за1) (на ту сторону) arkasına, ardına; ötesine; dışına (за пределы)
пост[']а[/']вить что-либо за шкаф — dolabın arkasına koymak
по[']е[/']хать з[']а[/'] город — şehir dışına gitmek, kıra gitmek
2) (по ту сторону) arkasında, ardında; ötesinde; dışında (за пределами)
за гор[']а[/']ми — dağların ardında
реш[']и[/']ть вопр[']о[/']с за закр[']ы[/']тыми двер[']я[/']ми — sorunu kapalı kapılar ardında halletmek
за облак[']а[/']ми — bulutların ötesinde
з[']а[/'] городом — şehir dışında
3) (около, у) başına; başında
сид[']е[/']ть за стол[']о[/']м — masa başında oturmak
сесть за пиан[']и[/']но — piyano başına oturmak
4) (до какого-либо временного или пространственного предела) kala, kalırken
за день до св[']а[/']дьбы — düğüne bir gün kala
за м[']и[/']лю до п[']о[/']рта — limana bir mil kala
5) (на расстоянии) ötede, uzakta
6) (при указании на лицо, предмет, до которого дотрагиваются) =dan; =a
взять кого-либо з[']а[/'] руку — elinden/kolundan tutmak
держ[']а[/']ться за пер[']и[/']ла — parmaklığa tutunmak
7) (во время чего-либо) =da, sırasında
за об[']е[/']дом — yemekte, yemek sırasında, yemek yerken
8) (в течение) =da, içinde
з[']а[/'] год — bir yılda, bir yıl içinde
д[']а[/']нные з[']а[/'] два г[']о[/']да — iki yılın verileri
вперв[']ы[/']е за пять лет — beş yıldan beri ilk kez
за кор[']о[/']ткое вр[']е[/']мя — kısa zamanda
за ч[']е[/']тверть ч[']а[/']са — çeyrek saatte
реш[']и[/']ть зад[']а[/']чу за мин[']у[/']ту — problemi bir dakikada çözmek
9) (вместо кого-либо) yerine; olarak (в качестве кого-либо)
раб[']о[/']тать за секретар[']я[/'] — katip olarak çalışmak
есть за тро[']и[/']х — üç kişinin yediğini yemek
10) (в возмещение, в обмен) =a, karşılığında; için
за д[']е[/']ньги — para karşılığında
надб[']а[/']вка за сверхур[']о[/']чную раб[']о[/']ту — fazla mesai zammı
куп[']и[/']ть что-либо за рубль — bir rubleye almak
продав[']а[/']ть что-либо по рубл[']ю[/'] за килогр[']а[/']мм — kilosunu bir rubleden satmak
11) (ради, в пользу, во имя) için, uğruna, uğrunda
борьб[']а[/'] за незав[']и[/']симость — bağımsızlık için/uğruna savaşım
сто[']я[/']ть/выступ[']а[/']ть за мир — barıştan yana olmak
12) (одно вслед за другим; преследуя) arkasından, ardından
од[']и[/']н за друг[']и[/']м — birbiri arkasından
чит[']а[/']ть кн[']и[/']гу за кн[']и[/']гой — kitap üstüne kitap okumak
13) (с целью получить, достать что-либо) için
обрат[']и[/']ться к кому-либо за п[']о[/']мощью — yardım için birine başvurmak
14) (по причине, вследствие) için, =dan dolayı/ötürü; =dığı için, =dığından [dolayı]
за недост[']а[/']тком вр[']е[/']мени — vakit dar olduğu için/olduğundan
за неим[']е[/']нием н[']у[/']жных матери[']а[/']лов — gerekli malzeme yokluğu nedeniyle
уваж[']а[/']ть кого-либо за хр[']а[/']брость — cesareti için saymak
извин[']и[/']те мен[']я[/'] за гр[']у[/']бость — kabalığımı affediniz
наказ[']а[/']ние за мал[']е[/']йшее неповинов[']е[/']ние — en küçük bir itaatsizliğin cezası
15) (свыше какого-либо предела) aşkın, fazla
[вр[']е[/']мя] б[']ы[/']ло з[']а[/'] полночь — saat geceyarısını geçmişti
16) (указывает на направление действия) için
бор[']о[/']ться за своб[']о[/']ду — özgürlük için mücadele vermek
движ[']е[/']ние за мир — barış hareketi
ух[']а[/']живать за больн[']ы[/']м — hastaya bakmak
след[']и[/']ть за игр[']о[/']й — oyunu izlemek
17) (в тостах) =a; için
за Вас! — şerefinize!
за в[']а[/']ше здор[']о[/']вье! — sağlığınıza!