RIP
= requiescat/requiescant in pace niech spoczywa/spoczywają w spokoju

Richard
prn Ryszard m Richard the Lionheart Ryszard Lwie Serce

Richter scale
n skala f Richtera on the Richter scale w skali Richtera

Rio de Janeiro
prn Rio de Janeiro n inv

Riot Act
n GB Jur, Hist rozporządzenie n o zamieszkach to read the Riot Act to sb przywołać kogoś do porządku

Riot Squad
n policyjne oddziały m pl prewencji

Riviera
n riwiera f the Italian Riviera Riwiera Włoska the French Riviera Riwiera Francuska

Riyadh
prn Rijad m

rib
n 1. Anat żebro n to give sb a dig in the ribs (with finger) dźgnąć kogoś (palcem) w żebra (with elbow) trącić kogoś łokciem w bok 2. Culin żeberka n pl 3. (of leaf) żyłka f, nerw m (of umbrella) drut m (of feather) stosina f 4. Archit, Naut żebro n the ribs of the vault/boat żebrowanie stropu/łodzi 5. (in knitting) ściągacz m to knit sth in rib zrobić coś na drutach ściągaczem or ściegiem ściągaczowym vt (-bb-) infml (tease) lekko nabijać się z (kogoś) infml (about sb/sth z powodu kogoś/czegoś) to stick to one's ribs infml [food] być tuczącym

rib cage
n klatka f piersiowa

rib roast
n Culin pieczone żeberka n pl

rib tickler
n infml przezabawna historia f

rib-tickling
adj infml przezabawny

ribald
adj [humour, talk, joke] sprośny

ribaldry
n sprośność f

riband
n dat wstęga f

ribbed
adj [tights, pattern, seashell] prążkowany [ceiling, vaulting] żebrowany

ribbing
n 1. Archit, Naut żebrowanie n 2. (in knitting) ściągacz m 3. infml (teasing) to give sb a ribbing lekko nabijać się z kogoś infml (about sth z powodu czegoś)

ribbon
n 1. (for hair) wstążka f, wstążeczka f (for medal) wstęga f (for typewriter) taśma f 2. fig a ribbon of land wąski pas ziemi a ribbon of cloud pasmo chmur a ribbon of smoke smużka dymu to tear sb to ribbons rozerwać kogoś na strzępy

ribbon development
n zabudowa f wzdłuż drogi

ribbon fish
n Zool wstęgor m

ribbon worm
n Zool wstężnica f, wstężniak m

riboflavin
n ryboflawina f

ribonucleic acid
n kwas m rybonukleinowy, RNA m

rice
n ryż m

rice bowl
n 1. (container) miseczka f do ryżu 2. (area) region m uprawy ryżu

rice field
n pole n ryżowe

rice paper
n Culin, Art papier m ryżowy

rice pudding
n pudding m ryżowy

rice wine
n sake n inv

ricer
n US Culin (utensil) praska f do warzyw

rich
n (+ v pl) the rich bogaci m pl to take from the rich to give to the poor odebrać bogatym, żeby dać biednym riches npl bogactwo n rag1 adj 1. [person, family, country, tradition, history, harvest, life] bogaty [soil, land] żyzny [profit] znaczny to grow or get rich wzbogacić się to make sb rich uczynić kogoś bogatym rich in sth bogaty w coś [oil, vitamins, symbolism] 2. (lavish) [costume, furnishings] bogaty [gift] hojny 3. (strong, full) [food, diet] wysokokaloryczny [smell, flavour] mocny [colour] intensywny [voice, sound] głęboki 4. Literat [rhyme] bogaty -rich in combinations protein-/vitamin-rich bogaty w białko/witaminy that's a bit rich coming from her! infml to trochę śmieszne, że to właśnie ona mówi/robi coś takiego that's a bit rich! infml to trochę śmieszne! to strike it rich zbić fortunę

richly
adv [dressed, furnished, decorated] bogato [talented] wszechstronnie [rewarded] sowicie richly coloured bogato ubarwiony richly deserved w pełni zasłużony

richness
n 1. (of person, family, country, life, history, experience, harvest) bogactwo n (of land, soil) żyzność f 2. (lavishness) (of costumes, furnishings) przepych m (of meal) sutość f 3. (fullness, vividness) (of colour) intensywność f (of voice) głęboka barwa f

rick
1. n (of hay) stóg m (of wood) sterta f 2. vt to rick one's ankle nadwyrężyć sobie kostkę

rickets
n krzywica f rachityzm m dat

rickety
adj 1. (shaky) [chair] kiwający się (staircase) skrzypiący rozchwierutany infml [car] rozklekotany infml fig [coalition, government] chwiejny 2. Med krzywiczny rachityczny dat

rickey
n US (koktail m) rickey m

rickrack
n Fashn ząbkowana tasiemka f

rickshaw
n riksza f a ride in a rickshaw przejażdżka rikszą

ricky-tick
adj US infml niemodny

ricochet
n rykoszet m killed by a ricochet zabity przez odbitą rykoszetem kulę vi (pt, pp ricocheted, ricochetted /-'eid/) odbi|ć, -jać się rykoszetem

rictus
n fml (grin) zastygły grymas m uśmiechu

rid
vt (prp -dd- pt, pp rid) to rid the house of mice/the streets of cars pozbyć się myszy z domu/samochodów z ulic a spray that would rid the garden of weeds aerozol, który wytępi chwasty w ogrodzie to rid the world of famine/of imperialism uwolnić świat od głodu/imperializmu to rid sb of their illusions pozbawić kogoś złudzeń vr (prp -dd- pt, pp rid) to rid oneself of sth pozbyć się czegoś pp adj you are well rid of him masz go z głowy infml to get rid of sth pozbyć się czegoś [waste, old car, guests, pain, prejudice] to get rid of famine rozwiązać problem głodu

riddance
n good riddance (to bad rubbish)! krzyżyk na drogę!

ridden
pp ride -ridden in combinations debt-ridden tonący w długach crisis-ridden pogrążony w kryzysie guilt-ridden dręczony poczuciem winy flea-ridden zapchlony snake-ridden rojący się od węży famine-ridden dotknięty głodem cliche-ridden naszpikowany frazesami

riddle
1. n 1. (puzzle) zagadka f to ask sb/tell sb a riddle zadać komuś zagadkę to speak in riddles mówić samymi zagadkami 2. (mystery) zagadka f he's a riddle to me on stanowi dla mnie zagadkę 2. n Hort rzeszoto n vt 1. (perforate) (with bullets) po|dziurawić (jak sito) to riddle sth with holes podziurawić coś 2. (undermine) to be riddled with disease [person, organ] być wyniszczonym chorobą he's riddled with guilt/doubt dręczy go poczucie winy/niepewność to be riddled with problems/ambiguities być pełnym problemów/niejasności to be riddled with errors roić się od błędów riddled with corruption przeżarty korupcją 3. Hort przesi|ać, -ewać [soil]

