частица

1) утв. evet; ya; ha

придёшь? – Да — gelir misin? – Evet

да-а, стр[']а[/']нно... — ya-a, acayip...

2) вопр. sahi mi?, yok canım?; değil mi?; efendim?

да что ты/вы? — yok canım?

ты придёшь, да? — gelirsin, değil mi?

да ну? — yok canım?, deme!

3) усил. обычно не переводится; canım (при упрёке, несогласии)

да р[']а[/']зве [']э[/']то недост[']а[/']ток? — canım bu da bir kusur mu?

да ты сад[']и[/']сь! — otur sen

да нет, теб[']е[/'] так показ[']а[/']лось — yok canım, sana öyle gelmiş

да замолч[']и[/']шь ты [']и[/']ли нет?! — susacak mısın, susmayacak mısın?!

да ты оп[']о[/']мнись! — efendi, kendine gel!

да пост[']о[/']й ты! — dur yahu!

4) (пусть) =sın

да здр[']а[/']вствует...! — yaşasın...!

да пог[']и[/']бнет/сг[']и[/']нет...! — kahrolsun...!

1) соед. bir de, ile

сосн[']а[/'] да ель — [bir] çam bir de göknar

2) присоед. hem [de]; bir de; da

да я и не ж[']а[/']луюсь — yakındığım da yok zaten

да и что [']э[/']то теб[']е[/'] даст? — hem bu ne kazandırır sana?

3) против. (однако) ama

дав{[']}а{[/']}й д{[']}а{[/']}льше!

(пой, читай и т. п.) arkası gelsin!

дав{[']}а{[/']}ть директ{[']}и{[/']}вные указ{[']}а{[/']}ния

direktif[ler] vermek

давн{[']}о{[/']}

çoktan, çoktanberi

не так давн[']о[/'] — az bir zaman önce

я ег[']о[/'] давн[']о[/'] в[']и[/']дел — onu çok zaman önce gördüm

я ег[']о[/'] давн[']о[/'] не в[']и[/']жу — hanidir onu görmüyorum

мы ег[']о[/'] давн[']о[/'] зн[']а[/']ем — onu eskiden tanırız

он давн[']о[/'] не пок[']а[/']зывается — çoktanberi görünmüyor

давн{[']}ы{[/']}м-давн{[']}о{[/']}

çok zaman önce, çoktan

Дагест{[']}а{[/']}н

Дак{[']}а{[/']}р

далёкий

в разн. знач.

далёкий б[']е[/']рег — uzak sahil

далёкое б[']у[/']дущее — uzak gelecek

далёкий в[']ы[/']стрел — uzaktan gelen silah sesi

далёкие воспомин[']а[/']ния — uzak geçmişe ait anılar

далёкий друг — uzaktaki dost

в те далёкие г[']о[/']ды о — uzak yıllarda

далёкое путеш[']е[/']ствие — uzun yolculuk

наш путь далёк — yolumuz uzundur

далек{[']}о{[/']}

перен., также в знач. сказ.

[']э[/']то далек[']о[/']? — orası uzak mı?

он живёт далек[']о[/'] — uzakta oturuyor

до утр[']а[/'] ещё далек[']о[/'] — sabaha daha çok var

м[']ы[/']сли её б[']ы[/']ли далек[']о[/'] — düşünceleri uzaklardaydı

◊ далек[']о[/'] не на[']у[/']чный м[']е[/']тод — bilimden çok uzak bir yöntem

◊ далек[']о[/'] не малов[']а[/']жный — hiç de önemsiz olmayan

◊ [']э[/']то далек[']о[/'] не случ[']а[/']йно — bu hiç de raslantı değildir

◊ далек[']о[/'] не н[']о[/']вый — yeni olmaktan [çok] uzak

◊ ост[']а[/']вить кого-либо далек[']о[/'] позад[']и[/'] — fersah fersah geride bırakmak

◊ б[']ы[/']ло далек[']о[/'] з[']а[/'] полночь — vakit gece yarısını çoktan geçmişti

◊ не заход[']и[/'] так далек[']о[/']! — bu kadar ileri gitme!

uzaklar; uzaklık; enginlik, açıklık

дальневост{[']}о{[/']}чный

дальноб{[']}о{[/']}йность

ж. воен.

дальноб{[']}о{[/']}йный

uzun menzilli; uzun-atar

дальнов{[']}и{[/']}дность

uzak görüşlülük

дальнов{[']}и{[/']}дный

uzak görüşlü, uzağı gören

дальноз{[']}о{[/']}ркий

hipermetrop; presbit

дальноз{[']}о{[/']}ркость

hipermetropluk; presbitlik (старческая)

дальном{[']}е{[/']}р

дальтон{[']}и{[/']}зм

daltonizm, kırmızı yeşil körlüğü

Дам{[']}а{[/']}ск

дант{[']}и{[/']}ст

dişçi, diş hekimi

облож[']и[/']ть кого-либо данью — birini haraca bağlamak

1) bağış; armağan, hediye (подарок)

принест[']и[/'] что-либо в дар кому-либо — bir şeyi birine bağışlamak

2) (талант) üstün yetenek(ği), üstün istidat; vergi

потер[']я[/']ть дар р[']е[/']чи — 1) (о красноречии) konuşma yetisini kaybetmek; 2) (о способности говорить) nutku tutulmak

Дардан{[']}е{[/']}ллы

пролив Çanakkale boĝazı

дарёный

armağan/hediye edilmiş

дар{[']}и{[/']}тель

bağışlayan, bağışçı

дар{[']}и{[/']}ть

= подар[']и[/']ть

armağan/hediye etmek; bağışlamak

дармо{[']}е{[/']}д

м. разг.

otlakçı, asalak(ğı)

даров{[']}а{[/']}ние

[üstün] istidat (di)

молод[']ы[/']е даров[']а[/']ния — genç istidatlar

даров{[']}а{[/']}ть

несов. и сов. уст.

bağışlamak, ihsan etmek

◊ даров[']а[/']ть кому-либо жизнь — hayatını/canını bağışlamak

даров{[']}и{[/']}тость

üstün istidat sahibi olma

даров{[']}и{[/']}тый

üstün istidat sahibi

даров{[']}о{[/']}й

bedava; ücretsiz (бесплатный)

даровщ{[']}и{[/']}нка

ж. прост.

- на даровщинку

дат{[']}и{[/']}ровать

несов. и сов.

дат[']и[/']ровать заявл[']е[/']ние — dilekçeyi tarihlemek

письм[']о[/'] дат[']и[/']ровано м[']а[/']ртом — mektup mart tarihlidir