SA
n 1. = South Africa 2. = South America 3. = South Australia

SAD
n seasonal affective disorder n Med sezonowe zaburzenia n pl afektywne, depresja f zimowa

SAE, sae
n zaadresowana koperta f zwrotna

SALT
n = Strategic Arms Limitation Talks rozmowy f pl w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych, SALT

SAM
n surface-air missile n pocisk m ziemia-powietrze

SAS
n GB Mil = Special Air Service jednostka f antyterrorystyczna

SAT
n 1. GB Sch = Standard Assessment Task 2. US Sch = Scholastic Aptitude Test n US egzamin, którego wyniki decydują o przyjęciu na studia

SAYE
n GB program m automatycznego odprowadzania oszczędności z poborów n GB save-as-you-earn

Sabbatarian
n to be a Sabbatarian [Jew] obchodzić szabas [Christian] święcić niedzielę adj [family] (Jewish) ściśle przestrzegający szabasu [Christian] święcący niedzielę Sabbatarian principles zasady ścisłego przestrzegania szabasu

Sacrament
n (Communion bread) Najświętszy Sakrament m to receive the Sacrament(s) przyjmować Komunię Świętą

Sacred Heart
n Najświętsze Serce n Jezusa

Sadducee
n saduceusz m

Sagebrush State
n US Newada f

Sagittarian
n Astrol (person) Strzelec m adj [personality] typowy dla Strzelca

Sagittarius
n Astrol, Astron Strzelec m

Sahara
prn Sahara f in the Sahara Desert na Saharze

Saharan
adj saharyjski

Salic law
n the Salic law prawo n salickie

Sally Army
prn GB infml = Salvation Army

Salome
prn Salome f inv

Salop
prn GB Post = Shropshire

Salvador(e)an
n Salwador|czyk m, -ka f adj salwadorski

Salvation Army
prn Armia f Zbawienia modif Salvation Army band/uniform orkiestra/mundur Armii Zbawienia

Salzburg
prn Salzburg m

Sam Browne belt
n pas m oficerski z szelką naramienną

Samaria
prn Samaria f

Samaritan
n 1. Geog, Hist Samarytan|in m, -ka f the Good Samaritan miłosierny Samarytanin to be a good Samaritan pomagać z poświęceniem 2. (organization) the Samaritans Samarytanie m pl (ochotnicza organizacja pomagająca samotnym i przeżywającym kryzysy) adj samarytański

Samoa
prn Samoa n inv

Samoan
n 1. (inhabitant) Samoa|ńczyk m, -nka f 2. Ling (język m) samoański m adj samoański

San Andreas fault
prn the San Andreas fault uskok m San Andreas

San Francisco
prn San Francisco n inv

San Marinese
n (inhabitant) (of state) Sanmary|ńczyk m, -nka f (of city) sanmary|ńczyk m, -nka f adj [people, problems] sanmaryński

San Marino
prn San Marino n inv

Sandhurst
prn GB szkoła oficerska armii brytyjskiej

Sanforized
adj sanforyzowany

Sanskrit
n sanskryt m

Santa (Claus)
prn Święty Mikołaj m

Santiago
prn 1. (also Santiago de Compostela) (in Spain) Santiago n inv de Compostela 2. (in Chile) Santiago n inv

Sao Tome and Principe
prn Wyspy f pl Świętego Tomasza i Książęca

Sapphic
adj 1. Literat saficki 2. (lesbian) lesbijski

Saracen
n Saracen m, -ka f

Saragossa
prn Saragossa f, Zaragoza f

Sardinia
prn Sardynia f

Sardinian
n 1. (person) Sardy|ńczyk m, -nka f 2. Ling (język m) sardyński m adj sardyński

Sargasso Sea prn the Sargasso Sea Morze
n Sargassowe

Sark
prn Sark m

Saskatchewan
prn Saskatchewan n inv

Sassenach
n Scot pej Anglik m, Angielka f

Sat
n = Saturday

Satan
prn szatan m

Satanism
n satanizm m

Satanist
n satanist|a m, -ka f adj [ritual, practice] satanistyczny

Satcom
n = Satellite Communications System system łączności satelitarnej

Saturday
n sobota f on Saturday w sobotę modif sobotni he has a Saturday job GB dorabia w soboty

Saturday night special
n US infml (gun) spluwa f infml

Saturn
prn Mythol, Astron Saturn m

Saturnalia
n saturnalia plt

Saudi
n Saudyj|czyk m, -ka f adj saudyjski

Saudi Arabia
prn Arabia f Saudyjska

Saudi Arabian
n, adj = Saudi

Saul
prn Bible Saul m

Savile Row
prn ulica w Londynie z ekskluzywnymi zakładami krawieckimi

Savoy
prn Sabaudia f modif [cuisine, wines] sabaudzki the Savoy Alps Alpy Sabaudzkie

Savoyard
n 1. (person) Sabaud|czyk m, -ka f 2. Ling (dialekt m) sabaudzki m adj sabaudzki

Saxon
prn 1. (person) (of Germanic tribe) Sas m (of kingdom of Saxony) Sas m, Sakso|ńczyk m, -nka f (of modern Saxony) Sakso|ńczyk m, -nka f 2. Ling (język m) saski m adj (Anglo-Saxon) anglosaski (of kingdom of Saxony) saksoński, saski (of modern Saxony) saksoński

Saxony
prn Saksonia f

s
n 1. (letter) s, S n 2. S = South 3. S = Saint święty, św. 4. = small

sabbath
n (also Sabbath) (Jewish) szabas m, szabat m (Christian) niedziela f to observe the sabbath [Jewish] obchodzić szabas [Christian] święcić niedzielę to break the sabbath [Jewish] łamać przepisy odpoczynku szabasowego [Christian] łamać przykazanie o święceniu dnia świętego

sabbatical
n urlop m naukowy to take a sabbatical, to go on sabbatical wziąć urlop naukowy to be on sabbatical być na urlopie naukowym adj [leave] naukowy sabbatical year roczny urlop naukowy

saber
n US = sabre US n Mil, Sport szabla f

sable
n 1. Zool soból m 2. (fur) sobole m pl 3. Herald czerń f modif [hat, garment] sobolowy adj liter [horse] kary

sabot
n sabot m

sabotage
n sabotaż m an act of sabotage akt sabotażu to commit sabotage dokonać sabotażu due to sabotage w wyniku sabotażu vt sabotować [campaign, discussion, plan] uszk|odzić, -adzać [equipment]

saboteur
n sabotażyst|a m, -ka f

sabre
US n Mil, Sport szabla f

sabre-rattling
n pobrzękiwanie n szabelką dat

sabre-toothed tiger
n = sabretooth

sabretooth
n Zool tygrys m szablastozębny

sac
n 1. Anat worek m hernial sac worek przepuklinowy 2. Zool (in bees) koszyczek m

saccharin
n sacharyna f

saccharine
adj pej 1. [sentimentality, novel, smile] przesłodzony, ckliwy 2. [drink, food] przesłodzony

sacerdotal
adj Relig fml kapłański

sachet
n 1. (of shampoo, cream, sugar) torebka f, saszetka f 2. (cloth bag) saszetka f a sachet of lavender saszetka z lawendą

sack
1. n 1. (bag) worek m potato sack worek na ziemniaki mail sack worek pocztowy 2. (contents) worek m a sack of flour worek mąki 3. infml (dismissal) to get the sack zostać wyrzuconym or wylanym z pracy infml to give sb the sack wyrzucić or wylać kogoś z pracy infml 4. infml (bed) the sack wyrko n infml to hit the sack walnąć się do wyrka infml to be great in the sack vinfml być dobrym w łóżku infml vt infml (dismiss) wyrzuc|ić, -ać, wyl|ać, -ewać infml [employee] (for sth/for doing sth za coś/za zrobienie czegoś) to be or get sacked zostać wyrzuconym or wylanym infml sack out US infml walnąć się do wyrka infml to look like a sack of potatoes wyglądać jak pokraka 2. liter n (pillage) grabież f vt (pillage) o|grabić, s|plądrować [town] 3. n Wine arch białe wino n hiszpańskie

sack dress
n suknia f worek

sack race
n biegi m pl w workach

sackbut
n puzon m

sackcloth
n tkanina f workowa Hist (penitential garment) włosiennica f to be in or wear sackcloth and ashes kajać się publicznie posypać sobie głowę popiołem fig

sackful
n worek m a sackful of toys worek zabawek cash/letters by the sackful worki pieniędzy/listów, mnóstwo pieniędzy/listów

sacking
n 1. Tex (for sacks) tkanina f workowa (jute) juta f (na worki) 2. infml (dismissal) wylanie n z pracy infml

sackload
n = sackful

sacral
adj Anat [vertebra, nerve] krzyżowy

sacrament
n (religious ceremony) sakrament m

sacramental
adj sakramentalny

sacred
n the sacred and the profane sacrum i profanum adj 1. (holy) [place, object, animal, name] święty (to sb dla kogoś) to hold sth sacred uważać coś za święte to swear by all that's sacred przysięgać na wszystkie świętości is nothing sacred any more? hum czy nie ma już nic świętego? 'sacred to the memory of...' "pamięci..." 2. (binding) [duty, law, vow] święty [trust] nienaruszalny sacred mission święte posłannictwo

sacred cow
n fig święta krowa f pej

sacrifice
n 1. Relig (act) ofiara f a law banning the sacrifice of animals prawo zabraniające składania ofiar ze zwierząt 2. Relig (offering) ofiara f (to sb dla kogoś) a sacrifice of sth ofiara z czegoś a human sacrifice ofiara z ludzi 3. fig poświęcenie n to make a sacrifice poświęcić się to make many sacrifices for sb poświęcać się dla kogoś vt 1. fig poświęc|ić, -ać to sacrifice sth for one's family/for one's principles poświęcić coś dla rodziny/dla swoich zasad principles sacrificed on the altar of profit zasady złożone w ofierze mamonie 2. Relig złożyć, składać w ofierze (to sb komuś) vr to sacrifice oneself poświęc|ić, -ać się (for sb/sth dla kogoś/czegoś)

sacrificial
adj [knife, robe] ofiarny fig Robert has been made the sacrificial victim zrobili (sobie) z Roberta kozła ofiarnego

sacrificial lamb
n Relig baranek m ofiarny fig kozioł m ofiarny

sacrilege
n 1. Relig świętokradztwo n 2. fig hum profanacja f it is sacrilege to play Chopin on this instrument grać Szopena na tym instrumencie to profanacja

sacrilegious
adj 1. Relig świętokradczy 2. fig hum [opinion, article] obrazoburczy it would be sacrilegious to do something like that byłoby świętokradztwem or profanacją zrobić coś takiego

