REM
n szybkie ruchy m pl gałek ocznych n = rapid eye movement szybkie ruchy m pl gałek ocznych

REM sleep
n faza f paradoksalna snu

Reb
n US Hist infml (also Johnny Reb) żołnierz m Konfederacji (w wojnie secesyjnej)

Received Pronunciation
n GB wzorcowa wymowa f brytyjska

Received Standard
n US = Received Pronunciation

Red Army
n Armia f Czerwona

Red China
n komunistyczne Chiny plt, Chiny plt Ludowe

Red Crescent
n Czerwony Półksiężyc m

Red Cross
n Czerwony Krzyż m

Red Ensign
n czerwona bandera f (brytyjskiej marynarki handlowej)

Red Guard
n (organization) Czerwona Gwardia f (person) czerwonogwardzist|a m, -ka f

Red Indian
n offensive czerwonoskóry m

Red Riding Hood
n Czerwony Kapturek m

Red Sea
n the Red Sea Morze n Czerwone

Red Square
n Plac m Czerwony

Redeemer
n Relig Odkupiciel m

Reform Judaism
n judaizm m reformowany

Regimental Sergeant-Major
n = starszy sierżant m sztabowy

Regina
n GB Jur Regina v Jones sprawa z oskarżenia publicznego przeciw Jonesowi

Registrar of Companies
n Comm kierownik urzędu rejestrowego spółek

Religious Education
n GB Sch religia f

Religious Instruction
n = Religious Education

Remembrance Day
n GB dzień upamiętniający poległych w obu wojnach światowych Poppy Day

Remembrance Sunday
n = Remembrance Day

Renaissance
prn the Renaissance Odrodzenie n, Renesans m modif [art, palace] renesansowy

Renaissance man
n fig człowiek m Renesansu

Rent Act
n GB Jur prawo n o najmie nieruchomości

Rep
n 1. US Pol Representative 2. US Pol Republican

Republican
n Pol 1. US republikan|in m, -ka f 2. (in Northern Ireland) republikan|in m, -ka f (IRA supporter) zwolenni|k m, -czka f IRA adj republikański

Republicanism
n 1. republikanizm m 2. Pol US, Ir sympatie f pl republikańskie (support for IRA) sprzyjanie n IRA

Resistance
n Pol, Hist the Resistance ruch m oporu

Restoration
n the Restoration restauracja f Stuartów

Restoration drama
n dramat m epoki restauracji Stuartów

Rev(d)
n = Reverend

Revelation
prn Bible Apokalipsa f św. Jana

Revenue
n GB Fin Inland Revenue

Reverend
n 1. (person) (Roman Catholic, Anglican) ksiądz m (Protestant) pastor m 2. (as title) the Reverend Jones (Roman Catholic) wielebny ksiądz Jones dat (Anglican) wielebny m Jones (Protestant) pastor m Jones the Very Reverend X wielebny ksiądz dziekan X the Right Reverend X Jego Ekscelencja ksiądz biskup X the Most Reverend X Jego Ekscelencja ksiądz arcybiskup X Reverend Father wielebny ojciec Reverend Mother wielebna matka

Revised Standard Version
n amerykańskie tłumaczenie Biblii powstałe w latach 1946-1952

Revised Version
n angielskie tłumaczenie Biblii z lat 1881-85

Rex
n GB Jur Rex v Jones sprawa z oskarżenia publicznego przeciw Jonesowi

Reykjavik
prn Rejkiawik m

re
1. n Mus re n inv 2. prep = with reference to (in letter head) dot. (about) odnośnie do (czegoś) re your letter... w odpowiedzi na Pański list...

re-count
/'rikant/ n Pol powtórne liczenie n głosów /'ri'kant/ vt ponownie po|liczyć [votes]

re-cover
vt zmieni|ć, -ać obicie (czegoś) [chair, settee] zmieni|ć, -ać okładkę (czegoś) [book]

re-creation
n (historical reconstruction) rekonstrukcja f

re-echo
vt (pt, pp re-echoed) rozbrzmiewać (czymś) [sentiments] vi rozbrzmiewać

re-educate
vt reedukować

re-education
n reedukacja f

re-elect
vt ponownie wyb|rać, -ierać

re-election
n ponowny wybór m

re-embark
vt (on ship) ponownie zaokrętow|ać, -ywać [passengers] ponownie załadow|ać, -ywać [goods, vehicles] (on plane) ponownie wprowadz|ić, -ać na pokład [passengers] ponownie załadow|ać, -ywać [goods] vi (on ship) ponownie zaokrętow|ać, -ywać się (on plane) ponownie w|ejść, -chodzić na pokład

re-embarkation
n (of passengers) ponowne zaokrętowanie n (of goods) ponowny załadunek m

re-emerge
vi [person, problem] pojawi|ć, -ać się ponownie [sun] ponownie or znowu pokaz|ać, -ywać się

re-employ
vt ponownie zatrudni|ć, -ać

re-enact
vt 1. odtw|orzyć, -arzać [scene, crime] od|egrać, -grywać [movement] ponownie za|grać [role] 2. Jur przywr|ócić, -acać [law]

re-enactment
n 1. (of scene) odtworzenie n 2. Jur (of law) przywrócenie n

re-engage
vt 1. Admin ponownie zatrudni|ć, -ać [employee] 2. Tech ponownie sprz|ąc, -ęgać [cogwheels] 3. Aut pu|ścić, -szczać [clutch]

re-engagement
n 1. Admin (of employee) ponowne zatrudnienie n 2. Tech ponowne sprzężenie n 3. Aut (of clutch) puszczenie n

re-enlist
vt 1. Mil ponownie przyj|ąć, -mować do wojska [soldier] 2. fig to re-enlist sb's help ponownie zapewnić sobie pomoc kogoś vi zaciąg|nąć, -ać się ponownie

re-enter
vt ponownie w|ejść, -chodzić do (czegoś) [room] ponownie wje|chać, -żdżać do (czegoś) [country] ponownie w|ejść, -chodzić w (coś) [atmosphere] vi 1. (come back in) [person] (on foot) w|ejść, -chodzić z powrotem (by vehicle) wje|chać, -żdżać z powrotem [vehicle] wje|chać, -żdżać z powrotem 2. to re-enter for sth ponownie wziąć udział w czymś [competition] ponownie przystąpić do czegoś [exam]

re-entry
n 1. (on foot) ponowne wejście n (by vehicle) ponowny wjazd m 2. Aerosp wejście n w atmosferę 3. fig (into politics) powrót m (into sth do czegoś) re-entry to the political scene powrót na scenę polityczną 4. Comput wielowejściowość f

re-entry point
n 1. Aerosp punkt m wejścia w atmosferę 2. Comput punkt m powtórnego wejścia

re-entry visa
n wiza f wielokrotna

re-erect
vt odbudow|ać, -ywać [building, system] wzn|ieść, -osić na nowo [monument, scaffolding]

re-establish
vt 1. (restore) ponownie nawiąz|ać, -ywać [contact] przywr|ócić, -acać [law, order] na nowo otw|orzyć, -ierać [business] 2. (reaffirm status of) ponownie um|ocnić, -acniać pozycję (kogoś/czegoś) [person, party] na nowo rozwi|nąć, -jać [art form]

re-establishment
n 1. (of order) przywrócenie n (of dynasty) powrót m do władzy (of business) ponowne otwarcie n 2. (restoring of status) odbudowanie n pozycji his re-establishment as a great author odbudowanie jego pozycji w literaturze

re-evaluate
vt ponownie oceni|ć, -ać

re-evaluation
n ponowna ocena f

re-examination
n 1. (of issue, problem) ponowne zbadanie n 2. Sch, Univ powtórny egzamin m 3. Jur (of witness) ponowne przesłuchanie n

re-examine
vt 1. ponownie z|badać [issue, problem] 2. (interrogate) ponownie przesłuch|ać, -iwać [witness, accused] ponownie prze |egzaminować [candidate]

re-form
vt (form differently) przeformow|ać, -ywać (form again) ponownie s|formować vi 1. Mus [group] zmieni|ć, -ać skład 2. Mil [troops] przeformow|ać, -ywać się

