work
n 1. (physical or mental activity) praca f (on sth przy czymś, nad czymś) robota f to be at work on sth pracować nad czymś or przy czymś he has already started work on the film rozpoczął już pracę nad filmem they've finished work on the building/road skończyli pracę przy budowie domu/drogi to go to or set to or get to work zabrać się do pracy or roboty to go to or set to or get to work on sth zabrać się do czegoś, wziąć się za coś we set to work painting the kitchen zabraliśmy się za malowanie kuchni to put or set sb to work dać komuś zajęcie we put him to work cleaning the garage kazaliśmy mu wysprzątać garaż to put a lot of work into sth włożyć w coś dużo pracy or wysiłku she put a lot of work into preparing the meal włożyła dużo pracy w przygotowanie posiłku it was hard work digging the garden skopanie ogrodu wymagało wiele wysiłku or pracy to be hard at work ciężko or pilnie pracować your essay needs more work musisz jeszcze popracować nad esejem there's still a lot of work to be done jest jeszcze dużo pracy, trzeba jeszcze wiele zrobić I've got work to do mam pracę or robotę, czeka mnie praca to make short or light work of sth wykonać coś szybko [job, task] he made short work of that pizza pochłonął tę pizzę błyskawicznie to make short work of sb rozprawić się z kimś szybko it's all in a day's work (for sb) to chleb powszedni (dla kogoś) fig 'good or nice work' (on written work) "dobra praca" (orally) "dobra robota" it's hot/thirsty work od tego robi się gorąco/chce się pić 2. (employment) praca f robota f infml to be in work mieć pracę, pracować to be out of work nie mieć pracy to be off work (on vacation) być na urlopie to be off work with flu mieć zwolnienie z powodu grypy to look for work szukać pracy to start or begin work (daily) rozpocząć pracę (for the first time) zacząć pracować to stop work (at the end of the day) kończyć pracę (on retirement) przestać pracować nice work if you can get it! infml nie każdy ma takie szczęście! day/night work praca dzienna/nocna full-time/part-time work praca w pełnym/niepełnym wymiarze godzin place of work miejsce pracy 3. (place of employment) praca f, miejsce n pracy robota f infml to go to work pójść do pracy don't phone me at work nie dzwoń do mnie do pracy there's a canteen at work w pracy mamy stołówkę 4. (building, construction) prace f pl, roboty f pl (on sth przy czymś) the building work is still going on prace budowlane jeszcze trwają, budowa jeszcze trwa 5. (papers) praca f, robota f to take one's work home zabierać pracę or robotę do domu fig nawet w domu nie potrafić zapomnieć o pracy spread your work out on the table rozłóż się ze swoją robotą na stole 6. (product, single item) (artwork, novel) dzieło n (written, musical) utwór m (essay, report) praca f (on sth na temat czegoś) the works of Shakespeare/Mozart dzieła Szekspira/Mozarta a work of art dzieło sztuki a work of fiction dzieło literackie a work of genius dzieło geniuszu, genialne dzieło a work of reference publikacja encyklopedyczna 7. (output, achievement) (of artist, author) dzieła n pl, prace f pl (of students) praca f, prace f pl an exhibition of work by young artists wystawa dzieł or prac młodych artystów is this all your own work? czy to wszystko to twoje własne dzieła? to mark students' work poprawiać prace studentów his work isn't up to standard jego praca pozostawia wiele do życzenia the research was the work of a team badania były dziełem zespołu this attack was the work of professionals ten atak był dziełem zawodowców I hope you're pleased with your work! iron no i co? zadowolony jesteś? 