SPCC
n US = Society for the Prevention of Cruelty to Children Towarzystwo n na rzecz Przeciwdziałania Przemocy wobec Dzieci

SPF
n = sun protection factor n faktor m (współczynnik ochrony przed promieniowaniem słonecznym)

SPUC
n GB = Society for the Protection of the Unborn Child Towarzystwo na rzecz Obrony Dzieci Nienarodzonych

Space Agency
n Agencja f Lotów Kosmicznych

Space Invaders
n (+ v sg) (game) Najeźdźcy m pl z kosmosu

Spain
prn Hiszpania f

Spandex
n Tex spandeks m

Spaniard
n Hiszpan m, -ka f

Spanish
n 1. (people) the Spanish (+ v pl) Hiszpanie m pl 2. Ling (język m) hiszpański m adj hiszpański Spanish king król Hiszpanii or hiszpański

Spanish America
n Ameryka f hiszpańskojęzyczna

Spanish American
n 1. (in Spanish America) mieszkan|iec m, -ka f hiszpańskojęzycznej Ameryki 2. (in the USA) = Latynos m, -ka f adj [nation, word, accent, culture] hispanoamerykański

Spanish Armada
n the Spanish Armada Wielka Armada f

Spanish Civil War
n Hist the Spanish Civil War wojna f domowa w Hiszpanii

Spanish Main
prn arch południowa część basenu Morza Karaibskiego

Spanish chestnut
n 1. (nut) kasztan m jadalny 2. (tree) kasztan m

Spanish fly
n mucha f hiszpańska, kantaryda f

Spanish guitar
n gitara f klasyczna

Spanish moss
n Bot oplątwa f brodaczkowata

Spanish omelette
n omlet m po hiszpańsku

Spanish onion
n duża cebula o łagodnym smaku

Spanish rice
n ryż m po hiszpańsku

Spanish-speaking
adj [country, minority] hiszpańskojęzyczny, hispanojęzyczny

Sparta
prn Sparta f

Spartan
n Spartan|in m, -ka f adj 1. (from Sparta) [tradition, soldier] spartański 2. fig (also spartan) [life, regime] spartański

Spastics Society
n brytyjskie towarzystwo na rzecz osób z porażeniem mięśni

Speakers' Corner
n GB Speakers' Corner m inv (miejsce publicznych wystąpień w Hyde Parku)

Spearhead Battalion
n GB Mil oddział m interwencyjny

Special Branch
n GB wydział m specjalny policji

Speedwriting
n metoda stenografowania

Spice Islands
prn pl Hist the Spice Islands Wyspy f pl Korzenne

spa
n 1. (town) uzdrowisko n 2. US (health club) centrum n odnowy biologicznej

space
n 1. (room) miejsce n, przestrzeń f to take up a lot of space zabierać dużo miejsca to make space for sb/sth zrobić miejsce dla kogoś/czegoś a car with plenty of luggage space samochód, w którym jest dużo miejsca na bagaż there's ample space for parking jest mnóstwo miejsca do parkowania to buy/sell advertising space sprzedawać/kupować przestrzeń reklamową this programme provides a space for the public to air their views fig ten program stanowi forum, na którym obywatele mogą wygłaszać swoje poglądy to give sb space fig zostawić komuś swobodę to need (one's own) space potrzebować przestrzeni życiowej to invade sb's (personal) space naruszyć prywatność kogoś 2. (gap, blank area) odstęp m Mus pole n (na pięciolinii) Print (between letters, words) odstęp m, spacja f (between lines) odstęp m, interlinia f a fear of enclosed or confined spaces lęk przed przebywaniem w zamkniętym pomieszczeniu in the spaces provided (on application form) w odpowiednim miejscu 'watch this space!' (in newspaper) "szukaj w tym miejscu!" 3. (area of land) teren m green spaces tereny zielone open spaces otwarta przestrzeń 4. (interval of time) odstęp m czasu after a space of fifteen minutes/two weeks po piętnastu minutach/dwóch tygodniach in or within the space of five minutes/ten years w ciągu pięciu minut/dziesięciu lat in a short space of time w krótkim czasie 5. Math, Phys przestrzeń f 6. Aerosp przestrzeń f kosmiczna, kosmos m the exploration of space, space exploration badania kosmosu modif Aerosp [research, programme, vehicle, rocket] kosmiczny vt rozstawi|ć, -ać [objects] the pylons were spaced 100 metres apart słupy były rozstawione w odległości 100 metrów od siebie space out: space out [sth], space [sth] out rozstawi|ć, -ać [objects, rows] rozstrzeli|ć, -wać [words] roz|łożyć, -kładać [events, visits, payments] she began to space out her visits more and more zaczęła przychodzić coraz rzadziej to space out one's days off throughout the year rozłożyć urlop na cały rok to stare into space patrzeć w dal (przed siebie)

space age
n era f kosmiczna space-age modif a space-age car/design samochód/projekt na miarę dwudziestego pierwszego wieku

space blanket
n koc m termoizolacyjny

space cadet
n US hum świr m infml

space capsule
n Aerosp kapsuła f, lądownik m ziemski

space flight
n Aerosp 1. (activity) loty m pl kosmiczne 2. (single journey) lot m kosmiczny

space heating
n ogrzewanie n wnętrza

space helmet
n Aerosp hełm m kosmonauty

space lab
n Aerosp laboratorium n kosmiczne

space opera
n film o podróżach kosmicznych

space platform
n Aerosp stacja f kosmiczna

space probe
n Aerosp sonda f kosmiczna

space race
n Aerosp, Pol wyścig m kosmiczny

space science
n Aerosp astronautyka f, kosmonautyka f

space scientist
n Aerosp specjalista m z zakresu astronautyki

space shuttle
n Aerosp prom m kosmiczny, wahadłowiec m

space sickness
n Aerosp, Med choroba f kosmiczna

space station
n Aerosp stacja f kosmiczna or satelitarna

space travel
n Aerosp podróże f pl kosmiczne

space-bar
n klawisz m spacji

space-saving
adj pozwalający zaoszczędzić miejsce

space-time (continuum)
n Phys czasoprzestrzeń f

spacecraft
n (pl spacecraft) Aerosp statek m kosmiczny

spaced out
adj infml półprzytomny [after drugs] naćpany infml

spaceman
n (pl -men) Aerosp kosmonauta m, astronauta m

spaceplane
n Aerosp samolot m kosmiczny

spaceport
n Aerosp kosmodrom m

spaceship
n Aerosp statek m kosmiczny

spacesuit
n Aerosp skafander m kosmiczny

spacewalk
Aerosp n spacer m w przestrzeni kosmicznej vi [astronaut] spacerować w przestrzeni kosmicznej

spacewoman
n (pl -women) astronautka f, kosmonautka f

spacey
adj US infml 1. (bewildered or on drugs) nabuzowany infml 2. (odd) postrzelony infml

spacing
n 1. Print odstępy m pl in single/double spacing z pojedynczym/podwójnym odstępem 2. (also spacing out) (of objects, buildings, rows) rozmieszczenie n (of visits, events, payments) rozłożenie n

spacious
adj [room, house, car] przestronny [garment, sleeves] obszerny [park, garden] rozległy

spaciousness
n (of room, house, car) przestronność f (of garment) obszerność f (of park) rozległość f

spade
1. n (tool) łopata f, szpadel m (toy) łopatka f to call a spade a spade nazywać rzecz po imieniu 2. n 1. (in cards) pik m wino n infml the four of spades czwórka pik to play a spade wyjść w pika, zagrać pikiem 2. vinfml offensive (black person) czarnuch m infml offensive to have energy/charm in spades mieć kupę energii/wdzięku infml

spadeful
n łopata f three spadefuls of sand trzy łopaty piasku by the spadeful na kopy infml

spadework
n fig czarna robota f

spaghetti
n spaghetti n inv

spaghetti junction
n GB Transp infml skrzyżowanie n wielopoziomowe

spaghetti western
n infml włoski western m

spake
pt arch = spoke1

spam
n 1. spamR mielonka f konserwowa 2. reklama f rozsyłana pocztą elektroniczną spam m infml vt (prp, pt, pp -mm-) zasyp|ać, -ywać wiadomościami elektronicznymi

spammer
n osoba masowo rozsyłająca wiadomości elektroniczne

spamming
n masowe rozsyłanie n wiadomości elektronicznych

span
1. n 1. (period of time) okres m the span of sb's life długość życia kogoś the span of his career cała jego kariera over/during a span of several years w przeciągu kilku lat a short span (of time) krótki okres he has a very short concentration span potrafi się skupić tylko na bardzo krótko 2. (extent) (of interests, responsibility) zakres m the book covers the whole span of human history książka obejmuje całość dziejów ludzkości children from the whole span of the ability-range dzieci o bardzo różnych zdolnościach 3. (width) (across hand, arms, wings, arch) rozpiętość f (of bridge) przęsło n a bridge with four spans most o czterech przęsłach the bridge crosses the river in a single span most spina brzegi rzeki pojedynczym przęsłem 4. Meas dat piędź f wingspan vt (prp, pt, pp -nn-) 1. Constr [person] przerzuc|ić, -ać most nad (czymś) [river] [bridge] spinać brzegi (czegoś) [river] 2. fig (encompass) [life, career, reign] trwać [knowledge, interests, empire] ob|jąć, -ejmować [range, field, variety, area] her life spanned most of the 19th century przeżyła prawie cały XIX wiek his career spanned several decades jego kariera trwała kilkadziesiąt lat a group spanning the age range 10 to 14 grupa obejmująca przedział wiekowy od 10 do 14 lat 2. pp arch spin

spangle
n cekin m, pajetka f

spangled
adj 1. spangled with sth [dress] ozdobiony czymś [sequins] 2. liter roziskrzony spangled with sth roziskrzony od czegoś [frost, stars]

spaniel
n spaniel m

spank
n klaps m to give sb a spank dać komuś klapsa vt da|ć, -wać klapsa (komuś) [person] to spank sb's bottom dać komuś (klapsa) w pupę infml

spanking
1. n lanie n to give sb a spanking dać or spuścić komuś lanie 2. infml adj at a spanking pace bardzo szybko szparko liter in spanking condition w doskonałym stanie adv a spanking new van/kitchen nowiutka furgonetka/kuchnia infml spanking good or fine świetny

spanner
n GB klucz m (maszynowy) adjustable spanner klucz francuski, klucz nastawny to put or throw a spanner in the works zepsuć wszystko

spar
1. n Naut drzewce n 2. n Geol, Miner szpat m 3. vi (prp, pt, pp -rr-) 1. Sport [boxers] (in training) odby|ć, -wać sparing (with sb z kimś) the two boxers were just sparring bokserzy jedynie rozgrywali walkę sparingową 2. (in non-serious fight) [children] bić się dla zabawy [animals] tarmosić się a father sparring with his son ojciec boksujący się z synem dla zabawy 3. (in dispute) zetrzeć się, ścierać się (with sb z kimś)

spare
n Tech (part) część f zamienna or zapasowa (wheel) koło n zapasowe a set of spares zestaw części zapasowych use my pen, I've got a spare weź mój długopis, mam zapasowy or drugi adj 1. (surplus) [copy] dodatkowy [ticket, chair, seat, land, cash, capacity] wolny 2. (in reserve) [part, wheel, bulb] zapasowy 3. (free) [time, moment, minute] wolny do you have a spare minute? masz wolną chwilkę? 4. (lean) [person, build] szczupły [design, style] oszczędny [building] prosty w stylu 5. (meagre) [meal, diet] skąpy 6. GB infml (mad) rozzłoszczony, zły to go spare zezłościć się wściec się infml vt 1. to have sth to spare mieć coś w zapasie have my pen, I've got one to spare weź mój długopis, mam zapasowy to have time to spare at the airport mieć trochę czasu przed odlotem to have no time to spare for doing sth nie mieć czasu na robienie czegoś I caught the train with only a couple of minutes to spare zdążyłem na pociąg w ostatniej chwili the job was finished with only days to spare pracę ukończono zaledwie na kilka dni przed terminem I have no energy to spare for the housework brak mi sił na obowiązki domowe enough and to spare w nadmiarze 2. (treat leniently) oszczędz|ić, -ać [person, animal, city] to spare sb sth oszczędzić komuś czegoś [trouble, worry] to spare sb's life darować komuś życie mercy! spare me! litości! daruj mi! see you next year, if I'm spared! hum do zobaczenia w przyszłym roku, jeśli dożyję! I will spare you the details oszczędzę ci szczegółów 3. (be able to afford) móc da|ć, -wać [money, cigarette] poświęc|ić, -ać [time] can you spare a pound? możesz mi dać funta? can you spare me a cigarette? możesz mnie poczęstować papierosem? could you spare me a moment? czy możesz mi poświęcić chwilkę? to spare a thought for sb/sth pomyśleć o kimś/o czymś 4. (manage without) po|radzić sobie bez (kogoś) [person] we can't spare him today dziś sobie bez niego nie poradzimy I can't spare him today nie mogę się dzisiaj bez niego obejść, jest mi dzisiaj potrzebny 5. (withhold use of) he spared no pains to... zrobił wszystko, co w jego mocy, żeby... to spare no expense/effort nie szczędzić kosztów/wysiłku (to do sth żeby coś zrobić) vr to spare oneself sth oszczędz|ić, -ać sobie czegoś to spare oneself the trouble/bother of doing sth oszczędzić sobie kłopotu/trudu z robieniem czegoś to spare oneself the expense of sth/of doing sth oszczędzić sobie wydatków na coś/na robienie czegoś he doesn't spare himself on się nie oszczędza

spare part
n Aut, Tech część f zapasowa or zamienna to feel like a spare part czuć się zbędnym or niepotrzebnym

spare part surgery
n (operation) przeszczep m

spare ribs
n Culin żeberka plt

spare room
n pokój m gościnny

spare time
n wolny czas m to do sth in one's spare time robić coś w wolnym czasie

spare tire
GB zob. spare tyre

spare tyre
US 1. Aut zapasowa opona f 2. infml (fat) wałek m tłuszczu (na brzuchu)

spare wheel
n Aut koło n zapasowe

sparing
adj [person] oszczędny to be sparing with sth oszczędzać coś [food, rations, medicine] to be sparing with help/advice nie kwapić się or nie palić się do pomocy/do udzielania rad he is sparing in praise jest oszczędny w pochwałach to make sparing use of sth oszczędnie używać czegoś [flavouring, colour]

sparingly
adv [use, add, live] oszczędnie [eat] niewiele

spark
n 1. iskra f 2. fig (hint) (of originality, enthusiasm, intelligence) przebłysk m the spark of interest/mischief in her eyes błysk zainteresowania/złośliwe błyski w jej oczach not to have a spark of common sense nie mieć zdrowego rozsądku za grosz the spark has gone out of their relationship w ich związku nie ma już tej iskry vt = spark off vi [fire] wystrzelić, strzelać iskrami [wire, switch] iskrzyć spark off: spark off [sth] wywoł|ać, -ywać [interest, controversy, reaction, anger, panic, war, riot] zapoczątkow|ać, -ywać [friendship, affair, growth, change] sparks will fly! będzie pierze leciało!