re-present
vt ponownie przedstawi|ć, -ać [cheque, bill]

re-proof
vt ponownie za|impregnować [tent, coat]

re-string
/'ristri/ n (action) zmiana f naciągu (racket) rakieta f z nowym naciągiem /'ri'stri/ vt (pt, pp re-strung) zmieni|ć, -ać struny w (czymś) [instrument] zmieni|ć, -ać naciąg w (czymś) [racket] naniz|ać, -ywać or nawle|c, -kać na nowo [necklace, beads]

re-up
vi US Mil infml zaciąg|nąć, -ać się ponownie

reach
n 1. (physical range) zasięg m a long reach długi zasięg it's beyond or out of my reach nie dosięgnę do tego 'keep out of reach of children' "przechowywać w miejscu niedostępnym dla dzieci" within (arm's) reach w zasięgu ręki the house is within easy reach of the shopping centre ten dom znajduje się w pobliżu centrum handlowego to be within easy reach znajdować się w pobliżu 2. (capability) to be beyond or out of reach for sb być poza zasięgiem kogoś, być nieosiągalnym dla kogoś to be within reach for sb być w zasięgu kogoś, być osiągalnym dla kogoś to put a price within/beyond sb's reach ustalić cenę na poziomie dostępnym/niedostępnym dla kogoś reaches npl 1. (of society) the upper/lower reaches wyżyny/niziny (społeczne) 2. Geog the upper/lower reaches (of river) górny/dolny bieg vt 1. (after travel) [person, train, river, ambulance, sound, news, letter] do|trzeć, -cierać do (kogoś/czegoś) (after walking) do|jść, -chodzić do (kogoś/czegoś) (by vehicle) doje|chać, -żdżać do (kogoś/czegoś) (by boat, after swimming) dopły|nąć, -wać do (kogoś/czegoś) (after flying) dol|ecieć, -atywać do (kogoś/czegoś) to reach land wylądować the message took three days to reach Paris minęły trzy dni, zanim wiadomość dotarła do Paryża the product has yet to reach Italy/the shops ten produkt nie dotarł jeszcze do Włoch/do sklepów it can be easily reached by bus można tam łatwo dojechać autobusem 2. (on scale, continuum) osiąg|nąć, -ać [age, level, position, peak] matters reached a point where... sprawy doszły do punktu, w którym... to reach the finals dojść do finału 3. (come to) osiąg|nąć, -ać [agreement, compromise] to reach a conclusion dojść do wniosku to reach a decision podjąć decyzję to reach a verdict wydać werdykt agreement has been reached on... zawarto porozumienie dotyczące... 4. (by stretching) sięgnąć po (coś) can you reach that box for me? czy mógłbyś podać mi to pudełko? could you reach me that bottle down from the top shelf? GB mógłbyś zdjąć tę butelkę z górnej półki? 5. (by telephone) dodzw|onić, -aniać się do (kogoś) to reach sb on GB or at 514053 skontaktować się z kimś telefonicznie pod numerem 51 40 53 6. (make impact on) do|trzeć, -cierać do (kogoś) [audience, public] (with sth z czymś) zdoby|ć, -wać [market] 7. (be able to touch) [person, legs] dosięg|nąć, -ać do (czegoś) I can reach the handle dosięgam do klamki put the medicines where children can't reach them połóż lekarstwa tam, gdzie dzieci nie mogą dosięgnąć her feet don't reach the pedals (ona) nie dosięga nogami do pedałów 8. (be as long or high as) sięg|nąć, -ać (do) (czegoś) the snow had reached the windows śnieg sięgał (do) okien curtains that reach the floor zasłony do samej podłogi those trousers don't even reach your ankles te spodnie nie sięgają ci nawet do kostek vi 1. (stretch) to reach up/down to do sth wyciągnąć rękę, żeby coś zrobić can you reach out and close the door? mógłbyś sięgnąć ręką i zamknąć drzwi? I reached across and picked up the phone wyciągnąłem rękę i podniosłem słuchawkę I reached across (the table) for the pepper sięgnąłem (przez stół) po pieprz to reach for one's gun sięgnąć po pistolet the film will make you reach for your hanky! hum w czasie tego filmu nie raz sięgniesz po chusteczkę reach for the sky! ręce do góry! 2. (extend) to reach (up/down) to sth sięgać (do) czegoś her hair reached down to her waist włosy sięgały jej do pasa to reach as far as sth sięgać aż do czegoś the ladder only reaches as far as the first floor windows drabina sięga tylko do okien na pierwszym piętrze reach back: reach back to [sth] sięgać (czegoś) [era] reach out: reach out wyciąg|nąć, -ać ręce to reach out for sth potrzebować czegoś [affection, success] to reach out to sb (help) wyciągnąć do kogoś rękę (make contact) dotrzeć do kogoś reach out [sth], reach [sth] out wyciąg|nąć, -ać to reach out one's hand wyciągnąć rękę

react
vi 1. za|reagować (to sth na coś) to react against sth przeciwstawiać się czemuś 2. Med (physically) za|reagować (to sth na coś) 3. Chem reagować (with sth z czymś) to react on sth wchodzić w reakcję z czymś

reaction
n 1. (response) reakcja f (to sth na coś) reaction from sb reakcja kogoś reaction against sth reakcja przeciw czemuś 2. Med reakcja f (to sth na coś) adverse reactions niepożądane działanie 3. Chem reakcja f (with sth z czymś) (between sth and sth pomiędzy czymś a czymś) 4. Pol reakcja f the forces of reaction siły reakcji

reaction engine
n silnik m odrzutowy

reactionary
n pej reakcjonist|a m, -ka f adj pej reakcyjny

reactivate
vt ponownie uruch|omić, -amiać [machine, device]

reactive
adj Chem, Psych reaktywny

reactor
n 1. (nuclear) reaktor m 2. Electron dławik m 3. (vat) reaktor m

read
/rid/ n GB (act of reading) lektura f to have a read of sth poczytać (sobie) coś I enjoy a quiet read lubię (sobie) spokojnie poczytać do you want a read? chcesz poczytać? it's an easy/exciting read to lekka/fascynująca lektura this book is a good read tę książkę dobrze się czyta /rid/ vt (pt, pp read /red/) 1. (in text, book) prze|czytać [book, article, prices, details] wy|czytać, prze|czytać [information, news] I read somewhere that... gdzieś czytałem or wyczytałem, że... to read sth to sb, to read sb sth przeczytać coś komuś to read sth aloud przeczytać coś na głos she read the letter for the blind man przeczytała list niewidomemu 2. (aloud in public) odczyt|ać, -ywać [report, statement] wy czyt|ać, -ywać [names] the chairman will read the report to the committee przewodniczący odczyta raport komitetowi 3. (be able to understand) [person, machine] odczyt|ać, -ywać [handwriting, sign, code] I cannot read his writing nie mogę odczytać jego pisma can you read music? czy umiesz czytać nuty? I can read German umiem czytać po niemiecku to read a map czytać mapę lip-read 4. GB Univ studiować [physics, English] he's reading history at Oxford studiuje historię w Oksfordzie 5. (indicate) [metre] wskaz|ać, -ywać the thermometer reads 20 degrees termometr wskazuje 20 stopni 6. (say) the card reads 'Happy Birthday' na kartce jest napisane "Wszystkiego najlepszego w dniu urodzin" the sentence should read as follows... to zdanie powinno brzmieć następująco... 7. (interpret) odczyt|ać, -ywać [intentions, reactions, situation, thoughts] to read the tea-leaves wróżyć z fusów to read palms/stars wróżyć z dłoni/gwiazd to read his remark/statement as... odczytać jego uwagę/stwierdzenie jako... silence must not necessarily be read as consent milczenie nie zawsze oznacza zgodę the book can be read as a satire tę książkę można odczytywać jako satyrę don't read too much into this reply nie wyciągaj z jego odpowiedzi zbyt daleko idących wniosków 8. (take recording from) odczyt|ać, -ywać wskazanie (czegoś) [instrument, meter, gauge, counter] I can't read what the pressure gauge says nie mogę odczytać wskazania ciśnieniomierza 9. Radio, Telcom słyszeć are you reading me? czy mnie słyszysz? I'm reading you loud and clear słyszę cię dobrze 10. Publg [person, proof-reader] zast|ąpić, -ępować [word, letter] to read sth for sth zastąpić coś czymś for 'neat' in line 3, read 'nest' zamiast "neat" w 3 wierszu ma być "nest" 11. Comput odczyt|ać, -ywać [data, file] /rid/ vi (pt, pp read /red/) 1. (look at or articulate text) czytać to read to sb czytać komuś to read aloud czytać na głos to read about sth czytać o czymś she can read ona umie czytać 2. GB (study) to read for a degree in sth robić dyplom z czegoś to read for the Bar GB Jur robić aplikanturę 3. (create impression) [story, poem, article] czytać się the document reads badly/well ten dokument źle/dobrze się czyta read /red/ pp adj to take sth as read uznać coś za przyjęte [minutes, report] the press took it as read that he was lying prasa nie miała wątpliwości, że kłamie can we take it as read that everybody will agree? czy możemy założyć, że wszyscy się zgodzą? read back: read back [sth], read [sth] back (read in return) let me read back the fax so you can check it odczytam ci ten faks, żebyś mógł go sprawdzić read in: read in [sth], read [sth] in [computer] wczyt|ać, -ywać [data] read off: read off [sth], read [sth] off odczyt|ać, -ywać, wyczyt|ać, -ywać [names] odczyt|ać, -ywać [scores] read on czytać dalej read out: read out [sth], read [sth] out odczyt|ać, -ywać read over, read through: read over or through [sth], read [sth] over or through prze|czytać [article, essay] (reread) jeszcze raz prze |czytać [notes, speech] read up (study) to read up on sb/sth poczytać o kimś/czymś to read between the lines czytać między wierszami