sacristan
n zakrystian m, kościelny m

sacristy
n zakrystia f

sacroiliac
Anat n staw m krzyżowo-biodrowy adj [region, joint, ligaments] krzyżowo-biodrowy

sacrosanct
adj [tradition, institution] święty [place] otoczony najwyższą czcią [right] nienaruszalny

sacrum
n (pl -cra) kość f krzyżowa

sad
adj 1. [person, face, film, news, song, voice] smutny I'm sad to do it smutno mi, że muszę to zrobić it makes me sad to mnie zasmuca, smutno mi z tego powodu we are sad about or at the accident smutno or przykro nam z powodu tego wypadku it's sad that... to smutne, że... it's sad to hear that... to smutna wiadomość, że... it's a sad sight to smutny widok 2. (unfortunate) [fact, truth] smutny, przykry sad to say... niestety... 3. (deplorable) [conditions, situation] godny ubolewania a sad change has come over our society nasze społeczeństwo zmieniło się w sposób godny ubolewania it's a sad day for democracy/football to smutny dzień dla demokracji/piłki nożnej I'm a sadder but wiser person = dostałem porządną nauczkę

sad sack
n US infml żałosny oferma m infml

sad-eyed
adj [person] o smutnych oczach

sad-faced
adj [person] o smętnym wyrazie twarzy

sadden
vt zasmuc|ić, -ać [person] it saddens me that... smuci mnie, że... it saddens me to think that... smutno mi się robi na myśl, że... saddened pp adj I was saddened to hear that... ze smutkiem dowiedziałem się, że... saddening prp adj it is saddening to hear/think that... przykro dowiedzieć się/pomyśleć, że...

saddle
n 1. (on horse) siodło n (on bike) siodełko n to climb into the saddle Equest wskoczyć na siodło 2. Culin (of lamb, venison) comber m saddle of hare comber z zająca 3. Geog (ridge) siodło n, antyklina f vt 1. Equest o|siodłać [horse] 2. (impose) to saddle sb with sth obciążyć kogoś czymś [debt, responsibility] obarczyć kogoś czymś [task] he was saddled with the running of the club prowadzenie klubu spadło na jego barki 3. Turf (enter in race) [trainer] zgł|osić, -aszać do wyścigu [horse] vr to saddle oneself with sth brać coś na swoje barki saddle up: saddle up o|siodłać konia saddle up [sth] o|siodłać [horse]

saddle bag
n sakwa f

saddle horse
n wierzchowiec m, koń m pod wierzch

saddle shoes
npl półbuty m pl (z częścią sznurowaną wykonaną ze skóry w kontrastującym kolorze)

saddle soap
n mydło n do czyszczenia przedmiotów wykonanych ze skóry

saddle sore
n obtarcie n od siodła saddle-sore adj 1. (having sore) [horse, rider] mający obtarcia od siodła 2. (sore) [rider] obolały to be saddle sore być obolałym po długim siedzeniu w siodle

saddle-backed
adj [horse] łękowaty

saddlebow
n łęk m

saddlecloth
n derka f

saddler
n siodlarz m, rymarz m

saddlery
n siodlarstwo n, rymarstwo n

saddo
n infml żałosny oferma m infml

sadism
n sadyzm m

sadist
n sadyst|a m, -ka f

sadistic
adj sadystyczny

sadistically
adv [laugh] sadystycznie [treat, punish, beat, torture] w sadystyczny sposób

sadly
adv 1. (with sadness) [sigh, say] smutno, ze smutkiem he will be sadly missed będzie go bardzo brakowało 2. (unfortunately) niestety sadly, she is right niestety, ona ma rację 3. (emphatic) he's sadly lacking sense wyraźnie brak mu rozsądku you are sadly mistaken grubo się mylisz

sadness
n smutek m

sadomasochism
n sadomasochizm m

sadomasochist
n sadomasochist|a m, -ka f

sadomasochistic
adj sadomasochistyczny

sae
n stamped addressed envelope n zaadresowana koperta f zwrotna n zaadresowana koperta f ze znaczkiem

safari
n safari n inv to go on/to be on safari jechać/być na safari

safari hat
n hełm m tropikalny

safari jacket
n kurtka f w stylu safari

safari park
n park m safari

safari suit
n ubranie n w stylu safari

safe
n 1. (for valuables) sejf m, kasa f pancerna 2. (for food) szafka f do przechowywania żywności adj 1. (free from threat, harm) [person, object, documents] bezpieczny [reputation] niezagrożony [job, position] niezagrożony, pewny to be safe być bezpiecznym to feel safe czuć się bezpiecznie or bezpiecznym you are quite safe here jesteś tu całkiem bezpieczny, nic ci tu grozi we wanted to be safe from attack chcieliśmy się uchronić przed atakiem to keep sth safe chronić coś (from sb/sth przed kimś/czymś) keep these documents safe zabezpiecz te dokumenty safe and sound cały i zdrów you'll be safe with him z nim będziesz bezpieczny your money is safe with us twoje pieniądze są u nas bezpieczne 2. (not involving danger) bezpieczny have a safe journey! szczęśliwej podróży! they hope for his safe arrival/return mają nadzieję, że szczęśliwie dotrze/wróci 3. (risk-free) [place, method, treatment, product, toy, vehicle, road, speed] bezpieczny [structure, building] solidny [method] pewny [animal] niegroźny the safest way to do it is... najpewniejszym sposobem, żeby to zrobić, jest... they retired to a safe distance wycofali się na bezpieczną odległość the machine is in safe condition ta maszyna jest bezpieczna the drug is not safe for children/pregnant women ten lek nie jest bezpieczny dla dzieci/kobiet w ciąży these steps aren't very safe for old people te schody nie są bezpieczne dla starszych osób it would be safer for you to go with the group byłoby bezpieczniej, gdybyś poszedł z grupą it's not safe for you to talk to strangers niebezpiecznie jest rozmawiać z obcymi the water is safe to drink or for drinking tę wodę można bezpiecznie pić nothing here is safe to eat nie ma tu niczego, co można by jeść bez obaw the beach is safe for bathing kąpiel na tej plaży jest bezpieczna is the ice safe to walk on? czy ten lód jest wystarczająco gruby, żeby po nim chodzić? that car isn't safe to drive to nie jest bezpieczny samochód to make sth safe stworzyć bezpieczne warunki na czymś [beach, streets, stadium] unieszkodliwić coś [bomb] what can we do to make this garden safe for the children? co (możemy) zrobić, żeby ten ogród był bezpieczny dla dzieci? 4. (prudent) [investment, topic, choice] bezpieczny [estimate] ostrożny he's a bit too safe jest trochę za ostrożny the safest thing to do would be to leave najbezpieczniej byłoby wyjść it would be safer not to mention that bezpieczniej byłoby o tym nie wspominać it's safe to say/predict that... można śmiało stwierdzić/przewidzieć, że... 5. (reliable) [driver, guide, companion] godny zaufania to be in safe hands być w pewnych rękach 6. GB infml (great) ekstra, super infml as safe as houses GB najzupełniej bezpieczny better safe than sorry lepiej dmuchać na zimne just to be on the safe side (tak) na wszelki wypadek to play it safe działać ostrożnie

safe bet
n pewniak m infml he's a safe bet to pewniak it's a safe bet that... to pewne, że...

safe haven
n bezpieczna przystań f fig

safe house
n kryjówka f

safe passage
n bezpieczny przejazd m (to/for sb dla kogoś)

safe period
n (in menstrual cycle) okres m niepłodny

safe seat
n Pol pewny mandat m

safe sex
n bezpieczny seks m to practice safe sex uprawiać bezpieczny seks

safe-blower
n kasiarz m infml (posługujący się materiałami wybuchowymi)

safe-breaker
n włamywacz m kasiarz m infml

safe-conduct
n 1. (guarantee) gwarancja f bezpieczeństwa 2. (document) list m żelazny

safe-cracker
n infml kasiarz m infml

safe-deposit box
n skrytka f bankowa

safeguard
n zabezpieczenie n (against sth przed czymś) (person, people) ochrona f vt o|chronić [interests, life] zabezpiecz|yć, -ać [data] (against/from sth przed czymś)

safekeeping
n in sb's safekeeping pod opieką kogoś to entrust sth to sb's safekeeping, to give sth to sb for safekeeping powierzyć coś komuś or opiece kogoś, oddać coś komuś w opiekę

safely
adv 1. (without damage or harm) [arrive, return, land, take off] bezpiecznie, szczęśliwie you can walk around quite safely here można tu spacerować zupełnie bezpiecznie she saw the children safely across the street przeprowadziła dzieci bezpiecznie na drugą stronę ulicy when they're safely across the border... kiedy będą już bezpieczni po drugiej stronie granicy... 2. (without risk) [assume, say] bezpiecznie, spokojnie [leave sth] spokojnie we can safely assume/say that... możemy bezpiecznie or spokojnie założyć/powiedzieć, że... it can safely be left with me możesz to u mnie spokojnie or bez obaw zostawić you can safely confide in your doctor możesz spokojnie zaufać swojemu lekarzowi 3. (causing no risk or concern) [locked, hidden, stored] bezpiecznie the children are safely tucked up in bed dzieci są już szczęśliwie w łóżkach they're safely behind bars siedzą bezpiecznie za kratkami with her parents safely out of the way, she could... skoro szczęśliwie pozbyła się rodziców, mogła... he's safely through to the final bez kłopotów znalazł się w finale 4. (carefully) [drive] ostrożnie

safeness
n (of structure, building) bezpieczeństwo n, dobry stan m (of method, investment) bezpieczeństwo n (of product) nieszkodliwość f

safety
n 1. (freedom from harm or risk) bezpieczeństwo n the safety of the passengers/guests bezpieczeństwo pasażerów/gości to fear or be concerned about sb's safety bać się o bezpieczeństwo kogoś there're fears for her safety istnieją obawy co do jej bezpieczeństwa in safety bezpiecznie in the safety of one's own home w bezpiecznych czterech ścianach własnego domu to watch from the safety of the hills spoglądać z bezpiecznego miejsca na wzgórzach to help sb to safety pomóc komuś dostać się w bezpieczne miejsce to reach safety dotrzeć w bezpieczne miejsce for one's own safety dla własnego bezpieczeństwa to seek safety in flight szukać ratunku w ucieczce 2. (as public issue) bezpieczeństwo n road safety bezpieczeństwo na drogach safety in the home bezpieczeństwo w domu safety at work bezpieczeństwo i higiena pracy safety first przede wszystkim bezpieczeństwo 3. US infml (condom) prezerwatywa f zabezpieczenie n euph modif safety code kod zabezpieczający safety measure/regulations środki/przepisy bezpieczeństwa safety limit ograniczenie podyktowane względami bezpieczeństwa safety blade bezpieczne ostrze safety strap pasek zabezpieczający there's safety in numbers w grupie bezpieczniej to play for safety działać ostrożnie