spark gap
n Elec, Aut przerwa f iskrowa

spark plug
n Elec, Aut świeca f (zapłonowa)

sparkle
n (of light, star, tinsel, jewel) blask m (in eye) błysk m, iskra f fig (of performance) błyskotliwość f she's lost her sparkle nie ma już w niej dawnej radości życia there was a sparkle in his eye oczy mu błyszczały to add sparkle to sth przydawać czemuś blasku also fig vi 1. (flash) [flame, frost] skrzyć się [jewel, water, metal, light] lśnić [eyes] błyszczeć fig [person] (at party) brylować to sparkle with sth [eyes] błyszczeć z czegoś [excitement, joy] fig [conversation] skrzyć się czymś [anecdotes, wit] [person] promienieć czymś [happiness] 2. (fizz) [drink] musować

sparkler
n 1. (firework) zimny ogień m 2. infml (jewel) świecidełko n

sparkling
adj 1. (twinkling) [light, flame] iskrzący się [jewel, metal, water] mieniący się [frost, morning] skrzący się eyes sparkling with joy oczy skrzące się radością 2. (witty) [conversation, wit] błyskotliwy sparkling with wit/humour [conversation] skrzący się dowcipem/humorem 3. [mineral water, drink] gazowany [wine] musujący adv (for emphasis) sparkling clean lśniący czystością sparkling white nieskazitelnie or olśniewająco biały

sparks
n infml 1. GB (electrician) elektryk m 2. Naut (radio operator) radiooficer m

sparky
n GB infml (electrician) elektryk m adj [person, performance] pełen życia

sparring match
n (in boxing) sparing m fig sprzeczka f

sparring-partner
n (in boxing) sparing partner m fig adwersarz m liter

sparrow
n wróbel m

sparrowhawk
n krogulec m

sparse
adj [population] rozrzucony, rozsiany [audience] nieliczny [vegetation, furnishings, resources, information] skąpy [supplies, hair, beard] rzadki trading was sparse obroty na giełdzie były niewielkie

sparsely
adv sparsely wooded/furnished skąpo zalesiony/umeblowany sparsely attended [place] mało uczęszczany sparsely populated (permanently) słabo zaludniony (temporarily) wyludniony the meeting was sparsely attended frekwencja na zebraniu była niewielka

sparseness
n sparseness of data brak obszerniejszych danych sparseness of population słabe zaludnienie

spasm
n 1. Med kurcz m, spazm m muscular spasm skurcz mięśni 2. (of pain, rage) paroksyzm m (of panic, rage) atak m, napad m (of anxiety, energy) przypływ m

spasmodic
adj 1. (intermittent) [activity] podejmowany zrywami [effort, attempt] ponawiany, wielokrotny 2. (occurring in spasms) [coughing, cramp] spazmatyczny

spasmodically
adv [work, operate] zrywami

spastic
n 1. Med osoba f z porażeniem spastycznym 2. infml offensive połamaniec m infml offensive adj 1. Med spastyczny [person] upośledzony ruchowo 2. infml offensive niewydarzony infml

spastic colon
n okrężnica f spastyczna

spasticity
n spastyczność f

spat
1. pt, pp spit 2. n (on shoe) getry plt a pair of spats getry, para getrów 3. n infml (quarrel) sprzeczka f to have a spat with sb posprzeczać się z kimś (about sth o coś) 4. n Zool jaja n pl ostrygi

spatchcock
n Culin drób m pieczony na ruszcie vt 1. Culin u|piec na ruszcie [fowl] 2. (interpolate) wtrąc|ić, -ać [word, remark] a lecture spatchcocked with anecdotes wykład naszpikowany anegdotami

spate
n 1. in full spate GB [river] wezbrany he was in full spate rozgadał się na dobre 2. a spate of sth seria czegoś [burglaries, detentions, incidents, attacks]

spatial
adj przestrzenny

spatial awareness
n postrzeganie n przestrzenne

spatial intelligence
n = spatial awareness

spatiotemporal
adj czasoprzestrzenny

spatter
n 1. (of liquid) kapka f a spatter of rain deszczyk 2. (sound) bębnienie n 3. US (small amount) kapka f infml (of sth czegoś) vt to spatter sb/sth with sth, to spatter sth over sb/sth ochlapać kogoś/coś czymś vi [rain] stukać (on or against sth o coś) spattered pp adj (with liquid) pochlapany mud-/paint-spattered pochlapany farbą/błotem blood-spattered zakrwawiony

spatula
n 1. (in kitchen) łopatka f 2. (used by painters, decorators) szpachla f 3. (doctor's) szpatułka f

spavin
n Vet włogacizna f, szpat m

spawn
n 1. (of fish) ikra f (of frog) skrzek m 2. (of mushroom) grzybnia f vt fig napłodzić (czegoś) [books] namnożyć (czegoś) [products, imitations] vi 1. Zool [fish] złożyć, składać ikrę [frog] złożyć, składać skrzek 2. pej (multiply) rozplenić się, namnożyć się

spawning
n 1. Zool (by fish) tarło n (by frog) składanie n skrzeku 2. fig pej (roz)plenienie się n

spawning ground
n tarlisko n, ikrzysko n

spay
vt wy|sterylizować we shall have to have the cat spayed będziemy musieli wysterylizować naszą kotkę

speak
-speak in combinations żargon m computer-speak żargon komputerowy that's lawyer-speak for a hefty fine w żargonie prawniczym oznacza to wysoką grzywnę vt (pt spoke pp spoken) 1. (know) to speak English mówić po angielsku, znać angielski he can speak nine languages on zna dziewięć języków can you speak Spanish? znasz hiszpański?, mówisz po hiszpańsku? she speaks English with a slight accent ona mówi po angielsku z lekkim akcentem English is spoken all over the world na całym świecie mówi się po angielsku people who speak the same language ludzie mówiący tym samym językiem also fig 2. (tell, utter) powiedzieć, mówić [truth] wy|recytować [poetry] wym|ówić, -awiać [word, name] not a word was spoken nie padło ani jedno słowo he's the sort of person who speaks his mind on zawsze mówi, co myśli vi (pt spoke pp spoken) 1. (talk) mówić (of or about sb/sth o kimś/czymś) to speak to sb mówić do kogoś to speak in a loud voice/in a whisper mówić głośno/szeptem to speak in German/Russian mówić po niemiecku/rosyjsku to speak ill/well of sb dobrze/źle mówić o kimś to speak through an interpreter rozmawiać przez tłumacza to speak with one's mouth full mówić z pełnymi ustami speak when you're spoken to! odzywaj się tylko, kiedy cię pytają! nie odzywaj się niepytany! I've spoken to them severely and they apologized ostro z nimi rozmawiałem i przeprosili who's speaking please? (on the phone) kto mówi? (this is) Anna speaking mówi or tu Anna 'is that Mr Brown?' - 'speaking!' "czy pan Brown?" - "przy telefonie!" I'm speaking from a phone box dzwonię z budki telefonicznej this is your captain speaking Aviat tu mówi kapitan speaking of which, have you booked a table? skoro już o tym mowa, zarezerwowałeś stolik? speak of lunch, ... a propos lunchu, ... she's well spoken of in academic circles dobrze się o niej mówi w kręgach akademickich she spoke very highly of you wyrażała się o tobie z wielkim uznaniem he spoke of selling the house/leaving the country wspominał o sprzedaży domu/wyjeździe z kraju I'm speaking now as a parent teraz mówię jako rodzic speaking as a layman... jako laik uważam, że... speaking personally, I hate him jeśli o mnie chodzi, nie cierpię go she was speaking personally, and not for the company mówiła we własnym imieniu, nie w imieniu firmy generally or roughly speaking mówiąc ogólnie strictly speaking ściśle mówiąc politically/sociologically speaking z politycznego/socjologicznego punktu widzenia metaphorically speaking mówiąc w przenośni we've had no trouble to speak of nie mieliśmy żadnych poważniejszych problemów there's been no rain to speak of właściwie nie padało 'what did you see?' - 'nothing to speak of' "co widziałeś?" - "nic szczególnego" not to speak of his poor mother/the expense nie mówiąc już o jego biednej matce/kosztach 2. (converse) rozmawiać to speak to or with sb about or of sb/sth (po)rozmawiać z kimś o kimś/o czymś they are not speaking (to each other) nie rozmawiają ze sobą I can't remember when we last spoke nie pamiętam, kiedy ostatni raz rozmawialiśmy I know her by sight, but not to speak to znam ją z widzenia, ale nigdy z nią nie rozmawiałem 3. (make a speech) mówić (about or on sth o czymś, na temat czegoś) (more formally) przem|ówić, -awiać to speak from the floor Pol zabrać głos z ławy poselskiej permission to speak, sir! proszę o głos! to speak for sb/sth wyrazić poparcie dla kogoś/czegoś [view, opinion, party] 4. liter (express) to speak of sth wyrażać coś [suffering, effort, emotion] that look spoke louder than words to spojrzenie znaczyło więcej niż słowa the poem/music speaks to me in a special way ta poezja/muzyka przemawia do mnie w szczególny sposób 5. fig (make noise) [thunder] rozle|c, -gać się [gun] od|ezwać, -zywać się [musical instrument] za|brzmieć speak for: speak for [sb/sth] 1. (on behalf of sb) mówić w imieniu (kogoś) or za (kogoś) I think I speak for everyone here when I say... myślę, że wyrażę opinię wszystkich tu zebranych, kiedy powiem, że... speaking for myself... jeśli o mnie chodzi... speak for yourself! mów za siebie! 2. (make obvious) the facts speak for themselves fakty mówią same za siebie to speak well for sb/sth dobrze o kimś/czymś świadczyć it speaks well for their efficiency to dobrze świadczy o ich skuteczności 3. (reserve) to be spoken for [object] zostać zarezerwowanym [person] być zajętym the best pictures have already been spoken for najlepsze obrazy już znalazły nabywców don't try and get off with him, he's already spoken for nie próbuj go podrywać, on jest już zajęty infml speak out mówić otwarcie don't be afraid! speak out! nie bój się! mów otwarcie! to speak out about or on sth głośno o czymś mówić to speak out in favour of sb/sth otwarcie kogoś/coś popierać to speak out against sb/sth otwarcie występować przeciwko komuś/czemuś speak to: speak to [sth] Admin (comment on) zab|rać, -ierać głos na temat (czegoś) [item, motion] to speak to the point mówić na temat speak up 1. (louder) mówić głośniej please speak up! proszę mówić głośniej! 2. (dare to speak) od|ezwać, -zywać się to speak up for sb/sth ująć się za kimś/czymś

speak-your-weight machine
n mówiąca waga f

speakeasy
n US Hist nielegalny bar m (w czasie prohibicji)

speaker
n 1. (person talking) mówiąc|y m, -a f to identify the speaker zorientować się, kto mówi 2. (public speaker) mów|ca m, -czyni f (lecturer) prelegent m, -ka f a guest speaker mówca występujący gościnnie the previous speaker przedmówca a speaker from the floor Pol głos z sali 3. (of a language) a Spanish-/Russian-speaker osoba zanjąca hiszpański/rosyjski 4. Pol (also Speaker) GB przewodniczący m Izby Gmin US przewodniczący m Izby Reprezentantów 5. Elec, Mus (loudspeaker) głośnik m

speaking
n mówienie n -speaking in combinations French-speaking Canadians francuskojęzyczni Kanadyjczycy an English-speaking country/area kraj/obszar anglojęzyczny

speaking clock
n zegarynka f

speaking engagement
n to have a speaking engagement mieć zaplanowane wystąpienie I must cancel all my speaking engagements muszę odwołać wszystkie zaplanowane wystąpienia

speaking part
n rola f mówiona

speaking role
n = speaking part

speaking terms
npl we're not on speaking terms nie rozmawiamy ze sobą he's on speaking terms with Anna again on i Anna znowu ze sobą rozmawiają

speaking tour
n objazd m z odczytami to be on a speaking tour of the USA objeżdżać Stany Zjednoczone, wygłaszając odczyty

speaking tube
n telefon m tubowy, rura f głosowa

spear
n 1. (weapon) dzida f, włócznia f (for catching fish) harpun m 2. Bot (of grass) źdźbło n (of asparagus) łodyga f (of broccoli) pęd m vt 1. przebi|ć, -jać dzidą [person, part of body] zabi|ć, -jać harpunem [fish] to spear sb to death zakłuć kogoś dzidą or włócznią to be speared in the back zostać ugodzonym dzidą w plecy 2. (with fork) nadzi|ać, -ewać [food] (with sth na coś)

spear side
n (in family) linia f męska on the spear side po mieczu

spear-carrier
n (unimportant participant) Theat statyst|a m, -ka f halabardnik m infml fig pionek m

spearfish
n (pl spearfish, spearfishes) Zool marlin m vi łowić z kuszą

speargun
n kusza f (do podwodnych polowań)

spearhead
n 1. grot m (włóczni) 2. fig (person, group) straż f przednia fig Mil szpica f vt sta|ć, -wać na czele (czegoś) [movement, offensive] za|inicjować [reform]

spearmint
n Bot mięta f ogrodowa modif [flavour, toffee] miętowy

spec
n infml 1. = specification specyfikacja f to spec zgodnie ze specyfikacją 2. = speculation spekulacja f on spec w ciemno infml

spec sheet
n dokumentacja f techniczna

special
n 1. (in restaurant) specjalność f dnia 'the chef's special' "szef kuchni poleca" 2. infml (discount offer in shop) promocja f to be on special być w promocji 3. TV, Radio, Journ (extra broadcast, issue) wydanie n specjalne an all-night election special specjalny całonocny program wyborczy 4. (additional transport) (bus, train) dodatkowe połączenie n a holiday special dodatkowe połączenie w czasie wakacji a football special (train) pociąg dla kibiców piłkarskich 5. GB = special constable adj 1. (for a specific purpose) [equipment, procedure, paint, clothing, correspondent, commission, edition, envoy, meeting] specjalny 2. (marked) [criticism, affection, interest] szczególny, wyjątkowy 3. (particular) [reason, motive, significance, treatment] szczególny, specjalny 'why?' - 'no special reason' "dlaczego?" - "bez szczególnego or specjalnego powodu" I've nothing special to report nie mam nic ważnego do przekazania to pay special attention to sth zwracać szczególną uwagę na coś 4. (unique) [offer, deal, package, skill, announcement, request, guest, occasion] specjalny [case, quality] szczególny to be special to a region być typowym dla (jakiegoś) regionu what's so special about this computer? co jest takiego nadzwyczajnego w tym komputerze? I want to make this Christmas really special chcę, żeby to Boże Narodzenie było naprawdę wyjątkowe the wine is something special to jest wyjątkowe wino the wine is nothing special to wino to nic specjalnego or szczególnego going anywhere special? wychodzisz gdzieś? she has a special way with animals ma wyjątkowo dobrą rękę do zwierząt by special request na specjalne życzenie 5. (dear) [friend] wielki [chair, recipe] ulubiony

special agent
n agent m specjalny

special constable
n GB osoba wyszkolona do pełnienia funkcji policyjnych w nadzwyczajnych sytuacjach

special delivery
n Post ekspres m to send sth (by) special delivery wysłać coś ekspresem

special drawing rights
npl Fin specjalne prawa n pl ciągnienia

special education
n szkolnictwo n specjalne

special effect
n Cin, TV efekt m specjalny special effects modif special effects specialist/team specjalista/zespół specjalistów od efektów specjalnych special effects department dział efektów specjalnych

special hospital
n GB szpital m psychiatryczny zamknięty

special interest group
n 1. Sch kółko n zainteresowań 2. Pol grupa f nacisku

special interest holiday
n specjalny program m turystyczny

special licence
n GB Jur specjalne zezwolenie n (na zawarcie małżeństwa)

special needs group
n Sch grupa f dzieci specjalnej troski

special needs npl
1. Sociol problemy m pl 2. Sch specjalne potrzeby f pl children with special needs dzieci specjalnej troski

special pleading
n powołanie się n na szczególne okoliczności

special relationship
n Pol specjalne stosunki m pl

special school
n GB szkoła f specjalna

specialism
n specjalizacja f we all have our own specialisms każdy z nas w czymś się specjalizuje

specialist
n 1. Med specjalist|a m, -ka f heart specialist kardiolog cancer specialist onkolog 2. (expert) specjalist|a m, -ka f she's our Nietzsche specialist jest naszą specjalistką od Nietzschego adj [training, equipment, dictionary, knowledge, care, help, advice] specjalistyczny specialist staff zespół specjalistów

speciality
GB n 1. (special product, skill) specjalność f a speciality of the region specjalność regionu pizza's his speciality pizza to jego specjalność his speciality is telling jokes kawały to jego specjalność 2. Jur formalna umowa f modif [store] specjalistyczny speciality recipe or dish specjał, smakołyk

speciality act
n GB Theat numer m specjalny

speciality holiday
n GB = special interest holiday

specialization
n 1. (act) wyspecjalizowanie się n (in sth w czymś) 2. (area) specjalizacja f

specialize
vi specjalizować się (in sth w czymś) we specialize in training staff specjalizujemy się w szkoleniu personelu specialized pp adj [knowledge, vocabulary] specjalistyczny [staff] wyspecjalizowany

specially
adv 1. (specifically) [come, make, wait] specjalnie [designed, trained, chosen, created] specjalnie I made it specially for you zrobiłem to specjalnie dla ciebie 2. (particularly) [interesting, kind, useful] wyjątkowo [like, enjoy] szczególnie I like animals, specially dogs lubię zwierzęta, szczególnie psy why do you want that one specially? dlaczego chcesz właśnie ten?

