Table of contents

Lysistrata

Prologue

Parodos

Introduction to the agon

Iambic dialogue

Agon with iambic close

Parabasis

Iambic dialogue

Lyric dialogue

Two iambic dialogues, with anapestic outbreak first

Dialogue of the two choruses

Stasimon

Two iambic dialogues, with an anapestic introduction each

Stasimon

Iambic dialogue

Exodus

[   ] expunctions

⟨   ⟩ integrations

Ἀριστοφάνης

Λυσιστράτη

Τὰ τοῦ δράματος πρόσωπα

Λυσιστράτη

Κλεονίκη

Μυρρίνη

Λαμπιτῶ

Χορὸς Γερόντων

Χορὸς Γυναικῶν

Πρόβουλος

Γυναῖκές τινες

Κινησίας

Παιδίον

Κήρυξ Λακεδαιμονίων

Πρυτάνις

Λάκων

Ἀθηναίος

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ εἴ τις εἰς Βακχεῖον αὐτὰς ἐκάλεσεν,

ἢ ᾽ς Πανὸς ἢ ᾽πὶ Κωλιάδ᾽ εἰς Γενετυλλίδος,

οὐδ᾽ ἂν διελθεῖν ἦν ἂν ὑπὸ τῶν τυμπάνων.

Νῦν δ᾽ οὐδεμία πάρεστιν ἐνταυθοῖ γυνή·

πλὴν ἥ γ᾽ ἐμὴ κωμῆτις ἥδ᾽ ἐξέρχεται. 5

Χαῖρ᾽, ὦ Κλεονίκη.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Καὶ σύ γ᾽, ὦ Λυσιστράτη.

Τί συντετάραξαι; Μὴ σκυθρώπαζ᾽, ὦ τέκνον·

οὐ γὰρ πρέπει σοι τοξοποιεῖν τὰς ὀφρῦς.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽, ὦ Κλεονίκη, κάομαι τὴν καρδίαν,

καὶ πόλλ᾽ ὑπὲρ ἡμῶν τῶν γυναικῶν ἄχθομαι, 10

ὁτιὴ παρὰ μὲν τοῖς ἀνδράσιν νενομίσμεθα

εἶναι πανοῦργοι —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Καὶ γάρ ἐσμεν νὴ Δία.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

εἰρημένον δ᾽ αὐταῖς ἀπαντᾶν ἐνθάδε

βουλευσομέναισιν οὐ περὶ φαύλου πράγματος,

εὕδουσι κοὐχ ἥκουσιν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἀλλ᾽, ὦ φιλτάτη, 15

ἥξουσι· χαλεπή τοι γυναικῶν ἔξοδος.

Ἡ μὲν γὰρ ἡμῶν περὶ τὸν ἄνδρ᾽ ἐκύπτασεν,

ἡ δ᾽ οἰκέτην ἤγειρεν, ἡ δὲ παιδίον

κατέκλινεν, ἡ δ᾽ ἔλουσεν, ἡ δ᾽ ἐψώμισεν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ ἕτερα τἄρ᾽ ἦν τῶνδε προὐργιαίτερα 20

αὐταῖς.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Τί δ᾽ ἐστίν, ὦ φίλη Λυσιστράτη,

ἐφ᾽ ὅ τι ποθ᾽ ἡμᾶς τὰς γυναῖκας ξυγκαλεῖς;

Τί τὸ πρᾶγμα; Πηλίκον τι;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μέγα.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Μῶν καὶ παχύ;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Νὴ Δία παχὺ ⟨πάνυ⟩.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Κᾆτα πῶς οὐχ ἥκομεν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὐχ οὗτος ὁ τρόπος· ταχὺ γὰρ ἂν ξυνήλθομεν. 25

Ἀλλ᾽ ἔστιν ὑπ᾽ ἐμοῦ πρᾶγμ᾽ ἀνεζητημένον

πολλαῖσί τ᾽ ἀγρυπνίαισιν ἐρριπτασμένον.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἦ πού τι λεπτόν ἐστι τοὐρριπτασμένον;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὕτω γε λεπτὸν ὥσθ᾽ ὅλης τῆς Ἑλλάδος

ἐν ταῖς γυναιξίν ἐστιν ἡ σωτηρία. 30

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἐν ταῖς γυναιξίν; Ἐπ᾽ ὀλίγου τἄρ᾽ εἴχετο.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὡς ἔστ᾽ ἐν ἡμῖν τῆς πόλεως τὰ πράγματα,

ἢ μηκέτ᾽ εἶναι μήτε Πελοποννησίους —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Βέλτιστα τοίνυν μηκέτ᾽ εἶναι νὴ Δία.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Βοιωτίους τε πάντας ἐξολωλέναι. 35

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Μὴ δῆτα πάντας γ᾽, ἀλλ᾽ ἄφελε τὰς ἐγχέλεις.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Περὶ τῶν Ἀθηνῶν δ᾽ οὐκ ἐπιγλωττήσομαι

τοιοῦτον οὐδέν, ἀλλ᾽ ὑπονόησον σύ μοι.

Ἢν δὲ ξυνέλθωσ᾽ αἱ γυναῖκες ἐνθάδε,

αἵ τ᾽ ἐκ Βοιωτῶν αἵ τε Πελοποννησίων 40

ἡμεῖς τε, κοινῇ σώσομεν τὴν Ἑλλάδα.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Τί δ᾽ ἂν γυναῖκες φρόνιμον ἐργασαίατο

ἢ λαμπρόν, αἳ καθήμεθ᾽ ἐξηνθισμέναι,

κροκωτοφοροῦσαι καὶ κεκαλλωπισμέναι

καὶ Κιμβερίκ᾽ ὀρθοστάδια καὶ περιβαρίδας; 45

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ταῦτ᾽ αὐτὰ γάρ τοι κἄσθ᾽ ἃ σώσειν προσδοκῶ,

τὰ κροκωτίδια καὶ τὰ μύρα χαἰ περιβαρίδες

χἤγχουσα καὶ τὰ διαφανῆ χιτώνια.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Τίνα δὴ τρόπον ποθ᾽;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὥστε τῶν νῦν μηδένας

ἀνδρῶν ἐπ᾽ ἀλλήλοισιν αἴρεσθαι δόρυ — 50

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Κροκωτὸν ἄρα νὴ τὼ θεὼ ᾽γὼ βάψομαι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

μηδ᾽ ἀσπίδα λαβεῖν —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Κιμβερικὸν ἐνδύσομαι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

μηδὲ ξιφίδιον.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Κτήσομαι περιβαρίδας.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἆρ᾽ οὐ παρεῖναι τὰς γυναῖκας δῆτ᾽ ἐχρῆν;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οὐ γὰρ μὰ Δί᾽ ἀλλὰ πετομένας ἥκειν πάλαι. 55

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽, ὦ μέλ᾽, ὄψει τοι σφόδρ᾽ αὐτὰς Ἀττικάς,

ἅπαντα δρώσας τοῦ δέοντος ὕστερον.

Ἀλλ᾽ οὐδὲ Παράλων οὐδεμία γυνὴ πάρα,

οὐδ᾽ ἐκ Σαλαμῖνος.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἀλλ᾽ ἐκεῖναί γ᾽ οἶδ᾽ ὅτι

ἐπὶ τῶν κελήτων διαβεβήκασ᾽ ὄρθριαι. 60

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὐδ᾽ ἃς προσεδόκων κἀλογιζόμην ἐγὼ

πρώτας παρέσεσθαι δεῦρο τὰς Ἀχαρνέων

γυναῖκας, οὐχ ἥκουσιν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἡ γοῦν Θεογένους

ὡς δεῦρ᾽ ἰοῦσα τἀκάτειον ᾔρετο.

Ἀτὰρ αἵδε καὶ δή σοι προσέρχονταί τινες. 65

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Αἵδ᾽ αὖθ᾽ ἕτεραι χωροῦσί τινες.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἰοὺ ἰού,

πόθεν εἰσίν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀναγυρουντόθεν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Νὴ τὸν Δία·

ὁ γοῦν Ἀνάγυρός μοι κεκινῆσθαι δοκεῖ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μῶν ὕστεραι πάρεσμεν, ὦ Λυσιστράτη;

Τί φῄς; Τί σιγᾷς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὔ σ᾽ ἐπαινῶ, Μυρρίνη, 70

ἥκουσαν ἄρτι περὶ τοιούτου πράγματος.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μόλις γὰρ ηὗρον ἐν σκότῳ τὸ ζώνιον.

Ἀλλ᾽ εἴ τι πάνυ δεῖ, ταῖς παρούσαισιν λέγε.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Μὰ Δί᾽ ἀλλ᾽ ἐπαναμείνωμεν ὀλίγου γ᾽ εἵνεκα

τάς τ᾽ ἐκ Βοιωτῶν τάς τε Πελοποννησίων 75

γυναῖκας ἐλθεῖν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Πολὺ σὺ κάλλιον λέγεις.

Ἡδὶ δὲ καὶ δὴ Λαμπιτὼ προσέρχεται.

Ὦ φιλτάτη Λάκαινα, χαῖρε, Λαμπιτοῖ.

Οἷον τὸ κάλλος, γλυκυτάτη, σου φαίνεται.

Ὡς δ᾽ εὐχροεῖς, ὡς δὲ σφριγᾷ τὸ σῶμά σου. 80

Κἂν ταῦρον ἄγχοις.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Μάλα γ᾽, οἰῶ, ναὶ τὼ σιώ·

γυμνάδδομαι γὰρ καὶ ποτὶ πυγὰν ἅλλομαι.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ὡς δὴ καλὸν τὸ χρῆμα τῶν τιτθῶν ἔχεις.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἇπερ ἱαρεῖόν τοί μ᾽ ὑποψαλάσσετε.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἡδὶ δὲ ποδαπὴ ᾽σθ᾽ ἡ νεᾶνις ἁτέρα; 85

ΛΑΜΠΙΤΩ

Πρέσβειρά τοι ναὶ τὼ σιὼ Βοιωτία

ἵκει ποθ᾽ ὑμέ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Νὴ Δί᾽ ὡς Βοιωτία

καλόν γ᾽ ἔχουσα τὸ πεδίον.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Καὶ νὴ Δία

κομψότατα τὴν βληχώ γε παρατετιλμένη.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τίς δ᾽ ἁτέρα παῖς;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Χαἵα ναὶ τὼ σιώ, 90

Κορινθία δ᾽ αὖ.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Χαΐα νὴ τὸν Δία

δήλη ᾽στὶν οὖσα ταυταγὶ τἀντευθενί.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Τίς δ᾽ αὖ συναλίαξε τόνδε τὸν στόλον

τὸν τᾶν γυναικῶν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἥδ᾽ ἐγώ.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Μύσιδδέ τοι

ὅ τι λῇς ποθ᾽ ἁμέ.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Νὴ Δί᾽, ὦ φίλη γύναι, 95

λέγε δῆτα τὸ σπουδαῖον ὅ τι τοῦτ᾽ ἐστί σοι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Λέγοιμ᾽ ἂν ἤδη. Πρὶν λέγειν ⟨δ᾽⟩, ὑμᾶς τοδὶ

ἐπερήσομαί, τι μικρόν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ὅ τι βούλει γε σύ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τοὺς πατέρας οὐ ποθεῖτε τοὺς τῶν παιδίων

ἐπὶ στρατιᾶς ἀπόντας; Εὖ γὰρ οἶδ᾽ ὅτι 100

πάσαισιν ὑμῖν ἐστιν ἀποδημῶν ἀνήρ.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ὁ γοῦν ἐμὸς ἀνὴρ πέντε μῆνας, ὦ τάλαν,

ἄπεστιν ἐπὶ Θρᾴκης φυλάττων Εὐκράτη.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ὁ δ᾽ ἐμός γε τελέους ἑπτὰ μῆνας ἐν Πύλῳ.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ὁ δ᾽ ἐμός γα, καἴ κ᾽ ἐκ τᾶς ταγᾶς ἔλσῃ ποκά, 105

πορπακισάμενος φροῦδος ἀμπτάμενος ἔβα.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ οὐδὲ μοιχοῦ καταλέλειπται φεψάλυξ.

Ἐξ οὗ γὰρ ἡμᾶς προὔδοσαν Μιλήσιοι,

οὐκ εἶδον οὐδ᾽ ὄλισβον ὀκτωδάκτυλον,

ὃς ἦν ἂν ἡμῖν σκυτίνη ᾽πικουρία. 110

Ἐθέλοιτ᾽ ἂν οὖν, εἰ μηχανὴν εὕροιμ᾽ ἐγώ,

μετ᾽ ἐμοῦ καταλῦσαι τὸν πόλεμον;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Νὴ τὼ θεὼ

ἔγωγέ τἄν, κἂν εἴ με χρείη τοὔγκυκλον

τουτὶ καταθεῖσαν ἐκπιεῖν αὐθημερόν.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἐγὼ δέ γ᾽ ἄν, κἂν ὡσπερεὶ ψῆτταν δοκῶ, 115

δοῦναι ἂν ἐμαυτῆς παρατεμοῦσα θἤμισυ.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἐγὼν δὲ καί κα ποττὸ Ταΰγετον ἄνω

ἔλσοιμ᾽ ὅπα μέλλοιμί γ᾽ εἰράναν ἰδῆν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Λέγοιμ᾽ ἄν· οὐ δεῖ γὰρ κεκρύφθαι τὸν λόγον.

Ἡμῖν γάρ, ὦ γυναῖκες, εἴπερ μέλλομεν 120

ἀναγκάσειν τοὺς ἄνδρας εἰρήνην ἄγειν,

ἀφεκτέ᾽ ἐστὶ —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Τοῦ; φράσον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ποήσετ᾽ οὖν;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ποήσομεν, κἂν ἀποθανεῖν ἡμᾶς δέῃ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀφεκτέα τοίνυν ἐστὶν ἡμῖν τοῦ πέους.

Τί μοι μεταστρέφεσθε; Ποῖ βαδίζετε; 125

Αὗται, τί μοιμυᾶτε κἀνανεύετε;

Τί χρὼς τέτραπται; Τί δάκρυον κατείβεται;

Ποήσετ᾽ ἢ οὐ ποήσετ᾽; Ἢ τί μέλλετε;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οὐκ ἂν ποήσαιμ᾽, ἀλλ᾽ ὁ πόλεμος ἑρπέτω.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μὰ Δί᾽ οὐδ᾽ ἔγωγ᾽ ἄν, ἀλλ᾽ ὁ πόλεμος ἑρπέτω. 130

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ταυτὶ σὺ λέγεις, ὦ ψῆττα; Καὶ μὴν ἄρτι γε

ἔφησθα σαυτῆς κἂν παρατεμεῖν θἤμισυ.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἄλλ᾽, ἄλλ᾽ ὅ τι βούλει. Κἄν με χρῇ, διὰ τοῦ πυρὸς

ἐθέλω βαδίζειν. Τοῦτο μᾶλλον τοῦ πέους·

οὐδὲν γὰρ οἷον, ὦ φίλη Λυσιστράτη. 135

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί δαὶ σύ;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Κἀγὼ βούλομαι διὰ τοῦ πυρός.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὦ παγκατάπυγον θἠμέτερον ἅπαν γένος.

Οὐκ ἐτὸς ἀφ᾽ ἡμῶν εἰσιν αἱ τραγῳδίαι·

οὐδὲν γάρ ἐσμεν πλὴν Ποσειδῶν καὶ σκάφη.

Ἀλλ᾽, ὦ φίλη Λάκαινα, — σὺ γὰρ ἐὰν γένῃ 140

μόνη μετ᾽ ἐμοῦ, τὸ πρᾶγμ᾽ ἀνασωσαίμεσθ᾽ ἔτ᾽ ⟨ἄν⟩, —

ξυμψήφισαί μοι.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Χαλεπὰ μὲν ναὶ τὼ σιὼ

γυναῖκας ὑπνῶν ἐστ᾽ ἄνευ ψωλᾶς μόνας.

Ὅμως γα μάν· δεῖ τᾶς γὰρ εἰράνας μάλ᾽ αὖ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὦ φιλτάτη σὺ καὶ μόνη τούτων γυνή. 145

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Εἰ δ᾽ ὡς μάλιστ᾽ ἀπεχοίμεθ᾽ οὗ σὺ δὴ λέγεις, —

ὃ μὴ γένοιτο, — μᾶλλον ἂν διὰ τουτογὶ

γένοιτ᾽ ἂν εἰρήνη;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Πολύ γε νὴ τὼ θεώ.

