SEC
n US = Securities and Exchange Commission Komisja f Papierów Wartościowych i Giełd

SECAM
n TV = sequentiel couleur a memoire system m SECAM

SEN
n GB = State Enrolled Nurse n GB Med = pielęgnia|rz m, -rka f (po dwuletnim kursie)

SERC
n GB = Science and Engineering Research Council = Rada f Badań Naukowych

SERPS
n GB Sociol Admin = state earnings-related pension scheme = państwowy system m emerytalny

Sea Lord
n GB lord m admiralicji

Sea Scout
n skaut m, -ka f z drużyny żeglarskiej

Seabee
n US Mil Naut żołnierz batalionów inżynierii wodnej marynarki Stanów Zjednoczonych

Sebastian
prn Sebastian m

Sebastopol
prn Sewastopol m

Second Coming
n Relig the Second Coming powtórne przyjście n Mesjasza

Second Empire
n Drugie Cesarstwo n modif Second Empire style styl Drugiego Cesarstwa Second Empire furniture/decor meble/wystrój w stylu Drugiego Cesarstwa

Secret Service
n US służby plt odpowiedzialne za ochronę prezydenta

Security Council
n Rada f Bezpieczeństwa

Seine
prn the (river) Seine Sekwana f

Sellotape
n taśma f klejąca sellotape vt przyklei|ć, -jać taśmą klejącą [notice] skle|ić, -jać [torn page] zakle|ić, -jać [packet]

Semite
n Semit|a m, -ka f

Semitic
adj semicki

Sen
n 1. = senator 2. = senior

Senate
n Pol, Hist, Univ senat m

Seneca
prn Seneka m

Senegal
prn Senegal m

Senegalese
n Senegal|czyk m, -ka f adj senegalski

Senior Common Room
n GB (at school) pokój m nauczycielski (in university) pokój m wykładowców

Senior Service
n GB Mil Naut the Senior Service marynarka wojenna

Seoul
prn Seul m

Sep
= September

Sephardic
adj sefardyjski

Sept
= September

September
n wrzesień m in September we wrześniu modif wrześniowy

Serb
n 1. (person) Serb m, -ka f 2. Ling (język m) serbski m adj serbski

Serbia
prn Serbia f

Serbian
n, adj = Serb

Serbo-Croat(ian)
Ling n (język m) serbsko-chorwacki m adj serbsko-chorwacki

Serious Fraud Office
n GB Urząd n do Spraw Przestępstw Gospodarczych

Seven Sisters
n US Univ the Seven Sisters Siedem Sióstr (grupa uczelni żeńskich w pn.-wsch. części Stanów Zjednoczonych)

Seville
prn Sewilla f

Seville orange
n pomarańcza f gorzka

Seville orange marmalade
n dżem m z gorzkich pomarańczy

Sexagesima
n Relig przedostatnia niedziela f przed Wielkim Postem, niedziela f mięsopustna

Seychelles
prn the Seychelles Seszele plt in the Seychelles na Seszelach

sea
n 1. (as opposed to land) morze n (distant from shore) pełne morze n beside or by the sea nad morzem the open sea otwarte morze to be swept out to sea zostać zniesionym na pełne morze to be at sea być na morzu to look out to sea popatrzeć w stronę morza once we get out to sea kiedy wypłyniemy or wyjdziemy w morze to put (out) to sea wyjść w morze to go to sea [boat] wypłynąć w morze a long way out to sea daleko na morzu to travel/send sth by sea podróżować/wysłać coś drogą morską to travel over land and sea liter przemierzać lądy i morza to bury sb at sea oddać ciało kogoś morzu liter the sea is calm/rough morze jest spokojne/wzburzone the sea was like glass morze było gładkie jak stół 2. (also Sea) Morze n the Mediterranean/North sea Morze Śródziemne/Północne the sea of Galilee Morze Galilejskie, Jezioro Galilejskie 3. (as career, lifestyle) to go to sea zostać marynarzem after six months at sea po sześciu miesiącach (służby) na morzu to give up the sea porzucić morze 4. fig a sea of sth morze czegoś [banners, faces] a sea of troubles liter mnóstwo problemów seas npl the heavy seas sztorm to sink in heavy seas zatonąć podczas sztormu modif [air, breeze, mist, bird, water, voyage, battle, creature, nymph, power] morski [boot, chest] marynarski sea crossing podróż morska to be all at sea mieć mętlik w głowie to get one's sea legs przyzwyczaić się do kołysania worse things happen at sea mogło być gorzej

sea anchor
n dryfkotwa f

sea anemone
n Zool ukwiał m

sea bag
n worek m marynarski

sea bass
n Zool strzępiel m

sea bream
n Zool morlesz m

sea captain
n kapitan m statku handlowego

sea change
n całkowita przemiana f

sea cow
n Zool krowa f morska

sea defences
US npl wały m pl nadmorskie

sea defenses
GB zob. sea defences

sea dog
n wilk m morski

sea dumping
n zrzucanie n odpadów do morza

sea eagle
n Zool bielik m

sea eel
n Zool konger m

sea elephant
n Zool słoń m morski

sea fish farming
n hodowla f ryb morskich

sea lane
n szlak m żeglugowy

sea lavender
n Bot zatrwian m

sea level
n poziom m morza above/below sea level ponad poziomem/poniżej poziomu morza 1,000 m above sea level 1 000 metrów nad poziomem morza rising sea levels threaten the coastline podwyższający się poziom morza zagraża wybrzeżom

sea lion
n Zool lew m morski

sea loch
n fiord m (w Szkocji)

sea mile
n mila f morska

sea mist
n mgła f morska

sea otter
n Zool wydra f morska, kałan m

sea perch
n Zool okoń m morski

sea pollution
n zanieczyszczenie n mórz

sea route
n droga f morska, szlak m morski

sea salt
n sól f morska

sea shanty
n szanta f

sea trout
n Zool troć f

sea urchin
n Zool jeż m morski, jeżowiec m

sea view
n widok m na morze

sea-green
n (kolor m) morski m adj w kolorze morskim

sea-launched missile
n pocisk m morze-ziemia

seabed
n the seabed dno morskie, dno morza on the seabed na dnie morza

seaboard
n wybrzeże n modif [town] nadmorski

seaborne
adj [attack] od strony morza [algae] niesiony przez wodę [trade] morski

seafarer
n żeglarz m

seafaring
adj seafaring nation naród żeglarzy seafaring man człowiek morza seafaring life życie na morzu

seafood
n owoce m pl morza modif [kebab, cocktail, sauce] z owoców morza

seafront
n bulwar m nadmorski a hotel on the seafront hotel nad samym morzem to stroll along the seafront przechadzać się bulwarem nadmorskim

seagoing
adj [vessel] pełnomorski

seagull
n Zool mewa f

seakale
n Bot kapusta f morska, modrak m

seal
1. n Zool foka f modif seal hunting polowanie na foki seal meat mięso z foki seal population populacja fok vi Hunt polować na foki to go sealing zapolować na foki 2. n 1. (insignia) pieczęć f to set one's seal on sth przyłożyć swoją pieczęć na czymś [document] fig przypieczętować wynik (czegoś), przesądzić o wyniku (czegoś) [championship, match] to set the seal on sth przypieczętować [friendship] wzmocnić [trend, regime] I need your seal of approval potrzebuję twojej zgody to give sth one's seal of approval wyrazić zgodę na coś look for our seal of quality szukaj naszego znaku jakości 2. (integrity mechanism) (on container, door) plomba f (on package, letter) pieczęć f 3. (closing mechanism) zamknięcie n (fixed around opening) uszczelka f the cork provides a tight seal korek zapewnia szczelne zamknięcie cheap envelopes have a poor seal tanie koperty źle się zaklejają an airtight/watertight seal hermetyczne/wodoszczelne zamknięcie the rubber strip forms a seal around the door gumowy pasek uszczelnia drzwi vt 1. (authenticate) o|pieczętować [document, letter] 2. (close) zakle|ić, -jać [envelope, package, parcel] (with wax) za|pieczętować, za|lakować [envelope, package] za|plombować [container, consignment, lorry] zat|kać, -ykać [oil well, pipe, gap] 3. (make airtight, watertight) szczelnie zam|knąć, -ykać [jar, tin] uszczelni|ć, -ać [roof, window frame] 4. (settle definitely) s|cementować, przypieczętow|ać, -ywać [friendship, alliance, deal] (with sb z kimś) to seal sb's fate przypieczętować los kogoś sealed pp adj [envelope] (with glue) zaklejony (with wax) zapieczętowany [package] zaklejony [bid, instructions, orders] w zapieczętowanej or zalakowanej kopercie [jar] szczelnie zamknięty [door, vault] zaplombowany seal in: seal in [sth], seal [sth] in zachow|ać, -ywać [flavour] seal off: seal off [sth], seal [sth] off 1. (isolate) oddziel|ić, -ać [section of building, corridor, wing] 2. (cordon off) zam|knąć, -ykać dostęp do (czegoś) [building, area] zam|knąć, -ykać [street] seal up: seal up [sth], seal [sth] up szczelnie zam|knąć, -ykać [jar] zat|kać, -ykać [gap] my lips are sealed to tajemnica, nie pisnę ani słowa or słówka

seal cull
n Hunt wybijanie n fok

seal culling
n Hunt wybijanie n fok

seal ring
n sygnet m (służący jako pieczęć)

sealant
n 1. (coating) szczeliwo n 2. (filler) szpachlówka f

sealer
1. n 1. łowca m fok 2. Naut statek m do polowań na foki 2. n Constr szczeliwo n płynne

sealing
1. n Hunt polowanie n na foki 2. n (closing) (of letter) zaklejanie n (with wax) zapieczętowanie n, zalakowanie n (of container) zaplombowanie n

sealing wax
n lak m (do pieczęci)

sealskin
n futro n z fok, selskiny plt adj sealskin coat futro z fok

seam
n 1. Sewing szew m to be bursting at the seams [coat, building, bus] pękać w szwach to come apart at the seams [marriage, plan, organization] rozpadać się [garment] rozłazić się 2. Ind, Tech (join) łączenie n (welded) spaw m 3. Geol złoże n, pokład m 4. Med (suture) szew m 5. (in cricket) główny szew na piłce krykietowej vt Sewing zszy|ć, -wać

seaman
n (pl -men) 1. Mil Naut marynarz m 2. (amateur) żeglarz m

seaman apprentice
n US Mil Naut = starszy marynarz m

seaman recruit
n US Mil Naut marynarz m

seamanlike
adj to look seamanlike wyglądać jak prawdziwy żeglarz or marynarz in a seamanlike manner po marynarsku, po żeglarsku

seamanship
n sztuka f żeglarska

seamed
pp adj [stockings, tights] ze szwem a face seamed with wrinkles twarz poorana zmarszczkami

seamless
adj [garment, cloth] bez szwów [transition] gładki [process, whole] ciągły, nieprzerywany [logic] bez zarzutu

seamstress
n szwaczka f

seamy
adj [intrigue, scandal] ohydny, wstrętny [area] cieszący się złą sławą the seamy side of sth ciemna strona czegoś

seance
n seans m spirytystyczny

seaplane
n Aviat wodnosamolot m, hydroplan m

seaport
n port m morski

sear
adj liter [plant] uschnięty vt 1. (scorch) opal|ić, -ać 2. (seal) przypal|ić, -ać [wound] obsmaż|yć, -ać [meat] 3. (wither) wysusz|yć, -ać [plants] 4. (brand) przypal|ić, -ać [flesh] to be seared onto sb's memory fig wryć się komuś w pamięć

search
n 1. poszukiwania n pl, poszukiwanie n (for sb/sth kogoś/czegoś) in search of sth w poszukiwaniu czegoś in the search for a solution/for peace w poszukiwaniu rozwiązania/pokojowego rozwiązania 2. (examination) (of house, area, bag, cupboard) przeszukanie n (of sb/sth kogoś/czegoś) a house search Jur rewizja w mieszkaniu right of search Jur, Naut prawo przeprowadzenia rewizji to carry out a search of sth przeszukać coś 3. Comput przeszukiwanie n to do a search przeszukać dokument vt 1. (examine) przeszuk|ać, -iwać [area, countryside, woods, cupboard, records] Jur przeszuk|ać, -iwać, przeprowadz|ić, -ać rewizję w (czymś) [house, office, premises] [police, customs] przeszuk|ać, -iwać, z|rewidować [person] przeszuk|ać, -iwać [luggage] dokładnie prze|jrzeć, -glądać [map, page, records] to search one's mind or memory for sth szukać w pamięci czegoś I searched his face for some sign of regret szukałem na jego twarzy jakiejś oznaki żalu search me! infml skąd mam wiedzieć! 2. Comput przeszuk|ać, -iwać [file] vi 1. (seek) szukać to search for or after sb/sth szukać kogoś/czegoś 2. (examine) to search through sth przeszukiwać coś [cupboard, bag, records, file] to search a bag/pockets for sth przetrząsnąć torebkę/kieszenie w poszukiwaniu czegoś 3. Comput to search for sth szukać czegoś [data, item, file] search about, search around szukać to search around for sb/sth szukać kogoś/czegoś search around in the wardrobe/in those bushes poszukaj w szafie/w tamtych krzakach search out: search out [sb/sth], search [sb/sth] out odszuk|ać, -iwać

search engine
n Comput wyszukiwarka f

search party
n ekipa f poszukiwawcza or ratownicza

search warrant
n Jur nakaz m rewizji

search-and-replace
n Comput wyszukiwanie n i zastępowanie n

searcher
n poszukiwacz m, -ka f (rescuer) ratowni|k m, -czka f

searching
adj [look] badawczy [question, inquiry] dociekliwy [examination] wnikliwy

searchingly
adv [look, gaze] badawczo

searchlight
n reflektor m, szperacz m

searing
adj [heat, pain] piekący, palący [criticism, words] zjadliwy, cięty

seascape
n Art marina f

seashell
n muszla f (small) muszelka f

seashore
n (beach) brzeg m morza (part of coast) wybrzeże n a walk along the seashore spacer brzegiem morza the Cornish seashore wybrzeże Kornwalii

seasick
adj to be or feel seasick cierpieć na chorobę morską to get seasick dostać choroby morskiej

seasickness
n choroba f morska to suffer from seasickness cierpieć na chorobę morską

seaside
n at or by the seaside nad morzem to go to the seaside pojechać nad morze modif [town] nadmorski seaside holiday/hotel wakacje/hotel nad morzem

seaside resort
n nadmorska miejscowość f wypoczynkowa, kąpielisko n nadmorskie (larger) kurort m nadmorski

season
n 1. (time of year) pora f roku the four seasons cztery pory roku the dry/rainy season pora sucha/deszczowa 2. Zool, Bot pora f, okres m Hort sezon m the planting season pora sadzenia the growing season okres wzrostu the breeding season okres rozrodczy (of birds) sezon lęgowy it's the season for tulips teraz jest sezon na tulipany strawberries are in/out of season teraz jest/nie jest sezon na truskawki when do melons come into season? kiedy zaczyna się sezon na melony? 3. Fashn, Sport sezon m the football/hunting season sezon piłkarski/łowiecki hotels are full during the season w sezonie hotele są pełne the town is quiet out of season poza sezonem w mieście jest cicho i spokojnie early in the tourist season na początku sezonu turystycznego late in the season pod koniec sezonu the holiday season okres wakacyjny the new season's fashions moda na nowy sezon 4. (feast, festive period) okres m the season of Advent/Lent okres or czas adwentu/wielkiego postu the Christmas season okres świąt Bożego Narodzenia Season's greetings! (on Christmas cards) Wesołych Świąt! 5. Theat sezon m I played two seasons at Stratford grałem przez dwa sezony w Stratfordzie 6. Cin, TV a season of French films (in cinema, town) festiwal or przegląd filmów francuskich (on TV) cykl filmów francuskich a Fellini season przegląd filmów Felliniego a Beethoven season cykl koncertów muzyki Beethovena 7. Vet to be in season [animal] być w okresie rui 8. dat (period of social activity) sezon m towarzyski her first season jej debiut towarzyski 9. (suitable moment) there's a season for everything liter wszystko ma swój czas liter a word in season dat słowo wypowiedziane w odpowiednim momencie vt 1. Culin przyprawi|ć, -ać, doprawi|ć, -ać to season sth with salt and pepper doprawić coś solą i pieprzem 2. (prepare) sezonować [timber, cask]

season ticket
n Transp bilet m okresowy Sport, Theat abonament m

season ticket holder
n Transp posiadacz m, -ka f biletu okresowego Sport, Theat posiadacz m, -ka f abonamentu

seasonable
adj [weather] odpowiedni do pory roku [remark, advice] na czasie

seasonal
adj 1. [change, work, unemployment, fruit, produce] sezonowy [rainfall] okresowy to vary on a seasonal basis [price, menu] zmieniać się w zależności od sezonu 2. (befitting festive period) he's full of seasonal cheer udzielił mu się świąteczny nastrój

seasonal affective disorder
n Med sezonowe zaburzenia n pl afektywne, depresja f zimowa

seasonally
adv 1. (periodically) [employed] sezonowo [change, vary] w zależności od sezonu 2. Fin seasonally adjusted figures dane korygowane z uwzględnieniem wahań sezonowych

seasoned
adj 1. Constr [timber] sezonowany 2. (experienced) [soldier, veteran, troops] zaprawiony w boju [traveller, politician] wytrawny [leader, campaigner, performer] doświadczony 3. Culin [dish] przyprawiony highly seasoned mocno przyprawiony 4. Wine leżakowany

seasoning
n 1. Culin przyprawa f 2. (of timber) sezonowanie n 3. Wine (of barrel) nasączanie n winem (of wine) leżakowanie n

seat
n 1. (allocated place) miejsce n I sat down on or in the first seat I could find usiadłem na pierwszym miejscu, jakie znalazłem the nearest available seat najbliższe wolne miejsce to book or reserve a seat (in theatre, on train) zarezerwować miejsce there aren't any seats left nie ma już wolnych miejsc to keep a seat for sb zająć komuś miejsce to give up one's seat to sb ustąpić komuś miejsca to take sb's seat zająć miejsce kogoś has everybody got a seat? czy wszyscy mają gdzie siedzieć? keep your seats please proszę zostać na miejscach take your seats please proszę zająć miejsca would you prefer a seat next to the window or next to the aisle? (on plane) wolałby pan miejsce przy oknie czy przy przejściu? 2. (type, object) siedzenie n (on bicycle) siodełko n leather/fabric seats skórzane/tapicerowane siedzenia the back seat tylne siedzenie how many seats do we need to put out in the hall? ile krzeseł mamy ustawić w sali? to take or have a seat usiąść take a seat (indicating) proszę usiąść sit in the front seat usiądź z przodu 3. GB Pol (in parliament) miejsce n, mandat n (on committee) miejsce n a safe/marginal seat okręg wyborczy, w którym zwycięstwo jest pewne/wątpliwe they won the seat from the Democrats odebrali ten mandat demokratom the CDU lost seven seats to the Greens CDU straciła siedem mandatów na rzecz zielonych to take up one's seat in the Commons/Lords objąć swój mandat w Izbie Gmin/Lordów to have a seat on the council/on the board zasiadać w radzie/w zarządzie presidential seat fotel prezydencki 4. (part of chair) siedzenie n 5. (location) siedziba f (centre) ośrodek m seat of government/of the company siedziba rządu/firmy seat of learning ośrodek naukowy 6. (residence) rezydencja f country seat wiejska rezydencja 7. Equest to have a good seat dobrze trzymać się w siodle to keep one's seat utrzymać się w siodle to lose one's seat spaść z konia 8. euph (bottom) siedzenie n infml euph 9. (of pants, trousers) siedzenie n -seat in combinations a 150-seat plane/cinema samolot/kino na 150 miejsc a single-seat constituency GB jednomandatowy okręg wyborczy vt 1. (assign place to) posadzić, sadzać [person] to seat sb next to sb posadzić kogoś obok kogoś the usher will seat you bileter wskaże państwu miejsca 2. (have seats for) the car/table seats five to jest samochód na pięć osób/stolik dla pięciu osób the cinema seats 130 people kino może pomieścić 130 osób, kino ma 130 miejsc vr to seat oneself zasiąść to seat oneself at the piano/next to sb zasiąść przy pianinie/obok kogoś seated pp adj the man seated opposite mężczyzna siedzący naprzeciwko seated passengers siedzący pasażerowie to be seated siedzieć is everybody seated? czy wszyscy siedzą? please, be seated proszę spocząć please remain seated proszę nie wstawać (to passengers) proszę pozostać na swoich miejscach to take/occupy a back seat odsunąć się na bok/trzymać się z boku fig

seat cover
n Aut pokrowiec m na siedzenie

seatbelt
n pas m (bezpieczeństwa) please fasten your seatbelts proszę zapiąć pasy to put on one's seatbelt zapiąć pas he wasn't wearing a seatbelt nie miał zapiętego pasa adjustable seatbelt regulowany pas bezpieczeństwa

seatbelt tensioner
n Aut napinacz m pasów

seating
n 1. (places) miejsca n pl siedzące a stadium with seating for 50,000 spectators stadion z miejscami siedzącymi dla 50 000 widzów to introduce extra seating dostawić dodatkowe miejsca 2. (arrangement) I'll organize the seating ja się zajmę rozmieszczeniem gości modif seating arrangements rozmieszczenie gości (przy stole) seating capacity of 300 300 miejsc siedzących what is the theatre's seating capacity? ile miejsc ma teatr? seating plan plan rozmieszczenia przy stole seating requirements wymagana ilość miejsc siedzących the lounge has seating accommodation for 250 passengers w hali jest 250 miejsc siedzących

seatmate
n US sąsiad m, -ka f (w samolocie, pociągu)

seawall
n wał m nadmorski, opaska f brzegowa

seaward
adj [side, isthmus] od strony morza [wind] w kierunku morza, od lądu adv (also seawards) [fly, move, look] w kierunku pełnego morza

seaway
n (line of travel) szlak m morski, droga f morska (navigable waterway) kanał m morski

seaweed
n wodorosty m pl morskie

seaworthiness
n zdolność f do żeglugi

seaworthy
adj [ship] zdatny do żeglugi to make a ship seaworthy przygotować statek do rejsu

sebaceous
adj łojowy

seborrhoea
n Med łojotok m

sebum
n łój m skórny

sec
n 1. = second s 2. infml (short instant) sekundka f infml hang on a sec! sekundkę!

