RORO
Naut n rorowiec m, statek m ro-ro adj RORO ferry or ship rorowiec, statek ro-ro RORO system system przeładunku ro-ro n = roll-on roll-off

ROSPA
n = Royal Society for the Prevention of Accidents Królewskie Towarzystwo n Zapobiegania Wypadkom

Rockies
prn pl the Rockies Góry f pl Skaliste

Rocky Mountain spotted fever
n gorączka f Gór Skalistych

Rocky Mountains
prn pl Góry f pl Skaliste

Rogation Days
npl dni m pl krzyżowe

Rollerblade
n łyżworolka f

Roman
prn Rzymian|in m, -ka f (the Epistle to the) Romans Bible List do Rzymian adj [empire, calendar, architecture] rzymski [alphabet] łaciński Roman history historia Rzymu

Roman Catholic
n katoli|k m, -czka f adj [priest, bishop] (rzymsko)katolicki

Roman Catholicism
n katolicyzm m

Roman candle
n ognie m pl rzymskie

Roman law
n prawo n rzymskie

Roman nose
n orli nos m

Roman numerals
n cyfry f pl rzymskie

Roman rite
n obrządek m rzymski

Roman road
n droga f rzymska

Romance
Ling n (język m) romański m adj romański

Romanesque
adj romański

Romania
prn Rumunia f

Romanian
n 1. (person) Rumun m, -ka f 2. Ling (język m) rumuński m adj rumuński

Romans(c)h
n (język m) retoromański m

Romantic
n (writer, painter) romanty|k m, -czka f adj romantyczny

Romanticism
n romantyzm m

Romany
n 1. (person) Rom m, -ka f 2. Ling (język m) romani m inv adj romski

Rome
prn Rzym m to go over to Rome Relig przejść na katolicyzm all roads lead to Rome Prov wszystkie drogi prowadzą do Rzymu Prov Rome was not built in a day Prov nie od razu Kraków zbudowano Prov when in Rome do as the Romans do Prov kiedy wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one Prov

Romeo
prn 1. (character) Romeo m 2. fig amant m

Romish
adj pej katolicki

Roneo
vt powiel|ić, -ać

Rosicrucian
n Hist różokrzyżowiec m adj Rosicrucian society stowarzyszenie różokrzyżowców

Rotarian
n rotarianin m

Rotary Club
n Klub m Rotariański

Rototiller
n US glebogryzarka f

Roumania
prn = Romania

Roumanian
n, adj = Romanian

Round Table
n Mythol Okrągły Stół m

Roundheads
npl GB Hist Okrągłe Głowy f pl

Royal Air Force
n GB Królewskie Siły plt Powietrzne, RAF m

Royal Assent
n GB Jur sankcja f królewska

Royal Commission
n GB specjalna komisja f (powoływana przez monarchę na wniosek rządu)

Royal Highness
n His/Her Royal Highness Jego/Jej Królewska Wysokość

Royal Mail
n GB poczta f brytyjska

Royal Marines
npl GB brytyjska piechota f morska

Royal Navy
n GB Królewska Marynarka f Wojenna

Royal Society
n GB Towarzystwo n Królewskie w Londynie

Royal Ulster Constabulary
n GB policja w Irlandii Północnej

Royalist
n rojalist|a m, -ka f adj rojalistyczny

roach
1. n (pl roach) (fish) płoć f, płotka f 2. n 1. (cockroach) karaluch m 2. infml (marijuana cigarette) skręt m infml

road
n 1. droga f (outside built-up area) szosa f, droga f a main or major road droga główna a secondary or minor road droga drugorzędna a side road boczna droga the road to Leeds, the Leeds road droga or szosa do Leeds the road north/inland droga or szosa na północ/w głąb kraju the road home droga do domu are we on the right road for Oxford? czy to jest droga or szosa do Oksfordu? follow the road round to the right jedź dalej tą drogą w prawo follow the road ahead jedź tą drogą prosto a dog in the road pies na drodze after three hours on the road po trzech godzinach jazdy across the road po drugiej stronie drogi or szosy it's just along the road to kawałeczek dalej tą drogą transported by road przewożony transportem samochodowym to take (to) the road, to hit the road infml ruszyć w drogę to be on the road [car, driver] być w drodze or trasie [band, performers] być w trasie to be or get back on the road ruszyć w dalszą drogę I've been on the road all night całą noc byłem w drodze to go on the road with a show wyjechać w trasę z przedstawieniem to be off the road [car] być niesprawnym 2. (in built-up area) ulica f at the top or end of my road na końcu mojej ulicy he lives just along or down this road on mieszka kawałek dalej na tej ulicy Adam from down the road ten Adam, który mieszka na tej ulicy 3. fig (way) droga f a difficult road to follow trudna droga to be on the road to success/disaster być na dobrej drodze do sukcesu/katastrofy we think we are on the right road chyba jesteśmy na dobrej drodze we don't want to go down that road nie chcemy iść tą drogą they are further down or along the road to union są bliżej unii somewhere along the road she learnt... przy okazji nauczyła się... it's the end of the road for us między nami wszystko skończone (get) out of my road! infml (zejdź mi) z drogi! infml 4. Naut (roadstead) reda f modif [condition, junction, accident, traffic] drogowy road safety bezpieczeństwo na drogach road map mapa samochodowa road network sieć dróg let's get this show on the road! no to jedziemy! to have one for the road wypić strzemiennego any road GB infml dial = anyway

road bridge
n most m drogowy

road fund licence
n GB Aut dowód m opłacenia podatku drogowego

road haulage
n transport m drogowy

road haulier
n (person, firm) przewoźnik m samochodowy

road hog
n infml cham m za kierownicą infml

road hump
n próg m zwalniający

road kill
n zwierzęta n pl zabite przez samochody

road manager
n (of pop group) organizator m trasy koncertowej

road metal
n tłuczeń m drogowy

road movie
n film m drogi

road racer
n (cyclist) kolarz m szosowy, szosowiec m

road racing
n (of cars) wyścigi m pl na szosie (in cycling) kolarstwo n szosowe

road rider
n = road racer

road sense
n rozsądek m na drodze

road tax
n podatek m drogowy

road tax disc
n dowód m opłacenia podatku drogowego (w formie papierowego krążka umieszczanego na szybie)

road test
n test m w warunkach drogowych vt prze|testować w warunkach drogowych [car] US fig prze|testować [idea]

road transport
n transport m drogowy

road user
n użytkownik m dróg

road-mender
n robotnik m drogowy

roadbed
n (on road) koryto n drogi (of railway track) podtorze n

roadblock
n 1. blokada f drogowa police/army roadblock blokada policyjna/wojskowa to set up or mount a roadblock postawić blokadę 2. US fig przeszkoda f vt za|blokować

roadholding
n Aut przyczepność f

roadhouse
n zajazd m

roadie
n infml (in charge of equipment) pracownik m techniczny (obsługujący tournee grupy rockowej)

roadman
n (pl -men) robotnik m drogowy

roadroller
n walec m drogowy

roadrunner
n Zool kukawka f srokata

roadshow
n 1. (play, show) przedstawienie n objazdowe 2. (TV, radio programme) audycja f realizowana w terenie 3. (publicity tour, workshop) objazdowa akcja f reklamowa

roadside
n pobocze n at or by the roadside na poboczu modif [cafe, inn, hedge] przydrożny to carry out roadside repairs wykonywać drobne naprawy na poboczu roadside recovery and repairs holowanie i drobne naprawy

roadsign
n znak m drogowy

roadstead
n Naut reda f

roadster
n (car) roadster m (bike) rower m szosowy

roadsweeper
n (person) zamiatacz m, -ka f (machine) zamiatarka f

roadway
n jezdnia f

roadwork
n Sport (running) trening m na szosie

roadworks
npl roboty f pl drogowe

roadworthy
adj [car] sprawny

roam
vt przemierz|yć, -ać [world, countryside] włóczyć się po (czymś) [shops, villages] to roam the streets (purposefully) przemierzać ulice (aimlessly) włóczyć się po ulicach vi [person, animal] włóczyć się (through sth po czymś) [eyes, gaze, thoughts] błądzić (through sth po czymś) roam around [person] wałęsać się infml

roamer
n wędrowiec m

roaming
n 1. (travelling) włóczęga f after years of roaming po latach włóczęgi 2. Telcom roaming m

roan
n 1. Equest deresz m 2. (in bookbinding) wyprawiona skóra f barania (do oprawy książek) adj [horse] dereszowaty