read head
n Comput głowica f odczytu

read mode
n Comput tryb m odczytu

read-only memory
n Comput pamięć f stała

read-out
n Comput odczyt m

read-write access
n Comput dostęp m z możliwością odczytu i zapisu

read-write head
n Comput głowica f odczytu i zapisu

read-write memory
n Comput pamięć f do odczytu i zapisu

readability
n 1. (of book) a fine novel of undoubted readability świetna powieść, którą niewątpliwie dobrze się czyta 2. (of handwriting) czytelność f

readable
adj 1. (legible) czytelny 2. (enjoyable) a highly readable article artykuł, który dobrze się czyta

readdress
vt 1. Post przeadresow|ać, -ywać [letter, parcel, envelope, mail] 2. (take up again) powr|ócić, -acać do (czegoś) [question]

reader
n 1. czytelni|k m, -czka f to be a slow reader wolno czytać an avid reader of science fiction pożeracz literatury science fiction infml our regular readers nasi stali czytelnicy 2. GB (book) wybór m tekstów (for schoolchildren) wypisy plt 3. GB Univ (person) = starszy wykładowca m 4. US Univ (person) asystent m (sprawdzający pisemne prace studentów) 5. Electron czytnik m 6. Publg recenzent m wewnętrzny

readership
n 1. GB Univ stanowisko m starszego wykładowcy 2. Publg czytelnicy m pl female readership czytelniczki to have a huge readership mieć wielu czytelników the magazine has a readership of 35,000 ten magazyn ma 35 000 czytelników

readily
adv 1. (willingly) [accept, agree, reply, admit, give] chętnie 2. (easily) [accessible, available] łatwo [forget, forgive, convert] szybko [achieve, obtain, understand] bez trudu

readiness
n 1. (preparedness) gotowość f (for sth do czegoś) in readiness for sth w gotowości do czegoś a state of readiness stan gotowości 2. (willingness) gotowość f her readiness to help jej gotowość (do) niesienia pomocy 3. (promptness) (of response) szybkość f

reading
n 1. (skill, pastime) czytanie n reading is my hobby czytanie to moje hobby reading and writing czytanie i pisanie she's very fond of reading ona bardzo lubi czytać his reading is poor kiepsko czyta 2. (text) lektura f these texts are recommended/required reading te teksty znajdują się na liście lektur zalecanych/obowiązkowych to make interesting reading stanowić ciekawą lekturę her novels make heavy/light reading jej powieści ciężko/dobrze się czyta 3. (knowledge) oczytanie n a woman of wide reading bardzo oczytana kobieta 4. (on meter, dial, counter, gauge) odczyt m I've just looked at the barometer guess what the reading is! przed chwilą spojrzałem na barometr - zgadnij, co wskazuje? to take a reading from a meter sprawdzić stan licznika 5. (interpretation) interpretacja f (of sth czegoś) 6. (version) wersja f 7. (entertainment) wieczór m literacki a poetry reading wieczór poezji 8. (of will, banns) odczytanie n 9. Relig czytanie n (from sth z czegoś) 10. GB Pol czytanie n the bill was defeated at its first reading ten projekt przepadł w pierwszym czytaniu

reading age
n Sch poziom m umiejętności czytania he has a reading age of eight czyta na poziomie ośmiolatka children of reading age dzieci w wieku, w którym powinny już umieć czytać

reading glass
n lupa f

reading glasses
npl okulary plt do czytania

reading group
n klub m czytelników

reading knowledge
n to have a reading knowledge of German posługiwać się biernie niemieckim her reading knowledge of Italian is good (ona) ma dobrą bierną znajomość włoskiego

reading list
n lista f lektur

reading matter
n lektura f it's not suitable reading matter for children to nie jest odpowiednia lektura dla dzieci I've run out of reading matter nie mam już nic do czytania I'm looking for reading matter szukam czegoś do czytania

reading scheme
n GB Sch metoda f uczenia czytania

reading speed
n Comput prędkość f odczytu

reading-lamp
n lampka f do czytania

reading-room
n czytelnia f

readjust
vt poprawi|ć, -ać [hat, clothes] (ponownie) wy|regulować [television, lens] przestawi|ć, -ać [watch] z|rewaloryzować [salary] vi przystosow|ać, -ywać się (ponownie) (to sth do czegoś)

readjustment
n 1. (of television, machine) (ponowna) regulacja f (of salary, wages) rewaloryzacja f 2. (to new situation) przystosowanie się n na nowo

readvertise
vt to readvertise a position zamieścić kolejne ogłoszenie o pracy to readvertise an item jeszcze raz zareklamować produkt vi (for position) ponownie zamieścić ogłoszenie

readvertisement
n (for job) ponowne ogłoszenie n

ready
n to have a gun/pen at the ready mieć w pogotowiu pistolet/długopis readies npl infml gotówka f adj 1. (prepared) [person, meal, car, product] gotowy (for sth do czegoś) ready to do sth gotowy, żeby coś zrobić to get ready przygotować się to make ready for sth przygotować się na coś to get sth ready przygotować coś ready when you are kiedy będziesz chciał ready, steady, go! do biegu, gotowi, start! ready about! Naut przygotować się do zwrotu przez sztag! we're ready and waiting jesteśmy gotowi your documents are ready and waiting pańskie dokumenty są gotowe i czekają na pana 2. (resolved) gotowy to be ready for sth być gotowym na coś he's ready for anything jest gotowy gotów na wszystko get ready for a big surprise! przygotuj się na dużą niespodziankę! I'm not ready to face him yet nie jestem jeszcze gotowy or gotów na spotkanie z nim I'm ready to accept his advice jestem gotów skorzystać z jego rady to feel ready for a rest mieć ochotę odpocząć 3. (on the point of) the wall's ready to collapse ta ściana wygląda, jakby się miała zaraz zawalić 4. (willing) to be ready to help others chętnie pomagać innym I'm ready, willing and able jestem do usług hum I'm more than ready to help her bardzo chętnie jej pomogę 5. (quick) [mind, wit] bystry [tongue] cięty to be ready with one's excuses z łatwością znajdować wymówki he had a ready answer to my question miał gotową odpowiedź na moje pytanie a young man with a ready smile zawsze uśmiechnięty młody człowiek 6. (easy, available) [access] bezpośredni he's a ready source of useful tips zawsze chętnie poradzi there is no ready solution to this problem nie ma gotowego rozwiązania tego problemu do you have any ready money or cash? infml masz trochę wolnej gotówki? ready to hand pod ręką vt przygotow|ać, -ywać [car, ship] (for sth do czegoś) vr to ready oneself przygotować się ready yourself for the hardships to come przygotuj się na ciężkie chwile