secant
n Math (function) sekans m (line) sieczna f

secateurs
npl GB sekator m a pair of secateurs sekator

secede
vi Pol odłącz|yć, -ać się (from sth od czegoś) wyst|ąpić, -ępować (from sth z czegoś)

secession
n secesja f, odłączenie się n secession from sth odłączenie się od czegoś, wystąpienie z czegoś

secessionist
n secesjonist|a m, -ka f, zwolenni|k m, -czka f secesji adj secesjonistyczny [person] dążący do secesji

seclude
vt odseparow|ać, -ywać, od|izolować (from sth od czegoś)

secluded
adj [spot, corner] ustronny [house] odosobniony [life] z dala od ludzi

seclusion
n odosobnienie n (from sth od czegoś) to live in seclusion żyć w odosobnieniu in the seclusion of one's own home w zaciszu własnego domu

second
1. n 1. (unit of time) sekunda f (instant) sekunda f, chwila f, moment m it was over in seconds w ciągu kilku sekund było po wszystkim with (just) seconds to spare w ostatniej chwili this won't take a second to nie potrwa nawet sekundę just a second! chwileczkę!, sekundkę! (with)in seconds she was asleep zasnęła w ciągu kilku sekund they should arrive any second now powinni przyjechać lada chwila at six o'clock to the second o szóstej co do sekundy 2. (angular) sekunda f there are 3600 seconds in a degree jeden stopień ma 3 600 sekund every second counts liczy się każda sekunda 2. n 1. (ordinal number) drug|i m, -a f, -ie n he came a good or close second in the race przybiegł na drugim miejscu, tuż za zwycięzcą X was the most popular in the survey, but Y came a close second X był najpopularniejszy w sondażu, ale Y był tuż za nim he came a poor second zajął zaledwie drugie miejsce his family comes a poor second to his desire for success sukces jest dla niego dużo ważniejszy niż rodzina the problem of crime was seen as second only to unemployment za problem ważniejszy niż przestępczość uznano tylko bezrobocie 2. (date) the second of May drugi maja 3. GB Univ upper/lower second ocena dobra/dość dobra (na dyplomie ukończenia studiów) 4. (also second gear) Aut drugi bieg m dwójka f infml in second na dwójce infml 5. (inferior article) artykuł m w drugim gatunku these plates are seconds to są talerze w drugim gatunku 6. (in boxing, wrestling, duel) sekundant m seconds out (of the ring)! sekundanci, z ringu! 7. Mus (interval) sekunda f seconds npl infml dokładka f, repeta f to ask for/have seconds prosić o dokładkę/wziąć dokładkę adj drugi for the second time drugi raz, po raz drugi one's second teeth zęby stałe second violin Mus drugie skrzypce he thinks he's a second Churchill wydaje mu się, że jest drugim Churchillem every second day/Tuesday co drugi dzień/wtorek to have a second chance to do sth mieć drugą szansę na zrobienie czegoś you won't get a second chance! drugiej szansy nie będzie! to have or take a second helping (of sth) wziąć dokładkę (czegoś) to have a second look przyjrzeć się dokładniej to ask for a second opinion (from doctor, lawyer) zasięgnąć opinii innego specjalisty in the second place po drugie adv 1. (in second place) [come, finish] na drugim miejscu, (jako) drugi his loyalty to the firm comes second to his personal ambition lojalność wobec firmy jest dla niego ważniejsza niż osobiste ambicje the fact that he is my father comes second to, że jest moim ojcem, jest sprawą drugorzędną I agreed to speak second zgodziłem się przemawiać jako drugi the second longest bridge in the world drugi co do długości most na świecie the second oldest in the family drugi pod względem wieku członek rodziny 2. Rail to travel second podróżować drugą klasą 3. (also secondly) po drugie second, I have to say that... po drugie, muszę powiedzieć, że... vt 1. (help) sekundować (komuś) [person] 2. (support) pop|rzeć, -ierać [motion] to be second nature to sb być drugą naturą kogoś after a while, driving becomes second nature po pewnym czasie kierowca prowadzi samochód, jakby nic innego przez całe życie nie robił it is second to none to nie ma sobie równych to do sth without (giving it) a second thought zrobić coś bez wahania he didn't give them a second thought nawet przez chwilę o nich nie pomyślał on second thoughts po namyśle, po zastanowieniu to have second thoughts mieć wątpliwości I'm having second thoughts about going there mam wątpliwości, czy powinienem tam iść to get one's second wind złapać drugi oddech 3. vt (transfer) Mil, Comm przen|ieść, -osić tymczasowo, oddelegow|ać, -ywać [employee, officer] (from sth/to sth z czegoś/do czegoś)

second ballot
n druga tura f głosowania

second best
n I refuse to settle for or take second best nie zadowala mnie byle co as a second best, I suppose it will do jeżeli nie ma nic lepszego, niech będzie to adv he came off GB or out US second best został pokonany, był gorszy in the choice between quality and price, quality often comes off second best przy wyborze między jakością a ceną, często cena bierze górę

second chamber
n Pol wyższa izba f (parlamentu)

second class
n 1. Post przesyłka f zwykła 2. Rail druga klasa f second-class adj 1. Post [post, mail] zwykły second class stamp znaczek na przesyłkę zwykłą 2. Rail second class carriage/ticket wagon/bilet drugiej klasy 3. GB Univ second class degree dyplom ukończenia studiów z oceną dobrą 4. (second-rate) [hotel] podrzędny second class product/goods produkty/towary w drugim gatunku second class citizen obywatel drugiej kategorii adv Rail to travel second class podróżować drugą klasą Post to send sth second class wysłać coś jako przesyłkę zwykłą

second cousin
n dalszy krewny m, dalsza krewna f

second degree
n Univ = stopień m magisterski

second estate
n Hist drugi stan m, szlachta f

second generation
n druga generacja f modif second generation computers komputery drugiej generacji

second hand
n (on watch, clock) wskazówka f sekundowa, sekundnik m

second in command
n Mil zastępca m dowódcy fig drugi m po szefie infml

second language
n drugi język m

second lieutenant
n Mil podporucznik m

second mate
n Naut drugi oficer m

second mortgage
n druga hipoteka f

second name
n 1. (surname) nazwisko n 2. (second forename) drugie imię n

second officer
n Naut = second mate

second person
n Ling druga osoba f in the second person singular/plural w drugiej osobie liczby pojedynczej/mnogiej

second reading
n Pol drugie czytanie n

second sight
n jasnowidzenie n to have (the gift of) second sight mieć dar jasnowidzenia

second strike
n Mil drugie uderzenie n modif second strike strategy strategia drugiego uderzenia second strike missile pocisk drugiego rażenia

second string
n Sport (player) zawodnik m rezerwowy

second-degree burn
n oparzenie n drugiego stopnia

second-degree murder
n US Jur morderstwo n drugiego stopnia (bez premedytacji)

second-guess
vt infml (anticipate) przewi|dzieć, -dywać [reaction, results] to second-guess sb odgadnąć zamiary kogoś

second-hand
adj [clothes, car, goods] używany [news, information, account] z drugiej ręki [idea, opinion] zasłyszany second-hand market rynek artykułów używanych second-hand bookshop antykwariat second-hand car dealer sprzedawca używanych samochodów second-hand value okazyjna cena adv [find out, learn] z drugiej ręki to buy second-hand kupować rzeczy używane

second-rate
adj [actor, writer, institution] podrzędny [film, novel] kiepski, niewiele wart second-rate product produkt niskiej jakości

second-rater
n (person) miernota m/f infml

secondarily
adv ponadto

secondary
n 1. Med przerzut m 2. = secondary colour adj 1. (less important) [consideration, importance, interest] drugorzędny [effect] uboczny, dodatkowy to be of secondary importance mieć drugorzędne znaczenie 2. Ling [accent, stress] poboczny 3. (not original) [process, cause] wtórny (to sth w stosunku do czegoś) secondary quality/cause Philos jakość/przyczyna wtórna or druga 4. Sch [education] ponadpodstawowy secondary level poziom szkoły średniej secondary teacher nauczyciel w szkole średniej

secondary color
GB zob. secondary colour

secondary colour
US n kolor m pochodny

secondary evidence
n Jur dowód m pośredni

secondary glazing
n dodatkowe skrzydła n pl okienne

secondary health care
n ponadpodstawowa opieka f medyczna

secondary infection
n Med zakażenie n wtórne

secondary modern (school)
n GB = średnia szkoła f ogólnokształcąca

secondary picket
n strajk m solidarnościowy

secondary picketing
n strajki m pl solidarnościowe

secondary road
n droga f drugorzędna

secondary school
n = szkoła f średnia

secondary sexual characteristic
n drugorzędowa cecha f płciowa

seconder
n osoba f popierająca wniosek we need a seconder for the motion potrzebny jest ktoś, kto poprze wniosek

secondly
adv po drugie

secondment
n tymczasowe przeniesienie n, oddelegowanie n (from sth/to sth z czegoś/do czegoś) to be on secondment być tymczasowo przeniesionym

secrecy
n (secret nature) tajemnica f (ability to keep secrets) dyskrecja f in secrecy w tajemnicy, potajemnie why all the secrecy? po co ta cała tajemnica? the secrecy surrounding their finances tajemnica otaczająca ich sytuację finansową there's the need for absolute secrecy konieczna jest absolutna dyskrecja a veil/an air of secrecy aura tajemniczości

secret
n 1. (unknown thing) tajemnica f, sekret m to tell sb a secret wyjawić komuś tajemnicę or sekret to keep a secret dochować tajemnicy or sekretu to let sb in on a secret dopuścić kogoś do tajemnicy or do sekretu I make no secret of my membership of the party nie robię tajemnicy z tego, że należę do partii it's an open secret that... jest tajemnicą poliszynela, że... there's no secret about who/when/how... ogólnie wiadomo, kto/kiedy/jak... I have no secrets from my sister nie mam przed siostrą żadnych tajemnic or sekretów 2. (key factor) sekret m (of sth czegoś) adj [passage, ingredient] tajemny, sekretny [meeting] potajemny [plan] tajny [contributor] anonimowy [admirer, admiration] cichy to keep sth secret from sb trzymać coś przed kimś w tajemnicy or sekrecie to be a secret drinker pić po kryjomu in secret adv phr w tajemnicy, w sekrecie Jur przy drzwiach zamkniętych

secret agent
n tajny agent m

secret ballot
n tajne głosowanie n

secret police
n tajna policja f

secret service
n służby plt specjalne, tajne służby plt

secret society
n tajne stowarzyszenie n

secret weapon
n tajna broń f also fig

secretaire
n sekretarzyk m (large) sekretera f

secretarial
adj [work, skills] sekretarski secretarial course kurs dla sekretarek secretarial college szkoła sekretarek secretarial staff sekretarki

secretariat
n sekretariat m

secretary
n 1. (in office) sekreta|rz m, -rka f secretary of or to sb sekretarka kogoś personal/private secretary osobisty/prywatny sekretarz 2. (of committee, society) sekretarz m general/regional secretary sekretarz generalny/okręgowy party secretary Hist sekretarz partii 3. GB Pol Secretary minister m Foreign/Home/Defence secretary minister spraw zagranicznych/spraw wewnętrznych/obrony Environment/Northern Ireland secretary, secretary of State for the Environment/for Northern Ireland minister środowiska/do spraw Irlandii Północnej 4. US Pol Secretary sekretarz m Defense/Treasury Secretary sekretarz obrony/skarbu Secretary of State sekretarz stanu 5. (desk) sekretarzyk m (large) sekretera f

secretary bird
n Zool sekretarz m

secretary-general
n sekretarz m generalny

secrete
1. vt Biol, Med wydziel|ić, -ać [fluid] 2. vt (hide) ukry|ć, -wać

secretion
1. n Biol, Med. (substance) wydzielina f (activity) wydzielanie n 2. n (hiding) ukrycie się n, schowanie n

secretive
adj [nature] skryty [person] (by nature) skryty (about something) tajemniczy [expression, conduct, smile] tajemniczy, zagadkowy to be secretive about sth robić z czegoś tajemnicę

secretively
adv [behave, smile] (mysteriously) tajemniczo, zagadkowo (furtively) skrycie he wrote it secretively at night napisał to potajemnie w nocy

secretiveness
n (mysteriousness) tajemniczość f (reserve) skrytość f

secretly
adv [meet, plan, organize] potajemnie [hope, desire] skrycie

sect
n sekta f

sectarian
n sekciarz m adj sekciarski [murder, violence] o podłożu religijnym

sectarianism
n sekciarstwo n

section
n 1. (part) (of train, aircraft, town, forest, area, object, public, population, group) część f (of pipe, tunnel, road, river) odcinek m (of orange) cząstka f women's sections Pol środowiska kobiece the brass/string section sekcja instrumentów dętych/smyczkowych 2. (department) (of company, office, library, shop) dział m (of organization) sekcja f computer/consular section dział informatyczny/konsularny 3. (subdivision) (of act, bill, report) ustęp m (of report) część f (of newspaper) dział m he was charged under section 24 postawiono mu zarzuty z paragrafu 24 under section 13 zgodnie z paragrafem 13 sports/books section dział sportowy/literacki 4. (passage) fragment m, ustęp m there's a section on verbs at the end na końcu jest ustęp poświęcony czasownikom 5. Mil pluton m 6. Biol, Geol (thin slice) wycinek m 7. Math, Geol, Biol (view) przekrój m 8. Med cięcie n 9. Rail (part of network) odcinek m linii kolejowej 10. US Rail (of sleeping car) przedział m (w wagonie sypialnym) 11. US Rail (relief train) dodatkowy pociąg m vt 1. (divide) po|dzielić [map, area, document, computer screen] 2. (in surgery) przeci|ąć, -nać 3. GB Med (confine to mental hospital) umie|ścić, -szczać w szpitalu psychiatrycznym [person] section off: section off [sth], section [sth] off oddziel|ić, -ać, wydziel|ić, -ać [part, area, department]

section gang
n US Rail brygada f remontowa odcinka trakcji

section hand
n US Rail robotnik m kolejowy

section mark
n znak m paragrafu, paragraf m

sectional
adj 1. (factional) [interests, objectives] partykularny sectional hatred nienawiść dzieląca społeczeństwo 2. (in section) [drawing, view] przekrojowy 3. US sectional bookcase regał segmentowy

sectionalism
n pej partykularyzm m

sector
n 1. (area of land, sea) strefa f (of sth czegoś) 2. (of economy) sektor m the public/private sector sektor publiczny/prywatny 3. wycinek m koła

sectorial
adj [analysis] sektorowy

secular
adj świecki a secular priest/clergyman świecki duchowny

secularism
n sekularyzm m

secularization
n (of society, education) sekularyzacja f, zeświecczenie n, laicyzacja f (of church property) sekularyzacja f

secularize
vt ześwieccz|yć, -ać, z|sekularyzować [society, education] z|sekularyzować [church property]

secure
adj 1. (stable, not threatened) [job, income, financial position, investment] pewny, bezpieczny [basis, base, foundation] solidny [world record, sporting position] niezagrożony 2. (safe) [hiding place, route] bezpieczny, pewny secure hospital szpital-więzienie o zaostrzonym rygorze to be secure against sth być zabezpieczonym przed czymś to make the house/the computer secure zabezpieczyć dom/komputer 3. (reliable) [lock, foothold, handhold] pewny [nail] wbity jak należy [knot] mocno zawiązany [rope] dobrze umocowany [door, window] zamknięty jak należy to be secure [structure, ladder] być stabilnym, stać pewnie to make a rope secure dobrze umocować linę to make a door secure dobrze zamknąć drzwi 4. Psych [family, home] zapewniający poczucie bezpieczeństwa to feel secure czuć się bezpiecznie or pewnie secure in the knowledge that... pewny, że... 5. (fraud-proof) [transaction, line] bezpieczny vt 1. (procure, obtain) uzysk|ać, -iwać, zapewni|ć, -ać sobie [agreement, promise, release] zdoby|ć, -wać [job, majority, money, visa, right] osiąg|nąć, -ać [objective, profit] to secure a conviction doprowadzić do skazania podejrzanego 2. (make firm, safe) umocow|ać, -ywać, zamocow|ać, -ywać [rope] dobrze zam|knąć, -ykać [door, window] ustawi|ć, -ać [ladder] to secure sth to the wall by screws przymocować coś do ściany śrubami the boat was secured with a thick rope łódka była porządnie zacumowana na grubej linie she secured her hair with pins podpięła włosy szpilkami 3. (make safe) zabezpiecz|yć, -ać [house, camp, flank, position, future, job] to secure sth against or from sth zabezpieczyć coś przed czymś 4. Fin zabezpiecz|yć, -ać [loan, debt] a loan secured against or on a house pożyczka pod zastaw domu

secure unit
n oddział m wzmożonego nadzoru (w szpitalu psychiatrycznym)

secured bond
n Fin obligacja f gwarantowana

secured loan
n pożyczka f zabezpieczona

securely
adv 1. (carefully) [fasten, fix, tie, wrap, pin] dobrze, porządnie 2. (safely) [invest] pewnie, bezpiecznie [hidden, locked up] dobrze, bezpiecznie this document should be kept securely ten dokument należy trzymać w bezpiecznym miejscu 3. fig to be securely founded mieć solidne podstawy

securities
npl Fin papiery m pl wartościowe modif Fin securities market/issue/prices rynek/emisja/ceny papierów wartościowych securities trading handel papierami wartościowymi securities income dochód z papierów wartościowych

securitization
n Fin zamiana f pożyczki na zbywalny papier wartościowy

securitize
vt Fin zamieni|ć, -ać pożyczkę na zbywalny papier wartościowy

security
n 1. (safe state) bezpieczeństwo n (safe feeling) poczucie n bezpieczeństwa security of employment, job security gwarancja zatrudnienia 2. (for site, prison, VIP) (measures) środki m pl bezpieczeństwa (guards, system) ochrona f to tighten security zaostrzyć środki bezpieczeństwa state/national security bezpieczeństwo państwa/narodowe to call security zawołać ochronę 3. (guarantee) zabezpieczenie n (on sth czegoś) to borrow on security pożyczać pod zabezpieczenie to take/leave sth as security wziąć/dać coś jako zabezpieczenie to stand security for sb poręczyć za kogoś 4. Fin papier m wartościowy, walor m modif security measures/standards środki/normy bezpieczeństwa security door drzwi zabezpieczające security barrier barierka zabezpieczająca or ochronna security camera kamera nadzorująca security code szyfr zabezpieczający security firm/badge firma/odznaka ochroniarska security staff ochrona

security blanket
n (soft toy) przytulanka f

security clearance
n certyfikat m bezpieczeństwa

security forces
npl siły f pl bezpieczeństwa

security guard
n strażnik m, ochroniarz m

security leak
n przeciek m poufnych informacji

security officer
n pracownik m ochrony

security risk
n potencjalne zagrożenie n

security van
n GB furgonetka f z ochroną (do transportu gotówki)

sedan
n US Aut sedan m

sedan chair
n lektyka f

sedate
adj [person, pace] stateczny [lifestyle] spokojny vt poda|ć, -wać (komuś) środek uspokajający [patient] sedated pp adj (znajdujący się) pod wpływem środków uspokajających

sedately
adv spokojnie, statecznie

sedateness
n (of attitude) spokój m, równowaga f (psychiczna) (of manner) stateczność f

sedation
n Med uspokojenie n polekowe to be under sedation być pod działaniem środków uspokajających