specialty
n US = speciality

specialty number
n US = speciality act

specialty vacation
n US = special interest holiday

specie
n Fin (coins) bilon m in specie w gotówce

species
n (pl species) Biol gatunek m the human species rodzaj ludzki

specific
n Med specyfik m (for sth na coś, przeciwko czemuś) specifics npl szczegóły m pl to get down to (the) specifics przejść do szczegółów adj 1. (specified) [case, example, aim] konkretny, określony let's concentrate on this specific group/issue skoncentrujmy się na tej konkretnej grupie/kwestii the film is specific in time and place film rozgrywa się w określonym czasie i miejscu 2. (exact) [instruction, information] dokładny, szczegółowy he was very specific on that point mówił o tym bardzo wyraźnie please be more specific proszę wyrażać się jaśniej he had nothing very specific to tell me nie miał mi nic szczególnego do powiedzenia 3. (unique) specific to sb/sth specyficzny dla kogoś/dla czegoś, właściwy komuś/czemuś

specific code
n Comput kod m wewnętrzny

specific duty
n cło n specyficzne, cło n jednostkowe

specific gravity
n dat ciężar m właściwy

specific heat capacity
n Phys pojemność f cieplna właściwa

specific performance
n Jur nakaz m spełnienia określonych zobowiązań umownych

specific volume
n objętość f właściwa

specifically
adv 1. (specially) [designed, written] specjalnie (for sb dla kogoś) a vehicle designed specifically for rough terrain pojazd zaprojektowany specjalnie do jazdy po nierównym terenie 2. (explicitly) [ask, demand, forbid, tell, state] wyraźnie 3. (in particular) [mention, criticize, address] w szczególności more specifically dokładniej from London, more specifically from the West End z Londynu, a dokładniej z West Endu

specification
n 1. (also specifications) (of design, building) specyfikacja f (for or of sth czegoś) built to sb's specifications zbudowany zgodnie ze specyfikacją kogoś to comply with specifications być zgodnym ze specyfikacją 2. (stipulation) wymogi m pl specification of the invention (for patent) dokumentacja dołączona do wynalazku specifications npl (features of job) szczegółowy zakres m obowiązków (of car, computer) szczegóły m pl techniczne

specification sheet
n dokumentacja f techniczna

specificity
n 1. (of symptom, disease, phenomenon) specyficzność f 2. (of detail, allegation, report) szczegółowość f

specify
vt 1. (define) określ|ić, -ać [terms, reasons, numbers] (stipulate) [law, contract, rule, will] przewidywać (that... że...) as specified above jak (ustalono) powyżej unless otherwise specified o ile nie postanowiono inaczej 2. (state as condition) [instruction] wymagać (that... żeby...) [person] wyraźnie stwierdzić (that... że...) specified pp adj [amount, date, day, value, way] określony

specimen
n (of species, plant) okaz m (of rock, urine, blood, handwriting) próbka f (of tissue) wycinek m (of document, form, banknote) wzór m a fine specimen of manhood hum wspaniały okaz męskości that miserable specimen ten żałosny osobnik modif [page, copy] wzorcowy a specimen signature wzór podpisu

specimen charge
n Jur zarzut m stanowiący podstawę wymiaru kary

specimen count
n Jur = specimen charge

specimen jar
n 1. (for urine) pojemniczek m na mocz 2. (on field trip) słoik m na okazy

specious
adj fml [argument, reasoning] pokrętny, bałamutny [glamour, appearance] zwodniczy

speciously
adv fml [argue, reason] pokrętnie, bałamutnie [convincing, attractive] pozornie

speciousness
n fml zwodniczość f

speck
n 1. (small piece) (of dust, soot, metal) drobina f (of sth czegoś) 2. (small shape) (of dirt, blood) plamka f (of sth czegoś) (of ink, mud, paint) kropeczka f (of sth czegoś) a speck of light światełko a speck on the horizon/map punkcik na horyzoncie/na mapie vt upstrzyć [cloth, surface] (with sth czymś)

speckle
n (on person's skin, egg) plamka f (on bird, animal, fabric) cętka f vt heavy drops of rain were speckling the pavement ciężkie krople deszczu padały na chodnik his skin had been speckled by the sun od słońca skórę miał całą w piegach spots speckled the feathers pióra były upstrzone plamkami

speckled
adj [animal, hide] cętkowany [hen, egg, feather] nakrapiany [skin] piegowaty speckled with sth upstrzony czymś

specs
npl infml = spectacles okulary plt

spectacle
n widowisko n to make a spectacle of oneself zrobić z siebie widowisko modif spectacle frame oprawka okularów spectacle lens soczewka okularów spectacle case etui na okulary spectacles npl okulary plt a pair of spectacles okulary

spectacled
adj [person] w okularach [animal] z obwódkami wokół oczu

spectacular
n wielkie widowisko n adj [sight, display, success, victory, defeat] spektakularny [change, fall, increase] dramatyczny

spectacularly
adv [win, collapse] spektakularnie [rise, fail] drastycznie it was spectacularly successful to był olbrzymi sukces

spectate
vi być widzem przyglądać się (at sth czemuś)

spectator
n (at a game, match) kibic m (at an artistic event, in front of TV) widz m (in the street) przygodny obserwator m, gap m

spectator sport
n sport m widowiskowy

specter
n US = spectre GB zob. spectre

spectra
npl spectrum

spectral
adj 1. Phys widmowy, spektralny spectral analysis analiza spektralna or widmowa 2. (ghostly) widmowy

spectre
US n (ghost) widmo n, zjawa f fig widmo n (of sth czegoś)

spectrogram
n spektrogram m

spectrograph
n spektrograf m

spectrometer
n spektrometr m

spectroscope
n spektroskop m

spectroscopic
adj spektroskopowy, spektralny

spectroscopy
n spektroskopia f

spectrum
n (pl -tra, spectrums) 1. Phys widmo n, spektrum n 2. (range) (of ideas, emotions, topics) spektrum n a broad spectrum of views szerokie spektrum poglądów people across the political spectrum ludzie reprezentujący całe spektrum polityczne

speculate
vt rozważać teoretycznie, spekulować na temat (czegoś) to speculate that... domyślać się, że... one can but speculate (as to) where he has gone można się jedynie domyślać, dokąd się udał vi 1. spekulować (on or about sth na temat czegoś) to speculate as to why... snuć przypuszczenia, dlaczego... 2. Fin spekulować to speculate in sth spekulować czymś to speculate on the Stock Exchange spekulować na giełdzie to speculate for or on a rise/fall spekulować na zwyżkę/zniżkę one must speculate to accumulate nie ma zysku bez ryzyka

speculation
n 1. (conjecture) spekulacje f pl, przypuszczenia n pl (over or about sth na temat czegoś) speculation about or over who will win spekulacje na temat tego, kto wygra speculation as to why he did it spekulacje dotyczące powodów, dla których to zrobił to give rise to or be the subject of speculation być tematem spekulacji 2. Fin transakcja f spekulacyjna spekulacja f (in sth czymś) speculations npl spekulacje f pl (about sth na temat czegoś)

speculative
adj 1. (conjectured) [figures, rumours, data] oparty na przypuszczeniach Philos [reasoning, thought, philosophy, conclusion] spekulatywny 2. Fin [buying, purchase, investment, project] spekulacyjny

speculatively
adv [ask, think] spekulatywnie [build, invest] spekulacyjnie

speculator
n Fin spekulant m, -ka f

speculum
n (pl -la, speculums) 1. (mirror) zwierciadło n wklęsłe 2. Med wziernik m 3. Hunt (on feathers) zwierciadło n, lusterko n

sped
pt, pp speed

speech
n 1. (oration) przemówienie n, (prze)mowa f (on or about sth na temat czegoś) Theat kwestia f farewell/opening speech mowa pożegnalna/powitalna to give or make or deliver a speech wygłosić przemówienie the Speech from the Throne GB Pol mowa tronowa 2. (faculty) mowa f direct/indirect speech Ling mowa niezależna/zależna in speech w mowie to express oneself in speech rather than writing wypowiadać or wyrażać się raczej w mowie niż na piśmie 3. (language) język m everyday speech język potoczny 4. US Sch, Univ (subject) sztuka f przemawiania, retoryka f to teach speech uczyć sztuki przemawiania

speech act
n Philos akt m mowy

speech and drama
n Sch, Univ sztuka f aktorska

speech clinic
n ośrodek m leczenia zaburzeń mowy

speech community
n Ling społeczność f językowa

speech day
n GB Sch uroczystość f rozdawania nagród

speech defect
n = speech impediment

speech difficulty
n problem m z wymową

speech disorder
n zaburzenia n pl mowy

speech impaired
adj to be speech impaired (not having speech) być niemową (having a speech impediment) mieć wadę wymowy

speech impediment
n wada f wymowy

speech maker
n mów|ca m, -czyni f

speech organ
n narząd m mowy

speech pattern
n Ling wzorzec m mowy

speech recognition
n Comput rozpoznawanie n mowy

speech sound
n Ling fonem m

speech synthesis
n Comput synteza f mowy

speech synthesizer
n Comput syntetyzator m mowy

speech therapist
n logopeda m

speech therapy
n leczenie n logopedyczne, terapia f logopedyczna

speech training
n nauka f wymowy or dykcji

speechify
vi pej tokować fig pej

speechifying
n pej tokowanie n fig pej

speechless
adj [person] oniemiały [emotion] niewypowiedziany he was speechless with joy oniemiał z radości he was speechless with horror zaniemówił z przerażenia I was speechless at the sight/at the news na ten widok/na tę wiadomość odjęło mi mowę I'm speechless! infml słów mi brak!

speechwriter
n osoba f pisząca przemówienia

speed
n 1. (velocity of vehicle, wind, record) prędkość f, szybkość f (rapidity of response, reaction) szybkość f at (a) great speed z ogromną prędkością at a speed of 150 mph z prędkością 150 mil na godzinę winds reaching speeds of 80 km per hour prędkość wiatru dochodząca do 80 km na godzinę a car with a maximum speed of 150 km per hour samochód rozwijający maksymalną prędkość 150 km na godzinę at speed [go, run] bardzo szybko [work, read] w pośpiechu at high/low speed szybko/wolno at the speed of light z prędkością światła to pick up/lose speed zwiększyć/zmniejszyć prędkość to make all speed liter śpieszyć się full speed ahead! Naut cała naprzód! what speed were you doing? z jaką prędkością jechałeś? reading/typing speed szybkość czytania/pisania na maszynie 2. (gear) bieg m three-speed bicycle rower z trzema biegami 3. Phot (of film) czułość f (of shutter) czas m ekspozycji or naświetlania 4. infml (drug) amfa f infml vt (pt, pp sped, speeded) przyśpiesz|yć, -ać [process, work, recovery] nada|ć, -wać płynności (czemuś) [traffic] to speed sb on his/her way wyprawić kogoś w drogę vi (pt, pp sped) 1. (move quickly) pędzić, mknąć to speed along pędzić, mknąć to speed past sth przemknąć obok czegoś to speed away [car, driver] szybko odjechać the months sped by miesiące szybko mijały 2. (pt, pp speeded) (drive too fast) przekr|oczyć, -aczać dozwoloną prędkość he had been caught speeding on the motorway zatrzymano go na autostradzie za przekroczenie prędkości 3. infml (on drugs) to be speeding być na haju infml speed up: speed up [person, vehicle] przyśpiesz|yć, -ać [activity] nab|rać, -ierać tempa speed up [sth], speed [sth] up przyśpiesz|yć, -ać [process, activity] zwiększ|yć, -ać tempo (czegoś) [work, change, production] nada|ć, -wać płynności (czemuś) [traffic] that's about my speed US to coś dla mnie to be up to speed być na bieżąco infml

speed bump
n US = speed hump

speed camera
n kamera f policyjna (rejestrująca przypadki przekraczania dozwolonej prędkości)

speed hump
n próg m zwalniający

speed limit
n ograniczenie n prędkości to drive within the speed limit jechać z dozwoloną prędkością to exceed or break the speed limit przekroczyć dozwoloną prędkość

speed merchant
n infml pej pirat m drogowy

speed reading
n szybkie czytanie n

speed restriction
n ograniczenie n prędkości

speed skating
n Sport łyżwiarstwo n szybkie

speed trap
n Aut kontrola f radarowa to be caught in a speed trap zostać złapanym przez kontrolę radarową

speed zone
n US strefa f ograniczonej prędkości

speed-up
n przyśpieszenie n

speedball
n infml mieszanka f heroiny z kokainą

speedboat
n wyścigowa łódź f motorowa

speeder
n pirat m drogowy

speedfreak
n infml osoba f uzależniona od amfetaminy

speedily
adv szybko, prędko as speedily as possible jak najszybciej

speediness
n (of reply, decision, reaction) szybkość f we are surprised at the speediness of his recovery jesteśmy zaskoczeni jego szybkim powrotem do zdrowia

speeding
n Aut przekroczenie n (dozwolonej) prędkości

speeding offence
n przekroczenie n (dozwolonej) prędkości

speedo
n infml = speedometer

speedometer
n prędkościomierz m modif a speedometer cable linka prędkościomierza

speedster
n infml (fast driver) pirat m drogowy

speedway
n Sport (form of racing) żużel m (track) tor m żużlowy

speedway racing
n Sport wyścigi m pl na żużlu, żużel m

speedwell
n Bot przetacznik m

speedy
adj szybki to wish sb a speedy recovery życzyć komuś szybkiego powrotu do zdrowia

speleologist
n speleolog m

speleology
n speleologia f

spell
1. vt (pt, pp spelled, spelt) 1. (aloud) prze|literować (on paper) zapis|ać, -ywać, pisać the word is spelt like this to słowo pisze się tak she spells her name with/without an 'e' jej nazwisko pisze się z "e"/bez "e" to spell sth correctly or properly napisać coś poprawnie A-N-N spells Ann A-N-N czyta się Anna will you spell that, please? czy może pan to przeliterować? 2. (imply) zwiastować [danger, disaster, ruin] zapowiadać [fame] the defeat spelt the end of civilization/for our team klęska oznaczała upadek cywilizacji/koniec naszej drużyny vi (pt, pp spelled, spelt) [person] pisać poprawnie he can't spell on robi błędy ortograficzne he spells well on nie robi błędów ortograficznych to learn (how) to spell nauczyć się pisać poprawnie spell out: spell out [sth], spell [sth] out 1. prze|literować [word] 2. fig przedstawi|ć, -ać, wyjaśni|ć, -ać [consequences, demands, details, implications, policy] I had to spell it out to him musiałem mu to jasno wytłumaczyć 2. n (magic words) zaklęcie n evil spell zły urok to be under a spell być zaklętym or zaczarowanym to cast or put a spell on sb rzucić urok or czary na kogoś also fig to break a spell zdjąć urok to break the spell fig sprawić, że czar pryska to be under sb's spell fig być pod urokiem kogoś to fall under sb's spell fig ulec urokowi kogoś 3. n (period) okres m a spell of sth okres czegoś for a spell przez pewien czas for a long/short spell przez długi/krótki czas a spell as director/minister krótki okres na stanowisku dyrektora/ministra she had a spell at the wheel/on the computer spędziła pewien czas za kierownicą/przy komputerze a spell in hospital/in prison pobyt w szpitalu/więzieniu a warm/cold spell fala ciepła/chłodów a rainy spell fala opadów a sunny spell okres słonecznej pogody to go through a bad spell mieć zły okres

spellbinder
n (person) charyzmatyczny mówca m (book, film) urzekające dzieło n

spellbinding
adj urzekający

spellbound
adj oczarowany, zauroczony (by sb/sth kimś/czymś) to hold sb spellbound urzec kogoś

spellcheck(er)
n Comput funkcja f sprawdzania pisowni

speller
n 1. (person) to be a good/bad speller nie robić błędów ortograficznych/robić błędy ortograficzne 2. (book) słownik m ortograficzny

spelling
n 1. (way a word is spelled) pisownia f 2. (ability to spell correctly) her spelling is terrible robi straszne błędy ortograficzne modif [mistake] ortograficzny spelling test sprawdzian z ortografii spelling lesson lekcja ortografii