Εἰ γὰρ καθῄμεθ᾽ ἔνδον ἐντετριμμέναι,

κἀν τοῖς χιτωνίοισι τοῖς Ἀμοργίονις 150

γυμναὶ παρίοιμεν δέλτα παρατετιλμέναι,

στύοιντο δ᾽ ἅνδρες κἀπιθυμοῖεν σπλεκοῦν,

ἡμεῖς δὲ μὴ προσιείμεθ᾽, ἀλλ᾽ ἀπεχοίμεθα,

σπονδὰς ποήσαιντ᾽ ἂν ταχέως, εὖ οἶδ᾽ ὅτι.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ὁ γῶν Μενέλαος τᾶς Ἑλένας τὰ μᾶλά πα 155

γυμνᾶς παραϊδὼν ἐξέβαλ᾽, οἰῶ, τὸ ξίφος.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Τί δ᾽, ἢν ἀφιῶσ᾽ ἅνδρες ἡμᾶς, ὦ μέλε;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τὸ τοῦ Φερεκράτους, κύνα δέρειν δεδαρμένην.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Φλυαρία ταῦτ᾽ ἐστὶ τὰ μεμιμημένα.

Ἐὰν λαβόντες δ᾽ εἰς τὸ δωμάτιον βίᾳ 160

ἕλκωσιν ἡμᾶς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀντέχου σὺ τῶν θυρῶν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἐὰν δὲ τύπτωσιν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Παρέχειν χρὴ κακὰ κακῶς·

οὐ γὰρ ἔνι τούτοις ἡδονὴ τοῖς πρὸς βίαν.

Κἄλλως ὀδυνᾶν χρή· κἀμέλει ταχέως πάνυ

ἀπεροῦσιν. Οὐ γὰρ οὐδέποτ᾽ εὐφρανθήσεται 165

ἀνήρ, ἐὰν μὴ τῇ γυναικὶ συμφέρῃ.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Εἴ τοι δοκεῖ σφῷν ταῦτα, χἠμῖν ξυνδοκεῖ.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Καὶ τὼς μὲν ἁμὼς ἄνδρας ἁμὲς πείσομες

παντᾶ δικαίως ἄδολον εἰράναν ἄγην·

τὸν τῶν Ἀσαναίων γα μὰν ῥυἅχετον 170

πᾶ κά τις ἀμπείσειεν αὖ μὴ πλαδδιῆν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἡμεῖς ἀμέλει σοι τά γε παρ᾽ ἡμῖν πείσομεν.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Οὔχ, ἇς πόδας γ᾽ ἔχωντι ταὶ τριήρεες

καὶ τὠργύριον τὤβυσσον ᾖ πὰρ τᾷ σιῷ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ ἔστι καὶ τοῦτ᾽ εὖ παρεσκευασμένον· 175

καταληψόμεθα γὰρ τὴν ἀκρόπολιν τήμερον.

Ταῖς πρεσβυτάταις γὰρ προστέτακται τοῦτο δρᾶν,

ἕως ἂν ἡμεῖς ταῦτα συντιθώμεθα,

θύειν δοκούσαις καταλαβεῖν τὴν ἀκρόπολιν.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Πάντ᾽ εὖ κ᾽ ἔχοι· καὶ τᾶδε γὰρ λέγεις καλῶς. 180

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί δῆτα ταῦτ᾽ οὐχ ὡς τάχιστα, Λαμπιτοῖ,

ξυνωμόσαμεν, ὅπως ἂν ἀρρήκτως ἔχῃ;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Πάρφαινε μὰν τὸν ὅρκον, ὡς ὀμιόμεθα.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καλῶς λέγεις. Ποῦ ᾽σθ᾽ ἡ Σκύθαινα; Ποῖ βλέπεις;

Θὲς εἰς τὸ πρόσθεν ὑπτίαν τὴν ἀσπίδα, 185

καί μοι δότω τὰ τόμιά τις.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Λυσιστράτη,

τίν᾽ ὅρκον ὁρκώσεις ποθ᾽ ἡμᾶς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὅντινα;

εἰς ἀσπίδ᾽, ὥσπερ, φασίν, Αἰσχύλος ποτέ,

μηλοσφαγούσας.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Μὴ σύ γ᾽, ὦ Λυσιστράτη,

εἰς ἀσπίδ᾽ ὀμόσῃς μηδὲν εἰρήνης πέρι. 190

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τίς ἂν οὖν γένοιτ᾽ ἂν ὅρκος; Ἢ λευκόν ποθεν

ἵππον λαβοῦσαι τόμιον ἐντεμώμεθα;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ποῖ λευκὸν ἵππον;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλὰ πῶς ὀμούμεθα

ἡμεῖς;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἐγώ σοι νὴ Δί᾽, ἢν βούλῃ, φράσω.

Θεῖσαι μέλαιναν κύλικα μεγάλην ὑπτίαν, 195

μηλοσφαγοῦσαι Θάσιον οἴνου σταμνίον

ὀμόσωμεν εἰς τὴν κύλικα μὴ ᾽πιχεῖν ὕδωρ.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Φεῦ δᾶ, τὸν ὅρκον ἄφατον ὡς ἐπαινίω.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Φερέτω κύλικά τις ἔνδοθεν καὶ σταμνίον.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ὦ φίλταται γυναῖκες, ⟨ὁ⟩ κεραμὼν ὅσος. 200

Ταύτην μὲν ἄν τις εὐθὺς ἡσθείη λαβών.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καταθεῖσα ταύτην προσλαβοῦ μοι τοῦ κάπρου.

Δέσποινα Πειθοῖ καὶ κύλιξ φιλοτησία,

τὰ σφάγια δέξαι ταῖς γυναιξὶν εὐμενής.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Εὔχρων γε θαἶμα κἀποπυτίζει καλῶς. 205

ΛΑΜΠΙΤΩ

Καὶ μὰν ποτόδδει γ᾽ ἁδὺ ναὶ τὸν Κάστορα.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἐᾶτε πρώτην μ᾽, ὦ γυναῖκες, ὀμνύναι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὔκ, ἐάν γε μὴ λάχῃς.

Λάζυσθε πᾶσαι τῆς κύλικος, ὦ Λαμπιτοῖ·

λεγέτω δ᾽ ὑπὲρ ὑμῶν μί᾽ ἅπερ ἂν κἀγὼ λέγω· 210

ὑμεῖς δ᾽ ἐπομεῖσθε ταῦτα κἀμπεδώσετε.

Οὐκ ἔστιν οὐδεὶς οὔτε μοιχὸς οὔτ᾽ ἀνήρ —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οὐκ ἔστιν οὐδεὶς οὔτε μοιχὸς οὔτ᾽ ἀνήρ —

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

ὅστις πρὸς ἐμὲ πρόσεισιν ἐστυκώς. Λέγε.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

ὅστις πρὸς ἐμὲ πρόσεισιν ἐστυκώς. Παπαῖ, 215

ὑπολύεταί μου τὰ γόνατ᾽, ὦ Λυσιστράτη.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οἴκοι δ᾽ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οἴκοι δ᾽ ἀταυρώτη διάξω τὸν βίον —

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

κροκωτοφοροῦσα καὶ κεκαλλωπισμένη —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

κροκωτοφοροῦσα καὶ κεκαλλωπισμένη — 220

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

ὅπως ἂν ἁνὴρ ἐπιτυφῇ μάλιστά μου· —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

ὅπως ἂν ἁνὴρ ἐπιτυφῇ μάλιστά μου· —

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

κοὐδέποθ᾽ ἑκοῦσα τἀνδρὶ τὠμῷ πείσομαι.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

κοὐδέποθ᾽ ἑκοῦσα τἀνδρὶ τὠμῷ πείσομαι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἐὰν δέ μ᾽ ἄκουσαν βιάζηται βίᾳ — 225

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

ἐὰν δέ μ᾽ ἄκουσαν βιάζηται βίᾳ —

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

κακῶς παρέξω κοὐχὶ προσκινήσομαι.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

κακῶς παρέξω κοὐχὶ προσκινήσομαι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὐ πρὸς τὸν ὄροφον ἀνατενῶ τὼ Περσικά.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οὐ πρὸς τὸν ὄροφον ἀνατενῶ τὼ Περσικά. 230

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὐ στήσομαι λέαιν᾽ ἐπὶ τυροκνήστιδος.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οὐ στήσομαι λέαιν᾽ ἐπὶ τυροκνήστιδος.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ταῦτ᾽ ἐμπεδοῦσα μὲν πίοιμ᾽ ἐντευθενί —

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ταῦτ᾽ ἐμπεδοῦσα μὲν πίοιμ᾽ ἐντευθενί —

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

εἰ δὲ παραβαίην, ὕδατος ἐμπλῇθ᾽ ἡ κύλιξ. 235

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

εἰ δὲ παραβαίην, ὕδατος ἐμπλῇθ᾽ ἡ κύλιξ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Συνεπόμνυθ᾽ ὑμεῖς ταῦτα πᾶσαι;

ΠΑΣΑΙ

Νὴ Δία.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Φέρ᾽ ἐγὼ καθαγίσω τήνδε.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Τὸ μέρος γ᾽, ὦ φίλη,

ὅπως ἂν ὦμεν εὐθὺς ἀλλήλων φίλαι.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Τίς ὡλολυγά;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τοῦτ᾽ ἐκεῖν᾽ οὑγὼ ᾽λεγον· 240

αἱ γὰρ γυναῖκες τὴν ἀκρόπολιν τῆς θεοῦ

ἤδη κατειλήφασιν. Ἀλλ᾽, ὦ Λαμπιτοῖ,

σὺ μὲν βάδιζε καὶ τὰ παρ᾽ ὑμῖν εὖ τίθει,

τασδὶ δ᾽ ὁμήρους κατάλιφ᾽ ἡμῖν ἐνθάδε.

Ἡμεῖς δὲ ταῖς ἄλλαισι ταῖσιν ἐν πόλει 245

ξυνεμβάλωμεν εἰσιοῦσαι τοὺς μοχλούς.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Οὔκουν ἐφ᾽ ἡμᾶς ξυμβοηθήσειν οἴει

τοὺς ἄνδρας εὐθύς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὀλίγον αὐτῶν μοι μέλει.

Οὐ γὰρ τοσαύτας οὔτ᾽ ἀπειλὰς οὔτε πῦρ

ἥξουσ᾽ ἔχοντες ὥστ᾽ ἀνοῖξαι τὰς πύλας 250

ταύτας, ἐὰν μὴ ᾽φ᾽ οἷσιν ἡμεῖς εἴπομεν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὐδέποτέ γ᾽· ἄλλως γὰρ ἂν

ἄμαχοι γυναῖκες καὶ μιαραὶ κεκλῄμεθ᾽ ἄν.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Χώρει, Δράκης, ἡγοῦ βάδην, εἰ καὶ τὸν ὦμον ἀλγεῖς

κορμοῦ τοσουτονὶ βάρος χλωρᾶς φέρων ἐλάας. 255

Ἦ πόλλ᾽ ἄελπτ᾽ ἔνεστιν ἐν τῷ μακρῷ βίῳ, φεῦ, Str.

ἐπεὶ τίς ἄν ποτ᾽ ἤλπισ᾽, ὦ Στρυμόδωρ᾽, ἀκοῦσαι

γυναῖκας, ἃς ἐβόσκομεν 260

κατ᾽ οἶκον ἐμφανὲς κακόν,

κατὰ μὲν ἅγιον ἔχειν βρέτας

κατά τ᾽ ἀκρόπολιν ἐμὴν λαβεῖν,

μοχλοῖς δὲ καὶ κλῄθροισιν

τὰ προπύλαια πακτοῦν; 265

Ἀλλ᾽ ὡς τάχιστα πρὸς πόλιν σπεύσωμεν, ὦ Φιλοῦργε,

ὅπως ἂν αὐταῖς ἐν κύκλῳ θέντες τὰ πρέμνα ταυτί,

ὅσαι τὸ πρᾶγμα τοῦτ᾽ ἐνεστήσαντο καὶ μετῆλθον,

μίαν πυρὰν νήσαντες ἐμπρήσωμεν αὐτόχειρες

πάσας, ἀπὸ ψήφου μιᾶς, πρώτην δὲ τὴν Λύκωνος. 270

Οὐ γὰρ μὰ τὴν Δήμητρ᾽ ἐμοῦ ζῶντος ἐγχανοῦνται· Ant.

ἐπεὶ οὐδὲ Κλεομένης, ὃς αὐτὴν κατέσχε πρῶτος,

ἀπῆλθεν ἀψάλακτος, ἀλλ᾽ 275

ὅμως Λακωνικὸν πνέων

ᾤχετο θὤπλα παραδοὺς ἐμοί,

σμικρὸν ἔχων πάνυ τριβώνιον,

πινῶν ῥύπ᾽, ἀπαράτιλτος,

ἓξ ἐτῶν ἄλουτος. 280

Οὕτως ἐπολιόρκησ᾽ ἐγὼ τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον ὠμῶς

ἐφ᾽ ἑπτακαίδεκ᾽ ἀσπίδων πρὸς ταῖς πύλαις καθεύδων.

Τασδὶ δὲ τὰς Εὐριπίδῃ θεοῖς τε πᾶσιν ἐχθρὰς

ἐγὼ οὐκ ἄρα σχήσω παρὼν τολμήματος τοσούτου;

Μή νυν ἔτ᾽ ἐν ⟨τῇ⟩ τετραπόλει τοὐμὸν τροπαῖον εἴη. 285

Ἀλλ᾽ αὐτὸ γάρ μοι τῆς ὁδοῦ Str.

λοιπόν ἐστι χωρίον

τὸ πρὸς πόλιν τὸ σιμόν, οἷ σπουδὴν ἔχω.

Χὤπως ποτ᾽ ἐξαμπρεύσομεν

τοῦτ᾽ ἄνευ κανθηλίου· 290

ὡς ἐμοῦ γε τὼ ξύλω τὸν ὦμον ἐξιπώκατον.

Ἀλλ᾽ ὅμως βαδιστέον,

καὶ τὸ πῦρ φυσητέον,

μή μ᾽ ἀποσβεσθὲν λάθῃ πρὸς τῇ τελευτῇ τῆς ὁδοῦ.

Φῦ φῦ. 295

Ἰοὺ ἰοὺ τοῦ καπνοῦ.

Ὡς δεινόν, ὦναξ Ἡράκλεις, Ant.

προσπεσόν μ᾽ ἐκ τῆς χύτρας

ὥσπερ κύων λυττῶσα τὠφθαλμὼ δάκνει.

Κἄστιν γε Λήμνιον τὸ πῦρ

τοῦτο πάσῃ μηχανῇ· 300

οὐ γὰρ ⟨ἄν⟩ ποθ᾽ ὧδ᾽ ὀδὰξ ἔβρυκε τὰς λήμας ἐμοῦ.

Σπεῦδε πρόσθεν εἰς πόλιν

καὶ βοήθει τῇ θεῷ.

Ἢ πότ᾽ αὐτῇ μᾶλλον ἢ νῦν, ὦ Λάχης, ἀρήξομεν;

Φῦ φῦ. 305

Ἰοὺ ἰοὺ τοῦ καπνοῦ.

Τουτὶ τὸ πῦρ ἐγρήγορεν θεῶν ἕκατι καὶ ζῇ.

Οὔκουν ἄν, εἰ τὼ μὲν ξύλω θείμεσθα πρῶτον αὐτοῦ,

τῆς ἀμπέλου δ᾽ εἰς τὴν χύτραν τὸν φανὸν ἐγκαθέντες

ἅψαντες εἶτ᾽ εἰς τὴν θύραν κριηδὸν ἐμπέσοιμεν,

κἂν μὴ καλούντων τοὺς μοχλοὺς χαλῶσιν αἱ γυναῖκες, 310

ἐμπιμπράναι χρὴ τὰς θύρας καὶ τῷ καπνῷ πιέζειν.

Θώμεσθα δὴ τὸ φορτίον. Φεῦ τοῦ καπνοῦ, βαβαιάξ.

Τίς ξυλλάβοιτ᾽ ἂν τοῦ ξύλου τῶν ἐν Σάμῳ στρατηγῶν;

Ταυτὶ μὲν ἤδη τὴν ῥάχιν θλίβοντά μου πέπαυται.

Σὸν δ᾽ ἔργον ἐστίν, ὦ χύρτα, τὸν ἄνθρακ᾽ ἐξεγείρειν, 315

τὴν λαμπάδ᾽ ἡμμένην ὅπως παρὼν ἐμοὶ προσοίσει.

Δέσποινα Νίκη, ξυγγενοῦ τῶν τ᾽ ἐν πόλει γυναικῶν

τοῦ νῦν παρεστῶτος θράσους θέσθαι τροπαῖον ἡμᾶς.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Λιγνὺν δοκῶ μοι καθορᾶν καὶ καπνόν, ὦ γυναῖκες,

ὥσπερ πυρὸς καομένου· σπευστέον ἐστὶ θᾶττον. 320

Πέτου πέτου, Νικοδίκη, Str.

πρὶν ἐμπεπρῆσθαι Καλύκην

τε καὶ Κρίτυλλαν περιφυσήτω

ὑπό τ᾽ ἀνέμων ἀργαλέων 325

ὑπό τε γερόντων ὀλέθρων.