ready meal
n gotowe danie n do odgrzania

ready reckoner
n tablice f pl kalkulacyjne

ready-made
n (garment) gotowe ubranie n adj 1. [clothes, suit, dress, furniture, curtain] gotowy 2. fig [ideas, phrases] wyświechtany 3. [solution, answer] gotowy

ready-mix
n (concrete) masa f betonowa prefabrykowana

ready-to-serve
adj [food] gotowy

ready-to-wear
adj [garment] gotowy

reaffirm
vt [person, politician, leader] (ponownie) potwierdz|ić, -ać [commitment, determination, intention]

reafforestation
n GB ponowne zalesienie n

reagent
n odczynnik m, reagent m

real
adj 1. (actual, not imaginary or theoretical) rzeczywisty, realny real or imagined insults rzeczywiste czy urojone zniewagi the threat is very real ta groźba jest bardzo realna there's no real cause for alarm nie ma realnego zagrożenia he has no real power on nie posiada rzeczywistej or realnej władzy in real life w rzeczywistości it's not like that in the real world w rzeczywistości jest inaczej in real terms w rzeczywistości 2. (not artificial or imitation) [champagne, diamond, flower, leather] prawdziwy infml the real thing autentyk it is not just a fling - it's the real thing to nie jest tylko przelotny romans - to poważna sprawa the real McCoy McCoy 3. (true, proper) [Christian, Socialist, altruism] prawdziwy it's ages since I had a real holiday całe wieki nie miałem prawdziwych wakacji he knows the real me on wie, jaki jestem naprawdę the real France/Africa prawdziwe oblicze Francji/Afryki 4. (for emphasis) [idiot, charmer, stroke of luck, pleasure] prawdziwy it's a real shame! wielka szkoda! it was a real laugh infml to było naprawdę zabawne this room is a real oven w tym pokoju jest jak w piecu 5. Fin, Comm [cost, income, value] realny in real terms realnie 6. Math [number] rzeczywisty adv infml [good, sorry, soon, fast] naprawdę for real infml (na) serio infml is he for real? US (serious) czy on mówi serio? (what a fool) co za kretyn get real! infml bądź realistą!

real accounts
n Comm konto n bilansowe

real ale
n GB piwo n z beczki (tradycyjnie warzone)

real estate
n 1. Comm (property) nieruchomość f 2. US (selling land, houses) pośrednictwo n w handlu nieruchomościami to be in real estate zajmować się pośrednictwem w handlu nieruchomościami

real estate agent
n pracownik m agencji handlu nieruchomościami

real estate developer
n firma f developerska

real estate office
n agencja f handlu nieruchomościami

real number
n Math liczba f rzeczywista

real presence
n Relig rzeczywista obecność f

real tennis
n dawna forma tenisa rozgrywanego na zamkniętym dziedzińcu

real time
n czas m rzeczywisty

real-time computer
n Comput komputer m pracujący w czasie rzeczywistym

real-time processing
n Comput przetwarzanie n danych w czasie rzeczywistym

real-time system
n system m czasu rzeczywistego

realign
vt 1. wyrówn|ać, -ywać [rows, columns, objects] wy|prostować [runway, road] 2. fig z| modyfikować [views] to realign one's policy zmienić kurs w polityce 3. Fin urealni|ć, -ać kurs (czegoś) [currency] vi Pol zmieni |ć, -ać sojusze polityczne to realign with sb zawrzeć ponowny sojusz z kimś

realignment
n 1. (of runway, road) prostowanie n 2. fig (of stance) zmiana f stanowiska a realignment of the country's political forces przegrupowanie sił politycznych kraju 3. Fin (of currency) urealnienie n kursu

realism
n realizm m to lend realism to sth przydać realizmu czemuś

realist
n realist|a m, -ka f

realistic
adj realistyczny try to be realistic bądź realistą

realistically
adv [look at, think, portray, describe] realistycznie realistically, she can expect to finish the project within six months realnie rzecz biorąc, może liczyć, że zakończy tę pracę w ciągu sześciu miesięcy

reality
vt 1. (real world) rzeczywistość f to be out of touch with reality być oderwanym od rzeczywistości in reality w rzeczywistości the reality is that we have no choice prawda jest taka, że nie mamy wyboru 2. (facts) realia plt the economic realities realia ekonomiczne

realizable
adj [asset] zbywalny [investment] możliwy do zrealizowania

realization
n 1. (awareness) to come to the realization that... zdać sobie sprawę, że... the realization dawned (on her) that... zdała sobie sprawę, że... there is a growing realization in society that... społeczeństwo coraz bardziej zaczyna sobie zdawać sprawę, że... 2. (of goal, design, opera) realizacja f (of dream) spełnienie n, realizacja f (of fear) spełnienie n 3. (of self, potential) realizacja f 4. Fin (of assets) upłynnienie n

realize
vt 1. (know, be aware of) uświad|omić, -amiać sobie, mieć świadomość (czegoś), zda|ć, -wać sobie sprawę z (czegoś) [error, gravity, significance, fact, extent] I suddenly realized who he was nagle uświadomiłem sobie, kto to był to realize that... zdać sobie sprawę or uświadomić sobie, że... I realize you feel differently zdaję sobię sprawę, że jesteś innego zdania more/less than people realize bardziej/mniej niż ludzie sobie zdają z tego sprawę to come to realize sth zdać sobie sprawę z czegoś, uświadomić sobie coś I fully realize that... w pełni zdaję sobie sprawę or mam pełną świadomość tego, że... to make sb realize sth uświadomić komuś coś I didn't realize! nie wiedziałem! you don't realize what you are doing nie zdajesz sobie sprawy z tego, co robisz I realize that! zdaję sobie z tego sprawę! you do realize, of course, that... zdajesz sobie oczywiście sprawę, że... 2. (make concrete, real) z|realizować [idea, dream, goal, design] my worst fears were realized spełniły się moje najgorsze obawy to realize one's potential zrealizować swoje możliwości 3. Fin (liquidate) upłynni|ć, -ać [assets] 4. Comm [sale] przyn|ieść, -osić [sum] [person] uzysk|ać, -iwać [sum] how much do you expect the furniture to realize? jaką sumę spodziewasz się uzyskać ze sprzedaży mebli? she realized a tidy sum on the pictures uzyskała ładną sumkę ze sprzedaży obrazów

reallocate
vt przesu|nąć, -wać [funds, resources] przydziel|ić, -ać na nowo [tasks]

reallocation
n (of funds, resources) przesunięcie n

really
adv 1. (for emphasis) naprawdę they really enjoyed the film ten film naprawdę im się podobał you really ought to have ironed them naprawdę powinieneś był je uprasować I don't believe them, really I don't nie wierzę im ani trochę you really must taste it naprawdę tego musisz spróbować I really like that colour naprawdę podoba mi się ten kolor really cheap/hot/good/big naprawdę tani/gorący/dobry/duży 2. (in actual fact) tak naprawdę it was really 100 dollars not 50 dollars tak naprawdę to było 100 dolarów, a nie 50 what I really mean is that... tak naprawdę chodzi mi o to, że... I suppose I did exaggerate really chyba jednak przesadziłem he's a good teacher really tak naprawdę to jest dobry nauczyciel ghosts don't really exist tak naprawdę to duchów nie ma I'll tell you what really happened powiem ci, co się tak naprawdę stało 'do you like it?' - 'not really' "podoba ci się?" - "niespecjalnie" 3. (seriously, in all honesty) naprawdę I really don't know naprawdę nie wiem do you really think he'll apologize? naprawdę myślisz, że przeprosi? really? (expressing disbelief) naprawdę?, czyżby? 'I'm 45' - 'are you really?' "mam 45 lat" - "naprawdę?" excl (also well really) (expressing annoyance) no nie!