roar
n (of lion, person, waterfall, sea) ryk m (of wind) wycie n (of engine, crowd) ryk m, wycie n roar of traffic ryk samochodów roar of laughter huragan śmiechu to give a roar [person] ryknąć [lion] zaryczeć a roar of applause gromki aplauz vt 1. (shout) ryknąć 'quiet!' he roared "cisza!" ryknął the crowd roared its approval tłum zawył z aprobatą to roar sth back ryknąć coś w odpowiedzi 2. (rev up) he was roaring the engine naciskał gaz i silnik wył na wysokich obrotach vi [lion] ryknąć, za|ryczeć [person] ry|knąć, -czeć [sea] ryczeć [engine, crowd] za|wyć [fire, thunder] hu|knąć, -czeć to roar with pain ryczeć or wyć z bólu to roar with laughter ryczeć ze śmiechu to roar at sb wrzeszczeć na kogoś to roar past sth [car] przejechać obok czegoś z rykiem silnika the car roared into life silnik zawył i zapalił roar out: roar out [sth] wywrz|eszczeć, -askiwać [commands]

roaring
n (of lion) ryczenie n, ryk m (of engine, crowd) ryk m, wycie n (of waterfall, thunder) huk m (of wind) wycie n roaring of traffic ryk samochodów adj 1. (loud) [thunder, fire] huczący [storm] gwałtowny [engine] ryczący, wyjący roaring traffic ryk samochodów the roaring forties Geog ryczące czterdziestki 2. [success] oszałamiający to do a roaring trade robić świetny interes (in sth na czymś) the roaring Twenties Hist szalone lata dwudzieste adv roaring drunk pijany jak bela infml roaring mad rozwścieczony

roast
n 1. Culin (roasted) pieczeń f (intended for roasting) mięso n na pieczeń roast of veal/pork pieczeń cielęca/wieprzowa 2. US (barbecue) piknik m z grillem 3. US infml (entertainment) przyjęcie w gronie bliskich, na przemian chwalących i żartujących sobie z gospodarza adj [meat, poultry, potato, chestnut] pieczony [peanuts] prażony [coffee beans] palony roast beef pieczeń wołowa vt 1. u|piec [meat, potatoes, chestnuts] u|prażyć [peanuts] palić [coffee beans] dry roasted peanuts prażone orzeszki ziemne she was roasted alive fig czuła się (żywcem) ugotowana 2. infml (criticize severely) zjechać, przejechać się po (czymś) infml [play, film, book] vi 1. [meat] u|piec się 2. infml fig [person] (in sun, by fire) smażyć się infml fig I'm roasting! infml umieram z gorąca! fig

roaster
n 1. (chicken) kurczak m do upieczenia 2. infml (hot day) skwar m 3. (oven pan) brytfanna f (oven) US piekarnik m

roasting
n infml (scolding) to give sb a roasting zmyć komuś głowę the play got a roasting from the critics sztuka została zjechana przez krytyków infml adj 1. Culin [cut of meat] na pieczeń roasting chicken kurczak do upieczenia roasting pan brytfanna 2. infml [weather] skwarny

rob
vt (prp, pt, pp -bb-) 1. okra|ść, -dać [person, organization] (with violence) obrabow|ać, -ywać [person, bank, train] to be robbed of sth zostać okradzionym z czegoś to rob a bank of one million pounds zrabować z banku milion funtów I have been robbed okradziono mnie to rob the till ukraść pieniądze z kasy 2. (deprive) to rob sb of sth pozbawić kogoś czegoś to rob sb blind naciągnąć kogoś to rob Peter to pay Paul zabrać jednemu, żeby dać drugiemu

robber
n złodziej m, rabuś m bank robber bandyta m napadający na banki

robber baron
n Hist wyzyskiwacz m also fig

robbery
n kradzież f (with violence) rabunek m it's sheer robbery! fig to istny rozbój! infml train robbery napad na pociąg robbery with violence, robbery and assault Jur rozbój

robe
n 1. (ceremonial garment) szata f (of judge, academic) toga f ceremonial robes uroczyste szaty christening robe sukienka do chrztu coronation robe szata koronacyjna to wear one's robe of office [judge, academic] nosić togę 2. (bath robe) płaszcz m kąpielowy vt fml przyodzi|ać, -ewać fml [dignitary] robed in silk/in white przyodziany w jedwabną szatę/w biel

robin
n 1. (also robin redbreast) Zool rudzik m 2. US Zool drozd m wędrowny

robot
n (machine) robot m modif [pilot, method of production, welding] automatyczny

robot bomb
n pocisk m samonaprowadzający

robot plane
n samolot m bezzałogowy

robotic
adj [arm, tool, device, machine] zautomatyzowany [movement, voice] mechaniczny

robotics
n robotyka f

robotization
n robotyzacja f

robotize
vt z|automatyzować robotized pp adj zautomatyzowany

robust
adj 1. (sturdy, powerful) [person] zdrowy i silny [furniture, toy, shoe, defence] solidny [economy] silny [appetite] zdrowy [plant] odporny to be in robust health cieszyć się wyśmienitym zdrowiem 2. (straightforward) [humour] rubaszny [reply, approach, attitude, tackle] zdecydowany robust common sense dużo zdrowego rozsądku 3. (full-bodied) [coffee, flavour] mocny [wine] treściwy

robustly
adv 1. [constructed, made] solidnie 2. fig [answer, deny, defend] zdecydowanie he's robustly practical on twardo stąpa po ziemi

robustness
n (of furniture, shelter, economy) solidność f we were taken aback by the robustness of his answer byliśmy zaskoczeni jego zdecydowaną odpowiedzią

roc
n Mythol Ptak-Rok m

rock
1. n 1. (substance) skała f molten rock roztopiona skała hewn out of solid rock wykuty w litej skale to be (like) a rock to sb fig być dla kogoś oparciem 2. (boulder) głaz m, skała f (reef) skała f (podwodna) the ship hit the rocks statek wpadł na skały to go on the rocks [ship] rozbić się o skały Scotch on the rocks fig szkocka z lodem their marriage was on the rocks ich małżeństwo rozpadało się 3. (stone) kamień m 'falling rocks' "spadające odłamki skalne" 4. GB (sweet) sopel m fig 5. infml (diamond) kamyk m infml 6. infml (crack) koka f infml rocks npl vulg (testicles) jaja n pl vinfml to get one's rocks off (sexually) ulżyć sobie infml caught between a rock and a hard place między młotem a kowadłem as firm or solid as a rock [object] nie do zniszczenia [faith] niewzruszony, niezachwiany he is as firm or solid as a rock można na nim polegać as hard as a rock twardy jak skała 2. n (also rock music) rock m to listen to rock słuchać rocka modif Mus [band, concert, opera] rockowy vt 1. (move gently) kołysać (czymś) [cradle, boat, hammock] u|kołysać [baby] she rocked the baby to sleep ukołysała dziecko do snu the boat was rocked by the waves łódź kołysała się na falach 2. (shake) [tremor, bomb, scandal] wstrząs|nąć, -ać (czymś) the town was rocked by the news fig wiadomość wstrząsnęła miastem vi 1. (sway) [person, cradle, hammock] kołysać się, kiwać się, bujać się [ship, chair] za|kołysać się to rock with laughter śmiać się do rozpuku 2. (shake) [earth, ground, building] za|trząść się 3. (dance) to rock (away) tańczyć rock and rolla

rock and roll
n rock and roll m modif [band, singer] rockandrollowy rock and roll era era rock and rolla rock and roll music rock and roll vi tańczyć rock and rolla

rock bass
n północnoamerykańska jadalna ryba z rodziny bassów

rock bottom
n najniższy poziom m, dno n to reach or hit rock bottom [price] spaść do najniższego poziomu [person] stoczyć się na samo dno at rock bottom [prices, standards] na najniższym poziomie rock-bottom adj [price, rate] najniższy

rock bun
n GB twarde ciasteczko n z rodzynkami

rock cake
n = rock bun

rock candy
n US (sweet) sopel m infml

rock carving
n rzeźba f w skale

rock climber
n alpinist|a m, -ka f

rock climbing
n wspinaczka f to go rock climbing uprawiać wspinaczkę

rock crystal
n kryształ m górski

rock dash
n US Constr tynk m kamyczkowy

rock face
n ściana f skalna

rock formation
n formacja f skalna

rock garden
n ogródek m skalny, skalniak m

rock lobster
n langusta f

rock painting
n malowidło n skalne

rock pool
n sadzawka f w skałach

rock rose
n Bot posłonek m

rock salmon
n GB Culin zębacz m

rock salt
n sól f kamienna

rock star
n gwiazda f rocka

rock wool
n wełna f mineralna

rock'n'roll
= rock and roll

rock-hard
adj [earth, biscuit] twardy jak skała to set rock-hard stwardnieć na kamień

rock-steady
adj 1. (stable) [chair, building] solidny 2. fig [friendship, relationship] niewzruszony [prices] niezmienny

rockabilly
n Mus rockabilly n inv modif a rockabilly singer piosenkarz w stylu rockabilly