spelling bee
n konkurs m ortograficzny

spelling out
n fig drobiazgowe wyjaśnienie n

spelling pronunciation
n Ling wymowa f zgodna z pisownią

spelt
1. pt, pp spell1 2. n Bot orkisz m

spelunker
n grotołaz m

spelunking
n eksploracja f jaskiń

spencer
n 1. (short jacket) spencer m 2. GB dat (vest) trykotowa koszulka f

spend
n Accts wydatki m pl (on sth na coś) vt (pt, pp spent) 1. (pay out) wyda|ć, -wać [money, salary] to spend money on clothes/food/rent wydawać pieniądze na ubranie/jedzenie/mieszkanie how much do you spend on food? ile wydajesz na jedzenie? to spend a fortune on sth wydać na coś fortunę he didn't spend a penny on his son's education nie wydał ani grosza na naukę syna 2. (pass) spędz|ić, -ać [time, day, holiday] he spent the night with me spędził ze mną noc I spent two hours on my essay spędziłem nad wypracowaniem dwie godziny to spend hours/one's life doing sth robić coś godzinami/przez całe życie 3. (exhaust) zuży|ć, -wać [resources, energy, supplies] vi (pt, pp spent) wyda|ć, -wać (pieniądze) vr (pt, pp spent) to spend itself [storm] uciszyć się

spender
n to be a big spender mieć szeroki gest, nie liczyć się z pieniędzmi to be a low spender on sth żałować or skąpić pieniędzy na coś

spending
n wydatki m pl (on sth na coś) government or public spending wydatki publiczne defence spending wydatki na obronę credit-card spending wydatki z karty kredytowej

spending cut
n ograniczenie n wydatków (in sth na coś) Pol cięcia n pl w budżecie

spending money
n pieniądze plt na przyjemności

spending power
n Fin siła f nabywcza

spending spree
n szał m wydawania pieniędzy to go on a spending spree zaszaleć infml (na zakupach)

spendthrift
n rozrzutni|k m, -ca f adj rozrzutny

spent
pp, pt spend adj 1. (used up) [match, cartridge, battery, reactor fuel] zużyty [bullet] wystrzelony 2. (exhausted) [person, patience] wyczerpany [emotion, passion] wygasły their passions were spent ich namiętności wygasły to be a spent force fig stracić całą swą siłę 3. Jur spent conviction zatarcie skazania

sperm
n 1. (cell) plemnik m 2. (semen) sperma f, nasienie n

sperm bank
n bank m spermy

sperm count
n ilość f plemników w spermie

sperm donation
n to make a sperm donation oddać spermę

sperm donor
n dawca m spermy

sperm oil
n olej m olbrotowy or spermacetowy

sperm whale
n kaszalot m

spermaceti
n olbrot m, spermacet m

spermatic
adj [fluid] nasienny spermatic artery nasieniowód

spermatozoa
npl spermatozoon

spermatozoon
n (pl -zoa) plemnik m

spermicidal
adj plemnikobójczy

spermicide
n środek m plemnikobójczy

spew
vt 1. (also spew out) wyplu|ć, -wać fig [smoke, lava, coins] to spew insults bluzgać (stekiem przekleństw) infml 2. infml (also spew up) wyrzygać (coś), rzygać (czymś) infml [food, drink] vi 1. (also spew out, spew forth) [lava, smoke] wydoby|ć, -wać się [insults] syp|nąć, -ać się 2. infml (also spew up) porzygać się infml she spewed (up) all over the floor! zarzygała całą podłogę! infml

sphagnum
n Bot (also sphagnum moss) torfowiec m

sphere
n 1. (shape) kula f 2. Astron ciało n niebieskie the music of the spheres muzyka sfer 3. (field) sfera f sphere of activity zakres działania sphere of influence sfera wpływów 4. (social circle) sfera f

spherical
adj kulisty, sferyczny

spherical aberration
n aberracja f sferyczna

spherical angle
n kąt m sferyczny

spherical coordinate
n współrzędna f sferyczna

spherical geometry
n geometria f sferyczna

spherical triangle
n trójkąt m sferyczny

spheroid
n sferoida f adj sferoidalny

sphincter
n Anat zwieracz m

sphinx
n (pl -es, sphinges) 1. (statue) sfinks m fig 2. Mythol the Sphinx Sfinks m 3. (enigmatic person) sfinks m fig

sphinx moth
n Zool zawisak m

sphinxlike
adj sfinksowy

sphygmomanometer
n Med tensometr m, sfigmomanometr m

spic
n US vinfml offensive latynos m

spice
n 1. Culin przyprawa f (korzenna) herbs and spices przyprawy ziołowe i korzenne mixed spice mieszanka przypraw 2. fig this novel lacks spice ta powieść jest nijaka to add spice to sth dodać czemuś pikanterii modif a spice jar/rack słoik/stojak na przyprawy the spice trade handel przyprawami or korzeniami dat vt 1. Culin przyprawi|ć, -ać [food] doda|ć, -wać przyprawy do (czegoś) [cake] 2. (also spice up) fig urozmaic|ić, -ać [life, story] (stronger) doda|ć, -wać pikanterii or pieprzyka (czemuś) [life, story] spiced pp adj Culin spiced wine/buns/apples wino/bułeczki/jabłka z korzeniami spiced with sth przyprawiony czymś heavily spiced bardzo pikantny, przyprawiony na ostro variety is the spice of life rożnorodność nadaje życiu smak

spiciness
n 1. (of food) pikantność f 2. fig (of story) pikanteria f

spick
n US vinfml = spic

spick-and-span
adj [room, house, car] nieskazitelnie czysty wypucowany infml to get oneself/sth spick-and-span odszykować się/coś infml she always manages to look spick-and-span zawsze wygląda jak spod igły

spicy
adj 1. [food] pikantny 2. fig [story, detail] pikantny

spider
n 1. Zool pająk m 2. GB Aut (elastic straps) gumy f pl (do umocowywania bagażu) 3. US (frying pan) patelnia f na nóżkach 4. (snooker rest) podpórka f na kij bilardowy 5. Comput wyszukiwarka f

spider crab
n Zool nogacz m

spider monkey
n Zool czepiak m

spider plant
n Bot zielistka f

spider's web
n pajęczyna f

spiderweb
n US = spider's web

spiderwort
n trzykrotka f

spidery
adj (resembling spider's web) pająkowaty (resembling spiderweb) przypominający pajęczynę spidery handwriting pismo z zawijasami

spiel
infml n pej gadka f infml pej to give sb a spiel wcisnąć komuś gadkę (about sth na temat czegoś) vi pu|ścić, -szczać gadkę infml spiel off US: spiel off [sth] wy|recytować [facts]

spieler
n US infml gaduła m/f

spiffing
adj GB infml dat [idea, joke] przedni

spiffy
n US infml = spiffing

spigot
n 1. (barrel peg) czop m, szpunt m 2. US (tap) kurek m, kran m

spike
1. n 1. (pointed object) szpic m, szpikulec m, kolec m (for fastening) kołek m (nail) gwóźdź m 2. Sport (on shoe) kolec m a set of spikes kolce 3. Zool (antler) szpic m 4. Phys (variation) nagły skok m 5. Sport (in volleyball) ścięcie n spikes npl Sport (shoes) kolce plt vt 1. (pierce) u|kłuć [person] nakłu|ć, -wać [meat] (fix) nadzi|ać, -ewać (on sth na coś) 2. infml (with alcohol) zaprawi|ć, -ać (alkoholem) (with spices) przyprawi|ć, -ać (with sth czymś) 3. Journ (reject) od|łożyć, -kładać na półkę fig [story] 4. (in volleyball) to spike the ball ściąć piłkę 5. (thwart) udaremni|ć, -ać [scheme] położyć, kłaść kres (czemuś) [rumour] vi (in volleyball) ści|ąć, -nać to hang up one's spikes infml [sportsman] zawiesić buty na kołku fig to spike sb's guns pomieszać komuś szyki 2. n Bot (of flower) grono n (of corn) kłos m

spike heel
n (in shoe) szpilka f

spike lavender
n lawenda f szerokolistna

spikenard
n nard m

spiky
adj 1. (having spikes) [branch, object] kolczasty [fence] z kolcami [hair] nastroszony 2. GB infml (short-tempered) [person, temperament] wybuchowy

spill
1. n 1. (action of spilling) rozlanie n (of oil) wyciek m (liquid spilled) rozlana ciecz f (of oil) plama f 2. (fall) upadek m to have or take a spill [horse-rider] spaść z konia [cyclist] przewrócić się na rowerze vt (pt, pp spilt, spilled) 1. (pour) rozl|ać, -ewać [liquid] (on or over sth na coś) rozsyp|ać, -ywać [powder] (on or over sth na coś) to spill milk from or out of a jug wylać mleko z dzbanka 2. (disgorge) the ship spilled oil ze statku wylała się ropa the lorry spilled its load z ciężarówki wysypał się ładunek 3. Naut to spill wind from the sail wypuścić wiatr z żagla the manoeuvre had spilled the wind from the sail po tym manewrze żagiel wszedł w łopot vi (pt, pp spilt, spilled) 1. (empty out) [liquid] rozl|ać, -ewać się (on or over sth na coś) [powder] rozsyp|ać, -ywać się (on or over sth na coś) to spill from or out of sth [liquid] wylać się z czegoś [powder] wysypać się z czegoś tears spilled down her cheeks łzy spływały jej po policzkach 2. Naut the wind spilled from the sail żagiel stracił wiatr spill down [rain] padać wielkimi kroplami spill out: spill out [liquid] wyl|ać, -ewać się [powder] wysyp|ać, -ywać się [secret, story] wy|jść, -chodzić na jaw to spill out into or onto the street fig [crowds, people] wylewać się or wysypywać się na ulicę fig spill out [sth] , spill [sth] out 1. the sack spilled out the grain z worka wysypało się ziarno 2. fig infml wychlapać infml [secret] ujawni|ć, -ać [story] spill over [liquid] przel|ać, -ewać się (onto sth na coś) to spill over into sth fig zalać coś fig [street, region] przerodzić się w coś [looting , hostility] (it's) no use crying over spilt milk nie ma co płakać nad rozlanym mlekiem to spill blood przelewać krew to spill the beans infml puścić farbę infml 2. n (of wood) szczapka f (of paper) zwitek m fidybus m dat

spillage
n (of oil) (spill) plama f (spilling) wyciek m, rozlew m

spillikins
npl Games bierki plt

spillover
n 1. US (overflow) nadmiar m 2. Econ (consequence) skutek m uboczny (of sth czegoś) to have a spillover effect on sth oddziaływać pośrednio na coś

spillway
n przelew m spływowy

spilt
pp, pt spill1

spin
n 1. (turn) (of wheel) obrót m (of ballet dancer, skater) piruet m to give sth a spin zakręcić czymś to do a spin on the ice zrobić piruet na lodzie 2. Sport (on ball) podkręcenie n to put spin on a ball podkręcić piłkę 3. (in spin-drier) to give the washing a spin odwirować pranie 4. Aviat korkociąg m to go into a spin wejść w korkociąg 5. (pleasure trip) przejażdżka f to go for a spin wybrać się na przejażdżkę 6. (interpretation) ujęcie n to put a new spin on sth przedstawić coś w nowy świetle vt (prp -nn- pt, pp spun) 1. (rotate) za|kręcić (czymś) Sport [bowler] podkręc|ić, -ać [ball] 2. (flip) to spin a coin zagrać w orła i reszkę to spin a coin for sth rozstrzygnąć coś rzucając monetę 3. Tex u|prząść [thread, wool] to spin cotton into thread prząść nić bawełnianą 4. Zool [spider] u|snuć [web] 5. (wring out) odwirow|ać, -ywać [clothes] 6. (tell) snuć [tale] to spin sb a yarn opowiadać komuś niestworzone historie he spun me some tale about missing his train opowiedział mi jakąś bajeczkę o tym, że spóźnił się na pociąg vi (prp -nn-, pt, pp spun) 1. (rotate) obr|ócić, -acać się, za|kręcić się [dancer] za|wirować to go spinning through the air [ball, plate] polecieć w powietrze the car spun off the road samochód wpadł w poślizg i zjechał z drogi my head is spinning fig kręci mi się w głowie the room was spinning pokój wirował 2. (nose-dive) [plane] wpa|ść, -dać w korkociąg 3. (turn wildly) [wheels] buksować [compass] obracać się w koło 4. Tex prząść się 5. Fishg łowić na spinning spin along [car] mknąć, pędzić spin around = spin round spin off US Fin: spin off przekształc|ić, -ać [company, business] spin off [sth]: to spin off part of the business wydzielić spółkę zależną spin out: spin out [sth], spin [sth] out przeciąg|nąć, -ać [visit, speech] oszczędnie gospodarować (czymś) [money, food] he spun the whole business out przeciągał całą sprawę spin round: spin round [person] obr|ócić, -acać się szybko [dancer, skater] za|wirować [car] obr|ócić, -acać się she spun round in her chair zakręciła się na krześle spin [sb/sth] round obr|ócić, -acać [wheel, weathercock] to be in a spin być skołowanym to spin one's wheels US fig kręcić się w miejscu

spin bowler
n Sport (in cricket) zawodnik m rzucający podkręconą piłkę

spin doctor
n Pol infml rzecznik m prasowy (zwłaszcza partii)

spin dryer
n = spin-drier

spin setting
n program m wirowania

spin-drier
n wirówka f

spin-dry
vt odwirow|ać, -ywać [washing]

spin-off
n 1. (incidental benefit) dodatkowa korzyść f the new plant will have spin-offs for the area nowa fabryka przyniesie regionowi dodatkowe korzyści 2. (by-product) produkt m uboczny, skutek m uboczny (of or from sth czegoś) 3. TV, Cin a TV spin-off from the film wersja telewizyjna filmu modif [effect, profit] uboczny [product, technology] wtórny a spin-off series TV serial stanowiący adaptację dzieła kinowego

spina bifida
n Med rozszczep m kręgosłupa tylny modif [baby, sufferer] z rozszczepem kręgosłupa

spinach
n szpinak m

spinal
adj Anat, Med spinal injury uraz kręgosłupa spinal nerve nerw rdzeniowy spinal muscle mięsień kolcowy spinal disc dysk międzykręgowy

spinal anaesthesia
n znieczulenie n rdzeniowe

spinal canal
n kanał m kręgowy

spinal column
n kręgosłup m

spinal cord
n rdzeń m kręgowy

spinal fluid
n płyn m rdzeniowy

spinal meningitis
n zapalenie n opon rdzenia

spinal tap
n nakłucie n lędźwiowe

spindle
n (on spinning wheel, machine tool) wrzeciono n (in watch) wałek m

spindle tree
n Bot trzmielina f

spindle-legged
adj o patykowatych nogach

spindle-shanked
adj = spindle-legged

spindly
adj [legs, tree, plant] patykowaty

spindrift
n 1. (seaspray) bryzg m fali 2. (snow) tuman m śniegu

spine
n 1. (spinal column) kręgosłup m it sent shivers up and down my spine aż mi ciarki przeszły od tego po plecach a person who lacks spine fig człowiek bez kręgosłupa 2. (prickle) kolec m 3. (of book) grzbiet m 4. (of hill) grzbiet m

spine-chiller
n dreszczowiec m

spine-chilling
adj mrożący krew w żyłach

spine-tingling
adj [song, voice, atmosphere] przejmujący

spineless
adj 1. Zool bezkręgowy m 2. pej (weak) tchórzliwy

spinelessly
adv pej tchórzliwie

spinelessness
n pej tchórzostwo n

spinet
n Mus szpinet m

spinnaker
n Naut spinaker m

spinner
n 1. Tex (worker) (man) robotnik m zatrudniony w przędzalni (woman) prządka f 2. (in cricket) (player) zawodnik m rzucający podkręconą piłkę (ball) podkręcona piłka f 3. infml = spin-drier 4. Fishg błystka f obrotowa

spinneret
n 1. Zool kądziołek m, brodawka f przędna 2. Tex dysza f przędzalnicza, filiera f

spinney
n GB zagajnik m

spinning
n 1. Tex (activity) przędzenie n (industrial) przędzalnictwo n 2. Fishg spinning m modif Tex [machine] przędzalniczy [yarn] przędny, przędzalny

spinning jenny
n Hist Tex przędzarka f wrzecionowa

spinning machine
n Tex maszyna f przędzalnicza

spinning mill
n Tex przędzalnia f

spinning mule
n Tex przędzarka f wózkowa

spinning top
n (toy) bąk m

spinning wheel
n Tex kołowrotek m

spinster
n Jur panna f pej stara panna f pej

spinsterish
adj pej [habits, outlook] staropanieński

spiny
adj [plant, animal] kolczasty

spiny anteater
n kolczatka f australijska

spiny lobster
n langusta f

spiny-finned
adj [fish] z promieniami ciernistymi or kolcami w płetwach

spiracle
n Zool (of whale) nozdrza n pl (of fish) szczelina f skrzelowa (of insect) przetchlinka f