sedative
n środek m uspokajający adj [effect, drug] uspokajający

sedentary
adj [job, lifestyle] siedzący [birds, population] osiadły

sedge
n Bot turzyca f

sedge warbler
n Zool rokitniczka f

sediment
n osad m

sedimentary
adj Geol osadowy, sedymentacyjny

sedimentation
n Geol, Chem osadzanie (się) n, sedymentacja f

sedition
n podburzanie n to preach sedition nawoływać do buntu

seditious
adj [view, activity] wywrotowy [speech] podżegający

seduce
vt 1. (sexually) [person] uw|ieść, -odzić 2. fig [idea, project] s|kusić, z|nęcić to seduce sb into doing sth skusić kogoś do zrobienia czegoś to be seduced by sth dać się skusić czemuś they were seduced into buying this car by the low price do kupna tego samochodu skusiła ich niska cena to seduce sb away from sth odwieść kogoś od czegoś to be seduced away from sth dać się odwieść od czegoś

seducer
n uwodziciel m

seduction
n 1. (act of seducing) uwiedzenie n 2. (attractive quality) nieodparty urok m (of sth czegoś)

seductive
adj [smile] uwodzicielski [person] ponętny [argument, proposal] kuszący, nęcący

seductively
adv [smile, whisper] uwodzicielsko

seductiveness
n ponętność f

seductress
n uwodzicielka f

sedulous
adj fml [student] gorliwy [devotion] wierny [attention] baczny

sedulously
adv fml [pursue, strive] gorliwie

see
1. (pt saw pp seen) vt 1. (perceive) zobaczyć, widzieć [object, person] to see sb/sth with one's own eyes zobaczyć kogoś/coś na własne oczy to see that... zobaczyć, że... to see where/how... zobaczyć, gdzie/jak... you'll see how it's done zobaczysz, jak to się robi I saw him steal the car widziałem, jak ukradł samochód I saw him stealing the car widziałem, jak kradł samochód he was seen to take the money widziano, jak brał pieniądze I could see the bus coming widziałem, jak nadjeżdża autobus we didn't see anything nic nie widzieliśmy I saw something in the dark zobaczyłem coś w ciemnościach there's nothing to see nie ma nic do oglądania there's nobody to be seen nikogo nie widać can you see him (in the crowd)? widzisz go (w tym tłumie)? I could see (that) she'd been crying widać było, że płakała there was going to be trouble: I could see it coming or I could see it a mile off zbliżały się kłopoty, czułem to I hate to see an animal in pain nie mogę patrzeć, jak zwierzę cierpi I don't like to see you so unhappy przykro mi, że jesteś taki nieszczęśliwy I don't know what you see in him infml nie wiem, co w nim widzisz it was too dark to see my way było tak ciemno, że nie widziałem, gdzie idę 2. (imagine) in the darkness I saw monsters everywhere w ciemności wszędzie widziałem potwory you're seeing things! masz przywidzenia! 3. (watch) o|bejrzeć, -glądać [film, TV programme, play, match, game] we went to see a film poszliśmy na film did you see the interview on TV? widziałeś ten wywiad w telewizji? I've seen the play twice oglądałem or widziałem tę sztukę dwa razy 4. (inspect) [inspector, teacher] zobaczyć, prze|jrzeć, -glądać [accounts, documents, student's work] 5. (look at) see page 156 patrz strona 156 see (diagram) overleaf patrz (wykres) na odwrocie 6. (go to see) zobaczyć, widzieć [place, country, building] (as tourist) zwiedz|ić, -ać [place, country, building] yesterday we saw the Parthenon wczoraj widzieliśmy or zwiedzaliśmy Partenon to see the sights zwiedzać to see the world zobaczyć or zwiedzić świat 7. (visit, consult) pójść do (kogoś), iść do (kogoś) [doctor] zobaczyć się z (kimś), widzieć się z (kimś) [person] you should see a doctor about the pain powinieneś pójść do lekarza z tym bólem I'm seeing a psychiatrist idę do psychiatry what did you want to see me about? w jakiej sprawie chciał pan się ze mną zobaczyć or widzieć? 8. (meet up with) zobaczyć się z (kimś), widzieć się z (kimś) (regularly) widywać się z (kimś) I'll be seeing her on Friday będę się z nią widział or zobaczę się z nią w piątek I happened to see her in the post office przypadkowo spotkałem ją na poczcie he's seeing a married woman widuje się or spotyka się z jakąś mężatką they see a lot of each other często się widują try to see less of her próbuj rzadziej się z nią widywać see you (later)! infml na razie! infml see you next week/(on) Sunday! infml do przyszłego tygodnia/do niedzieli! 9. (receive) [doctor, manager, headmaster] przyj|ąć, -mować [person] the manager will see you tomorrow kierownik przyjmie pana jutro 10. (understand) z|rozumieć [joke] dostrze|c, -gać [significance, relevance, difficulty, advantage] to see how/where/what... rozumieć, jak/gdzie/co... I just can't see what you're driving at po prostu nie rozumiem, do czego zmierzasz do you see what I mean? rozumiesz, o co mi chodzi? he didn't see the point of the story nie zrozumiał, o co chodziło w tej historii 11. (look upon, consider) widzieć [matter, situation] to see sth from sb's point of view patrzyć na coś z punktu widzenia kogoś I see things differently now wszystko teraz widzę inaczej as or the way I see it, we have to... moim zdaniem, musimy... I see it as an insult odbieram to jako zniewagę to see sb as a leader/hero widzieć w kimś przywódcę/bohatera I don't see it as a problem of poverty według mnie to nie jest problem biedy I don't see him as honest moim zdaniem on nie jest uczciwy 12. (note, observe) as we have already seen, ... jak już widzieliśmy, ... it can be seen from this example that... widać z tego przykładu, że... it has already been seen that... widzieliśmy już, że... 13. (visualize, envisage) wyobra|zić, -żać sobie I can see a situation in which... mogę sobie wyobrazić sytuację, w której... I don't see her changing her mind nie wyobrażam sobie, żeby miała zmienić zdanie I can't see the situation changing nie wydaje mi się, żeby sytuacja miała się zmienić 14. (make sure) to see (to it) that... dopilnować, żeby... see (to it) that the children are in bed by nine dopilnuj, żeby dzieci o dziewiątej były już w łóżkach 15. (find out) zobaczyć to see what/how/when... zobaczyć, co/jak/kiedy... I'm going to see what she's doing/how she's doing zobaczę, co ona robi/jak jej idzie I'll have to see if I can get permission muszę zobaczyć, czy mi się uda dostać pozwolenie it remains to be seen if... okaże się, czy... let's see what we've got here zobaczmy, co my tutaj mamy 16. (witness, experience) widzieć she had seen so much misfortune in her life widziała w życiu tyle nieszczęścia I've seen it all! już to widziałem! my coat has seen a lot of hard wear mój płaszcz wiele przeżył hum a century which saw the birth of computer science wiek, który był świadkiem narodzin informatyki a period which saw enormous changes okres, w którym zaszły ogromne zmiany this year sees the bicentenary of the event w tym roku obchodzimy dwóchsetlecie tego wydarzenia I never thought I'd see the day when... nigdy nie sądziłem, że doczekam dnia, kiedy... we'll never see her like again kogoś takiego już nie spotkamy 17. (accompany) odprowadz|ić, -ać to see sb to the door/station odprowadzić kogoś do drzwi/na dworzec to see sb home odprowadzić kogoś do domu to see sb across the road przeprowadzić kogoś przez ulicę she saw the children to bed położyła dzieci spać 18. (in poker) sprawdz|ić, -ać [opponent] vi (pt saw pp seen) 1. (with eyes) zobaczyć, widzieć I can't see nic nie widzę as you can see , a few pages are missing jak widzisz, brakuje kilku stron some animals can see in the dark niektóre zwierzęta widzą w ciemności see for yourself sam zobacz to see double (after accident) widzieć podwójnie move over: I can't see through you przesuń się, nie jesteś przezroczysty hum try to see beyond your own concerns spróbuj spojrzeć dalej niż czubek własnego nosa fig you can see for miles widać wszystko w promieniu wielu kilometrów 2. (understand) rozumieć 'look, it works like this' - 'oh, I see' "spójrz, to tak działa" - "aha, rozumiem" 'my brother is coming' - 'I see' "mój brat przyjeżdża" - "ach, tak" do you see? rozumiesz? now I (can) see teraz rozumiem as far as I can see, you're right wydaje mi się, że masz rację can't you see that...? nie widzisz, że...? 3. (check, find out) zobaczyć I'll go and see pójdę zobaczyć we'll see zobaczymy you'll have to wait and see to się dopiero okaże 4. (think, consider) I'll have to see muszę się zastanowić let me see niech pomyślę let's see zastanówmy się vr (pt saw pp seen) to see oneself zobaczyć się, widzieć się he saw himself already elected president oczami wyobraźni już widział się na stanowisku prezydenta I can't see myself as or being a famous singer nie widzę siebie w roli sławnego piosenkarza see about: see about [sth] zaj|ąć, -mować się (czymś) to see about doing sth zająć się robieniem czegoś see off: see off [sb], see [sb] off 1. (say goodbye to) po|żegnać we saw him off at the station odprowadziliśmy go na dworzec 2. (throw out) wyprowadz|ić, -ać to see sb off the premises wyprowadzić kogoś z budynku see out: see out [sth], see [sth] out (survive) przetrwać we have enough coal to see the winter out mamy wystarczający zapas węgla, żeby przetrwać zimę see [sb] out odprowadz|ić, -ać do drzwi I'll see myself out trafię do wyjścia, proszę się nie fatygować see through: see through [sb/sth] przejrzeć [deception, lie, person] I can see through your little game! infml przejrzałem cię na wylot! see [sth] through doprowadz|ić, -ać do końca see [sb] through (help survive) there is enough food to see us through the week mamy wystarczająco dużo jedzenia, żeby przeżyć cały tydzień this money will see you through te pieniądze wam wystarczą see to: see to [sth] do|pilnować [person, task] there is no cake left, the children saw to that! nie ma już ciasta, dzieci się o to postarały! I'll see you right infml ja się tobą zajmę now I've seen it all! teraz już wszystko rozumiem! 2. n (official seat) stolica f biskupstwa (diocese) biskupstwo n

see-through
adj [garment] prześwitujący, przezroczysty

seed
n 1. Bot, Culin (of plant) nasienie n (fruit pip) pestka f 2. Agric (for sowing) nasiona n pl, ziarno n to go or run to seed [plant] iść w ziarno fig [person] zaniedbać się [organization, country] podupadać 3. fig (beginning) zarodek m, zalążek m to sow the seeds of discontent/hope posiać ziarno niezadowolenia/nadziei the seeds of doubt were sown in her mind w jej głowie zrodziły się wątpliwości 4. Sport rozstawiony zawodnik m, rozstawiona zawodniczka f the top seed najwyżej rozstawiony zawodnik the fifth or number five seed zawodnik rozstawiony z numerem piątym 5. arch (semen) nasienie n 6. arch (descendants) potomstwo n vt 1. (sow) obsi|ać, -ewać [field, lawn] (with sth czymś) 2. (also deseed) wypestkować [grape, raisin] 3. Sport rozstawi|ć, -ać to be seeded sixth or (number) six być rozstawionym z numerem szóstym 4. Meteorol to seed clouds wywoływać deszcz środkami chemicznymi vi [plant] wytw|orzyć, -arzać nasiona

seed box
n = seed tray

seed corn
n ziarno n siewne fig zaczyn m fig

seed leaf
n Bot liścień m

seed merchant
n (person) właściciel m, -ka f sklepu z nasionami seed merchant's (shop) sklep nasienniczy

seed money
n Fin kapitał m na rozpoczęcie działalności gospodarczej

seed oyster
n młoda ostryga f

seed pearl
n drobna perła f

seed pod
n Bot owocnia f, torebka f nasienna

seed potato
n sadzeniak m

seed tray
n skrzynia f wysiewna

seedbed
n 1. rozsadnik m 2. fig rozsadnik m, wylęgarnia f fig

seedcake
n ciastko n z kminkiem

seeder
n Agric siewnik m

seedily
adv seedily dressed nędznie ubrany to live seedily żyć w biedzie

seediness
n 1. (shabbiness) zaniedbany wygląd m 2. (sordidness) wątpliwa reputacja f

seeding
n 1. Agric siew m 2. Sport rozstawienie n (zawodników)

seeding machine
n siewnik m

seedless
adj bez nasion, pozbawiony nasion [grape, raisin] bezpestkowy

seedling
n rozsada f, sadzonka f

seedy
adj 1. (shabby) [hotel] obskurny [street] zaniedbany, brudny [person] zaniedbany 2. (disreputable) [area, activity, club, person] podejrzany 3. infml (ill) niedysponowany to feel seedy marnie się czuć

seeing
conj seeing that or as jako że zważywszy że I'll pay for it, seeing that or as it's your birthday jako że są twoje urodziny, ja zapłacę seeing as how she doesn't live here any more infml ponieważ już tu nie mieszka

seek
(pt, pp sought) vt 1. (try to obtain, wish to have) szukać (czegoś) [means, solution, fame, agreement, revenge, backing] ubiegać się o (coś) [re-election, asylum, promotion] dążyć do (czegoś) [confrontation] zwr|ócić, -acać się z prośbą o (coś) [advice, help, approval, permission] zabiegać o (coś) [redress] to seek one's fortune in the city szukać szczęścia w mieście to seek refuge abroad szukać schronienia za granicą to seek peace pragnąć pokoju to seek a public inquiry zabiegać o wszczęcie śledztwa to seek to do sth starać się coś zrobić I do not seek to... nie staram się... 2. (look for) [police, employer, person] szukać, poszukiwać [person, object] 'sporty 45-year-old divorcee seeks similar' Journ "45-letnia, rozwiedziona, lubiąca sport, pozna odpowiedniego pana" -seeking in combinations sun-/fun-seek holidaymakers szukający słońca/zabawy urlopowicze a promotion-seek team drużyna walcząca o awans vi to seek for or after sth szukać czegoś seek out: seek out [sb/sth], seek [sb/sth] out odszuk|ać, -iwać [person] odszuk|ać, -iwać, wyszuk|ać, -iwać to seek out and destroy Mil zlokalizować i zniszczyć

seeker
n seeker after or for sth szukający czegoś publicity-seekers szukający rozgłosu asylum-seekers ubiegający się o azyl

seem
vi 1. (give impression) wyda|ć, -wać się he seems (to be) sad/disappointed wydaje się smutny/rozczarowany, wygląda na smutnego/rozczarowanego the statistics/experiments seem to indicate that... statystyki/doświadczenia wydają się wskazywać na to, że... there seems to be a fault in the program wydaje się or wygląda na to, że w programie jest błąd he seems to be looking for sth/to have lost sth chyba czegoś szuka/coś zgubił it would seem so tak by się wydawało it would seem not chyba nie that would seem the right thing to do wydaje się , że tak należy 'have they told her?' - 'so it seems'/'it seems not' "powiedzieli jej?" - "na to wygląda"/"chyba nie" the whole house seemed to shake wydawało się, że cały dom się trzęsie things seem to be a lot better between them now wydaje się, że teraz układa się między nimi dużo lepiej things are not always what or as or how they seem pozory często mylą how does she seem today? jak ona się dzisiaj czuje? it seems that she's gone out wygląda na to, że wyszła it seems to me that... wydaje mi się, że... it seems as if or as though... wydaje się, że... it very much seems as if or as though... nie sposób się oprzeć wrażeniu, że... it seems hours since we left wydaje się, że upłynęło ładnych kilka godzin, odkąd wyjechaliśmy there doesn't seem to be any solution wydaje się or wygląda na to, że nie ma rozwiązania there seems to be some mistake wydaje się or wygląda na to, że jest gdzieś jakiś błąd it seemed like a good idea at the time wtedy wydawało się, że to dobry pomysł 2. (have impression) I seem to have done it chyba to zrobiłem I seem to have offended him chyba go obraziłem I seem to remember that I left it on the table zdaje mi się, że zostawiłem to na stole 3. (expressing criticism or sarcasm) he/she seems to think that... on/ona chyba myśli, że... they don't seem to realize that... oni chyba nie zdają sobie sprawy, że... you seem to have forgotten this point chyba zapomniałeś o tej sprawie they haven't, it seems, reached a decision yet wygląda na to, że or najwyraźniej nie podjęli jeszcze decyzji it seems that sugar is bad for you wygląda na to, że or najwyraźniej cukier ci szkodzi what seems to be the problem? w czym problem? 4. (despite trying) I (just) can't seem to do it najwyraźniej nie potrafię tego zrobić

seeming
adj [embarrassment, ease] pozorny

seemingly
adv [unaware, untroubled] pozornie, na pozór

seemliness
n fml (of behaviour, dress) stosowność f

seemly
adj fml [conduct, dress] stosowny

seen
pp see

seep
vi [liquid] przesącz|yć, -ać się, sączyć się [gas, smoke] przesącz|yć, -ać się [smell] przedosta|ć, -wać się [light] sączyć się to seep out of sth/through sth [liquid, light] sączyć się z czegoś/przez coś [gas] ulatniać się z czegoś/przez coś to seep away [liquid] wyciekać the blood seeped through the bandages krew przesiąkała przez bandaże

seepage
n wyciek m, przeciek m

seer
n jasnowidz m

seersucker
n Tex pomarszczona tkanina bawełniana lub lniana, często w paski

seesaw
n huśtawka f (pozioma deska) fig (motion) huśtawka f fig vi [children] po|huśtać się fig [prices, rates] skakać fig the fight/debate seesawed to jedna, to druga strona miała przewagę w walce/w dyskusji

seethe
vi 1. [water, sea] kipieć fig [violence] szaleć 2. (be angry) I was absolutely seething wszystko się we mnie gotowało to seethe with indignation/rage wrzeć z oburzenia/z wściekłości 3. (swarm) [crowd, mass of people] kotłować się, kłębić się the street was seething with tourists na ulicy kłębiło się od turystów the country was seething with unrest w kraju wrzało

segment
/'segmnt/ n 1. Anat, Zool, Ling, Comput segment m Math (of circle, sphere) odcinek m 2. (of economy, market) sektor m (of population, vote) część f 3. (of orange, grapefruit) cząstka f /seg'ment/ vt po|dzielić na części [surface, area] po|dzielić na cząstki [orange, grapefruit] po|dzielić na sektory [market]

segmental
adj 1. Zool podzielny na segmenty 2. Ling segmentalny

segmentation
n segmentacja f

segregate
vt 1. (separate) [government, policy] rozdziel|ić, -ać, oddziel|ić, -ać [sexes, races] (from sb/sth od kogoś/czegoś) to segregate the races utrzymywać segregację rasową to segregate pupils by ability/sex dzielić uczniów według zdolności/płci 2. (isolate) odseparow|ać, -ywać [patient, prisoner] (from sb/sth od kogoś/czegoś) to segregate sb from society wykluczyć kogoś ze społeczeństwa

segregated
adj [education, society, school] w którym obowiązuje segregacja rasowa

segregation
n (of races, religions, social groups) segregacja f (of rivals, sexes) rozdzielenie n (of prisoner) odseparowanie n, odizolowanie n (from sb/sth od kogoś/czegoś)

segregationist
Pol n segregacjonist|a m, -ka f adj [party, leader] popierający politykę segregacji segregationist policy polityka segregacji segregationist march marsz zwolenników segregacji

seine
n (also seine net) Fishg okrężnica f

seismic
adj [activity, wave] sejsmiczny [research] sejsmologiczny

seismograph
n sejsmograf m

seismography
n sejsmografia f

seismologist
n sejsmolog m

seismology
n sejsmologia f

seismometer
n = seismograph

seize
vt 1. (take hold of) chwy|cić, -tać [person, object] to seize sb's arm/leg chwycić kogoś za ramię/nogę to seize hold of sb/sth chwycić kogoś/coś [person, object] uchwycić się czegoś [idea] she seized the book from his hands wyrwała mu książkę z rąk 2. fig (grasp) uchwycić się (czegoś), chwytać się (czegoś) [idea] przej|ąć, -mować [initiative] wykorzyst|ać, -ywać [moment] [pain, fit of coughing] chwy|cić, -tać [person] to seize the opportunity to do sth skorzystać z okazji, żeby coś zrobić suddenly he was seized with or by pain nagle chwycił go ból we were seized with panic ogarnęła nas panika 3. Mil, Pol (capture) zaj|ąć, -mować [territory, town] przej|ąć, -mować [power] wziąć, brać [hostage] schwytać, pochwycić [enemy, guerrilla] to seize control of sth przejąć kontrolę nad czymś 4. Jur zaj|ąć, -mować [property] przej|ąć, -mować, przechwy|cić, -tywać [arms, drugs] zatrzym|ać, -ywać [person] vi [engine, mechanism] za|trzeć, -cierać się seize on, seize upon: seize on [sth] uczepi|ć, -ać się (czegoś) [idea, offer, error] s|korzystać skwapliwie z (czegoś) [opportunity, suggestion] seize up [engine, mechanism] za|trzeć, -cierać się [limb, back] odm|ówić, -awiać posłuszeństwa

seizure
n 1. (taking) (of territory, installation, property) zajęcie n (of power, control) przejęcie n (of arms, drugs, goods) przejęcie n, przechwycenie n (of person) (legal) zatrzymanie n (illegal) pochwycenie n (of hostage) wzięcie n 2. Med atak m also fig to have a seizure dostać ataku