rockbound
n [coast] skalisty [island] otoczony skałami

rocker
n 1. US (chair) fotel m bujany, bujak m, fotel m na biegunach 2. (on cradle, chair) biegun m 3. (also rocker switch) przełącznik m kołyskowy 4. GB (biker) rocker m, -ka f 5. infml (performer) rockman m, -ka f, rockowiec m 6. infml (rock fan) fan m, -ka f rocka, rockowiec m off one's rocker infml pomylony, stuknięty infml you must be off your rocker! chyba ci odbiło! infml

rocker arm
n Tech dźwignia f zaworu

rocker panel
n Aut próg m

rockery
n GB ogródek m skalny, skalniak m

rocket
1. n 1. (firework) rakieta f, raca f distress rocket raca sygnalizacyjna 2. (spacecraft, missile) rakieta f to take off like a rocket pomknąć jak strzała modif [range, base, technology] rakietowy vi 1. [price, profit, level, value] podsk|oczyć, -akiwać fig to rocket up skoczyć w górę to rocket from 10 to 100/by 400% podskoczyć z 10 do 100/o 400% 2. [person, vehicle] to rocket or go rocketing past sth przemknąć or śmignąć obok czegoś to rocket to fame błyskawicznie zdobyć sławę to rocket to the top błyskawicznie wspiąć się na szczyt to give sb a rocket GB infml zmyć komuś głowę infml fig 2. n Bot, Culin rokietta f siewna

rocket attack
n atak m rakietowy

rocket engine
n silnik m rakietowy

rocket fuel
n paliwo n rakietowe

rocket launcher
n wyrzutnia f rakietowa

rocket propulsion
n napęd m rakietowy

rocket ship
n (spacecraft) statek m kosmiczny

rocket-propelled
adj [bomb, ship, vehicle] o napędzie rakietowym

rocketry
n technika f rakietowa

rockfall
n (falling rocks) lawina f kamieni (fallen rocks) osuwisko n

rockfish
n Zool skorpena f

rocking
n kołysanie n adj [boat] kołyszący się a rocking motion kołysanie

rocking chair
n fotel m bujany, bujak m, fotel m na biegunach

rocking horse
n koń m na biegunach

rockling
n (pl rockling, rocklings) Zool motela f

rockplant
n (among rocks) roślina f skalna (on rocks) roślina f naskalna

rockslide
n lawina f kamienna

rocky
1. adj (covered in rocks) [beach, soil, coast, peninsula] skalisty rocky road skalista droga fig wyboista droga fig 2. adj infml (unstable) [piece of furniture] chybotliwy [person, relationship] chwiejny [time, career, business] niepewny [health] wątły to feel rocky on one's feet chwiać się na nogach her marriage is a bit rocky jej małżeństwo przechodzi lekki kryzys

rococo
n rokoko n adj rokokowy

rod
n 1. (stick) pręt m curtain rod karnisz steel rod pręt stalowy 2. (for punishment) kij m 3. (for fishing) wędka f to fish with rod and line łowić na wędkę 4. (staff of office) laska f 5. Meas pręt m (= 5,03 m) 6. (in eye) pręcik m siatkówki 7. US infml (pistol) gnat m infml to pack a rod nosić gnata 8. US vulg (penis) fujara f vulg spare the rod and spoil the child dzieci trzeba trzymać krótko to make a rod for one's own back ukręcić bicz na siebie to rule with a rod of iron rządzić żelazną ręką

rode
pt ride

rodent
n Zool gryzoń m

rodent ulcer
n Med wrzód m drążący

rodeo
n (pl rodeos) rodeo n

rodomontade
n fml pej fanfaronada f rodomontada f ra

roe
n 1. (also hard roe) ikra f cod's roe ikra dorsza 2. (also soft roe) (of male fish) mlecz m

roe deer
n (pl roe deer) sarna f

roebuck
n (pl roebuck) kozioł m sarny

rogations
npl (litany) litania f do Wszystkich Świętych (odmawiana podczas dni krzyżowych)

rogatory
adj letters rogatory rekwizycja sądowa

roger
1. excl 1. Telcom przyjąłem 2. GB infml (OK) dobra! infml 2. vt GB vinfml posuwać vinfml [woman]

rogue
n 1. hum łobuz m, drań m charming/handsome rogue czarujący/przystojny łobuz you old rogue! ty stary draniu! 2. pej łajdak m rogues' gallery album ze zdjęciami ściganych przez policję fig hum zbiór typów spod ciemnej gwiazdy hum 3. (animal) samotnik m modif 1. (maverick) [elephant, politician, detective] samotny 2. pej [builder, landlord, trader] nieuczciwy

roguery
n 1. pej (dishonesty) draństwo n 2. (mischief, fun) psota f

roguish
adj [ways, grin, expression, wink] szelmowski

roguishly
adv [look, grin] szelmowsko

roister
vi dat hulać dat

roisterer
n dat hulaka m infml dat

role
n Theat rola f also fig (in sth w czymś) in the role of sb w roli kogoś to reverse roles zamienić się rolami to play or take the role of Hamlet grać rolę or występować w roli Hamleta leading role pierwszoplanowa rola also fig supporting role rola drugoplanowa title role rola tytułowa vital or key role fig kluczowa rola his role in the demonstration rola, jaką odegrał w demonstracji

role model
n wzór m (do naśladowania)

role reversal
n odwrócenie n ról, zamiana f ról

role swapping
n = role reversal

role-play
n 1. Psych psychodrama f 2. Sch scenka f vt od|egrać, -grywać [part, scene] przedstawi|ć, -ać [situation, feeling]

roll
n 1. (wad) (of paper) rolka f zwój m (big) rola f, bela f (of cloth) bela f (of banknotes) zwitek m rolls of fat fałdy tłuszczu a roll of film rolka filmu 2. Culin (bread) bułka m ham/cheese roll bułka z szynką/serem chicken/turkey roll (meat) rolada z kurczaka/indyka 3. (rocking motion) (of ship, train) kołysanie n the ship gave a roll statkiem zakołysało to walk with a roll of the hips chodzić, kołysząc biodrami 4. Sport (in gymnastics) przewrót m forward/backward roll przewrót w przód/w tył 5. Aviat beczka f 6. Games (of dice) rzut m 7. (deep sound) (of thunder) dudnienie n (of drums) werbel m 8. (register) wykaz m class roll lista uczniów parish roll rejestr parafialny electoral roll lista wyborcza to have 200 members on the roll mieć 200 członków falling school rolls malejąca liczba uczniów to call the roll sprawdzać obecność 9. (squirm) to have a roll on the grass [dog] tarzać się w trawie vt 1. (push) po|toczyć, po|turlać [ball, barrel, log] to roll sth away odtoczyć coś to roll sth up wtoczyć coś to roll sth down stoczyć coś to roll sth forward przetoczyć coś do przodu to roll sth back a few metres przetoczyć coś kilka metrów do tyłu 2. (make, wrap round) skręc|ić, -ać [cigarette] zwi|nąć, -jać [print] zwi|nąć, -jać, z|rolować [carpet] I roll my own robię sobie skręty to roll sth into a ball zwinąć w kulkę coś [paper] zrobić kulę z czegoś [dough, clay] zwinąć w kłębek coś [wool] 3. (flatten) walcować [metal] rozwałkow|ać, -ywać [dough, pastry] z|wałować [lawn, road] 4. (turn) to roll one's eyes przewracać oczami roll the patient onto his back przewróć pacjenta na plecy she rolled her car infml miała dachowanie infml to roll a pencil between one's fingers obracać ołówek w palcach 5. Cin, Print uruch|omić, -amiać [camera, press] 6. Games rzuc|ić, -ać (czymś) [dice] 7. Ling to roll one's 'r's grasejować, wymawiać "r" z wibracją vi 1. (move) [ball, coin, rock, person] po|toczyć się, po|turlać się to roll backwards [car] potoczyć się do tyłu to roll down sth [car, rock] stoczyć się z czegoś [hill] [person] s|turlać się z czegoś [slope] [sweat, tears] spływać po czymś [back, cheeks] to roll into sth [train] wtoczyć się na coś [station] to roll off sth [dice, coin] sturlać się z czegoś [table] [person] spaść z czegoś [couch] [car] stoczyć się z czegoś [cliff] to roll out of bed wstać or podnieść się z łóżka the ball rolled over the goal-line piłka wtoczyła się do bramki 2. (rotate) [plane] wykon|ać, -ywać beczkę [car] prze|koziołkować dachować infml his eyes were rolling przewracał oczami 3. (sway) [ship] za|kołysać się to roll from side to side [person] kołysać się 4. (reverberate) [thunder] przet|oczyć, -aczać się [drum] za|warczeć 5. (function) [camera] kręcić infml [press] chodzić infml rolled pp adj [steel] walcowany rolling prp adj 1. [countryside] pofałdowany 2. [walk, gait] kołyszący roll about GB, roll around [animal, person] tarzać się [marbles, tins] toczyć się, turlać się to roll around on the grass tarzać się w trawie roll along [car] toczyć się roll back: roll back Comput wycof|ać, -ywać transakcję z bazy danych roll back [sth], roll [sth] back 1. (push back) odwi|nąć, -jać, odsu|nąć, -wać [carpet] 2. fig cof|nąć, -ać [time, years] przesu|nąć, -wać [frontiers] 3. obniż|yć, -ać [prices] roll down: roll down [sth], roll [sth] down opu|ścić, -szczać [blind, window] odwi|nąć, -jać [sleeve, trouser leg] roll in: 1. (pour in) [tourists] napły|nąć, -wać masowo [money, orders] napły|nąć, -wać w dużych ilościach 2. (gather) [clouds] z|ebrać, -bierać się 3. (advance) the tanks rolled in into the city czołgi wjechały do miasta 4. infml (stroll in) wparow|ać, -ywać infml to roll in 20 minutes late wparować 20 minut po czasie roll off: roll off [sth] [cars] zje |chać, -żdżać z (czegoś) [production line] [newspapers] zejść, schodzić z (czegoś) [presses] roll on: roll on [time, hours] płynąć roll on [sth], roll [sth] on wciąg |nąć, -ać [stockings] to roll on deodorant użyć dezodorantu roll out: roll out [sth], roll [sth] out rozwałkow|ać, -ywać [pastry] rozwalcow|ać, -ywać [metal] wyrówn|ać, -ywać [bumps] rozwi|nąć, -jać [rug] roll over: roll over [car, boat] przewr|ócić, -acać się [person] przewr|ócić, -acać się to roll over on one's back/stomach przewrócić się na plecy/brzuch roll [sth] over Accts, Fin przedłuż|yć, -ać okres spłaty (czegoś) [debt, loan] roll [sb] over przewr|ócić, -acać, obr|ócić, -acać [patient] (onto sth na coś) roll up: roll up 1. infml (arrive) [guests, visitors] przyby|ć, -wać roll up! chodźcie, chodźcie! 2. (form cylinder) [poster, mat] zwi|nąć, -jać się, z|rolować się roll up [sth], roll [sth] up zwi|nąć, -jać, z |rolować [poster, mat, rug] podwi|nąć, -jać [sleeve] to roll sth/sb up in sth zawinąć coś/kogoś w coś heads will roll! polecą głowy! let the good times roll! bawmy się! roll on the holidays! żeby już były wakacje! to be on a roll infml być na fali infml to be rolling in it infml mieć forsy jak lodu infml to be producer, editor, presenter rolled into one być producentem, realizatorem, prezenterem w jednej osobie