spiraea
n Bot tawuła f

spiral
n 1. Math, Aviat spirala f in a spiral [object, spring, curl] w kształcie spirali 2. Econ spirala f inflationary spiral spirala inflacyjna the wage-price spiral spirala płac i cen a downward/upward spiral ciągły spadek/wzrost a spiral of violence eskalacja przemocy adj [structure, motif, spring] spiralny vi (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) 1. (of movement) to spiral upwards/downwards [aircraft, leaf] wznosić się/opadać po spirali [staircase, smoke] wznosić się/opadać spiralnie 2. Econ wzr|osnąć, -astać w szybkim tempie to spiral downward spadać w szybkim tempie spiralling GB, spiraling US prp adj [costs, interest rates, rents] wzrastający

spiral binding
n oprawa f spiralna

spiral galaxy
n galaktyka f spiralna

spiral notebook
n notes m w oprawie spiralnej

spiral staircase
n schody plt kręcone

spire
n 1. Archit iglica f the church spire iglica wieży kościoła 2. (of plant) strzelisty pęd m

spirit
n 1. (essential nature) (of law, game, era) duch m the spirit of the original duch oryginału it's not in the spirit of the agreement to jest niezgodne z duchem tej umowy 2. (mood, attitude) duch m, nastrój m (of sth czegoś) a spirit of forgiveness/reconciliation duch przebaczenia/pojednania in a spirit of friendship w duchu przyjaźni a spirit of optimism optymistyczny nastrój community/team spirit duch wspólnoty/współpracy I'm in a party spirit mam ochotę się zabawić there is a party spirit about dookoła panuje nastrój wielkiego święta he entered into the spirit of the occasion udzielił mu się nastrój chwili to do sth in the right/wrong spirit zrobić coś z pozytywnym/negatywnym nastawieniem there was a great or good spirit among them nastroje wśród nich były doskonałe that's the spirit! infml i o to chodzi! infml 3. (courage) odwaga f (determination) charakter m, zapał m animusz m liter to show spirit pokazać charakter the team played with tremendous spirit drużyna grała z wielką determinacją to break sb's spirit osłabić morale kogoś 4. (soul) duch f the life of the spirit życie duchowe evil spirit zły duch the Holy Spirit Duch Święty 5. (person) he was a courageous spirit był dzielnym człowiekiem he was a leading spirit in the movement był główną sprężyną całego ruchu 6. (drink) alkohol m wysokoprocentowy wine and spirits Comm wina i wódki 7. Chem, Pharm spirytus m spirits npl nastrój m, humor m to be in good or high spirits być w dobrym nastroju to be in poor or low spirits być w kiepskim nastroju to keep up one's spirits nie tracić humoru to raise sb's spirits podnieść kogoś na duchu my spirits rose poprawił mi się nastrój my spirits sank upadłem na duchu modif [lamp, stove, burner] spirytusowy vt to spirit sth/sb away zabrać coś/kogoś niepostrzeżenie to spirit sth in/out wnieść/wynieść coś niepostrzeżenie

spirit guide
n przewodnik m po alkoholach

spirit gum
n klej m do charakteryzacji

spirit level
n poziomnica f, libella f

spirit world
n zaświaty plt

spirited
adj [performance] pełen werwy [attack, defence] odważny [debate] ożywiony [horse] ognisty -spirited in combinations high-/low-spiriteded pełen życia/przygnębiony

spiritless
adj niemrawy

spiritual
n Mus spirituals m inv adj [life, needs] duchowy spiritual adviser or director przewodnik duchowy

spiritualism
n 1. (occult) spirytyzm m 2. Philos spirytualizm m

spiritualist
n 1. (occult) spirytyst|a m, -ka f 2. Philos spirytualist|a m, -ka f

spirituality
n duchowość f

spiritually
adv [sick, uplifted] na duchu [impoverished] duchowo

spirituous
adj fml spirytusowy spirituous liquors wyroby spirytusowe

spirograph
n Med spirograf m

spiroid
adj spiralny

spirometer
n spirometr m

spit
1. n 1. (saliva) (in mouth) ślina f (on ground) plwocina f 2. (expectoration) 'I hate you,' he said with a spit "nienawidzę cię", powiedział spluwając to give a spit splunąć vt (prp -tt- pt, pp spat) 1. [person] wyplu|ć, -wać [food, liquid] splu|nąć, -wać (czymś) [tobacco juice] pluć (czymś), spluwać (czymś) [blood] 2. fig [volcano] wyrzuc|ić, -ać [lava] [pan] strzel|ić, -ać (czymś) [oil] 3. (utter) wyrzuc|ić, -ać z siebie [words] miotać [curses] (at sb na kogoś) to spit venom tryskać jadem vi (prp -tt- pt, pp spat) 1. [person] splu|nąć, -wać, pluć to spit at or on sb/sth splunąć na kogoś/coś, opluć kogoś/coś to spit in sb's face plunąć komuś w twarz also fig 2. (be angry) [cat, person] fuk|nąć, -ać, prych|nąć, -ać (at sb na kogoś) to spit with anger/rage ziać gniewem/wściekłością 3. (crackle) [oil, sausage] strzel|ić, -ać [logs, fire] trzas|nąć, -kać v impers (prp -tt- pt, pp spat) it's spitting (with rain) kropi (deszcz), siąpi spit out: spit out [sth], spit [sth] out wyplu|ć, -wać [food, drink] plu|nąć, -ć (czymś) [blood] fig rzuc|ić, -ać [phrase, word, insult] spit it out! infml no, wyduś wreszcie! infml spit up: spit up [sth], spit [sth] up [patient] pluć (czymś) [blood] US [baby] zwr|ócić, -acać, ul|ać, -ewać [milk, food] it needs a bit of spit and polish warto by to odczyścić to be the (dead) spit of sb być do kogoś podobnym jak dwie krople wody or jakby skórę zdjął 2. n 1. Culin (over open fire) rożen m (in electrical device) szpikulec m rożna cooked on a spit pieczony na rożnie 2. Geog mierzeja f, kosa f 3. n GB (spade depth) two spits deep (głęboki) na dwa sztychy infml

spite
n (malice) złośliwość f (vindictiveness) mściwość f out of or from spite przez złośliwość out of pure spite z czystej złośliwości in spite of prep phr pomimo (czegoś), mimo (czegoś) [circumstances, event, advice, warning] in spite of the fact that... mimo że... in spite of oneself wbrew sobie vt to spite sb z|robić na złość komuś to cut off one's nose to spite one's face na złość babci odmrozić sobie uszy

spiteful
adj (malicious) [person, remark, article, gossip] złośliwy (vindictive) [person] mściwy

spitefully
adv złośliwie

spitefulness
n (malice) złośliwość f (vindictiveness) mściwość f

spitfire
n infml złośni|k m, -ca f

spitroast
vt u|piec na rożnie

spitting
n plucie n 'spitting prohibited' "nie pluć" to be the spitting image of sb być do kogoś podobnym jak dwie krople wody or jakby skórę zdjął within spitting distance of sth o rzut kamieniem od czegoś

spitting snake
n kobra f plująca

spittle
n 1. (of person) (in mouth) ślina f (on surface) plwocina f 2. (of animal) lepka substancja wydzielana przez niektóre owady

spittoon
n spluwaczka f

spitz
n Zool szpic m

spiv
n GB infml pej kombinator m infml pej

spivvy
adj GB infml [appearance, clothes] tandetny infml

splash
n 1. (sound) plusk m with a splash z pluskiem a splash of publicity about sth fig wrzawa wokół czegoś to make a big splash plusnąć głośno fig [person] zrobić furorę [news] wzbudzić sensację 2. (drop, patch) (of mud, oil) plama f (of colour) plamka f (of drink) kapka f vt 1. (spatter, spray) ochlap|ać, -ywać [person, surface] rozchlap|ać, -ywać, chlap|nąć, -ać (czymś) [water, paint, mud] to splash sth over sb/sth ochlapać kogoś/coś czymś to splash one's way through sth brnąć przez coś chlapiąc na wszystkie strony to splash water onto one's face chlusnąć sobie wodą w twarz to splash one's face with water ochlapać sobie twarz wodą 2. Journ to splash sth across the front page umieścić coś na pierwszej stronie [story, news, picture] vi 1. (spatter) [coffee, mud, paint, wine] chlap|nąć, -ać (onto or over sth na coś) water was splashing from the tap woda leciała z kranu rozpryskując się (na wszystkie strony) 2. (move) Maria splashed through the mud Maria szła chlapiąc po błocie the jeep splashed through the mud jeep jechał rozbryzgując błoto 3. (in sea, pool) pluskać się (in sth w czymś) splash around: splash around pluskać się (in sth w czymś) splash [sth] around rozchlap|ać, -ywać dookoła [water, paint] to splash money around infml szastać pieniędzmi splash down Aerosp [spacecraft] wodować splash out infml: (spend money) za|szaleć infml to splash out on sth szarpnąć się na coś infml [dress, hat, book]

splashback
n płyta nad zlewem lub wanną, chroniąca ścianę przed zachlapaniem

splashboard
n Aut błotnik m

splashdown
n Aerosp wodowanie n

splashguard
n = splashboard

splashing
n (of sea, waves) plusk m the splashing of the shower plusk prysznica

splat
n plaśnięcie n there was a splat słychać było plaśnięcie he landed with a splat wylądował z głośnym plaśnięciem excl klap!

splatter
n (sound) (of rain, bullets) bębnienie n vt to splatter sb/sth with sth, to splatter sth over sb/sth obryzgać kogoś/coś czymś the car splattered mud everywhere samochód rozbryzgiwał błoto na wszystkie strony vi 1. [ink, paint, mud] to splatter onto or over sth bryzgać na coś 2. [body, fruit] roztrzask|ać, -iwać się (on or against sth na czymś, o coś) splattered pp adj 1. splattered with sth obryzgany czymś blood-/mud-splattered obryzgany krwią/błotem 2. (squashed) roztrzaskany

splay
n Archit glif m vt rozszerz|yć, -ać [end of pipe] rozglifi|ć, -ać, z|ukosować ościeże (czegoś) [side of window, door] rozstawi|ć, -ać [legs, feet] rozczapierz|yć, -ać [fingers] vi (also splay out) [end of pipe] rozszerzać się [window] rozglifić się splayed pp adj [feet, legs] rozstawiony [fingers] rozczapierzony

splayfoot
n płaskostopie n platfus m infml

splayfooted
adj to be splayfooted [person] mieć płaskostopie

spleen
n 1. Anat śledziona f 2. fig (bad temper) zły humor m to vent one's spleen on sb wyładować na kimś zły humor 3. dat (melancholy) spleen m, splin m liter

splendid
adj [building, scenery, view, holiday, ceremony, performance, achievement, victory, collection, dress] wspaniały [idea, opportunity] wspaniały, świetny [occasion] doskonały we had a splendid time! wspaniale or świetnie się bawiliśmy! she did a splendid job wspaniale się spisała splendid! wspaniale!, świetnie!

splendidly
adv wspaniale, świetnie everything is going splendidly wszystko idzie wspaniale

splendiferous
adj hum [dinner] przewyborny liter

splendor
GB zob. splendour

splendour
US n wspaniałość f, świetność f to restore sth to its former splendour przywrócić czemuś dawny splendor to live in splendour żyć w przepychu to dine in splendour jadać wystawnie the splendours of Venice wspaniałości Wenecji

splenetic
adj [person, temperament] kłótliwy [letter] pełen żółci

splice
n (in rope) splot m (in magnetic tape, film) sklejenie n (in carpentry) łączenie n vt 1. Naut spl|eść, -atać [ropes] 2. skle|ić, -jać [tape, film] 3. fig po|łączyć, po|mieszać [styles, images] to get spliced infml hum ochajtnąć się infml to splice the mainbrace Naut hum (have a drink) wychylić kielicha infml

splicer
n sklejarka f

spliff
n infml skręt m z marihuaną

spline
n Tech wypust m

splint
n 1. Med szyna f splints (wooden) łubki to put sb's leg in a splint unieruchomić nogę komuś szyną 2. (sliver of wood) drzazga f vt unieruchomić szyną, włożyć w łubki [arm, leg]

splinter
n (of glass, metal, bone) odłamek m (of wood) drzazga f to get a splinter in one's finger wbić sobie drzazgę w palec vt roztrzask|ać, -iwać [glass, windscreen, bone] rozłup|ać, -ywać [wood] fig rozbi|ć, -jać [party, group] vi [glass, windscreen] rozprys|nąć, -kiwać się [wood] rozszczepi|ć, -ać się fig [party, alliance] rozpa|ść, -dać się

splinter group
n odłam m

splinterproof glass
n szkło n bezodpryskowe

split
n 1. (in fabric, garment) rozdarcie n (in wood, skin) pęknięcie n (in rock) szczelina f 2. (in party, movement, alliance) rozłam m (into sth na coś) a three-way split in the party podział partii na trzy ugrupowania 3. (of money, profits, jobs) podział m a four-way split of the money podział pieniędzy na cztery części 4. US (small bottle) (of soft drink) buteleczka f (of wine) mała butelka f 5. Culin deser m lodowy z owocami 6. (difference) rozziew m a split between theory and practice rozziew pomiędzy teorią a praktyką 7. US Fin zróżnicowanie n income split zróżnicowanie dochodów splits npl (in gymnastics) szpagat m to do the splits zrobić szpagat adj [log, pole] pęknięty [sleeve] rozerwany [seam] rozpruty [lip] rozcięty vt (prp -tt- pt, pp split) 1. (cut) rozłup|ać, -ywać [log, wood, rock, slate] roz|edrzeć, -dzierać also fig [fabric, garment, silence, sky] rozpru|ć, -wać [seam] to split the atom rozbić atom to split one's lip rozciąć sobie wargę 2. (divide) po|dzielić [group, area, profits] (into sth na coś) rozdziel|ić, -ać [work] to split sth four/five ways podzielić coś na cztery/pięć części 3. Pol (cause dissent in) po|dzielić [party, movement, alliance] to split the vote podzielić elektorat the committee was split on or over this issue zdania członków komisji na ten temat były podzielone, ta sprawa podzieliła członków komisji 4. (share) po|dzielić się (czymś) [proceeds, cost, payment] shall we split a bottle of wine (between us)? wypijemy do spółki butelkę wina? 5. Ling to split an infinitive umieścić przysłówek pomiędzy angielską partykułą "to" a bezokolicznikiem 6. Comput po|dzielić [window] vi (prp -tt- pt, pp split) 1. (break apart) [wood, log, rock] pęk|nąć, -ać, popękać [stone, flint] rozłup|ać, -ywać się [fabric, garment] roze|drzeć, -dzierać się [seam] rozpru|ć, -wać się to split into two [road, stream] rozdwajać się, rozwidlać się my head is splitting fig głowa mi pęka 2. Pol [party, movement, alliance] po|dzielić się (on or over sth w kwestii czegoś) the vote split along party lines głosowano zgodnie z przynależnością partyjną 3. (divide) = split up 4. GB infml (inform on) za|kablować infml she split on me to the teacher zakablowała na mnie nauczycielowi 5. infml (leave) ul|otnić, -atniać się, zmy|ć, -wać się infml split off: split off 1. (become detached) [branch, piece, end] odłam|ać, -ywać się (from sth od czegoś) 2. (branch off) [path, route] odgałęzi|ć, -ać się [group, department, faction] odłącz|yć, -ać się (from sth od czegoś) split off [sth], split [sth] off 1. odłam|ać, -ywać [piece, branch] (from sth od czegoś) 2. odłącz|yć, -ać [section, department] (from sth od czegoś) split open: split open [bag, fabric] roz|edrzeć, -dzierać się [seam] roz|ejść, -chodzić się, rozpru|ć, -wać się split open [sth], split [sth] open rozci|ąć, -nać [box] rozłup|ać, -ywać [coconut] split up: split up 1. (disperse) [group, search party] rozdziel|ić, -ać się [crowd, demonstrators] roz|ejść, -chodzić się 2. (separate) [company, group, federation] po|dzielić się to split up into groups of five podzielić się na pięcioosobowe grupy 3. (part) [couple, partners] rozsta|ć, -wać się to split up with sb [partner, husband, girlfriend] rozstać się or rozejść się z kimś split up [sth/sb], split [sth/sb] up po|dzielić [money, profits, work] (into sth na coś) rozdziel|ić, -ać [partners, couple, friends] rozsadz|ić, -ać [pupils] to split a class up into groups podzielić klasę na grupy to split sth up into its component parts rozłożyć coś na części składowe to split up the novel into chapters podzielić powieść na rozdziały to split one's sides (laughing) infml zrywać boki (ze śmiechu) to split the difference dojść do porozumienia krakowskim targiem