realm
n 1. liter (kingdom) królestwo n 2. fig (domain) sfera f, dziedzina f

realtor
n US pośrednik m w handlu nieruchomościami

realty
n nieruchomości f pl to be in realty zajmować się pośrednictwem w handlu nieruchomościami

ream
1. n (of paper) ryza f she wrote reams about it fig napisała już całe tomy na ten temat 2. vt Tech rozwierc|ić, -ać

reamer
n Tech rozwiertak m

reanimate
vt ożywi|ć, -ać [person, party, scene]

reap
vt 1. Agric s|kosić, z|żąć [barley, crop] 2. fig z|ebrać, -bierać [fruits, harvest, profits] to reap the rewards of one's efforts zbierać owoce swoich wysiłków vi Agric [farmer, machine] s|kosić, z|żąć to reap what one has sown zbierać to, co się zasiało

reaper
n 1. (machine) żniwiarka f 2. (person) żniwia|rz m, -rka f, kosiarz m

reaper-and-binder
n Agric snopowiązałka f

reaping
n żniwa plt the time for reaping czas na żniwa

reaping hook
n sierp m

reaping machine
n Agric żniwiarka f

reappear
vi powr|ócić, -acać, pojawi|ć, -ać się ponownie

reappearance
n powrót m, ponowne pojawienie się n

reapply
vi [candidate, person] zgł|osić, -aszać się ponownie

reappoint
vt przywr|ócić, -acać na stanowisko

reappointment
n ponowne przyjęcie n na stanowisko

reapportion
vt 1. rozdziel|ić, -ać na nowo [land, money] 2. US Pol to reapportion electoral distribution zmienić podział na okręgi wyborcze w (czymś) [country]

reapportionment
n US Pol nowy podział m na okręgi wyborcze

reappraisal
n (of policy, situation, strategy) ponowna ocena f (of writer, work) nowe spojrzenie n

reappraise
vt ponownie oceni|ć, -ać [policy, strategy, role] na nowo spojrzeć na (kogoś/coś) [writer, work]

rear
1. n 1. (of building, car, room, procession, train) tył m at the rear of the house/train z tyłu domu/pociągu (viewed) from the rear (widziany) od or z tyłu at the rear of the train z tyłu pociągu to attack the enemy in the rear zaatakować wroga od tyłu to bring up the rear być na końcu Mil zamykać kolumnę 2. euph (of person) tylna część f ciała euph adj [light, seat, suspension] tylny rear entrance tylne wejście, wejście od tyłu rear garden ogród na tyłach domu 2. vt wychow|ać, -ywać [children] wy|hodować [plants, animals] to be reared on classical music wychować się na muzyce klasycznej ugly vi (also rear up) [horse] sta|nąć, -wać dęba [snake] sta|nąć, -wać pionowo fig [building, tree] wznosić się

rear access
n dostęp m od tyłu

rear admiral
n kontradmirał m

rear bumper
n Aut tylny zderzak m

rear compartment
n Aut bagażnik m

rear door
n (in house, car) tylne drzwi plt

rear end
n 1. (of vehicle) tył m 2. euph (of person) tylna część f ciała euph rear-end vt US infml stuknąć od tyłu infml [car, person]

rear gunner
n Mil, Aviat tylny strzelec m

rear projection
n projekcja f tylna

rear wheel
n Aut tylne koło n

rear window
n Aut tylna szyba f

rear-drive
adj a rear-drive car samochód z tylnym napędem

rear-engined
adj a rear-engined vehicle pojazd z silnikiem umieszczonym z tyłu

rear-mounted
adj umieszczony z tyłu

rear-view mirror
n Aut lusterko n wsteczne

rear-wheel drive
Aut n napęd m na tylne koła modif rear-wheel drive vehicle pojazd z napędem na tylne koła

rearguard
n Mil tylna straż f ariergarda f ra fig (in society, organization) siła f hamująca zmiany

rearguard action
n Mil walka f prowadzona przez tylną straż to fight a rearguard action against sth fig zaciekle bronić się przed czymś

rearm
vt ponownie uzbr|oić, -ajać vi uzbr|oić, -ajać się na nowo

rearmament
n remilitaryzacja f

rearmost
adj najbardziej wysunięty do tyłu [carriage, room] ostatni

rearrange
vt poprawi|ć, -ać [hat, hair] przestawi|ć, -ać, przesu|nąć, -wać [furniture] przemeblow|ać, -ywać [room] zmieni|ć, -ać [plans] prze|łożyć, -kładać [engagement, fixture, match]

rearrangement
n (of furniture) zmiana f ustawienia (of room) przemeblowanie n (of plans) zmiana f

rearward
n tył m adj rearward position położenie z tyłu rearward movement ruch do tyłu adv (also rearwards) do tyłu

reason
n 1. (cause) powód m, przyczyna f (for or behind sth czegoś) for a (good) reason z ważnego powodu or ważnej przyczyny for no (good) reason, without good reason bez wyraźnego powodu or wyraźnej przyczyny not without reason nie bez powodu for some reason or other z tego czy innego powodu z tej czy innej przyczyny if you are late for any reason jeżeli spóźnisz się z jakiegoś powodu for reasons best known to herself z sobie tylko znanych powodów for the (very) good or simple reason that... z tej prostej przyczyny, że... I have omitted some details for reasons of space/time pominąłem niektóre szczegóły z braku miejsca/czasu for health reasons z przyczyn zdrowotnych by reason of sth fml z powodu czegoś for that reason I can't do it właśnie dlatego nie mogę tego zrobić the reason that I'm asking is... pytam dlatego, że... the reason I walked out was because I was bored wyszedłem, ponieważ było nudno the reason why... powód, dla którego... there are several reasons why I have to go muszę iść z kilku powodów I'll tell you the reason why... powiem ci, dlaczego... give me one reason why I should... daj mi chociaż jeden powód, dlaczego powinienem... and that's the reason why... i właśnie dlatego... what was his reason for resigning? jaki był powód jego rezygnacji? the reason for having rules powód, dla którego potrzebne są przepisy the reason is that ... powodem jest to, że... the reason given was that... oficjalną przyczyną or oficjalnym powodem był... for some unknown reason z nieznanych przyczyn 2. (grounds) powód m a good/bad reason for doing sth wystarczający/niewystarczający powód, żeby coś zrobić to have every reason for doing or to do sth mieć wszelkie podstawy do zrobienia czegoś I have reason to believe... mam powody przypuszczać, że... he had better reason than most to complain miał więcej niż inni powodów do narzekania I see no reason to think so nie widzę powodu, żeby tak uważać there was no reason for you to worry nie było żadnych powodów do zmartwienia all the more reason to insist on it tym bardziej należy na to nalegać she was angry, and with good reason była zła i miała powody 3. (common sense) (zdrowy) rozsądek m the voice of reason głos rozsądku the power of reason potęga zdrowego rozsądku there's some reason in what she says w tym, co ona mówi, jest trochę racji where's the reason in starting over again? jaki jest sens zaczynania wszystkiego od początku? to lose one's reason stracić rozum to listen to or see reason posłuchać głosu rozsądku she just isn't open to reason do niej nie trafiają rozsądne argumenty it stands to reason that... to zrozumiałe, że... within reason w granicach rozsądku it is or goes beyond all reason to przekracza granice zdrowego rozsądku sweet reason hum zdrowy rozsądek 4. (intellect) rozum m the Age of Reason okres oświecenia vt 1. (think) (argue) przekonywać, dowodzić (that... że...) 'suppose she killed him,' he reasoned "załóżmy, że go zabiła", dowodził to reason sb out of sth wyperswadować komuś coś to reason sb into sth przekonać kogoś do czegoś 2. (conclude) s|twierdzić, uzna|ć, -wać 'she must have killed him,' he reasoned "to ona musiała go zabić", stwierdził vi to reason with sb przekonywać kogoś to reason with sb to do sth przekonywać kogoś do zrobienia czegoś she reasoned with them that they needed to work harder przekonywała ich, że muszą więcej pracować there's no reasoning with him jego się nie przekona reasoned pp adj [argument, approach] przemyślany reason out: reason out [sth], reason [sth] out rozwiąz|ać, -ywać [problem] wymyśl|ić, -ać [solution]

reasonable
adj 1. (sensible) [person] rozsądny to be reasonable about sth podchodzić do czegoś rozsądnie be reasonable! bądź rozsądny! 2. (justified) [fear, suspicion] uzasadniony [explanation, attitude] sensowny it is reasonable to suppose that... można przypuszczać, że... it was reasonable of them to agree to było rozsądne z ich strony, że się zgodzili it is not reasonable to expect him to wait for her nie należy or nie można oczekiwać, że będzie na nią czekał it is reasonable that he should want to know to zrozumiałe, że chce wiedzieć reasonable doubt uzasadniona wątpliwość beyond all reasonable doubt ponad wszelką wątpliwość 3. (fair) [fee, offer, claim, price] rozsądny 4. infml (moderately good) [food, weather] znośny there is a reasonable chance that... istnieje spora szansa, że...