roll film
n Phot film m zwojowy

roll of honor
GB zob. roll of honour

roll of honour
US 1. Sch, Sport lista f zasłużonych 2. Mil lista f poległych

roll-call
n Mil apel m

roll-on
n dezodorant m w kulce

roll-on roll-off
Naut n rorowiec m, statek m ro-ro adj RORO ferry or ship rorowiec, statek ro-ro RORO system system przeładunku ro-ro

roll-top desk
n sekretarzyk m z żaluzjowym zamknięciem

roll-up
n GB infml skręt m infml

rollaway bed
n US składane łóżko n

rollback
n US Econ obniżka f cen urzędowych

rollbar
n Aut pałąk m wzmacniający dach

rolled gold
n plater m modif [watch, bracelet] platerowany

rolled oats
npl Culin płatki plt owsiane

rolled-up
pp adj [newspaper, carpet] zwinięty, zrolowany

roller
n 1. (in machine) wałek m, rolka f (for forming metal) walec m 2. (to crush, smooth) walec m road roller walec drogowy 3. (for painting, inking) wałek m 4. (curler) wałek m 5. (wave) ogromna fala f 6. GB Aut infml rolls-royce m

roller blind
n roleta f

roller coaster
n kolejka f górska

roller disco
n dyskoteka f na wrotkach

roller towel
n ręcznik m na rolce

roller-skate
n wrotka f vi jeździć na wrotkach

roller-skater
n wrotkarz m

roller-skating
n jazda f na wrotkach, wrotkarstwo n let's go roller-skating chodźmy na wrotki

roller-skating rink
n wrotkarnia f

rollerball
n pisak m z wkładem żelowym

rollerblader
n rolkarz m

rollerdrome
n tor m wrotkarski

rollick
vi infml (also rollick about) dokazywać

rollicking
infml n GB bura f infml to give sb a rollicking dać komuś burę infml adj [person] rozbawiony [comedy] błazeński [party] szalony

rolling
n Ind walcowanie n

rolling mill
n walcownia f

rolling news
n Radio, TV wiadomości f pl na okrągło

rolling pin
n Culin wałek m (do ciasta)

rolling stock
n Rail tabor m kolejowy

rolling stone
n fig włóczęga m

rolling strike
n Ind strajk m rotacyjny

rollmop
n rolmops m

rollneck
n Fashn golf m

rollout
n Comm, Ind wejście n na rynek

rollover
n Fin refinansowanie n kredytu przypadającego do spłaty

rollover credit
n Fin kredyt m sprolongowany na nowych warunkach

rollover jackpot
n skumulowana pula f nagród

roly-poly
n 1. infml hum (plump person) pulpet m infml fig 2. GB Culin rolada f z dżemem

romaine
n US (also romaine lettuce) sałata f rzymska

roman
Print n antykwa f adj roman type antykwa set in roman type drukowany antykwą

romance
n 1. (of era, way of life, place, travel) romantyzm m, romantyczność f 2. (love affair) romans m to have a romance mieć romans it was the great romance of his life to była wielka miłość jego życia a holiday GBor vacation US romance wakacyjny romans 3. (novel) romans m (film) film m o miłości historical romance romans historyczny 4. Literat (medieval) romans m rycerski (Shakespearian) sztuka f o miłości 5. Mus romans m vi fantazjować to romance about sth fantazjować na temat czegoś

romancer
n opowiadacz m to be a romancer iron mieć bujną wyobraźnię

romanize
vt (also Romanize) 1. Relig nada|ć, -wać katolicki charakter (czemuś) [ceremony, service, practice] 2. (influence culturally) z|romanizować 3. Ling (transcribe) prze|transkrybować na alfabet łaciński [language, place names, words]

romantic
n romanty|k m, -czka f adj 1. [place, setting, story, person, idea] romantyczny 2. (involving affair) miłosny to form a romantic attachment with sb nawiązać związek uczuciowy z kimś 3. a romantic film film o miłości a romantic novel romans the romantic lead rola amanta

romantic comedy
n komedia f romantyczna

romantic fiction
n (genre) romanse m pl

romantically
adv [describe, sing, play] romantycznie [behave] w romantyczny sposób they are romantically involved między nimi coś jest

romanticism
n romantyzm m, romantyczność f

romanticist
n romanty|k m, -czka f

romanticize
vt wy|idealizować [person, period, childhood, violence, war]

romp
n 1. (frolic) igraszki f pl bedroom romps hum łóżkowe igraszki the film is an 18th century romp jest to lekki filmik, którego akcja toczy się w XVIII wieku 2. (easy victory) łatwe zwycięstwo n to come in at a romp Turf wygrać z łatwością vi 1. (play) [children, puppies] baraszkować 2. (win) to romp home wygrać z łatwością romp away [bidding, prices] gwałtownie podskoczyć romp through: romp through [sth] wygr|ać, -ywać z łatwością [match] uporać się bez trudu z (czymś) [work]

rompers
npl (also romper suit) Fashn (for children) pajacyk m

rondel
n Literat rondel m, rondet m

rondo
n (pl rondos) Mus rondo n

rood
n 1. Relig krucyfiks m 2. GB dat (unit) ćwierć f akra (10 arów)

roodscreen
n Archit ściana f tęczowa

roof
n 1. (of building, car) dach m (of cave, mine) strop m under one or the same roof pod jednym dachem a room under the roof pokój na poddaszu to have a roof over one's head mieć dach nad głową the roof of the world fig dach świata fig 2. Anat the roof of the mouth podniebienie n vt pokry|ć, -wać dachem, zadasz|yć, -ać [building] -roofed in combinations slate-roofed houses domy pokryte łupkową dachówką roof in: roof in [sth] pokry|ć, -wać dachem, zadasz|yć, -ać [area] roof over roof over [sth], roof [sth] over pokry|ć, -wać dachem, zadasz|yć, -ać [area] to go through the or hit the roof infml [person] wpa|ść, -dać w szał infml [prices] osiąg|nąć, -ać niebotyczny poziom to raise the roof (complain, protest) podn|ieść, -osić larum (make noise) robić wrzawę

roof garden
n ogródek m na dachu

roof light
n Archit, Constr okno n dachowe

roof rack
n bagażnik m dachowy

roof tax
n GB Hist podatek m podymny, podymne n

roofer
n dekarz m

roofing
n 1. (material) pokrycie n dachowe 2. (process) kładzenie n dachu modif [materials] dachowy