seldom
adv rzadko I seldom hear from him rzadko mam od niego wiadomości seldom do we get such an interesting offer rzadko trafiają nam się tak interesujące oferty seldom if ever rzadko, jeżeli w ogóle

select
adj 1. (especially chosen) [group, audience] wybrany only the select few jedynie kilku wybranych 2. (exclusive) [group, goods] doborowy [district, restaurant] ekskluzywny [club, school] elitarny vt wyb|rać, -ierać [team, candidate, item, gift] to select from/from among sth wybrać z/spośród czegoś selected pp adj [letters, candidate, country, question, poems] wybrany [materials] wybrany, wyselekcjonowany [ingredients] najlepszy taxes on selected imports podatki od niektórych towarów importowanych pilot programmes in selected areas programy pilotażowe w wybranych regionach

select committee
n nadzwyczajna komisja f parlamentarna

selectee
n US Mil poborowy m

selection
n 1. (act) wybór m (through elimination) selekcja f (thing chosen) wybór m to make a selection dokonać wyboru the selection for Saturday's game dobór zawodników na sobotni mecz natural selection 2. (assortment) wybór m a wide selection of goods szeroki wybór towarów selections from Mozart wybrane utwory Mozarta modif [committee, procedure] kwalifikacyjny

selective
adj [memory, control, recruitment] wybiórczy, selektywny [weedkiller, pesticide] selektywny [school, education] dostępny nie dla wszystkich we gave selective coverage to the match transmitowaliśmy wybrane fragmenty meczu she should be more selective about the friends she makes powinna ostrożniej dobierać sobie przyjaciół the media were very selective in their coverage of events media relacjonowały wydarzenia w sposób wybiórczy or selektywny

selective breeding
n dobór m hodowlany

selective service
n US Hist obowiązkowa służba f wojskowa

selectively
adv wybiórczo, selektywnie

selectivity
n wybiórczość f, selektywność f

selectman
n (pl -men) US radny m (w Nowej Anglii)

selector
n 1. Sport selekcjoner m 2. Tech (device) wybierak m, selektor m

selenium
n Chem selen m

self
n (pl selves) 1. własne ja n inv Psych ego n inv jaźń f ra she's looking for her true self ona szuka własnego ja the difference between our private and public selves różnica między naszym prywatnym a publicznym wizerunkiem she put her whole self into this part włożyła wszystko or całą siebie w tę rolę to think only of self, to be all for self myśleć tylko o sobie oblivious or without thought of self nie myśląc o sobie, zapominając o sobie he is back to his old self (after illness, shock) przyszedł już do siebie he's back to his old, cheerful self jest jak dawniej or po dawnemu pogodny tickets for self and secretary (on memo) bilety dla siebie i sekretarki one's better self lepsza strona charakteru your good selves łaskawi państwo 2. Fin (on cheque) pay self wypłata własna

self-abasement
n samoponiżenie n

self-absorbed
adj pochłonięty sobą, egocentryczny

self-absorption
n egocentryzm m

self-abuse
n 1. (physical abuse) samookaleczenie n 2. euph (masturbation) samogwałt m

self-accusation
n samooskarżenie n

self-acting
adj samoczynny

self-addressed envelope
n zaadresowana koperta f zwrotna

self-adhesive
adj samoprzylepny

self-adjusting
adj samoregulujący

self-advertisement
n autoreklama f

self-advocacy
n Sociol, Admin upominanie się n o swoje prawa

self-aggrandizement
n (of person) autokreacja f

self-analysis
n autoanaliza f

self-apparent
adj oczywisty, ewidentny

self-appointed
adj [leader, guardian] samozwańczy

self-appraisal
n samoocena f

self-assembly
adj [furniture] do samodzielnego montażu

self-assertion
n asertywność f

self-assertive
adj asertywny

self-assessment
n samoocena f

self-assurance
n pewność f siebie

self-assured
adj [person] pewny siebie [performance] sprawny

self-aware
adj samokrytyczny

self-awareness
n samoświadomość f

self-belief
n wiara f w siebie

self-betterment
n samodoskonalenie (się) n

self-catering
n GB własne wyżywienie n adj [holiday] self-catering accommodation zakwaterowanie z możliwością korzystania z kuchni self-catering holiday wczasy z wyżywieniem we własnym zakresie

self-censorship
n autocenzura f

self-centered
GB zob. self-centred

self-centeredness
GB zob. self-centredness

self-centred
US adj egocentryczny

self-centredness
US n egocentryzm m

self-certification
n GB oświadczenie n o niezdolności do pracy (składane przez pracownika)

self-cleaning
adj samooczyszczający się

self-closing
adj automatycznie zamykany

self-colored
GB zob. self-coloured

self-coloured
US adj w jednolitym kolorze, gładki

self-conceit
n zarozumialstwo f, próżność f

self-conceited
adj zarozumiały, próżny

self-confessed
adj zdeklarowany

self-confidence
n wiara f w siebie

self-confident
adj [person] ufny we własne siły [attitude] zdecydowany [performance] wytrawny

self-congratulation
n samozadowolenie n

self-congratulatory
adj [person] pełen samozadowolenia [tone, voice, speech] samochwalczy

self-conscious
adj 1. (shy) nieśmiały, skrępowany, zażenowany to be self-conscious about sth/about doing sth wstydzić się czegoś/coś robić 2. (deliberate) [artist, style] świadomy 3. = self-aware

self-consciously
adv 1. (shyly) [behave, stand, pose] nieśmiało, z zażenowaniem 2. (deliberately) [imitate, refer] świadomie

self-consciousness
n 1. (timidity) nieśmiałość f, skrępowanie n, zażenowanie n 2. (deliberateness) świadomość f 3. = self-awareness

self-contained
adj 1. (independent) [flat] samodzielny [project, unit] niezależny [community, economy] samowystarczalny 2. (reserved) [person] zamknięty w sobie, pełen rezerwy

self-contempt
n pogarda f dla samego siebie

self-contradiction
n przeczenie n samemu sobie

self-contradictory
adj [person] przeczący (samemu) sobie [argument, statement] pełen sprzeczności

self-control
n samokontrola f to exercise self-control zachować zimną krew, panować na sobą

self-controlled
adj [person] opanowany [behaviour, manner] powściągliwy

self-correcting
adj [system] samoregulujący [code] samosprawdzający

self-critical
adj samokrytyczny

self-criticism
n samokrytycyzm m, samokrytyka f

self-deception
n oszukiwanie n samego siebie

self-defeating
adj daremny to be self-defeating [action] dawać skutek przeciwny do zamierzonego

self-defence
US n samoobrona f Jur obrona f własna to learn self-defence uczyć się samoobrony to shoot sb in self-defence zastrzelić kogoś w obronie własnej can I say in self-defence that...? czy mogę powiedzieć na swoją obronę, że...? modif self-defence course/instructor kurs/instruktor samoobrony

self-defense
GB zob. self-defence

self-definition
n samookreślenie się n

self-delusion
n łudzenie się n, okłamywanie n samego siebie

self-denial
n wyrzeczenie n

self-denying
adj [person] ofiarny [behaviour] pełen wyrzeczeń

self-deprecating
adj [person] nazbyt skromny, niedoceniający siebie [joke, manner, remark] autoironiczny

self-deprecation
n pomniejszanie n własnych zasług

self-destruct
adj self-destruct button/mechanism przycisk/mechanizm samozniszczenia vi ule|c, -gać samozniszczeniu

self-destruction
n samozniszczenie n, autodestrukcja f

self-destructive
adj autodestrukcyjny

self-determination
n Pol samookreślenie n, samostanowienie n

self-determining
adj [country] suwerenny [move, action] w kierunku osiągnięcia samostanowienia

self-diagnosis
n Med autodiagnoza f

self-discipline
n dyscyplina f wewnętrzna, samodyscyplina f

self-disciplined
adj [approach, attitude] zdyscyplinowany

self-discovery
n samopoznanie n

self-disgust
n wstręt m do samego siebie

self-doubt
n zwątpienie n w siebie

self-drive
adj GB self-drive car samochód wynajęty bez kierowcy self-drive holiday wyjazd na wakacje własnym samochodem

self-educated
adj to be self-educated być samoukiem

self-effacement
n skromność f, usuwanie się n w cień

self-effacing
adj skromny, trzymający się na uboczu

self-elected
adj [committee, leader] samozwańczy

self-employed
n the self-employed (+ v pl) osoby f pl pracujące na własny rachunek adj [worker] pracujący na własny rachunek [work] na własny rachunek to be self-employed pracować na własny rachunek

self-employment
n praca f na własny rachunek

self-esteem
n poczucie n własnej wartości

self-evident
adj oczywisty, ewidentny

self-evidently
adv w sposób oczywisty, ewidentnie

self-examination
n 1. (of conscience, motive) rachunek m sumienia 2. Med samobadanie n

self-explanatory
adj jasny, nie wymagający wyjaśnienia

self-expression
n wyrażanie n własnego "ja"

self-fertilization
n Zool samozapłodnienie n Bot samozapylenie n

self-fertilizing
adj Zool samozapładniający Bot samopylny

self-financing
n samofinansowanie n adj samofinansujący (się)

self-fulfilling prophecy
n samospełniająca się przepowiednia f

self-fulfillment
GB zob. self-fulfilment

self-fulfilment
US n samospełnienie n

self-funded
adj samofinansujący (się)

self-glorification
n pej autoafirmacja f

self-governing
adj samorządny, autonomiczny

self-governing trust
n GB samodzielny zakład m opieki zdrowotnej

self-government
n autonomia f, samorządność f local self-government samorząd lokalny

self-gratification
n samozadowolenie n

self-hate
n nienawiść f do samego siebie

self-hatred
n = self-hate

self-help
n 1. (doing things for oneself) zaradność f to learn self-help nauczyć się, jak radzić sobie w życiu 2. (mutual assistance) samopomoc f modif [group, scheme] samopomocowy, wzajemnej pomocy self-help book poradnik

self-hypnosis
n autohipnoza f

self-ignite
vi zapal|ić, -ać się samoczynnie

self-ignition
n samozapłon m

self-image
n wyobrażenie n o sobie Psych obraz m własnej osoby

self-importance
n pej wysokie mniemanie n o sobie

self-important
adj pej zadufany w sobie, zarozumiały

self-imposed
adj [exile] dobrowolny [task, restriction] narzucony sobie

self-improvement
n samodoskonalenie (się) n

self-incrimination
n samooskarżanie (się) n

self-induced
adj [vomiting, hysteria] sprowokowany (przez samego siebie)

self-induced hypnosis
n autohipnoza f

self-indulgence
n brak m umiaru

self-indulgent
adj (unrestrained in appetites) lubiący sobie dogadzać

self-inflicted
adj [wound] własnoręcznie zadany

self-interest
n własna korzyść f, własny interes m out of self-interest dla własnej korzyści, we własnym interesie

self-interested
adj [person] interesowny [motives, behaviour] wyrachowany

self-involved
adj egocentryczny

self-justification
n usprawiedliwianie się n

self-justifying
adj 1. [statement] pełen skruchy 2. Print [machine] z automatycznym justowaniem

self-knowledge
n samowiedza f

self-loader
n broń f samopowtarzalna or automatyczna

self-loading
adj [gun, rifle] samopowtarzalny, automatyczny

self-loathing
n nienawiść f do samego siebie

self-locking
adj [door] samoryglujący, samozatrzaskujący

self-love
n dbałość f o siebie

self-lubricating
adj samosmarujący

self-lubrication
n samosmarowanie n

self-made
adj [millionaire, star] zawdzięczający wszystko wyłącznie sobie self-made man człowiek, który do wszystkiego doszedł własną pracą self-made man

self-management
n 1. Comm samodzielne zarządzanie n 2. Psych odpowiedzialność f za własne życie

self-mastery
n samokontrola f, opanowanie n

self-mockery
n autoironia f

self-mocking
adj autoironiczny

self-motivated
adj mający silną motywację wewnętrzną

self-motivation
n motywacja f wewnętrzna

self-mutilate
vi okalecz|yć, -ać się

self-mutilation
n samookaleczenie n, samouszkodzenie n (ciała)

self-obsessed
adj zapatrzony w siebie to be self-obsessed mieć obsesję na punkcie własnej osoby

self-obsession
n obsesja f na punkcie własnej osoby

self-ordained
adj samozwańczy

self-parody
n autoparodia f

self-perpetuating
adj utrwalający się to be self-perpetuating utrwalać się

self-pity
n użalanie się n or rozczulanie się n nad sobą to wallow in self-pity użalać or rozczulać się nad sobą

self-pitying
adj [person] użalający się or rozczulający się nad sobą [account] płaczliwy w tonie he's in a self-pitying mood rozczula się nad sobą

self-portrait
n autoportret m

self-possessed
adj opanowany

self-possession
n opanowanie n, przytomność f umysłu

self-praise
n samochwalstwo n

self-presentation
n zaprezentowanie się n

self-preservation
n the self-preservation instinct instynkt samozachowawczy

self-proclaimed
adj samozwańczy

self-promotion
n autoreklama f

self-propelled
adj samobieżny

self-protection
n samoobrona f in self-protection w obronie własnej

self-protective
adj samoobronny

self-publicist
n reklamiarz m pej

self-punishment
n ukaranie n samego siebie

self-raising flour
n GB mąka f z dodatkiem proszku do pieczenia

self-realization
n samorealizacja f, samospełnienie n

self-referential
adj powołujący się na siebie

self-regard
n (concern for oneself) wzgląd m na samego siebie (self-respect) szacunek m dla samego siebie

self-regarding
adj (concerned for oneself) myślący wyłącznie o sobie

self-regulating
adj samoregulujący (się)

self-regulation
n samoregulacja f, autoregulacja f

self-regulatory
adj = self-regulating

self-reliance
n samodzielność f

self-reliant
adj samodzielny

self-renewal
n (of country, person) samoodnowa f

self-renewing
adj samoodnawiający się

self-replicating
adj Biol samoodtwarzający (się)

self-representation
n 1. Sociol, Admin, Jur (before tribunal) prawo n reprezentowania samego siebie 2. (self-portrait) autoportret m

self-reproach
n samooskarżenie n

self-respect
n szacunek m dla samego siebie

self-respecting
adj szanujący się

self-restraint
n powściągliwość f, samokontrola f

self-ridicule
n autoironia f

self-righteous
adj [person] przekonany o swojej nieomylności, zadufany w sobie [reply] niedopuszczający dyskusji

self-righteously
adv [say, behave] z pełnym przekonaniem o swojej racji

self-righteousness
n przekonanie n o własnej nieomylności

self-righting
adj [boat] niewywracalny, niewywrotny

self-rule
n autonomia f

self-ruling
adj autonomiczny

self-sacrifice
n poświęcenie n, wyrzeczenie n

self-sacrificing
adj pełen poświęcenia

self-satisfaction
n samozadowolenie n

self-satisfied
adj [person] zadowolony z siebie [smile] pełen samozadowolenia

self-sealing
adj [envelope] samoklejący [tank, tyre] samouszczelniający się

self-seeking
n egoizm m, samolubstwo n adj [person, action] egoistyczny, samolubny

self-service
n samoobsługa f adj samoobsługowy

self-serving
adj pej wyrachowany pej

self-starter
n 1. he is a self-starter jest bardzo operatywny 2. Aut dat rozrusznik m samoczynny

self-study
modif [book, aid] do samodzielnej nauki

self-styled
adj samozwańczy

self-sufficiency
n samowystarczalność f

self-sufficient
adj samowystarczalny (in sth pod względem czegoś)

self-supporting
adj 1. [person] niezależny finansowo [business] samofinansujący się to become self-supporting uniezależnić się finansowo 2. Constr [structure] samonośny

self-sustaining
adj [process] samopodtrzymujący się

self-tanning
adj samoopalający

self-tapping
adj [screw] samogwintujący

self-taught
adj to be self-taught być samoukiem a self-taught musician muzyk samouk

self-torture
n samoudręka f

self-treatment
n leczenie (się) n na własną rękę

self-will
n upór m

self-willed
adj uparty to be self-willed about sth uparcie przy czymś obstawać, upierać się przy czymś

self-winding
adj [watch] z naciągiem samoczynnym

self-worth
n własna wartość f

selfhood
n osobowość f, indywidualność f

selfish
adj samolubny, egoistyczny it was selfish of him to do it zrobienie tego było egoizmem z jego strony

selfishly
adv samolubnie, egoistycznie

selfishness
n samolubstwo n, egoizm m

selfless
adj bezinteresowny

selflessly
adv bezinteresownie

selflessness
n bezinteresowność f

selfsame
adj (dokładnie) ten sam

sell
n infml (deception, disappointment) oszukaństwo n what a sell ! co za oszukaństwo! hard sell, soft sell vt (pt, pp sold) 1. sprzeda|ć, -wać [goods, article, house, car, insurance] to sell sth at a loss/profit/low price sprzedać coś ze stratą/z zyskiem/po niskiej cenie shop that sells clothes/stamps sklep z ubraniami/ze znaczkami to sell sth to sb, to sell sb sth sprzedać coś komuś I sold her my car, I sold my car to her sprzedałem jej mój samochód to sell sth for Ł3 sprzedać coś za 3 funty to sell sth at or for Ł5 each/a dozen sprzedawać coś po 5 funtów za sztukę/tuzin 'stamps/phonecards sold here' "sprzedaż znaczków/kart telefonicznych" 'sold' (on article, house) "sprzedany" sold to the lady in the corner (at auction) sprzedany pani w rogu (sali) the novel has sold millions (of copies) powieść sprzedawała się w milionach egzemplarzy to sell sth back to sb odsprzedać coś z powrotem komuś to be sold into slavery zostać sprzedanym w niewolę 2. (promote sale of) [quality, reputation, scandal] zapewni|ć, -ać zbyt (czemuś) [product, book, newspaper] zapewni|ć, -ać powodzenie (czemuś) [film] 3. (put across, make attractive) [person, campaign, government] przekon|ać, -ywać do (czegoś) [idea, image, policy] to sell sth to sb, to sell sb sth przekonywać kogoś do czegoś the party failed to sell its policies to the electorate partii nie udało się przekonać wyborców do swojej polityki 4. infml (cause to appear true) to sell sb sth, to sell sth to sb wcisnąć komuś coś infml [lie, story, excuse] he tried to sell me some line about losing his diary próbował wcisnąć mi bajeczkę, że niby zgubił terminarz infml 5. (surrender, betray) zaprzeda|ć, -wać liter [honour, integrity, reputation, country] vi (pt, pp sold) 1. [person, shop, dealer] sprzedawać to sell at a loss/profit/high price sprzedawać ze stratą/z zyskiem/po wysokiej cenie to sell to sb sprzedawać komuś I'll sell to the highest bidder sprzedam temu, kto zaoferuje najwięcej to sell for Ł50 sprzedawać po 50 funtów I'll sell for the best price sprzedam po najwyższej możliwej cenie to sell as is Comm sprzedawać "tak jak jest" (klauzula sprzedaży towaru bez gwarancji jakości) 'sell by June 27' "termin ważności: 27 czerwca" 2. [goods, product, house, book] sprzeda|ć, -wać się the new model is selling (well) nowy model sprzedaje się dobrze to sell in millions/in great quantities sprzedawać się w milionach egzemplarzy/w olbrzymich ilościach it only sells to a sophisticated market/to children to jedynie cieszy się zainteresowaniem wybrednych odbiorców/dzieci vr (pt, pp sold) 1. to sell oneself [prostitute] sprzeda|ć, -wać się (to sb komuś) fig [talented artist, lawyer] sprzeda|ć, -wać się (to sb komuś) to sell oneself for money sprzedać się dla pieniędzy 2. (put oneself across) to sell oneself sprzeda|ć, -wać się infml you've got to sell yourself at the interview podczas rozmowy o pracę musisz się dobrze sprzedać infml sell off: sell off [sth], sell [sth] off wyprzeda|ć, -wać [goods, old stock] sell out: sell out 1. [merchandise, tickets, newspapers] sprzeda|ć, -wać się they're selling out fast! szybko się sprzedają or schodzą infml the tickets/today's papers have sold out, we've sold out of tickets/today's papers wyprzedaliśmy wszystkie bilety/dzisiejsze gazety sorry, we've sold out przykro mi, wszystko sprzedaliśmy 2. Theat, Cin the play has sold out wszystkie bilety na sztukę zostały sprzedane 3. Fin (sell company) sprzeda|ć, -wać firmę (sell shares) wyprzeda|ć, -wać akcje 4. infml (betray one's principles) sprzeda|ć, -wać się, da|ć, -wać się kupić (to sb komuś) the unions sold out to the management związki dały się kupić kierownictwu sell out [sth], sell [sth] out 1. wyprzeda|ć, -wać [articles, tickets, newspapers] the concert is sold out wszystkie bilety na koncert zostały sprzedane this shop is never sold out of bread w tym sklepie zawsze można dostać chleb 'sold out' "brak towaru" 2. Fin sprzeda|ć, -wać, pozby|ć, -wać się (czegoś) [shares, interest in company] sell up: sell up sprzeda|ć, -wać wszystko they've sold up sprzedali wszystko, co mieli sell up [sth] sprzeda|ć, -wać [business, property] to be sold on the idea of doing sth być zapalonym do pomysłu zrobienia czegoś to be sold on sb być entuzjastycznie nastawionym do kogoś you've been sold! infml dałeś się nabrać or wyrolować! infml