reasonableness
n 1. (of fear, interpretation) zasadność f (of sth czegoś) (of argument, remark) sensowność f (of sth czegoś) 2. (understanding) rozsądne podejście n (about or over sth do czegoś)

reasonably
adv 1. (legitimately) [fear, suspect] słusznie (sensibly) [behave, conclude] rozsądnie reasonably priced w rozsądnej cenie 2. (rather) [comfortable, convenient, satisfied] dość I'm reasonably certain of it jestem o tym raczej przekonany 'how are you getting on?' - 'reasonably well' "jak ci się wiedzie?" - "w miarę dobrze"

reasoning
n rozumowanie n powers of reasoning zdolność rozumowania what is the reasoning behind the decision? z czego wynika ta decyzja? I don't follow your reasoning nie nadążam za twoim rozumowaniem modif reasoning skills umiejętność logicznego myślenia

reassemble
vt 1. ponownie z|gromadzić [troops, pupils] 2. Tech z powrotem złożyć, składać [unit, engine] vi [people] z|gromadzić się ponownie the school reassembles on 7 January lekcje w szkole zaczynają się ponownie 7 stycznia

reassert
vt um|ocnić, -acniać [authority, dominance] vr to reassert oneself na nowo umocnić swoją pozycję old habits soon reasserted themselves stare zwyczaje wkrótce powróciły

reassess
vt oceni|ć, -ać ponownie [problem, situation, result] Fin wylicz|yć, -ać ponownie [liability, taxes] Jur o|szacować ponownie [damages]

reassessment
n (of situation) ponowna ocena f Fin ponowne wyliczenie n Jur ponowne oszacowanie n

reassurance
n 1. (comfort) otucha f he's just looking for reassurance jemu po prostu trzeba dodać otuchy 2. (official guarantee) gwarancja f, zapewnienie n to receive reassurances or a reassurance from sb that... otrzymać gwarancję or zapewnienie kogoś, że... 3. (security) zabezpieczenie n you'll have the reassurance of a three-year guarantee Comm będzie pan miał zabezpieczenie w postaci trzyletniej gwarancji

reassure
vt uspok|oić, -ajać to reassure sb that... zapewnić kogoś, że... the police reassured her about her son's safety policja uspokoiła ją, że jej syn jest bezpieczny

reassuring
adj [smile, presence] dodający otuchy, uspokajający

reassuringly
adv [smile] krzepiąco, uspokajająco [say] uspokajająco

reawaken
vt 1. fml o|budzić (ponownie) 2. fig wzbudz|ić, -ać, budzić na nowo [interest, enthusiasm, longing, desire] vi fml o|budzić się (ponownie) _____ reawakening /'ri'weikni/ n fml the reawakening of her interest jej na nowo rozbudzone zainteresowanie

reb
n US Hist infml (also Johnny Reb) żołnierz m Konfederacji (w wojnie secesyjnej)

rebarbative
adj fml [appearance, nature] odstręczający

rebate
n 1. (refund) (on rates, rent, taxes) zwrot m 2. (discount) rabat m

rebel
/'rebl/ n buntownik m also fig he's always been a bit of a rebel zawsze był trochę zbuntowany /'rebl/ modif [soldier, group] zbuntowany /ri'bel/ vi (prp, pt, pp -ll-) z|buntować się also fig (against sb/sth przeciwko komuś/czemuś) my legs began to rebel nogi zaczęły odmawiać mi posłuszeństwa

rebellion
n bunt m to rise in rebellion podnieść bunt

rebellious
adj [tribes, subjects, attitudes] buntowniczy [child] zbuntowany my class was getting a bit rebellious moja klasa zaczynała się trochę buntować

rebelliousness
n buntowniczość f

rebirth
n odrodzenie n also fig

rebirthing
n świadome oddychanie n, rebirthing m

reboot
vt Comput ponownie za|ładować [program, system]

rebore
/'ri'b(r)/ vt /'ri'b(r)/ n przetoczenie n przet|oczyć, -aczać [cylinders, engine]

reborn
adj 1. Relig odrodzony to be reborn odrodzić się (into sb jako ktoś) 2. fig to be reborn as sth przeobrazić się w coś

rebound
/'riband/ n odbicie n (of bullet, ball) rykoszet m (in basketball) zbiórka f to be on the rebound [prices] ponownie wzrastać he married her on the rebound from Anna ożenił się z nią, bo Anna go nie chciała /ri'band/ vi 1. (bounce) odbi|ć, -jać się 2. (affect adversely) to rebound on sb obrócić się przeciwko komuś 3. (recover) [prices, interest rates] odbi|ć, -jać się od dna fig

rebranding
n Comm zmiana f marki

rebroadcast
n Radio, TV retransmisja f vt (pt, pp -cast, -casted) retransmitować

rebuff
n odmowa f to meet with a rebuff spotkać się z odmową vt odm|ówić, -awiać (komuś) [person] odrzuc|ić, -ać [suggestion, offer] odtrąc|ić, -ać [advances]

rebuild
vt (pt, pp rebuilt /'ri'bilt/) (make repairs to) odbudow|ać, -ywać [building, country, business, confidence] (make changes to) przebudow|ać, -ywać [building, system]

rebuilding
n (repairing) odbudowa f (changing) przebudowa f

rebuke
n nagana f vt udziel|ić, -ać nagany (komuś), z|ganić (for sth/doing sth za coś/zrobienie czegoś)

rebus
n (pl rebuses) rebus m

rebut
vt (prp, pt, pp -tt-) od|eprzeć, -pierać [accusation, criticism] obal|ić, -ać [evidence, charge]

rebuttal
n in rebuttal of sth w celu obalenia czegoś [charges]

rec
n GB infml = recreation ground boisko n

rec room
n US infml pokój m rekreacyjny

recalcitrance
n fml krnąbrność f

recalcitrant
adj fml krnąbrny

recalculate
vt ponownie oblicz|yć, -ać [price, loss]

recall
/'rikl/ n 1. (memory) pamięć f he has amazing powers of recall on ma niesamowitą pamięć to have total recall of sth pamiętać coś dokładnie lost beyond or past recall bezpowrotnie stracony 2. Mil sygnał m do odwrotu 3. Comput przywołanie n /ri'kl/ vt 1. (remember) przypom|nieć, -inać sobie I recall seeing... pamiętam, że widziałem... I recall what happened pamiętam, co się stało as I recall jeżeli dobrze pamiętam you will recall that... jak wiesz, ... 'it was in 1972,' he recalled "to było w 1972", przypomniał sobie 2. (remind of) przypom|nieć, -inać 3. Mil to recall the troops nakazać odwrót 4. (call again) ponownie w|ezwać, -zywać [witness] zwoł|ać, -ywać [parliament] 5. Comput wywoł|ać, -ywać [data]

recant
vt wyp|rzeć, -ierać się (czegoś) [heresy] odwoł|ać, -ywać [statement, opinion] vi wyrze|c, -kać się swoich przekonań Relig wyrze|c, -kać się swojej wiary

recantation
n 1. (act) odwołanie n (swoich) poglądów 2. Relig wyparcie się n

recap
1. n infml = recapitulation vt (prp, pt, pp -pp-) = recapitulate 2. /'rikap/ n US (tyre) opona f bieżnikowana /'ri'kap/ vt US bieżnikować [tyre]

recapitalization
n dokapitalizowanie n

recapitalization plan
n Fin plan m dokapitalizowania

recapitalize
vt dokapitalizow|ać, -ywać

recapitulate
vt fml z|rekapitulować, z|reasumować fml [points, issues, facts] vi z|rekapitulować, z|reasumować to recapitulate on sth zrekapitulować or zreasumować coś