ride
n 1. (act of going by vehicle) jazda f (getting from A to B) przejazd m it was a long ride to była długa jazda I enjoyed the ride przyjemnie się jechało it's a short/long ride to the station stacja jest dwa kroki/kawał drogi stąd infml it's a Ł3 bus ride dojedziesz tam autobusem za 3 funty it's a five-minute ride in a or by taxi to pięć minut jazdy taksówką it's an hour's bus ride to godzina jazdy autobusem day's ride dzień jazdy to give sb a ride US podwieźć kogoś give the child a ride on your shoulders weź dziecko na barana 2. (for pleasure) przejażdżka f horse/bike ride przejażdżka konna/rowerowa sleigh ride kulig to go for a ride pojechać na przejażdżkę we went for a ride in his new car przejechaliśmy się jego nowym samochodem he took his mother for a ride zabrał matkę na przejażdżkę to have a ride on a donkey/on a merry-go-round/in a carriage przejechać się na ośle/na karuzeli/powozem can I have a ride on your bike? czy mogę przejechać się na twoim rowerze? the jockey has got three rides today Turf dżokej startuje dzisiaj trzy razy 3. fig (path) droga f an easy ride to the Presidency łatwa droga do prezydentury he'll have a difficult ride czeka go ciężka droga 4. Aut smooth ride komfortowa jazda f 5. (bridlepath) leśna droga f (do jazdy konnej) vt (pt rode pp ridden) 1. (as rider) po|jechać, jeździć na (czymś) [animal, bike, motorcycle, hobby horse] po|lecieć, latać na (czymś) [broomstick] (habitually, regularly) jeździć na (czymś) [animal, bike, motorcycle, hobby horse] latać na (czymś) [broomstick] wy|startować w (czymś) [race] who's riding Pharlap in the 3 o'clock? Turf kto dosiada Pharlapa w gonitwie o trzeciej? Paradise Boy, ridden by Robert Brown Paradise Boy pod Robertem Brownem do you want to ride my bike/horse? chcesz pojeździć or przejechać się na moim rowerze/koniu? he rides his bike to school jeździ do szkoły rowerem or na rowerze he decided to ride a bike over to Alton postanowił pojechać do Alton rowerem or na rowerze to ride one's bike up/down the road jechać na rowerze po ulicy he rode his horse into the river wjechał konno do rzeki 2. US (travel on) po|jechać (czymś) [subway, bus] (habitually, regularly) jeździć (czymś) [subway, bus] przemierz|yć, -ać [prairies, range] 3. (float on) [surfer] płynąć na (czymś) [waves] [bird] po|szybować or unosić się na (czymś) [air current] 4. US infml (pressure) to ride sb about sth naciskać na kogoś w związku z czymś infml you're riding them too hard za bardzo ich naciskacie don't let him ride you niech cię tak nie pogania infml vi (pt rode pp ridden) 1. (as rider) po|jechać (habitually, regularly) jeździć to ride astride/side-saddle jechać konno po męsku/damsku to ride behind/pillion jechać z tyłu she was riding on a camel jechała na wielbłądzie she was riding on his shoulders niósł ją na barana she rode to London on her bike pojechała do Londynu rowerem or na rowerze they had been riding for hours jeździli kilka godzin konno/na rowerach I can't ride any further dalej już nie mogę jechać to ride across sth przejechać przez coś to ride along sth jechać wzdłuż czegoś to ride along the lane and back jeździć aleją tam i z powrotem to ride on sth jechać po czymś [pavement, road] 2. (travel) to ride in or on sth [passenger] jechać czymś [taxi, bus] [surfer, bird] unosić się na czymś [wave, air current] riding on the wave of popularity fig wykorzystując popularność to ride up and down the escalator jeździć schodami ruchomymi w górę i w dół 3. Equest Sport (as leisure activity) jeździć konno Turf (race) startować can you ride? jeździsz konno? to ride in the 2.00 race startować w gonitwie o czternastej to ride well [person] być dobrym jeźdźcem the horse rides well na tym koniu łatwo się jeździ 4. (be at stake) to ride on sth [future] zależeć od czegoś there's a lot riding on this project wiele zależy od tego projektu I have a lot of money riding on that horse sporo postawiłem na tego konia ride about, ride around jeździć ride back po|jechać z powrotem ride down: ride down [sb], ride [sb] down 1. (trample) s |tratować 2. (overtake) wyprzedz|ić, -ać ride off odje|chać, -żdżać ride on po|jechać dalej ride out: ride out wyje|chać, -żdżać ride out [sth], ride [sth] out przetrwać [crisis, recession, storm] ride up: 1. (approach) [rider] podje|chać, -żdżać (to sb/sth do kogoś/czegoś) 2. (rise) [skirt, sweater] podwi|nąć, -jać się he is in for a rough or bumpy ride będzie miał kłopoty to give sb a rough ride dać komuś popalić infml to be riding for a fall szukać guza to be riding high [sun, moon] liter być wysoko na niebie [person] odnosić ogromne sukcesy to go along for the ride pójść dla towarzystwa to let sth or things ride zostawić sprawy własnemu biegowi to take sb for a ride infml (swindle) wykołować kogoś infml US euph (kill) sprzątnąć kogoś infml

ride-off
n (in competition) dodatkowy wyścig m

rider
n 1. (person) (on horse) jeździec m, amazonka f (on motorbike) motocyklist|a m, -ka f (on bike) rowerzyst|a m, -ka f (in bike race) kolarz m (in horse race) dżokej m, -ka f (in circus) woltyżer m, -ka f 2. (stipulation) (as proviso) zastrzeżenie n (as addition) Insur, Jur dodatek m (to document) aneks m (to contract) klauzula f dodatkowa

ridge
n 1. (crest, top) (of wave) grzbiet m (of mountain) grzbiet m, grań f 2. Geog (mountain range) łańcuch m (górski), pasmo n (górskie) (in ocean) grzbiet m 3. (raised strip) (on rock) fałd m (on metal surface, on fabric) fałda f (in ploughed land) radlina f (of potatoes, plants) zagon m (on wet sand) fałda f, zmarszczka f 4. Anat (of nose) grzbiet m (on back) linia f grzbietu (in skin) linia f papilarna 5. Constr (on roof) kalenica f 6. Meteorol a ridge of high pressure pas m wysokiego ciśnienia vt po|fałdować [rock, metal surface] po|fałdować, po|marszczyć [sand] to ridge a roof zbudować łamany dach to ridge land Agric zaorać ziemię w równe pasy

ridge pole
n (of roof) belka f kalenicowa (of tent) poprzeczka f

ridge tent
n trójkątny namiot m

ridge tile
n Constr gąsior m

ridgeway
n GB droga f po grani

ridicule
n pośmiewisko n to hold sb/sth up to ridicule wyśmiewać się or naśmiewać się z kogoś/czegoś to be met with ridicule zostać wyśmianym to be an object of ridicule [hat, hairstyle] być obiektem drwin [person] być pośmiewiskiem vt wyśmi|ać, -ewać [idea, proposal]

ridiculous
adj śmieszny to look ridiculous głupio wyglądać he's quite ridiculous on jest śmieszny a ridiculous price absurdalna cena

ridiculously
adv [dressed] śmiesznie [cheap, easy] śmiesznie [long, expensive] absurdalnie ridiculously high prices absurdalnie wysokie ceny

ridiculousness
n śmieszność f

riding
n Equest jazda n konna to go riding przejechać się konno modif riding clothes/equipment strój/sprzęt do jazdy konnej riding lesson/master lekcja/nauczyciel jazdy konnej

riding boots
npl buty m pl do konnej jazdy

riding breeches
npl bryczesy plt

riding crop
n szpicruta f

riding habit
n Fashn amazonka f

riding school
n szkoła f jazdy konnej

riding stables
npl stajnie f pl wyścigowe

riding whip
n = riding crop

rife
adj to be rife [crime, disease, drug abuse] szerzyć się a city rife with disease/crime miasto, w którym szaleje choroba/przestępczość the office was rife with rumours w biurze huczało od plotek an administration rife with corruption administracja przeżarta korupcją