sell-by date
n = termin m ważności

seller
n 1. (person, company) sprzedawca n 2. (product, book) it's a good/poor seller to się dobrze/kiepsko sprzedaje

seller's market
n Fin Comm rynek m sprzedawcy

seller's option
n Fin opcja f sprzedającego

selling
n sprzedaż f telephone selling telemarketing panic selling paniczna wyprzedaż akcji

selling cost
n koszty m pl sprzedaży

selling point
n to be a selling point of sth podnosić atrakcyjność czegoś [article]

selling price
n cena f sprzedaży

selling rate
n kurs m sprzedaży

selling-off
n wyprzedaż f

sellout
n 1. the match was a sellout wszystkie bilety na mecz sprzedano the product has been a sellout produkt świetnie się sprzedaje 2. infml (betrayal) zdrada f this meeting was just another sellout to the management to spotkanie było kolejną zdradą interesów pracowniczych modif a sellout concert/performance koncert/występ, na który wszystkie bilety zostały sprzedane they played to a sellout crowd grali przed pełną widownią the play was a sellout success sztuka była sukcesem kasowym

seltzer
n (also seltzer water) woda f selcerska (soda) woda f sodowa

selvage
n Tex krajka f

selvedge
n = selvage

selves
npl self

semantic
adj semantyczny

semantically
adv semantycznie

semanticist
n semantyk m

semantics
n (subject) (+ v sg) semantyka f npl (meaning) (+ v pl) znaczenie n

semaphore
n semafor m

semblance
n wrażenie n (false) pozór m, pozory m pl a or some semblance of sth wrażenie czegoś [confidence, normality] a or some semblance of order jaki taki porządek to maintain a semblance of composure zachować pozory spokoju to put one's thoughts into some semblance of order uporządkować nieco myśli

seme
n Ling sem m

semen
n nasienie n, sperma f modif semen donor/sample dawca/próbka nasienia

semester
n semestr m

semi
n infml 1. GB (house) bliźniak m 2. US Aut ciężarówka f z naczepą semi+ in combinations 1. (half) pół- 2. (partly) na wpół a semi-serious suggestion na wpół poważna propozycja

semi-detached (house)
n bliźniak m

semiannual
adj [publication] ukazujący się co pół roku [event] odbywający się co pół roku [report] półroczny

semiaquatic
adj Zool, Bot ziemno-wodny

semiautomatic
n broń f półautomatyczna adj półautomatyczny

semiautonomous
adj częściowo autonomiczny

semibasement
n GB półsuterena f

semibold
n czcionka f pogrubiona

semibreve
n GB Mus cała nuta f

semicentenary
n półwiecze n, pięćdziesięciolecie n adj semicentenary celebrations obchody pięćdziesięciolecia the semicentenary year of sb's death pięćdziesiąta rocznica śmierci kogoś

semicentennial
adj = semicentenary

semicircle
n półkole n, półokrąg m

semicircular
adj półkolisty, półokrągły

semicircular canal
n Anat kanał m półkolisty

semicolon
n średnik m

semiconductor
n półprzewodnik m

semiconscious
adj półprzytomny

semiconsciousness
n półomdlenie n

semiconsonant
n spółgłoska f półotwarta

semidarkness
n półmrok m

semidesert
n półpustynia f adj półpustynny

semifinal
n półfinał m

semifinalist
n półfinalist|a m, -ka f

semifluid
n substancja f półpłynna adj półpłynny

semiliterate
adj to be semiliterate być półanalfabetą

semilunar
adj półksiężycowaty

semimonthly
n US dwutygodnik m adj [publication] ukazujący się dwa razy w miesiącu

seminal
adj 1. [work] nowatorski [influence] doniosły 2. Physiol [fluid] nasienny

seminar
n seminarium n (on sth na temat czegoś)

seminar room
n sala f seminaryjna

seminarian
n seminarzysta m

seminarist
n = seminarian

seminary
n Relig seminarium n duchowne

semiofficial
adj półoficjalny

semiology
n semiologia f

semiopaque
adj półprzezroczysty

semiotic
adj semiotyczny

semiotics
n (+ v sg) semiotyka f

semipermanent
adj [hair dye] półtrwały

semipermeable
adj półprzepuszczalny

semiprecious
adj [metal, stone] półszlachetny

semiprofessional
n półprofesjonalist|a m, -ka f Sport półzawodowiec m adj [sportsman] półprofesjonalny, półzawodowy

semiquaver
n GB Mus szesnastka f

semirigid
adj półsztywny

semiskilled
adj [worker] przyuczony [work] niewymagający pełnych kwalifikacji

semiskimmed
adj [milk] półtłusty

semisolid
adj półstały

semitone
n Mus półton m

semitrailer
n (truck) ciężarówka f z naczepą (trailer) naczepa f

semitropical
adj podzwrotnikowy, półtropikalny

semivowel
n półsamogłoska f

semiweekly
n pismo n ukazujące się dwa razy w tygodniu adj [publication] ukazujący się dwa razy w tygodniu

semiyearly
adj = semiannual

semolina
n (pudding) kasza f manna (in pasta) semolina f, semola f

sempiternal
adj liter wiekuisty liter

senator
n senator m the senator for California senator z Kalifornii

senatorial
adj 1. (of senate) [debate] senacki senatorial election wybory do senatu 2. (of senator) [dignity] senatorski

send
vt (pt, pp sent) 1. (dispatch) wys|łać, -yłać, pos|łać, -yłać Radio wys|łać, -yłać [signal] to send help wysłać pomoc to send sth to sb, to send sb sth wysłać coś komuś to send sb to do sth wysłać kogoś, żeby coś zrobił to send sb for sth posłać kogoś po coś they'll send a car for you przyślą po ciebie samochód to send sb home (from school, work) wysłać kogoś do domu to send sb to bed posłać kogoś do łóżka to send sb to prison posłać kogoś za kratki infml send her my love! przekaż jej ode mnie pozdrowienia!, uściskaj ją ode mnie! send them my regards/best wishes przekaż im moje wyrazy uszanowania/najlepsze życzenia Adam sends his regards masz pozdrowienia od Adama to send word that... przesłać wiadomość, że... 2. (cause to move) the explosion sent debris in all directions siła wybuchu porozrzucała szczątki na wszystkie strony the blow sent him crashing to the ground cios powalił go na ziemię the noise sent people running in all directions na ten odgłos ludzie rozbiegli się na wszystkie strony to send share prices soaring/plummeting wywołać gwałtowny wzrost/spadek cen akcji the collision sent the car straight into a wall/hedge w wyniku zderzenia samochód uderzył prosto w mur/wjechał prosto w żywopłot to send shivers down sb's spine przyprawiać kogoś o dreszcze 3. (cause to become) to send sb mad/berserk doprowadzać kogoś do szaleństwa/szewskiej pasji to send sb into a rage doprowadzić kogoś do wściekłości to send sb to sleep [rain, boring story] uśpić kogoś to send sb into fits of laughter rozśmieszyć kogoś do łez to send the market into a panic wywołać panikę na rynku 4. infml (excite) she/this music really sends me! ona/ta muzyka naprawdę mnie bierze! infml send along: send along [sb/sth], send [sb/sth] along wys|łać, -yłać, pos|łać, -yłać send him/the documents along to my room wyślij or poślij go/dokumenty do mojego pokoju send around US = send round send away: send away for [sth] zam|ówić, -awiać I must send away to the manufacturers for their brochure muszę napisać do producenta, żeby przysłali mi katalog send [sb/sth] away od|esłać, -syłać to send a child away to boarding school posłać dziecko do szkoły z internatem to send a printer away to be mended odesłać drukarkę do naprawy send down: send down [sb/sth], send [sb/sth] down pos|łać, -yłać na dół send him down to the second floor wyślij or poślij go na drugie piętro can you send it down to me? możesz mi to przysłać na dół? send [sb] down 1. GB Univ wydal|ić, -ać z uczelni relegować fml (for sth za coś) to send sb down for doing sth wydalić kogoś z uczelni za zrobienie czegoś 2. GB infml (put in prison) pos|łać, -yłać za kratki infml he was sent down for ten years for armed robbery wsadzili go na dziesięć lat za napad z bronią w ręku infml send for: send for [sb/sth] w|ezwać, -zywać [doctor, taxi, plumber, reinforcements] the headmaster has sent for you dyrektor cię wzywa send forth liter: send forth [sb/sth] wys|łać, -yłać [army, ray of light] send in: send in [sb/sth], send [sb/sth] in przys|łać, -yłać [letter, form, application] pos|łać, -yłać, wys|łać, -yłać [police, troops] send him in as soon as he comes przyślij go, jak tylko przyjdzie send off: send off for [sth] zam|ówić, -awiać send off [sth], send [sth] off (post) wys|łać, -yłać [letter, parcel, form] send off [sb], send [sb] off Sport usu|nąć, -ać z boiska [player] (for sth za coś) to send sb off to sth wys|łać, -yłać or posłać kogoś do czegoś [shops, school] to send sb off to do sth wysłać or pos|łać, -yłać kogoś, żeby coś zrobił send on: send [sb] on (ahead) Mil (as scout) pos|łać, -yłać przodem, wys|łać, -yłać przodem send him on (ahead) to open the shop wyślij go wcześniej, żeby otworzył sklep send on [sth], send [sth] on 1. (send in advance) wys|łać, -yłać wcześniej [luggage] 2. (forward) przes|łać, -yłać na nowy adres [letter, mail] send out: send out for [sth] wys|łać, -yłać po (coś), pos|łać, -yłać po (coś) [sandwich, newspaper] send out [sth], send [sth] out 1. (post) roz|esłać, -syłać [letters, leaflets] 2. (emit) wys|łać, -yłać [light, signal] wydziel|ić, -ać [heat] buch|nąć, -ać (czymś) [flames] 3. (produce) [tree, plant] wypu|ścić, -szczać [leaf, bud] send [sb] out wyrzuc|ić, -ać, kazać wyjść (komuś) [pupil] send [sb] out for sth wys|łać, -yłać or pos|łać, -yłać po coś send round GB: send round [sb/sth], send [sb/sth] round 1. (circulate) pos|łać, -yłać obiegiem [letter, memo] 2. (cause to go) wys|łać, -yłać, pos|łać, -yłać [person, object] I've sent him round to my neighbour's wysłałem go do sąsiada send up: send [sth] up (post) pos|łać, -yłać send your ideas up to the BBC prześlij swoje pomysły do BBC send [sb] up US infml (put in prison) pos|łać, -yłać za kratki infml send up [sb/sth], send [sb/sth] up 1. (into sky, space) wys|łać, -yłać [astronaut, probe] 2. (to upper floor) wys|łać, -yłać na górę you can send him/it up to me now możesz mi go/to przysłać teraz na górę 3. GB infml (parody) s|parodiować [person, institution] to send sb packing, to send sb about her/his business infml posłać kogoś do diabła or w diabły infml

send-off
n pożegnanie n her family gave her a warm send-off rodzina pożegnała ją serdecznie

send-up
n GB infml parodia f

sender
n nadawca m

senile
adj [behaviour, decay] starczy he's senile (mentally) jest zdziecinniały (physically) jest zniedołężniały

senile dementia
n otępienie n starcze, demencja f starcza

senility
n (mental) otępienie n, demencja f starcza dat (old age) starość f

senior
n 1. (older person) starszy m to be sb's senior by 5 years być starszym od kogoś o 5 lat 2. (superior) to be sb's senior (in army) być wyższym rangą od kogoś (in business) być na wyższym stanowisku niż ktoś 3. GB Sch ucze|ń m, -nnica f starszej klasy 4. US Sch ucze|ń m, -nnica f ostatniej klasy Univ student m, -ka f ostatniego roku 5. Sport senior m, -ka f modif 1. Sport senior player senior senior league/tournament liga/turniej seniorów 2. US Univ senior year ostatni rok studiów adj 1. (older) [person] starszy senior to sb (by 12 years) starszy od kogoś (o 12 lat) Mr Brown senior pan Brown, ojciec 2. (superior) [civil servant, diplomat, employee, minister] wyższy rangą [aide, adviser] starszy [figure, member] ważny [position] wysoki to be senior to sb być od kogoś wyższym rangą

senior aircraftman
n GB Mil Aviat = starszy szeregowy m lotnictwa

senior airman
n US Mil Aviat = starszy kapral m

senior chief petty officer
n US Mil Naut = bosman m sztabowy

senior citizen
n Sociol Admin emeryt m, -ka f

senior editor
n Journ, Publg starszy redaktor m

senior executive
n członek m ścisłego kierownictwa

senior high school
n US Sch szkoła f średnia

senior lecturer
n GB Univ = starszy wykładowca m

senior management
n wyższa kadra f kierownicza

senior manager
n członek m ścisłego kierownictwa

senior master
n GB Sch nauczyciel z długim stażem pracy

senior master sergeant
n US Mil sierżant m sztabowy

senior medical officer
n Mil lekarz m wojskowy

senior mistress
n GB Sch nauczycielka z długim stażem pracy

senior officer
n 1. (in police) starszy oficer m 2. Sociol Admin wysoki rangą urzędnik m inform your senior officer proszę powiadomić swojego przełożonego

senior official
n wysoki funkcjonariusz m

senior partner
n starszy wspólnik m

senior registrar
n GB Med = ordynator m

senior school
n GB (pupils) starsze klasy f pl (school) szkoła f średnia

senior staff
n 1. Admin kadra f kierownicza 2. GB Univ grono n profesorskie, profesorowie m pl

senior year
n 1. GB Sch (last year) ostatni rok m nauki (pupils) ucz|niowie m pl -ennice f pl najstarszych klas 2. US Univ ostatni rok m studiów

seniority
n 1. (in years) starszeństwo n in order of seniority według starszeństwa 2. (in rank) wysokie stanowisko n seniority brings with it certain privileges z wysokim stanowiskiem wiązą się pewne przywileje in order of seniority w zależności od stanowiska 3. (in years of service) staż m pracy in order of seniority w zależności od stażu pracy

seniority bonus
n dodatek m za wysługę lat

senna
n Bot strączyniec m Pharm senes m

sensation
n 1. (physical feeling) uczucie n a burning sensation pieczenie a choking sensation dławienie 2. (impression) wrażenie n, doznanie n a drowning sensation uczucie, jakby się tonęło 3. (stir) sensacja f to cause or create a sensation wywołać or wzbudzić sensację 4. infml (person) to be a sensation być rewelacyjnym

sensational
adj 1. (dramatic) [discovery, event, development] sensacyjny 2. pej (sensationalist) [allegation, news, story, article] sensacyjny [newspaper] goniący za sensacją 3. infml (emphatic) rewelacyjny, fantastyczny

sensationalism
n 1. pej pogoń f za sensacją 2. Philos sensualizm m

sensationalist
n 1. (person) pej to be a sensationalist szukać sensacji 2. Philos sensualista m adj 1. Journ [headline, story] sensacyjny [journalist] żądny sensacji it's too sensationalist za wiele w tym sensacji 2. Philos sensualistyczny

sensationalize
vt pej z|robić sensację z (czegoś) [event, story]

sensationally
adv 1. (luridly) pej [write, describe] w sposób sensacyjny 2. infml (emphatic) [good, beautiful, rich, stylish, bad, incompetent] niesamowicie

sense
n 1. (faculty) zmysł m the sense of hearing/sight/smell zmysł słuchu/wzroku/powonienia to dull/sharpen the senses przytępić/wyostrzyć zmysły dogs have a keen sense of smell psy mają doskonały węch 2. fig (ability to perceive) a sense of sth poczucie czegoś [duty, humour, justice] wyczucie czegoś [timing, rhythm] a writer with sense of history/the absurd autor, który ma wyczucie historii/absurdu to have no sense of style/decency nie mieć gustu/poczucia przyzwoitości a sense of direction zmysł orientacji to lose one's sense of time stracić poczucie czasu 3. (feeling) a sense of sth poczucie n czegoś [guilt, security, failure, identity] his sense of having failed (jego) poczucie klęski his sense of being excluded poczucie, że został odsunięty he had the sense that something was wrong/that he had forgotten something czuł, że coś było nie tak/że czegoś zapomniał a sense of purpose cel w życiu the town has a great sense of community w mieście panuje olbrzymie poczucie wspólnoty 4. (practical quality) rozsądek m to have the (good) sense to do sth mieć na tyle zdrowego rozsądku, żeby zrobić coś to have more sense than to do sth być zbyt rozsądnym, żeby zrobić coś 5. (reason) sens m there's no sense in doing it nie ma sensu tego robić what's the sense in getting angry/leaving now? co za sens się wściekać/wyjeżdżać teraz? to make sense of sth zrozumieć coś I can't make sense of this article/this sentence nie rozumiem tego artykułu/zdania it makes sense to do it now zrobienie tego teraz ma sens it makes good business sense to employ an accountant z finansowego punktu widzenia zatrudnienie księgowego ma sens to make sense [sentence, film, theory] mieć sens, być sensownym not to make any sense [sentence, film, theory] nie mieć sensu, być bez sensu what he said didn't make much sense to me to, co powiedział, wydawało mi się bez sensu 6. (meaning) sens m in the literal/strict sense (of the word) w dosłownym/ścisłym znaczeniu tego słowa in all senses or in every sense of the word w pełnym tego słowa znaczeniu in the sense that... w tym sensie, że... in a sense poniekąd, w pewnym sensie he is in a or one or some sense right to complain, but... w pewnym sensie ma rację, że się skarży, ale... in no sense w żadnym razie 7. fml (opinion) (ogólne) odczucie n senses npl (sanity) to bring sb to his senses (to consciousness) ocucić kogoś (to reason) przywieść kogoś do rozsądku to come to one's senses (to consciousness) odzyskać przytomność (to reason) opamiętać się to take leave of one's senses postradać zmysły in one's (right) senses przy zdrowych zmysłach vt 1. (be aware of) wyczu|ć, -wać (that... że...) to sense danger wyczuwać niebezpieczeństwo to sense sb or sb's presence wyczuwać obecność kogoś he sensed her uneasiness/her anger czuł, że się niepokoi/jest zła to sense where/how... wyczuć gdzie/jak... 2. [sensor, security system] wykry|ć, -wać [heat, light] 3. Comput (detect) rozpozna|ć, -wać [location] (read) odczyt|ać, -ywać [data] to knock or hammer or pound US some sense into sb wbić komuś trochę rozumu do głowy, wlać komuś trochę oleju do głowy to see sense nabrać rozumu we couldn't make her see sense nie mogliśmy jej przemówić do rozumu to talk sense mówić z sensem, mówić do rzeczy

sense datum
n Philos (pl sense data) dane plt zmysłowe

sense organ
n narząd m zmysłu

senseless
adj 1. (pointless) [idea, discussion, act, waste, violence] bezsensowny it is senseless to do it or doing it nie ma sensu tego robić 2. (unconscious) bez czucia, nieprzytomny he lay senseless on the floor leżał na podłodze bez czucia to knock sb senseless ogłuszyć kogoś to drink oneself senseless spić się do nieprzytomności

senselessly
adv [waste, spend] bezsensownie

senselessness
n 1. (pointlessness) bezsens m, bezsensowność f (of sth czegoś) 2. (unconsciousness) nieprzytomność f he lay there in a state of total senselessness leżał tam nieprzytomny

sensibility
n 1. fml (sensitivity) wrażliwość f (to sth na coś) 2. Bot (of plant) wrażliwość f, podatność f (to sth na coś) sensibilities npl fml wrażliwość f, uczucia n pl

sensible
adj 1. (showing common sense) [person, idea, choice, policy, reform, diet] rozsądny, sensowny it was sensible (of him) to ask mądrze (z jego strony), że zapytał 2. (practical) [clothing, footwear, hairstyle] praktyczny 3. liter (aware) sensible of sth świadomy czegoś, zdający sobie sprawę z czegoś 4. (perceptible) [rise, fall, difference] odczuwalny, dostrzegalny

sensibly
adv [eat, live, act, speak] rozsądnie, sensownie [dressed, equipped] praktycznie [chosen, managed, organized] z sensem, rozsądnie to be sensibly priced mieć rozsądną cenę

sensitive
adj 1. (easily affected) [skin, nerve, plant, area] wrażliwy (to sth na coś) [photographic paper, instrument] czuły (to sth na coś) 2. fig (easily hurt) [person, character] drażliwy, przeczulony, przewrażliwiony sensitive to sth drażliwy or przeczulony na punkcie czegoś 3. (aware, intelligent) [person, artist] wrażliwy [treatment] delikatny [approach] taktowny sensitive to sth (understanding) wyczulony or uwrażliwiony na coś 4. (delicate) [matter, problem, subject] drażliwy [situation] delikatny 5. (confidential) [material, information] poufny