safety belt
n Aut pas m bezpieczeństwa

safety catch
n (on gun) bezpiecznik m (on knife) blokada f zabezpieczająca

safety chain
n (for watch) łańcuszek m, dewizka f (on door) łańcuch m przy drzwiach

safety curtain
n kurtyna f przeciwpożarowa

safety glass
n szkło n bezpieczne

safety helmet
n kask m ochronny

safety island
n US wysepka f (uliczna)

safety lamp
n lampa f bezpieczeństwa

safety match
n zapałka f

safety net
n 1. siatka f asekuracyjna 2. fig zabezpieczenie n

safety pin
n agrafka f

safety razor
n maszynka f do golenia

safety valve
n zawór m bezpieczeństwa also fig

safety zone
n US wysepka f (uliczna)

safety-deposit box
n skrytka f bankowa

saffron
n Bot, Culin szafran m modif saffron rice ryż z szafranem saffron flower kwiat szafranu adj [robes, cloth] szafranowy

sag
n 1. (in mattress) zapadnięcie n, wgniecenie n 2. (in value) spadek m vi (prp, pt, pp -gg-) 1. [ceiling, roof, floor] zapa|ść, -dać się [mattress, canvas, seat, bed] zapa|ść, -dać się, wgni|eść, -atać się [flesh] obwis|nąć, -ać 2. (weaken) [interest, confidence, courage] o|słabnąć her spirits sagged podupadła na duchu 3. (fall) [currency, exports] spa|ść, -dać

saga
n 1. Literat saga f 2. infml (lengthy story) historia f she told me the whole saga of their divorce opowiedziała mi całą historię ich rozwodu

sagacious
adj fml [person, remark, decision, action] roztropny

sagaciously
adv fml [say, remark, refuse] roztropnie

sagaciousness
n = sagacity

sagacity
n fml roztropność f

sage
1. n Bot szałwia f lekarska 2. n (wise person) mędrzec m adj (wise) [person, comment, reply] mądry to give sage advice dać mądrą radę

sage Derby
n GB twardy ser m z dodatkiem szałwii

sage green
n (colour) (kolor m) szarozielony m adj szarozielony

sage-and-onion stuffing
n nadzienie n z cebuli z szałwią

sagebrush
n Bot bylica f

sagely
adv [reply, nod] mądrze

sagging
prp adj 1. [roof] zapadający się [beam] wybrzuszony [cheeks, breast, flesh] obwisły [curtains, cable] zwisający 2. [spirits, morale] nadwątlony [interest, confidence] słabnący

sago
n Culin sago n inv

sago palm
n sagowiec m, palma f sagowa

sago pudding
n sago n inv na mleku

sahib
n sahib m

said
pt, pp say pp adj Jur fml wspomniany, rzeczony the said Mr X wspomniany or rzeczony pan X on the said day owego dnia

sail
n 1. (on boat) żagiel m to take in sail (furl) zwinąć żagle (reef) zrefować żagle 2. (navigation) to set sail wypłynąć w morze to set sail from sth wypłynąć z czegoś to set sail for sth popłynąć do czegoś to be under sail płynąć, żeglować to cross the ocean under sail przepłynąć ocean pod żaglami a ship in full sail statek na pełnych żaglach the age of sail epoka żaglowców 3. (on windmill) skrzydło n 4. (journey) to go for a sail pojechać na żagle it's two days' sail from here to dwa dni żeglowania stąd vt 1. (be in charge of) pływać na (czymś) [ship] pływać (czymś) [yacht] pu|ścić, -szczać [model ship] to sail a ship between two islands przeprowadzić statek między dwiema wyspami to sail a ship into the port wprowadzić statek do portu I used to sail a catamaran kiedyś pływałem katamaranem 2. (travel across) przepły|nąć, -wać (statkiem) [ocean, channel] vi 1. (travel by boat) [person] po|płynąć to sail from... to... popłynąć z... do... to sail around the world opłynąć świat to sail north popłynąć na północ we flew there and sailed back w tamtą stronę polecieliśmy samolotem, a wróciliśmy statkiem 2. (move across water) [ship] płynąć to sail across sth przepłynąć (przez) coś [ocean] to sail into sth wpłynąć do czegoś [port] the ship sailed into Dover okręt wpłynął do portu w Dover to sail at 15 knots płynąć z prędkością 15 węzłów to sail under the Danish flag pływać pod duńską banderą 3. (leave port, set sail) wypły|nąć, -wać, odpły|nąć, -wać the Titanic sailed on 10 April Titanic wypłynął w morze 10 kwietnia we sail/the boat sails at 10 odpływamy/statek odpływa o godzinie dziesiątej 4. (as hobby) żeglować to go sailing pojechać na żagle 5. (move smoothly) to sail past sb minąć kogoś he sailed into the room lekkim krokiem wszedł do pokoju the ball sailed over the fence piłka poszybowała nad ogrodzeniem sail into US infml: sail into [sb] za|atakować gwałtownie sail through: sail through [sth] wygr|ać, -ywać bez trudu [match, election] to sail through an exam śpiewająco zdać egzamin he sailed through the interview bez problemów przeszedł przez rozmowę kwalifikacyjną to take the wind out of sb's sails przygasić kogoś, pozbawić kogoś satysfakcji to sail close to the wind balansować na krawędzi

sail maker
n żaglomistrz m

sailboard
n deska f z żaglem, deska f windsurfingowa

sailboarder
n deskarz m

sailboarding
n windsurfing m

sailboat
n US żaglówka f

sailcloth
n płótno n żaglowe

sailing
n 1. (sport) żeglarstwo n (activity) żeglowanie n I love sailing uwielbiam żeglować or żeglowanie a week's sailing tydzień na żaglach 2. (departure) the next sailing następny rejs three sailings a day trzy rejsy dziennie modif [club, equipment] żeglarski [boat, vessel] żaglowy sailing date/time data/godzina wypłynięcia sailing instructor instruktor żeglarstwa sailing holiday wakacje pod żaglami

sailing dinghy
n mała żaglówka f

sailing ship
n żaglowiec m

sailor
n 1. (seaman) marynarz m 2. (sea traveller) żeglarz m

sailor suit
n marynarskie ubranko n

sailplane
n szybowiec m

sainfoin
n Bot esparceta f siewna

saint
n Relig święt|y m, -a f also fig Saint Mark święty Marek to have the patience of a saint mieć świętą cierpliwość

saint's day
n Relig dzień w kalendarzu poświęcony świętemu patronowi

sainted
adj Relig kanonizowany, ogłoszony świętym to be sainted zostać ogłoszonym świętym his sainted mother fig jego anielskiej dobroci matka

sainthood
n świętość f

saintliness
n (of person, manner) świątobliwość f (of quality) szlachetność f

saintly
adj [person, manner, expression] świątobliwy [virtue, quality] szlachetny

saithe
n GB Zool, Culin czarniak m

sake
1. n 1. (purpose, end) for the sake of principle dla zasady for the sake of safety or for safety's sake dla bezpieczeństwa for the sake of clarity or for clarity's sake dla jasności let's suppose, for the sake of argument or for argument's sake, that... przyjmijmy czysto teoretycznie, że... to complain for the sake of complaining narzekać dla samego narzekania art for art's sake sztuka dla sztuki for old times' sake ze względu na starą przyjaźń 2. (benefit) for the sake of sb or for sb's sake ze względu na kogoś for your/his/their sake dla twojego/jego/ich dobra, przez wzgląd na ciebie/niego/nich be nice to him, for my sake zrób to dla mnie i bądź dla niego miły I advise you, for your own sake, not to do that dla twojego własnego dobra radzę ci tego nie robić for all our sakes dla dobra nas wszystkich 3. (in anger, in plea) for God's or heaven's or pity's or goodness' sake na miłość or litość boską! 2. n = saki

saki
n sake f inv

sal
n Chem, Pharm sól f

sal ammoniac
n Chem salmiak m, chlorek m amonowy

sal volatile
n (amonowe) sole plt trzeźwiące

salaam
n salam m, pokój m z tobą to make a salaam uczynić gest pozdrowienia vi uczynić gest pozdrowienia

salability
n US = saleability

salable
n US = saleable

salacious
adj fml pej sprośny pej nieobyczajny fml

salaciousness
n fml pej sprośność f pej nieobyczajność f fml

salad
n (of cooked vegetables) sałatka f (of raw vegetables) surówka f (of lettuce) sałata f bean salad sałatka z fasoli ham salad sałatka z szynką mixed salad surówka mieszana green salad sałata z ogórkiem i zieloną papryką Russian salad sałatka jarzynowa z majonezem

salad bar
n bar m sałatkowy

salad bowl
n salaterka f (na sałatki)

salad cream
n GB sos m majonezowy do sałatek

salad days
npl liter (youth) młodzieńcze lata plt

salad dressing
n sos m do sałatek, dressing m

salad oil
n olej m do sałatek

salad servers
npl sztućce plt do sałatek

salad shaker
n druciany koszyk m do płukania sałaty

salad spinner
n wirówka f do sałaty

salamander
n Zool, Mythol salamandra f

salami
n salami n inv

salaried
adj [employee] otrzymujący stałą pensję [post] ze stałą pensją

salary
n pensja f modif [negotiations, bracket] płacowy salary increase/scale podwyżka/siatka płac

sale
n 1. (selling) sprzedaż f (of sth/to sb czegoś/komuś) for sale na sprzedaż for general sale przeznaczony do wolnej sprzedaży to put sth up or offer sth for sale wystawić coś na sprzedaż on sale GB w sprzedaży to go on sale GB znaleźć się w sprzedaży sale or return sprzedaż z prawem zwrotu I haven't made a sale all week w tym tygodniu niczego nie sprzedałem we made a quick sale szybko uporaliśmy się ze sprzedażą at point of sale w punkcie sprzedaży 2. (at reduced price) wyprzedaż f the sales wyprzedaż in the sale(s) GB, on sale US na wyprzedaży the store is holding a sale w sklepie odbywa się wyprzedaż the sales are on (obecnie) trwają wyprzedaże the summer/January sales letnie/styczniowe wyprzedaże to put sth in the sale GB or on sale US przecenić coś (to buy sth) in the sales GB or on sale US (kupić coś) na wyprzedaży 3. (event) (of book, furniture) kiermasz m (of sth czegoś) (auction) aukcja f (of sth czegoś) to hold or have a sale zorganizować kiermasz/aukcję sales npl 1. (amount sold) sprzedaż f arms/wine sales sprzedaż broni/wina sales are up/down sprzedaż wzrosła/spadła 2. (activity) handel m 3. (department) dział m sprzedaży sales modif [leaflet, brochure, literature] handlowy sale department/growth dział/wzrost sprzedaży