roofing contractor
n (craftsman) dekarz m (company) usługi f pl dekarskie

roofing felt
n papa f dachowa

rooftop
n dach m to shout sth from the rooftops fig rozgłaszać coś na cały świat fig modif rooftop protest okupowanie dachów

rook
1. n Zool gawron m vt infml dat (cheat) oszwabić infml dat 2. n (in chess) wieża f

rookery
n (colony) (of rooks) kolonia f gawronów (of seals, penguins) kolonia f

rookie
n 1. infml nowicjusz m Mil kot m infml 2. US Sport debiutant m modif [cop] nowy [player] debiutujący

room
n 1. (closed area) pomieszczenie n (for living, sleeping, working) pokój m (for meetings, teaching, operating) sala f a three-room apartment mieszkanie trzypokojowe the room fell silent w pokoju/na sali zapadła cisza in the next room w sąsiednim pokoju/sąsiedniej sali 'rooms to let' "pokoje do wynajęcia" room and board pokój i wyżywienie he gets room and board ma zapewnione zakwaterowanie i wyżywienie 2. (space) miejsce n (for sth na coś) (to do sth żeby coś zrobić) to make room (for sb) zrobić miejsce (dla kogoś or komuś) to take up room zajmować miejsce to be short of room mieć (za) mało miejsca 3. (opportunity) room for improvement możliwość poprawy room for manoeuvre pole manewru to leave no room for doubt nie pozostawiać wątpliwości rooms npl dat 1. (rented) wynajęty umeblowany apartament m 2. GB Univ wynajęty pokój m vi US mieszkać to room with sb mieszkać u kogoś we room together mieszkamy razem -roomed in combinations 4-roomed czteropokojowy there is always room at the top dla chcącego nie ma nic trudnego

room clerk
n US recepcjonist|a m, -ka f

room divider
n przepierzenie n

room service
n obsługa f pokoi

room temperature
n temperatura f pokojowa

roomer
n US lokator m, -ka f

roomette
n przedział m (w wagonie sypialnym)

roomful
n a roomful of children pokój pełen dzieci 'have you got many books?' - 'a roomful' "dużo masz książek ?" - "cały pokój"

roominess
n (of house, car) przestronność f

rooming house
n dom m z umeblowanymi pokojami do wynajęcia

rooming-in
n Med umieszczenie n noworodka przy matce

roommate
n współlokator m, -ka f

roomy
adj [car, house, cupboard] przestronny [garment, bag] obszerny

roost
n (for domestic fowl) grzęda f the belfry is a roost for pigeons dzwonnica daje schronienie gołębiom vi (in trees, belfry, attic) [birds] nocować his chickens have come home to roost musi wypić piwo, którego sobie nawarzył to rule the roost infml rządzić

rooster
n kogut m

root
n 1. Bot korzeń m to take root [plant] wypuścić korzenie, ukorzenić się fig [idea, system, feeling] zakorzenić się fig [company] zdobyć pozycję to pull sth up by the roots wyrwać coś z korzeniami [plant] to pull sb's hair out by the roots wyrwać komuś włosy z korzeniami to destroy sth root and branch doszczętnie coś zniszczyć to reject sth root and branch odrzucić coś w całości root and branch review/reform of sth gruntowna analiza/reforma czegoś 2. (of problem, unhappiness) źródło n fig the root of the problem is a lack of trust źródłem tego problemu jest brak zaufania to get to the root of the problem dotrzeć do sedna sprawy to be at the root of sth leżeć u podstaw czegoś the root of all evil źródło całego zła 3. Ling rdzeń m 4. Math pierwiastek m 4 is the fourth root of 256 4 jest pierwiastkiem czwartego stopnia z 256 roots npl 1. (of hair) korzenie m pl 2. fig (origins) korzenie plt to get back to one's roots wrócić do korzeni she has no roots ona nie ma żadnych korzeni to pull up one's roots oderwać się od swych korzeni to put down new roots zapuścić korzenie modif 1. fig [cause] pierwotny [problem, question, issue] zasadniczy, podstawowy 2. Bot [system] korzeniowy vt 1. fig to be rooted in sth być zakorzenionym w czymś deeply-rooted głęboko zakorzeniony he was rooted to the spot or the ground stał, jakby mu nogi wrosły w ziemię 2. Bot ukorzeni|ć, -ać [plant] vi 1. Bot [plant] ukorzeni|ć, -ać się 2. (search) [animal] ryć (through sth w czymś) (for sth w poszukiwaniu czegoś) [person] grzebać (through sth w czymś) (for sth w poszukiwaniu czegoś) I don't want him rooting through my desk nie chcę, żeby mi grzebał w biurku root around, root about [animal] ryć (in sth w czymś) [person] grzebać (in sth w czymś) root for: infml root for [sb] (cheer) dopingować [contestant, team] good luck in the exams - we're all rooting for you! powodzenia na egzaminach - trzymamy za ciebie kciuki! root out: root out [sth], root [sth] out wykorzeni|ć, -ać [corruption, inefficiency] root out [sb], root [sb] out zna|leźć, -jdować [culprit]

root beer
n piwo n korzenne

root canal treatment
n Dent leczenie n kanałowe

root canal work
n = root canal treatment

root crop
n roślina f korzeniowa

root ginger
n korzeń m imbiru

root sign
n Math znak m pierwiastka

root vegetable
n warzywo n korzeniowe

root word
n Ling podstawa f słowotwórcza

rootless
adj [person, existence] pozbawiony korzeni

rootstock
n Bot kłącze n

rootsy
adj infml [music, song] sięgający do korzeni

rop(e)y
adj GB infml [food, performance] kiepski, marny infml to feel a bit rop(e)y kiepsko or marnie się czuć infml

rope
n 1. (cord) lina f (thin) sznur m a piece of rope kawałek liny to be on the ropes (in boxing) upaść na liny fig mieć nóż na gardle fig 2. (for hanging) the rope stryczek m to bring back the rope przywrócić stryczek dla przestępców 3. fig (of pearls) sznur m (of hair) warkocz m vt 1. (restrain) związ|ać, -ywać liną (fasten) przywiąz|ać, -ywać liną (to sth do czegoś) a roped party of climbers zespół wspinaczkowy 2. US (lasso) z|łapać na lasso [cattle] fig infml złowić infml [husband] rope in: infml rope in [sb], rope [sb] in 1. GB (to help with task) ściąg|nąć, -ać do pomocy 2. US (by trickery) (into situation, deal) wr|obić, -abiać infml to get roped in zostać wrobionym rope off: rope off [sth], rope [sth] off odgr|odzić, -adzać [area] rope up (in climbing) przywiąz|ać, -ywać się give him enough rope and he'll hang himself daj człowiekowi wolność, a sam się powiesi to give sb plenty of rope pozostawić komuś mnóstwo swobody to know the ropes wiedzieć, o co chodzi to show sb the ropes pokazać komuś co i jak to be at the end of one's rope infml być u kresu sił

rope ladder
n drabinka f sznurowa

rope maker
n powroźnik m

rope trick
n sztuczka f z użyciem liny

rope-length
n (in climbing) długość f liny

rorqual
n Zool płetwal m

rosary
n 1. (prayer) różaniec m, modlitwa f różańcowa to say the rosary odmawiać różaniec 2. (also rosary beads) różaniec m

rose
1. pt rise 2. n 1. (flower, shrub, emblem) róża f the Wars of the Roses Wojna Dwóch Róż 2. (colour) róż m 3. (nozzle) (on watering can, shower) sitko n 4. (gem) rozeta f 5. Archit (window, motif) rozeta f (on ceiling) rozetka f 6. (girl) an English rose ładna, młoda Angielka (o jasnej, delikatnej cerze) life is not a bed of roses życie nie składa się wyłącznie z przyjemności his life is not all roses jego życie nie jest usłane różami under the rose w tajemnicy pod różą liter to put the roses back in sb's cheeks przywrócić rumieńce komuś he came up smelling of roses wyszedł z tego czysty jak łza n Wine wino n różowe adj [wine] różowy

rose bush
n krzew m różany

rose garden
n ogród m różany

rose petal
n płatek m róży

rose water
n woda f różana

rose window
n okno n rozetowe

rose-colored
GB zob. rose-coloured

rose-coloured
US adj 1. (red) różowy 2. fig (optimistic) [idea, view] optymistyczny to see sb through rose-coloured spectacles widzieć wyłącznie zalety kogoś to see sth through rose-coloured spectacles widzieć coś w różowych kolorach to see the world through rose-coloured spectacles or glasses patrzeć na świat przez różowe okulary

