turn
n 1. (opportunity, in rotation) kolej f to wait one's turn czekać na swoją kolej it's my turn teraz moja kolej whose turn is it? czyja (teraz) kolej? 'miss a turn' "tracisz kolejkę" it's your turn to make the coffee teraz twoja kolej na zrobienie kawy it was his turn to feel rejected teraz on z kolei czuł się odrzucony to have a turn at or on or with the computer korzystać z komputera po kolei it was my turn at driving when... ja prowadziłem, kiedy... to take turns at doing sth, to take it in turns to do sth robić coś na zmianę, zmieniać się przy robieniu czegoś to do sth turn and turn about robić coś na zmianę take it in turns! po kolei! by turns na przemian, na zmianę to feel happy and depressed by turns być na zmianę szczęśliwym i przygnębionym to speak out of turn fig odezwać się nie w porę wyrwać się jak filip z konopii infml I hope I haven't spoken out of turn mam nadzieję, że nie powiedziałem niczego niestosownego 2. (circular movement) obrót m to give sth a turn przekręcić or obrócić coś to give sth half a turn to the left przekręcić coś o pół obrotu w lewo to do a turn [dancer] zrobić obrót to take a turn in the park przejść się po parku 3. (in vehicle, on ski) skręt m a 90o turn skręt o 90o to make or do a right/left turn skręcić w prawo/lewo to do a turn in the road zawracać na drodze 'no right turn' "zakaz skrętu w prawo" 4. (bend) zakręt m there's a left turn ahead zaraz będzie zakręt w lewo brake before you go into the turn zwolnij przed zakrętem take the next left turn, take the next turn on the left skręcić w pierwszą (drogę) w lewo 5. (change, development) obrót m (in weather) zmiana f the turn of events obrót spraw this is an extraordinary turn of events sprawy przybrały nieoczekiwany obrót to take an encouraging/a worrying turn [events] przybrać pomyślny/niepomyślny obrót to take a turn for the better [situation, things, events] zmienić się na lepsze [person] poczuć się lepiej to take a turn for the worse [situation] zmienić się na gorsze [health] pogorszyć się she has taken a turn for the worse jej stan pogorszył się to be on the turn [milk] kwaśnieć [luck] odwracać się fig [tide] zmieniać się at the turn of the century na przełomie wieków or wieku 6. GB infml (attack) atak m she's had one of her turns again znowu miała atak a dizzy or giddy turn zawroty głowy to have a funny turn poczuć się dziwnie it gave me quite a turn, it gave me a nasty turn to był dla mnie prawdziwy szok 7. (act) numer m a comic/variety turn zabawny numer/numer z varietes to do a/one's turn wystąpić in turn adv phr 1. (in rotation) [answer, speak] po kolei she spoke to each of us in turn rozmawiała z każdym z nas po kolei 2. (linking sequence) z kolei this in turn leads to higher inflation to z kolei prowadzi do wyższej inflacji I invited Adam who in turn invited Robert zaprosiłem Adama, a on z kolei zaprosił Roberta vt 1. (rotate) [person, mechanism] przekręc|ić, -ać, obr|ócić, -acać [knob, screw, handle, wheel] to turn sth to the right/left przekręcić coś w prawo/w lewo to turn sth to 'on'/'off' włączyć/wyłączyć coś to turn a switch through 90o przekręcić wyłącznik o 90o to turn sth halfway/the wrong way przekręcić coś do połowy/w złą stronę to turn the key in the door/lock przekręcić klucz w drzwiach/w zamku to turn the key on sb zamknąć kogoś na klucz 2. (turn over, reverse) odwr|ócić, -acać [mattress, person] przewr|ócić, -acać [page, steak] wywr|ócić, -acać [collar, pillowcase] to turn sb onto his side/back odwrócić or przewrócić kogoś na bok/na plecy to turn one's ankle skręcić sobie nogę w kostce it turns my stomach robi mi się od tego niedobrze 3. (change direction of) obr|ócić, -acać [head, face, chair] to turn a picture to the