split cane
n trzcina f (cięta na podłużne pasy) modif [basket, armchair] trzcinowy

split decision
n Sport niejednogłośny werdykt m

split ends
npl (of hairs) rozdwojone końce m pl

split infinitive
n Ling bezokolicznik m nieciągły (z przysłówkiem między angielską partykułą "to" a właściwym bezokolicznikiem)

split level
n the flat is on split levels mieszkanie zajmuje dwa poziomy split-level adj [room, apartment] dwupoziomowy split-level cooker kuchenka z oddzielnym piekarnikiem

split peas
npl groch m łuskany

split personality
n rozdwojenie n jaźni

split pin
n zawleczka f

split ring
n kółko n na klucze

split screen Cin
n poliekran m split-screen adj [technique, sequence] poliekranowy split-screen facility możliwość zastosowania poliekranu

split second
n ułamek m sekundy in a split second w ułamku sekundy for a split second na ułamek sekundy split-second modif [decision, reflex] błyskawiczny the success of the mission depends on split-second timing powodzenie misji zależy od idealnej synchronizacji działań split-second timing is needed or the joke will fall flat potrzebne jest wyczucie właściwego momentu albo położy się dowcip

split shift
n system, w którym dzień pracy podzielony jest na kilka części I work split shifts mam dzień pracy podzielony na kilka części

split ticket
n US Pol jednoczesne głosowanie na kandydatów z list kilku partii

split tin (loaf)
n chleb m z formy

split-site
adj split-site school/factory szkoła/fabryka mająca oddziały w różnych miejscach

split-up
n (of friends, partners) rozstanie n (of married couple) rozejście się n (of group, movement) rozłam m

splitting
n (division) (of wood, stone) rozłupanie n (of profits, proceeds) podział m, rozdział m (of group) rozpad m adj I have a splitting headache głowa mi pęka

splodge
GB infml n (of ink, paint, grease, dirt) plama f all covered in splodges cały upaćkany infml vt to splodge sth with paint, to splodge paint on sth upaćkać coś farbą infml

splotch
n, vt US infml = splodge

splurge
infml n (expensive indulgence) szaleństwo n infml to go on or to have a splurge zaszaleć infml vt przepu|ścić, -szczać infml [money] (on sth na coś) vi (also splurge out) (spend money) przepu|ścić, -szczać pieniądze infml (on sth na coś)

splutter
n (spitting) (of person, engine) charkot m (of fire, sparks) trzask m (stutter) bełkot m vt (also splutter out) wyrzuc|ić, -ać z siebie [excuse, apology, words] vi [person] (stutter) bełkotać (spit) za|charczeć [fire, match, sparks] trzaskać [candle, fat] strzel|ić, -ać the engine spluttered to a stop silnik zacharczał i zgasł

spode
n porcelana produkowana przez angielską firmę o tej samej nazwie

spoil
n (from excavation) odkład m gruntu, odwał m Mining odpady plt spoils npl 1. (from war, victory) łup m, łupy m pl to get a share of the spoils Mil mieć udział w łupach, dostać część łupów also fig 2. (political, commercial) korzyści f pl (of sth z czegoś) vt (pt spoiled, spoilt GB) 1. (mar) po|psuć, ze|psuć [event, evening, view, effect, taste, holiday] (by doing sth robiąc coś) z|niszczyć [place] (by doing sth robiąc coś) it will spoil your appetite to ci odbierze apetyt to spoil sth for sb popsuć coś komuś it'll spoil the film for us to nam odbierze całą przyjemność oglądania filmu to spoil sb's enjoyment popsuć komuś przyjemność why did you go and spoil everything? dlaczego wszystko popsułeś? to spoil sb's fun (thwart) popsuć komuś zabawę 2. (ruin) z|niszczyć [crop, garment, toy] (by doing sth robiąc coś) z|marnować [food] (by doing sth robiąc coś) to spoil one's chances of doing sth zmarnować swoje szanse na zrobienie czegoś to spoil sb's plans pokrzyżować komuś plany 3. (pamper, indulge) rozpie|ścić, -szczać, psuć rozpu|ścić, -szczać infml [person, pet] (by doing sth robiąc coś) to spoil sb rotten infml rozpuścić kogoś jak dziadowski bicz infml to spoil sb with sth rozpieszczać or psuć kogoś czymś [gift] we've been spoiled living so close to the sea rozpuściliśmy się, mieszkając tak blisko morza 4. Pol to spoil a vote or ballot paper oddać nieważny głos vi (pt spoiled, spoilt GB) [product, foodstuff] po|psuć się, ze|psuć się your dinner will spoil! obiad ci wystygnie! vr (pt spoiled, spoilt GB) to spoil oneself z|robić sobie przyjemność, dog|adzać, -odzić sobie let's spoil ourselves and eat out! zróbmy sobie święto i chodźmy do restauracji! to be spoiling for a fight rwać się do bitki infml

spoil heap
n hałda f, wysypisko n

spoilage
n 1. (decay) psucie się n 2. (wastage) odpadki m pl, odpady m pl

spoiled
GB pt, pp spoil adj 1. [child, dog] rozpieszczony rozpuszczony infml he's terribly spoiled jest strasznie rozpieszczony or rozpuszczony to be spoiled rotten infml być rozpuszczonym jak dziadowski bicz infml a spoiled brat infml rozpuszczony bachor infml 2. Pol [vote, ballot paper] nieważny to be spoiled for choice mieć zbyt wiele możliwości wyboru

spoiler
n 1. Aut spoiler m a rear spoiler tylny spoiler 2. Aviat przerywacz m 3. Journ artykuł mający na celu osłabienie efektu osiągniętego przez konkurencję

spoils system
n US Pol system m podziału łupów (obsadzanie stanowisk przez zwycięską partię)

spoilsport
n infml pej he's a spoilsport on zawsze wszystkim psuje zabawę

spoilt
GB pt, pp spoil adj 1. [child, dog] rozpieszczony rozpuszczony infml he's terribly spoiled jest strasznie rozpieszczony or rozpuszczony to be spoiled rotten infml być rozpuszczonym jak dziadowski bicz infml a spoiled brat infml rozpuszczony bachor infml 2. Pol [vote, ballot paper] nieważny to be spoiled for choice mieć zbyt wiele możliwości wyboru GB pt, pp spoil adj = spoiled

spoke
1. pt speak 2. n (in wheel) szprycha f (on ladder) szczebel m to put a spoke in sb's wheel pomieszać komuś szyki

spoken
pp speak adj [word, dialogue, language] mówiony [command] ustny

spokeshave
n Tech ośnik m, skrobak m

spokesman
n (pl -men) rzecznik m

spokesperson
n rzecznik m

spokeswoman
n (pl -women) rzeczniczka f

spoliation
n (of goods) grabież f (of environment) niszczenie n

spondaic
adj Literat spondeiczny

spondee
n Literat spondej m

spondulicks
n infml = spondulix

spondulix
n infml hum forsa f infml

sponge
n 1. (for cleaning) gąbka f bath sponge gąbka kąpielowa to soak up water like a sponge chłonąć wodę jak gąbka at that age, a child's mind is like a sponge w tym wieku umysł dziecka chłonie wszystko jak gąbka 2. (material) gąbka f cushions filled with sponge poduszki wypełnione gąbką 3. Zool gąbka f to dive for sponges łowić gąbki 4. (wipe) to give sth a sponge przetrzeć coś gąbką 5. (also sponge cake) biszkopt m jam/chocolate sponge biszkopt przełożony konfiturą/masą czekoladową 6. Med (pad) (of gauze) gazik m (of cotton) wacik m vt 1. (wipe) wy|trzeć, -cierać gąbką [material, garment, stain, surface] z|ebrać, -bierać gąbką [excess liquid] to sponge one's face umyć twarz gąbką 2. Med prze|trzeć, -cierać gazikiem/wacikiem [wound] 3. infml pej (scrounge) to sponge sth off or from sb wycyganić coś od kogoś infml [money, cigarette] naciągnąć kogoś na coś infml vi infml pej to sponge off or on sb/sth pasożytować na kimś/czymś [family, friend, State] sponge down: sponge [sth] down, sponge down [sth] wy|trzeć, -cierać gąbką [car, surface] to sponge oneself down umyć się gąbką sponge off: sponge [sth] off, sponge off [sth] zetrzeć, ścierać gąbką [mark, stain]

sponge bag
n GB kosmetyczka f

sponge bath
n umycie n ciała gąbką

sponge cloth
n miękka, gąbczasta tkanina

sponge diver
n poławiacz m gąbek

sponge diving
n poławianie n gąbek

sponge finger
n GB podłużny biszkopcik m

sponge mop
n gąbka f na kiju

sponge pudding
n GB biszkopt m parzony

sponge roll
n GB rolada f biszkoptowa

sponge rubber
n guma f gąbczasta

sponge-down
n to have a quick sponge-down umyć się szybko to give sb/sth a sponge-down umyć kogoś/coś gąbką

sponger
n infml pej pasożyt m, darmozjad m infml pej

sponginess
n gąbczastość f

spongy
adj [bread, rotten wood] gąbczasty [ground, moss] gąbkowaty

sponson
n 1. Naut (for gun) barbeta f burtowa 2. Aviat (of seaplane) pływak m przykadłubowy

sponsor
n 1. Advertg, Fin (advertiser, backer) sponsor m, -ka f 2. (patron) protektor m, -ka f, mecenas m 3. (guarantor) poręczyciel m, -ka f, gwarant m, -ka f 4. Relig (godfather) ojciec m chrzestny (godmother) matka f chrzestna 5. (for charity) sponsor m, -ka f 6. Pol (of bill, motion, law) wnioskodaw|ca m, -czyni f vt 1. Advertg, Fin (fund) sponsorować [sporting event, team, TV programme] finansować [student, study, course, conference, enterprise] government-sponsored finansowany przez rząd 2. (support) pop|rzeć, -ierać [violence, invasion] UN-sponsored wspierany przez ONZ 3. Pol (advocate) przed|łożyć, -kładać [bill, motion] przed|łożyć, -kładać projekt (czegoś) [law] 4. (for charity) wspom|óc, -agać [person] sponsorować [athlete] sponsored pp adj 1. (for charity) sponsored run bieg sponsorowany 2. Advertg, Radio, TV [programme] sponsorowany

sponsorship
n 1. Advertg, Fin (corporate funding) sponsorowanie n, sponsoring m he is seeking sponsorship for the project poszukuje sponsora do sfinansowania tego projektu to seek/raise sponsorship for sth poszukiwać/pozyskiwać sponsorów czegoś 2. (backing) (financial) sponsorowanie n (cultural) patronat m, mecenat m (moral, political) protektorat m 3. (also sponsorship deal) patronat m 4. (by guarantor) poręczenie n

spontaneity
n spontaniczność f

spontaneous
adj (impulsive) spontaniczny (produced naturally) samorzutny

spontaneous combustion
n samozapłon m

spontaneous generation
n samorództwo n, abiogeneza f

spontaneous recovery
n Psych proces m samozdrowienia

spontaneously
adv (impulsively) spontanicznie (by natural process) samorzutnie

spoof
infml n 1. (parody) parodia f (on sth czegoś) 2. (hoax, trick) kawał m modif (parody) a spoof horror film/crime novel parodia horroru/powieści kryminalnej vt 1. (parody) s|parodiować [book, film] 2. (trick) z|robić w balona or w konia infml [person]

spook
infml n 1. (ghost) widmo n, duch m 2. US (spy) szpieg m 3. US vinfml offensive (black person) czarnuch m infml offensive vt US 1. (frighten) wy|straszyć [person, animal] 2. (haunt) [ghost] nawiedz|ić, -ać

spookiness
n nastrój m grozy

spooky
adj infml [house, atmosphere] straszny [story] z dreszczykiem

spool
n (reel) (of thread) szpulka f (of tape, film) szpula f (for fishing line) kołowrotek m vt 1. (wind on) nawi|nąć, -jać (na szpulkę) [thread] 2. Comput umie|ścić, -szczać w buforze [data, file]

spoon
n 1. (utensil, measure) łyżka f (for tea, coffee) łyżeczka f soup spoon łyżka stołowa dessert spoon łyżka deserowa two spoons of sugar dwie łyżeczki cukru 2. (golf club) kij m golfowy numer trzy, trójka f vt 1. (in cooking, serving) to spoon sth into a dish/bowl nałożyć coś łyżką na talerz/do miseczki to spoon sugar into a cup nasypać cukru do filiżanki to spoon sauce over sth polać coś sosem to spoon sth up zgarnąć coś łyżką 2. Sport (in golf) pod|ebrać, -bierać, podkręc|ić, -ać [ball] vi dat infml (kiss) obłapiać się dat to be born with a silver spoon in one's mouth być w czepku urodzonym

spoon-feed
vt 1. na|karmić łyżeczką [baby, invalid] 2. fig pej [teacher] poda|ć, -wać przetrawioną papkę (komuś) infml hum [students] to spoon-feed the public with sth karmić opinię publiczną czymś fig

spoonbill
n Zool warzęcha f roseate spoonbill warzęcha różowa

spoonerism
n spuneryzm m (przejęzyczenie polegające na przestawieniu głosek dwóch lub więcej wyrazów) (deliberate) gra f półsłówek

spoonful
n (pl spoonfulfuls, spoonfulsful) łyżka f (of sth czegoś) (small) łyżeczka f (of sth czegoś)

spoor
n Hunt trop m, ślad m

sporadic
adj sporadyczny

sporadically
adv sporadycznie

spore
n Bot zarodnik m, spora f

sporran
n futrzana torebka, element szkockiego stroju narodowego

sport
n 1. (physical activity) sport m to be good/bad at sport być/nie być wysportowanym to do a lot of sport prowadzić aktywny tryb życia he plays a lot of sports uprawia różne dyscypliny sportu team sports sporty drużynowe indoor sports halowe dyscypliny sportowe outdoor sports sporty uprawiane na świeżym powietrzu 2. Sch (subject) = wychowanie n fizyczne 3. fml (fun) zabawa f to have great sport świetnie się bawić to do sth for sport robić coś dla zabawy 4. infml (person) to be a good/bad sport (in games) umieć/nie umieć przegrywać (when teased) umieć/nie umieć śmiać się z żartów na własny temat 5. Austral infml (form of address) how's it going, sport? co u ciebie, kolego?, jak ci leci, stary? infml @TUSG 6. Biol mutant m vt nosić [jewellery, rosette] paradować w (czymś) hum [hat] to sport a black eye hum paradować z podbitym okiem infml hum vi liter (frolic) hasać lambs sporting in the meadow jagnięta hasające po łące to make sport of sb fml stroić żarty z kogoś

sport coat
n US = sports jacket

sportiness
n (liking sport) zamiłowanie n do sportu

sporting
adj 1. (connected with sport) [event, competition, occasion] sportowy [person] wysportowany the sporting year sezon sportowy 2. (fair, generous) [offer, gesture] szlachetny it is sporting of you to do so to szlachetnie z twojej strony, że to robisz to give sb/have a sporting chance of winning dać komuś/mieć szansę na wygranie there is a sporting chance that they'll win mają sporą szansę wygrać

sporting house
n US dat (brothel) dom m schadzek dat (for gambling) dom m gry dat

sportingly
adv szlachetnie, w sportowym duchu

sportive
adj dat liter [mood] radosny

sports bar
n US bar, w którym ogląda się telewizyjne transmisje zawodów sportowych

sports car
n samochód m sportowy

sports center
GB zob. sports centre

sports centre
US n kompleks m sportowy

sports channel
n TV kanał m sportowy

sports club
n klub m sportowy

sports day
n GB Sch dzień m sportu

sports desk
n Journ redakcja f sportowa

sports ground
n (large) stadion m (in school, club) boisko n

sports hall
n hala f sportowa

sports jacket
n GB sportowa marynarka f

sports page
n dział m sportowy

sports shirt
n sportowa koszula f

sports writer
n dziennikarz m sportowy, dziennikarka f sportowa

sportscast
n US Radio, TV transmisja f sportowa

sportscaster
n US Radio, TV sprawozdawca m or komentator m sportowy

sportsman
n (pl -men) sportowiec m sportsmen m dat

sportsmanlike
adj [attitude, gesture] sportowy

sportsmanship
n duch m sportowy, sportowa postawa f

sportswear
n odzież f sportowa

sportswoman
n (pl -women) sportsmenka f

sporty
infml adj 1. (good at sport) wysportowany I'm not the sporty type (not good at) nie jestem zbytnio wysportowany (not fond of) nie przepadam za sportem 2. (dashing) [trousers, shirt] szykowny, elegancki