rose-cut
adj rose-cut gem kamień oszlifowany w rozetę

rose-pink
adj różowy

rose-red
adj ciemnoróżowy

rose-tinted
adj = rose-coloured

roseate
adj liter (colour) różany

rosebay
n US Bot rododendron m, różanecznik m

rosebay willowherb
n Bot wierzbówka kiprzyca f

rosebed
n klomb m róż

rosebowl
n wazon m do róż

rosebud
n pąk m róży

rosebud mouth
n różane usta plt

rosebud vase
n kryształowy wazon z ornamentem w kształcie pąków róży

rosegrower
n hodowca m róż

rosehip
n owoc m dzikiej róży

rosehip syrup
n syrop m z dzikiej róży

rosemary
n rozmaryn m

roseola
n Med (rash) wysypka f różowa (disease) różyczka f

rosette
n 1. (made of ribbon) kokarda f 2. Bot (of leaves) rozetka f 3. Archit rozeta f

rosewood
n palisander m adj [chair, table] palisandrowy, z palisandru

rosin
n kalafonia f

roster
n (also duty roster) harmonogram m dyżurów

rostrum
n (pl rostrums, -tra) mównica f

rosy
adj 1. (pink) [cheek, face, lips, light, dawn] różowy a rosy-cheeked girl dziewczyna o różowych policzkach 2. fig (favourable) to look rosy [future, prospects] wyglądać obiecująco things are looking rosy wszystko jest na dobrej drodze our prospects are not rosy nasza przyszłość nie wygląda zbyt różowo to paint a rosy picture of sth przedstawiać coś w różowych kolorach everything in the garden is rosy wszystko układa się jak najlepiej

rot
n 1. rozkład m, gnicie n the rot in the system fig rozkład systemu the rot set in when... coś się zaczęło psuć, kiedy... to stop the rot powstrzymać negatywny proces it started the rot od tego się wszystko zaczęło 2. GB infml dat (rubbish) bzdura f, brednia f infml to talk rot gadać or pleść bzdury 3. Vet choroba f motylicza, fascjoloza f vt ( prp, pt, pp -tt-) z|niszczyć [tyres] po|psuć [teeth] TV rots your brain telewizja ogłupia vi ( prp, pt, pp -tt-) (also rot away) [food, vegetables] z|gnić [leaves] z|butwieć, z|gnić to leave sb to rot in prison zostawić kogoś, żeby zgnił w więzieniu rotting prp adj [food, vegetables] gnijący [leaves] butwiejący

rota
n GB grafik m on a rota basis zgodnie z grafikiem

rotary
n US Aut rondo n adj [motion, engine] obrotowy [pump, press, mower] rotacyjny

rotary (printing) press
n maszyna f rotacyjna

rotary clothes line
n obrotowa suszarka f ogrodowa

rotary plough
n GB pług m talerzowy

rotary plow
n US = rotary plough

rotate
vt 1. obr|ócić, -acać [blade, handle, mirror] 2. (alternate) [persons] zamieni|ć, -ać się (czymś) [roles, seats] zmieni|ć, -ać się na (czymś) [posts] 3. Agric to rotate crops stosować płodozmian vi 1. [blades, handle, wings] obr|ócić, -acać się 2. the post rotates annually co roku następuje rotacja na tym stanowisku

rotating
adj 1. (turning) [blade, globe] obracający się (able to turn) [mirror, blade] obrotowy 2. [post, presidency] podlegający rotacji

rotation
n 1. (turning) rotacja f obracanie (się) n (of sth czegoś) 2. (cycle) obrót m 3. (taking turns) job rotation rotacja stanowisk to work in rotation pracować na zmianę in strict rotation [answer, ask] w ustalonej kolejności 4. Agric crop rotation płodozmian

rote
n by rote [learn, know] na pamięć [say, do] z pamięci rote learning uczenie się na pamięć, metoda pamięciowa

rotgut
n vinfml pej zajzajer m infml

rotisserie
n rożen m

rotogravure
n rotograwiura f

rotor
n Elec wirnik m Aviat śmigło n, wirnik m nośny

rotor arm
n Aut palec m rozdzielacza

rotor blade
n łopatka f wirnika or śmigła

rotorcraft
n (pl rotorcraft) wiropłat m

rototill
vt US = rotovate

rotovate
vt GB za|orać glebogryzarką [soil, field]

rotovator
n GB glebogryzarka f

rotproof
adj niegnijący

rotten
adj 1. (decayed) [vegetation, smell] zgniły [wood] zgniły, zbutwiały [product] zepsuty [teeth] zepsuty, spróchniały [ironwork] przerdzewiały 2. (corrupt) [person] zdemoralizowany, zepsuty (open to bribery) [organization] przeżarty korupcją 3. infml (bad) [food] podły infml [cook, driver] kiepski infml rotten weather pogoda pod psem what rotten luck! co za pech! to feel/look rotten czuć się/wyglądać okropnie I feel rotten about it czuję się podle z tego powodu that was a rotten thing to do! to było podłe a rotten bastard vulg śmierdzący skurwiel vulg adv to spoil sb rotten infml rozpuścić kogoś jak dziadowski bicz to be rotten to the core być zepsutym do szpiku kości

rotten apple
n fig (person) czarna owca f fig

rotten borough
n GB Hist zgniłe miasteczko n (wyludniony okręg wyborczy, nadal reprezentowany w parlamencie)

rottenness
n zgnilizna f, zepsucie n

rotter
n GB infml dat szuja m/f infml

rottweiler
n rottweiler m

rotund
adj 1. [person] pulchny [stomach] gruby 2. [object, building] okrągły

rotunda
n rotunda f

rotundity
n (of person) korpulentność f (of stomach) okrągłość f (of building) okrągły kształt m

rouble
n Fin rubel m

roue
n liter rozpustnik m, lubieżnik m

rouge
dat n róż m vt to rouge one's cheeks nałożyć róż na policzki

rough
n 1. Sport (in golf) rough m (miejsce na polu golfowym porośnięte wysoką trawą lub krzakami) 2. (unfinished copy) (draft) brudnopis m (sketch) szkic m to write sth out in rough napisać coś na brudno adj 1. (not smooth) [skin, hand, paper, material] szorstki, chropowaty [surface, rock] chropowaty [road, track] wyboisty [terrain, grass] nierówny to smooth (off) the rough edges (of stone, glass, wood) wygładzić ostre krawędzie 2. (brutal) [treatment, person, behaviour] brutalny [game, sport] twardy, brutalny [play] ostry, twardy, brutalny [area, district] niebezpieczny to be rough with sth źle się z czymś obchodzić to be rough with sb źle kogoś traktować things got rough zrobiło się gorąco fig 3. (approximate) [estimate, description, translation, calculation, figure] przybliżony [copy, sketch] roboczy [plan] ogólny a rough outline of sth ogólny zarys czegoś I can give you rough directions for how to get there mogę ci mniej więcej powiedzieć, jak tam dotrzeć can you give me a rough idea of the cost? czy możesz mi z grubsza powiedzieć, ile to kosztuje? the tests are a rough guide to students' progress testy określają w przybliżeniu postępy studentów rough justice (unfair) niesprawiedliwość it seems rough justice on him that... to niesprawiedliwe, że on... 4. (difficult) [life, period] ciężki to be rough on sb [person] być niemiłym dla kogoś it's rough on him to dla niego bardzo trudne we're having a rough time przeżywamy ciężkie chwile he's had a rough deal infml źle go potraktowano 5. (crude) [person, manner, behaviour] nieokrzesany [shelter, dwelling, table] prymitywny 6. (harsh) [voice, sound, taste] ostry [wine] cierpki 7. (stormy) [sea] wzburzony [weather] zły [wind] gwałtowny, ostry [journey, passage] ciężki [landing] twardy 8. infml (unwell) to look/feel rough wyglądać/czuć się marnie adv 1. (outdoors) to sleep/live rough spać/mieszkać pod gołym niebem 2. (violently) [play] ostro, twardo, brutalnie rough in: rough in [sth] (sketch) na |szkicować rough out: rough out [sth] nakreślić [plan, proposal] rough up infml: rough up [sb], rough [sb] up poturbować [person] to cut up rough wściec się infml to rough it koczować

rough diamond
n 1. nieoszlifowany diament m 2. fig (man) he's a rough diamond wbrew pozorom to złoty człowiek

rough house
n infml burda f infml

rough paper
n papier m do pisania na brudno get yourself a piece of rough paper weź kawałek papieru

rough puff pastry
n ciasto n francuskie

rough stuff
n infml rozróba f infml

rough trade
n brutalny płatny partner homoseksualny

rough work
n Sch brudnopis m

rough-and-ready
adj 1. (unsophisticated) [person, conditions] prosty [manner] niewyszukany 2. (improvised) [calculation] przybliżony [equipment] prowizoryczny [method] prymitywny to think up a rough-and-ready plan obmyślić na poczekaniu plan