riff
n riff m guitar riff riff gitarowy

riffle
vt (also riffle through) przerzuc|ić, -ać [pages]

riffraff
n pej motłoch m, hołota f

rifle
1. n Mil karabin m Hunt strzelba f to aim one's rifle at sb wymierzyć do kogoś ze strzelby/z karabinu to fire a rifle wypalić ze strzelby/z karabinu vt (make grooves in) gwintować [gun, barrel] 2. vt s|plądrować [house] opróżni|ć, -ać [drawer, safe] rifle through: rifle through [sth] grzebać w czymś

rifle butt
n kolba f (karabinu)

rifle grenade
n granat m nasadkowy

rifle range
n strzelnica f

rifle shot
n strzał m z karabinu

rift
1. n 1. (disagreement) rozdźwięk m (between sb and sb pomiędzy kimś a kimś) (about sth w kwestii czegoś) (permanent) rozłam m (between sb and sb pomiędzy kimś a kimś) (about sth w kwestii czegoś) there is a widening or deepening rift rozdźwięk/rozłam się pogłębia 2. (split) (in rock) rozpadlina f (in clouds) szczelina f 2. n US (in stream) bystrze n

rift valley
n rów m tektoniczny, ryft m

rig
n 1. Naut osprzęt m 2. (for drilling oil) (on land) wieża f wiertnicza (offshore) platforma f wiertnicza floating rig pływająca platforma wiertnicza 3. (apparatus) urządzenie n (equipment) sprzęt m lighting rig sprzęt oświetleniowy 4. US (carriage) zaprzęg m 5. US infml (lorry) ciężarówa f infml 6. infml (clothes) rig-out vt (prp, pt, pp -gg-) 1. Naut o|taklować [boat] 2. (control fraudulently) s|fałszować [results, election] ustawi|ć, -ać wyniki (czegoś) [race, competition] manipulować (czymś) [market] rig out: rig out [sb/sth], rig [sb/sth] out 1. (equip) wyposaż|yć, -ać [soldier, person, house] (with sth w coś) 2. infml (dress) wy|stroić infml (in sth w coś) he was rigged out in his best clothes był wystrojony w swoje najlepsze ubranie rig up: rig up [sth] sklec|ić, -ać [equipment, shelter] to rig up a clothesline rozwiesić sznur do bielizny

rig-out
n infml ciuch m infml

rigger
n 1. Naut takielarz m 2. (in rowing) odsadnica f 3. (oil-rig worker) naftowiec m

rigging
n 1. Naut takielunek m 2. Aviat (of balloon, biplane) olinowanie n 3. (fraudulent control) (of election, result) fałszowanie n (of competition, race) ustawianie n wyników (of share prices) nielegalne manipulacje f pl vote- or poll-rigging fałszowanie wyborów