sensitive plant
n Bot mimoza f wstydliwa she's a sensitive plant fig ona jest jak mimoza

sensitively
adv [handle, speak, act, respond, tackle] z wyczuciem [portrayed] subtelnie

sensitivity
n 1. (physical) wrażliwość f (to sth na coś) (of instrument) czułość f 2. (touchiness) drażliwość f, przeczulenie n, przewrażliwienie n (to sth na punkcie czegoś) 3. (understanding) wyczulenie n, uwrażliwienie n (to sth na coś) 4. (need for careful handling) drażliwość f, delikatność f 5. (confidentiality) poufność f

sensitize
vt uwrażliwi|ć, -ać [skin, nerve] uwrażliwi|ć, -ać, wyczul|ić, -ać [person] (to sth na coś)

sensor
n czujnik m

sensory
adj [nerve, organ] czuciowy

sensory deprivation
n Psych deprywacja f sensoryczna

sensual
adj zmysłowy

sensualism
n zmysłowość f Philos sensualizm m

sensualist
n 1. Philos sensualista m 2. (devoted to sensual pleasure) hedonista m

sensuality
n zmysłowość f

sensually
adv [move, dance, laugh] zmysłowo sensually exciting pobudzający zmysły

sensuous
adj [music, sound, rhythm] działający na zmysły [pleasure, satisfaction, mouth] zmysłowy [material] przyjemny w dotyku

sensuously
adv [move, dance] zmysłowo [stroke, touch] w sposób zmysłowy

sensuousness
n (of description, art) oddziaływanie n na zmysły (of performance) zmysłowość f

sent
pt, pp send

sentence
n 1. Jur wyrok m a jail or prison sentence kara więzienia a life sentence kara dożywotniego więzienia dożywocie infml the death sentence wyrok śmierci to be under sentence of death być skazanym na śmierć to serve a sentence odbywać karę to pass sentence wydać wyrok (on sb na kogoś) she got a three-year sentence została skazana na trzy lata the offence carries a five-year sentence za to przestępstwo grozi kara pięciu lat więzienia 2. Ling zdanie n vt skaz|ać, -ywać to sentence sb for sth skazać kogoś za coś to sentence sb to jail/to three years/to be hanged skazać kogoś na karę więzienia/na trzy lata/na karę śmierci przez powieszenie to sentence sb to a fine nałożyć na kogoś grzywnę, ukarać kogoś grzywną

sentence adverb
n przysłówek m zdaniowy

sententious
adj [remark] moralizatorski [style] sentencjonalny [person] moralizujący

sententiously
adv sentencjonalnie

sentient
n 1. (physically) czujący, obdarzony czuciem 2. (emotionally) wrażliwy

sentiment
n 1. (feeling) uczucie n (of sympathy) sentyment m (for or towards sb/sth do kogoś/czegoś) a sentiment of pity uczucie żalu to appeal to sentiment przemawiać do uczuć 2. (opinion) odczucie n (about sth w sprawie czegoś) public sentiment nastroje społeczne the popular sentiment is that... ogólne odczucie jest takie, że... what are your sentiments about this? co sądzisz na ten temat? my sentiments exactly! święte słowa! fig 3. (tenderness) uczuciowość f (exaggerated) sentymentalizm m there's no room for sentiment in business w interesach nie ma miejsca na sentymenty

sentimental
adj sentymentalny also pej to be of (purely) sentimental value mieć wartość (czysto) sentymentalną to keep sth for sentimental reasons trzymać coś z sentymentu or przez sentyment to be sentimental about sb/sth mieć sentyment do kogoś/czegoś [children, animals, old dress] wspominać kogoś/coś z rozrzewnieniem [childhood, past] we can't afford to be sentimental nie możemy sobie pozwolić na sentymenty

sentimentalism
n sentymentalizm m

sentimentalist
n sentymentalist|a m, -ka f to be a sentimentalist być sentymentalnym

sentimentality
n sentymentalność f also pej

sentimentalize
vt (treat sentimentally) wy|idealizować [war, image] (be sentimental about) mieć sentyment do (czegoś) vi roztkliwi|ć, -ać się (about or over sth nad czymś)

sentimentally
adv sentymentalnie

sentinel
n 1. (guard) wartowni|k m, -czka f to stand sentinel stać na warcie, trzymać straż 2. Comput znacznik m pomocniczy

sentry
n wartowni|k m, -czka f

sentry box
n budka f wartownika

sentry duty
n warta f to be on sentry duty stać na warcie, mieć wartę

sentry post
n stanowisko n wartownicze

sepal
n Bot działka f kielicha

separable
adj rozdzielny, rozłączny it is separable from the rest to można oddzielić od reszty

separate
separates /'seprts/ npl Fashn części f pl ubioru (które można zestawiać) /'seprt/ adj (apart) oddzielny (different) odrębny a separate section oddzielna sekcja a separate organization/discussion/issue odrębna organizacja/dyskusja/kwestia a separate identity odrębność, własna tożsamość she has a separate room ona ma osobny pokój they asked for separate bills (in restaurant) poprosili o oddzielne rachunki on two separate occasions przy dwu różnych okazjach for two separate reasons z dwu różnych przyczyn the flat is separate from the rest of the house mieszkanie jest oddzielone od reszty domu I had a separate appointment byłem umówiony oddzielnie the young are now capable of separate existence młode są teraz zdolne do samodzielnego życia under separate cover Post w oddzielnej kopercie /'seprt/ adv oddzielnie, osobno keep the knives separate from the forks trzymaj noże i widelce oddzielnie they will be kept separate from the other prisoners będą odseparowani od innych więźniów /'sepreit/ vt 1. (divide) [wall, river] po|dzielić, przedziel|ić, -ać [country, city] rozdziel|ić, -ać, oddziel|ić, -ać [countries, parts] [person] rozdziel|ić, -ać [fighters, opponents] [intolerance, belief] po|dzielić [people] only five seconds separated the two athletes tylko pięć sekund dzieliło tych dwóch zawodników to separate an egg oddzielić żółtko od białka the two parts of the country are separated by a mountain range dwie części kraju są oddzielone od siebie łańcuchem górskim a community separated by intolerance społeczność podzielona wskutek nietolerancji to separate sth from sth [wall, river] oddzielać coś od czegoś to separate the cream from the milk oddzielić śmietanę od mleka to separate sb from sb [belief, disapproval] oddalić kogoś od kogoś her beliefs separated her from her sister jej przekonania oddaliły ją od siostry the child became separated from his mother dziecko i matka zostali rozłączeni legend and history cannot be separated here w tym przypadku nie da się oddzielić historii od legendy 2. (distinguish) rozróżni|ć, -ać odróżni|ć, -ać (from sth od czegoś) 3. (also separate out) (sort out) po|dzielić [people] oddziel|ić, -ać [produce, objects] he separated (out) the children according to age podzielił dzieci według wieku /'sepreit/ vi 1. [people] roz|ejść, -chodzić się [group, objects] rozdziel|ić, -ać się she separated from him at the door rozstała się z nim przy drzwiach to separate from sth oddzielić się od czegoś 2. [couple] roz|ejść, -chodzić się to separate from sb odejść od kogoś separated pp adj to be separated [couple, person] być w separacji separate out [liquid] rozdziel|ić, -ać się [sediment] osadz|ić, -ać się

separately
adv osobno, oddzielnie

separation
n 1. (partition) oddzielenie n (from sb/sth od kogoś/czegoś) 2. (time of being apart) rozstanie n (legal) separacja f 3. (division) rozdział m separation of church and state rozdział kościoła od państwa

separatism
n separatyzm m

separatist
n separatyst|a m, -ka f adj separatystyczny

separator
n (device) oddzielacz m, separator m

sepia
n 1. (pigment, ink) sepia f 2. (colour) (kolor m) sepiowy m 3. Zool sepia f modif [ink, print] sepiowy sepia drawing rysunek sepiowy, sepia

sepoy
n sipaj m

sepsis
n Med posocznica f

septa
npl septum

septet
n septet m

septic
adj zakażony, zainfekowany septyczny spec to go or turn septic [wound] zostać zakażonym

septic tank
n szambo n, dół m gnilny

septicaemia
n Med posocznica f

septuagenarian
n siedemdziesięciolatek m adj po siedemdziesiątce

septuagesima
n trzecia niedziela f przed Wielkim Postem

septum
n (pl -ta) Anat przegroda f nasal septum przegroda nosowa

septuplet
n jedno n z siedmioraczków septuplets siedmioraczki

sepulcher
GB zob. sepulchre

sepulchral
adj 1. fig liter [atmosphere, tone, silence] grobowy 2. fml [rites] pogrzebowy [statue] nagrobny sepulkralny fml

sepulchre
US n grobowiec m

sequel
n 1. Literat, Cin, TV dalszy ciąg m, kontynuacja f (to sth czegoś) 2. (later events) następstwo n (to sth czegoś)

sequence
n 1. (of problems) pasmo n (of events) ciąg m (of photos) seria f 2. (order) porządek m, kolejność f in ascending/chronological sequence w porządku rosnącym/chronologicznym 3. (in film) sekwencja f the dream sequence sekwencja snu 4. (dance) sekwencja f taneczna 5. Mus (of notes, chords) sekwencja f 6. Comput sekwencja f, kolejność f, następstwo n 7. Math ciąg m 8. (in card games) sekwens m

sequence of tenses
n następstwo n czasów

sequencer
n Comput, Electron, Mus sekwencer m

sequential
adj [processes, events] następujący po kolei Comput sekwencyjny

sequential access
n Comput dostęp m sekwencyjny

sequential control
n Comput sterowanie n sekwencyjne

sequester
vt 1. Fin, Jur (hold as security) ob|łożyć, -kładać sekwestrem, sekwestrować [property] (confiscate) zaj|ąć, -mować, s|konfiskować [property] 2. fml (lock away) odos|obnić, -abniać [jury] sequestered pp adj [life, place] odosobniony

sequestrate
vt Fin, Jur ob|łożyć, -kładać sekwestrem, sekwestrować [property]

sequestration
n (holding as security) sekwestracja f

sequin
n cekin m

sequin(n)ed
adj [garment] wyszywany cekinami

sequoia
n sekwoja f

seraglio
n (pl seraglios) seraj m

serape
n wełniany szal noszony w krajach Ameryki Łacińskiej

seraph
n (pl seraphs, seraphim) serafin m

seraphic
adj liter seraficzny

seraphim
npl seraph

serenade
n serenada f vt (sing) śpiewać serenadę (komuś) (play) grać serenadę (komuś)

serendipitous
adj fml [meeting, find] nieoczekiwany

serendipity
n fml it was pure serendipity that I found this house tylko czystym trafem znalazłem ten dom by serendipity szczęśliwym trafem

serene
adj pogodny His/Her Serene Highness Najjaśniejszy Pan/Najjaśniejsza Pani

serenely
adv [say, smile] pogodnie, łagodnie

serenity
n spokój m

serf
n chłop m pańszczyźniany

serfdom
n poddaństwo n

serge
Tex n serża f modif a serge coat płaszcz z serży

sergeant
n sierżant m

sergeant at arms
n 1. (who keeps order) funkcjonariusz m porządkowy (w parlamencie) 2. Hist (armed attendant) rycerz m (w służbie króla lub księcia)

sergeant first class
n US Mil sierżant m

sergeant major
n Mil starszy sierżant m sztabowy

serial
n 1. TV (film) serial m Radio (novel) powieść f w odcinkach (play) słuchowisko n w odcinkach a seven-part serial (film) serial siedmioodcinkowy to broadcast sth as a serial transmitować coś w odcinkach to adapt or make sth into a television serial nakręcić serial (telewizyjny) na podstawie czegoś the novel/her autobiography was published as a serial Publg powieść/jej autobiografia ukazywała się w odcinkach 2. Publg (publication) periodyk m adj 1. TV, Radio, Publg [thriller, story] w odcinkach published in serial form publikowany w odcinkach 2. Comput szeregowy 3. Mus [technique] serialny

serial bigamist
n poligamista m

serial killer
n seryjny morderca m

serial monogamy
n monogamia f seryjna

serial number
n (of machine, car) numer m seryjny US (of soldier) numer m identyfikacyjny

serial rights
npl Publg prawa n pl do drukowania w odcinkach TV prawa n pl do nakręcenia serialu

serialism
n Mus serializm m

serialization
n TV, Radio (broadcast) emisja f w odcinkach (adaptation) adaptacja f w odcinkach Publg publikacja f w odcinkach

serialize
vt (adapt for TV) nakręc|ić, -ać serial na podstawie (czegoś) (broadcast) nada|ć, -wać w odcinkach (publish) o|publikować w odcinkach

serially
adv 1. TV, Radio, Publg [publish, broadcast] w odcinkach 2. (in sequence) [number, arrange] kolejno 3. Comput szeregowo

seriatim
adv fml kolejno

sericulture
n hodowla f jedwabników

series
n (pl series) 1. (set) (of books, coins, stamps) seria f (of concerts, lectures) cykl m (of events, disasters) seria f, szereg m she took a series of measures przedsięwzięła szereg środków he made a series of mistakes popełnił szereg błędów 2. TV (film) serial m (of programmes) cykl m Radio cykl m a drama/comedy series serial filmowy/komediowy this is the last in the present series to ostatnia część obecnego cyklu 3. Sport cykl m turniejów 4. Elec, Electron szereg m connected in series połączony szeregowo 5. Math szereg m modif Elec, Electron [generator, connection] szeregowy

series winding
n Elec uzwojenie n szeregowe

series-wound
adj Elec [motor] szeregowy

seriocomic
adj pół żartem, pół serio

serious
adj 1. (not frivolous or light) [person, expression, discussion, approach, offer, work, literature, scientist, survey] poważny [attempt, concern] autentyczny to be serious about sth myśleć o czymś poważnie or (na) serio to be serious about doing sth naprawdę chcieć zrobić coś is he serious about going to America? czy on naprawdę or na serio or poważnie chce jechać do Stanów? is he serious about her? czy on myśli o niej poważnie? to give serious thought to sth poważnie się nad czymś zastanawiać there's no serious case for arguing that... nie ma przesłanek, aby twierdzić, że... you can't be serious! chyba nie mówisz serio or poważnie! this is deadly serious infml to bardzo poważna sprawa they got down to the serious business of eating hum zabrali się żwawo do jedzenia being a parent is a serious business rodzicielstwo to poważna sprawa to make/spend serious money infml zarabiać/wydawać duże pieniądze if you want to do some serious shopping/swimming infml jeśli chcesz zrobić porządne zakupy/porządnie popływać he's a serious drinker infml hum on nieźle popija infml 2. (grave) [accident, allegation, crime, crisis, error, problem, doubt] poważny his condition is serious jego stan jest poważny nothing serious, I hope mam nadzieję, że to nic poważnego this is a very serious matter to bardzo poważna sprawa

seriously
adv 1. (not frivolously) [speak, write, think] poważnie [listen] z powagą, uważnie to seriously consider doing sth poważnie or na serio zastanawiać się nad zrobieniem czegoś seriously, do you need help? naprawdę or (na) serio potrzebujesz pomocy? are you seriously suggesting that...? poważnie or serio chcesz powiedzieć, że... but seriously, ... ale tak poważnie or (na) serio... to take sb/sth seriously brać kogoś/coś (na) poważnie he takes himself too seriously traktuje siebie zbyt poważnie or serio police are treating the threat very seriously policja traktuje groźbę bardzo poważnie 2. (gravely) [ill, injured] poważnie [divided] bardzo [mislead, underestimate] bardzo seriously damaged poważnie uszkodzony seriously at risk narażony na poważne ryzyko something is seriously wrong dzieje się coś niedobrego 3. (extremely) [boring, funny] wyjątkowo

seriousness
n 1. (of person, tone) powaga f (of film, discussion, study, approach, occasion) poważny charakter m (of intention) szczerość f in all seriousness z całą powagą, zupełnie poważnie 2. (of situation) powaga f (of problem) waga f unaware of the seriousness of his injuries/illness nieświadomy, jak poważne są jego obrażenia/jak poważnie jest chory what is the seriousness of the damage/problem? jak poważne są szkody/jak poważny jest problem?

serjeant
n arch = sergeant

sermon
n kazanie n (on sth o czymś) to give or preach a sermon Relig wygłosić kazanie to give or preach sb a sermon (lecture) palnąć komuś kazanie infml

sermonize
vi pej prawić kazania

sermonizing
n pej perory f pl liter kazania n pl infml pej

serodiscordant
adj Med [couple, partners] niezgodny serologicznie

serogroup
n Med grupa f serologiczna

seropositive
adj seropozytywny

serous
adj surowiczy

serpent
n wąż m

serpentine
1. adj [river, road] kręty, wijący się 2. n Miner (rock) serpentynit m (semiprecious stone) serpentyn m

serrated
adj [leaf] ząbkowany [knife] z ząbkami

serration
n (on blade, edge, leaf) ząbkowanie n, ząbki m pl

serried
adj [ranks, rows] zwarty

serum
n surowica f snake-bite serum surowica przeciw jadowi żmii

servant
n 1. (in household) służąc|y m, -a f to keep a servant mieć służącego/służącą 2. fig sługa m your servant dat do usług dat your obedient servant dat (in letter) Pański sługa uniżony dat

servant girl
n pomoc f domowa

servants' hall
n jadalnia f dla służby

serve
n Sport serw m, serwis m, podanie n it's my serve mój serw or serwis, ja serwuję to have a big serve mieć mocny serwis vt 1. (work for) służyć (komuś/czemuś) [God, king, master, country] pracować dla (kogoś) [employer, country, state, company, community] to serve sb/sth well dobrze komuś/czemuś służyć he has served his country well dobrze służył swemu krajowi to serve two masters fig służyć dwóm panom fig 2. (attend to) obsłu|żyć, -giwać [customers, guests] are you being served? czy ktoś już państwa obsługuje? have you served this gentleman? czy już obsłużyłeś tego pana? 3. Culin poda|ć, -wać [meal, dish, food, wine] breakfast is served! śniadanie na stole!, podano śniadanie! to serve sb with sth podać or zaserwować liter komuś coś let me serve you some beef pozwól, że nałożę ci mięsa it's served with potatoes podajemy to z ziemniakami serve hot/cold podawać na gorąco/na zimno serves four (in recipe) porcja na cztery osoby 4. (provide facility for) [power station, reservoir, public transport] obsługiwać [area, community] the library serves the community biblioteka służy lokalnej społeczności the hospital serves all the area szpital obsługuje cały rejon the area is well/poorly served with transport komunikacja na tym obszarze jest dobra/źle rozwinięta the area is well served with shops w tej okolicy jest dużo sklepów 5. (satisfy) zaspok|oić, -ajać [needs] to serve sb's interests służyć interesom kogoś 6. (be of use to) po|służyć (komuś) to serve sb as sth służyć komuś jako or za coś this table serves me as a desk ten stół służy mi jako or za biurko to serve a purpose or function być przydatnym it serves no useful purpose to do niczego nie służy what purpose is served by separating the two parts? czemu ma służyć rozdzielenie tych dwóch części? having served its purpose, the committee was disbanded po spełnieniu swojego zadania komitet został rozwiązany this map will serve the or my purpose ta mapa będzie dobra perhaps this will serve the or your purpose? może to ci się przyda? this old car has served me well ten stary samochód dobrze mi służył my sense of direction has served me well zmysł orientacji mnie nie zawiódł he has been badly served by his advisers jego doradcy źle mu się przysłużyli if my memory serves me well jeśli mnie pamięć nie zawodzi 7. (spend time) to serve two terms służyć dwie kadencje to serve one's time (in army) odbyć służbę to serve a or one's sentence, to serve one's time odbyć karę więzienia odsiedzieć wyrok infml she has six months left to serve zostało jej sześć miesięcy do końca kary 8. Jur to serve a summons/writ on sb, to serve sb with a summons/writ doręczyć komuś wezwanie/nakaz to serve notice of sth on sb Jur zawiadomić kogoś o czymś urzędowo 9. Sport za|serwować [ball, ace] 10. (mate with) pokry|ć, -wać, kryć [cow, mare] vi 1. (in shop) obsługiwać klientów, być sprzedawcą (in church) służyć do mszy (at table) podawać do stołu 2. (do duty) to serve on a committee zasiadać w komisji to serve in the government być w rządzie to serve as general secretary sprawować funkcję sekretarza generalnego committee members serve for two years członkowie komisji sprawują swoje funkcje przez dwa lata 3. Mil [person] odbywać służbę wojskową to serve in the army/navy służyć w armii/marynarce to serve as a radio operator służyć (w wojsku) jako radiotelegrafista to serve as sergeant służyć w stopniu sierżanta to serve under sb służyć pod kimś or pod rozkazami kogoś he is serving overseas on odbywa służbę za granicą to serve in or with a battalion służyć w batalionie I served with him byłem z nim w wojsku 4. (meet a need) this room serves as a bedroom ten pokój służy jako sypialnia or za sypialnię this should serve as a warning to powinno być ostrzeżeniem this serves as a reminder not to neglect my duty to mi przypomina o tym, bym nie zaniedbywał obowiązków this letter may serve to explain my actions ten list może wyjaśnić moje postępowanie it serves to show that... to pokazuje, że... it's not perfect, but it will serve nie jest to idealne, ale się nada any excuse will serve każda wymówka będzie dobra 5. Sport za|serwować to serve for the set/match mieć piłkę setową/meczową Conti to serve podaje or serwuje Conti serve out: serve out [sth], serve [sth] out 1. poda|ć, -wać za|serwować liter [meal, food] (distribute) wydać, -wać [meals, rations, provisions] 2. (finish) zakończyć [term of duty] to serve out a prison sentence odbyć karę więzienia odsiedzieć wyrok infml serve up: serve up Culin poda|ć, -wać do stołu serve up [sth], serve [sth] up 1. Culin poda|ć, -wać za|serwować liter [meal, dish] 2. infml fig pej (provide) za|serwować fig iron [TV programme] zna|eźć, -jdować [excuse] wysk|oczyć, -akiwać z (czymś) infml [idea] it serves you right! masz za swoje!, dobrze ci tak! it serves you right for ignoring me! dobrze ci tak, skoro mnie ignorujesz!