rough-and-tumble
n 1. (scuffle) szamotanina f to have a rough-and-tumble [children] narozrabiać 2. fig (of life, politics, business) przepychanki f pl adj [life, world, profession] brutalny

rough-hewn
adj 1. [wood, stone] z grubsza ociosany 2. fig [features, person] grubo ciosany fig

rough-spoken
adj wulgarny

roughage
n błonnik m

roughcast
Constr n tynk m kamyczkowy adj [wall] otynkowany tynkiem kamyczkowym vt o|tynkować tynkiem kamyczkowym

roughen
vt (make rough) wind roughened the rock skała stała się chropowata na skutek działania wiatru vi [skin, hands] sta|ć, -wać się szorstkim

roughly
adv 1. (approximately) [calculate, estimate, sketch, indicate] z grubsza [equal, equivalent, triangular, the same] mniej więcej roughly speaking mniej więcej roughly 10% mniej więcej or plus minus 10% roughly the same age mniej więcej w tym samym wieku 2. (with force) [push, treat, hit, play] brutalnie [answer, speak] ostro 3. (crudely) [put together, make] niedbale [chop, grate] grubo

roughneck
infml n 1. (violent person) zbir m 2. (oil-rig worker) robotnik m na platformie wiertniczej

roughness
n 1. (lack of smoothness) (of skin, hand, rock, surface) szorstkość f, chropowatość f (of road) wyboistość f (of terrain) nierówność f 2. (violence) (of treatment, person) brutalność f 3. (lack of sophistication) (of person, manner) nieokrzesanie n (of furniture, house, appearance) surowa prostota f (of voice) szorstkość f 4. (storminess) it all depends on the roughness of the sea wszystko zależy od tego, jak bardzo wzburzone będzie morze

roughrider
n ujeżdżacz m

roughshod
adj to ride roughshod over sb/sth poniewierać kimś/czymś

roulette
n ruletka f

roulette table
n stół m do ruletki

roulette wheel
n ruletka f

round
adv GB 1. (on all sides) all round wszędzie naokoło whisky all round! whisky dla wszystkich! there were smiles all round wszyscy naokoło się uśmiechali 2. (in circular movement) naokoło to go round and round [wheel, carousel] kręcić się, obracać się [person] kręcić się w koło the tune was going round and round in my head ta melodia ciągle za mną chodziła 3. (to specific place, home) to be or go round to sth wpaść do czegoś [office, school] to ask sb (to come) round powiedzieć komuś, żeby wpadł she's coming round today przychodzi dzisiaj to invite sb round for lunch zaprosić kogoś do siebie na lunch I'm just going round to Anna's idę do Anny I'll be round in a minute za chwilę będę 4. (in circumference) three metres round [tree trunk] trzy metry w obwodzie 5. (as part of cycle) all year round przez okrągły rok this time round tym razem as summer comes round kiedy przyjdzie lato my birthday will soon be round again niedługo znowu będą moje urodziny prep GB 1. (expressing location) naokoło, dookoła, wokół (czegoś) let's sit round the table usiądźmy naokoło or dookoła or wokół stołu the wall goes right round the house mur biegnie wokół całego domu or otacza cały dom he had a scarf round his neck miał szalik okręcony wokół szyi what do you measure round the waist? ile masz w pasie? 2. (expressing direction) to go round the corner skręcić za róg to go round the bend (in road) przejechać przez zakręt the baker's is just round the corner piekarnia jest tuż za rogiem to go round a roundabout przejechać przez rondo to go round an obstacle ominąć przeszkodę 3. (on tour, visit) to take sb round the house/city oprowadzić kogoś po domu/mieście to go round the shops chodzić po sklepach round about adv phr 1. (approximately) około round about 50 people około pięćdziesięciu osób round about 9 am około dziewiątej (rano) it happened round about here to się stało gdzieś tutaj 2. (in the vicinity) the people/streets round about ludzie/ulice w okolicy roundabout n 1. (set, series) (of talks, negotiations) runda f (of sth czegoś) the social round spotkania towarzyskie the daily round of activities codzienna rutyna payround, wage round 2. (in competition) runda f qualifying round runda kwalifikacyjna 3. (game of golf, cards) partia f (in boxing, wrestling) runda f 4. Equest (in event) przejazd m a clear round czysty or bezbłędny przejazd 5. Pol (in election) tura f 6. (of drinks) kolejka f it's my round! ja stawiam! to pay for a round postawić kolejkę 7. Mil (unit of ammunition) nabój m round of ammunition jednostka amunicji to fire round after round wystrzeliwać nabój za nabojem baton round 8. (shot fired) wystrzał m rounds of machine-gun fire wystrzały z broni maszynowej 9. (burst) round of applause burza oklasków to get a round of applause zebrać oklaski let's have a round of applause for Adam! oklaski dla Adama! 10. Culin (of bread) kromka f a round of toast grzanka, tost a round of ham sandwiches złożona kanapka z szynką 11. (regular route) to do a newspaper round roznosić/rozwozić gazety milk round, paper round 12. (circular shape) okrągły plaster m (of sth czegoś) 13. Mus (canon) kanon m kołowy 14. Theat theatre in the round teatr ze sceną pośrodku widowni 15. Art a sculpture in the round wolnostojąca rzeźba 16. Dance taniec m tańczony po okręgu 17. (of cheese) gomółka f sera 18. Culin round of beef plaster z udźca wołowego rounds npl to do one's rounds [doctor, security guard] robić obchód [postman] roznosić pocztę [refuse collector] objeżdżać domy to be out on one's rounds [doctor] odbywać wizyty domowe to do or go or make the rounds [rumour, joke, document, flu] krążyć to go the rounds of sth [story] krążyć po czymś [village, office] to go the rounds of the family [garment, book] przechodzić z rąk do rąk w rodzinie to do the rounds of employment agencies/relations chodzić od jednego biura zatrudnienia do drugiego/od jednych krewnych do drugich adj 1. (circular) [object, building, glasses, face, head] okrągły her eyes grew round zrobiła okrągłe or wielkie oczy 2. (rounded, curved) [arch, handwriting, cheeks, breasts] zaokrąglony to have round shoulders mieć zaokrąglone plecy 3. (spherical) okrągły 4. (complete) [figure] zaokrąglony in round figures w zaokrągleniu a round dozen dokładnie dwanaście a nice round sum okrągła or niezła sumka infml round- in combinations round-cheeked pyzaty he stared round-eyed at the group of men patrzył na grupę mężczyzn okrągłymi oczami round-shouldered vt 1. (go round) omi|nąć, -jać Naut opły|nąć, -wać [point, headland] to round the corner skręcić za rogiem to round a bend wziąć zakręt 2. (make round) zaokrągl|ić, -ać [lips] 3. Ling zaokrągl|ić, -ać [vowel] round down: round down [sth], round [sth] down zaokrągl|ić, -ać w dół [figure] round off: round off [sth], round [sth] off 1. (finish off) za|kończyć [meal, evening, visit, season, speech, education, process] (with sth czymś) 2. (make smooth) wygładz|ić, -ać [corner, edge] 3. (change) zaokrągl|ić, -ać [figure] round on: GB round on [sb] (attack violently) na|trzeć, -cierać na (kogoś) [opponent, critic] suddenly she rounded on me nagle na mnie natarła round out: round out [sth], round [sth] out uzupełni|ć, -ać [list, numbers, range] round up: round up [sb], round [sb] up z|gromadzić [protesters] z|robić obławę na (kogoś) zgarn|ąć, -iać infml [thieves, prostitutes, suspects] round up [sth], round [sth] up 1. spędz|ić, -ać [livestock] 2. zaokrągl |ić, -ać w górę [figure]

round brackets
npl GB nawiasy m pl okrągłe

round dance
n Dance 1. (danced in circle) taniec m w kręgu 2. (waltz, polka) taniec m wirowy

round robin
n 1. (collective statement) petycja f (z podpisami naokoło dla ukrycia kolejności) 2. (circulated document) okólnik m 3. Sport turniej m rozgrywany systemem każdy z każdym

round table
n okrągły stół m round-table modif round table discussions or talks rozmowy przy okrągłym stole

round trip
n podróż f w obie strony round-trip adj a round trip ticket bilet powrotny round trip price cena biletu powrotnego

round-neck(ed) sweater
n Fashn półgolf m

round-shouldered
adj zgarbiony to be round-shouldered mieć zaokrąglone plecy

round-the-clock
adj [care, nursing, surveillance] całodobowy round the clock adv phr [work, guard] 24 godziny na dobę

round-the-world
adj a round-the-world trip/cruise wycieczka/rejs dookoła świata a round-the-world sailor żeglarz, który opłynął świat round the world adv phr to sail round-the-world odbyć rejs dookoła świata