8. Phys praca f 9. (research) praca f badawcza, badania n pl (on sth nad czymś) badania n pl there is still a lot of work to be done on the virus należy jeszcze przeprowadzić wiele badań nad wirusem 10. (effect) to go to work [drug, detergent] działać the weedkiller has done its work środek chwastobójczy zadziałał works npl 1. (+ v sg/pl) (factory) fabryka f, zakład m przemysłowy works canteen stołówka zakładowa or fabryczna cement works cementownia printing works drukarnia 2. (building works) roboty f pl budowlane public works roboty publiczne 3. infml (everything) the (full or whole) works! pełen zestaw wszystko, co trzeba 4. liter (actions) uczynki m pl good works dobre uczynki 5. (mechanism) mechanizm m (of clock) werk m modif [clothes, shoes] roboczy work phone number numer telefonu do pracy vt 1. (drive) to work sb hard zmuszać kogoś do wysiłku gonić kogoś do roboty infml 2. (labour) to work shifts pracować w systemie zmianowym to work days/nights pracować na dziennej/nocnej zmianie to work a 40-hour week mieć czterdziestogodzinny tydzień pracy to work one's passage Naut popłynąć jako członek załogi to work one's way through university pracować podczas studiów (żeby na nie zarobić) to work one's way through a book/document przeczytać (z mozołem) książkę/dokument 3. (operate) [person] obsługiwać, posługiwać się (czymś) [machine] do you know how to work the microwave? czy wiesz, jak posługiwać się kuchenką mikrofalową? this lever works the sprinkler system ta dźwignia uruchamia zraszacz the pump is worked by hand to ręczna pompa 4. (exploit commercially) eksploatować [oilfield, mine, seam] to work the land or soil uprawiać ziemię, pracować na roli it's a theme that's been worked to death to temat już wyeksploatowany 5. (have as one's territory) [representative] objeżdżać, obsługiwać [region] [artist] dawać występy w (czymś) [casinos, nightclubs] beggars/prostitutes work the streets around the station na ulicach wokół stacji jest pełno żebraków/prostytutek 6. (consume) to work one's way through two whole cakes spałaszować dwa całe ciastka infml to work one's way through the whole amount wydać całą sumę 7. (pt, pp worked, wrought) (bring about) to work miracles działać cuda fig dokazywać cudów, działać cuda the landscape started to work its magic on me zacząłem ulegać czarowi krajobrazu 8. (use to one's advantage) to work the system potrafić się ustawić infml can you work it for me to get the tickets? czy możesz załatwić mi bilety? how did you manage to work it? jak ci się udało to załatwić? she worked it so that I didn't have to pay tak to zaaranżowała, że nie musiałem płacić 9. (fashion) ur|obić, -abiać, wyr|obić, -abiać [clay, dough] formować, obr|obić, -abiać [metal, gold] to work sth to a soft consistency wyrabiać coś do miękkości to work gold into jewellery robić biżuterię ze złota 10. (embroider) wyszy|ć, -wać, wy|haftować [design] (on sth na czymś) to be worked in blue silk być haftowanym niebieskim jedwabiem work three rows of cross-stitch zrób trzy rzędy krzyżykami work eight rows in rib (in knitting) przerób osiem rządków ściągaczem 11. (manoeuvre) to work sth into sth włożyć coś do czegoś [slot, hole] he worked the peg out of the crevice wyciągnął kołek ze szczeliny work the paintbrush into the corners staraj się pomalować rogi to work the lever up and down poruszać dźwignią w górę i w dół we worked some concessions out of them udało się nam skłonić ich do pewnych ustępstw 12. (exercise) ćwiczyć [muscles] 13. (move) to work one's way through a crowd przedrzeć się przez tłum we were working our way towards the exit posuwaliśmy się w stronę wyjścia to work one's hands free wyswobodzić ręce to work the rope loose rozwiązać sznur his belt worked its way loose pasek mu się rozwiązał to work its way into sth dostać się or trafić do czegoś [bloodstream, system, food chain] damp was working its way up the walls wilgoć osiadała coraz wyżej na ścianach start at the top and work your way down zacznij u góry i posuwaj się w dół 14. US (solve) rozwiąz|ać, -ywać [problem, crossword] vi 1. (engage in activity) pracować to work as a midwife/teacher pracować jako położna/nauczyciel to work at the hospital/the