sale item
n artykuł m przeceniony

sale of work
n kiermasz m własnych wyrobów (na cele charytatywne)

sale price
n (reduced) obniżona cena f

sale value
n wartość f handlowa

saleability
n pokupność f, wzięcie n

saleable
adj [goods, products] poszukiwany, pokupny to be saleable dobrze się sprzedawać infml

saleroom
n sala f aukcyjna

sales assistant
n GB sprzedaw|ca m, -czyni f, ekspedient m, -ka f

sales book
n Comm księga f sprzedaży

sales chart
n diagram m sprzedaży

sales director
n dyrektor m do spraw sprzedaży

sales drive
n kampania f handlowa

sales executive
n kierownik m handlowy

sales figures
n wielkość f sprzedaży

sales force
n personel m działu sprzedaży

sales forecast
n prognoza f sprzedaży

sales manager
n = sales director

sales office
n biuro n sprzedaży

sales pitch
n zachwalanie n towaru przez sprzedawcę

sales point
n punkt m sprzedaży

sales rep
n przedstawiciel m handlowy , przedstawicielka f handlowa

sales representative
n = sales rep

sales resistance
n nieuleganie n szałowi zakupów Comm opór m konsumentów

sales slip
n paragon m (sklepowy)

sales staff
n personel m prowadzący sprzedaż

sales talk
n zachwalanie n towaru

sales target
n zakładana wysokość f sprzedaży

sales tax
n US podatek m obrotowy

salesclerk
n US sprzedaw|ca m, -czyni f, ekspedient m, -ka f

salesgirl
n sprzedawczyni f, ekspedientka f

saleslady
n US sprzedawczyni f, ekspedientka f

salesman
n (pl -men) 1. (in store) sprzedawca m, ekspedient m 2. (representative) akwizytor m komiwojażer m dat insurance salesman agent ubezpieczeniowy

salesmanship
n sztuka f sprzedaży

salesperson
n (pl -persons, -people) sprzedaw|ca m, -czyni f, ekspedient m, -ka f

saleswoman
n (pl -women) (in store) sprzedawczyni f, ekspedientka f (representative) akwizytorka f

salient
n Mil klin m adj [fact, point, feature] istotny

salina
n 1. Geog (lake) słone jezioro n (marsh) słone błota plt 2. (salt works) salina f

saline
n Med (also saline solution) sól f fizjologiczna saline drip kroplówka z roztworu soli fizjologicznej adj [liquid] zasolony [lake, spring] słony saline deposits słone osady

salinity
n zasolenie n

saliva
n ślina f

salivary
adj ślinowy salivary gland ślinianka, gruczoł ślinowy

salivate
vi ślinić się

salivation
n (of person, animal) ślinienie się n (of organism, gland) nadmierne wydzielanie n śliny

sallow
1. n Bot wierzba f iwa 2. adj [complexion, skin, face] ziemisty

sallowness
n ziemistość f

sally
n 1. Mil dat (sortie) wypad m 2. (quick witticism) cięta uwaga f sally forth hum (set off) wyrusz|yć, -ać

salmagundi
n US potrawa z siekanego mięsa, anchois, jajek i cebuli

salmon
n (pl salmon) łosoś m modif salmon salad/paste sałatka/pasta z łososia salmon sandwiches kanapki z łososiem

salmon pink
n (kolor m) łososiowy m adj łososiowy

salmon steak
n stek m z łososia

salmon trout
n Zool troć f

salmonella
n (pl -ae, -as) Biol salmonella f

salmonella poisoning
n zatrucie n salmonellą

salmonellosis
n salmonelloza f

salon
n salon m hairdressing/beauty salon salon fryzjerski/piękności

saloon
n 1. Aut (also saloon car) sedan m 2. (also saloon bar) GB bar m wyższej kategorii (w pubie) US knajpa f (na Dzikim Zachodzie) (on boat) salon m (on train) salonka f

saloon car racing
n GB wyścigi m pl samochodów produkowanych seryjnie

salpingitis
n Med zapalenie n jajowodu

salsa
n 1. (dance) salsa f 2. (sauce) pikantny sos m pomidorowy

salsify
n Bot salsefia f, kozibród m porolistny

salt
n 1. Culin sól f (kuchenna) there's too much salt in the rice ryż jest przesolony I don't like a lot of salt on my food nie lubię dużo solić salt and pepper sól i pieprz to put salt on food solić jedzenie to put salt on the roads posypywać drogi solą 2. Chem sól f the salts of sulphuric acid sole kwasu siarkowego 3. infml dat (sailor) an old salt wilk morski salts npl Pharm sól f, sole f pl modif [water, lake] słony [beef, pork] solony salt molecule/crystal/solution cząsteczka/kryształ/roztwór soli salt production/refining produkcja/oczyszczanie soli salt industry solnictwo vt 1. (for taste) o|solić, po|solić [food, water] 2. (to preserve) zas|olić, -alać [meat, fish] 3. posyp|ać, -ywać solą [road, path] salt away: salt away [sth], salt [sth] away od|łożyć, -kładać [money] to cry salt tears liter płakać gorzkimi łzami to be the salt of the earth być solą ziemi to take sth with a grain or pinch of salt odnosić się do czegoś ze szczyptą rezerwy any teacher worth his salt knows that wie o tym każdy nauczyciel z prawdziwego zdarzenia

salt flat
n słona pustynia f

salt lick
n lizawka f

salt marsh
n słone błota plt

salt spoon
n łyżeczka f do soli

salt tax
n Hist podatek m od soli

saltbox
n pojemnik m na sól fig US budynek m kryty dachem dwuspadowym (piętrowy od frontu, z tyłu parterowy)

saltcellar
n solniczka f

salted
adj [butter, peanuts] słony [beef] solony to boil sth in salted water gotować coś w osolonej wodzie

saltine
n US słony krakers m

saltiness
n 1. (taste) (of food) słony smak m, słoność f 2. (salt content) (of solution, water) zasolenie n

saltings
npl GB solnisko n

saltmine
n Mining kopalnia f soli żupa f solna dat it's back to the saltmines for me fig pora wracać do roboty infml

salto
n Sport salto n

saltpan
n Geog panew f solna

saltpeter
GB zob. saltpetre

saltpetre
US n saletra f potasowa

saltshaker
n solniczka f

saltwater
adj [fish, plant, mammal] słonowodny

saltworks
npl warzelnia f soli żupa f solna dat

salty
adj 1. [water, food, flavour] słony to taste salty być słonym, mieć słony smak 2. Miner [deposit] solny [soil] zasolony 3. fig [joke] słony [language, slang] soczysty

salubrious
adj [climate, atmosphere, environment] zdrowy [neighbourhood] dobry, porządny it isn't a very salubrious place to nie jest najprzyjemniejsze miejsce

salubrity
n fml salubrity of a climate zdrowy klimat

saluki
n chart m perski, saluki m inv

salutary
adj [experience, exercise] pożyteczny [advice, effect] zbawienny [lesson] pouczający

salutation
n 1. fml (greeting) pozdrowienie n in salutation na powitanie 2. (in letter writing) zwrot m grzecznościowy (rozpoczynający list)

salutatorian
n US Sch, Univ student ostatniego roku, otwierający uroczystość wręczenia dyplomów

salute
n 1. fml (greeting) pozdrowienie n Mil salut m to give sb a salute Mil salutować komuś to take the salute odbierać defiladę victory salute znak zwycięstwa 2. Mil (firing of guns) salut m armatni, salwa f honorowa a 21-gun salute 21 salw armatnich 3. (homage) hołd m a monument as a salute to their bravery pomnik w hołdzie dla ich odwagi vt 1. (greet) pozdr|owić, -awiać Mil za|salutować (komuś) to salute the flag oddać honory sztandarowi 2. fig (honour) to salute sb for sth wyrazić komuś uznanie za coś vi Mil za|salutować

salvage
n 1. (rescue) ocalenie n, uratowanie n (of sb/sth kogoś/czegoś) 2. (rescued goods) uratowane mienie n 3. (reward) nagroda f za uratowanie mienia modif [company, team, equipment, vessel] ratowniczy [operation] ratunkowy vt 1. Naut u|ratować, ocal |ić, -ać [belongings, cargo, treasures] (from sth z czegoś) 2. ocal|ić, -ać, u|ratować [situation, game, marriage, project, reputation] zachow|ać, -ywać [pride, self-respect, memories] 3. (save for recycling) z|ebrać, -bierać, odzysk|ać, -iwać [newspapers, cardboard, packaging, waste paper]

salvation
n 1. Relig zbawienie n 2. (rescue) ocalenie n national salvation ocalenie narodowe

salvationist
n człon|ek m, -kini f Armii Zbawienia

salve
n 1. (balm) balsam m also fig 2. (comfort) as a salve to one's/sb's conscience dla uspokojenia sumienia vt to salve one's conscience uspokoić sumienie