roundabout
n 1. GB (in fairground, playpark) karuzela f 2. GB Transp rondo n adj to take a roundabout way or route pójść naokoło or okrężną drogą by roundabout means w okrężny sposób a roundabout way of saying sth zawoalowany sposób powiedzenia czegoś he goes about things in rather a roundabout way on ma tendencję do komplikowania wszystkiego it's swings and roundabouts, what you gain on the swings you lose on the roundabouts zyski i straty się równoważą

rounded
adj 1. [shape, corner, edge] zaokrąglony [style, tone] uładzony 2. Ling [vowel] zaokrąglony 3. (developed) [phrase] okrągły [account] szczegółowy

roundel
n 1. Aviat kokarda f 2. Literat rondel m 3. Mus rondo n

rounders
n (+ v sg) GB Sport gra przypominająca baseball

roundhouse
n Rail parowozownia f

roundly
adv [condemn, criticize] stanowczo [defeat] sromotnie

roundness
n okrągłość f

roundsman
n (pl -men) roznosiciel m, -ka f a milk roundsman roznosiciel mleka

roundup
n 1. (swoop) nalot m infml 2. (of people, animals) zgromadzenie n w jednym miejscu (of sb/sth kogoś/czegoś) 3. (summary) podsumowanie n 'news roundup' "skrót najważniejszych wydarzeń"

roundworm
n Zool glista f

rouse
vt 1. fml (wake) z|budzić to rouse sb from a deep sleep zbudzić kogoś z głębokiego snu 2. (stir) o|budzić fig [person, nation] wzbudz|ić, -ać [anger, interest] to rouse public opinion poruszyć opinię publiczną to rouse sb to anger wzbudzić gniew kogoś to rouse sb to action pobudzić kogoś do działania when she's roused... kiedy się wścieknie, ... infml

rousing
adj [reception, welcome] gorący [speech, words, music] porywający

roustabout
n 1. (on oil-rig) robotnik m na platformie wiertniczej 2. US (docker) doker m 3. (in circus) robotnik m w cyrku

rout
1. n 1. (defeat) pogrom m to put sb to rout rozgromić kogoś 2. Jur nielegalne zgromadzenie n vt rozgr|omić, -amiać [enemy, team] 2. vt rout out: rout out [sb], rout [sb] out 1. (find) zna|leźć, -jdować [person, animal] wygrzeb|ać, -ywać [object] 2. (force out) wyciągn|ąć, -ać [person, animal] we were routed out of our beds at 4 am wyciągnięto nas z łóżek o 4 nad ranem

route
n 1. (way) trasa f (to workplace) droga f (to sth do czegoś) to plan a route ułożyć or ustalić trasę on the route to Oxford na trasie do Oksfordu by a different route inną trasą escape route droga ewakuacyjna route of entry into a country trasa wjazdu do kraju 2. Transp, Aviat trasa f Naut, Comm szlak m bus/tram route trasa autobusu/tramwaju trade/shipping route szlak handlowy/nawigacyjny domestic routes trasy krajowe a busy route ruchliwa trasa Route 95 US droga nr 95 the main drug routes główne szlaki przemytu narkotyków 3. (official itinerary) trasa f (for walking) trasa f, marszruta f they lined the route ustawili się na trasie or wzdłuż trasy 4. fig (to power, fame, disaster) droga f (to sth do czegoś) 5. US she does a (newspaper) route ona rozwozi gazety 6. Med route of infection droga zakażenia vt wytycz|yć, -ać [road] s|kierować [train, flight] wys|łać, -yłać [goods, people] (to sth do czegoś) this flight is routed to Athens via Rome ten samolot leci do Aten z lądowaniem w Rzymie

route march
n marszobieg m

router
n (on Internet) urządzenie n trasujące, router m

routine
n 1. (regular procedure) ustalony porządek m the daily routine codzienne zajęcia office routine rutynowe czynności biurowe government routine sprawy bieżące rządu to establish a routine (at work) zorganizować sobie pracę (for spare time) zorganizować sobie czas wolny, znaleźć sobie zajęcie to do something as a matter of routine robić coś systematycznie 2. (drudgery) rutyna f the routine of housework rutyna codziennych zajęć domowych it would be a break from routine to byłaby jakaś odmiana to change one's usual routine odstąpić od rutyny 3. Mus, Theat (act) układ m a song and dance routine układ taneczno-muzyczny a comic routine skecz 4. infml pej (obvious act) stary numer m infml don't give me that old routine again! pej znamy tę bajeczkę! 5. Comput program m standardowy 6. Sport (in gymnastics) ćwiczenie n adj 1. (normal) [analysis, check, inquiry, procedure] rutynowy it's all quite routine to zwykła procedura routine procedure rutynowa procedura routine maintenance rutynowa obsługa 2. (uninspiring) [task, duties] rutynowy

routinely
adv 1. (as part of routine) [test, examine, question] rutynowo 2. (commonly) [tortured, abused] stale

rove
vt [person] (aimlessly) włóczyć się po (czymś) [country] (prowl) grasować po (czymś) [streets] vi (also rove around, rove about) [person] (aimlessly) włóczyć się, wałęsać się (prowl) grasować [eyes, gaze] błądzić, wędrować (round sth po czymś) his eyes were roving round the room wodził wzrokiem po pokoju

rover
n (person) niespokojny duch m to be a rover nie móc usiedzieć na miejscu

roving
adj [ambassador] podróżujący [band] wędrowny to have a roving eye latać za spódniczkami fig hum

row
1. n 1. (line) (of plants, seats, books) rząd m (of sth czegoś) (of stitches) rządek m (of sth czegoś) (of people) (one after another) rząd m (one beside another) szereg m to be seated in a row/in rows siedzieć w rzędzie/w rzędach in the front row w pierwszym rzędzie a row of cars rząd samochodów 2. (succession) six times in a row sześć razy z rzędu 2. n (in boat) przejażdżka f łodzią to go for a row pójść popływać łodzią vt 1. (for transport, pleasure) to row a boat across the river przeprawić się łodzią przez rzekę to row a boat up the river płynąć łodzią w górę rzeki to row sb across sth przewieźć kogoś łodzią na drugi brzeg czegoś [lake, river] 2. Sport to row a race brać udział w wyścigu łodzi wiosłowych vi po|wiosłować to row across the river przeprawić się przez rzekę to row up the river wiosłować w górę rzeki 3. n 1. (dispute) awantura f (between sb and sb pomiędzy kimś a kimś) a family row awantura rodzinna to have or get into a row with sb about or over sth pokłócić się z kimś o coś 2. (loud noise) hałasy m pl the row from next door hałasy za ścianą to make a row hałasować vi po|kłócić się (with sb z kimś) (about or over sth o coś)

row house
n US dom m szeregowy

rowan
n (also rowan tree) Bot jarzębina f

rowboat
n US łódź f wiosłowa

rowdiness
n (in streets, at match) (noise) wrzaski m pl (violence) awanturnictwo n (in classroom) general rowdiness ogólne rozprzężenie

rowdy
n łobuz m, chuligan m adj [youth, behaviour] (noisy) hałaśliwy (violent) chuligański [pupil] niesforny a group of rowdy teenagers grupa nastoletnich łobuzów this match could be rowdy podczas tego meczu może dojść do chuligańskich wybryków

rowdyism
n = rowdiness

rower
n wiośla|rz m, -rka f

rowing
n (activity) wiosłowanie n (sport) wioślarstwo n

rowing boat
n GB łódź f wiosłowa

rowing machine
n przyrząd m do treningu wioślarskiego

rowlock
n GB dulka f

royal
n 1. infml (person) członek m rodziny królewskiej 2. (paper) papier m formatu 636x480 mm adj 1. (also Royal) [couple, palace, visit, prerogative] królewski to use the royal 'we' używać pluralis maiestaticus 2. (splendid) królewski to give sb a (right) royal welcome zgotować komuś (iście) królewskie powitanie 3. US infml (thorough) to be a royal pain być nie do wytrzymania

royal blue
n (kolor m) szafirowy m adj szafirowy

royal family
n rodzina f królewska

royal flush
n poker m królewski

royal icing
n Culin lukier m

royal jelly
n mleczko n pszczele

royal warrant
n GB dyplom m dostawcy królewskiego

royalist
n rojalist|a m, -ka f adj rojalistyczny

royally
adv [receive, entertained] po królewsku

royalty
n 1. (person) członek m rodziny królewskiej (persons) członkowie m pl rodziny królewskiej to treat sb like royalty traktować kogoś po królewsku 2. (state of royal person) godność f królewska the duties of royalty obowiązki członka rodziny królewskiej 3. (money) (to author, musician) tantiema f (on sth z czegoś) (to publisher) należność f (on sth za coś) (on coal deposit) opłata f za prawa eksploatacji górniczej to receive $100 in royalties (on book) otrzymać tantiemy w wysokości 100 dolarów

rozzer
n GB infml gliniarz m infml