spot
n 1. (dot) (on fabric, wallpaper) groszek m, kropka f, ciapka f (on dice, domino) oczko n (on animal) cętka f a red dress with white spots czerwona sukienka w białe groszki she saw spots before her eyes plamy latały jej przed oczami 2. (stain) plama f grease/gravy/blood spots plamy z tłuszczu/sosu/krwi 3. (pimple) krosta f, pryszcz m (on fruit, leaves) plamka f to come out in spots pokryć się pryszczami or krostami chocolate brings me out in spots od czekolady dostaję krost 4. (place) miejsce n to be on the spot być na miejscu he decided/agreed on the spot z miejsca się zdecydował/zgodził on-the-spot coverage of the event relacja na żywo z miejsca wydarzenia that whisky hit the spot nicely infml dobrze mi zrobiła ta whisky 5. infml (small amount) odrobina f a spot of lunch mały obiadek a spot of exercise would do you good odrobina ćwiczeń fizycznych dobrze by ci zrobiła to do a spot of sightseeing trochę pozwiedzać to have a spot of bother with sth mieć drobny problem z czymś 6. (drop) kropla f 7. infml (difficulty) to be in a (tight) spot znaleźć się w opałach liter to put sb on the spot postawić kogoś w niezręcznej sytuacji 8. Advertg spot m (reklamowy) 9. TV, Radio (regular slot) czas m antenowy, wejście n 10. (position) miejsce n, pozycja f (in an organization) pozycja f the top or number one spot in the British charts pierwsze miejsce or numer jeden na brytyjskiej liście przebojów 11. (moral blemish) plama f fig a spot on sb's reputation plama na reputacji kogoś without spot bez skazy 12. Theat (light) reflektor m punktowy (in home, display) światło n punktowe 13. Sport (in soccer) punkt m jedenastu metrów (in billiards, snooker) punkt m (wyznaczony) 14. US infml (nightclub) nocny lokal m vt (prp, pt, pp -tt-) 1. (see) dostrze|c, -gać, zauważ|yć, -ać [person, car, object] spostrze|c, -gać [mistake] wykry|ć, -wać [defect] to spot sb doing sth spostrzec, jak ktoś robi coś she was spotted coming out of the hotel widziano, jak wychodzi z hotelu to spot that... spostrzec, że... 2. (observe, recognize) rozpozna|ć, -wać [symptoms, face] obserwować [birds, trains] you'll spot him by his red beard rozpoznasz go po rudej brodzie 3. US infml (concede an advantage) he spotted me 10 points dał mi dziesięć punktów dla wyrównania szans 4. (stain) po|plamić [carpet, shirt] this cloth is spotted with grease ten obrus ma tłuste plamy v impers (prp, pt, pp -tt-) (rain) it's spotting kropi (deszcz) -spot in combinations 1. US (banknote) a ten/five-spot banknot dziesięciodolarowy/pięciodolarowy 2. (billiard ball) the three/five-spot bila z numerem 3/5 to change one's spots zmieniać skórę fig to knock spots off sb/sth bić kogoś/coś na głowę this car knocks spots off other models infml inne modele nie umywają się do tego samochodu she knocked spots off the champion infml pobiła mistrzynię na głowę to hit the high spots US skoncentrować się na najważniejszych sprawach a weak spot słaby punkt to have a weak spot for sth US mieć słabość do czegoś

spot cash
n Fin gotówka f natychmiast

spot check
n (unannounced) niezapowiedziana kontrola f (on sb/sth kogoś/czegoś) (random) wyrywkowa kontrola f (on sb/sth kogoś/czegoś) to carry out a spot check przeprowadzić niezapowiedzianą/wyrywkową kontrolę spot-check vt (randomly) wyrywkowo s|kontrolować [goods] (without warning) przeprowadz|ić, -ać niezapowiedzianą kontrolę (kogoś/czegoś) [passengers]

spot delivery
n Fin dostawa f natychmiastowa

spot fine
n grzywna f uiszczona na miejscu wykroczenia

spot goods
npl Fin towar m do natychmiastowej dostawy

spot height
n Geog kota f

spot market
n Fin rynek m transakcji natychmiastowych

spot price
n Fin cena f przy transakcjach z natychmiastową dostawą

spot rate
n = spot price

spot remover
n odplamiacz m, wywabiacz m plam

spot sale
n Fin sprzedaż f natychmiastowa

spot test
n niezapowiedziana kontrola f

spot trader
n Fin osoba f przeprowadzająca transakcje natychmiastowe

spot transaction
n Fin transakcja f natychmiastowa

spot-on
GB infml adj [answer, forecast] bezbłędny [comment] celny, trafny you were absolutely spot-on trafiłeś w dziesiątkę adv [guess] bezbłędnie bez pudła infml he hit the target spot-on trafił w dziesiątkę

spot-weld
n (action) zgrzewanie n punktowe (result) zgrzeina f punktowa vt zgrz|ać, -ewać punktowo

spot-welding
n zgrzewanie n punktowe

spotless
adj [linen, kitchen] nieskazitelnie czysty [reputation, name] bez skazy

spotlessly
adv spotlessly clean nieskazitelnie czysty

spotlessness
n nieskazitelna czystość f

spotlight
n 1. (lamp) reflektor m punktowy (light) światło n punktowe 2. fig (focus of attention) to be in or under the spotlight być w centrum uwagi she loves the spotlight ona uwielbia być w centrum uwagi to turn or put the spotlight on sb/sth skierować uwagę na kogoś/coś the media spotlight has fallen on her znalazła się w centrum zainteresowania mediów vt (pt, pp -lighted, -lit) 1. Theat oświetl|ić, -ać reflektorem punktowym [actor, area of stage] 2. fig [programme, report] zwr|ócić, -acać uwagę na (coś) [problem]

spotted
adj [tie, dress, material] w groszki, w kropki [dog] cętkowany, dropiaty [plummage] nakrapiany, dropiaty

spotted dick
n GB Culin pudding m z rodzynkami

spotted fever
n gorączka f plamista Gór Skalistych

spotted flycatcher
n Zool muchołówka f szara

spotter
n Mil (for artillery fire) obserwator m artyleryjski (for aircraft) obserwator m plane spotter, train spotter

spotter plane
n Mil Aviat samolot m zwiadowczy

spotting
n Med plamienie n

spotty
adj 1. (pimply) [face, skin, adolescent] krostowaty, pryszczaty 2. (patterned) [fabric, tablecloth] w groszki, w kropki [dog] cętkowany, dropiaty 3. (dirty) [garment] poplamiony (with sth czymś)

spouse
n małżon|ek m, -ka f

spout
n 1. (of kettle, teapot) dziobek m (of tap, hose) końcówka f (of fountain) dysza f (of gutter) wylot m 2. (spurt) (of liquid) (tryskający) strumień m (of whale) fontanna f vt 1. (spurt) [pipe, fountain, geyser] trys|nąć, -kać (czymś) 2. pej (recite) wyrzuc|ić, -ać z siebie [figures, statistics] wygł|osić, -aszać [advice, theories] to spout sth at sb zarzucać kogoś czymś [facts, figures] to spout rubbish/nonsense pleść głupoty infml (about sth na temat czegoś) vi 1. (spurt) [liquid] wytrys|nąć, -kiwać, trys|nąć, -kać to spout from or out of sth wytryskiwać z czegoś 2. GB infml pej (also spout forth) (talk) perorować (about sth o czymś) stop spouting at me! skończ ten wykład! fig 3. [whale] wypu|ścić, -szczać fontannę wody to be up the spout GB infml [plan, scheme] wziąć w łeb [money] pójść na marne [life] być zmarnowanym [person] znaleźć się w tarapatach liter [woman] być w ciąży

sprain
n Med skręcenie n vt skręcić [ankle] nadwerężyć [wrist, joint] to sprain one's ankle/wrist skręcić (sobie) kostkę/nadgarstek to have a sprained ankle mieć skręconą kostkę

sprang
pt spring

sprat
n szprot m, szprotka f to use a sprat to catch a mackerel próbować załatwić wszystko tanim kosztem

sprawl
n (of buildings) bezładne skupisko n the sprawl of Warsaw aglomeracja warszawska urban sprawl bezładna zabudowa miejska an endless sprawl of suburbs niekończące się przedmieścia vi [person] roz|łożyć, -kładać się rozwal|ić, -ać się infml pej she lay sprawled across the sofa leżała rozwalona na kanapie infml pej I fell sprawling upadłem jak długi they sent him sprawling into the mud wywalili go w błoto infml

sprawling
adj [city, suburb] rozciągnięty [handwriting] zamaszysty [sentence] rozwlekły she lay in a sprawling position leżała rozwalona infml pej

spray
1. n 1. (seawater) mgiełka f clouds of spray mgiełka drobnych kropelek 2. (container) rozpylacz m, spray m garden spray spryskiwacz ogrodowy 3. (shower) (of sparks) snop m (of bullets) grad m modif [deodorant, paint, polish, starch] w sprayu vt 1. rozprysk|ać, -iwać [water, liquid] sprysk|ać, -iwać (kogoś/coś) [person, hair, plants] (with sth czymś) obl|ać, -ewać [demonstrators] (with sth czymś) to spray sth onto sth (onto fire) polać coś czymś [foam, water] (onto surface, flowers) opryskać coś czymś [insecticide, water] to spray sth over sb/sth oblać kogoś/coś czymś [champagne, water] 2. fig to spray sb/sth with sth zasypać kogoś/coś gradem czegoś [bullets] vi wytrysnąć, tryskać (more violently) wystrzelić to spray over/out of sth wytrysnąć or wystrzelić nad czymś/z czegoś 2. n (of flowers) (bunch) wiązanka f, bukiet m (single flowering branch) gałązka f

spray attachment
n dysza f

spray can
n spray m, aerozol m

spray compressor
n sprężarka f do rozpylania wody

spray gun
n pistolet m natryskowy

spray paint
n farba f w sprayu spray-paint vt po|malować farbą w sprayu [car] [graffiti artist] namalować farbą w sprayu [slogan]

spray-on
adj [conditioner, glitter] w sprayu

sprayer
n rozpylacz m, opryskiwacz m

spread
n 1. (dissemination) (of disease, fire, infection, ideology, religion, nuclear weapons) rozprzestrzenianie (się) n (of education, knowledge, news, information) rozpowszechnianie (się) n (of sth czegoś) spread of risk Insur rozłożenie ryzyka 2. (extent, range) (of arch, prices, wings) rozpiętość f the spread in terms of age is quite wide rozpiętość wieku jest dość duża the spread of the festival is enormous program festiwalu jest niezwykle bogaty spread of sail or canvas Naut pełna powierzchnia żagli 3. Journ a three-column spread artykuł trzyszpaltowy a double-page spread artykuł dwustronicowy 4. Culin pasta f cheese spread serek do smarowania salmon spread pasta łososiowa chocolate spread krem czekoladowy low-fat spread (margarine) margaryna do chleba z niską zawartością tłuszczu fruit spread dżem niskosłodzony 5. (assortment of dishes) uczta f fig they laid on a magnificent spread przygotowali wspaniałą ucztę 6. US ranczo n adj Ling [lips] rozciągnięty vt (pt, pp spread) 1. (open out) roz|łożyć, -kładać, rozpo|strzeć, -ścierać [cloth, sheet, map, rug, carpet] (on or over sth na czymś) rozczapierz|yć, -ać [fingers] rozpo|strzeć, -ścierać, roz|łożyć, -kładać [wings, arms] zarzuc|ić, -ać [net] rozstawi|ć, -ać [legs] to spread one's arms in greeting otworzyć szeroko ramiona w geście powitania the peacock spread its tail paw rozłożył ogon she spread newspapers on the floor rozłożyła gazety na podłodze to spread one's wings rozpostrzec skrzydła fig rozwinąć skrzydła 'spread 'em!' infml (police command) "ręce na ścianę, rozstawić nogi!" 2. (apply in layer) rozsmarow|ać, -ywać [jam, butter, honey, paste, glue] (on or over sth na czymś) spread the butter thinly on the bread posmaruj chleb cienko masłem 3. (cover with layer) po|smarować [bread, slice, surface, paper] (with sth czymś) she spread the bread with butter and jam posmarowała chleb masłem i dżemem a biscuit spread with honey herbatnik posmarowany miodem the table was spread for lunch stół był nakryty do obiadu the path had been spread with gravel ścieżkę wysypano żwirem 4. (scatter, distribute) rozrzuc|ić, -ać [objects, contents, compost, fertilizer] rozsyp|ać, -ywać [sand, grit, salt] rozn|ieść, -osić [mud] roz|łożyć, -kładać, rozdziel|ić, -ać [workload, responsibility] po|dzielić [resources] my interests are spread over several historical periods moje zainteresowania obejmują kilka okresów historycznych there were little holiday bungalows spread all around the seafront po całym wybrzeżu rozrzucone były domki letniskowe we have to spread our resources very thin(ly) musimy bardzo oszczędnie gospodarować środkami the risk should be spread among all companies ryzyko powinno się rozkładać na wszystkie firmy 5. (also spread out) (distribute in time) roz|łożyć, -kładać [payments, cost, visits, meetings, course] repayments spread over two years spłaty rozłożone na dwa lata 6. (diffuse, cause to proliferate) rozprzestrzeni|ć, -ać [fire] roz|nieść, -nosić [germs, disease, infection] rozpowszechni|ć, -ać [news] rozpowi|edzieć, -adać [rumours, lies, stories] rozsi|ać, -ewać, siać [confusion, fear, panic] you're likely to spread the infection to others możesz zarazić innych wind spread the fire to neighbouring buildings był wiatr i zajęły się sąsiednie budynki to spread the word that... rozgłosić, że... word had been spread among the staff that... wśród pracowników rozeszła się wiadomość, że... to spread the Word Relig głosić słowo Boże vi (pt, pp spread) 1. [butter, margarine, jam, glue] rozsmarowywać się butter spreads easier if it's not kept in the fridge masło łatwiej się rozsmarowuje, jeśli nie jest przechowywane w lodówce this margarine spreads straight from the fridge ta margaryna rozsmarowuje się natychmiast po wyjęciu z lodówki 2. (extend in space or time) [forest, town] ciągnąć się, rozciągać się [branches] rozpo|strzeć, -ścierać się training can spread over several months szkolenie może się ciągnąć kilka miesięcy 3. (proliferate, become more widespread) [fire, disease, epidemic, infection, panic, confusion] rozprzestrzeni|ć, -ać się [news, rumour, gossip] roz|ejść, -chodzić się [pain, strike] rozszerz|yć, -ać się her fame is spreading zyskuje sobie coraz większą sławę we must stop these weeds spreading musimy powstrzymać rozplenianie się tych chwastów the epidemic spread over the whole continent epidemia rozprzestrzeniła się na cały kontynent the stain/the damp has spread over the whole wall plama/wilgoć rozeszła się po całej ścianie the fire spread to the houses across the street ogień przeniósł się na domy po drugiej stronie ulicy the disease spread from the liver to the kidney nastąpił przerzut choroby z wątroby na nerkę the excitement spread to the people in the street podniecenie udzieliło się przechodniom the strike has spread to other industries strajk rozszerzył się na inne gałęzie przemysłu rain will spread to the north during the night w ciągu nocy strefa opadów obejmie regiony północne vr (pt, pp spread) to spread oneself 1. (take up space) wyciąg|nąć, -ać się she spread herself over the sofa wyciągnęła się na kanapie to spread oneself too thin fig rozmieniać się na drobne 2. (talk, write at length) [speaker, writer] rozwodzić się (on the subject of sth na temat czegoś) spread around, spread about: spread [sth] around rozgł|osić, -aszać, rozpowi|edzieć, -adać [rumour, gossip] he's been spreading it around that... rozgłasza na prawo i lewo, że... spread out: spread out 1. (disperse) [group, search party] rozpr|oszyć, -aszać się spread out! rozstąpcie się! 2. (open out, extend outwards) [wings] rozpo|strzeć, -ścierać się, roz|łożyć, -kładać się [tail] roz|łożyć, -kładać się [landscape] rozciągać się the woods spread out below us pod nami rozciągał się las spread out [sth], spread [sth] out 1. (extend, unfold) roz|łożyć, -kładać [cloth, sheet, map] (on or over sth na czymś) roz|łożyć, -kładać [arms, legs] rozczapierz|yć, -ać [fingers] she lay spread out on the carpet leżała wyciągnięta na dywanie 2. (scatter, distribute over area) rozrzuc|ić, -ać [objects, compost] rozsyp|ać, -ywać [sand, grit] rozprowadz|ić, -ać [viscous substance, paint] rozstawi|ć, -ać [people, sentries] the houses were spread out all over the valley domy rozrzucone były po całej dolinie you're too spread out, I can't get you all in the photo stoicie za daleko od siebie, nie zmieszczę was wszystkich na zdjęciu spread yourselves a bit rozsuńcie się trochę