salver
n taca f

salvia
n Bot szałwia f

salvo
n (pl -os, -oes) Mil salwa f also fig

salvor
n Naut ratowni|k m, -czka f

samarium
n Chem samar m

samba
n samba f

sambo
n vinfml dat offensive czarnuch m infml offensive

same
adj 1. (identical) the same taki sam two women wearing the same dress dwie kobiety w takich samych sukniach people are the same everywhere ludzie są wszędzie tacy sami you're all the same jesteście wszyscy tacy sami it's the same everywhere wszędzie jest tak samo to look the same wyglądać tak samo they look all the same to me dla mnie wyglądają tak samo a pen the same as the one I lost pióro takie, jakie zgubiłem one wine is the same as another to him dla niego każde wino jest takie samo the result is the same rezultat jest taki sam or ten sam to be the same colour być takiego or tego samego koloru to do sth (in) the same way as sb else zrobić coś w taki sam sposób jak or w ten sam sposób co ktoś inny we did it the same way as you zrobiliśmy to tak samo jak ty she feels the same way about him czuje do niego to samo to think the same way on or about sth myśleć to samo na temat czegoś he learnt a lot from them in the same way, they learnt a lot from him mnóstwo się od nich nauczył, a oni (mnóstwo nauczyli się) od niego 2. (being one thing) the same ten sam she's wearing the same dress again znowu ma na sobie tę samą sukienkę do you live at the same address? czy mieszkasz pod tym samym adresem? we both went to the same school chodziliśmy do tej samej szkoły we read the same newspaper, obviously najwyraźniej czytujemy tę samą gazetę we're the same age jesteśmy w tym samym wieku how do you know it's the same one? skąd wiesz, że to ten sam? the same day tego samego dnia 'ready the same day' "do odebrania tego samego dnia" later that same week jeszcze w tym samym tygodniu the same time last year o tej samej porze w zeszłym roku at the same time (simultaneously) w tym samym czasie, jednocześnie fig (on the other hand) jednocześnie they all left at the same time wszyscy wyszli w tym samym czasie or jednocześnie laughing and crying at the same time śmiejąc się i płacząc jednocześnie don't all talk at the same time nie mówcie wszyscy naraz or jednocześnie or równocześnie at the same time, you can't help liking him jednocześnie trudno go nie lubić we'll buy the same make that we did last time kupimy tę samą markę co ostatnim razem the same woman as or that I spoke to yesterday ta sama kobieta, z którą wczoraj rozmawiałem they are one and the same (person) to (jedna i) ta sama osoba to go the same way (on foot) iść w tę samą stronę (by vehicle) jechać w tę samą stronę all the girls in the town go the same way fig życie wszystkich dziewczyn w tym mieście wygląda tak samo he'll go the same way as his brother if he doesn't watch out jeśli nie będzie uważał, skończy jak jego brat it's a fashion that'll go the same way as other fashions to moda, którą spotka ten sam los, co inne mody the very same dokładnie ten sam on that very same day dokładnie tego samego dnia it's the same thing to to samo it amounts or comes to the same thing na to samo or na jedno wychodzi it's all the same to me wszystko mi jedno same difference infml bez różnicy infml 3. (unchanged) the same ten sam it's still the same town to wciąż to samo miasto she's not the same woman to nie ta sama kobieta things are just the same as before jest tak samo jak przedtem he's the same as ever jest taki jak zawsze my views are the same as they always were nie zmieniłem swoich poglądów to remain or stay the same nie zmienić się things can't stay the same forever nic nie trwa wiecznie things were never the same again już nigdy potem nie było tak samo it's not the same without you bez ciebie to nie to samo the same old excuse ta sama stara wymówka same old Robert, always late! cały Robert, wiecznie spóźniony! 'is he any better?' - 'about the same' "lepiej się czuje?" - "mniej więcej tak samo" story the same adv phr [act, speak, dress] tak samo they're pronounced the same wymawia się je tak samo I still feel the same about her wciąż to samo do niej czuję life goes on just the same życie się toczy tak samo jak zwykle all the same, I think I'd better check tak czy inaczej, chyba lepiej sprawdzę I know it's not fair, but it happens all the same wiem, że to nie w porządku, ale tak się zdarza thanks all the same tak czy inaczej dziękuję money is tight here the same as it is everywhere else ciężko tu z pieniędzmi tak samo jak wszędzie you'll have to do what people tell you, the same as you do at school będziesz musiał robić to, co ci powiedzą, tak samo jak w szkole the same pron 1. (the identical thing) to samo I'll have the same wezmę to samo (the) same again please! proszę jeszcze raz to samo! the same applies to or goes for you to samo dotyczy ciebie to say the same about sth powiedzieć to samo na temat czegoś the same cannot be said about Adam nie można tego samego powiedzieć o Adamie to do the same as sb zrobić to samo co ktoś we are hoping to do the same mamy nadzieję zrobić to samo I would do the same for you zrobiłbym dla ciebie to samo I'd do the same again zrobiłbym to samo jeszcze raz the same to you! nawzajem!, wzajemnie! it'll be more of the same! pej to nic nie zmieni! 'I've had enough' - '(the) same here' infml "mam dosyć" - "ja tak samo" infml 'are you Mr. Brown?' - 'the same' hum "pan Brown?" - "we własnej osobie" hum 2. Accts, Comm delivering a refrigerator and installing same dostarczenie lodówki i zainstalowanie jej your order for 24 windows plus furniture for same pańskie zamówienie na 24 okna i okucia do nich

same-day
adj same-day dry-cleaning czyszczenie w ciągu jednego dnia same-day delivery dostawa tego samego dnia

sameness
n 1. (lack of variety) jednostajność f 2. (similarity) podobieństwo n

samey
adj GB infml they're terribly samey, these films te wszystkie filmy są na jedno kopyto infml

samosa
n Culin samosa f

samovar
n samowar m

sampan
n sampan m

sample
n 1. Comm, Geol, Med, Biol, Ecol (of product, fabric, rock, tissue, water) próbka f to take a soil sample wziąć próbkę ziemi to take a blood sample pobrać krew you should bring a urine sample proszę przynieść mocz do analizy 2. Stat próba f a poll based on a representative/limited sample ankieta przeprowadzona na reprezentatywnej/ograniczonej grupie (osób) 3. Mus sample m modif 1. Comm [cassette, video] demonstracyjny, promocyjny sample bottle/packet próbka 2. (representative) [exam question, prices] przykładowy he sent a sample chapter of his thesis to the publishers wysłał (jeden) rozdział swojej rozprawy do wydawcy vt 1. s|próbować (czegoś), s|kosztować (czegoś) [food, dish, wine] za|kosztować (czegoś) [pleasure] to sample the delights of Paris zakosztować rozkoszy życia w Paryżu 2. Comm pob|rać, -ierać próbki (czegoś) [products] 3. Sociol, Stat z|badać [opinion, market]

sample survey
n sondaż m

sampler
n 1. (embroidery) kawałek materiału z próbkami haftu 2. (person) próbobiorca m 3. US (box of chocolates) bombonierka f z różnymi czekoladkami

sampling
n 1. (taking of specimens) pobieranie n próbek próbobranie n (in quality control) kontrola f wyrywkowa random sampling wyrywkowe pobieranie próbek sampling of public opinion sondowanie opinii publicznej 2. (of population group) dobór m próby 3. (of wine, cheese) degustacja f 4. Mus sampling m modif sampling procedures Sociol, Stat metody sondażowe sampling technique Med, Geol metoda pobierania prób Ind (in factory) metodyka kontroli wyrywkowych

samurai
n samuraj m

sanatorium (pl sanatoriums
n GB 1. (for convalescents) sanatorium n 2. (in boarding school) = izolatka f

sanctification
n uświęcenie n

sanctify
vt uświęc|ić, -ać

sanctimonious
adj pej [person, manner, smile] świętoszkowaty

sanctimoniously
adv [say] świętoszkowatym tonem

sanction
n 1. (permission, approval) aprobata f to give one's sanction to sth wyrazić zgodę na coś without the sanction of sb bez zgody kogoś with the sanction of sb za zgodą kogoś 2. (authorization, ratification) usankcjonowanie n 3. Jur sankcja f legal/criminal sanction sankcja prawna/karna 4. Econ, Pol sankcja f, restrykcja f (against sth wobec czegoś) sanctions npl sankcje f pl economic sanctions sankcje gospodarcze to impose sanctions on sth nałożyć sankcje na coś to lift or raise sanctions uchylić sankcje vt 1. (make legal, binding) u|sankcjonować 2. (authorize, approve) za|aprobować

sanctions busting
n pogwałcenie n embarga

sanctity
n 1. (of life, law) świętość f, nienaruszalność f 2. Relig świętość f

sanctuary
n 1. (safe place) azyl m, schronienie n a place of sanctuary azyl, schronienie to find sanctuary znaleźć schronienie to take sanctuary schronić się 2. (church, temple) świątynia f (of special importance) sanktuarium n (area in church) prezbiterium n 3. (for wildlife) rezerwat m (for mistreated pets) schronisko n

sanctum
n (pl -tums, -ta) 1. fig (private place) azyl m this room is his inner sanctum ten pokój to jego azyl 2. Relig sanktuarium n the (inner) sanctum (in Jewish temple) Miejsce Najświętsze

sand
n 1. (fine grit) piasek m fine/coarse sand drobny/gruboziarnisty piasek 2. US infml (courage) odwaga f he hasn't got enough sand to do it nie ma dość odwagi, żeby to zrobić sands npl (beach) piaszczysta plaża f (desert) piaski m pl the shifting sands of international politics fig grząski grunt międzynarodowej polityki fig vt 1. (also sand down) (smooth) o|szlifować (papierem ściernym) [woodwork] (before repainting) z|edrzeć, -dzierać (papierem ściernym) [paintwork] prze|trzeć, -cierać (papierem ściernym), prze|szlifować (papierem ściernym) [window-frame, car body] 2. (put sand on) posyp|ać, -ywać piaskiem [icy road, path] sand up [estuary, river] zapiaszcz|yć, -ać się happy as a sandboy wesoły jak skowronek to stick or bury one's head in the sand chować głowę w piasek the sands of time run slow czas płynie powoli, lecz nieubłaganie the sands of time are running out for the government dni tego rządu są policzone to build on sand fig budować zamki na lodzie

sand bar
n piaszczysta łacha f, piaszczysta mierzeja f

sand castle
n zamek m z piasku

sand dollar
n Zool pieniążkowiec m

sand dune
n wydma f

sand eel
n Zool (fish) dobijak m

sand flea
n Zool pchła f piaskowa, tunga f

sand fly
n moskit m

sand glass
n klepsydra f

sand hopper
n = sand flea

sand martin
n Zool brzegówka f

sand yacht
n żaglowóz m, wiatrowóz m vi jeździć żaglowozem

sandal
n sandał m

sandalwood
n (tree) sandałowiec m, drzewo n sandałowe (wood) drewno n sandałowe modif [oil] sandałowy sandalwood soap mydło z olejkiem sandałowym sandalwood box pudełko z drewna sandałowego

sandbag
n worek m z piaskiem vt (prp, pt, pp -gg-) 1. (protect) ob|łożyć, -kładać workami z piaskiem [dam, doorway, gun-emplacement] 2. (hit) ogłusz|yć, -ać (workiem z piaskiem) [person] 3. fig infml (bully) to sandbag sb into doing sth przydusić kogoś, żeby coś zrobił infml

sandbank
n mielizna f, łacha f

sandblast
vt piaskować

sandblaster
n Tech piasecznica f

sandblasting
n piaskowanie n

sander
n szlifierka f

sanding
n Tech szlifowanie n

sanding disc
n krążek m papieru ściernego

sandlot
n US niezabudowany teren m (na którym bawią się dzieci) modif [baseball, game] podwórkowy

sandman
n the sandman piaskowy dziadek m (bajkowa postać usypiająca dzieci)

sandpaper
n papier m ścierny vt oczy|ścić, -szczać papierem ściernym

sandpiper
n Zool biegus m, brodziec m

sandpit
n 1. (for quarrying) piaskownia f, piaskarnia f 2. (for children) piaskownica f

sandshoe
n GB dat tenisówka f

sandstone
n piaskowiec m white/red sandstone biały/czerwony piaskowiec modif [cliff] piaskowcowy sandstone building/facade budynek/fasada z piaskowca sandstone quarry kopalnia piaskowca