wall odwrócić obraz do ściany to turn one's face towards sth/sb obrócić się twarzą do czegoś/kogoś to turn one's steps towards sb/sth zwrócić swoje kroki w stronę kogoś/czegoś to turn one's attention or mind to sth skupić się na czymś to turn one's back on sb/sth odwrócić się plecami do kogoś/czegoś also fig as soon as my back is turned jak tylko się odwrócę to turn one's back on the past zapomnieć o tym, co było to turn sb from one's door odprawić kogoś z kwitkiem 4. (focus direction of) to turn sth on sb skierować coś w stronę kogoś [gun, hose, torch] fig wylać na kogoś coś [anger, scorn] 5. (transform) to turn sth white/black pobielić/poczernić coś it turns the solution milky/opaque to sprawia, że roztwór staje się mleczny/mętnieje to turn sth into sth zamienić coś w coś [office, car park, desert] to turn water into wine przemienić wodę w wino to turn a book into a film zekranizować książkę turn your old newspapers into cash! zamień stare gazety na gotówkę! to turn sb into sth/sb [magician] zamienić kogoś w coś [frog] [experience] zmienić kogoś w kogoś [extrovert, maniac] it turned him from a normal child into a delinquent to sprawiło, że z normalnego dziecka stał się młodocianym przestępcą he stood there as if turned to stone stał jak wryty 6. (deflect) to turn the conversation towards or onto sth skierować rozmowę na coś [topic] to turn sb from sth odwieść kogoś od czegoś to turn events from their course odwrócić bieg wydarzeń 7. infml (pass the age of) she's just turned 20/30 właśnie skończyła 20/30 lat stuknęła jej dwudziestka/trzydziestka infml as soon as I turn 18 jak tylko skończę 18 lat it's just turned five o'clock właśnie minęła piąta 8. Ind wyt|oczyć, -aczać, toczyć [wood, spindle] 9. fig (give graceful form to) to turn an elegant sentence ułożyć zgrabne zdanie 10. (in espionage) s|kaperować infml [spy, agent] vi 1. (change direction) [person, vehicle, ship, road, river, wind] skręc|ić, -ać, zakręc|ić, -ać to turn (to the) left/right skręcić w lewo/prawo to turn to the east/the west skręcić na wschód/zachód to turn down or into sth skręcić w coś [street, alley] to turn off sth skręcić z czegoś [road, main street] to turn towards sth skręcić w stronę czegoś [village, mountains] her thoughts turned to her family zaczęła rozmyślać o rodzinie the conversation turned to Adam rozmowa zeszła na Adama he later turned to painting/teaching później zajął się malowaniem/został nauczycielem 2. (reverse direction) [vehicle, person] zawr|ócić, -acać [tide] zmieni|ć, -ać się [luck] odwr|ócić, -acać się 'no turning' (in driveway) "teren prywatny, zakaz wjazdu" there's not room for the bus to turn autobus ma za mało miejsca, żeby zawrócić 3. (revolve) [wheel, key, person, planet] obr|ócić, -acać się (to sb/sth, towards sb/sth do kogoś/czegoś, w kierunku kogoś/czegoś) to turn on its axis obracać się wokół własnej osi to turn on one's toes obrócić się na palcach a key turned in the lock słychać było, jak klucz obraca się w zamku to turn in one's chair obrócić się na krześle to turn and face the camera obrócić się twarzą do kamery to turn to face sb/sth odwrócić się twarzą do kogoś/czegoś to turn and fight odwrócić się i stanąć do walki to turn to do sth odwrócić się, żeby coś zrobić to turn to lie on one's side przewrócić się na bok I turned once again to my book/work powróciłem do książki/pracy 4. fig (hinge) to turn on sth [argument, plot, discussion] obracać się wokół czegoś [point, issue] [outcome] zależeć od czegoś [factor] 5. (spin round angrily) to turn on sb [dog, person] rzuc|ić, -ać się na kogoś 6. fig (resort to, rely on) to turn to sb/sth zwr|ócić, -acać się do kogoś/ku czemuś [person, religion] to turn to drink/drugs zacząć pić/zażywać