right
n 1. (side) prawa strona f keep to the right Aut trzymaj się prawej strony on or to your right is the town hall po prawej stronie znajduje się ratusz he doesn't know his left from his right on nie rozróżnia, która to prawa, a która lewa strona take the second right after Richmond Road skręć w prawo w następną ulicę za Richmond Road 2. Pol (also Right) the right prawica f they are further to the right than the Conservatives są bardziej na prawo niż konserwatyści 3. (morally) dobro n right and wrong dobro i zło he doesn't know right from wrong nie odróżnia dobrego od złego to be in the right mieć rację or słuszność 4. (just claim) prawo n to have a or the right to do sth mieć prawo coś zrobić the right to work/strike prawo do pracy/strajku she has no right to treat you like that ona nie ma prawa tak cię traktować he may be the boss, but that doesn't give him the right to treat you like that to, że jest szefem, nie daje mu prawa, żeby cię tak traktować what right have you to criticize me like that? jakim prawem tak mnie krytykujesz? I've got every right to be annoyed mam wszelkie prawo być zdenerwowany you have every right to do so masz pełne prawo to zrobić to know one's rights znać swoje prawa one's rights as a consumer prawa kogoś jako konsumenta human rights prawa człowieka civil rights prawa obywatelskie you will be quite within your rights to refuse masz pełne prawo odmówić the property belongs to him as of right ma pełne prawo do tej nieruchomości her husband is a celebrity in his own right jej mąż jest (wielką) osobistością the gardens are worth a visit in their own right same ogrody warte są zwiedzenia she is a countess in her own right jest hrabiną z urodzenia 5. (in boxing) prawy m he hit him a right to the jaw trafił go prawym w szczękę rights npl 1. Comm, Jur prawa n pl the translation/film rights of a book prawa do przetłumaczenia/ekranizacji książki mining or mineral rights prawa górnicze to have the sole rights to sth mieć wyłączne prawa do czegoś 2. (moral) the rights and wrongs of that matter moralne aspekty tego zagadnienia the rights and wrongs of capital punishment etyczne aspekty kary śmierci adj 1. (as opposed to left) prawy one's right eye/arm prawe oko kogoś/prawa ręka kogoś on my right hand po mojej prawej stronie or ręce 'eyes right!' Mil "na prawo patrz!" 2. (morally correct) dobry, słuszny, właściwy it's not right to steal nie wolno kraść you were quite right to criticize him słusznie go skrytykowałeś it's only right that she should know ona ma prawo wiedzieć I thought it right to tell him uważałem za stosowne powiedzieć mu it's right and proper that they should be punished słusznie należy im się kara to do the right thing dobrze zrobić, słusznie or właściwie postąpić I hope we're doing the right thing mam nadzieję, że dobrze robimy mam nadzieję, że postępujemy słusznie or właściwie you know you're doing the right thing wiesz, że dobrze robisz wiesz, że postępujesz słusznie or właściwie to do the right thing by sb postąpić wobec kogoś, jak należy 3. (correct, true) [choice, conditions, decision, direction, road] dobry, właściwy (accurate) [time] dokładny, dobry [word] dobry, właściwy, odpowiedni to be right [person] mieć rację or słuszność I was right to distrust him miałem rację, że mu nie ufałem you were right about her, she's a real gossip miałeś rację or słuszność co do niej, to straszna plotkara you're quite right! masz zupełną rację or słuszność, masz świętą rację! how right you are! święta racja! time proved him right czas pokazał, że miał rację that's the right answer to dobra or właściwa odpowiedź she got all her answers right dobrze or prawidłowo odpowiedziała na wszystkie pytania that's right tak (jest), zgadza się that's right, call me a liar! iron no tak, no jasne, kłamię! that can't be right! tak nie może być! what's the right time? która jest właściwie godzina? it's not the right time to go away on holiday, is it? to nie jest najlepszy or najwłaściwszy moment, żeby jechać na wakacje, nie sądzisz? so, you're a student, is that right? więc jesteś studentem, zgadza się? am I right in thinking that...? czy mam rację, sądząc, że...? I think I'm right in saying that... myślę, że nie pomylę się zbytnio, jeśli powiem, że... is this the right train for Dublin? czy to jest pociąg do Dublina? is this the right way to the station? czy tędy dojadę/dojdę na dworzec? to do sth the right way zrobić coś, jak należy or jak trzeba the right side of a piece of material prawa strona materiału you've got the right spelling pisownia się zgadza to get one's facts right dobrze wszystko zrozumieć I can't think of the right word for it nie przychodzi mi do głowy dobre or odpowiednie or właściwe słowo na określenie tego it's not the right size to nie jest dobry or odpowiedni or właściwy rozmiar it wouldn't look right if we didn't attend to by źle wyglądało, gdybyśmy nie poszli they've been rehearsing that scene for weeks and they still haven't got it right od tygodni już ćwiczą tę scenę i wciąż nie wychodzi im jak należy let's hope he gets it right this time miejmy nadzieję, że tym razem mu się uda 4. (most suitable) the right time odpowiedni czas those aren't the right clothes for gardening to nie jest odpowiedni or dobry strój do pracy w ogrodzie you need to have the right equipment musisz mieć odpowiedni sprzęt when the time is right w odpowiednim or we właściwym czasie you need to choose the model that's right for you musisz wybrać model, który jest dla ciebie odpowiedni I'm sure she's the right person for the job jestem pewien, że (ona) jest odpowiednią osobą na to stanowisko to be in the right place at the right time znaleźć się we właściwym czasie na właściwym miejscu to know the right people znać odpowiednich or właściwych ludzi he was careful to say all the right things bardzo się starał, żeby powiedzieć wszystko, co w takiej sytuacji należy powiedzieć just the right combination of humour and pathos udane połączenie humoru i patosu 5. (in good order, healthy) I don't feel quite right these days nie najlepiej się ostatnio czuję a drink will set you right kieliszek dobrze ci zrobi the engine isn't quite right z silnikiem jest coś nie w porządku things are coming right at last nareszcie wszystko zaczyna się dobrze układać to put or set sth right poprawić coś [mistake] naprawić coś [injustice, situation, engine, machine] to put or set one's watch right wyregulować zegarek they gave him a month to put or set things right dali mu miesiąc na uporządkowanie spraw to put or set sb right wyprowadzić kogoś z błędu this medicine should put or set you right to lekarstwo powinno postawić cię na nogi 6. Math [angle, cone] prosty at a right angle to sth pod kątem prostym or prostopadle do czegoś 7. GB infml (emphatic) he's a right idiot! jest skończonym idiotą! it's a right mess straszny tu bałagan 8. GB infml (ready) are you right? gotów? adv 1. (of direction) w prawo to turn right skręcić w prawo she looked neither right nor left nie rozglądała się na boki they looked for him right, left and centre infml wszędzie go szukali they are arresting/killing people right, left and centre infml aresztują/mordują ludzi na prawo i lewo infml 2. (directly, straight) it's right in front of you masz (to) tuż przed sobą I'll be right back zaraz wracam go right home idź prosto do domu the path goes right down to the river ścieżka prowadzi prosto nad rzekę right before/after sth tuż przed/po czymś the train goes right through to London pociąg jedzie prosto do Londynu he walked right up to her podszedł prosto do niej 3. (exactly) right in the middle of the room na samym środku pokoju right in the middle of Sunday dinner w samym środku niedzielnego obiadu right now (immediately) natychmiast (at this point in time) teraz I'm staying right here nigdzie się stąd nie ruszam your book's right there by the window twoja książka leży tam przy oknie he sat down right beside me usiadł tuż obok mnie the bullet hit him right in the forehead kula trafiła go prosto w głowę they live right on the river mieszkają nad samą rzeką the house gives right onto the street okna domu wychodzą prosto na ulicę 4. (correctly) dobrze to do sth right zrobić coś dobrze or jak należy you did right not to speak to her dobrze zrobiłeś or słusznie postąpiłeś, że z nią nie rozmawiałeś nothing seems to be going right for me nic się nie układa po mojej myśli I guessed right dobrze zgadłem if I remember right jeżeli dobrze pamiętam did I hear you right? czy dobrze cię zrozumiałem? 5. (completely) a wall goes right around the garden cały ogród otoczony jest murem go right to the end of the street dojdź do samego końca ulicy if you go right back to the beginning... jeśli wrócisz na sam początek... right at the bottom na samym dole to turn right around odwrócić się o 180 stopni her room is right at the top of the house jej pokój jest na samej górze to read a book right through przeczytać książkę od deski do deski the noise echoed right through the building echo niosło się po całym budynku she looked right through me fig udawała, że mnie nie widzi traktowała mnie jak powietrze to turn the radio/the central heating right up włączyć radio/ogrzewanie na cały regulator right up until the 1950s aż do lat pięćdziesiątych the door handle came right off in my hand klamka została mi w ręce the roof of the house was blown right off by the explosion wybuch zerwał cały dach budynku we're right behind you całkowicie cię popieramy 6. GB (in titles) the Right Honourable Jasper Pinkerton wielce szanowny pan Jasper Pinkerton (on envelope) Wielce Szanowny Pan Jasper Pinkerton the Right Honourable Gentleman (in parliament) mój wielce szanowny kolega (in Polish parliament) szanowny pan poseł the Right Reverend Felix Bush przewielebny ksiądz Feliks Bush 7. dat or dial (emphatic) he knew right well what was happening doskonale wiedział, co się dzieje a right royal reception iście królewskie przyjęcie 8. (very well) dobrze right, let's have a look! no dobrze, popatrzmy! vt 1. (restore to upright position) odwr|ócić, -acać z powrotem [car, ship] 2. (correct) naprawi|ć, -ać [injustice, wrong] vr to right oneself [person] odzyskać równowagę to right itself [ship, plane] odzyskać równowagę [situation] wrócić do normy to put or set sth to rights doprowadzić coś do porządku here's Ł10, that should see you right masz tu 10 funtów, to powinno wystarczyć right you are!, right-oh! infml dobra jest! infml right enough infml bez dwóch zdań infml he's right up there! on jest jednym z najlepszych! by rights właściwie by rights it should belong to me właściwie to powinno być moje

right angle
n kąt m prosty

right angled
adj pod kątem prostym

right away
adv natychmiast

right of way
n 1. Aut pierwszeństwo n (przejazdu) it's your right of way masz pierwszeństwo 2. (over land, property) (right) prawo n przejścia/przejazdu przez teren prywatny (path) przejście n/przejazd m przez teren prywatny

right off
adv natychmiast

right whale
n wieloryb m właściwy

right wing
n 1. Pol (also Right Wing) the right wing prawica f 2. Sport prawoskrzydłowy m right-wing adj Pol [party, policy, attitude] prawicowy

right-angled triangle
n trójkąt m prostokątny

right-click
vi Comput nacis|nąć, -kać prawy klawisz myszy

right-hand
adj prawy it's on the right-hand side to jest po prawej stronie

right-hand drive
n ruch m prawostronny car with rhd samochód z kierownicą po lewej stronie modif rhd vehicle pojazd z kierownicą po lewej stronie

right-hand man
n prawa ręka f fig he's her right-hand man jest jej prawą ręką

right-handed
adj [person] praworęczny right-handed blow/stroke cios prawą ręką right-handed screw śruba o prawym gwincie

right-hander
n (person) osoba f praworęczna (blow) prawy m

right-minded
adj prawomyślny

right-of-centre
adj Pol centroprawicowy

right-on
infml adj pej they're very right-on hołdują modzie na lewicowość right on excl w porządku!