recapitulation
n fml rekapitulacja f fml

recapture
n (of prisoner, animal) ponowne ujęcie n (of town, position) odbicie n vt 1. (catch) ponownie uj|ąć, -mować [prisoner, animal] 2. (get back) Mil, Pol odbi|ć, -jać [town, position, seat] 3. fig odtw|orzyć, -arzać, odda|ć, -wać [atmosphere] odtwo|rzyć, -arzać [period]

recast
vt (pt, pp recast) 1. (reformulate) przer|obić, -abiać [sentence, chapter, text] (as sth na coś) 2. Theat, Cin zmieni|ć, -ać obsadę (czegoś) [film, play] obsa|dzić, -dzać w innej roli [actor] 3. Tech, Ind ponownie odl|ać, -ewać [object]

recce
n rekonesans m Mil zwiad m, rekonesans m to be on a recce odbywać rekonesans

recd Comm
= received

recede
/ri'sid/ vi 1. [tide] cof|nąć, -ać się fig [threat] oddal|ić, -ać się, mi|nąć, -jać [hopes] z|maleć [memory] za|trzeć, -cierać się [prices] spa|ść, -dać the tide had begun to recede zaczął się odpływ 2. (go bald) [person] wy|łysieć receding /ri'sidi/ prp adj [chin, forehead] cofnięty he has a receding hairline włosy rzedną mu na skroniach receding gums recesja dziąseł

receipt
n 1. Comm pokwitowanie n (from till) paragon m get a receipt for everything you buy bierz pokwitowanie or paragon na wszystko, co kupujesz 2. Post (on sending) potwierdzenie n przyjęcia (for sth czegoś) (on delivery) potwierdzenie n odbioru (for sth czegoś) 3. Admin, Comm (of goods, letter) otrzymanie n within 30 days of receipt w ciągu 30 dni od otrzymania to acknowledge receipt of sth potwierdzić odbiór czegoś payable on receipt płatny przy odbiorze to be in receipt of sth otrzymywać coś [income, benefits] receipts npl Comm (takings) wpływy plt (from sth z czegoś) net/gross receipts wpływy netto/brutto vt Comm po|kwitować przyjęcie (czegoś) [sum of money] potwierdz|ić, -ać odbiór (czegoś) [bill, invoice]

receipt book
n kwitariusz m

receivable
receivables npl wierzytelności f pl adj należny, ściągalny accounts receivable należności bills receivable weksle do inkasa

receive
vt 1. (get) otrzym|ać, -ywać [letter, money, award, punch, support, education] (from sb od kogoś) spot|kać, -ykać się z (czymś) [criticism, refusal, setback] (from sb ze strony kogoś) (wrongfully) przyj|ąć, -mować [bribe, illegal payment] to receive stolen goods przechowywać kradzione rzeczy to receive treatment być leczonym I received a visit from the minister minister złożył mi wizytę he received a 30-year sentence Jur otrzymał wyrok 30 lat więzienia 'received with thanks' Comm "otrzymano" to receive its premiere [film, composition] być po raz pierwszy zaprezentowanym the bill will receive its first reading next week Pol w przyszłym tygodniu odbędzie się pierwsze czytanie projektu ustawy 2. (meet) przyj|ąć, -mować [guest, delegation, proposal, article, play] to be warmly/well received zostać ciepło/dobrze przyjętym, spotkać się z ciepłym/dobrym przyjęciem I was received with open arms przyjęto mnie z otwartymi ramionami the audience received them with applause widownia powitała ich owacją 3. (admit) to be received into sth zostać przyjętym do czegoś [church, order] 4. Radio, TV od|ebrać, -bierać [channel, programme, signals] I receive you loud and clear słyszę cię wyraźnie 5. Admin (accept) przyj|ąć, -mować [application, oath] 'all contributions gratefully received' "wszelkie datki mile widziane" 6. Sport od|ebrać, -bierać [service, ball] vi 1. fml dat (host) przyj|ąć, -mować 2. GB Jur zajmować się paserstwem received pp adj [opinion, view] (ogólnie) przyjęty

received wisdom
n powszechna opinia f

receiver
n 1. (telephone) słuchawka f to pick up the receiver podnieść słuchawkę to put down the receiver odłożyć słuchawkę 2. Radio, TV (equipment) odbiornik m 3. GB Fin, Jur (also Official Receiver) syndyk masy upadłościowej to be in the hands of receivers znajdować się pod sekwestrem sądowym 4. GB Jur receiver (of stolen goods) paser m 5. (recipient) (of goods) odbiorca m (of mail) adresat m 6. US (in baseball) łapacz m

receiver dish
n antena f paraboliczna

receivership
n GB Fin, Jur to go into receivership znaleźć się pod sekwestrem sądowym

receiving
n GB Jur paserstwo n adj receiving office or department Comm dział odbioru korespondencji i towarów Admin sekretariat he'd be a lot less happy if he was on the receiving end mina by mu zrzedła, gdyby to się jemu przytrafiło to be on the receiving end of sth być adresatem czegoś [criticism] być obiektem czegoś [hostility]

receiving blanket
n US kocyk m dla niemowlęcia

receiving clerk
n Comm pracowni|k m, -ca f działu odbioru towarów/płatności

receiving line
n rząd m osób witających gości

receiving note
n zgłoszenie n ładunku

receiving order
n decyzja f o ustanowieniu syndyka masy upadłościowej

recension
n opracowanie n krytyczne

recent
adj [event, change] niedawny [arrival, film] najnowszy [acquaintance] nowy [developments, days, months] ostatni in recent times ostatnio in recent years/weeks w ostatnich latach/tygodniach he is a recent graduate niedawno ukończył studia

recently
adv ostatnio, niedawno quite recently całkiem niedawno I saw them only recently dopiero co ich widziałem as recently as Monday nie dalej niż w poniedziałek until recently do niedawna

receptacle
n pojemnik m

reception
n 1. (also reception desk) recepcja f at reception w recepcji 2. (gathering) przyjęcie (for sb na cześć kogoś) (for sth z okazji czegoś) to give a reception wydawać przyjęcie 3. (public response) przyjęcie n to get or be given a favourable/hostile reception spotkać się z przychylnym/wrogim przyjęciem they gave us a great reception wspaniale nas przyjęli, zgotowali nam wspaniałe przyjęcie 4. (of guests, visitors) przyjęcie n the rooms were being prepared for reception of the guests pokoje przygotowywano na przyjęcie gości 5. Radio, TV odbiór m

reception area
n recepcja f

reception camp
n (for refugees) obóz m dla uchodźców (for the homeless) noclegownia f

reception centre
n = reception camp

reception class
n GB Sch klasa f zerowa zerówka f infml

reception committee
n komitet m powitalny also fig

reception room
n 1. (in house) salon m 2. (in hotel) sala f recepcyjna

receptionist
n recepcjonist|a m, -ka f

receptive
adj [mind] chłonny [attitude] otwarty she was not very receptive to his ideas jego pomysły nie bardzo do niej trafiały when he is in a more receptive mood kiedy będzie bardziej skłonny do słuchania

receptiveness
n she shows an admirable receptiveness to new ideas jest niezwykle otwarta na nowe idee

receptivity
n = receptiveness

receptor
n receptor m

recess
n 1. Jur, Pol (of parliament) wakacje plt parlamentarne (in court) przerwa f wakacyjna to be in recess mieć przerwę wakacyjną 2. US (break) (in school) przerwa f w zajęciach (during meeting) przerwa f w obradach 3. Constr (niche, alcove) wnęka f recesses npl (secret places) the recesses of sth zakamarki czegoś [cupboard, cave, building, memory] in the deepest recesses of his mind w najgłębszych zakamarkach jego umysłu in the innermost recess of her heart w skrytości serca vt 1. Constr wbudow|ać, -ywać [bath, light] 2. US (interrupt) przer|wać, -ywać [meeting, hearing] vi US Jur, Pol [parliament, court] uda|ć, -wać się na przerwę wakacyjną recessed pp adj Constr [bath, cupboard, seat, lighting] wbudowany

recession
n 1. Econ recesja f a world recession światowa recesja to go into recession znaleźć się w recesji to be in recession znajdować się w recesji 2. (of flood waters) ustąpienie n

recessional
n Relig pieśń f na wyjście adj recessional hymn pieśń na wyjście

recessionary
adj [effect, measure] recesyjny recessionary period okres recesji

recessive
adj [characteristic, gene] recesywny

recharge
vt (ponownie) na|ładować [battery, gun] to recharge one's batteries fig naładować akumulatory fig

rechargeable
adj are these batteries rechargeable? czy te baterie można ładować?