narkotyki to turn to sb for sth zwrócić się do kogoś o coś [help, advice, money] I don't know who to turn to for advice nie wiem, gdzie szukać rady I don't know where or which way to turn nie wiem, co mam robić 7. (change) to turn into sb/sth [situation, evening] zmieni|ć, -ać się w coś [farce, disaster] [conversation] zamieni|ć, -ać się w coś [shouting match] (magically) [person] zmieni|ć, -ać się w coś [animal, prince] [tadpole] przeobra|zić, -żać się w coś [frog] the sofa turns into a bed kanapa po rozłożeniu zamienia się w łóżko to turn to sth [substance] zamienić się w coś [ice, gold] [fear, surprise] przejść w coś [horror, relief] his hopes had turned to dust jego nadzieje obróciły się wniwecz liter 8. (become by transformation) to turn white/green/red zbieleć/zzielenieć/poczerwienieć Chem zmienić kolor na biały/zielony/czerwony to turn grey [person, beard] posiwieć he turned nasty zrobił się nieprzyjemny he turned pale pobladł, zbladł his face turned pale pobladł na twarzy the weather is turning cold/warm robi się chłodno/ciepło events turned tragic wypadki przybrały tragiczny obrót 9. infml (have change of heart) to turn Conservative/Communist stać się konserwatystą/komunistą to turn Catholic/Muslim przejść na katolicyzm/islam pop star turned politician niegdysiejsza gwiazda muzyki pop, a obecnie polityk to turn traitor okazać się zdrajcą 10. (go sour) [milk] s|kwaśnieć 11. [leaves, trees] po|żółknąć turn about odwr|ócić, -acać się about turn! Mil w tył zwrot! turn against: turn against [sb/sth] zwr|ócić, -acać się przeciwko (komuś/czemuś) turn sb against [sb/sth] nastawi|ć, -ać kogoś przeciwko (komuś/czemuś) turn around: turn around 1. (to face other way) [person] odwr|ócić, -acać się (to do sth żeby zrobić coś) [vehicle, bus] zawr|ócić, -acać 2. fig you can't just turn around and say you've changed your mind nie możesz ot tak zmieniać zdania what if he just turns around and says no? a co będzie, jeśli nagle zmieni zdanie i nie zgodzi się? 3. (revolve, rotate) [object, windmill, dancer] obr|ócić, -acać się, kręcić się to turn around and around kręcić się w kółko 4. (change trend) the market has turned around sytuacja na rynku zmieniła się diametralnie sales have turned around nastąpiło odwrócenie tendencji w sprzedaży 5. Transp (unload and reload) rozładować i załadować turn around [sth], turn [sth] around 1. (to face other way) odwr|ócić, -acać [object, chair, head, baby] nawr|ócić, -acać (czymś) [vehicle] 2. (reverse decline in) uzdr|owić, -awiać fig [company, economy, situation] poprawi|ć, -ać sytuację w (czymś) [political party] 3. Transp (unload and reload) rozładować i przygotować do drogi [ship, plane] the plane can be turned around in an hour samolot może być rozładowany i gotowy do lotu w ciągu godziny 4. (rephrase) inaczej s|formułować [question, sentence] zmieni|ć, -ać [word order] turn aside zb|oczyć, -aczać (from sth z czegoś) turn away: turn away odwr|ócić, -acać się to turn away in disgust odwrócić się z obrzydzeniem to turn away from sb odwrócić się od kogoś to turn away from sth porzucić coś [bad habits] nie zauważać czegoś [facts] turn away [sth], turn [sth] away odwr|ócić, -acać [head, face] turn away [sb], turn [sb] away odprawi|ć, -ać [applicant, salesman, beggar] I was turned away from the Ritz/at the entrance nie wpuszczono mnie do Ritza/do środka turn back: turn back 1. (turn around) zawr|ócić, -acać it's too late to turn back za późno, żeby zawrócić fig za późno, żeby się wycofać there's no turning back fig nie ma odwrotu 2. (in book) cof|nąć, -ać się (to sth do czegoś) [page, chapter] turn back [sth], turn [sth] back 1. (rotate backwards) cof|nąć, -ać [dial, clock] to turn one's watch back five