right-thinking
adj prawomyślny

right-to-die
adj [movement, protester] domagający się prawa do eutanazji

right-to-life
adj [movement] antyaborcyjny [protester] domagający się zakazu aborcji

right-winger
n 1. Pol prawicowiec m 2. Sport prawoskrzydłowy m

righteous
n the righteous (+ v pl) sprawiedliwi m pl adj 1. fml (virtuous) [person] prawy [thought, anger] szlachetny to feel righteous być przekonanym o słuszności swego postępowania 2. (justifiable) [anger, indignation] słuszny

righteously
adv [act, behave] uczciwie [indignant] słusznie

righteousness
n (of claim) słuszność f (of person) prawość f

rightful
adj [owner, heir] prawowity

rightfully
adv [mine, yours] zgodnie z prawem [claim, belong] prawnie

rightism
n prawicowość f

rightist
n prawicowiec m adj [government, journal, opinions] prawicowy

rightly
adv 1. (accurately) [describe, guess] prawidłowo rightly informed dobrze poinformowany 2. (justifiably) [furious, indignant] słusznie and rightly so i zupełnie słusznie rightly or wrongly słusznie czy niesłusznie I shouldn't rightly be telling you all this właściwie nie powinienem ci tego wszystkiego mówić 3. (with certainty) I can't rightly say nie potrafię powiedzieć I don't rightly know naprawdę nie wiem

rights issue
n Fin emisja f praw poboru

righty-ho
excl GB infml dobra jest! infml

rigid
adj 1. (strict) [rules, system, timetable] sztywny [controls, adherence, discipline] ścisły 2. (inflexible) [person, attitude] sztywny, nieelastyczny 3. (stiff) [material, container, body, bearing] sztywny to stand rigid stać sztywno to be rigid with fear zesztywnieć ze strachu to bore sb rigid infml śmiertelnie kogoś znudzić to shake sb rigid infml wstrząsnąć kimś do głębi

rigidity
n (of material, rule) sztywność f (of person) sztywność f, brak m elastyczności moral rigidity surowość zasad moralnych a person known for the rigidity of his views osoba znana ze swych sztywnych poglądów the rigidity of her bearing jej sztywna postawa

rigidly
adv 1. [stand, lie, mount] sztywno 2. [opposed] zdecydowanie [controlled] ściśle [obey] rygorystycznie [act, behave] nieelastycznie

rigmarole
n 1. (procedure) skomplikowana procedura f he had to go through a rigmarole of filling up forms musiał przejść przez całe korowody z wypełnianiem formularzy 2. (verbal) długa przemowa f (about sth na temat czegoś)

rigor
n US = rigour GB zob. rigour

rigor mortis
n stężenie n pośmiertne rigor mortis had set in nastąpiło stężenie pośmiertne

rigorous
adj 1. (strict) [law, rule] rygorystyczny [discipline, regime] surowy [adherence, observance] ścisły 2. (careful) [examination, search] wnikliwy, drobiazgowy

rigorously
adv [enforce, observe] rygorystycznie [interrogate, test] drobiazgowo

rigour
US n (strictness) (of discipline) rygor m (of law, punishment) surowość f academic or intellectual rigour dyscyplina intelektualna rigours npl (hardship) ciężkie warunki m pl

rile
vt infml wście|c, -kać infml it riles me that... wścieka mnie, że... to get riled (up) wściec się (about sth z powodu czegoś)

rill
n 1. liter strumień m 2. (on moon) bruzda f

rim
n 1. (of cup, plate, crater) brzeg m, krawędź f a cup with a gold rim filiżanka ze złotym brzegiem 2. (on wheel) obręcz f 3. (in basketball) obręcz f 4. (also rims) (of spectacles) oprawka f 5. (of dust, grease, grime) obwódka f vt (prp, pt, pp -mm-) [mountains] otaczać [valley] -rimmed in combinations steel-/gold-rimmed spectacles okulary w stalowej/złotej oprawce

rime
1. n = rhyme 2. n liter or dial szron m

rimless glasses
n okulary plt bez oprawki

rind
n 1. (of cheese, fruit, bacon) skórka f 2. (bark) kora f

ring
1. n 1. (band of metal) (with jewel) pierścionek m (large, of office) pierścień m a wedding ring obrączka a diamond/an engagement ring pierścionek z diamentem/zaręczynowy a ring in the nose (for person) kolczyk w nosie (for bull) kółko w nosie 2. (for gymnast, for attaching things) obręcz f 3. (circle) (on paper) kółko n (in tree trunk) słój m (of people, objects) krąg m to form a ring utworzyć krąg to form a ring around sb/sth otoczyć kogoś/coś kołem to put a ring round sth zakreślić coś [name, ad] to have rings round one's eyes mieć podkrążone oczy 4. Sport (for horses, circus) arena f (for boxing) ring m to retire from the ring aged 35 zejść z ringu w wieku 35 lat 5. (of smugglers, pornographers, dealers, speculators) gang m (of spies) siatka f drug ring gang narkotykowy 6. Zool (on bird's leg) obrączka f 7. Astron pierścień m Saturn's rings pierścienie Saturna 8. (on cooker) (electric) płytka f grzejna (gas) palnik m three-ring hob kuchenka trzypalnikowa vt (pt, pp ringed) 1. (encircle) [trees, buildings, police] ot|oczyć, -aczać to be ringed in by cliffs być otoczonym skałami 2. Zool, Ecol za|obrączkować [tree, bird] za|łożyć, -kładać kółko (czemuś) [bull] 3. GB (draw a circle round) zakreśl|ić, -ać [answer] to run rings round sb mieć nad kimś przewagę infml 2. n 1. (sound) (at door, of phone) dzwonek m (of church bell) dźwięk m dzwonu (of crystal) dzwonienie n to give a ring [person, machine] zadzwonić hang up after three rings rozłącz się po trzech sygnałach to have the ring of truth brzmieć prawdziwie to have a nice ring to it ładnie brzmieć the story has a familiar ring (to it) ta historia brzmi znajomo 2. GB (phone call) telefon m to give sb a ring zadzwonić do kogoś 3. (set of bells) dzwony m pl (kościelne) vt (pt rang pp rung) 1. (cause to sound) za|dzwonić (czymś) [hand bell] uderzyć, bić w (coś) [church bell] to ring the doorbell zadzwonić do drzwi to ring the hours wybijać godziny 2. GB Telcom za|dzwonić do (kogoś) [person] za|dzwonić na (coś) [station, airport] za|dzwonić pod (coś) [number] za|dzwonić do (czegoś) [information] vi (pt rang pp rung) 1. (sound) [doorbell, telephone] za|dzwonić [church bell] za|dzwonić, bić the doorbell rang zadzwonił dzwonek u drzwi it or the number is ringing numer odpowiada 2. (sound bell) [person] za|dzwonić to ring at the door zadzwonić do drzwi to ring for sb zadzwonić na kogoś you rang, sir? Pan mnie wzywał? 'please ring for service' "proszę dzwonić na obsługę" 3. (resonate) [footsteps, laughter, words] rozbrzmie|ć, -wać his words were still ringing in my ears w moich uszach wciąż dźwięczały jego słowa their steps rang down the corridor ich kroki rozbrzmiewały na korytarzu the house rang with laughter dom rozbrzmiewał śmiechem that noise makes my ears ring w uszach mi dzwoni od tego hałasu to ring true brzmieć wiarygodnie to ring false or hollow brzmieć fałszywie 4. GB (phone) za|dzwonić (for sth po coś) [ambulance, taxi] ring around GB (haphazardly) wydzwaniać tu i tam (transmitting message) obdzw|onić, -aniać różne osoby ring back: ring back oddzw|onić, -aniać ring [sb] back oddzw|onić, -aniać do (kogoś) ring in GB (to work) za|dzwonić do pracy to ring in sick zawiadomić telefonicznie pracodawcę o (swojej) chorobie ring off GB rozłącz|yć, -ać się ring out: ring out [voice, cry] rozle|c, -gać się [bells] rozdzw|onić, -aniać się ring out [sth] [bells] obwie|ścić, -szczać [news, message] ring round = ring around ring up GB: ring up za|dzwonić ring up [sth], ring [sth] up 1. (on phone) za|dzwonić na (coś) [station, airport] za|dzwonić do (czegoś) [information] 2. (on cash register) wbi|ć, -jać [figure, total] ring up [sb], ring [sb] up za|dzwonić do (kogoś) [friend, operator] to ring down/up the curtain opuścić/podnieść kurtynę to ring down the curtain on an era fig zamknąć pewną epokę to ring in the New Year witać Nowy Rok