Ἀλλὰ φοβοῦμαι τόδε· μῶν ὑστερόπους βοηθῶ;

Νυνδὴ γὰρ ἐμπλησαμένη τὴν ὑδρίαν κνεφαία

μόλις ἀπὸ κρήνης ὑπ᾽ ὄχλου καὶ θορύβου καὶ πατάγου χυτρείου,

δούλαισιν ὠστιζομένη 330

στιγματίαις θ᾽, ἁρπαλέως

ἀραμένη, ταῖσιν ἐμαῖς

δημότισιν καομέναις

φέρουσ᾽ ὕδωρ βοηθῶ.

Ἤκουσα γὰρ τυφογέρον- 335 Ant.

τας ἄνδρας ἔρρειν, στελέχη

φέροντας ὥσπερ βαλανεύσοντας

εἰς πόλιν ὡς τριτάλαντα βάρος,

δεινότατ᾽ ἀπειλοῦντας ἐπῶν

ὡς πυρὶ χρὴ τὰς μυσαρὰς γυναῖκας ἀνθρακεύειν. 340

Ἅς, ὦ θεά, μή ποτ᾽ ἐγὼ πιμπραμένας ἴδοιμι,

ἀλλὰ πολέμου καὶ μανιῶν ῥυσαμένας Ἑλλάδα καὶ πολίτας·

ἐφ᾽ οἷσπερ, ὦ χρυσολόφα

πολιοῦχε, σὰς ἔσχον ἕδρας. 345

Καί σε καλῶ ξύμμαχον, ὦ

Τριτογένει᾽, ἤν τις ἐκεί-

νας ὑποπιμπρῇσιν ἀνήρ,

φέρειν ὕδωρ μεθ᾽ ἡμῶν.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἔασον, ὤ, τουτὶ τί ἦν; Ἄνδρες πονωπονηροί· 350

οὐ γάρ ποτ᾽ ἂν χρηστοί γ᾽ ἔδρων οὐδ᾽ εὐσεβεῖς τάδ᾽ ἄνδρες.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τουτὶ τὸ πρᾶγμ᾽ ἡμῖν ἰδεῖν ἀπροσδόκητον ἥκει·

ἑσμὸς γυναικῶν οὑτοσὶ θύρασιν αὖ βοηθεῖ.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Τί βδύλλεθ᾽ ἡμᾶς; Οὔ τί που πολλαὶ δοκοῦμεν εἶναι;

Καὶ μὴν μέρος γ᾽ ἡμῶν ὁρᾶτ᾽ οὔπω τὸ μυριοστόν. 355

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ὦ Φαιδρία, ταύτας λαλεῖν ἐάσομεν τοσαυτί;

Οὐ περικατᾶξαι τὸ ξύλον τύπτοντ᾽ ἐχρῆν τιν᾽ αὐταῖς;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Θώμεσθα δὴ τὰς κάλπιδας χἠμεῖς χαμᾶζ᾽, ὅπως ἄν,

ἢν προσφέρῃ τὴν χεῖρά τις, μὴ τοῦτό μ᾽ ἐμποδίζῃ.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Εἰ νὴ Δί᾽ ἤδη τὰς γνάθους τούτων τις ἢ δὶς ἢ τρὶς 360

ἔκοψεν ὥσπερ Βουπάλου, φωνὴν ἂν οὐκ ἂν εἶχον.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Καὶ μὴν ἰδού· παταξάτω τις. Στᾶσ᾽ ἐγὼ παρέξω,

κοὐ μή ποτ᾽ ἄλλη σου κύων τῶν ὄρχεων λάβηται.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Εἰ μὴ σιωπήσει, θενών σου ᾽κκοκκιῶ τὸ γῆρας.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἅψαι μόνον Στρατυλλίδος τῷ δακτύλῳ προσελθών. 365

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τί δ᾽, ἢν σποδῶ τοῖς κονδύλοις; Τί μ᾽ ἐργάσει τὸ δεινόν;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Βρύκουσά σου τοὺς πλεύμονας καὶ τἄντερ᾽ ἐξαμήσω.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Οὐκ ἔστ᾽ ἀνὴρ Εὐριπίδου σοφώτερος ποητής·

οὐδὲν γὰρ ὧδε θρέμμ᾽ ἀναιδές ἐστιν ὡς γυναῖκες.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Αἰρώμεθ᾽ ἡμεῖς θοὔδατος τὴν κάλπιν, ὦ Ῥοδίππη. 370

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τί δ᾽, ὦ θεοῖς ἐχθρά, σὺ δεῦρ᾽ ὕδωρ ἔχουσ᾽ ἀφίκου;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Τί δ᾽ αὖ σὺ πῦρ, ὦ τύμβ᾽, ἔχων; Ὡς σαυτὸν ἐμπυρεύσων;

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἐγὼ μὲν ἵνα νήσας πυρὰν τὰς σὰς φίλας ὑφάψω.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἐγὼ δέ γ᾽, ἵνα τὴν σὴν πυρὰν τούτῳ κατασβέσαιμι.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τοὐμὸν σὺ πῦρ κατασβέσεις;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Τοὔργον τάχ᾽ αὐτὸ δείξει. 375

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Οὐκ οἶδά σ᾽ εἰ τῇδ᾽ ὡς ἔχω τῇ λαμπάδι σταθεύσω.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Εἰ ῥύμμα τυγχάνεις ἔχων, λουτρόν ⟨γ᾽⟩ ἐγὼ παρέξω.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἐμοὶ σὺ λουτρόν, ὦ σαπρά;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Καὶ ταῦτα νυμφικόν γε.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἤκουσας αὐτῆς τοῦ θράσους;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἐλευθέρα γάρ εἰμι.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Σχήσω σ᾽ ἐγὼ τῆς νῦν βοῆς.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἀλλ᾽ οὐκέθ᾽ ἡλιάζει. 380

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἔμπρησον αὐτῆς τὰς κόμας.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Σὸν ἔργον, ὦχελῷε.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Οἴμοι τάλας.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Μῶν θερμὸν ἦν;

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ποῖ θερμόν; Οὐ παύσει; Τί δρᾷς;

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἄρδω σ᾽, ὅπως ἀμβλαστάνῃς.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἀλλ᾽ αὗός εἰμ᾽ ἤδη τρέμων. 385

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Οὐκοῦν, ἐπειδὴ πῦρ ἔχεις, σὺ χλιανεῖς σεαυτόν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἆρ᾽ ἐξέλαμψε τῶν γυναικῶν ἡ τρυφὴ

χὠ τυμπανισμὸς χοἰ πυκνοὶ Σαβάζιοι,

ὅ τ᾽ Ἀδωνιασμὸς οὗτος οὑπὶ τῶν τεγῶν,

οὗ ᾽γώ ποτ᾽ ὢν ἤκουον ἐν τἠκκλησίᾳ; 390

Ἔλεγεν ὁ μὴ ὥρασι μὲν Δημόστρατος

πλεῖν εἰς Σικελίαν, ἡ γυνὴ δ᾽ ὀρχουμένη

«Αἰαῖ Ἄδωνιν» φησίν. Ὁ δὲ Δημόστρατος

ἔλεγεν ὁπλίτας καταλέγειν Ζακυνθίων,

ἡ δ᾽ ὑποπεπωκυῖ᾽ ἡ γυνὴ ᾽πὶ τοῦ τέγους 395

«Κόπτεσθ᾽ Ἄδωνιν» φησίν. Ὁ δ᾽ ἐβιάζετο,

ὁ θεοῖσιν ἐχθρὸς καὶ μιαρὸς Χολοζύγης.

Τοιαῦτ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν ἐστιν ἀκολαστήματα.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τί δῆτ᾽ ἄν, εἰ πύθοιο καὶ τὴν τῶνδ᾽ ὕβριν;

Αἳ τἄλλα θ᾽ ὑβρίκασι κἀκ τῶν καλπίδων 400

ἔλουσαν ἡμᾶς, ὥστε θαἰματίδια

σείειν πάρεστιν ὥσπερ ἐνεουρηκότας.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Νὴ τὸν Ποσειδῶ τὸν ἁλυκὸν δίκαιά γε.

Ὅταν γὰρ αὐτοὶ ξυμπονηρευώμεθα

ταῖσιν γυναιξὶ καὶ διδάσκωμεν τρυφᾶν, 405

τοιαῦτ᾽ ἀπ᾽ αὐτῶν βλαστάνει βουλεύματα.

Οἳ λέγομεν ἐν τῶν δημιουργῶν τοιαδί·

«Ὦ χρυσοχόε, τὸν ὅρμον ὃν ἐπεσκεύασας,

ὀρχουμένης μου τῆς γυναικὸς ἑσπέρας

ἡ βάλανος ἐκπέπτωκεν ἐκ τοῦ τρήματος. 410

Ἐμοὶ μὲν οὖν ἔστ᾽ εἰς Σαλαμῖνα πλευστέα·

σὺ δ᾽ ἢν σχολάσῃς, πάσῃ τέχνῃ πρὸς ἑσπέραν

ἐλθὼν ἐκείνῃ τὴν βάλανον ἐνάρμοσον.»

Ἕτερος δέ τις πρὸς σκυτοτόμον ταδὶ λέγει

νεανίαν καὶ πέος ἔχοντ᾽ οὐ παιδικόν· 415

«Ὦ σκυτοτόμε, μου τῆς γυναικὸς τοῦ ποδὸς

τὸ δακτυλίδιον πιέζει τὸ ζυγόν,

ἅθ᾽ ἁπαλὸν ὄν· τοῦτ᾽ οὖν σὺ τῆς μεσημβρίας

ἐλθὼν χάλασον, ὅπως ἂν εὐρυτέρως ἔχῃ.»

Τοιαῦτ᾽ ἀπήντηκ᾽ εἰς τοιαυτὶ πράγματα, 420

ὅτ᾽ ὢν ἐγὼ πρόβουλος, ἐκπορίσας ὅπως

κωπῆς ἔσονται, τἀργυρίου νυνὶ δέον,

ὑπὸ τῶν γυναικῶν ἀποκέκλεισμαι τῶν πυλῶν.

Ἀλλ᾽ οὐδὲν ἔργον ἑστάναι. Φέρε τοὺς μοχλούς,

ὅπως ἂν αὐτὰς τῆς ὕβρεως ἐγὼ σχέθω. 425

Τί κέχηνας, ὦ δύστηνε; Ποῖ δ᾽ αὖ σὺ βλέπεις,

οὐδὲν ποιῶν ἀλλ᾽ ἢ καπηλεῖον σκοπῶν;

Οὐχ ὑποβαλόντες τοὺς μοχλοὺς ὑπὸ τὰς πύλας

ἐντεῦθεν ἐκμοχλεύσετ᾽; Ἐνθενδὶ δ᾽ ἐγὼ

ξυνεκμοχλεύσω.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μηδὲν ἐκμοχλεύετε· 430

ἐξέρχομαι γὰρ αὐτομάτη. Τί δεῖ μοχλῶν;

Οὐ γὰρ μοχλῶν δεῖ μᾶλλον ἢ νοῦ καὶ φρενῶν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἄληθες, ὦ μιαρὰ σύ; Ποῦ ᾽σθ᾽ ὁ τοξότης;

Ξυλλάμβαν᾽ αὐτὴν κὠπίσω τὼ χεῖρε δεῖ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Εἰ τἄρα νὴ τὴν Ἄρτεμιν τὴν χεῖρά μοι 435

ἄκραν προσοίσει, δημόσιος ὢν κλαύσεται.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἔδεισας, οὗτος; Οὐ ξυναρπάσει μέσην

καὶ σὺ μετὰ τούτου χἀνύσαντε δήσετον;

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Εἰ τἄρα νὴ τὴν Πάνδροσον ταύτῃ μόνον

τὴν χεῖρ᾽ ἐπιβαλεῖς, ἐπιχεσεῖ πατούμενος. 440

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἰδού γ᾽ ἐπιχεσεῖ. Ποῦ ᾽στιν ἕτερος τοξότης;

Ταύτην προτέραν ξύνδησον, ὁτιὴ καὶ λαλεῖ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Εἰ τἄρα νὴ τὴν Φωσφόρον τὴν χεῖρ᾽ ἄκραν

ταύτῃ προσοίσεις, κύαθον αἰτήσεις τάχα.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Τουτὶ τί ἦν; Ποῦ τοξότης; Ταύτης ἔχου. 445

Παύσω τιν᾽ ὑμῶν τῆσδ᾽ ἐγὼ τῆς ἐξόδου.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Εἰ τἄρα νὴ τὴν Ταυροπόλον ταύτῃ πρόσει,

ἐγὼ ᾽κποκιῶ σου τὰς στενοκωκύτους τρίχας.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Οἴμοι κακοδαίμων· ἐπιλέλοιφ᾽ ὁ τοξότης.

Ἀτὰρ οὐ γυναικῶν οὐδέποτ᾽ ἔσθ᾽ ἡττητέα 450

ἡμῖν· ὁμόσε χωρῶμεν αὐταῖς, ὦ Σκύθαι,

ξυνταξάμενοι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Νὴ τὼ θεὼ γνώσεσθ᾽ ἄρα

ὅτι καὶ παρ᾽ ἡμῖν εἰσι τέτταρες λόχοι

μαχίμων γυναικῶν ἔνδον ἐξωπλισμένων.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἀποστρέφετε τὰς χεῖρας αὐτῶν, ὦ Σκύθαι. 455

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὦ ξύμμαχοι γυναῖκες, ἐκθεῖτ᾽ ἔνδοθεν,

ὦ σπερμαγοραιολεκιθολαχανοπώλιδες,

ὦ σκοροδοπανδοκευτριαρτοπώλιδες,

οὐχ ἕλξετ᾽, οὐ παιήσετ᾽, οὐκ ἀράξετε,

οὐ λοιδορήσετ᾽, οὐκ ἀναισχυντήσετε; 460

Παύσασθ᾽, ἐπαναχωρεῖτε, μὴ σκυλεύετε.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Οἴμ᾽ ὡς κακῶς πέπραγέ μου τὸ τοξικόν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλὰ τί γὰρ ᾤου; Πότερον ἐπὶ δούλας τινὰς

ἥκειν ἐνόμισας, ἢ γυναιξὶν οὐκ οἴει

χολὴν ἐνεῖναι;

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Νὴ τὸν Ἀπόλλω καὶ μάλα 465

πολλήν γ᾽, ἐάνπερ πλησίον κάπηλος ᾖ.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ὦ πόλλ᾽ ἀναλώσας ἔπη πρόβουλε τῆσδε ⟨τῆς⟩ γῆς,

τί τοῖσδε σαυτὸν εἰς λόγους τοῖς θηρίοις ξυνάπτεις;

Οὐκ οἶσθα λουτρὸν οἷον αἵδ᾽ ἡμᾶς ἔλουσαν ἄρτι

ἐν τοῖσιν ἱματιδίοις, καὶ ταῦτ᾽ ἄνευ κονίας; 470

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἀλλ᾽, ὦ μέλ᾽, οὐ χρὴ προσφέρειν τοῖς πλησίοισιν εἰκῇ

τὴν χεῖρ᾽· ἐὰν δὲ τοῦτο δρᾷς, κυλοιδιᾶν ἀνάγκη.

Ἐπεὶ ᾽θέλω ᾽γὼ σωφρόνως ὥσπερ κόρη καθῆσθαι,

λυποῦσα μηδέν᾽ ἐνθαδί, κινοῦσα μηδὲ κάρφος,

ἢν μή τις ὥσπερ σφηκιὰν βλίττῃ με κἀρεθίζῃ. 475

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ὦ Ζεῦ, τί ποτε χρησόμεθα τοῖσδε κνωδάλοις; Str.

Οὐ γὰρ ἔτ᾽ ἀνεκτὰ τάδε γ᾽, ἀλλὰ βασανιστέον

τόδε σοι τὸ πάθος μετ᾽ ἐμοῦ,

ὅ τι βουλόμεναί ποτε τὴν 480

Κραναὰν κατέλαβον, ἐφ᾽ ὅ τι τε

μεγαλόπετρον, ἄβατον ἀκρόπολιν,

ἱερὸν τέμενος.

Ἀλλ᾽ ἀνερώτα καὶ μὴ πείθου καὶ πρόσφερε πάντας ἐλέγχους·

ὡς αἰσχρὸν ἀκωδώνιστον ἐᾶν τὸ τοιοῦτον πρᾶγμα μεθέντας. 485

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Καὶ μὴν αὐτῶν τοῦτ᾽ ἐπιθυμῶ νὴ τὸν Δία πρῶτα πυθέσθαι,

ὅ τι βουλόμεναι τὴν πόλιν ἡμῶν ἀπεκλείσατε τοῖσι μοχλοῖσιν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἵνα τἀργύριον σῶν παρέχοιμεν καὶ μὴ πολεμοῖτε δι᾽ αὐτό.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Διὰ τἀργύριον πολεμοῦμεν γάρ;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καὶ τἄλλα γε πάντ᾽ ἐκυκήθη.