spread eagle
n Herald orzeł m z rozpostartymi skrzydłami

spread-eagled
adj he lay spread-eagled on the floor leżał na podłodze z rozrzuconymi rękami i nogami

spreader
n Agric (for fertilizer) roztrząsacz m, rozrzutnik m

spreadsheet
n Comput arkusz m kalkulacyjny

spree
n to go on a spree (drinking) iść się napić to go on a shopping spree iść zaszaleć w sklepach to go on a spending spree zaszaleć a drinking spree popijawa infml a crime/killing spree seria przestępstw/zabójstw (popełnionych przez te same osoby) to go on a killing spree wpaść w szał zabijania

spree killer
n szalony morderca m

sprig
n (of thyme, parsley, lavender) listek m (of holly, mistletoe) gałązka f

sprigged
adj [fabric, curtain] we wzory roślinne

sprightliness
n dziarskość f

sprightly
adj dziarski

spring
1. n wiosna f in (the) spring na wiosnę, wiosną spring is in the air czuć wiosnę w powietrzu spring has come nadeszła wiosna, zaczęła się wiosna modif [weather, flower, day] wiosenny the spring equinox wiosenne zrównanie dnia z nocą 2. n 1. Tech (coil) sprężyna f to be like a coiled spring fig być napiętym jak struna fig 2. Aut resor m sprężynowy the springs have gone poszły resory infml 3. (leap) skok m with a spring jednym skokiem 4. (elasticity) sprężystość f there's not much spring in this mattress ten materac nie jest zbyt sprężysty to walk with a spring in one's step chodzić sprężystym krokiem 5. (water source) źródło n hot springs gorące źródła vt (pt sprang pp sprung) 1. (leap over) przesk|oczyć, -akiwać [ditch, gap, wall] 2. (set off) uruch|omić, -amiać [trap, mechanism] to spring a leak [boat, tank] zacząć przeciekać 3. (present unexpectedly) to spring sth on sb zaskoczyć kogoś czymś [idea, proposal, piece of news] the plan was sprung on us at a board meeting zostaliśmy zaskoczeni tym planem na posiedzeniu zarządu to spring a surprise on sb zrobić niespodziankę (komuś) I hate to spring this on you, but... przykro mi, że tak nagle z tym wyskakuję, ale... infml 4. infml (liberate) wydosta|ć, -wać z więzienia [prisoner] 5. (provide with springs) za|łożyć, -kładać sprężyny w (czymś) [upholstery, mattress] 6. (cause to warp or split) s|powodować wypaczenie (czegoś) [timber, plank] 7. Hunt wypł|oszyć, -aszać [bird, game] vi (pt sprang pp sprung) 1. (jump) sk|oczyć, -akać to spring at sb [person, animal] rzucić się na kogoś to spring across sth przeskoczyć przez coś to spring from sth wyskoczyć z czegoś she sprang onto the stage wskoczyła na scenę to spring to one's feet zerwać się na równe nogi to spring to fame stać się sławnym z dnia na dzień 2. (move suddenly) to spring open/shut [door, panel] otworzyć się gwałtownie/zatrzasnąć się to spring into action [team, troops] przystąpić do działania to spring to attention [guards] stanąć na baczność to spring to sb's defence stanąć w obronie kogoś to spring to sb's aid or assistance rzucić się na pomoc komuś to spring to sb's rescue rzucić się na ratunek komuś nothing springs to mind nic nie przychodzi mi do głowy tears sprang to her eyes łzy napłynęły jej do oczu to spring into or to life [motor, machine] zacząć pracować zaskoczyć infml [town] obudzić się do życia 3. [timber, wood] (become warped) wypacz|yć, -ać się (become split) pęk|nąć, -ać 4. (originate) [person, object] pojawić się, wziąć się [idea, feeling, problem] z|rodzić się (from sth z czegoś) [family, language] wywodzić się (from sth z czegoś) where did these people spring from? skąd się wzięli ci ludzie? hatred springing from fear/envy nienawiść rodząca się ze strachu/z zazdrości spring back 1. (step back) [person] odsk|oczyć, -akiwać do tyłu she sprang back in surprise zaskoczona, odskoczyła do tyłu 2. (return to its position) [panel, level] wr|ócić, -acać na swoje miejsce [branch] wyprostow|ać, -ywać się spring for US: spring for [sth] za|płacić za (coś) spring up 1. (get up) [person] z|erwać, -rywać się z miejsca 2. (appear) [plants, weeds] pu|ścić, -szczać pędy [building, suburb, factory] wy|rosnąć, -rastać [wind, storm] z|erwać, -rywać się [friendship, alliance] na|rodzić się [problem, difficulty] pojawi|ć, -ać się wysk|oczyć, -akiwać infml fig to spring up from or out of nowhere [celebrity, building] pojawić się nie wiadomo skąd

spring balance
n waga f sprężynowa

spring binder
n oprawa f sprężynowa

spring chicken
n Culin kurczak m he's no spring chicken on już ma swoje lata

spring fever
n wiosenne podniecenie n

spring greens
n GB Culin młoda kapusta f

spring gun
n samopał m

spring lock
n zamek m z zapadką sprężynową

spring onion
n GB Culin dymka f

spring roll
n Culin sajgonka f

spring tide
n Naut, Meteorol pływ m syzygijny

spring vegetable
n nowalijka f

spring water
n woda f źródlana

spring-clean
vt z|robić gruntowne porządki w (czymś) [house]

spring-cleaning
n wiosenne or gruntowne porządki plt

spring-like
adj wiosenny

spring-loaded
adj sprężynowy

springboard
n 1. Sport trampolina f 2. fig odskocznia f fig (to or for sth do czegoś)

springbok
n Zool (pl springbok, springboks) antylopa f skoczek, szpringbok m

springe
n Hunt wnyki plt, sidła plt

springiness
n sprężystość f

springtide
n liter arch wiosna f

springtime
n wiosna f in the springtime na wiosnę, wiosną

springy
adj [mattress, seat] sprężysty [floorboards, plank] sprężynujący a little springy step krótki, sprężysty krok

sprinkle
n (of salt, herb, flour) szczypta f (of sth czegoś) a sprinkle of rain kilka kropel deszczu sprinkles npl Culin (decoration) posypka f (do ciast, deserów) vt 1. to sprinkle sth with sth, to sprinkle sth on or over sth posypać coś czymś [salt, sugar, herbs] to sprinkle sth with water pokropić or skropić coś wodą to sprinkle a cake with brandy nasączyć ciasto koniakiem to sprinkle oneself with talc talkować się to sprinkle a speech with quotations okrasić przemowę cytatami 2. [water] zr|osić, -aszać [lawn] sprinkled pp adj sprinkled with sth posypany czymś [salt, sugar, herbs] usiany czymś [flowers, quotations] upstrzony czymś [mistakes]

sprinkler
n 1. (for lawn) zraszacz m 2. (for field) deszczownia f 3. (to extinguish fires) instalacja f tryskaczowa

sprinkler ban
n zakaz m podlewania trawników

sprinkler system
n (of building) automatyczny system m gaszenia pożaru

sprinkling
n 1. (of salt, sugar, powder) szczypta f, odrobina f (of sth czegoś) (of snow) warstewka f śniegu a sprinkling of rain drobny deszczyk we had a sprinkling of an audience fig była garstka osób na widowni 2. (of lawn) zroszenie n to need a sprinkling wymagać zroszenia

sprint
n (race) sprint m the 200 m sprint bieg na 200 metrów vi 1. Sport po|biec sprintem 2. (run fast) bie|c, -gać bardzo szybko I had to sprint to catch the bus musiałem puścić się biegiem, żeby złapać autobus he sprinted past them minął ich w pędzie

sprinter
n sprinter m, -ka f

sprit
n Naut rozprza f

sprite
n duszek m, chochlik m

spritzer
n szprycer m

sprocket
n 1. (also sprocket wheel) koło n łańcuchowe, zębatka f (of cinema projector) chwytak m 2. (cog) ząb m (zębatki)

sprog
n GB infml 1. (child) bachor m infml 2. (recruit) kot m infml

sprout
n 1. Bot (on plant, tree) pęd m, latorośl f (of seed) kiełek m 2. (also Brussels sprout) brukselka f vt wypu|ścić, -szczać [buds, shoots] zapu|ścić, -szczać [beard, moustache] to sprout shoots puszczać pędy the trees are sprouting new growth drzewa puszczają nowe pędy the city has sprouted several cinemas w mieście przybyło kilka kin vi 1. Bot, Hort [plant, tree] wypu|ścić, -szczać pędy [buds, leaves] pojawi|ć, -ać się [seeds] za|kiełkować buds are sprouting on the trees na drzewach zaczynają pojawiać się pączki grass was sprouting out of cracks in the rock trawa wyrastała ze szczelin w skale 2. (develop) [antlers, horns] wyr|osnąć, -astać fig [child] szybko rosnąć he has hair sprouting from his ears z uszu wyrastają mu włosy 3. fig (appear) = sprout up sprout up [plants] wy|strzelić, strzelać w górę [buildings] wyr|osnąć, -astać jak grzyby po deszczu [suburbs] rozr|osnąć, -astać się

spruce
1. n 1. (also spruce tree) świerk m white spruce świerk biały 2. drewno n świerkowe, świerczyna f 2. adj [person] elegancki, wymuskany [clothes] nieskazitelny [house, garden] wypielęgnowany, zadbany spruce up: spruce up [sb/sth], spruce [sb/sth] up wy|stroić [person] ogarn|ąć, -iać infml [house, garden] to spruce oneself up ogarnąć się infml you need to spruce yourself up a bit! ogarnij się trochę! infml all spruced up [person] wystrojony odszykowany infml [house, garden] wymuskany, wypielęgnowany

spruce beer
n piwo n świerkowe

spruce pine
n sosna f wirginijska

sprucely
adv schludnie sprucely dressed wystrojony odszykowany infml

spruceness
n schludność f

sprue
1. n Tech (part of mould) wlew m główny (metal or plastic residue) nadlew m 2. n Med psyloza f

sprung
pp spring2 adj [mattress] sprężynowy [chair] na sprężynach a well-sprung mattress sprężysty materac

sprung rhythm
n Literat rodzaj miary wierszowej o nieregularnym rytmie

spry
adj dziarski, żwawy

spud
n infml ziemniak m

spud bashing
n GB Mil infml karne obieranie n ziemniaków

spume
n (on waves) piana f

spun
pt, pp spin adj spun gold złote nici hair like spun gold liter złociste włosy

spun glass
n przędza f szklana

spun silk
n przędza f jedwabna

spun sugar
n wata f cukrowa

spun yarn
n 1. nitka f wyczeskowa 2. Naut lina spleciona z kilku rodzajów włókna

spunk
n 1. infml (courage, spirit) ikra f infml fig he's got a lot of spunk! to chłop z ikrą! infml 2. GB vulg (semen) sperma f

spunky
adj infml [man] z ikrą infml

spur
n 1. fig (stimulus) bodziec m to be the spur for or of sth być bodźcem dla czegoś to act as a spur to sth stać się bodźcem do or dla czegoś [crime, action] 2. (metal device) (for horse) ostroga f (on cock's leg) kolec m, ostroga f to dig in one's spurs spiąć konia, dać koniowi ostrogę 3. (pointed projection) szpiczasta narośl f (on cock's leg, in flowers) ostroga f 4. Geol boczna grań f (of range) boczne pasmo n 5. Rail (also spur track) bocznica f vt (prp, pt, pp -rr-) 1. (stimulate) pobudz|ić, -ać [person, economic growth] przyśpiesz|yć, -ać [increase, advance] wywoł|ać, -ywać [reaction, response] to spur sb to sth/to do sth pobudzić kogoś do czegoś/do zrobienia czegoś to spur sb into action pobudzić kogoś do działania to spur sb out of lethargy wyrwać kogoś z letargu spurred by this event, ... pod wpływem tego zdarzenia... 2. [rider] spi|ąć, -nać [horse] to spur one's horse into a gallop spiąć konia, przynaglając go do galopu vi (prp, pt, pp -rr-) liter (ride hard) to spur towards sth gnać ku czemuś spur forward = spur on spur on: spur on dat [rider] gnać spur on [sth], spur [sth] on zmu|sić, -szać do galopu [horse] (towards w kierunku) spur on [sb], spur [sb] on [success, good sign, legislation, government] zachęc|ić, -ać, z|dopingować [fear, threat, example] z|mobilizować to spur sb on to greater efforts zmobilizować kogoś do większego wysiłku spurred on by their success zachęceni sukcesem on the spur of the moment pod wpływem chwili or nagłego impulsu a spur-of-the-moment decision decyzja podjęta pod wpływem impulsu to win one's spurs zdobyć ostrogi fig

spur gear
n przekładnia f zębata czołowa

spur road
n GB boczna droga f

spur track
n Rail bocznica f

spur wheel
n koło n zębate czołowe

spurge
n Bot wilczomlecz m

spurge laurel
n Bot wawrzynek m

spurious
adj [argument, notion, allegation] błędny [claim] nieuzasadniony [excuse] zmyślony [evidence, documents, credentials] fałszywy [sentiment] udawany [glamour, appeal] pozorny

spuriously
adv błędnie, fałszywie

spuriousness
n (of document, argument) fałszywość f (of affection) nieprawdziwość f

spurn
vt odrzuc|ić, -ać [advice, offer, help] wzgardzić (czymś) [gift, invitation] odtrąc|ić, -ać [suitor]

spurt
n 1. (gush) (of water, oil, blood) wytrysk m, strumień m (of flame, steam) słup m to come out in spurts [liquid] tryskać 2. (burst) (of energy, activity, enthusiasm, emotion) przypływ m 3. (sudden acceleration) zryw m a sudden spurt of speed nagłe przyśpieszenie a growth spurt gwałtowny wzrost a technological spurt szybki postęp techniczny to put on a spurt przyśpieszyć, zwiększyć tempo to do sth in spurts robić coś zrywami vt to spurt flames buchnąć płomieniem the wound was spurting blood z rany tryskała krew the pipes are spurting water z rur tryska woda a volcano spurting lava wulkan wypluwający lawę vi 1. (gush) [liquid] wytrys|nąć, -kiwać trys|nąć, -kać (from or out of sth z czegoś) [flames] buch|nąć, -ać (from or out of sth z czegoś) 2. (speed up) [runner, cyclist] wyr|wać, -ywać się do przodu spurt out: spurt out [liquid] wytrys|nąć, -kiwać trys|nąć, -kać [flames] buch|nąć, -ać spurt out [sth], spurt [sth] out = spurt II

sputnik
n sputnik m

sputter
= splutter

sputum
n plwocina f, flegma f

spy
n szpieg m to act as a spy for sb być szpiegiem kogoś modif [film, novel, network] szpiegowski a spy scandal afera szpiegowska a spy trial proces o szpiegostwo vt dostrze|c, -gać [figure, object] she spied them approaching the window dostrzegła ich, jak zbliżali się do okna vi 1. Pol szpiegować to spy for sb szpiegować na rzecz kogoś to spy on weapons/missile sites zbierać i przekazywać tajne informacje na temat broni/lokalizacji pocisków 2. fig (observe) to spy on sb/sth szpiegować kogoś/coś [neighbours, colleagues] obserwować, śledzić [movements] spy out: spy out [sth], spy [sth] out odkry|ć, -wać [plan, activity] to spy out the land wybadać grunt I spy with my little eye... (children's game) = ciepło, ciepło...

spy glass
n lunetka f

spy ring
n siatka f szpiegowska

spy satellite
n satelita m szpiegowski

spy story
n Literat powieść f szpiegowska

spy-in-the-cab
n infml tachograf m

spy-in-the-sky
n infml satelita m szpiegowski

spyhole
n wizjer m, judasz m

spying
n szpiegostwo n

spymaster
n szef m siatki szpiegowskiej