factory pracować w szpitalu/fabryce to work at home pracować w domu to work at sth pracować nad czymś she's working hard at her French dużo pracuje nad francuskim you must work at your service musisz popracować nad serwisem, musisz poćwiczyć serwis to work for sb pracować u kogoś or dla kogoś to work for Grant and Company pracować w Grant and Company to work for a living zarabiać na życie he's working for his finals przygotowuje się do egzaminów końcowych fame didn't just come to me I had to work for it sława nie przyszła ot tak musiałem na nią zapracować to work in advertising/insurance pracować w reklamie/w ubezpieczeniach to work with young people pracować z młodzieżą to work in oils/watercolours [artist] malować farbami olejnymi/akwarelami 2. (strive) pracować, działać (for sth na rzecz czegoś) walczyć (for sth o coś) dążyć (for sth do czegoś) walczyć (against sth przeciwko czemuś) zwalczać (against sth coś) to work against corruption walczyć przeciwko korupcji, zwalczać korupcję to work towards sth szukać czegoś [solution, compromise] starać się osiągnąć coś [agreement] 3. (function) [equipment, machine, institution] działać [heart, brain] pracować the washing machine isn't working pralka jest zepsuta or nie działa to work on electricity/batteries działać na prąd/na baterie to work off the mains być podłączonym do sieci 4. (act, operate) it doesn't work or things don't work like that to nie jest tak to work on the assumption that... wychodzić z założenia, że... założyć, że... to work in sb's favour, to work to sb's advantage działać na korzyść kogoś to work against sb, to work to sb's disadvantage działać na niekorzyść kogoś it works both ways to działa na obie strony 5. (have required effect) [treatment, drug, detergent] działać, po|skutkować [plan, plot] powieść się, uda|ć, -wać się [method, hypothesis] sprawdz|ić, -ać się [spell] po|działać to work on sb/sth działać na kogoś/coś to work against sth [drug, detergent] działać na coś, pomagać na coś her idea didn't work jej pomysł nie wypalił try it, it might work spróbuj, może poskutkuje flattery won't work with me pochlebstwa na mnie nie działają, pochlebstwami nic się u mnie nie wskóra the adaptation really works adaptacja naprawdę się udała the play doesn't work on TV sztuka nie robi wrażenia w telewizji I don't think the novel would work as a film wydaje mi się, że ta powieść nie nadaje się do ekranizacji these colours just don't work together te kolory po prostu do siebie nie pasują 6. (move) [face] zmieni|ć, -ać wyraz [features] zmieni|ć, -ać się vr 1. (labour) to work oneself too hard przepracow|ać, -ywać się to work oneself to death zapracow|ać, -ywać się na śmierć 2. (rouse) to work oneself into a rage wpadać w szał to work oneself into a frenzy (with anger) wpadać w szał (with hysteria) doprowadzać się do histerii, popadać w histerię work around: work around to [sth] kluczyć wokół (czegoś) [subject] it took him ages to work around to what he wanted to say minęły wieki, zanim wreszcie powiedział, co miał powiedzieć to work the conversation around to sth sprowadzić rozmowę na coś or na temat czegoś to work around to telling sb sth zdobyć się wreszcie na powiedzenie komuś czegoś work in: work in [sth], work [sth] in 1. (incorporate) wpl|eść, -atać [joke, reference] wspom|nieć, -inać o (kimś/czymś) [fact, name] 2. Culin doda|ć, -wać (mieszając) [ingredient] work off: work off [sth], work [sth] off 1. (remove) zd|jąć, -ejmować [lid] to work a ring off one's finger z trudem zdjąć pierścionek z palca 2. (repay) odpracow|ać, -ywać [loan, debt] 3. (get rid of) pozby|ć, -wać się (czegoś), zrzuc|ić, -ać [excess weight] spal|ić, -ać [excess energy] wyładow|ać, -ywać, da|ć, -wać upust (czemuś) [anger, frustration] he works off his frustrations on me wyładowuje na mnie swoje frustracje work on: work on dalej pracować work on [sb] po|pracować nad (kimś) infml