Ἵνα γὰρ Πείσανδρος ἔχοι κλέπτειν χοἰ ταῖς ἀρχαῖς ἐπέχοντες 490

ἀεί τινα κορκορυγὴν ἐκύκων. Οἱ δ᾽ οὖν τοῦδ᾽ οὕνεκα δρώντων

ὅ τι βούλονται· τὸ γὰρ ἀργύριον τοῦτ᾽ οὐκέτι μὴ καθέλωσιν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἀλλὰ τί δράσεις;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τοῦτό μ᾽ ἐρωτᾷς; Ἡμεῖς ταμιεύσομεν αὐτό.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ὑμεῖς ταμιεύσετε τἀργύριον;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί ⟨δὲ⟩ δεινὸν τοῦτο νομίζεις;

Οὐ καὶ τἄνδον χρήματα πάντως ἡμεῖς ταμιεύομεν ὑμῖν; 495

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἀλλ᾽ οὐ ταὐτόν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Πῶς οὐ ταὐτόν;

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Πολεμητέον ἔστ᾽ ἀπὸ τούτου

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ οὐδὲν δεῖ πρῶτον πολεμεῖν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Πῶς γὰρ σωθησόμεθ᾽ ἄλλως;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἡμεῖς ὑμᾶς σώσομεν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ὑμεῖς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἡμεῖς μέντοι.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Σχέτλιόν γε.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὡς σωθήσει, κἂν μὴ βούλῃ.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Δεινόν ⟨γε⟩ λέγεις.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀγανακτεῖς,

ἀλλὰ ποητέα ταῦτ᾽ ἐστὶν ὅμως.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Νὴ τὴν Δήμητρ᾽ ἄδικόν γε. 500

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Σωστέον, ὦ τᾶν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Κεἰ μὴ δέομαι;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τοῦδ᾽ οὕνεκα καὶ πολὺ μᾶλλον.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ὑμῖν δὲ πόθεν περὶ τοῦ πολέμου τῆς τ᾽ εἰρήνης ἐμέλησεν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἡμεῖς φράσομεν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Λέγε δὴ ταχέως, ἵνα μὴ κλάῃς.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀκροῶ δή,

καὶ τὰς χεῖρας πειρῶ κατέχειν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἀλλ᾽ οὐ δύναμαι· χαλεπὸν γὰρ

ὑπὸ τῆς ὀργῆς αὐτὰς ἴσχειν.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Κλαύσει τοίνυν πολὺ μᾶλλον. 505

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Τοῦτο μέν, ὦ γραῦ, σαυτῇ κρώξαις. Σὺ δέ μοι λέγε.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ταῦτα ποήσω.

Ἡμεῖς τὸν μὲν πρότερον πόλεμον καὶ χρόνον ἠνεσχόμεθ᾽ ⟨ὑμῶν⟩

ὑπὸ σωφροσύνης τῆς ἡμετέρας τῶν ἀνδρῶν ἅττ᾽ ἐποεῖτε·

— οὐ γὰρ γρύζειν εἰᾶθ᾽ ἡμᾶς, — καίτοὐκ ἠρέσκετέ γ᾽ ἡμᾶς.

Ἀλλ᾽ ᾐσθανόμεσθα καλῶς ὑμῶν, καὶ πολλάκις ἔνδον ἂν οὖσαι 510

ἠκούσαμεν ἄν τι κακῶς ὑμᾶς βουλευσαμένους μέγα πρᾶγμα·

εἶτ᾽ ἀλγοῦσαι τἄνδοθεν ὑμᾶς ἐπανηρόμεθ᾽ ἂν γελάσασαι

«Τί βεβούλευται περὶ τῶν σπονδῶν ἐν τῇ στήλῃ παραγράψαι

ἐν τῷ δήμῳ τήμερον ὑμῖν;» — «Τί δὲ σοὶ τοῦτ᾽;» ἦ δ᾽ ὃς ἂν ἁνήρ·

«οὐ σιγήσει;» — κἀγὼ ᾽σίγων.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἐγώ ποτ᾽ ἐσίγων. 515

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Κἂν ᾤμωζές γ᾽, εἰ μὴ ᾽σίγας.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τοιγάρ ⟨τοὔγωγ᾽ ἂν⟩ ἐσίγων.

⟨Ἑτέρου δ᾽⟩ ἕτερόν τι πονηρότερον βούλευμ᾽ ἐπεπύσμεθ᾽ ἂνὑμῶν·

εἶτ᾽ ἠρόμεθ᾽ ἄν· «Πῶς ταῦτ᾽, ὦνερ, διαπράττεσθ᾽ ὧδ᾽ ἀνοήτως;»

Ὁ δέ μ᾽ εὐθὺς ὑποβλέψας ⟨ἂν⟩ ἔφασκ᾽, εἰ μὴ τὸν στήμονα νήσω,

ὀτοτύξεσθαι μακρὰ τὴν κεφαλήν· «πόλεμος δ᾽ ἄνδρεσσι μελήσει.» 520

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ὀρθῶς γε λέγων νὴ Δί᾽ ἐκεῖνος.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Πῶς ὀρθῶς, ὦ κακόδαιμον,

εἰ μηδὲ κακῶς βουλευομένοις ἐξῆν ὑμῖν ὑποθέσθαι;

Ὅτε δὴ δ᾽ ὑμῶν ἐν ταῖσιν ὁδοῖς φανερῶς ἠκούομεν ἤδη·

«Οὐκ ἔστιν ἀνὴρ ἐν τῇ χώρᾳ.» — «Μὰ Δί᾽ οὐ δῆτ᾽,» εἶφ᾽ ἕτερός τις, —

μετὰ ταῦθ᾽ ἡμῖν εὐθὺς ἔδοξεν σῶσαι τὴν Ἑλλάδα κοινῇ 525

ταῖσι γυναιξὶν συλλεχθείσαις. Ποῖ γὰρ καὶ χρῆν ἀναμεῖναι;

Ἢν οὖν ἡμῶν χρηστὰ λεγουσῶν ἐθελήσητ᾽ ἀντακροᾶσθαι

κἀντισιωπᾶν ὥσπερ χἠμεῖς, ἐπανορθώσαιμεν ἂν ὑμᾶς.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ὑμεῖς ἡμᾶς; Δεινόν γε λέγεις κοὐ τλητὸν ἔμοιγε.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Σιώπα.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Σοί γ᾽, ὦ κατάρατε, σιωπῶ ᾽γώ, καὶ ταῦτα κάλυμμα φορούσῃ 530

περὶ τὴν κεφαλήν; Μή νυν ζῴην.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ εἰ τοῦτ᾽ ἐμπόδιόν σοι,

παρ᾽ ἐμοῦ τουτὶ τὸ κάλυμμα λαβὼν

ἔχε καὶ περίθου περὶ τὴν κεφαλήν,

κᾆτα σιώπα.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Καὶ τουτονγὶ τὸν καλαθίσκον. 535

Κᾆτα ξαίνειν ξυζωσάμενος

κυάμους τρώγων·

πόλεμος δὲ γυναιξὶ μελήσει.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἀπαίρετ᾽, ὦ γυναῖκες, ἀπὸ τῶν καλπίδων, ὅπως ἂν

ἐν τῷ μέρει χἠμεῖς τι ταῖς φίλαισι συλλάβωμεν. 540

Ἐγὼ γὰρ οὔποτ᾽ ἂν κάμοιμ᾽ ὀρχουμένη, Ant.

οὐδὲ γόνατ᾽ ἂν κόπος ἕλοι με καματήριος.

Ἐθέλω δ᾽ ἐπὶ πᾶν ἰέναι

μετὰ τῶνδ᾽ ἀρετῆς ἕνεχ᾽, αἷς

ἔνι φύσις, ἔνι χάρις, ἔνι θράσος, 545

ἔνι τὸ σοφόν, ἔνι ⟨δὲ⟩ φιλόπολις

ἀρετὴ φρόνιμος.

Ἀλλ᾽, ὦ τηθῶν ἀνδρειοτάτη καὶ μητριδίων ἀκαληφῶν,

χωρεῖτ᾽ ὀργῇ καὶ μὴ τέγγεσθ᾽· ἔτι γὰρ νῦν οὔρια θεῖτε. 550

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ ἤνπερ ὅ ⟨τε⟩ γλυκύθυμος Ἔρως χἠ Κυπρογένει᾽ Ἀφροδίτη

ἵμερον ἡμῶν κατὰ τῶν κόλπων καὶ τῶν μηρῶν καταπνεύσῃ,

κᾷτ᾽ ἐντέξῃ τέτανον τερπνὸν τοῖς ἀνδράσι καὶ ῥοπαλισμούς,

οἶμαί ποτε Λυσιμάχας ἡμᾶς ἐν τοῖς Ἕλλησι καλεῖσθαι.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Τί ποησάσας;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἢν παύσωμεν πρώτιστον μὲν ξὺν ὅπλοισιν 555

ἀγοράζοντας καὶ μαινομένους.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Νὴ τὴν Παφίαν Ἀφροδίτην.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Νῦν μὲν γὰρ δὴ κἀν ταῖσι χύτραις καὶ τοῖς λαχάνοισιν ὁμοίως

περιέρχονται κατὰ τὴν ἀγορὰν ξὺν ὅπλοις ὥσπερ Κορύβαντες.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Νὴ Δία· χρὴ γὰρ τοὺς ἀνδρείους.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καὶ μὴν τό γε πρᾶγμα γέλοιον,

ὅταν ἀσπίδ᾽ ἔχων καὶ Γοργόνα τις κᾆτ᾽ ὠνῆται κορακίνους. 560

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Νὴ Δί᾽ ἐγὼ γοῦν ἄνδρα κομήτην φυλαρχοῦντ᾽ εἶδον ἐφ᾽ ἵππου

εἰς τὸν χαλκοῦν ἐμβαλλόμενον πῖλον λέκιθον παρὰ γραός·

ἕτερος δ᾽ αὖ Θρᾷξ πέλτην σείων κἀκόντιον ὥσπερ ὁ Τηρεύς,

ἐδεδίττετο τὴν ἰσχαδόπωλιν καὶ τὰς δρυπεπεῖς κατέπινεν.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Πῶς οὖν ὑμεῖς δυναταὶ παῦσαι τεταραγμένα πράγματα πολλὰ 565

ἐν ταῖς χώραις καὶ διαλῦσαι;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Φαύλως πάνυ.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Πῶς; Ἀπόδειξον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὥσπερ κλωστῆρ᾽, ὅταν ἡμῖν ᾖ τεταραγμένος, ὧδε λαβοῦσαι,

ὑπενεγκοῦσαι τοῖσιν ἀτράκτοις τὸ μὲν ἐνταυθοῖ, τὸ δ᾽ ἐκεῖσε,

οὕτως καὶ τὸν πόλεμον τοῦτον διαλύσομεν, ἤν τις ἐάσῃ,

διενεγκοῦσαι διὰ πρεσβειῶν τὸ μὲν ἐνταυθοῖ, τὸ δ᾽ ἐκεῖσε. 570

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἐξ ἐρίων δὴ καὶ κλωστήρων καὶ ἀτράκτων πράγματα δεινὰ

παύσειν οἴεσθ᾽; Ὡς ἀνόητοι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Κἂν ὑμῖν γ᾽ εἴ τις ἐνῆν νοῦς,

ἐκ τῶν ἐρίων τῶν ἡμετέρων ἐπολιτεύεσθ᾽ ἂν ἅπαντα.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Πῶς δή; Φέρ᾽ ἴδω.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Πρῶτον μὲν χρῆν, ὥσπερ πόκον, ἐν βαλανείῳ

ἐκπλύναντας τὴν οἰσπώτην ἐκ τῆς πόλεως, ἐπὶ κλίνης 575

ἐκραβδίζειν τοὺς μοχθηροὺς καὶ τοὺς τριβόλους ἀπολέξαι,

καὶ τούς γε συνισταμένους τούτους καὶ τοὺς πιλοῦντας ἑαυτοὺς

ἐπὶ ταῖς ἀρχαῖσι διαξῆναι καὶ τὰς κεφαλὰς ἀποτῖλαι·

εἶτα ξαίνειν εἰς καλαθίσκον κοινὴν εὔνοιαν ἅπαντας

καταμειγνύντας· τούς τε μετοίκους κεἴ τις ξένος ᾖ φίλος ὑμῖν, 580

κεἴ τις ὀφείλῃ τῷ δημοσίῳ, καὶ τούτους ἐγκαταμεῖξαι·

καὶ νὴ Δία τάς γε πόλεις, ὁπόσαι τῆς γῆς τῆσδ᾽ εἰσὶν ἄποικοι,

διαγιγνώσκειν ὅτι ταῦθ᾽ ἡμῖν ὥσπερ τὰ κατάγματα κεῖται

χωρὶς ἕκαστον· κᾆτ᾽ ἀπὸ τούτων πάντων τὸ κάταγμα λαβόντας

δεῦρο ξυνάγειν καὶ ξυναθροίζειν εἰς ἕν, κἄπειτα ποῆσαι 585

τολύπην μεγάλην κᾆτ᾽ ἐκ ταύτης τῷ δήμῳ χλαῖναν ὑφῆναι.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Οὔκουν δεινὸν ταυτὶ ταύτας ῥαβδίζειν καὶ τολυπεύειν,

αἷς οὐδὲ μετῆν πάνυ τοῦ πολέμου;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καὶ μήν, ὦ παγκατάρατε,

πλεῖν ἢ τὸ διπλοῦν αὐτοῦ φέρομεν. Πρώτιστον μέν γε τεκοῦσαι

κἀκπέμψασαι παῖδας ὁπλίτας —

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Σίγα, μὴ μνησικακήσῃς. 590

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

εἶθ᾽ ἡνίκα χρῆν εὐφρανθῆναι καὶ τῆς ἥβης ἀπολαῦσαι,

μονοκοιτοῦμεν διὰ τὰς στρατιάς. Καὶ θἠμέτερον μὲν ἐάσω,

περὶ τῶν δὲ κορῶν ἐν τοῖς θαλάμοις γηρασκουσῶν ἀνιῶμαι.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Οὔκουν χἄνδρες γηράσκουσιν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μὰ Δί᾽ ἀλλ᾽ οὐκ εἶπας ὅμοιον.

Ὁ μὲν ἥκων γάρ, κἂν ᾖ πολιός, ταχὺ παῖδα κόρην γεγάμηκεν· 595

τῆς δὲ γυναικὸς μικρὸς ὁ καιρός, κἂν τούτου μὴ ᾽πιλάβηται,

οὐδεὶς ἐθέλει γῆμαι ταύτην, ὀττευομένη δὲ κάθηται.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Ἀλλ᾽ ὅστις ἔτι στῦσαι δυνατὸς —

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Σὺ δὲ δὴ τί μαθὼν οὐκ ἀποθνῄσκεις;

Χωρίον ἐστίν· σορὸν ὠνήσει· 600

μελιτοῦτταν ἐγὼ καὶ δὴ μάξω.

Λαβὲ ταυτὶ καὶ στεφάνωσαι.

ΚΛΕΟΝΙΚΗ

Καὶ ταυτασὶ δέξαι παρ᾽ ἐμοῦ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Καὶ τουτονγὶ λαβὲ τὸν στέφανον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τοῦ δεῖ; Τί ποθεῖς; Χώρει ᾽ς τὴν ναῦν· 605

ὁ Χάρων σε καλεῖ,

σὺ δὲ κωλύεις ἀνάγεσθαι.

ΠΡΟΒΟΥΛΟΣ

Εἶτ᾽ οὐχὶ δεινὸν ταῦτα πάσχειν ἔστ᾽ ἐμέ;

Νὴ τὸν Δί᾽ ἀλλὰ τοῖς προβούλοις ἄντικρυς

ἐμαυτὸν ἐπιδείξω βαδίζων ὡς ἔχω. 610

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μῶν ἐγκαλεῖς ὅτι οὐχὶ προὐθέμεσθά σε;

Ἀλλ᾽ εἰς τρίτην γοῦν ἡμέραν σοι πρῲ πάνυ

ἥξει παρ᾽ ἡμῶν τὰ τρίτ᾽ ἐπεσκευασμένα.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Οὐκέτ᾽ ἔργον ἐγκαθεύδειν ὅστις ἔστ᾽ ἐλεύθερος. Str.