ring binder
n segregator m

ring finger
n palec m serdeczny

ring main
n obwód m główny

ring ouzel
n Zool drozd m obrożny

ring spanner
n klucz m oczkowy

ring-a-ring-a-roses
n (children's game) = kółko n graniaste

ring-fence
vt GB wyodrębni|ć, -ać [funds, grant]

ring-pull
n metalowe kółko na wieczku służące do otwierania puszki

ring-pull can
n puszka otwierana przez pociągnięcie za kółko na wieczku

ring-tailed
adj [animal] o pręgowanym ogonie ring-tailed lemur lemur katta

ringdove
n 1. (wood pigeon) grzywacz m 2. (turtle dove) synogarlica f zwyczajna

ringed plover
n Zool sieweczka f obrożna

ringer
n US infml (imposter) oszust m (podający się za kogoś innego)

ringing
n 1. (of bell, alarm, in ears) dzwonienie n 2. bell-ringing adj 1. [voice, tones] dźwięczny [noise, sound] dźwięczący 2. fig [declaration, appeal] żarliwy

ringing tone
n GB Telcom sygnał m dzwonienia

ringleader
n prowodyr m

ringlet
n pukiel m

ringmaster
n (in circus) konferansjer m

ringroad
n GB obwodnica f inner ringroad wewnętrzna obwodnica

ringside
n at or by the ringside przy ringu our commentator at the ringside is... na stanowisku komentatorskim w hali jest... to have a ringside seat fig mieć wgląd w sytuację

ringworm
n grzybica f skóry ringworm on the scalp grzybica skóry owłosionej głowy

rink
n lodowisko n roller-skating rink

rinky-dink
US infml n tandeta f adj (old-fashioned) przedpotopowy infml (broken-down) sfatygowany infml (cheap quality) tandetny

rinse
n 1. (act) płukanie n to give sth a rinse wypłukać coś [clothes, dishes] give your mouth/hands a rinse wypłucz usta/opłucz ręce 2. (for hair) płukanka f (do włosów) vt 1. (to remove soap) spłuk|ać, -iwać [soap] wy|płukać [clothes] o|płukać [dishes] s|płukać [hair] to rinse the soap off one's hands spłukać mydło z rąk 2. (wash) przepłuk|ać, -iwać [clothes, mouth] o|płukać [hands] rinse out: rinse out [colour, dye] (of clothes) sp|rać, -ierać się (of hair) zmy|ć, -wać się rinse out [sth], rinse [sth] out wy|płukać [mouth] o|płukać [glass]

rinse cycle
n cykl m płukania

riot
n 1. zamieszki plt, rozruchy plt food riot zamieszki wywołane brakiem żywności football riot wybryki kibiców piłkarskich prison riot bunt więźniów race riot zamieszki na tle rasowym 2. (profuse display) bogactwo n (of sth czegoś) [colours, patterns] to be a riot of colours mienić się wszystkimi kolorami 3. infml to be a riot (hilarious) być przezabawnym we had a riot of a time doskonale się bawiliśmy vi wziąć, brać udział w zamieszkach [prisoner] z|buntować się to run riot (behave wildly) [person] szaleć fig [inflation] galopować [plant] rosnąć jak szalony her imagination ran riot puściła wodze fantazji

riot control
n tłumienie n rozruchów

riot gear
n wyposażenie n bojowe

riot gun
n karabinek m (używany w czasie tłumienia rozruchów)

riot police
n policyjne oddziały m pl prewencji

riot shield
n tarcza f (używana w czasie tłumienia rozruchów)

rioter
n uczestni|k m, -czka f zamieszek (in prison) buntowni|k m

rioting
n zamieszki plt adj [people, crowd] wzburzony

riotous
adj 1. Jur buntowniczy riotous assembly buntownicze zgromadzenie 2. (boisterous) [laughter, party, behaviour] hałaśliwy [welcome] huczny [play, film] bardzo śmieszny 3. (wanton) [living, evening] rozpustny

riotously
adv riotously funny bardzo śmieszny

riotousness
n (of behaviour, party) hałaśliwość f

rip
1. n (tear) rozdarcie n (in sth w czymś) (cut) rozcięcie n to have a rip in one's tights mieć podarte rajstopy vt (prp, pt, pp -pp-) 1. (tear) roz|edrzeć, -dzierać (with sth czymś) (cut) rozci|ąć, -nać (with sth czymś) I've ripped my trousers rozdarłem sobie spodnie to rip sth with one's teeth rozerwać coś zębami to rip sth with one's knife rozciąć coś nożem to rip sth to pieces/shreds podrzeć coś na kawałki/strzępy fig rozbić w pył fig [argument] to rip a hole in sth zrobić dziurę w czymś 2. (snatch, pull) wyr|wać, -ywać (from sb komuś) (off or from sth z czegoś) to rip the buttons from or off a shirt poobrywać guziki z koszuli vi (prp, pt, pp -pp-) [fabric] po|drzeć się rip apart: rip [sth] apart 1. [bomb, blast] roz|erwać, -rywać [train, car, object] [thief] przewr|ócić, -acać do góry nogami [room, house] 2. infml fig rozn|ieść, -osić infml [team] rozmontow|ać, -ywać infml [team's defences] z|niszczyć [reputation] rip down: rip down [sth], rip [sth] down z|edrzeć, -dzierać [picture, notice] rip into: rip into [sb/sth] 1. (enter forcefully) [knife] wbi|ć, -jać się w (coś) 2. fig (attack verbally) [person] napa|ść, -dać na (kogoś) rip off: rip off [sth], rip [sth] off 1. [person, wind, blast] z|erwać, -rywać [garment, roof] 2. infml (steal) zwi|nąć, -jać infml [goods] obr|obić, -abiać infml [bank] ściąg|nąć, -ać z|erżnąć, -rzynać infml [idea, design] rip off [sb], rip [sb] off infml z|edrzeć, -dzierać z (kogoś) infml rip open: rip open [sth], rip [sth] open roz|erwać, -rywać [envelope, parcel, bag] rip through: rip through [sth] [bomb, blast] z|dewastować [building] [fire] s|pustoszyć [building] rip up: rip up [sth], rip [sth] up po|drzeć [letter, paper, contract] z|erwać, -rywać [floorboards, carpet] to let rip infml (act without restraint) pójść na całość infml (speak violently) wściekać się infml (at sb/sth na kogoś/coś) (about sth z powodu czegoś) to let rip a stream of abuse bluznąć stekiem obelg infml let it or her rip! infml (of car) gaz do dechy! infml 2. n = riptide

rip-off
n infml zdzierstwo n infml

rip-off artist
n zdzierca m

rip-off merchant
n = rip-off artist

rip-rap
n Constr narzut m kamienny

rip-roaring
adj infml [party, show] szalony infml [success] oszałamiający to have a rip-roaring time doskonale się bawić