sandstorm
n burza f piaskowa

sandtrap
n US Sport (in golf) bunkier m

sandwich
n 1. kanapka f, sandwicz m cucumber sandwich kanapka z ogórkiem I just had a sandwich for lunch na lunch zjadłem tylko kanapkę 2. (cake) ciastko n tortowe vt wcis|nąć, -kać to be sandwiched (in) between sth and sth być wciśniętym między coś a coś her talk was sandwiched between two meetings jej wykład został wciśnięty pomiędzy dwa spotkania

sandwich bar
n bar m kanapkowy

sandwich board
n podwójna tablica f reklamowa (noszona przez człowieka na piersiach i plecach)

sandwich course
n kurs m z praktykami

sandwich loaf
n chleb m na kanapki

sandwich man
n człowiek m reklama (noszący tablice reklamowe zawieszone na piersiach i plecach)

sandworm
n Zool piaskówka f

sandy
adj 1. Geol [beach, path, soil] piaszczysty [sediment] piaskowy [water] zapiaszczony 2. (yellowish) [hair] rudawo-złoty [colour] piaskowy

sane
adj 1. (not mad) [person] zdrowy psychicznie, przy zdrowych zmysłach it's the only thing that keeps me sane tylko dzięki temu jeszcze nie zwariowałem 2. (reasonable) [policy] rozsądny [judgment] trzeźwy

sanely
adv 1. (not madly) [behave, act] normalnie 2. (wisely) [decide] rozsądnie [judge] trzeźwo

sang
pt sing

sangfroid
n zimna krew f

sangria
n sangria f

sanguinary
adj fml (bloody) [battle, warfare] krwawy (bloodthirsty) [ruler, tyrant] żądny krwi, krwawy

sanguine
adj fml (hopeful) [person] pełen optymizmu (about sth co do czegoś) [outlook] optymistyczny to take a sanguine view być optymistą

sanguinely
adv fml optymistycznie

sanitarium
n US = sanatorium 1

sanitary
adj 1. [fittings, facilities, conditions] sanitarny 2. (hygienic, clean) [state] higieniczny [place] higieniczny, czysty

sanitary engineer
n inżynier m budownictwa sanitarnego

sanitary engineering
n inżynieria f sanitarna

sanitary napkin
n US = sanitary towel

sanitary protection
n środki m pl higieny dla kobiet podczas menstruacji

sanitary towel
n GB podpaska f (higieniczna)

sanitary ware
n urządzenia n pl sanitarne

sanitation
n (conditions) warunki m pl sanitarne (toilets) urządzenia n pl sanitarne

sanitation worker
n US pracowni|k m, -ca f służb oczyszczania miasta

sanitize
vt 1. pej (tone down) z|łagodzić, s|tonować [proposal, report] (make less shocking) ugrzecznić [article, film] 2. (sterilize) z|dezynfekować

sanitized
adj pej [document, edition, version] okrojony [art] ugrzeczniony

sanity
n 1. (mental health) zdrowie n psychiczne to keep or preserve one's sanity pozostać przy zdrowych zmysłach he preserved his sanity until he died at the age of 101 zachował jasność umysłu aż do (swojej) śmierci w wieku 101 lat I began to doubt his sanity zacząłem wątpić, czy jest przy zdrowych zmysłach 2. (good sense) rozsądek m sanity prevailed przeważył rozsądek

sank
pt sink

sansevieria
n Bot sansewiera f

sap
1. n 1. (in plant) soki m pl in spring the sap rises wiosną w roślinach zaczynają krążyć soki fig wiosną krew zaczyna szybciej krążyć w żyłach 2. US infml pej dureń m infml pej 2. vt (prp, pt, pp -pp-) podkop|ać, -ywać [strength, confidence, health] osłabi|ć, -ać [energy, courage]

saphead
n US infml głupek m infml

sapling
n młode drzewko n, podrost m

sapper
n GB Mil saper m

sapphire
n 1. (stone) szafir m 2. (colour) szafir m in sapphire w kolorze szafirowym adj szafirowy

sappy
adj 1. US infml (silly) niemądry 2. (plant, twig) nasycony sokiem

sarabande
n (dance, music) sarabanda f

saranwrap
n US folia f spożywcza samoprzylepna

sarcasm
n sarkazm m

sarcastic
adj sarkastyczny

sarcastically
adv sarkastycznie

sarcoma
n (pl -mata, -mas) mięsak m

sarcomatosis
n Med mięsakowatość f

sarcophagus
n (pl -gi, -guses) sarkofag m, grobowiec m

sardine
n Zool, Culin sardynka f to be packed or squashed (in) like sardines być ściśniętym jak śledzie w beczce sardines npl rodzaj zabawy w chowanego

sardonic
adj [laugh, look, remark] sardoniczny [person] zgryźliwy

sardonically
adv sardonicznie

sargasso
n (also sargasso weed) gronorost m, sargas m

sarge
n infml = sergeant

sari
n Fashn sari n inv

sarky
adj GB infml = sarcastic

sarnie
n GB infml Culin kanapka f

sarong
n Fashn sarong m

sarsaparilla
n US 1. (plant) smilaks m, kolcorośl m 2. (root) sarsaparyla f 3. (drink) napój z korzenia sarsaparyli

sartorial
adj fml sartorial elegance/eccentricity elegancja/ekscentryczność w ubiorze

sartorius
n (pl -ii) Anat mięsień m krawiecki

sash
1. n 1. (round waist) szarfa f 2. (ceremonial) szarfa f, wstęga f 2. n (window frame) rama f okna otwieranego pionowo

sash cord
n sznur m (stanowiący zawieszenie w oknie otwieranym pionowo)

sash window
n okno n otwierane pionowo

sashay
vi infml (walk casually) iść wolnym krokiem (walk seductively) iść, kołysząc biodrami

sashlock
n zamek m w oknie otwieranym pionowo

sass
n US infml pyskowanie n infml vt to sass sb pyskować komuś infml to sass sb back odpyskować komuś infml

sassafras
n Bot sasafras m modif [oil, tea] sasafrasowy

sassy
adj US infml 1. (cheeky) hardy, butny 2. (smart) elegancki

sat
pt, prp sit

satanic
adj [rites, practices] satanistyczny [pride, smile] diabelski, szatański [reputation, enemy] demoniczny

satanic abuse
n akty przemocy seksualnej z udziałem dzieci podczas rytuałów satanistycznych

satanically
adv [laugh, smile] diabolicznie, demonicznie [cruel] szatańsko he's satanically charming ma szatański wdzięk

satanism
n satanizm m

satanist
n satanist|a m, -ka f adj [ritual, practice] satanistyczny

satay
n Culin satay m

satchel
n torba f na ramię

sate
vt fml zaspok|oić, -ajać [appetite]

sated
adj fml [person, appetite, desire] zaspokojony sated with sth nasycony czymś, przepełniony czymś

sateen
n satyna f (bawełniana)

satellite
n 1. Astron, Aerosp satelita m weather/communications satellite satelita meteorologiczny/telekomunikacyjny 2. (country) satelita m, państwo n satelickie 3. Comput komputer m satelicki or pomocniczy modif [link, network, system, photograph, transmission] satelitarny [country, organization] satelicki [computer] satelitarny

satellite TV
n telewizja f satelitarna

satellite dish
n antena f satelitarna

satellite operator
n operator m satelitarny

satellite receiver
n = satellite dish

satellite technology
n technologia f satelitarna

satellite television
n telewizja f satelitarna

satiate
vt zaspok|oić, -ajać [person, appetite, desire] to satiate sb with food nakarmić kogoś do syta satiated pp adj 1. [person] syty (sexually) zaspokojony [appetite, desire] zaspokojony satiate with sth nasycony czymś 2. fig [audience] nasycony (with sth czymś)

satiation
n zaspokojenie n

satiety
n przesyt m

satin
n atłas m modif [garment, shoe] atłasowy paper/paint with a satin finish papier satynowany/farba z połyskiem satin stitch atłasek

satinette
n satyneta f

satinwood
n 1. (tree) żółtodrzew m 2. (wood) drewno n żółtodrzewu

satiny
adj satynowany, z połyskiem

satire
n satyra f (on sth na coś)

satiric(al)
adj satyryczny

satirically
adv satyrycznie, w sposób satyryczny

satirist
n satyryk m

satirize
vt ośmiesz|yć, -ać, wyśmi|ać, -ewać satirized by sb wyszydzony przez kogoś

satisfaction
n 1. (pleasure) zadowolenie n, satysfakcja f to express satisfaction with sth wyrazić zadowolenie or satysfakcję z powodu czegoś to get or derive satisfaction from sth czerpać zadowolenie or satysfakcję z czegoś some people get real satisfaction out of ordering other people around niektórym ludziom rozkazywanie innym sprawia prawdziwą satysfakcję the decision was of great satisfaction to residents mieszkańcy przyjęli tę decyzję z ogromnym zadowoleniem with great or immense satisfaction z ogromnym zadowoleniem, z ogromną satysfakcją to be a source of satisfaction być źródłem satysfakcji (to sb dla kogoś) if it gives you any satisfaction, she has been fired została zwolniona, jesteś zadowolony? to sb's satisfaction ku zadowoleniu kogoś, ku satysfakcji kogoś he felt he had done the work to his own satisfaction miał poczucie satysfakcji z dobrze wykonanej pracy the conclusions were to everybody's satisfaction wnioski zadowoliły or usatysfakcjonowały wszystkich 'satisfaction guaranteed' Comm "satysfakcja gwarantowana" 2. (fulfilment) zaspokojenie n (of sth czegoś) the satisfaction of basic needs/of human desires zaspokojenie podstawowych potrzeb/ludzkich pragnień 3. (compensation, apology) satysfakcja f, zadośćuczynienie n to obtain satisfaction (for sth) otrzymać satysfakcję (za coś) he received no satisfaction from the company (financial) nie otrzymał odszkodowania od firmy

satisfactorily
adv zadowalająco

satisfactory
adj (giving satisfaction) [explanation, progress, arrangement] zadowalający (to sb kogoś) highly satisfactory wysoce zadowalający most satisfactory jak najbardziej zadowalający the solution is less than satisfactory to rozwiązanie nie jest zbyt dobre his work is far from satisfactory jego praca pozostawia wiele do życzenia her condition was said to be satisfactory Med stwierdzono, że jej stan jest zadowalający to bring a matter to a satisfactory conclusion doprowadzić sprawę do szczęśliwego końca

satisfied
adj 1. (pleased) zadowolony (with or about sth z czegoś) usatysfakcjonowany (with or about sth czymś) well-satisfied zupełnie zadowolony or usatysfakcjonowany a satisfied customer zadowolony klient she is not satisfied to spend her days doing nothing nie zadowala jej spędzanie całych dni bezczynnie not satisfied with winning the match, they went on to win the cup jakby im było mało wygrania meczu, sięgnęli po puchar now are you satisfied? (said angrily) jesteś teraz zadowolony? with a satisfied smile z uśmiechem zadowolenia 2. (convinced) przekonany to be satisfied that... być przekonanym, że...