Ἀλλ᾽ ἐπαποδυώμεθ᾽, ὦνδρες, τουτῳὶ τῷ πράγματι. 615

Ἤδη γὰρ ὄζει ταδὶ πλειόνων

καὶ μειζόνων πραγμάτων μοι δοκεῖ,

καὶ μάλιστ᾽ ὀσφραίνομαι τῆς Ἱππίου τυραννίδος·

καὶ πάνυ δέδοικα μὴ τῶν Λακώνων τινὲς 620

δεῦρο συνεληλυθότες ἄνδρες εἰς Κλεισθένους

τὰς θεοῖς ἐχθρὰς γυναῖκας ἐξεπάρωσιν δόλῳ

καταλαβεῖν τὰ χρήμαθ᾽ ἡμῶν τόν τε μισθόν,

ἔνθεν ἔζων ἐγώ. 625

Δεινὰ γάρ τοι τάσδε γ᾽ ἤδη τοὺς πολίτας νουθετεῖν,

καὶ λαλεῖν γυναῖκας οὔσας ἀσπίδος χαλκῆς πέρι,

καὶ διαλλάττειν πρὸς ἡμᾶς ἀνδράσιν Λακωνικοῖς,

οἷσι πιστὸν οὐδὲν εἰ μή περ λύκῳ κεχηνότι.

Ἀλλὰ ταῦθ᾽ ὕφηναν ἡμῖν, ὦνδρες, ἐπὶ τυραννίδι. 630

Ἀλλ᾽ ἐμοῦ μὲν οὐ τυραννεύσουσ᾽, ἐπεὶ φυλάξομαι

καὶ «φορήσω τὸ ξίφος» τὸ λοιπὸν «ἐν μύρτου κλαδί,»

ἀγοράσω τ᾽ ἐν τοῖς ὅπλοις ἑξῆς Ἀριστογείτονι,

ὧδέ θ᾽ ἑστήξω παρ᾽ αὐτόν· αὐτὸ γάρ μοι γίγνεται

τῆς θεοῖς ἐχθρᾶς πατάξαι τῆσδε γραὸς τὴν γνάθον. 635

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Οὐκ ἄρ᾽ εἰσιόντα σ᾽ οἴκαδ᾽ ἡ τεκοῦσα γνώσεται. Ant.

Ἀλλὰ θώμεσθ᾽, ὦ φίλαι γρᾶες, ταδὶ πρῶτον χαμαί.

Ἡμεῖς γάρ, ὦ πάντες ἀστοί, λόγων

κατάρχομεν τῇ πόλει χρησίμων·

εἰκότως, ἐπεὶ χλιδῶσαν ἀγλαῶς ἔθρεψέ με· 640

Ἑπτὰ μὲν ἔτη γεγῶσ᾽ εὐθὺς ἠρρηφόρουν·

εἶτ᾽ ἀλετρὶς ἦ δεκέτις οὖσα τἀρχηγέτι·

κᾆτ᾽ ἔχουσα τὸν κροκωτὸν ἄρκτος ἦ Βραυρωνίοις· 645

κἀκανηφόρουν ποτ᾽ οὖσα παῖς καλὴ ᾽χουσ᾽

ἰσχάδων ὁρμαθόν.

Ἆρα προὐφείλω τι χρηστὸν τῇ πόλει παραινέσαι;

Εἰ δ᾽ ἐγὼ γυνὴ πέφυκα, τοῦτο μὴ φθονεῖτέ μοι,

ἢν ἀμείνω γ᾽ εἰσενέγκω τῶν παρόντων πραγμάτων. 650

Τοὐράνου γάρ μοι μέτεστι· καὶ γὰρ ἄνδρας εἰσφέρω.

Τοῖς δὲ δυστήνοις γέρουσιν οὐ μέτεσθ᾽ ὑμῖν, ἐπεὶ

τὸν ἔρανον τὸν λεγόμενον παππῷον ἐκ τῶν Μηδικῶν

εἶτ᾽ ἀναλώσαντες οὐκ ἀντεισφέρετε τὰς εἰσφοράς,

ἀλλ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν διαλυθῆναι προσέτι κινδυνεύομεν. 655

Ἆρα γρυκτόν ἐστιν ὑμῖν; Εἰ δὲ λυπήσεις τί με,

τῷδέ σ᾽ ἀψήκτῳ πατάξω τῷ κοθόρνῳ τὴν γνάθον.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ταῦτ᾽ οὖν οὐχ ὕβρις τὰ πράγματ᾽ Str.

ἐστὶ πολλή; κἀπιδώσειν

μοι δοκεῖ τὸ χρῆμα μᾶλλον. 660

Ἀλλ᾽ ἀμυντέον τὸ πρᾶγμ᾽ ὅστις γ᾽ ἐνόρχης ἔστ᾽ ἀνήρ.

Ἀλλὰ τὴν ἐξωμίδ᾽ ἐκδυώμεθ᾽, ὡς τὸν ἄνδρα δεῖ

ἀνδρὸς ὄζειν εὐθύς, ἀλλ᾽ οὐκ ἐντεθριῶσθαι πρέπει.

Ἀλλ᾽ ἄγετε λευκόποδες, οἵπερ ἐπὶ

Λειψύδριον ἤλθομεν ὅτ᾽ ἦμεν ἔτι, 665

νῦν δεῖ, νῦν ἀνηβῆσαι πάλιν κἀναπτερῶσαι

πᾶν τὸ σῶμα κἀποσείσασθαι τὸ γῆρας τόδε. 670

Εἰ γὰρ ἐνδώσει τις ἡμῶν ταῖσδε κἂν σμικρὰν λαβήν,

οὐδὲν ἐλλείψουσιν αὗται λιπαροῦς χειρουργίας,

ἀλλὰ καὶ ναῦς τεκτανοῦνται, κἀπιχειρήσουσ᾽ ἔτι

ναυμαχεῖν καὶ πλεῖν ἐφ᾽ ἡμᾶς, ὥσπερ Ἀρτεμισία. 675

Ἢν δ᾽ ἐφ᾽ ἱππικὴν τράπωνται, διαγράφω τοὺς ἱππέας·

ἱππικώτατον γάρ ἐστι χρῆμα κἄποχον γυνή,

κοὐκ ἂν ἀπολίσθοι τρέχοντος. Τὰς Ἀμαζόνας σκόπει,

ἃς Μίκων ἔγραψ᾽ ἐφ᾽ ἵππων μαχομένας τοῖς ἀνδράσιν.

Ἀλλὰ τούτων χρῆν ἁπασῶν εἰς τετρημένον ξύλον 680

ἐγκαθαρμόσαι λαβόντας τουτονὶ τὸν αὐχένα.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Εἰ νὴ τὼ θεώ με ζωπυ- Ant.

ρήσεις, λύσω τὴν ἐμαυτῆς

ὗν ἐγὼ δή, καὶ ποήσω

τήμερον τοὺς δημότας βωστρεῖν σ᾽ ἐγὼ πεκτούμενον. 685

Ἀλλὰ χἠμεῖς, ὦ γυναῖκες, θᾶττον ἐκδυώμεθα,

ὡς ἂν ὄζωμεν γυναικῶν αὐτοδὰξ ὠργισμένων.

Νῦν πρὸς ἔμ᾽ ἴτω τις, ἵνα μήποτε φά-

γῃ σκόροδα, μηδὲ κυάμους μέλανας. 690

Ὡς εἰ καὶ μόνον κακῶς ἐρεῖς, — ὑπερχολῶ γάρ, —

αἰετὸν τίκτοντα κάνθαρός σε μαιεύσομαι. 695

Οὐ γὰρ ὑμῶν φροντίσαιμ᾽ ἄν, ἢν ἐμοὶ ζῇ Λαμπιτὼ

ἥ τε Θηβαία φίλη παῖς εὐγενὴς Ἰσμηνία.

Οὐ γὰρ ἔσται δύναμις, οὐδ᾽ ἢν ἑπτάκις σὺ ψηφίσῃ,

ὅστις, ὦ δύστην᾽, ἀπήχθου πᾶσι καὶ τοῖς γείτοσιν.

Ὥστε κἀχθὲς θἠκάτῃ ποιοῦσα παιγνίαν ἐγὼ 700

ταῖσι παισὶ τὴν ἑταίραν ἐκάλεσ᾽ ἐκ τῶν γειτόνων,

παῖδα χρηστὴν κἀγαπητὴν ἐκ Βοιωτῶν ἔγχελυν,

οἱ δὲ πέμψειν οὐκ ἔφασκον διὰ τὰ σὰ ψηφίσματα.

Κοὐχὶ μὴ παύσησθε τῶν ψηφισμάτων τούτων, πρὶν ἂν

τοῦ σκέλους ὑμᾶς λαβών τις ἐκτραχηλίσῃ φέρων. 705

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἄνασσα πράγους τοῦδε καὶ βουλεύματος,

τί μοι σκυθρωπὸς ἐξελήλυθας δόμων;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Κακῶν γυναικῶν ἔργα καὶ θήλεια φρὴν

ποεῖ μ᾽ ἄθυμον περιπατεῖν ἄνω κάτω.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Τί φῄς; Τί φῄς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀληθῆ, ἀληθῆ. 710

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Τί δ᾽ ἐστὶ δεινόν; Φράζε ταῖς σαυτῆς φίλαις.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ αἰσχρὸν εἰπεῖν καὶ σιωπῆσαι βαρύ.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Μή νύν με κρύψῃς ὅ τι πεπόνθαμεν κακόν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Βινητιῶμεν, ᾗ βράχιστον τοῦ λόγου. 715

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἰὼ Ζεῦ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί Ζῆν᾽ ἀυτεῖς; Ταῦτα δ᾽ οὖν οὕτως ἔχει.

Ἐγὼ μὲν οὖν αὐτὰς ἀποσχεῖν οὐκέτι

οἵα τ᾽ ἀπὸ τῶν ἀνδρῶν· διαδιδράσκουσι γάρ.

Τὴν μέν γε πρώην διαλέγουσαν τὴν ὀπὴν 720

κατέλαβον ᾗ τοῦ Πανός ἐστι ταὐλίον,

τὴν δ᾽ ἐκ τροχιλείας αὖ κατειλυσπωμένην,

τὴν δ᾽ αὐτομολοῦσαν· τὴν δ᾽ ἐπὶ στρούθου μίαν

ἤδη πέτεσθαι διανοουμένην κάτω

εἰς Ὀρσιλόχου χθὲς τῶν τριχῶν κατέσπασα. 725

Πάσας τε προφάσεις ὥστ᾽ ἀπελθεῖν οἴκαδε

ἕλκουσιν. Ἡδὶ γοῦν τις αὐτῶν ἔρχεται.

Αὕτη σύ, ποῖ θεῖς;

ΓΥΝΗ Αʹ

Οἴκαδ᾽ ἐλθεῖν βούλομαι.

Οἴκοι γάρ ἐστιν ἔριά μοι Μιλήσια

ὑπὸ τῶν σέων κατακοπτόμενα.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ποίων σέων; 730

Οὐκ εἶ πάλιν;

ΓΥΝΗ Αʹ

Ἀλλ᾽ ἥξω ταχέως νὴ τὼ θεὼ

ὅσον διαπετάσασ᾽ ἐπὶ τῆς κλίνης μόνον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μὴ διαπετάννυ, μηδ᾽ ἀπέλθῃς μηδαμῇ.

ΓΥΝΗ Αʹ

Ἀλλ᾽ ἐῶ ᾽πολέσθαι τἄρι᾽;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἢν τούτου δέῃ.

ΓΥΝΗ Βʹ

Τάλαιν᾽ ἐγώ, τάλαινα τῆς ἀμόργιδος, 735

ἣν ἄλοπον οἴκοι καταλέλοιφ᾽.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Αὕτη ᾽τέρα

ἐπὶ τὴν ἄμοργιν τὴν ἄλοπον ἐξέρχεται.

Χώρει πάλιν δεῦρ᾽.

ΓΥΝΗ Βʹ

Ἀλλὰ νὴ τὴν Φωσφόρον

ἔγωγ᾽ ἀποδείρασ᾽ αὐτίκα μάλ᾽ ἀνέρχομαι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μή, μἀποδείρῃς· ἢν γὰρ ἄρξῃς τουτουί, 740

ἑτέρα γυνὴ ταὐτὸν ποεῖν βουλήσεται.

ΓΥΝΗ Γʹ

Ὦ πότνι᾽ Ἱλείθυ᾽, ἐπίσχες τοῦ τόκου

ἕως ἂν εἰς ὅσιον μόλω ᾽γὼ χωρίον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί ταῦτα ληρεῖς;

ΓΥΝΗ Γʹ

Αὐτίκα μάλα τέξομαι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ οὐκ ἐκύεις σύ γ᾽ ἐχθές.

ΓΥΝΗ Γʹ

Ἀλλὰ τήμερον. 745

Ἀλλ᾽ οἴκαδέ μ᾽ ὡς τὴν μαῖαν, ὦ Λυσιστράτη,

ἀπόπεμψον ὡς τάχιστα.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τίνα λόγον λέγεις;

Τί τοῦτ᾽ ἔχεις τὸ σκληρόν;

ΓΥΝΗ Γʹ

Ἄρρεν παιδίον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μὰ τὴν Ἀφροδίτην οὐ σύ γ᾽ ἀλλ᾽ ἢ χαλκίον

ἔχειν τι φαίνει κοῖλον· εἴσομαι δ᾽ ἐγώ. 750

Ὦ καταγέλαστ᾽, ἔχουσα τήνδ᾽ ἱερὰν κυνῆν

κυεῖν ἔφασκες;

ΓΥΝΗ Γʹ

Καὶ κυῶ γε νὴ Δία.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί δῆτα ταύτην εἶχες;

ΓΥΝΗ Γʹ

Ἵνα μ᾽ εἰ καταλάβοι

ὁ τόκος ἔτ᾽ ἐν πόλει, τέκοιμ᾽ εἰς τὴν κυνῆν

εἰσβᾶσα ταύτην, ὥσπερ αἱ περιστεραί. 755

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί λέγεις; Προφασίζει· περιφανῆ τὰ πράγματα.

Οὐ τἀμφιδρόμια τῆς κυνῆς αὐτοῦ μενεῖς;

ΓΥΝΗ Γʹ

Ἀλλ᾽ οὐ δύναμαι ᾽γωγ᾽ οὐδὲ κοιμᾶσθ᾽ ἐν πόλει,

ἐξ οὗ τὸν ὄφιν εἶδον τὸν οἰκουρόν ποτε.

ΓΥΝΗ Δʹ

Ἐγὼ δ᾽ ὑπὸ τῶν γλαυκῶν γε τάλαιν᾽ ἀπόλλυμαι 760

ταῖς ἀγρυπνίαισι κικκαβαζουσῶν ἀεί.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὦ δαιμόνιαι, παύσασθε τῶν τερατευμάτων.

Ποθεῖτ᾽ ἴσως τοὺς ἄνδρας· ἡμᾶς δ᾽ οὐκ οἴει

ποθεῖν ἐκείνους; Ἀργαλέας γ᾽ εὖ οἶδ᾽ ὅτι

ἄγουσι νύκτας. Ἀλλ᾽ ἀνάσχεσθ᾽, ὦγαθαί, 765

καὶ προσταλαιπωρήσατ᾽ ἔτ᾽ ὀλίγον χρόνον·

ὡς χρησμὸς ἡμῖν ἐστιν ἐπικρατεῖν, ἐὰν

μὴ στασιάσωμεν. Ἔστι δ᾽ ὁ χρησμὸς οὑτοσί.

ΓΥΝΗ Γʹ

Λέγ᾽ αὐτὸν ἡμῖν ὅ τι λέγει.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Σιγᾶτε δή.

Ἀλλ᾽ ὁπόταν πτήξωσι χελιδόνες εἰς ἕνα χῶρον, 770

τοὺς ἔποπας φεύγουσαι, ἀπόσχωνταί τε φαλήτων,

παῦλα κακῶν ἔσται, τὰ δ᾽ ὑπέρτερα νέρτερα θήσει

Ζεὺς ὑψιβρεμέτης —

ΓΥΝΗ Γʹ

Ἐπάνω κατακεισόμεθ᾽ ἡμεῖς;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

ἢν δὲ διαστῶσιν καὶ ἀνάπτωνται πτερύγεσσιν

ἐξ ἱεροῦ ναοῖο χελιδόνες, οὐκέτι δόξει 775

ὄρνεον οὐδ᾽ ὁτιοῦν καταπυγωνέστερον εἶναι.

ΓΥΝΗ Γʹ

Σαφής γ᾽ ὁ χρησμὸς νὴ Δί᾽. Ὦ πάντες θεοί.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Μή νυν ἀπείπωμεν ταλαιπωρούμεναι,

ἀλλ᾽ εἰσίωμεν. Καὶ γὰρ αἰσχρὸν τουτογί,

ὦ φίλταται, τὸν χρησμὸν εἰ προδώσομεν. 780

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Μῦθον βούλομαι λέξαι τιν᾽ ὑμῖν, Str.

ὅν ποτ᾽ ἤκουσ᾽ αὐτὸς ἔτι παῖς ὤν.