riparian
adj nadbrzeżny

riparian rights
n prawo n do własności nadbrzeżnej

ripcord
n (on parachute) linka f wyzwalająca

ripe
adj 1. [crop, fruit, cheese] dojrzały 2. fig the time is ripe to jest odpowiedni moment the time is ripe for change/reform przyszedł czas na zmiany/reformy he's ripe for promotion dojrzał już do awansu a site ripe for development odpowiedni teren do inwestycji 3. pej (coarse) [language] soczysty fig to smell ripe śmierdzieć to live to a ripe old age dożyć sędziwego wieku she lived to the ripe old age of ninety dożyła pięknego wieku dziewięćdziesięciu lat

ripen
vt the sun-ripened tomatoes dojrzałe w słońcu pomidory vi 1. [fruit, cheese] dojrze|ć, -wać 2. fig [love, plan] dojrze|ć, -wać to ripen into old age osiągnąć sędziwy wiek their friendship ripened into love ich przyjaźń przerodziła się w miłość

ripeness
n dojrzałość f

riposte
n 1. liter riposta f to make a riposte zaripostować liter to make a witty/clever riposte dowcipnie/celnie ripostować 2. (in fencing) riposta f

ripper
n (murderer) morderca masakrujący zwłoki ofiary Jack the Ripper Kuba Rozpruwacz

ripping
adj GB infml dat kapitalny ripping yarn porywająca opowieść

ripple
n 1. (in water) zmarszczka f (na powierzchni wody) (in hair) drobna fala f to make ripples in the water zmarszczyć powierzchnię wody 2. (sound) a ripple of applause oklaski the suggestion was greeted with a ripple of laughter propozycja została przyjęta kaskadami śmiechu 3. (repercussion) oddźwięk m this measure will send ripples through the economy te kroki odbiją się na gospodarce 4. (feeling) a ripple of excitement ran through her body poczuła dreszcz podniecenia 5. (ice cream) lody plt mieszane vt po|targać lekko [hair] po|marszczyć powierzchnię (czegoś) [lake] na|prężyć [muscles] vi 1. [water] (make waves) po|marszczyć się (make sound) szemrać the water rippled down the pane woda spływała po szybie the water rippled down the stones woda pluskała na kamieniach 2. [corn, hair] falować [fabric] po|marszczyć się [muscles] prężyć się applause/laughter rippled through the room w pokoju rozległy się oklaski/dał się słyszeć perlisty śmiech

ripple effect
n to have a ripple effect on sth odbić się na czymś

ripplemark
n Geol ripplemarki plt

ripsaw
n piła f wzdłużna

riptide
n prąd m odpływowy

rise
n 1. (increase) (in amount, temperature, inflation, pressure, price) wzrost m (in sth czegoś) (in standards) podniesienie się n (in sth czegoś) a rise of 2%/ or a 2% rise in output dwuprocentowy wzrost produkcji to be on the rise [crime, inflation, prices] wzrastać 2. GB (also pay rise, wage rise) podwyżka f 3. (upward movement) (of plane, balloon) wznoszenie się n (of water, liquid, sea) podnoszenie się n 4. (progress) (of person) awans m (of ideology, empire, company) rozkwit m rise to power/fame dojście do władzy/sławy the rise of Nazism powstanie i rozkwit nazizmu Hitler's rise and fall dojście do władzy i upadek Hitlera the rise and fall of the Roman Empire rozkwit i upadek cesarstwa rzymskiego 5. (slope, hill) wzniesienie n there's a slight rise in the road here tutaj droga lekko się wznosi 6. Geog (source) źródło n the river has its rise in... rzeka ma swoje źródło w... 7. fig give rise to sth dać początek czemuś [rumours, speculations, suspicion] doprowadzić do czegoś [unemployment, increase, frustration] być źródłem or stanowić źródło czegoś [happiness, resentment, frustration, problems] vi (pt rose pp risen) 1. (go up) [water] w|ezbrać, -zbierać, przyb|rać, -ierać [curtain] podn|ieść, -osić się [price, rate, number, temperature] wzr|osnąć, -astać to rise above sth przekroczyć coś the price has risen by Ł200/by 8% cena wzrosła o 200 funtów/o 8% the property has risen in value wartość tej nieruchomości wzrosła to rise to the surface [whale, scum, fat] wypłynąć na powierzchnię fig [doubts] pojawić się 2. fig (intensify) [hopes] wzr|osnąć, -astać (in sb w kimś) [anger] w|ezbrać, -zbierać (in sb w kimś) [pressure, tension] wzr|osnąć, -astać, nar|osnąć, -astać [wind, storm] wzm|óc, -agać się 3. (get up) [person] wsta|ć, -wać, podn|ieść, -osić się to rise from the chair wstać or podnieść się z krzesła to rise on tiptoe wspiąć się na palce to rise to one's feet powstać to rise from the dead (po)wstać z martwych 'rise and shine!' "pobudka! wstawaj!" 'all rise' Jur "proszę wstać" 4. (become erect) [hair] z|jeżyć się 5. (become louder) his voice rose to a shout jego głos przeszedł w krzyk his voice rose in anger w jego głosie wzbierał gniew a few voices rose in protest podniosło się kilka głosów sprzeciwu 6. (ascend) = rise up 7. (rebel) = rise up 8. (meet successfully) to rise to the occasion stanąć na wysokości zadania to rise to the challenge sprostać wyzwaniu 9. (progress) [person] to rise to sth zostać kimś [director, manager] dojść do czegoś [rank, position] to rise to fame stać się sławnym, zdobyć sławę to rise to power dojść do władzy, zdobyć władzę he rose from apprentice to manager zaczynał jako praktykant, a został dyrektorem she rose from nothing to become mayor of the city startowała od zera, a została burmistrzem to rise through the ranks piąć się w górę, wstępować po szczeblach kariery fig 10. (slope upwards) [ground, road, mountain, cliff] wzn|ieść, -osić się to rise to a height of... wznosić się do wysokości... rising ground wzniesienie 11. (appear over horizon) [sun, moon, star] wzejść, wschodzić 12. Geog (have source) to rise in sth [river] wypływać z czegoś [mountain, area] 13. Culin [dough, cake] wy|rosnąć 14. Admin, Pol, Jur [committee, court, parliament] za|kończyć obrady they did not rise until after midnight zakończyli obrady dopiero po północy 15. Fishg [fish] wypły|nąć, -wać na powierzchnię rise above: rise above [sth] przezwycięż|yć, -ać [problems] wzn|ieść, -osić się ponad (coś) [jealousy, disagreements] rise up 1. (ascend) [ball, balloon, bird, plane] wzn|ieść, -osić się w powietrze [smoke, steam] un|ieść, -osić się do góry fig [building, mountain] wznosić się an office building rose up on the site of the old church na miejscu starego kościoła wyrósł biurowiec a great shout rose up from the crowd w tłumie podniósł się wielki krzyk 2. (rebel) liter [people, region, nation] powsta|ć, -wać (against sb/sth przeciw komuś/czemuś) to rise up in revolt zbuntować się to get or take a rise out of sb infml z|denerwować kogoś to rise to the bait połknąć haczyk fig

risen
pp rise adj Relig zmartwychwstały

riser
n 1. (person) to be an early riser wcześnie wstawać, być rannym ptaszkiem to be a late riser późno wstawać 2. (part of stair) przednóżek m, podstopnica f