serve-and-volley
adj Sport serve-and-volley player zawodnik często grający przy siatce

server
n 1. Sport serwując|y m, -a f 2. Comput serwer m 3. Culin salad server łyżka do sałatek spaghetti server łyżka do spaghetti 4. Relig ministrant m

server-managed
adj Comput zarządzany przez serwer

servery
n GB (room) sala f do przygotowywania posiłków (counter) lada f do wydawania posiłków

service
n 1. (department) służba f emergency service Med pogotowie ratunkowe Aut pomoc drogowa, pogotowie drogowe health service służba zdrowia customs/diplomatic service służba celna/dyplomatyczna 2. (work done) usługa f public services instytucje użyteczności publicznej to offer or provide services to the public świadczyć usługi dla ludności to offer one's services oferować swoje usługi a wide range of services to the industry szeroki zakres usług dla przemysłu it's all part of the service to jest wliczone w usługę home-delivery service dostawa do domu advisory service doradztwo for services rendered Comm za usługę we need the services of an accountant potrzebny jest nam księgowy to dispense with sb's services zrezygnować z usług kogoś at sb's service na usługach kogoś I'm at your service jestem do twoich usług to be in sb's service być na służbie u kogoś to be in service with a family być służącym/służącą u (jakiejś) rodziny 'normal service will be resumed as soon as possible' Radio, TV "za chwilę dalszy ciąg programu" 3. (contribution) zasługa f she received an award for services to the arts otrzymała nagrodę za zasługi dla sztuki 4. (benefit) świadczenie n social/welfare services świadczenia socjalne 5. (period of work done) służba f Mil służba f wojskowa Admin praca f 30 years of service trzydzieści lat służby a lifetime of service to the community życie spędzone w służbie społeczności he put or placed his talent at the service of society ofiarował swój talent społeczeństwu in the service of humanity/one's country w służbie ludzkości/kraju he travelled a lot in the service of the company or in the company's service często podróżował w sprawach dla firmy national service obowiązkowa służba wojskowa to see service in the army/in the Far East służyć w armii/na Dalekim Wschodzie 6. (favour) przysługa f to do sb a service wyświadczyć komuś przysługę to be of service to sb [person] być pomocnym komuś [thing] przydać się komuś, być dla kogoś użytecznym 7. Comm (customer care) obsługa f (to sb kogoś) we add on 15% for service dodajemy 15% za obsługę the (quality of) service here is excellent/dreadful obsługa jest tutaj doskonała/okropna to get wonderful/bad service from sb zostać przez kogoś doskonale/źle obsłużonym we have a reputation for good service jesteśmy znani z dobrej obsługi 'includes service' (on bill) "obsługa wliczona" is service included? czy w cenę wliczona jest obsługa? can we have some service in here please? czy ktoś może nas obsłużyć? 8. (use) to give good/long service [machine, vehicle, product, garment] dobrze/długo służyć I've had years of service from that car ten samochód służy mi od lat this coat should be good for a lifetime of service ten płaszcz powinien służyć przez całe życie to be in service być używanym the plane is still in service with many airlines ten samolot jest ciągle używany przez wiele linii lotniczych to come into/go out of service wejść w użycie/wyjść z użycia the equipment came into service just before the war tego sprzętu zaczęto używać tuż przed wojną to take sth out of service wycofać coś z użycia [plane, machine] 'out of service' (on machine) "nieczynne" 9. (transport facility) połączenie n bus/train/ferry service połączenie autobusowe/kolejowe/promowe taxi service usługi taksówkowe to run a regular service (to London) zapewniać regularne połączenie (z Londynem) there is an hourly bus service on this route na tej trasie autobusy kursują co godzinę the number 23 bus service linia autobusowa numer 23 10. Aut, Tech (overhaul) przegląd m a 20,000 km service przegląd po 20 000 kilometrów the photocopier is due for a service fotokopiarka wymaga przeglądu technicznego I've taken my new car in for a service oddałem samochód do przeglądu 11. (provision of maintenance) serwis m 12. Relig nabożeństwo n to hold or conduct a service odprawiać nabożeństwo morning/evening/Sunday service nabożeństwo poranne/wieczorne/niedzielne funeral service nabożeństwo żałobne marriage service ceremonia ślubna form of service (printed) porządek nabożeństwa 13. (crockery) serwis m breakfast service serwis śniadaniowy coffee/tea service serwis do kawy/herbaty 14. Sport serwis m, serw m, podanie n your service! twój serwis, ty serwujesz! return of service return 15. Jur (of summons, writ) doręczenie n urzędowe 16. (by male animal) krycie n services npl 1. the services Mil, Naut służba f wojskowa to join the services wstąpić do wojska a career in the services kariera wojskowa 2. (on motorway) stacja f obsługi 'services 25 miles' (sign) "stacja benzynowa 25 mil" modif 1. Mil [pay, pension, life, gun, personnel] wojskowy 2. (for staff) [stairs] służbowy vt 1. Aut, Tech (overhaul, maintain) z|robić przegląd (czegoś) [vehicle, machine] sprawdz|ić, -ać działanie (czegoś) [boiler] to have one's car serviced oddać samochód do przeglądu 2. Fin obsługiwać [debt, loan] 3. (mate with) pokry|ć, -wać, kryć [cow, mare]

service area
n Aut stacja benzynowa f przy autostradzie Telcom zasięg m

service break
n Sport przełamanie n serwisu

service center
GB zob. service centre

service centre
US n serwis m, punkt m serwisowy

service charge
n 1. (in restaurant) opłata f za obsługę there is a service charge opłata za obsługę nie jest wliczona w rachunek what's the service charge? ile wynosi opłata za obsługę? 2. (in banking) prowizja f bankowa 3. (for property maintenance) opłata f eksploatacyjna

service company
n firma f usługowa

service contract
n Comm umowa f o świadczeniu usług serwisowych

service department
n serwis m, punkt m serwisowy

service elevator
n US = service lift

service engineer
n serwisant m

service entrance
n wejście n dla personelu

service family
n rodzina f wojskowego

service flat
n wynajęte mieszkanie n (sprzątane przez administrację budynku)

service game
n Sport gem m serwisowy

service hatch
n okienko n do wydawania posiłków

service industry
n Comm (sector) sektor m usług, usługi f pl (company) firma f usługowa

service lift
n winda f towarowa

service line
n Sport linia f serwisowa

service module
n Aerosp moduł m serwisowy

service operation
n zakres m usług

service road
n GB droga f dojazdowa

service sector
n sektor m usług

service station
n Aut stacja f obsługi

service till
n (in shop) kasa f (cash dispenser) bankomat m

serviceable
adj 1. (usable) [vehicle] sprawny [tyres] nadający się do użytku 2. [clothes, shoes] (practical) praktyczny (durable) trwały

serviceman
n (pl -men) wojskowy m

servicewoman
n (pl -women) kobieta f służąca w wojsku

servicing
n Aut, Tech przegląd m the typewriter's gone in for servicing maszyna do pisania została oddana do przeglądu

serviette
n GB serwetka f

servile
adj [person, flattery, tone] służalczy [dependence] niewolniczy

servility
n służalczość f serwilizm m fml

serving
n (helping) porcja f (of sth czegoś) for four servings na cztery porcje, dla czterech osób adj [officer] w czynnej służbie [official, chairman] urzędujący

serving dish
n półmisek m

serving hatch
n okienko n do wydawania posiłków

serving spoon
n łyżka f do nakładania potraw

servingman
n (pl -men) dat służący m

servitude
n 1. niewola f 2. Jur arch serwitut m, służebność f

servo
n = servomechanism

servo amplifier
n serwowzmacniacz m

servo control
n serwosterowanie n

servo(-assisted) brake
n hamulec m ze wspomaganiem, serwohamulec m

servomechanism
n serwomechanizm m

servomotor
n serwomotor m, siłownik m

sesame
n Bot sezam m modif [oil, seed] sezamowy

sesquipedalian
adj fml [word] wielosylabowy [style] pełen trudnych słów

session
n 1. Pol (period of meetings) sesja f parliamentary session sesja parlamentu 2. Admin, Jur, Pol (sitting) posiedzenie n emergency session posiedzenie nadzwyczajne the court is in session Jur trwa rozprawa the meeting went into closed or private session dalsza część spotkania odbywała się przy drzwiach zamkniętych 3. (meeting) spotkanie n (informal discussion) dyskusja f drinking session infml popijawa infml 4. GB Sch (year) rok m szkolny US (term) trymestr m (semester) semestr m summer session semestr letni morning/afternoon session lekcje poranne/popołudniowe 5. Med, Dent wizyta f (with sb u kogoś) 6. Mus, Sport sesja f training session Sport sesja treningowa studio or recording session sesja nagraniowa 7. Fin (at stock exchange) sesja f trading session sesja giełdowa

session musician
n muzyk m sesyjny

set
1. n 1. (scenery) Theat dekoracje f pl Cin, TV plan m on the set Cin, TV na planie 2. (hair-do) ułożenie n włosów a shampoo and set mycie i ułożenie włosów 3. (position) (of head, sails) ustawienie n set of the body postawa you could tell by the set of his jaw that he was angry po zaciśniętych szczękach widać było, że jest zły 4. (direction) kierunek m the set of the tide/wind Naut kierunek pływu/wiatru 5. (of badger) nora f 6. Hort sadzonka f 7. Hunt (of hound) stójka f adj 1. (fixed) [pattern, procedure, rule, task, time, price, formula] ustalony a set menu gotowy zestaw dań I had no set purpose in arranging the meeting zorganizowałem to spotkanie bez konkretnego celu set phrase, set expression utarty zwrot to be set in one's ideas mieć zdecydowane poglądy to be set in one's ways mieć swoje przyzwyczajenia the weather is set fair ładna pogoda utrzyma się przez dłuższy czas 2. (stiff) [posture] sztywny [smile] sztuczny, wymuszony set expression kamienny wyraz twarzy 3. Sch, Univ (prescribed) [book, text, subject, topic] obowiązkowy 4. (ready) gotowy (for sth na coś) to be (all) set to leave/go być gotowym do odjazdu/do wyjścia they're set to win/lose (likely) wszystko wskazuje na to, że wygrają/przegrają 5. (determined) to be (dead) set against sth/doing sth być (zdecydowanie) przeciwnym czemuś/zrobieniu czegoś he's really set against my resigning/marrying jest zdecydowanie przeciwny mojej rezygnacji/mojemu małżeństwu to be set on sth/on doing sth być zdecydowanym na coś/zrobić coś 6. (firm) [jam, jelly] ścięty [honey] gęsty [cement] stwardniały, zastygły vt (prp -tt- pt, pp set) 1. (place, position) umie|ścić, -szczać [chair, ornament] postawić, stawiać [guard, sentry] oprawi|ć, -ać [gem] (in sth w coś) to set sth against a wall oprzeć o ścianę coś [bike, ladder] to set sth before sb postawić przed kimś coś [food, plate] fig przedstawić komuś coś [proposals, findings] to set sth in the ground osadzić w ziemi coś, wbić w ziemię coś [stake] to set sth into sth osadzić coś w czymś to set sth straight (align) wyrównać coś [painting] fig (tidy) zrobić w czymś porządek [papers, room] to set sth upright postawić coś (pionowo) to set matters or the record straight fig wyjaśnić sprawę a house set among the trees dom stojący wśród drzew a necklace set with rubies naszyjnik wysadzany rubinami his eyes are set very close together ma oczy osadzone bardzo blisko siebie 2. (prepare) zastawi|ć, -ać [trap] to set the table nakryć do stołu set three places podaj trzy nakrycia to set the stage or scene for sth fig położyć podwaliny czegoś [peace agreement, new society] przygotować wszystko na coś [encounter, match] the stage is set for the final wszystko jest gotowe na finał to set one's mark or stamp on sth odcisnąć swój ślad na czymś 3. (affix, establish) ustali|ć, -ać [date, deadline, place, price, target] wy|lansować [fashion, trend] nada|ć, -wać [tone] stw|orzyć, -arzać [precedent] ustan|owić, -awiać [record] to set a good/bad example to sb dawać komuś dobry/zły przykład to set one's sights on sth stawiać sobie za cel zdobycie czegoś [championship, job] 4. (adjust) nastawi|ć, -ać, ustawi|ć, -ać [clock, alarm clock, timer, video] włącz|yć, -ać [burglar alarm] to set the oven to 180o nastawić piekarnik na 180 stopni to set the controls to manual przełączyć układ na tryb ręczny to set the video to record the film zaprogramować wideo, żeby nagrać film to set the alarm for 7 am nastawić budzik na siódmą rano set your watch by mine wyreguluj swój zegarek według mojego I set the heating to come on at 6 am nastawiłem włączenie ogrzewania na szóstą to set the counter back to zero wyzerować licznik 5. (start) to set sth going włączyć [machine, motor] that set everyone laughing to wzbudziło ogólne rozbawienie that set everybody thinking to dało wszystkim do myślenia the noise set the dogs barking na ten odgłos psy się rozszczekały we set them to work cleaning up the kitchen zapędziliśmy ich do sprzątania kuchni 6. (impose, prescribe) [teacher] zada|ć, -wać [homework, essay] u|łożyć, -kładać [exam, test, crossword puzzle] to set sb a difficult exam/test poddać kogoś trudnemu egzaminowi/testowi to set a book/subject for study umieścić książkę/temat w programie to set sb the task of doing sth polecić komuś coś zrobić 7. Cin, Literat, Theat, TV umiejsc|owić, -awiać to set a book in the 1960s/New York umiejscowić akcję książki w latach sześćdziesiątych/w Nowym Jorku the film/novel is set in Munich/in the 50's akcja filmu/powieści rozgrywa się w Monachium/w latach pięćdziesiątych 8. Mus to set sth to music skomponować or napisać muzykę do czegoś [libretto, lyrics] words set to music by Brahms słowa, do których muzykę skomponował Brahms 9. Print złożyć, składać [text, type] to set sth in italics złożyć coś kursywą 10. Med złożyć, składać [bone, broken leg] 11. (style) u|łożyć, -kładać [hair] 12. (cause to harden) zostawi|ć, -ać aż stężeje [jelly, concrete] 13. (esteem) to set sb above/below sb stawiać kogoś wyżej/niżej od kogoś vi (prp -tt- pt, pp set) 1. [sun] za|jść, -chodzić 2. (harden) [jelly, jam] ści|ąć, -nać się [concrete, plaster] zastyg|nąć, -ać [glue] zas|chnąć, -ychać 3. Med [fracture, bone] zr|osnąć, -astać się vr (prp -tt- pt, pp set) to set oneself sth wyznaczyć sobie coś [goal, target] set about: set about [sth] zab|rać, -ierać się do (czegoś) [work, duties] to set about doing sth zabrać się do robienia czegoś to set about the job or task or business of doing sth zabrać się do robienia czegoś set about [sb] infml rzuc|ić, -ać się na (kogoś) (with sth z czymś) set [sth] about rozpu|ścić, -szczać [rumour, story] to set it about that... rozpuścić pogłoskę, że... set against: set [sb] against (make antagonistic) to set sb against sb/sth nastawić kogoś przeciwko komuś/czemuś to set oneself against sth sprzeciwić się czemuś : set [sth] against (compare) to set sth against sth zestawić coś z czymś the benefits seem small, set against the risks w porównaniu z ryzykiem korzyści wydają się niewielkie set apart: set [sb/sth] apart wyróżni|ć, -ać [person, book, film] (from sb/sth spośród kogoś/czegoś) set aside: set aside [sth], set [sth] aside 1. (put down) od|łożyć, -kładać [book, knitting] 2. (reserve) przeznacz|yć, -ać [area, room, time] (for sth na coś) od|łożyć, -kładać [money, stock] 3. (disregard) od|łożyć, -kładać na bok [differences, prejudices] 4. Admin, Jur (reject) uchyl|ić, -ać [decision, verdict, judgment, ruling] odrzuc|ić, -ać [request, claim] set back: set [sth] back 1. (position towards the rear) odsu|nąć, -wać [chair, table] the house is set back from the road dom jest odsunięty od drogi 2. (adjust) cof|nąć, -ać [clock, watch] set back [sth], set [sth] back (delay) opóźni|ć, -ać [production, recovery, work] the strike has set us back three months z powodu strajku mamy trzy miesiące opóźnienia set [sb] back infml uderzyć po kieszeni infml that car must have set you back a bit ten samochód musiał cię sporo kosztować the new suit set me back 50 nowy garnitur kosztował mnie 50 funtów set by: set [sth] by, set by [sth] od|łożyć, -kładać [money] set down: set [sb/sth] down wysadz|ić, -ać [passenger] postawić, stawiać [suitcases, vase] set down [sth], set [sth] down 1. (establish) ustal|ić, -ać [code of practice] określ|ić, -ać [conditions, criteria] wyznacz|yć, -ać [date] 2. (record) odnotow|ać, -ywać [event, fact] 3. Aviat posadzić, sadzać [helicopter] to set down the plane wylądować set forth: set forth (leave) wyrusz|yć, -ać set forth [sth] przedstawi|ć, -ać [findings, facts, argument, opinion] set in: set in [infection, gangrene] wda|ć, -wać się [complications] wywiąz|ać, -ywać się [exhaustion] da|ć, -wać o sobie znać [winter, frost, bad weather] nasta|ć, -wać [despair, feeling] zapanować the rain has set in for the afternoon rozpadało się i pewnie popada całe popołudnie set [sth] in Sewing wszy|ć, -wać [sleeve] set off: set off wyrusz|yć, -ać to set off for Japan/Mount Everest wyruszyć do Japonii/na Mount Everest to set off on a journey/an expedition wyruszyć w podróż/na wyprawę to set off to visit sb wybrać się z wizytą do kogoś he set off on a long description/story zaczął długi opis/długą opowieść set off [sth], set [sth] off 1. (trigger) włącz|yć, -ać [alarm] s|powodować wybuch (czegoś), zdetonować [bomb] wywoł|ać, -ywać [riot, row, panic] 2. (enhance) podkreślać [colour, tan] 3. Fin z|równoważyć to set off loss against profits równoważyć straty zyskami set [sb] off (cause to begin) you've set the baby off przez ciebie dziecko zaczęło płakać she laughed and that set me off zaśmiała się i jej wesołość mi się udzieliła don't mention politics, you know it always sets him off nie wspominaj o polityce, bo jak raz zacznie, nie wiadomo kiedy skończy infml set on: set on [sb] napa|ść, -dać (kogoś) set [sb/sth] on sb nas|łać, -yłać na kogoś napu|ścić, -szczać na kogoś infml [police] to set the dog on sb poszczuć kogoś psem to set sb onto sb or sb's track naprowadzić kogoś na ślad kogoś set out: set out (leave) wyrusz|yć, -ać to set out for Paris/the airport wyruszyć do Paryża/na lotnisko to set out on a journey/an expedition wyruszyć w podróż/na wyprawę to set out to do sth (intend) [book, report, speech] mieć na celu zrobienie czegoś [person] postanowić zrobić coś (start) zacząć robić coś set [sth] out, set out [sth] 1. (spread out) roz|łożyć, -kładać [goods, papers, board game] rozstawi|ć, -ać [chairs, chessmen] wy|łożyć, -kładać [food] 2. (state, explain) przedstawi|ć, -ać [conclusions, ideas, proposals] określ|ić, -ać [terms, conditions] set to (start working) wziąć, brać się do dzieła set up: set up (establish oneself) [business person, trader] otw|orzyć, -ierać interes to set up in business otworzyć interes to set up on one's own otworzyć własny interes to set up (shop) as a caterer rozpocząć działalność jako organizator przyjęć set up [sth], set [sth] up 1. (erect) ustawi|ć, -ać [stand, stall, equipment, easel] postawi|ć, -ać, wz|nieść, -osić [statue] rozstawi|ć, -ać [roadblocks] to set up home or house urządzić się to set up camp rozbić obóz 2. (prepare) przygotow|ać, -ywać [experiment] 3. (found, establish) za|łożyć, -kładać [business, company, factory, charity, fund] u|tworzyć [committee, commission] 4. (organize) z|organizować [conference, meeting] wszcz|ąć, -ynać [enquiry, procedures] 5. (start) wywoł|ać, -ywać [vibration, reaction] 6. Print złożyć, składać [page] set [sb] up 1. (establish in business) she set her son up (in business) as a tailor pomogła synowi otworzyć zakład krawiecki 2. (improve one's health, fortune) postawić, stawiać na nogi there's nothing like a good vacation to set you up nic tak nie stawia na nogi jak porządne wakacje that deal has set her up for life ten interes ustawił ją na całe życie 3. GB infml (frame) wr|obić, -abiać infml [person] 4. Comput ustawi|ć, -ać set [oneself] up 1. Comm she set herself up as a financial advisor rozpoczęła własną działalność jako doradca finansowy to set oneself up in business rozpocząć własną działalność, założyć własny interes 2. (claim) I don't set myself up to be an expert nie uważam się za znawcę she sets herself up as an authority on French art uważa się za autorytet w dziedzinie sztuki francuskiej set upon: set upon [sb] napa|ść, -dać na (kogoś) to be well set up infml (financially) być dobrze ustawionym infml (physically) [woman] być dobrze zbudowanym to make a (dead) set at sb GB infml zmyć komuś głowę 2. n 1. (collection) (of keys, spanners, screwdrivers) komplet m, zestaw m (of golf clubs, chairs, cutlery, tests) komplet m (of coins, stamps, data, rules, instructions) zbiór m a set of china serwis porcelanowy a new/clean set of clothes nowe/czyste ubranie I need two sets of clothes potrzebuję dwóch kompletów ubrań they're sold in sets of 10 są sprzedawane w zestawach or kompletach po 10 a set of bills Comm, Fin oryginał weksla z wtórnikami a set of fingerprints odciski palców a set of stairs schody a set of traffic lights światła 2. (kit, game) zestaw m, komplet m a chemistry set mały chemik a carpentry/sewing set zestaw do majsterkowania/do szycia a chess/draughts set szachy/warcaby 3. (pair) a set of sheets komplet prześcieradeł a set of footprints ślady stóp a set of false teeth sztuczna szczęka top/bottom set (of false teeth) proteza górna/dolna one set of grandparents lives in Canada jedni dziadkowie mieszkają w Kanadzie both sets of parents agreed with us i jedni, i drudzy rodzice zgodzili się z nami 4. Sport (in tennis) set m 'set to Miss Wilson' "set - Wilson" 5. (television) odbiornik m TV set, television set odbiornik telewizyjny, telewizor 6. (group) krąg m aristocratic/literary set kręgi arystokratyczne/literackie the fashion/tennis set świat mody/tenisa the London set londyńska śmietanka towarzyska the smart or fashionable set modne towarzystwo he's not part of our set on nie należy do naszej paczki infml 7. Math zbiór m 8. GB Sch (class, group) grupa f to be in the top set for maths być w klasowej czołówce z matematyki 9. Mus wiązanka f a five-song set wiązanka pięciu piosenek vt GB Sch po|dzielić na grupy [pupils]