Οὕτως ἦν νεανίσκος Μελανίων τις, ὃς φεύ- 785

γων γάμον ἀφίκετ᾽ ἐς ἐρημίαν, κἀν

τοῖς ὄρεσιν ᾤκει·

κᾆτ᾽ ἐλαγοθήρει

πλεξάμενος ἄρκυς, 790

[καὶ κύνα τιν᾽ εἶχεν]

κοὐκέτι κατῆλθε πάλιν οἴκαδ᾽ ὑπὸ μίσους.

Οὕτω τὰς γυναῖκας ἐβδελύχθη κεῖνος, ἡμεῖς δ᾽ 795

οὐδὲν ἧττον τοῦ Μελανίωνος, οἱ σώφρονες.

ΓΕΡΟΝ

Βούλομαί σε, γραῦ, κύσαι —

ΓΥΝΗ

Κρομμύων τἄρ᾽ οὔ σε δεῖ.

ΓΕΡΟΝ

κἀνατείνας λακτίσαι.

ΓΥΝΗ

Τὴν λόχμην πολλὴν φορεῖς. 800

ΓΕΡΟΝ

Καὶ Μυρωνίδης γὰρ ἦν

τραχὺς ἐντεῦθεν μελάμπυ-

γός τε τοῖς ἐχθροῖς ἐπᾴσσειν·

ὣς δὲ καὶ Φορμίων.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Κἀγὼ βούλομαι μῦθόν τιν᾽ ὑμῖν 805 Ant.

ἀντιλέξαι τῷ Μελανίωνι.

Τίμων ἦν τις ἀίδρυτος ἀβάτοισι τὸ πρόσ-

ωπον εὖ σκώλοισι περιειργμένος, Ἐ- 810

ρινύων ἀπορρώξ.

Οὗτος οὖν ὁ Τίμων

ᾤχεθ᾽ ὑπὸ μίσους

πολλὰ καταρασάμενος ἀνδράσι πονηροῖς. 815

Οὕτω κεῖνος ἡμῖν ἀντεμίσει τοὺς πονηροὺς

ἄνδρας ἀεί, ταῖσι δὲ γυναιξὶν ἦν φίλτατος. 820

ΓΥΝΗ

Τὴν γνάθον βούλει θένω;

ΓΕΡΟΝ

Μηδαμῶς· ἔδεισα γάρ.

ΓΥΝΗ

Ἀλλὰ κρούσω τῷ σκέλει;

ΓΕΡΟΝ

Τὸν σάκανδρον ἐκφανεῖς.

ΓΥΝΗ

Ἀλλ᾽ ὅμως ἂν οὐκ ἴδοις 825

καίπερ οὔσης γραὸς ὄντ᾽ αὐ-

τὸν κομήτην, ἀλλ᾽ ἀπεψι-

λωμένον τῷ λύχνῳ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἰοὺ ἰού, γυναῖκες, ἴτε δεῦρ᾽ ὡς ἐμὲ

ταχέως.

ΓΥΝΗ

Τί δ᾽ ἐστίν; Εἰπέ μοι, τίς ἡ βοή; 830

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἄνδρ᾽, ⟨ἄνδρ᾽⟩ ὁρῶ προσιόντα παραπεπληγμένον,

τοῖς τῆς Ἀφροδίτης ὀργίοις εἰλημμένον.

Ὦ πότνια, Κύπρου καὶ Κυθήρων καὶ Πάφου

μεδέουσ᾽. Ἴθ᾽ ὀρθὴν ἥνπερ ἔρχει τὴν ὁδόν.

ΓΥΝΗ

Ποῦ δ᾽ ἐστίν, ὅστις ἐστί;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Παρὰ τὸ τῆς Χλόης. 835

ΓΥΝΗ

Ὢ νὴ Δί᾽ ἐστὶ δῆτα. Τίς κἀστίν ποτε;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὁρᾶτε. Γιγνώσκει τις ὑμῶν;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Νὴ Δία

ἔγωγε· κἄστιν οὑμὸς ἀνὴρ Κινησίας.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Σὸν ἔργον ἤδη τοῦτον ὀπτᾶν καὶ στρέφειν

κἀξηπεροπεύειν καὶ φιλεῖν καὶ μὴ φιλεῖν, 840

καὶ πάνθ᾽ ὑπέχειν πλὴν ὧν σύνοιδεν ἡ κύλιξ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἀμέλει, ποήσω ταῦτ᾽ ἐγώ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καὶ μὴν ἐγὼ

ξυνηπεροπεύσω ⟨σοὶ⟩ παραμένουσ᾽ ἐνθαδί,

καὶ ξυσταθεύσω τοῦτον. Ἀλλ᾽ ἀπέλθετε.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Οἴμοι κακοδαίμων, οἷος ὁ σπασμός μ᾽ ἔχει 845

χὠ τέτανος ὥσπερ ἐπὶ τροχοῦ στρεβλούμενον.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τίς οὗτος οὑντὸς τῶν φυλάκων ἑστώς;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἐγώ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀνήρ;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἀνὴρ δῆτ᾽.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Οὐκ ἄπει δῆτ᾽ ἐκποδών;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Σὺ δ᾽ εἶ τίς ἡκβάλλουσά μ᾽;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἡμεροσκόπος.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Πρὸς τῶν θεῶν νυν ἐκκάλεσόν μοι Μυρρίνην. 850

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἰδοὺ καλέσω ᾽γὼ Μυρρίνην σοι; Σὺ δὲ τίς εἶ;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἁνὴρ ἐκείνης, Παιονίδης Κινησίας.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὦ χαῖρε φίλτατ᾽· οὐ γὰρ ἀκλεὲς τοὔνομα

τὸ σὸν παρ᾽ ἡμῖν ἐστιν οὐδ᾽ ἀνώνυμον.

Ἀεὶ γὰρ ἡ γυνή σ᾽ ἔχει διὰ στόμα. 855

Κἂν ᾠὸν ἢ μῆλον λάβῃ, «Κινησίᾳ

τουτὶ γένοιτο,» φησίν.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ὢ πρὸς τῶν θεῶν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Νὴ τὴν Ἀφροδίτην· κἂν περὶ ἀνδρῶν γ᾽ ἐμπέσῃ

λόγος τις, εἴρηκ᾽ εὐθέως ἡ σὴ γυνὴ

ὅτι λῆρός ἐστι τἄλλα πρὸς Κινησίαν. 860

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἴθι νυν κάλεσον αὐτήν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί οὖν; Δώσεις τί μοι;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἔγωγε ⟨τόδε⟩ νὴ τὸν Δί᾽, ἢν βούλῃ γε σύ.

Ἔχω δὲ τοῦθ᾽· ὅπερ οὖν ἔχω, δίδωμί σοι.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Φέρε νυν καλέσω καταβᾶσά σοι.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ταχύ νυν πάνυ·

ὡς οὐδεμίαν ἔχω γε τῷ βίῳ χάριν, 865

ἐξ οὗπερ αὕτη ᾽ξῆλθεν ἐκ τῆς οἰκίας,

ἀλλ᾽ ἄχθομαι μὲν εἰσιών, ἔρημα δὲ

εἶναι δοκεῖ μοι πάντα, τοῖς δὲ σιτίοις

χάριν οὐδεμίαν οἶδ᾽ ἐσθίων. Ἔστυκα γάρ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Φιλῶ φιλῶ ᾽γὼ τοῦτον· ἀλλ᾽ οὐ βούλεται 870

ὑπ᾽ ἐμοῦ φιλεῖσθαι. Σὺ δέ με τούτῳ μὴ κάλει.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ὦ γλυκύτατον Μυρρινίδιον, τί ταῦτα δρᾷς;

Κατάβηθι δεῦρο.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μὰ Δί᾽ ἐγὼ μὲν αὐτόσ᾽ οὔ.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἐμοῦ καλοῦντος οὐ καταβήσει Μυρρίνη;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Οὐ γὰρ δεόμενος οὐδὲν ἐκκαλεῖς ἐμέ. 875

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἐγὼ οὐ δεόμενος; Ἐπιτετριμμένος μὲν οὖν.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἄπειμι.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Μὴ δῆτ᾽, ἀλλὰ τῷ γοῦν παιδίῳ

ὑπάκουσον. Οὗτος, οὐ καλεῖς τὴν μαμμίαν;

ΠΑΙΔΙΟΝ

Μαμμία, μαμμία, μαμμία.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Αὕτη, τί πάσχεις; Οὐδ᾽ ἐλεεῖς τὸ παιδίον 880

ἄλουτον ὂν κἄθηλον ἕκτην ἡμέραν;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἔγωγ᾽ ἐλεῶ δῆτ᾽· ἀλλ᾽ ἀμελὴς αὐτῷ πατήρ

ἐστιν.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Κατάβηθ᾽, ὦ δαιμονία, τῷ παιδίῳ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Οἷον τὸ τεκεῖν. Καταβατέον. Τί γὰρ πάθω;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἐμοὶ μὲν αὕτη καὶ νεωτέρα δοκεῖ 885

πολλῷ γεγενῆσθαι κἀγανώτερον βλέπειν·

χἂ δυσκολαίνει πρὸς ἐμὲ καὶ βρενθύεται,

ταῦτ᾽ αὐτὰ δή ᾽σθ᾽ ἃ καί μ᾽ ἐπιτρίβει τῷ πόθῳ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ὦ γλυκύτατον σὺ τεκνίδιον κακοῦ πατρός,

φέρε σε φιλήσω, γλυκύτατον τῇ μαμμίᾳ. 890

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Τί, ὦ πονήρα, ταῦτα ποιεῖς χἀτέραις

πείθει γυναιξί; Κἀμέ τ᾽ ἄχθεσθαι ποεῖς

αὐτή τε λυπεῖ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μὴ πρόσαγε τὴν χεῖρά μοι.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Τὰ δ᾽ ἔνδον ὄντα τἀμὰ καὶ σὰ χρήματα

χεῖρον διατίθης.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ὀλίγον αὐτῶν μοι μέλει. 895

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ὀλίγον μέλει σοι τῆς κρόκης φορουμένης

ὑπὸ τῶν ἀλεκτρυόνων;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἔμοιγε νὴ Δία.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Τὰ τῆς Ἀφροδίτης ἱέρ᾽ ἀνοργίαστά σοι

χρόνον τοσοῦτόν ἐστιν. Οὐ βαδιεῖ πάλιν;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μὰ Δί᾽ οὐκ ἔγωγ᾽, ἢν μὴ διαλλαχθῆτέ γε 900

καὶ τοῦ πολέμου παύσησθε.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Τοιγάρ, ἢν δοκῇ,

ποήσομεν καὶ ταῦτα.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Τοιγάρ, ἢν δοκῇ,

κἄγωγ᾽ ἄπειμ᾽ ἐκεῖσε· νῦν δ᾽ ἀπομώμοκα.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Σὺ δ᾽ ἀλλὰ κατακλίνηθι μετ᾽ ἐμοῦ διὰ χρόνου.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Οὐ δῆτα· καίτοι σ᾽ οὐκ ἐρῶ γ᾽ ὡς οὐ φιλῶ. 905

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Φιλεῖς; Τί οὖν οὐ κατεκλίνης, ὦ Μύρριον;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ὦ καταγέλαστ᾽, ἐναντίον τοῦ παιδίου;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Μὰ Δί᾽ ἀλλὰ τοῦτό γ᾽ οἴκαδ᾽, ὦ Μανῆ, φέρε.

Ἰδοὺ τὸ μέν σοι παιδίον καὶ δὴ ᾽κποδών·

σὺ δ᾽ οὐ κατακλινεῖ;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ποῦ γὰρ ἄν τις καί, τάλαν, 910

δράσειε τοῦθ᾽;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ὅπου; τὸ τοῦ Πανὸς καλόν.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Καὶ πῶς ἔθ᾽ ἁγνὴ δῆτ᾽ ἂν ἔλθοιμ᾽ εἰς πόλιν;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Κάλλιστα δήπου, λουσαμένη τῇ Κλεψύδρᾳ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἔπειτ᾽ ὀμόσασα δῆτ᾽ ἐπιορκήσω, τάλαν;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Εἰς ἐμὲ τράποιτο· μηδὲν ὅρκου φροντίσῃς. 915

ΜΥΡΡΙΝΗ

Φέρε νυν ἐνέγκω κλινίδιον νῷν.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Μηδαμῶς.

Ἀρκεῖ χαμαὶ νῷν.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Μὰ τὸν Ἀπόλλω, μή σ᾽ ἐγὼ

καίπερ τοιοῦτον ὄντα κατακλινῶ χαμαί.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἥ τοι γυνὴ φιλεῖ με, δήλη ᾽στὶν καλῶς.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἰδού, κατάκεισ᾽ ἁνύσας τι, κἀγὼ ᾽κδύομαι. 920

Καίτοι, τὸ δεῖνα, ψίαθός ἐστ᾽ ἐξοιστέα.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ποία ψίαθος; Μή μοί γε.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Νὴ τὴν Ἄρτεμιν,

αἰσχρὸν γὰρ ἐπὶ τόνου γε.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Δός μοί νυν κύσαι.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἰδού.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Παπαιάξ. Ἧκέ νυν ταχέως πάνυ.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἰδοὺ ψίαθος. Κατάκεισο, καὶ δὴ ᾽κδύομαι. 925

Καίτοι, τὸ δεῖνα, προσκεφάλαιον οὐκ ἔχεις.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἀλλ᾽ οὐ δέομ᾽ οὐδὲν ἔγωγε.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Νὴ Δί᾽ ἀλλ᾽ ἐγώ.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἀλλ᾽ ἦ τὸ πέος τόδ᾽ Ἡρακλῆς ξενίζεται;

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἀνίστασ᾽, ἀναπήδησον. Ἤδη πάντ᾽ ἔχω.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἅπαντα δῆτα. Δεῦρό νυν, ὦ χρυσίον. 930

ΜΥΡΡΙΝΗ

Τὸ στρόφιον ἤδη λύομαι. Μέμνησό νυν·

μή μ᾽ ἐξαπατήσῃς τὰ περὶ τῶν διαλλαγῶν.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Νὴ Δί᾽ ἀπολοίμην.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἀλλὰ σισύραν οὐκ ἔχεις.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Μὰ Δί᾽ οὐδὲ δέομαί γ᾽, ἀλλὰ βινεῖν βούλομαι.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἀμέλει, ποήσεις τοῦτο· ταχὺ γὰρ ἔρχομαι. 935

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἅνθρωπος ἐπιτρίψει με διὰ τὰ στρώματα.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ἔπαιρε σαυτόν.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἀλλ᾽ ἐπῆρται τουτογί.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Βούλει μυρίσω σε;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Μὰ τὸν Ἀπόλλω μή μέ γε.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Νὴ τὴν Ἀφροδίτην, ἤν τε βούλῃ γ᾽ ἤν τε μή.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Εἴθ᾽ ἐκχυθείη τὸ μύρον, ὦ Ζεῦ δέσποτα. 940

ΜΥΡΡΙΝΗ

Πρότεινε δὴ τὴν χεῖρα κἀλείφου λαβών.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Οὐχ ἡδὺ τὸ μύρον μὰ τὸν Ἀπόλλω τουτογί,

εἰ μὴ διατριπτικόν γε κοὐκ ὄζον γάμων.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Τάλαιν᾽ ἐγώ, τὸ Ῥόδιον ἤνεγκον μύρον.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἀγαθόν· ἔα αὔτ᾽, ὦ δαιμονία.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ληρεῖς ἔχων. 945

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Κάκιστ᾽ ἀπόλοιθ᾽ ὁ πρῶτος ἑψήσας μύρον.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Λαβὲ τόνδε τὸν ἀλάβαστον.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ἀλλ᾽ ἕτερον ἔχω.

Ἀλλ᾽ ᾦζυρά, κατάκεισο καὶ μή μοι φέρε

μηδέν.

ΜΥΡΡΙΝΗ

Ποήσω ταῦτα νὴ τὴν Ἄρτεμιν.

Ὑπολύομαι γοῦν. Ἀλλ᾽ ὅπως, ὦ φίλτατε, 950

σπονδὰς ποεῖσθαι ψηφιεῖ.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Βουλεύσομαι. —

Ἀπολώλεκέν με κἀπιτέτριφεν ἡ γυνὴ

τά τ᾽ ἄλλα πάντα κἀποδείρασ᾽ οἴχεται.

Οἴμοι τί πάθω; Τίνα βινήσω,

τῆς καλλίστης πασῶν ψευσθεία; 955

Πῶς ταυτηνὶ παιδοτροφήσω;

Ποῦ Κυναλώπηξ;

Μίσθωσόν μοι τὴν τίτθην.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἐν δεινῷ γ᾽, ὦ δύστηνε, κακῷ

τείρει ψυχὴν ἐξαπατηθείς. 960

Κἄγωγ᾽ οἰκτίρω σ᾽. Αἰαῖ.