minutes cofnąć zegarek o pięć minut 2. (fold back) odwi|nąć, -jać [sheet, coverlet, lapel] podwi|nąć, -jać [sleeve] odgi|ąć, -nać, zagi|ąć, -nać [page, corner] turn back [sb/sth], turn [sb/sth] back zawr|ócić, -acać [marchers, refugees, heavy vehicles] we were turned back at the border zawrócono nas na granicy turn down: turn down [graph, curve] opa|ść, -dać his mouth turns down at the corners ma opuszczone kąciki ust turn down [sth], turn [sth] down 1. (reduce) przyga|sić, -szać [volume, heating, gas] przycisz|yć, -ać [radio] przyciemni|ć, -ać [light] 2. (fold over) odwi|nąć, -jać [collar, sheet] zagi|ąć, -nać [page, corner of page] turn down [sb/sth], turn [sb/sth] down odrzuc|ić, -ać [request, offer, application] nie przyj|ąć, -mować [applicant] [woman] odtrąc|ić, -ać [suitor] they turned him down nie został przyjęty turn in: turn in 1. infml (go to bed) położyć, kłaść się spać 2. (point inwards) his toes turn in stawia stopy do środka to turn in on itself [leaf, page] zwijać się do wewnątrz to turn in on oneself fig zamykać się w sobie turn in [sth], turn [sth] in infml 1. (hand in) zwr|ócić, -acać [badge, homework, equipment] 2. (produce) to turn in a profit przynieść zysk to turn in a good performance [player] dobrze zagrać [company] mieć dobre wyniki [currency, share] zwyżkować 3. infml (give up, stop) rzuc|ić, -ać [job] dać sobie spokój z (czymś) infml [activity] z|rezygnować z (czegoś) [membership] turn in [sb], turn [sb] in wydać don|ieść, -osić na (kogoś) [suspect] (to sb/sth komuś/czemuś) turn (oneself) in ujawnić się he went to the police station and turned himself in poszedł na komisariat i oddał się w ręce policji turn off: turn off 1. (leave road) skręc|ić, -ać turn off at the next exit skręć na następnym zjeździe 2. [motor, fan] wyłącz|yć, -ać się where does the light turn off? gdzie się wyłącza światło? turn off [sth], turn [sth] off wyłącz|yć, -ać [light, oven, radio, computer, electricity, gas] zakręc|ić, -ać [tap, water, gas] the plumber turned the water off at the mains hydraulik zakręcił główny zawór wody turn that rubbish off! infml wyłącz to dziadostwo! infml turn [sb] off infml odrzuc|ić, -ać, zra|zić, -żać to turn sb off sth obrzydzić komuś coś [sex, food] turn on: turn on [oven, device] włącz|yć, -ać się turn on [sth], turn [sth] on włącz|yć, -ać [light, oven, radio, gas, electricity] odkręc|ić, -ać [tap, water, gas] to turn the water back on z powrotem puścić wodę to turn the electricity back on z powrotem włączyć prąd to turn a smile on like a tap fig uśmiechnąć się na zawołanie to turn on the pressure fig zwiększyć nacisk charm, heat turn on [sb], turn [sb] on infml pociągać (sexually) podniecać heavy metal doesn't turn me on heavy metal mnie nie bierze infml to be turned on (sexually) być podnieconym (by sth czymś) (stimulated, fascinated) być pod wrażeniem (by sth czegoś) to turn sb on to sth infml zainteresować kogoś czymś [music] zachęcić kogoś do czegoś [drugs] turn out: turn out 1. (be eventually) [things] u|łożyć, -kładać się to turn out well/badly skończyć się dobrze/źle it turned out differently stało się inaczej to turn out all right udać się it depends how things turn out zależy, jak sprawy się ułożą or potoczą that child will turn out badly z tego dziecka nic dobrego nie wyrośnie to turn out to be sth (prove to be) okazać się czymś she turned out to be wrong okazało się, że się myli the job turned out (to be) difficult okazało się, że praca jest trudna it turned out to be a good decision okazało się, że była to słuszna decyzja she turns out to have gone to school with him okazuje się, że chodziła z nim do szkoły it turns out that... okazuje się, że... it turned out (that) she knew him okazało się, że