set designer
n Theat scenograf m, -ka f

set piece
n 1. Sport stały fragment m gry 2. Mus popisowa partia f 3. Theat (piece of scenery) ruchoma dekoracja f 4. (fireworks) kompozycja m utworzona ze sztucznych ogni setpiece modif [manoeuvre, offensive] starannie zaplanowany

set play
n zaplanowany manewr m

set point
n piłka f setowa

set scrum
n (in rugby) młyn m dyktowany

set square
n GB Tech ekierka f

set theory
n Math teoria f zbiorów

set-aside
n Agric (policy) odłogowanie n (land) odłóg m, ugór m

set-in sleeve
n Sewing rękaw m wszywany

set-to
n (quarrel) infml sprzeczka f (fight) bójka f to have a set-to with sb (quarrel) poprztykać się z kimś infml

set-top box
n TV dekoder m

set-up
infml n 1. (of company, political system) organizacja f, struktura f 2. (trick, trap) pułapka f fig she claimed it was a set-up twierdziła, że ktoś ją wrobił infml modif set-up costs koszty początkowe set-up time czas rozruchu

setback
n 1. komplikacja f (for sb dla kogoś) this would be a setback to our plans to by nam pokrzyżowało plany it was a setback to his hopes of winning to zmniejszyło jego szanse na zwycięstwo he had been recovering well, but today he suffered a setback dochodził już do zdrowia, ale dziś nastąpiło pogorszenie 2. Fin spadek m after an early setback prices rose steadily Fin po początkowym spadku ceny stale rosły

sett
n (of badger) nora f

settee
n kanapa f

setter
1. n Zool seter m 2. n (jeweller) jubiler m, -ka f (obsadzający drogie kamienie)

setting
n 1. (location) (for event, film, novel) sceneria f a historic/rural/magnificent setting historyczna/wiejska/wspaniała sceneria a house in a riverside setting dom położony nad rzeką the villa has a beautiful setting willa jest pięknie położona it's the perfect setting for a holiday/a wedding to idealne miejsce na wakacje/na wesele Milan will be the setting for the film miejscem akcji tego filmu będzie Mediolan Dublin is the setting for her latest novel akcja jej ostatniej powieści rozgrywa się w Dublinie this street was the setting for a riot/murder na tej ulicy miały miejsce zamieszki/miało miejsce morderstwo to work in a university/an office setting pracować na uniwersytecie/w biurze 2. (in jewellery) oprawa f 3. (position on dial) ustawienie n put the iron/heater on the highest setting nastaw żelazko/grzejnik na cały regulator 4. (of jam, jelly) tężenie n (of cement) twardnienie n (of glue) schnięcie n 5. Mus oprawa f muzyczna (of sth do czegoś) 6. the setting of the sun zachód słońca 7. Print skład m

setting lotion
n płyn m do układania włosów

setting ring
n Phot pierścień m przesłony

setting-up
n (of committee, programme, scheme) utworzenie n (of business, factory) założenie n (of inquiry) wszczęcie n

settle
1. vt 1. (position comfortably) usad|owić, -awiać [person] to settle a child on one's lap posadzić sobie dziecko na kolanach to get one's guests settled posadzić gości to get the children settled for the night położyć dzieci spać 2. (calm) uspok|oić, -ajać [nerves] rozwi|ać, -ewać [doubts, qualms] to take sth to settle one's stomach wziąć coś na żołądek 3. (resolve) załatwi|ć, -ać [business] rozstrzyg|nąć, -ać [matter, dispute, conflict] rozwiąz|ać, -ywać [problem] Sport rozstrzyg|nąć, -ać [match] settle it among yourselves załatwcie to między sobą that's settled! załatwione! that's one thing settled no to mamy jedno załatwione that settles it! I'm leaving tomorrow w takim razie jutro wyjeżdżam! 4. (agree on) ustal|ić, -ać [arrangements, terms of payment] nothing's settled yet nic nie jest jeszcze ustalone we've finally settled that... ustaliliśmy ostatecznie, że... 5. (put in order) to settle one's affairs uporządkować swoje sprawy 6. Comm (pay) u|regulować [bill] spłac|ić, -ać [debt] to settle sb's claim [insurance company] zaspokoić roszczenia kogoś 7. (colonize) zasiedl|ić, -ać [country, island] 8. infml (deal with) we'll soon settle her już my ją usadzimy infml 9. (bequeath) zapis|ać, -ywać [money, property] (on sb komuś) 10. (keep down) spray the path to settle the dust skrop ścieżkę, żeby się nie kurzyło 11. US (impregnate) zapł|odnić, -adniać [animal] vi 1. (come to rest) [bird, insect] si|ąść, -adać, usiąść [dust, dregs, tea leaves] osi|ąść, -adać the boat settled on the bottom łódź osiadła na dnie let the wine settle poczekaj, aż wino się wyklaruje to let the dust settle poczekać, aż kurz opadnie fig poczekać, aż sytuacja trochę się wyklaruje to settle over sth [mist, clouds] zawisnąć nad czymś fig [silence] zapaść nad czymś [grief] zapanować w czymś 2. (become resident) [family, person] osi|ąść, -adać [emigrant, colonist] osiedl|ić, -ać się 3. [wall] osi|ąść, -adać [contents, ground] ubi|ć, -jać się 4. (calm down) [child, baby] uspok|oić, -ajać się (go to sleep) us|nąć, -ypiać 5. (become stable) [weather] ustal|ić, -alać się 6. (take hold) [snow, mist] utrzym|ać, -ywać się it's snowing, but it's not settling śnieg pada, ale zaraz topnieje his cold has settled on his chest z przeziębienia wywiązało się u niego zapalenie oskrzeli 7. (be digested) let your lunch settle! poczekaj, aż ci się ułoży w brzuchu! infml 8. Jur (agree) przysta|ć, -wać na porozumienie to settle out of court zawrzeć ugodę, załatwić sprawę polubownie vr to settle oneself in sth usadowić się w czymś [armchair] ułożyć się w czymś [bed] settle back: settle back u|sadowić się wygodnie (in sth w czymś) settle down: settle down 1. (get comfortable) (sit down) usad|owić, -awiać się (in/on sth na/w czymś) (lie down) u|łożyć, -kładać się (on/in sth na/w czymś) 2. (calm down) [person, situation] uspok|oić, -ajać się settle down, children! dzieci, spokój! 3. (marry) ustatkować się 4. (apply oneself) to settle down to sth zabrać się do czegoś to settle down to doing sth zabrać się do robienia czegoś settle for: settle for [sth] zadow|olić, -alać się (czymś) [alternative, poorer option] why settle for less? dlaczego masz zadowalać się czymś gorszym? settle in za|aklimatyzować się, za|adaptować się settle on: settle on [sth] z|decydować się na (coś) [name, colour] settle to: settle to [sth] zab|rać, -ierać się do (czegoś) [work] I can't settle to anything nie mogę się na niczym skoncentrować settle up: settle up 1. (pay) za|płacić 2. (sort out who owes what) rozlicz|yć, -ać się (with sb z kimś) I've already settled up with the waiter (in restaurant) już zapłaciłem kelnerowi to settle a score with sb wyrównać z kimś rachunki to settle old scores with sb załatwić z kimś stare porachunki 2. n ława f ze skrzynią

settled
adj 1. (not moving) [civilization, farmers] osiadły 2. (stable) [alliance] trwały, stabilny [relationship] trwały, stały [weather, future] stabilny [routine, social order] ustalony [way of life] ustabilizowany she's a lot more settled now prowadzi teraz dużo bardziej ustabilizowane życie I feel settled here czuję się tu zadomowiony a settled spell kilka dni ładnej pogody

settlement
n 1. (agreement) porozumienie n, ugoda f 2. (resolving) rozwiązywanie n settlement of industrial disputes rozwiązywanie sporów pracowniczych 3. Jur (in civil case) ugoda f (of property) zapisanie n a marriage settlement majątkowa umowa małżeńska to make a settlement on sb zrobić zapis na rzecz kogoś 4. Fin (of debt) spłacenie n (of bill) uregulowanie n (of invoice, claim) rozliczenie n prompt settlement of your account would be appreciated bylibyśmy wdzięczni za rychłe uzupełnienie konta in settlement of sth na pokrycie czegoś, w rozliczeniu czegoś [cheque] 5. Sociol (social work centre) ośrodek m pomocy społecznej 6. (dwellings) osada f, osiedle n Jewish settlements in the West Bank osiedla żydowskie na Zachodnim Brzegu 7. (creation of new community) zasiedlanie n settlement in the occupied territories zasiedlanie terytoriów okupowanych 8. Constr osiadanie n

settlement day
n Fin dzień m rozliczeniowy or obrachunkowy

settler
n osadni|k m, -czka f

settlor
n Jur testator m, -ka f

seven
n (number) siedem (symbol) siódemka f sevens npl Sport rugby n inv siedmioosobowe adj siedem (male) siedmiu (+ v sg) (male and female) siedmioro (+ v sg) the seven deadly sins siedem grzechów głównych the seven wonders of the world siedem cudów świata

seven-league boots
n siedmiomilowe buty m pl

seven-year itch
n kryzys m po siedmiu latach małżeństwa

seventeen
n (number) siedemnaście (symbol) siedemnastka f adj siedemnaście (male) siedemnastu (+ v sg) (male and female) siedemnaścioro (+ v sg)

seventeenth
n 1. (in order) siedemnast|y m, -a f, -e n 2. (fraction) siedemnasta f (część) two seventeenths dwie siedemnaste adj siedemnasty adv [come, finish] na siedemnastym miejscu

seventh
n 1. (in order) siódm|y m, -a f, -e n 2. (fraction) siódma f (część) three sevenths trzy siódme 3. Mus septyma f adj siódmy adv [come, finish] na siódmym miejscu to be in seventh heaven być w siódmym niebie

seventies
npl 1. the seventies lata siedemdziesiąte 2. to be in one's seventies mieć siedemdziesiąt kilka lat

seventieth
n 1. (in order) siedemdziesiąt|y m, -a f, -e n 2. (fraction) siedemdziesiąta f (część) adj siedemdziesiąty adv [come, finish] na siedemdziesiątym miejscu

seventy
n (number) siedemdziesiąt (symbol) siedemdziesiątka f adj siedemdziesiąt (male) siedemdziesięciu (+ v sg) (male and female) siedemdziesięcioro (+ v sg)

seventy-eight
n Audio a seventy-eight (record or disc) płyta na siedemdziesiąt osiem obrotów

sever
vt 1. (cut) przeci|ąć, -nać [rope, wire, artery] (cut off) odci|ąć, -nać, uci|ąć, -nać [head, branch] (break off) przer|wać, -ywać [rope, spinal cord] ur|wać, -ywać [limb] 2. fig (break off) z|erwać, -rywać [link, relations, contact, communications]

severability
n Jur wypowiadalność f

severable
adj Jur [contract, liability] wypowiadalny

several
pron several of them (men) kilku z nich (women, animals, objects) kilka z nich (men and women, children) kilkoro z nich several of our group kilka osób z naszej grupy quantif 1. (a few) kilka several books kilka książek 2. fml (respective) osobisty their several briefcases ich własne teczki they went their several ways każdy poszedł własną drogą fig

severally
adv osobno, oddzielnie

severance
n 1. (of relations, links) zerwanie n 2. (redundancy) rozwiązanie n umowy o pracę

severance pay
n odprawa f

severe
adj 1. (extreme) [problem, damage, shortage, injury, illness, recession] poważny [loss, shock, test] ciężki [cold] ostry [winter] surowy, srogi [pain, headache] ostry, silny 2. (harsh) [person, punishment, criticism] srogi, surowy (with sb dla kogoś) 3. (austere) [haircut, clothes] prosty, surowy

severely
adv 1. (seriously) [restrict, damage] poważnie [shock] ciężko [ill, injured] poważnie, ciężko severely disabled dotknięty ciężkim kalectwem 2. (harshly) [treat, speak, punish] surowo, srogo [beat] bezlitośnie 3. (austerely) [dress] surowo

severity
n 1. (of situation) powaga f (of damage, loss) dotkliwość f 2. (harshness) surowość f, srogość f

sew
(pt sewed pp sewed, sewn) vt u|szyć [garment] zszy|ć, -wać [seam, pieces of material] przyszy|ć, -wać [patch, button] to sew sth on to sth przyszyć coś do czegoś he sewed the button back on przyszył oderwany guzik she sews all her children's clothes sama szyje wszystkie ubrania dla swoich dzieci vi szyć sew up: sew up [sth], sew [sth] up 1. zaszy|ć, -wać [hole] zszy|ć, -wać [tear, wound] 2. infml (settle) ubi|ć, -jać infml [deal] za|kończyć zwycięsko [game] (control) z|dominować [market] they've got the match/election sewn up mają już mecz/wybory w kieszeni infml the deal is all sewn up! sprawa jest już zapięta na ostatni guzik infml

sewage
n ścieki m pl

sewage disposal
n odprowadzanie n ścieków

sewage farm
n = sewage works

sewage outfall
n odpływ m ścieków

sewage outlet
n = sewage outfall

sewage sludge
n szlam m ściekowy

sewage system
n sieć f kanalizacyjna, kanalizacja f

sewage treatment
n oczyszczanie n ścieków

sewage works
n oczyszczalnia f ścieków

sewer
n kanał m ściekowy, ściek m storm sewer kanał burzowy

sewer gas
n gaz m kanałowy

sewer rat
n szczur m wędrowny

sewerage
n US = sewage

sewing
n (activity) szycie n (piece of work) szycie n, robótka f I hate sewing nienawidzę szyć modif [scissors, thread] krawiecki

sewing basket
n kosz m na robótki

sewing bee
n spotkanie n przy szyciu

sewing cotton
n nici f pl bawełniane

sewing machine
n maszyna f do szycia

sewing silk
n nici f pl jedwabne

sewn
pp sew

sex
n 1. (gender) płeć f people of both sexes osoby obojga płci 2. (intercourse) (one act) stosunek m (płciowy) (repeated) współżycie n seksualne, seks m to have sex with sb (one act) odbyć z kimś stosunek (repeated) współżyć z kimś, uprawiać z kimś seks he thinks about nothing but sex on myśli tylko o seksie, jemu tylko seks w głowie modif Biol [chromosome, hormone, organ] płciowy [education, hygiene] seksualny vt określ|ić, -ać płeć (czegoś) [animal] sexed pp adj Bot, Zool płciowy highly sexed [person] o silnym popędzie seksualnym sex up US infml: sex [sb] up podniec|ić, -ać

sex abuse
n wykorzystywanie n seksualne (act) czyn m nierządny or lubieżny

sex act
n akt m płciowy

sex aid
n artykuł m erotyczny sex aids akcesoria erotyczne

sex appeal
n seksapil m

sex attack
n akt m przemocy seksualnej

sex attacker
n sprawca m aktu przemocy seksualnej

sex change
n zmiana f płci to have a sex change przejść operację zmiany płci

sex crime
n przestępczość f na tle seksualnym (one incident) przestępstwo n na tle seksualnym

sex discrimination
n dyskryminacja f ze względu na płeć

sex drive
n popęd m płciowy or seksualny

sex education
n wychowanie n seksualne

sex fiend
n infml hum seksoholik m infml

sex goddess
n infml bogini f seksu

sex kitten
n infml seksowny kociak m infml

sex life
n życie n płciowe or seksualne

sex mad
adj infml zbzikowany na punkcie seksu infml

sex maniac
n infml maniak m seksualny

sex object
n obiekt m seksualny

sex offence
n GB przestępstwo n seksualne

sex offender
n winny m przestępstwa seksualnego

sex scandal
n Journ skandal m obyczajowy

sex scene
n Cin, Theat scena f erotyczna

sex shop
n sex shop m

sex show
n show m erotyczny

sex symbol
n symbol m seksu

sex therapist
n seksuolog m

sex therapy
n terapia f seksualna

sex tourism
n turystyka f erotyczna

sex tourist
n osoba f uprawiająca turystykę erotyczną

sex urge
n popęd m płciowy

sex worker
n prostytutka f

sex-starved
adj infml wyposzczony or wygłodzony (seksualnie)

sexagenarian
n sześćdziesięciolat|ek m, -ka f adj po sześćdziesiątce

sexism
n seksizm m

sexist
n seksist|a m, -ka f adj seksistowski

sexless
adj bezpłciowy, aseksualny

sexologist
n seksuolog m

sexology
n seksuologia f

sexpert
n infml ekspert m w sprawach erotycznych

sexploitation
n wykorzystywanie n erotyki (w filmie, reklamie)

sexpot
n infml (man) seksowny facet m infml (woman) seksowna babka f infml

sextant
n sekstant m, sekstans m

sextet
n sekstet m

sexton
n kościelny m

sextuple
vt zwiększ|yć, -ać sześciokrotnie vi zwiększ|yć, -ać się sześciokrotnie

sextuplet
n jedno n z sześcioraczków

sexual
adj [contact, experience, orientation, preference, revolution] seksualny [characteristics, organ, reproduction] płciowy

sexual abuse
n wykorzystywanie n seksualne

sexual conversion
n zmiana f płci

sexual harassment
n molestowanie n seksualne

sexual intercourse
n (act) stosunek m płciowy (activity) współżycie n seksualne

sexual partner
n partner m seksualny, partnerka f seksualna

sexuality
n 1. (sexual orientation) seksualność f female/male sexuality seksualność kobiet/mężczyzn 2. (eroticism) erotyzm m

sexualization
n erotyzacja f

sexualize
vt przyda|ć, -wać (czemuś) erotyzmu

sexually
adv [mature] płciowo [attract, repel] seksualnie [discriminate] z powodów seksualnych [distinguish] pod względem płciowym [transmit, infect] drogą płciową to be sexually abused być wykorzystywanym seksualnie

sexually transmitted disease
n choroba f przenoszona drogą płciową

sexy
infml adj 1. (erotic) [book, film, show] erotyczny [person, clothing] seksowny, sexy infml 2. Advertg (appealing) [image, product, slogan] rajcowny infml

sez
infml = says