Ποῖος γὰρ ⟨ἔτ᾽⟩ ἂν νέφρος ἀντίσχοι,

ποία ψυχή, ποῖοι δ᾽ ὄρχεις,

ποία δ᾽ ὀσφύς, ποῖος δ᾽ ὄρρος

κατατεινόμενος 965

καὶ μὴ βινῶν τοὺς ὄρθρους;

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Ὦ Ζεῦ, δεινῶν ἀντισπασμῶν.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ταυτὶ μέντοι νυνί σ᾽ ἐπόησ᾽

ἡ παμβδελύρα καὶ παμμυσάρα.

ΚΙΝΗΣΙΑΣ

Μὰ Δί᾽ ἀλλὰ φίλη καὶ παγγλυκέρα. 970

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ποία γλυκερά; Μιαρὰ μιαρὰ δῆτ᾽, ὦ Ζεῦ.

Εἴθ᾽ αὐτὴν ὥσπερ τοὺς θωμοὺς

μεγάλῳ τυφῷ καὶ πρηστῆρι

ξυστρέψας καὶ ξυγγογγύλας 975

οἴχοιο φέρων, εἶτα μεθείης,

ἡ δὲ φέροιτ᾽ αὖ πάλιν εἰς τὴν γῆν,

κᾆτ᾽ ἐξαίφνης

περὶ τὴν ψωλὴν περιβαίη.

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Πᾶ τᾶν Ἀσανᾶν ἐστιν ἁ γερωχία 980

ἢ τοὶ πρυτάνιες; Λῶ τι μυσίξαι νέον.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Τίς δ᾽ εἶ; πότερον ἄνθρωπος ἢ Κονίσαλος;

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Κᾶρυξ ἐγών, ὦ κυρσάνιε, ναὶ τὼ σιὼ

ἔμολον ἀπὸ Σπάρτας περὶ τᾶν διαλλαγᾶν.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Κἄπειτα δόρυ δῆθ᾽ ὑπὸ μάλης ἥκεις ἔχων; 985

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Οὐ τὸν Δί᾽ οὐκ ἔγωνγα.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ποῖ μεταστρέφει;

Τί δὴ προβάλλει τὴν χλαμύδ᾽; Ἦ βουβωνιᾷς

ὑπὸ τῆς ὁδοῦ;

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Ἀλεός γα ναὶ τὸν Κάστορα

ὥνθρωπος.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἀλλ᾽ ἔστυκας, ὦ μιαρώτατε.

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Οὐ τὸν Δί᾽ οὐκ ἔγωνγα· μηδ᾽ αὖ πλαδδίη, 990

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Τί δ᾽ ἐστί σοι τοδί;

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Σκυτάλα Λακωνικά.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Εἴπερ γε, χαὔτη ᾽στὶ σκυτάλη Λακωνική.

Ἀλλ᾽ ὡς πρὸς εἰδότ᾽ ἐμὲ σὺ τἀληθῆ λέγε.

Τί τὰ πράγμαθ᾽ ὑμῖν ἐστι τἀν Λακεδαίμονι;

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Ὀρσὰ Λακεδαίμων πᾶἁ καὶ τοὶ σύμμαχοι 995

ἅπαντες ἐστύκαντι· ⟨τὰν⟩ πελλᾶν δὲ δεῖ.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἀπὸ τοῦ δὲ τουτὶ τὸ κακὸν ὑμῖν ἐνέπεσεν;

Ἀπὸ Πανός;

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Οὔκ, ἀλλ᾽ ἆρχε μέν, οἰῶ, Λαμπιτώ,

ἔπειτα τἄλλαι ταὶ κατὰ Σπάρταν ἁμᾶ

γυναῖκες ἇπερ ἀπὸ μιᾶς ὑσπλαγίδος 1000

ἀπήλαἁν τὼς ἄνδρας ἀπὸ τῶν ὑσσάκων.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Πῶς οὖν ἔχετε;

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Μογίομες· ἂν γὰρ τὰν πόλιν

ἇπερ λυχνοφορίοντες ὑποκεκύφαμες.

Ταὶ γὰρ γυναῖκες οὐδὲ τῶ μύρτω σιγῆν

ἐῶντι, πρίν χ᾽ ἅπαντες ἐξ ἑνὸς λόγω 1005

σπονδὰς ποιηὥμεσθα καττὰν Ἑλλάδα.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Τουτὶ τὸ πρᾶγμα πανταχόθεν ξυνομώμοται

ὑπὸ τῶν γυναικῶν· ἄρτι νυνὶ μανθάνω.

Ἀλλ᾽ ὡς τάχιστα φράζε περὶ διαλλαγῶν

πρέσβεις ἀποπέμπειν αὐτοκράτορας ἐνθαδί. 1010

Ἐγὼ δ᾽ ἑτέρους ἐνθένδε τῇ βουλῇ φράσω

πρέσβεις ἑλέσθαι τὸ πέος ἐπιδείξας τοδί.

ΚΗΡΥΞ ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΩΝ

Ποτάὁμαι· κράτιστα γὰρ παντᾶ λέγεις.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Οὐδέν ἐστι θηρίον γυναικὸς ἀμαχώτερον,

οὐδὲ πῦρ, οὐδ᾽ ὧδ᾽ ἀναιδὴς οὐδεμία πόρδαλις. 1015

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ταῦτα μέντοι ⟨σὺ⟩ ξυνιεὶς εἶτα πολεμεῖς ἐμοί,

ἐξόν, ὦ πόνηρέ, σοι βέβαιον ἔμ᾽ ἔχειν φίλην;

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ὡς ἐγὼ μισῶν γυναῖκας οὐδέποτε παύσομαι.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἀλλ᾽ ὅταν βούλῃ σύ. Νῦν δ᾽ οὖν οὔ σε περιόψομαι

γυμνὸν ὄνθ᾽ οὕτως. Ὅρα γὰρ ὡς καταγέλαστος εἶ. 1020

Ἀλλὰ τὴν ἐξωμίδ᾽ ἐνδύσω σε προσιοῦσ᾽ ἐγώ.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τοῦτο μὲν μὰ τὸν Δί᾽ οὐ πονηρὸν ἐποήσατε·

ἀλλ᾽ ὑπ᾽ ὀργῆς γὰρ πονηρᾶς καὶ τότ᾽ ἀπέδυν ἐγώ.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Πρῶτα μὲν φαίνει γ᾽ ἀνήρ, εἶτ᾽ οὐ καταγέλαστος εἶ.

Κεἴ με μὴ ᾽λύπεις, ἐγώ σου κἂν τόδε τὸ θηρίον 1025

τοὐπὶ τὠφθαλμῷ λαβοῦσ᾽ ἐξεῖλον ἄν, ὃ νῦν ἔνι.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Τοῦτ᾽ ἄρ᾽ ἦν με τοὐπιτρῖβον. Δακτύλιος οὑτοσί·

ἐκσκάλευσον αὐτό, κᾆτα δεῖξον ἀφελοῦσά μοι·

ὡς τὸν ὀφθαλμόν γέ μου νὴ τὸν Δία πάλαι δάκνει.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἀλλὰ δράσω ταῦτα· καίτοι δύσκολος ἔφυς ἀνήρ. 1030

Ἦ μέγ᾽, ὦ Ζεῦ, χρῆμ᾽ ἰδεῖν τῆς ἐμπίδος ἔνεστί σοι.

Οὐχ ὁρᾷς; Οὐκ ἐμπίς ἐστιν ἥδε Τρικορυσία;

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Νὴ Δί᾽ ὤνησάς γέ μ᾽, ὡς πάλαι γέ μ᾽ ἐφρεωρύχει,

ὥστ᾽ ἐπειδὴ ᾽ξῃρέθη, ῥεῖ μου τὸ δάκρυον πολύ.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἀλλ᾽ ἀποψήσω σ᾽ ἐγώ, καίτοι πάνυ πονηρὸς εἶ, 1035

καὶ φιλήσω.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Μὴ φιλήσῃς.

ΧΟΡΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

Ἤν τε βούλῃ γ᾽ ἤν τε μή.

ΧΟΡΟΣ ΓΕΡΟΝΤΩΝ

Ἀλλὰ μὴ ὥρας ἴκοισθ᾽· ὡς ἐστὲ θωπικαὶ φύσει,

κἄστ᾽ ἐκεῖνο τοὔπος ὀρθῶς κοὐ κακῶς εἰρημένον,

οὔτε σὺν πανωλέθροισιν οὔτ᾽ ἄνευ πανωλέθρων.

Ἀλλὰ νυνὶ σπένδομαί σοι, καὶ τὸ λοιπὸν οὐκέτι 1040

οὔτε δράσω φλαῦρον οὐδὲν οὔθ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν πείσομαι.

Ἀλλὰ κοινῇ συσταλέντες τοῦ μέλους ἀρξώμεθα.

ΧΟΡΟΣ

Οὐ παρασκευαζόμεσθα Str. 1

τῶν πολιτῶν οὐδέν᾽, ὦνδρες,

φλαῦρον εἰπεῖν οὐδὲ ἕν, 1045

ἀλλὰ πολὺ τοὔμπαλιν πάντ᾽ ἀγαθὰ καὶ λέγειν καὶ

δρᾶν· ἱκανὰ γὰρ τὰ κακὰ καὶ τὰ παρακείμενα.

Ἀλλ᾽ ἐπαγγελλέτω πᾶς ἀνὴρ καὶ γυνή,

εἴ τις ἀργυρίδιον δεῖ- 1050

ται λαβεῖν, μνᾶς ἢ δύ᾽ ἢ τρεῖς·

ὡς ἔσω ᾽στὶν

κἄχομεν βαλλάντια.

Κἄν ποτ᾽ εἰρήνη φανῇ,

ὅστις ἂν νυνὶ δανείση- 1055

ται παρ᾽ ἡμῶν,

ἢν λάβῃ μηκέτ᾽ ἀποδῷ.

Ἑστιᾶν δὲ μέλλομεν ξέ- Str. 2

νους τινὰς Καρυστίους, ἄν-

δρας καλούς τε κἀγαθούς. 1060

Κἄστιν ἔτνος τι· καὶ δελφάκιον ἦν τί μοι, καὶ

τοῦτο τέθυχ᾽, ὥστε γεύσεσθ᾽ ἁπαλὰ καὶ καλά.

Ἥκετ᾽ οὖν εἰς ἐμοῦ τήμερον· πρῲ δὲ χρὴ 1065

τοῦτο δρᾶν λελουμένους αὐ-

τούς τε καὶ τὰ παιδί᾽, εἶτ᾽ εἴ-

σω βαδίζειν,

μηδ᾽ ἐρέσθαι μηδένα,

ἀλλὰ χωρεῖν ἄντικρυς

ὥσπερ οἴκαδ᾽ εἰς ἑαυτῶν

γεννικῶς, ὡς 1070

ἡ θύρα κεκλείσεται.

ΧΟΡΟΣ

Καὶ μὴν ἀπὸ τῆς Σπάρτης οἱδὶ πρέσβεις ἕλκοντες ὑπήνας

χωροῦσ᾽, ὥσπερ χοιροκομεῖον περὶ τοῖς μηροῖσιν ἔχοντες.

Ἄνδρες Λάκωνες, πρῶτα μέν μοι χαίρετε,

εἶτ᾽ εἴπαθ᾽ ἡμῖν πῶς ἔχοντες ἥκετε. 1075

ΛΑΚΩΝ

Τί δεῖ ποθ᾽ ὑμὲ πολλὰ μυσίδδην ἔπη;

Ὁρῆν γὰρ ἔξεσθ᾽ ὡς ἔχοντες ἵκομες.

ΧΟΡΟΣ

Βαβαί· νενεύρωται μὲν ἥδε συμφορὰ

δεινῶς τεθερμῶσθαί τε χεῖρον φαίνεται.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἄφατα. Τί κα λέγοι τις; Ἀλλ᾽ ὅπα σέλει 1080

παντᾶ τις ἐλσὼν ἁμὶν εἰράναν σέτω.

ΧΟΡΟΣ

Καὶ μὴν ὁρῶ καὶ τούσδε τοὺς αὐτόχθονας

ὥσπερ παλαιστὰς ἄνδρας ἀπὸ τῶν γαστέρων

θαἰμάτι᾽ ἀποστέλλοντας· ὥστε φαίνεται

ἀσκητικὸν τὸ χρῆμα τοῦ νοσήματος. 1085

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Τίς ἂν φράσειε ποῦ ᾽στιν ἡ Λυσιστράτη;

Ὡς ἅνδρες ἡμεῖς οὑτοιὶ τοιουτοιί.

ΧΟΡΟΣ

Χαὔτη ξυνᾴδει θἀτέρᾳ ταύτῃ νόσος.

Ἦ που πρὸς ὄρθρον σπασμὸς ὑμᾶς λαμβάνει;

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Μὰ Δί᾽ ἀλλὰ ταυτὶ δρῶντες ἐπιτετρίμμεθα. 1090

Ὥστ᾽ εἴ τις ἡμᾶς μὴ διαλλάξει ταχύ,

οὐκ ἔσθ᾽ ὅπως οὐ Κλεισθένη βινήσομεν.

ΧΟΡΟΣ

Εἰ σωφρονεῖτε, θαἰμάτια λήψεσθ᾽, ὅπως

τῶν ἑρμοκοπιδῶν μή τις ὑμᾶς ὄψεται.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Νὴ τὸν Δί᾽ εὖ μέντοι λέγεις.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ναὶ τὼ σιὼ 1095

παντᾶ γα. Φέρε τὸ ἔσθος ἀμβαλώμεθα.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ὦ χαίρεθ᾽, οἱ Λάκωνες· αἰσχρά γ᾽ ἐπάθομεν.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ὦ πολυχαρείδα, δεινά γ᾽ αὖ πεπόνθαμες,

αἰκ εἶδον ἁμὲ τὤνδρες ἀμπεφλασμένως.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἄγε δή, Λάκωνες, αὔθ᾽ ἕκαστα χρὴ λέγειν. 1100

Ἐπὶ τί πάρεστε δεῦρο;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Περὶ διαλλαγᾶν

πρέσβης.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Καλῶς δὴ λέγετε· χἠμεῖς τουτογί.

Τί οὐ καλοῦμεν δῆτα τὴν Λυσιστράτην,

ἥπερ διαλλάξειεν ἡμᾶς ἂν μόνη;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ναὶ τὼ σιώ, καἰ λῆτε, τὸν Λυἵστρατον. 1105

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἀλλ᾽ οὐδὲν ἡμᾶς, ὡς ἔοικε, δεῖ καλεῖν·

αὐτὴ γάρ, ὡς ἤκουσεν, ἥδ᾽ ἐξέρχεται.

ΧΟΡΟΣ

Χαῖρ᾽, ὦ πασῶν ἀνδρειοτάτη· δεῖ δὴ νυνί σε γενέσθαι

δεινὴν ⟨μαλακήν,⟩ ἀγαθὴν φαύλην, σεμνὴν ἀγανήν, πολύπειρον·

ὡς οἱ πρῶτοι τῶν Ἑλλήνων τῇ σῇ ληφθέντες ἴυγγι 1110

συνεχώρησάν σοι καὶ κοινῇ τἀγκλήματα πάντ᾽ ἐπέτρεψαν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἀλλ᾽ οὐχὶ χαλεπὸν τοὔργον, εἰ λάβοι γέ τις

ὀργῶντας ἀλλήλων τε μὴ ᾽κπειρωμένους.

Τάχα δ᾽ εἴσομαι ᾽γώ. Ποῦ ᾽στιν ἡ Διαλλαγή;

Πρόσαγε λαβοῦσα πρῶτα τοὺς Λακωνικούς, 1115

καὶ μὴ χαλεπῇ τῇ χειρὶ μηδ᾽ αὐθαδικῇ,

μηδ᾽ ὥσπερ ἡμῶν ἄνδρες ἀμαθῶς τοῦτ᾽ ἔδρων,

ἀλλ᾽ ὡς γυναῖκας εἰκός, οἰκείως πάνυ.

Ἢν μὴ διδῷ τὴν χεῖρα, τῆς σάθης ἄγε.

Ἴθι καὶ σὺ τούτους τοὺς Ἀθηναίους ἄγε· 1120

οὗ δ᾽ ἂν διδῶσι, πρόσαγε τούτου λαβομένη.

Ἄνδρες Λάκωνες, στῆτε παρ᾽ ἐμὲ πλησίον,

ἐνθένδε δ᾽ ὑμεῖς, καὶ λόγων ἀκούσατε.

Ἐγὼ γυνὴ μέν εἰμι, νοῦς δ᾽ ἔνεστί μοι.