ona go zna as it turned out jak się okazało 2. (come out) [crowd, people] przyby|ć, -wać (for sth na coś) [match] wziąć, brać udział (for sth w czymś) [election] crowds turned out to watch them play przybyły tłumy, żeby obejrzeć, jak grają we had to turn out at six GB mieliśmy być o szóstej 3. (point outwards) his toes or feet turn out stawia stopy na zewnątrz turn out [sth], turn [sth] out 1. (turn off) wyłącz|yć, -ać [light, gas] 2. (empty) opróżni|ć, -ać [cupboard, bag] wywr|ócić, -acać [pocket] Culin wy|łożyć, -kładać (z formy) [mousse, mould] 3. (produce) wy|produkować [goods] wy|kształcić [scientists, graduates] na|pisać [novel, script, poem] 4. to turn one's toes or feet out stawiać stopy na zewnątrz turn out [sb], turn [sb] out 1. (evict) wyrzuc|ić, -ać (of sth z czegoś) to turn sb out into the street wyrzucić kogoś na bruk 2. GB (send) wys|łać, -yłać [guard, police, troops] turn over: turn over 1. (roll over) [person] przewr|ócić, -acać się na drugi bok [car] przewr|ócić, -acać się na dach, dachować [boat] wywr|ócić, -acać się (do góry dnem) to turn over and over [person, object] staczać się, turlać się [car] koziołkować 2. (turn page) odwr|ócić, -acać stronę 3. [engine] pracować turn over [sth/sb], turn [sth/sb] over 1. (turn) odwr|ócić, -acać [page, card, object, mattress, soil] przewr|ócić, -acać (na drugi bok) [patient, baby] wywr|ócić, -acać [boat] he turned the car over miał dachowanie 2. (hand over) przekaz|ać, -ywać [object, money, business, person, control] (to sb/sth komuś/czemuś) I'm turning the new recruits over to you przekazuję or oddaję nowoprzyjętych w twoje ręce 3. (reflect) rozważ|yć, -ać [idea, proposition] I've been turning it over in my mind dużo nad tym myślałem 4. GB infml (rob) obr|obić, -abiać infml [shop, place] I have been turned over obrabowano mnie 5. Fin (have turnover of) the company turns over 150 million dollars a year roczny obrót firmy wynosi 150 milionów dolarów 6. [battery, starter motor] uruch|omić, -amiać [engine] turn round GB = turn around turn to GB dat zab|rać, -ierać się do pracy turn up: turn up 1. (arrive, show up) pojawi|ć, -ać się, przy|jść, -chodzić to turn up to sth pojawić się na czymś [rehearsal] to turn up for sth pojawić się na czymś [appointment] to turn up at home/in London pojawić się w domu/w Londynie to turn up (half an hour) late spóźnić się (pół godziny) to turn up in jeans przyjść w dżinsach she didn't turn up nie pojawiła się, nie przyszła he turned up drunk at or for work przyszedł do pracy pijany guess who turned up at the station zgadnij, kto przyszedł na dworzec 2. (be found) [lost object] odna|leźć, -jdować się don't worry - it will turn up nie martw się, na pewno się znajdzie 3. (present itself) [opportunity] nadarz|yć, -ać się [job] znaleźć się something will turn up (for me/for you) (of job, house) coś się znajdzie (of opportunity) coś się pojawi 4. (point up) [corner, edge] wygi|ąć, -nać się ku górze his nose turns up ma zadarty nos 5. (take upturn) [economy, market] poprawi|ć, -ać się [investment, sales, profits] zwiększ|yć, -ać się turn up [sth], turn [sth] up 1. (increase, intensify) podkręc|ić, -ać [heating, volume, gas, radio, TV] pogł|ośnić, -aśniać [music] 2. (point up) postawić, stawiać [collar] a turned-up nose zadarty nos nose 3. (discover) wykop|ać, -ywać, odkop|ać, -ywać [buried object] [person] wygrzeb|ać, -ywać [information] ujawni|ć, -ać [discovery] facts turned up by the enquiry fakty ujawnione w śledztwie at every turn na każdym kroku one good turn deserves another Prov przysługa za przysługę to be done to a turn być w sam raz to do sb a good turn oddać or wyświadczyć komuś przysługę to give another turn of the screw przykręcić śrubę fig