satisfy
vt 1. (fulfil) zaspok|oić, -ajać [demand, need, wants, hunger, desires, curiosity] zadow|olić, -alać, u |satysfakcjonować [person, customer] 2. (persuade, convince) przekon|ać, -ywać [critics, police, public opinion] (that... że...) I'm not satisfied by your explanation twoje wyjaśnienie mnie nie przekonuje or nie satysfakcjonuje 3. (meet) spełni|ć, -ać [criteria, requirements, conditions] zgadzać się z (czymś) [definition] vi to fail to satisfy [book, film] pozostawić niedosyt vr to satisfy oneself upewnić się (that... że...)

satisfying
adj 1. (filling) [meal] solidny, porządny [diet, vegetable, fruit] pożywny 2. (rewarding) [job, work, life] dający dużo satysfakcji [relationship] szczęśliwy [afternoon, evening] przyjemny 3. (pleasing) [result, sales, progress, solution] zadowalający it is satisfying to see/know that... przyjemnie jest widzieć/wiedzieć, że...

satisfyingly
adv w zadowalający sposób

satsuma
n japońska odmiana mandarynki

saturate
vt 1. (soak) przem|oczyć, -aczać [clothes] nawilż|yć, -ać [ground] nasącz|yć, -ać [bandage, rags] (with sth czymś) fig nasyc|ić, -ać [market] (with sth czymś) 2. Chem nasyc|ić, -ać 3. Mil to saturate an area with artillery fire prowadzić intensywny ostrzał artyleryjski

saturated
adj 1. [person, clothes] przemoczony [soil, ground] mokry przesiąknięty (with sth czymś) fig [market] nasycony (with sth czymś) 2. Chem nasycony 3. Art [colour] intensywny, nasycony

saturation
n nasycenie n modif 1. Advertg [campaign, marketing] intensywny 2. Mil [bombing] zmasowany

saturation point
n Chem stan m nasycenia, stężenie n graniczne to reach saturation point fig osiągnąć stan nasycenia

saturnine
adj liter [person, expression] posępny

satyr
n satyr m also fig

sauce
n 1. Culin sos m (on dessert, ice cream) polewa f US (stewed fruit) kompot m tomato/orange/chocolate sauce sos pomidorowy/pomarańczowy/czekoladowy 2. infml dat zuchwalstwo n to have the sauce to do sth mieć czelność zrobić coś 3. US infml (alcohol) the sauce alkohol m to hit the sauce uderzać w gaz infml to be on the sauce być na gazie infml vt infml stawiać się (komuś) infml you should take your turn - what's sauce for the goose is sauce for the gander kolej na ciebie - skoro mogą to robić inni, to możesz i ty

sauceboat
n sosjerka f

saucebox
n infml dat zuchwalec m

saucepan
n rondel m

saucer
n spodek m with eyes like or as big as saucers [watch] oczami jak spodki

saucily
adv [behave, speak] zuchwale [dress, wink] zalotnie

sauciness
n (cheek) zuchwałość f (of dress) zalotność f

saucy
adj dat 1. (impudent) [person, reply] zuchwały 2. (sexually suggestive) [person] zalotny [joke] pikantny [song] frywolny 3. [hat, dress] kokieteryjny, zalotny

sauerkraut
n kapusta f kiszona or kwaszona

sauna
n sauna f it's like a sauna in here! gorąco tu jak w saunie!

saunter
n 1. (stroll) przechadzka f to go for a saunter pójść na przechadzkę 2. (leisurely pace) wolny krok m vi (also saunter along) przechadzać się to saunter off oddalić się nieśpiesznie

saurian
n jaszczur m adj jaszczurowy

sausage
n kiełbasa f (small) kiełbaska f not a sausage GB infml nic a nic

sausage dog
n infml jamnik m

sausage meat
n peklowane mielone mięso używane jako farsz

sausage roll
n Culin = krokiet m z mięsem

saute
Culin adj (also saute(e)d) saute, usmażony w małej ilości tłuszczu vt (prp -eing, -eeing pt, pp -ed, -eed) u|smażyć w małej ilości tłuszczu

savage
n dzikus m, -ka f also pej adj 1. (fierce, furious) [kick, blow, beating, attacker, attack] brutalny [dog] wściekły, zły [riots, wind] okrutny [cold] straszny [review, satire, criticism] bezlitosny [temper] potworny [prison sentence] ciężki 2. Econ [price increase, cuts] gwałtowny vt 1. (physically) (attack) za|atakować z furią (injure) pokiereszować [lion] rozszarp|ać, -ywać 2. fig nie zostawi|ć, -ać suchej nitki na (kimś/czymś) [opponent, work, book, film]

savagely
adv 1. [beat, attack] brutalnie 2. fig [criticize, satirize] bezlitośnie [cruel, vindictive] nieludzko

savagery
n (of primitive people) barbarzyństwo n (of war) okrucieństwo n (of attack) (physical) brutalność f verbal savagery napaść słowna

savanna(h)
n sawanna f

savant
n fml erudyt|a m, -ka f

save
n 1. Sport obrona f (strzału), interwencja f (bramkarza) a diving save robinsonada f 2. Comput zapisywanie n, zachowywanie n vt 1. (rescue) u|ratować, ocal|ić, -ać [person, company, environment, marriage, sanity, work of art, building] (from sth od czegoś, przed czymś) u|ratować [film, job, match] to save sb's leg/sight uratować nogę/wzrok komuś to save sb from death uratować or ocalić kogoś od śmierci or przed śmiercią only ten people were saved uratowano tylko dziesięć osób to save sb from doing sth uratować kogoś przed robieniem czegoś we must save him from himself musimy go chronić przed nim samym the buildings have been saved from demolition uratowano te budynki przed wyburzeniem to save sb's life uratować życie komuś also fig he can't speak German to save his life infml po niemiecku to on ani be, ani me infml to save the day or situation uratować sytuację to save face uratować twarz 2. (keep) zachow|ać, -ywać [goods, documents] to save sb sth or sth for sb zachować coś dla kogoś, zostawić coś komuś [food] zatrzymać coś dla kogoś [place] to save sth for future generations/for posterity zachować coś dla przyszłych pokoleń/dla potomności to save a dance/an evening for sb zarezerwować dla kogoś taniec/wieczór to save sth until the end or till last zostawić coś na koniec I've saved the best news till last najlepszą wiadomość zostawiłem na koniec 3. (put by, economize on) zaoszczędzić, oszczędz|ić, -ać [money, energy, voice, fuel, water, time, space] (by doing sth robiąc coś) you'll save money/Ł20 zaoszczędzisz trochę pieniędzy/dwadzieścia funtów I've still only saved about Ł50 (towards the cost of a new TV set) zaoszczędziłem or odłożyłem dopiero około 50 funtów (na nowy telewizor) to have money saved mieć zaoszczędzone or odłożone pieniądze 4. (help to avoid) to save sb (doing) sth zaoszczędzić komuś (robienia) czegoś to save sb trouble zaoszczędzić komuś kłopotu it will save us time/expense to nam zaoszczędzi czasu/wydatków you'd have been saved all this embarrassment if... oszczędziłbyś sobie wstydu, gdybyś... it'll save you having to come back tomorrow dzięki temu nie będziesz musiał przychodzić jutro use this to save dirtying a clean towel użyj tego, żeby nie brudzić czystego ręcznika 5. Sport o|bronić [shot, penalty] 6. Relig zbawi|ć, -ać [soul, mankind] to save sb from sin wybawić kogoś od grzechu 7. Comput zapis|ać, -ywać, zachow|ać, -ywać [data, file] 8. (collect) z|ebrać, -bierać [stamps, coupons] vi 1. (put by funds) = save up 2. (economize) oszczędz|ić, -ać you can save by buying direct from the factory możesz oszczędzić kupując prosto od producenta to save on sth oszczędzać na czymś [petrol, energy, food] automation saves on labour costs automatyzacja pozwala oszczędzić na kosztach robocizny vr to save oneself 1. (rescue oneself) uratować się also fig (by doing sth robiąc coś) to save oneself from drowning uratować się przed utonięciem 2. (keep energy) oszczędzać się he's saving himself for the big match on się oszczędza przed tym ważnym meczem 3. (keep virginity) she's saving herself for Mr Right ona czeka na tego jedynego 4. (avoid waste) zaoszczędzić sobie (czegoś), oszczędz|ić, -ać sobie (czegoś) [journey, trouble, expense] prep arch save for z wyjątkiem (kogoś/czegoś) all was still, save for the ticking of the clock panowała cisza, słychać było tylko tykanie zegara save up: save up zaoszczędzić, oszczędz|ić, -ać (for or towards sth na coś) to save up to do sth oszczędzić, żeby coś zrobić save up [sth], save [sth] up zaoszczędzić, oszczędz|ić, -ać [money] z|ebrać, -bierać [stamps, newspapers] save it! infml daj spokój!