Αὐτὴ δ᾽ ἐμαυτῆς οὐ κακῶς γνώμης ἔχω, 1125

τοὺς δ᾽ ἐκ πατρός τε καὶ γεραιτέρων λόγους

πολλοὺς ἀκούσασ᾽ οὐ μεμούσωμαι κακῶς.

Λαβοῦσα δ᾽ ὑμᾶς λοιδορῆσαι βούλομαι

κοινῇ δικαίως, οἳ μιᾶς ἐκ χέρνιβος

βωμοὺς περιρραίνοντες ὥσπερ ξυγγενεῖς 1130

Ὀλυμπίασιν, ἐν Πύλαις, Πυθοῖ — πόσους

εἴποιμ᾽ ἂν ἄλλους, εἴ με μηκύνειν δέοι; —

ἐχθρῶν παρόντων βαρβάρῳ στρατεύματι

Ἕλληνας ἄνδρας καὶ πόλεις ἀπόλλυτε.

Εἷς μὲν λόγος μοι δεῦρ᾽ ἀεὶ περαίνεται. 1135

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἐγὼ δ᾽ ἀπόλλυμαί γ᾽ ἀπεψωλημένος.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Εἶτ᾽, ὦ Λάκωνες, πρὸς γὰρ ὑμᾶς τρέψομαι,

οὐκ ἴσθ᾽ ὅτ᾽ ἐλθὼν δεῦρο Περικλείδας ποτὲ

ὁ Λάκων Ἀθηναίων ἱκέτης καθέζετο

ἐπὶ τοῖσι βωμοῖς ὠχρὸς ἐν φοινικίδι 1140

στρατιὰν προσαιτῶν; Ἡ δὲ Μεσσήνη τότε

ὑμῖν ἐπέκειτο χὠ θεὸς σείων ἅμα.

Ἐλθὼν δὲ σὺν ὁπλίταισι τετρακισχιλίοις

Κίμων ὅλην ἔσωσε τὴν Λακεδαίμονα.

Ταυτὶ παθόντες τῶν Ἀθηναίων ὕπο 1145

δῃοῦτε χώραν, ἧς ὑπ᾽ εὖ πεπόνθατε;

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἀδικοῦσιν οὗτοι νὴ Δί᾽, ὦ Λυσιστράτη.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἀδικίομες· ἀλλ᾽ ὁ πρωκτὸς ἄφατον ὡς καλός.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ὑμᾶς δ᾽ ἀφήσειν τοὺς Ἀθηναίους ⟨μ᾽⟩ οἴει;

Οὐκ ἴσθ᾽ ὅθ᾽ ὑμᾶς οἱ Λάκωνες αὖθις αὖ 1150

κατωνάκας φοροῦντας ἐλθόντες δορὶ

πολλοὺς μὲν ἄνδρας Θετταλῶν ἀπώλεσαν,

πολλοὺς δ᾽ ἑταίρους Ἱππίου καὶ ξυμμάχους,

καὶ ξυμμαχοῦντες τῇ τόθ᾽ ἡμέρᾳ μόνοι

ἠλευθέρωσαν κἀντὶ τῆς κατωνάκης 1155

τὸν δῆμον ὑμῶν χλαῖναν ἠμπέσχον πάλιν;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Οὔπα γυναῖκ᾽ ὄπωπα χαἱωτέραν.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἐγὼ δὲ κύσθον γ᾽ οὐδέπω καλλίονα.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Τί δῆθ᾽ ὑπηργμένων γε πολλῶν κἀγαθῶν

μάχεσθε κοὐ παύεσθε τῆς μοχθηρίας; 1160

Τί δ᾽ οὐ διηλλάγητε; Φέρε, τί τοὐμποδών,

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἁμές γα λῶμες, αἴ τις ἁμὶν τὤγκυκλον

λῇ τοῦτ᾽ ἀποδόμεν.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ποῖον, ὦ τᾶν;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Τὰν Πύλον,

τᾶσπερ πάλαι δεόμεθα καὶ βλιμάδδομες.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Μὰ τὸν Ποσειδῶ τοῦτο μέν γ᾽ οὐ δράσετε. 1165

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἄφετ᾽, ὦγάθ᾽, αὐτοῖς.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Κᾆτα τίνα κινήσομεν;

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἕτερόν γ᾽ ἀπαιτεῖτ᾽ ἀντὶ τούτου χωρίον.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Τὸ δεῖνα τοίνυν, παράδοθ᾽ ἡμῖν τουτονὶ

πρώτιστα τὸν Ἐχινοῦντα καὶ τὸν Μηλιᾶ

κόλπον τὸν ὄπισθεν καὶ τὰ Μεγαρικὰ σκέλη. 1170

ΛΑΜΠΙΤΩ

Οὐ τὼ σιώ, οὐκὶ πάντα γ᾽, ὦ λισσάνιε.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἐᾶτε, μηδὲν διαφέρου περὶ σκελοῖν.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἤδη γεωργεῖν γυμνὸς ἀποδὺς βούλομαι.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἐγὼν δὲ κοπραγωγῆν γα πρῲ ναὶ τὼ σιώ.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Ἐπὴν διαλλαγῆτε, ταῦτα δράσετε. 1175

Ἀλλ᾽ εἰ δοκεῖ δρᾶν ταῦτα, βουλεύσασθε καὶ

τοῖς ξυμμάχοις ἐλθόντες ἀνακοινώσατε.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ποίοισιν, ὦ τᾶν, ξυμμάχοις; Ἐστύκαμεν.

Οὐ ταὐτὰ δόξει τοῖσι συμμάχοισι νῷν,

βινεῖν, ἅπασιν;

ΛΑΜΠΙΤΩ

Τοῖσι γῶν ναὶ τὼ σιὼ 1180

ἁμοῖσι.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Καὶ γὰρ ναὶ μὰ Δία Καρυστίοις.

ΛΥΣΙΣΤΡΑΤΗ

Καλῶς λέγετε. Νῦν οὖν ὅπως ἁγνεύσετε,

ὅπως ἂν αἱ γυναῖκες ὑμᾶς ἐν πόλει

ξενίσωμεν ὧν ἐν ταῖσι κίσταις εἴχομεν.

Ὅρκους δ᾽ ἐκεῖ καὶ πίστιν ἀλλήλοις δότε. 1185

Κἄπειτα τὴν αὑτοῦ γυναῖχ᾽ ὑμῶν λαβὼν

ἄπεισ᾽ ἕκαστος.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἀλλ᾽ ἴωμεν ὡς τάχος.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ἄγ᾽ ὅπα τυ λῇς.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Νὴ τὸν Δί᾽ ὡς τάχιστ᾽ ἄγε.

ΧΟΡΟΣ

Στρωμάτων δὲ ποικίλων καὶ Ant. 1

χλανιδίων καὶ ξυστίδων καὶ 1190

χρυσίων, ὅσ᾽ ἐστί μοι,

οὐ φθόνος ἔνεστί μοι πᾶσι παρέχειν φέρειν τοῖς

παισίν, ὁπόταν τε θυγάτηρ τινὶ κανηφορῇ.

Πᾶσιν ὑμῖν λέγω λαμβάνειν τῶν ἐμῶν

χρημάτων νῦν ἔνδοθεν, καὶ 1195

μηδὲν οὕτως εὖ σεσημάν-

θαι τὸ μὴ οὐχὶ

τοὺς ῥύπους ἀνασπάσαι,

χἄττ᾽ ⟨ἂν⟩ ἔνδον ᾖ φορεῖν.

Ὄψεται δ᾽ οὐδὲν σκοπῶν, εἰ 1200

μή τις ὑμῶν

ὀξύτερον ἐμοῦ βλέπει.

Εἰ δέ τῳ μὴ σῖτος ὑμῶν Ant. 2

ἐστι, βόσκει δ᾽ οἰκέτας καὶ

σμικρὰ πολλὰ παιδία, 1205

ἔστι παρ᾽ ἐμοῦ λαβεῖν πυρίδια λεπτὰ μέν, ὁ δ᾽

ἄρτος ἀπὸ χοίνικος ἰδεῖν μάλα νεανίας.

Ὅστις οὖν βούλεται τῶν πενήτων ἴτω

εἰς ἐμοῦ σάκους ἔχων καὶ

κωρύκους· ὡς λήψεται πυ- 1210

ρούς. Ὁ Μανῆς δ᾽

οὑμὸς αὐτοῖς ἐμβαλεῖ.

Πρός γε μέντοι τὴν θύραν

προαγορεύω μὴ βαδίζειν

τὴν ἐμήν, ἀλλ᾽

εὐλαβεῖσθαι τὴν κύνα. 1215

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἄνοιγε τὴν θύραν σύ. Παραχωρεῖν σ᾽ ἔδει.

Ὑμεῖς, τί κάθησθε; Μῶν ἐγὼ τῇ λαμπάδι

ὑμᾶς κατακαύσω; Φορτικὸν τὸ χωρίον.

Οὐκ ἂν ποήσαιμ᾽. Εἰ δὲ πάνυ δεῖ τοῦτο δρᾶν,

ὑμῖν χαρίζεσθαι ταλαιπωρήσομεν. 1220

ΑΘΗΝΑΙΟΣ

Χἠμεῖς γε μετὰ σοῦ ξυνταλαιπωρήσομεν.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Οὐκ ἄπιτε; Κωκύσεσθε τὰς τρίχας μακρά.

Οὐκ ἄπιθ᾽, ὅπως ἂν οἱ Λάκωνες ἔνδοθεν

καθ᾽ ἡσυχίαν ἀπίωσιν εὐωχημένοι;

ΑΘΗΝΑΙΟΣ

Οὔπω τοιοῦτον συμπόσιον ὄπωπ᾽ ἐγώ. 1225

Ἦ καὶ χαρίεντες ἦσαν οἱ Λακωνικοί·

ἡμεῖς δ᾽ ἐν οἴνῳ συμπόται σοφώτατοι.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ὀρθῶς γ᾽, ὁτιὴ νήφοντες οὐχ ὑγιαίνομεν.

Ἢν τοὺς Ἀθηναίους ἐγὼ πείσω λέγων,

μεθυόντες ἀεὶ πανταχοῖ πρεσβεύσομεν. 1230

Νῦν μὲν γὰρ ὅταν ἔλθωμεν εἰς Λακεδαίμονα

νήφοντες, εὐθὺς βλέπομεν ὅ τι ταράξομεν·

ὥσθ᾽ ὅ τι μὲν ἂν λέγωσιν οὐκ ἀκούομεν,

ἃ δ᾽ οὐ λέγουσι, ταῦθ᾽ ὑπονενοήκαμεν,

ἀγγέλλομεν δ᾽ οὐ ταὐτὰ τῶν αὐτῶν πέρι. 1235

Νυνὶ δ᾽ ἅπαντ᾽ ἤρεσκεν· ὥστ᾽ εἰ μέν γέ τις

ᾄδοι Τελαμῶνος, Κλειταγόρας ᾄδειν δέον,

ἐπῃνέσαμεν ἂν καὶ πρὸς ἐπιωρκήσαμεν.

Ἀλλ᾽ οὑτοιὶ γὰρ αὖθις ἔρχονται πάλιν

εἰς ταὐτόν. Οὐκ ἐρρήσετ᾽, ὦ μαστιγίαι; 1240

ΑΘΗΝΑΙΟΣ

Νὴ τὸν Δί᾽· ὡς ἤδη γε χωροῦσ᾽ ἔνδοθεν.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ὦ πολυχαρείδα, λαβὲ τὰ φυἁτήρια,

ἵν᾽ ἐγὼν διποδιάξω τε κἀείὡ καλὸν

ἐς τὼς Ἀσαναίως τε χἄμ᾽ ἄεισμ᾽ ἁμᾶ.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Λαβὲ δῆτα τὰς φυσαλλίδας πρὸς τῶν θεῶν· 1245

ὡς ἥδομαί γ᾽ ὑμᾶς ὁρῶν ὀρχουμένους.

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ὅρμαὁν τῷ κυρσανίῳ, Μναμόνα,

τὰν τεὰν Μῶἁν, ἅτις

οἶδεν ἁμὲ τώς τ᾽ Ἀσαναί- 1250

ως, ὅκα τοὶ μὲν ἐπ᾽ Ἀρταμιτίῳ

πρώκροον συείκελοι

ποττὰ κᾶλα τὼς Μήδως τ᾽ ἐνίκων·

ἁμὲ δ᾽ αὖ Λεωνίδας

ἆγεν ἇπερ τὼς κάπρως σά- 1255

γοντας, οἰῶ, τὸν ὀδόντα· πολὺς δ᾽

ἀμφὶ τὰς γένυας ἀφρὸς ἤνσεεν, πο-

λὺς δ᾽ ἁμᾶ καττῶν σκελῶν ἵετο.

Ἦν γὰρ τὤνδρες οὐκ ἐλάσσως 1260

τᾶς ψάμμας τοὶ Πέρσαι.

Ἀγροτέρα σηροκτόνε, μόλε δεῦρο, παρσένε σιά,

ποττὰς σπονδάς,

ὡς συνέχῃς πολὺν ἁμὲ χρόνον. Νῦν δ᾽ 1265

αὖ φιλία τ᾽ ἀὲς εὔπορος εἴη

ταῖσι συνθήκαισι, καὶ τᾶν αἱμυλᾶν ἀ-

λωπέκων παυαἵμεθα. 1270

Ὤ, δεῦρ᾽ ἴθι, δεῦρο,

ὦ κυναγὲ παρσένε.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Ἄγε νυν ἐπειδὴ τἄλλα πεπόηται καλῶς,

ἀπάγεσθε ταύτας, ὦ Λάκωνες, τασδεδὶ

ὑμεῖς· ἀνὴρ δὲ παρὰ γυναῖκα καὶ γυνὴ 1275

στήτω παρ᾽ ἄνδρα, κᾆτ᾽ ἐπ᾽ ἀγαθαῖς ξυμφοραῖς

ὀρχησάμενοι θεοῖσιν εὐλαβώμεθα

τὸ λοιπὸν αὖθις μὴ ᾽ξαμαρτάνειν ἔτι.

ΧΟΡΟΣ

Πρόσαγε χορόν, ἔπαγε χάριτας,

ἐπὶ δὲ κάλεσον Ἄρτεμιν, 1280

ἐπὶ δὲ δίδυμον ἀγέχορον Ἰήιον

εὔφρον᾽, ἐπὶ δὲ Νύσιον,

ὃς μετὰ μαινάσιν ὄμμασι δαίεται,

Δία τε πυρὶ φλεγόμενον, ἐπὶ δὲ 1285

πότνιαν ἄλοχον ὀλβίαν·

εἶτα δὲ δαίμονας, οἷς ἐπιμάρτυσι

χρησόμεθ᾽ οὐκ ἐπιλήσμοσιν

ἡσυχίας πέρι τῆς ἀγανόφρονος,

ἣν ἐπόησε θεὰ Κύπρις. 1290

Ἀλαλαί, ἰὴ παιών.

Αἴρεσθ᾽ ἄνω, ἰαί,

ὡς ἐπὶ νίκῃ, ἰαί.

Εὐοῖ, εὐοῖ, εὐαῖ, εὐαῖ.

ΠΡΥΤΑΝΙΣ

Λάκων, πρόφαινε δὴ σὺ μοῦσαν ἔτι νέαν. 1295

ΛΑΜΠΙΤΩ

Ταΰγετον αὖτ᾽ ἐραννὸν ἐκλιπῶἁ,

Μῶἁ μόλε, ⟨μόλε,⟩ Λάκαινα, πρεπτὸν ἁμὶν

κλέωἁ τὸν Ἀμύκλαις σιὸν

καὶ Χαλκίοικον ἄνασσαν, 1300

Τυνδαρίδας τ᾽ ἀγασώς,

τοὶ δὴ πὰρ Εὐρώταν ψιάδδοντι.

Εἶα μάλ᾽ ἔμβη,

ὢ εἶα κοῦφα πᾶλον,

ὡς Σπάρταν ὑμνίωμες, 1305

τᾷ σιῶν χοροὶ μέλοντι

καὶ ποδῶν κτύπος,

⟨ὅχ᾽⟩ ἇτε πῶλοι ταὶ κόραι

πὰρ τὸν Εὐρώταν

ἀμπαδίοντι, πυκνὰ ποδοῖν 1310

ἀγκονίωαἱ,

ταὶ δὲ κόμαι σείονται

ἇπερ Βακχᾶν θυρσαδδωἇν καὶ παιδδωἇν.

Ἁγῆται δ᾽ ἁ Λήδας παῖς

ἁγνὰ χοραγὸς εὐπρεπής. 1315

Ἀλλ᾽ ἄγε, κόμαν παραμπύκιδδε χερὶ ποδοῖν τε πάδη

ἇ τις ἔλαφος, κρότον δ᾽ ἁμᾶ ποίη χορωφελήταν,

καὶ τὰν κρατίσταν παμμάχον, τὰν Χαλκίοικον ὕμνη.