risibility
n fml (of idea, suggestion, proposal) śmieszność f

risible
adj fml śmieszny

rising
n 1. (of sun, moon) wschód m (of tide) przypływ m 2. (rebellion) powstanie n adj 1. (increasing) [price, unemployment, temperature, sales] wzrastający, rosnący 2. (moving upwards) [sun, moon] wschodzący [ground] wznoszący się rising tide przypływ 3. (becoming successful) [politician, executive] obiecujący [singer] zyskujący popularność [star] wschodzący 4. (moving to maturity) the rising generation młode pokolenie adv to be rising twelve mieć prawie dwanaście lat to be rising forty dobiegać czterdziestki

rising damp
n Constr wilgoć f od ziemi

rising fives
npl GB Sch dzieci n pl mające wkrótce rozpocząć naukę w szkole

risk
n 1. (possibility) ryzyko n (of sth czegoś) there's a risk of him catching the illness or that he'll catch the illness istnieje ryzyko, że się zarazi there is no risk to consumers nie ma żadnego niebezpieczeństwa or zagrożenia dla konsumentów without risks to health bez zagrożenia or niebezpieczeństwa dla zdrowia to run the risk of being injured/ridiculed narażać się na or ryzykować kontuzję/śmieszność they run a higher risk of cancer oni są w większym stopniu narażeni na zachorowanie na raka to take risks ryzykować, podejmować ryzyko it's not worth the risk to nie jest warte ryzyka, nie warto ryzykować children at risk (from disease) dzieci zagrożone chorobą (from abuse) dzieci ze środowisk patologicznych their future is at risk ich przyszłość jest zagrożona the factory is at risk of closure fabryce grozi zamknięcie or likwidacja to put one's life/health at risk ryzykować or narażać życie/zdrowie at one's own risk na własne ryzyko he saved the child at considerable risk to himself uratował dziecko, narażając się na poważne niebezpieczeństwo at owner's risk na odpowiedzialność właściciela at the risk of seeming paradoxical fml choć to może brzmieć paradoksalnie at the risk of seeming ungrateful choć to może wyglądać na niewdzięczność 2. Fin, Insur ryzyko n to be a bad/good risk być niewiarygodnym/wiarygodnym to spread a risk rozłożyć ryzyko an all-risks policy polisa od wszelkiego ryzyka to insure a house against all risks ubezpieczyć dom od wszelkiego ryzyka vt 1. (endanger) za|ryzykować, nara|zić, -żać to risk one's life/health ryzykować or narażać życie/zdrowie to risk one's neck (doing sth) fig ryzykować własną głową (robiąc coś) 2. (venture) za|ryzykować to risk sth/doing sth zaryzykować coś/zrobienie czegoś to risk death/injury narażać się na śmierć/kontuzję to risk one's all postawić wszystko na jedną kartę fig let's risk it anyway mimo wszystko zaryzykujmy raz kozie śmierć fig

risk asset ratio
n współczynnik m aktywów trudnych do upłynnienia

risk capital
n Fin kapitał m wysokiego ryzyka

risk factor
n czynnik m ryzyka

risk management
n zarządzanie n ryzykiem

risk manager
n Insur zarządzający m ryzykiem

risk-taker
n ryzykant m, -ka f he's always been a risk-taker zawsze lubił ryzyko

risk-taking
n ryzyko n there must be no risk-taking nie wolno nam ryzykować risk-taking is part of the job ryzyko jest częścią tej pracy

riskiness
n ryzykowność f

risky
adj [decision, undertaking, bond, investment] ryzykowny it's too risky to zbyt ryzykowne it's risky to buy a second-hand car kupowanie używanego samochodu jest ryzykowne it's risky to invest so much money in one company to ryzykowne inwestować tyle pieniędzy w jedną firmę

risotto
n (pl risottos) risotto n

risque
adj [story, remark] pikantny

rissole
n kotlet m siekany

rite
n 1. (act) (religious ceremony) obrzęd m (in primitive religions) rytuał m to perform a rite dokonać obrzędu initiation rite rytuał inicjacji rite of passage rytuał przejścia last rites ostatnie namaszczenie the Rite of Spring Mus "Święto wiosny" 2. Relig (body of observances) obrządek m, ryt m

ritual
n rytuał m to go through a ritual fig odprawić cały rytuał hum fig he went through the ritual of thanking people fig odprawił cały rytuał składania podziękowań hum the courtship ritual Zool rytuał godowy modif [dance, gesture, murder] rytualny

ritualism
n przywiązanie n do rytuałów

ritualistic
adj Relig rytualny also fig the ritualistic Sunday lunch rytualny obiad niedzielny

ritually
adv (ceremonially) rytualnie

ritzy
adj infml szykowny infml

rival
n (in love, competition) rywal m, -ka f (in business) konkurent m, -ka f rivals in love rywale w miłości business rivals konkurenci w interesach without rival bezkonkurencyjny adj [firm, version] konkurencyjny [team] przeciwny rival competitor rywal rival suitors konkurenci do ręki rival factions rywalizujące ze sobą frakcje vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) to rival sb/sth dorówn|ać, -ywać komuś/czemuś (in sth czymś) (compete favourably) to rival sb/sth in popularity dorównywać komuś/czemuś popularnością few can rival his style niewielu jest w stanie dorównać jego stylowi his ignorance is rivalled only by his obstinacy jego ignorancja może się tylko równać z jego uporem

rivalry
n rywalizacja f (between sb and sb pomiędzy kimś i kimś) bitter/intense rivalry zacięta/ostra rywalizacja inter-company rivalry rywalizacja pomiędzy przedsiębiorstwami

riven
adj fml [country, community] rozdarty (by sth przez coś) [tree] rozszczepiony (by sth przez coś)

river
n 1. rzeka f a town on the river miasto nad rzeką up/down river w górę/w dół rzeki 2. fig (of tears) rzeka f (of mud, lava) strumień m rivers of blood morze krwi to sell sb down the river wydać kogoś, sprzedać kogoś to send sb up the river US posłać kogoś do więzienia

river basin
n dorzecze n

river blindness
n Med ślepota f rzeczna

river bus
n Transp tramwaj m wodny, hydrobus m

river mouth
n ujście n rzeki

river police
n policja f rzeczna

river traffic
n ruch m na rzece

riverbank
n brzeg m rzeki to walk along the riverbank spacerować brzegiem rzeki

riverbed
n łożysko n rzeki

riverboat
n statek m rzeczny

riverfront
n nadbrzeże n (rzeki) along the riverfront na nadbrzeżu

riverside
n the riverside brzeg m rzeki a walk along the riverside spacer brzegiem rzeki to grow by the riverside rosnąć nad rzeką adj [pub, cafe, trees] nadrzeczny

rivet
n nit m held together with rivets połączony nitami, znitowany vt 1. (captivate) to be riveted by sth być pochłoniętym czymś [performance, story] 2. (fix) przyku|ć, -wać [eyes, gaze, attention] to be riveted on sth [eyes, gaze] być utkwionym w czymś [attention] być skupionym na czymś to be riveted to the spot [person] nie móc się ruszyć 3. Tech (fasten with rivets) nitować to rivet together znitować to rivet sth down przynitować coś

riveter
n (machine) nitownica f

riveting
adj przykuwający uwagę

rivulet
n 1. Geog (stream) strumyk m, potok m rivulets of lava strumienie lawy 2. fig strumień m (thinner) strumyczek m rivulets of water/blood/tears strumienie wody/krwi/łez rivulets of sweat strumyczki potu rivulets of rain strugi deszczu

riyal
n Fin rial m