save-as-you-earn
n GB program m automatycznego odprowadzania oszczędności z poborów

saveloy
n GB rodzaj wieprzowej kiełbasy

saver
n ciułacz m, -ka f

saving
n 1. (reduction) oszczędność f (in/on sth czegoś/na czymś) a 25% saving dwudziestopięcioprocentowa oszczędność a saving of Ł500 oszczędność 500 funtów to make savings robić oszczędności, oszczędzać (by doing sth robiąc coś) energy saving oszczędność energii 2. Econ, Fin (activity) oszczędzanie n a scheme to encourage saving program zachęcający do oszczędzania savings npl oszczędności plt to live off one's savings żyć z oszczędności one's life savings oszczędności całego życia -saving in combinations energy-saving energooszczędny fuel-saving zmniejszający zużycie paliwa face-saving, labour-saving prep arch (to avoid offence) saving your presence za przeproszeniem uczciwszy uszy dat

saving clause
n Jur zastrzeżenie n

saving grace
n zaleta f it's his only saving grace to jego jedyna zaleta

savings account
n rachunek m oszczędnościowy

savings and loan (association)
n US Fin kasa f oszczędnościowo-pożyczkowa

savings bank
n bank m oszczędnościowy

savings bond
n certyfikat m oszczędnościowy

savings book
n książeczka f oszczędnościowa

savings certificate
n certyfikat m oszczędnościowy

savings plan
n system m oszczędzania

savings stamp
n GB kupon m bankowy

savior
GB zob. saviour

saviour
US n 1. wybawca m 2. Relig Zbawiciel m

savoir-faire
n (social) savoir-vivre m (practical) umiejętność f postępowania w każdej sytuacji he lacks savoir-faire brak mu dobrego wychowania

savor
n US = savour GB zob. savour

savorless
GB zob. savourless

savory
n, adj US = savoury 2. n (herb) cząber m GB zob. savoury

savour
US n 1. (taste) smak m (smell) zapach m, aromat m to have a (slight) savour of sth mieć delikatny aromat czegoś 2. fig (enjoyable quality) smak m fig life has lost its savour for her życie straciło dla niej smak 3. (trace, hint) domieszka f, odcień m a savour of cynicism domieszka cynizmu vt delektować się (czymś), rozkoszować się (czymś) also fig vi to savour of sth trącić czymś liter to savour of hypocrisy trącić hipokryzją

savourless
US adj bez smaku

savoury
US n pikantna przystawka f adj 1. Culin (salty) słony (spicy) pikantny (tasty) smakowity, aromatyczny 2. fig not a very savoury individual/area nieciekawa postać/okolica not a very savoury reputation nienajlepsza reputacja the less savoury aspects of her past life mniej ciekawe aspekty jej przeszłości

savoy cabbage
n kapusta f włoska

savvy
infml n pomyślunek m infml where's your savvy? gdzie ty masz głowę? adj US łebski infml vi kapować infml I can take care of myself, savvy? sam potrafię o siebie zadbać, kapujesz? no savvy nie kapuję

saw
1. pt see 2. n piła f electric/power saw piła elektryczna/mechaniczna vt (pt sawed pp sawn GB, sawed US) przepiłow|ać, -ywać, piłować [beam, log, bone] wyci|ąć, -nać piłą [hole] to saw sth in half przepiłować coś na pół to saw down a tree ściąć drzewo to saw the air wymachiwać rękami (przemawiając) saw off: saw off [sth], saw [sth] off odpiłow|ać, -ywać saw through: saw through [sth], saw [sth] through przepiłow|ać, -ywać saw up: saw up [sth], saw [sth] up po|ciąć piłą 3. n dat (saying) przysłowie n, powiedzenie n an old saw stare porzekadło

saw-edged
adj [knife] zębaty

sawbones
n infml hum dat chirurg m

sawdust
n trociny plt

sawed
pp US saw2

sawed-off
adj US = sawn-off

sawfish
n ryba-piła f

sawhorse
n kozioł m (do piłowania drewna)

sawmill
n tartak m

sawn
pp GB saw2

sawn-off
adj [barrel] ucięty a sawn-off shotgun obrzynek infml

sax
infml n (pl saxes) = saxophone saksofon m modif sax player saksofonista

saxhorn
n sakshorn m

saxifrage
n Bot skalnica f

saxophone
n saksofon m

saxophonist
n saksofonist|a m, -ka f

say
n głos m, prawo n głosu to have one's say on sth powiedzieć, co się ma do powiedzenia or co się myśli na temat czegoś let them have their say niech powiedzą, co myślą she has to have her say, even if... ona musi wtrącić swoje trzy grosze, nawet jeśli... to have a/no say in sth mieć coś/nie mieć nic do powiedzenia w sprawie czegoś to have a say in appointing sb/allocating sth mieć coś do powiedzenia przy mianowaniu kogoś/przyznawaniu czegoś they want more or a bigger say chcą mieć więcej do powiedzenia to have the most or biggest say mieć najwięcej do powiedzenia, mieć decydujący głos vt (pt, pp said) 1. (utter in speech) powiedzieć, mówić [hello, goodbye, yes, no] (to sb komuś, do kogoś) wypowi|edzieć, -adać [words, line] zmówić, odm|ówić, -awiać [prayer] 'don't do it!' she said "nie rób tego!" powiedziała say after me powtarzaj za mną to say one's piece powiedzieć swoje to say (that)... powiedzieć, że... she says he's ill mówi, że on jest chory he said it was ready powiedział, że to jest gotowe she said there would be an accident powiedziała, że będzie wypadek what did you say? (I didn't understand) co powiedziałeś? (when offended) coś ty powiedział? I just wanted to say I'm sorry chciałem tylko powiedzieć, że mi przykro she said we were to wait or we should wait powiedziała, że mamy czekać he said to wait here kazał tu czekać whatever you say jak sobie życzysz it was his way of saying thank you chciał w ten sposób podziękować 'residents say no to government plans' "mieszkańcy mówią rządowi NIE" I didn't say so, but I thought that... nie powiedziałem tego (na głos), ale pomyślałem, że... if he was angry, he didn't say so jeżeli był zły, to się nie przyznał how nice of you to say so jak miło z twojej strony, że to or tak mówisz 'was it a good film?' - 'I should say so' "czy film był dobry?" - "raczej tak" he was displeased, not to say furious był niezadowolony, żeby nie powiedzieć wściekły her knowledge was invaluable, to say nothing of her experience jej wiedza była nieoceniona, nie mówiąc już o doświadczeniu didn't I say so? (with triumph) a nie mówiłem? if or though I do say so myself, ... nie chwaląc się... so they say (agreeing) tak mówią or so they say (doubtful) przynajmniej tak mówią so to say że tak powiem, jakby to powiedzieć as they say jak to się mówi what will people say? co ludzie powiedzą? I don't care what anyone says nie obchodzi mnie, co ktoś mówi (you can) say what you like, I think that... mów co chcesz, ja uważam, że... people or they say he is very rich, he's said to be very rich (ludzie) mówią or mówi się, że jest bardzo bogaty as Plato says jak twierdzi Platon go on, say it! śmiało, powiedz to! that's all I have to say to wszystko, co mam do powiedzenia I have nothing (more) to say nie mam nic (więcej) do powiedzenia she'll have something to say about that będzie miała coś na ten temat do powiedzenia something was said about that coś się mówiło na ten temat nothing was said about that nie było mowy na ten temat to say sth to oneself powiedzieć coś do siebie fig powiedzieć sobie coś she said to herself (that) it couldn't be true powiedziała sobie, że to nie może być prawda what do you say to that? co ty na to?, co na to powiesz? what would you say to a little walk? co byś powiedział na mały spacer? I wouldn't say no to a lift nie miałbym nic przeciwko temu, żebyś mnie podwiózł what (do you) say we eat now? infml co ty na to, żebyśmy coś zjedli? that's for the committee to say decyzja należy do komisji it's not for me to say nie mnie o tym decydować 'it stinks here' - 'you said it!' or 'you can say that again!' "śmierdzi tutaj" - "faktycznie!" well said! dobrze powiedziane!, racja! say no more! infml nie musisz kończyć! let's say no more about it nie mówmy już o tym enough said infml wystarczy there's no more to be said nie ma nic do dodania it goes without saying that... rozumie się samo przez się, że... don't say I didn't warn you tylko nie mów, że cię nie ostrzegałem don't say it's raining again (tylko) nie mów, że znowu pada you might just as well say that education is useless równie dobrze można by powiedzieć, że nauka to strata czasu three days from now, that's to say on Monday za trzy dni, czyli w poniedziałek that's not to say I don't like him to nie znaczy, że go nie lubię there is one thing you have to say about her, ... jedno, co trzeba o niej powiedzieć to to, że... I must say (that)... muszę powiedzieć, że... well, I must say! a niech to! infml it's rather expensive, I must say muszę powiedzieć, że to dość drogo to have a lot to say for oneself dużo mówić what have you got to say for yourself? co masz na swoje usprawiedliwienie? 2. (give information) [sign, dial, gauge] wskaz|ać, -ywać [gesture, signal] oznaczać the book/letter/report/poster says that... w książce/liście/raporcie/na plakacie jest napisane, że... the book doesn't say that w książce tego nie piszą the map says it should be here według mapy to powinno być tutaj she wrote saying she couldn't come napisała, że nie może przyjechać it says on the radio that... w radiu mówią, że... it says in the rules that... przepisy mówią, że... it says here that... tu jest napisane, że... the clock says three zegar wskazuje trzecią a notice saying where to meet zawiadomienie o miejscu spotkania 3. (have meaning) this music says something/doesn't say anything to me ta muzyka do mnie przemawia/nie przemawia her angry look said it all jej wściekłe spojrzenie mówiło wszystko 4. (express) [artist] wyra|zić, -żać what is she trying to say in her work? co ona próbuje wyrazić w swoim dziele? say it with flowers wyraź to kwiatami 5. (guess) powiedzieć (that... że...) it's hard to say (how much/when) trudno powiedzieć (ile/kiedy) how high would you say it is? ile, według ciebie, to ma wysokości? I'd say she was about 25 powiedziałbym, że miała jakieś dwadzieścia pięć lat it's a good bargain, I'd say powiedziałbym, że to dobra okazja he's about six foot, wouldn't you say? ma około sześciu stóp, nie uważasz? to hear him you'd say he was a professor słuchając go, można by powiedzieć, że to jakiś profesor 6. (assume) let's say (that)... powiedzmy, że... let's say the plan works powiedzmy, że plan się powiedzie say you have an accident przypuśćmy, że masz wypadek vi (pt, pp said) 1. stop when I say zatrzymaj się, kiedy ci powiem I'd rather not say wolałbym nie mówić he wouldn't say nie chciał powiedzieć you don't say! nie mów! infml says you! infml to ty tak mówisz! says who?, who says? infml kto tak powiedział? infml 2. GB dat I say! słuchaj! (in surprise) a niech to! (to hail sb) hej! infml I say, don't overdo it! słuchaj, żebyś z tym nie przesadził! adv powiedzmy you'll need, say, Ł 50 for petrol musisz mieć, powiedzmy, 50 funtów na benzynę excl US say , haven't I seen him before some place? zaraz, zaraz, czy ja go już gdzieś nie widziałem? it doesn't say much for their marriage/their commitment to nie najlepiej świadczy o ich małżeństwie/zaangażowaniu it says a lot or something about his education that he succeeded fakt, że mu się udało, świadczy o jego wykształceniu it says a lot for him/it to dobrze o nim/tym świadczy that says it all to wszystko wyjaśnia there's a lot to be said for that method wiele przemawia za tą metodą there's a lot to be said for keeping quiet najlepiej zachować milczenie when all is said and done w ostatecznym rozrachunku

say-so
n infml 1. (permission) zgoda f without sb's say-so bez zgody kogoś 2. (sb's statement) don't believe it on their say-so nie wierz im na słowo

saying
n powiedzenie n (of popular wisdom) powiedzenie n, porzekadło n which proves the old saying true co potwierdza stare porzekadło as the saying goes jak to się mówi