I'm working on him to lend me some money próbuję go przekonać, żeby mi pożyczył trochę pieniędzy work on [sth] pracować nad (czymś) [book, report, case, problem] zajmować się (czymś) [case, problem] szukać (czegoś), poszukiwać (czegoś) [cure, solution] opracowywać [theory, project] he's working on his German pracuje nad swoim niemieckim 'have you found a solution?' - 'I'm working on it' "znalazłeś jakieś rozwiązanie?" - "pracuję nad tym" she hasn't been fired yet, but she's working on it hum jeszcze jej nie wyrzucono, ale robi, co może, żeby tak się stało the police are working on the case policja rozpracowuje sprawę or pracuje nad sprawą the police have no clues to work on policja nie ma żadnych poszlak to work on a way of doing sth szukać sposobu zrobienia czegoś work out: work out 1. (exercise) ćwiczyć, robić ćwiczenia 2. (go according to plan) [plan] powieść się, uda|ć, -wać się [marriage] być udanym I hope things work out for them mam nadzieję, że wszystko im się dobrze ułoży things haven't worked out for her nie wiedzie się jej 3. (add up) to work out at GB or to US sth [total, share] wyn|ieść, -osić [amount, proportion] what does your share work out at? ile wynosi twój udział? it works out at Ł10 a head wychodzi 10 funtów od osoby work out [sth], work [sth] out 1. (calculate) oblicz|yć, -ać, wylicz|yć, -ać [average, total] zna|leźć, -jdować [answer] we worked out how much we would need obliczyliśmy or skalkulowaliśmy, ile będziemy potrzebować 2. (solve) zna|leźć, -jdować [answer, reason, culprit] rozwiąz|ać, -ywać [problem, riddle] z|rozumieć, poj|ąć, -mować [meaning] rozgry|źć, -zać infml [clue, problem] to work out what/when/where... zrozumieć, co/kiedy/gdzie... I can't work out what he meant nie pojmuję, o co mu chodziło I can't work out where we are nie mam pojęcia, gdzie jesteśmy 3. (devise) obmyśl|ić, -ać, opracow|ać, -ywać [plan] określ|ić, -ać, ustal|ić, -ać [procedure] ustal|ić, -ać [route] the details still have to be worked out trzeba jeszcze ustalić szczegóły I have it all worked out wszystko już obmyśliłem 4. Admin to work out one's notice pracować w okresie wypowiedzenia 5. (exhaust) wy|eksploatować [mine] wyjał|owić, -awiać [soil] work out [sb], work [sb] out z|rozumieć rozgry|źć, -zać infml I can't work her out nie potrafię jej rozgryźć work over infml: work [sb] over po|bić, s|katować work to: work to [sth] pracować zgodnie z założeniami (czegoś) [budget] pracować zgodnie z (czymś) [plan] to work to deadlines wykonywać terminową pracę to work to tight deadlines pracować pod presją czasu work up: work up [sth] (stimulate) rozwi|nąć, -jać [interest] zdoby|ć, -wać [support] to work up the courage to do sth zdobyć się na odwagę, żeby coś zrobić to work up some enthusiasm for sth zdobyć się na nieco entuzjazmu dla czegoś to work up an appetite zgłodnieć with all that talking I'd worked up quite a thirst tyle się nagadałem, że zachciało mi się pić work up to [sth] przygotow|ać, -ywać się do (czegoś) [announcement, confession, confrontation] the action is working up to a climax napięcie rośnie aż do punktu kulminacyjnego work up [sb], work [sb] up 1. (excite) podniec|ić, -ać [child, crowd] to work sb up into a frenzy wprawić kogoś w stan podniecenia to work sb up into a rage doprowadzić kogoś do szału to work oneself up into a rage wpaść w szał 2. (make upset) z|denerwować (make angry) z|irytować, roz|złościć to get worked up zdenerwować się, zezłościć się to work oneself up into a state szaleć ze zdenerwowania wychodzić z siebie infml to get oneself all worked up over or about sth zdenerwować się czymś or z powodu czegoś to give sb the works (give lavish treatment) potraktować kogoś ze wszystkimi honorami (beat) infml dat poprzetrącać komuś gnaty, sprawić komuś łaźnię infml to work one's way up wspinać się po szczeblach drabiny społecznej to work one's way up the company robić karierę w firmie