recidivism
n recydywa f

recidivist
n recydywist|a m, -ka f

recipe
n Culin przepis m (for sth na coś) fig (for success, happy marriage) recepta f (for sth na coś) it's a recipe for disaster/confusion to prowadzi do katastrofy/zamieszania

recipe book
n książka f kucharska

recipient
n (receiver) (of mail, aid) odbior|ca m, -czyni f (of prize, award) laureat m, -ka f (of blood, tissue) biorca m a recipient of a benefit pobierający świadczenie he was the recipient of an honorary doctorate otrzymał doktorat honoris causa welfare recipient osoba pobierająca zasiłek

reciprocal
n Math odwrotność f adj 1. [relations, affection, trade] wzajemny [agreement] dwustronny [reduction] obustronny 2. Ling [pronoun] wzajemnie zwrotny 3. Math odwrotny

reciprocally
adv [help] wzajemnie reciprocally agreed regulations wspólnie uzgodnione zasady these restrictions will need to apply reciprocally to both parties te ograniczenia będą musiały stosować się zarówno do jednej, jak i do drugiej strony

reciprocate
vt odwzajemni|ć, -ać [compliment, love, kindness, affection] we invited them for dinner and a week later they reciprocated the invitation zaprosiliśmy ich na kolację, a tydzień później z kolei oni nas zaprosili vi odwzajemni|ć, -ać się

reciprocating engine
n silnik f tłokowy

reciprocation
n odwzajemnienie n there had been no reciprocation on their part nie odpowiedzieli tym samym

reciprocity
n Comm, Jur wzajemność f reciprocity principle Phys zasada wzajemności reciprocity law Phot prawo odwrotnej proporcjonalności

recital
n 1. (of music) recital m a poetry recital wieczór poetycki to give a piano recital wystąpić z recitalem fortepianowym 2. (account) (of facts, events) wyliczenie n (of sth czegoś) modif recital hall sala koncertowa recitals npl Jur preambuła f

recitation
n Theat, Sch recytacja f

recitative
n Mus recytatyw m

recite
vt wy|recytować [poem, passage] wygł|osić, -aszać [speech] wylicz|yć, -ać [facts, complaints] vi recytować

reckless
adj (foolish) [person, behaviour] lekkomyślny (bold) [person, assault] zuchwały [driving] niebezpieczny, brawurowy to be reckless of sth nie zważać na coś

recklessly
adv lekkomyślnie [speed, drive] brawurowo

recklessness
n lekkomyślność f the recklessness of his driving jego niebezpieczna or brawurowa jazda

reckon
vt 1. (judge, consider) uważać we reckon that solution is the best uważamy, że to rozwiązanie jest najlepsze the region is reckoned to be uninhabitable uważa się, że ten region nie nadaje się do zamieszkania he's reckoned to be one of his generation's finest writers uważany jest or uważa się go za jednego z największych pisarzy epoki he is reckoned among our best salesmen uważamy go za jednego z naszych najlepszych sprzedawców 2. infml (think) myśleć I reckon we should go myślę, że powinniśmy już iść he reckons he's a good player myśli, że dobrze gra what do you reckon? co myślisz? I reckon (so) tak myślę 3. (estimate) oceni|ć, -ać, o|szacować the number of part-time workers is reckoned at two million liczbę osób pracujących w niepełnym wymiarze godzin ocenia się or szacuje się na dwa miliony I reckon he's about 50 oceniam jego wiek na jakieś 50 lat what do you reckon our chances of survival are? jak oceniasz nasze szanse na przeżycie? 4. (expect) spodziewać się we reckon to reach London by midday spodziewamy się, że do południa dotrzemy do Londynu 5. (calculate accurately) wylicz|yć, -ać [charges, amount, number, rent] 6. infml (believe to be good) I don't reckon your chances of success nie wydaje mi się, żebyś miał szansę na sukces infml 7. infml (like) darzyć sympatią [person] vi po|liczyć reckon on infml: reckon on [sb/sth] liczyć na (kogoś/coś) they're reckoning on moving soon liczą (na to), że szybko się przeprowadzą reckon on sb or sb's doing sth liczyć na to, że ktoś coś zrobi reckon up: reckon up po|liczyć reckon up [sth], reckon [sth] up podlicz|yć, -ać [bill, cost] reckon with: reckon with [sb/sth] liczyć się z (kimś/czymś) we had to reckon with a lot of opposition musieliśmy się liczyć z silnym sprzeciwem a force to be reckoned with siła, z którą należy się liczyć reckon without: reckon without [sb/sth] (fail to expect) nie brać (kogoś/czegoś) pod uwagę

reckoning
n 1. (estimation) ocena f (accurate calculation) obliczenia n pl you were 10 points out in your reckoning w swoich obliczeniach pomyliłeś się o 10 punktów by my/the president's reckoning w mojej ocenie/w ocenie prezydenta to bring sb/to come into the reckoning brać kogoś/być branym pod uwagę 2. Naut ustalenie n pozycji the day of reckoning Relig dzień Sądu Ostatecznego there's bound to be a day of reckoning (for him) hum fig jeszcze przyjdzie na niego kryska

reclaim
vt 1. Ecol osusz|yć, -ać [coastal land, marsh] wy|karczować [forest] naw|odnić, -adniać [desert] z|rekultywować [polluted land] (recycle) odzysk|ać, -iwać [glass, metal] 2. (get back) od|ebrać, -bierać [possessions, deposit, money] 3. liter (redeem) nawr|ócić, -acać [sinner, offender] a reclaimed drunkard były alkoholik

reclaimable
adj 1. [waste, product] nadający się do ponownego wykorzystania 2. [expenses] podlegający zwrotowi

reclamation
n 1. (recycling) odzyskiwanie n surowców wtórnych 2. (of coastal land, marsh) osusz|enie, -anie n (of polluted land) rekultywacja f (of forest) karczowanie n

recline
vt op|rzeć, -ierać [head] vi 1. [person] u|łożyć, -kładać się w pozycji półleżącej 2. [seat] odchyl|ić, -ać się

reclining
adj 1. Art [figure] półleżący 2. [chair] z regulowanym oparciem [seat] odchylany

recluse
n samotni|k m, -ca f

reclusive
adj [lifestyle, habits] samotniczy a reclusive person samotnik

recognition
n 1. (identification) rozpoznanie n to do sth to avoid recognition zrobić coś, żeby nie zostać rozpoznanym to change out of all or beyond recognition zmienić się nie do poznania they've changed the town beyond recognition zmienili miasto tak, że trudno je rozpoznać 2. (realization) there is growing recognition that... coraz więcej ludzi zaczyna zdawać sobie sprawę, że... 3. (acknowledgement) uznanie n to get international recognition uzyskać międzynarodowe uznanie he never got the recognition he deserved nigdy nie zdobył (sobie) uznania, na jakie zasługiwał to get union recognition zostać formalnie uznanym przez związki zawodowe to give state recognition to sth uznać coś formalnie to receive or win recognition for sth zdobyć or zyskać uznanie czymś [talent, work, achievement, contribution] in recognition of sth w uznaniu czegoś 4. Comput (of data) rozpoznawanie n voice recognition rozpoznawanie głosu

recognizable
adj rozpoznawalny very recognizable bardzo łatwy do rozpoznania hardly recognizable z trudem dający się rozpoznać she is instantly recognizable by her hat od razu można ją rozpoznać po kapeluszu recognizable stress symptoms widoczne objawy stresu

recognizably
adv wyraźnie

recognizance
n Jur (promise) zobowiązanie n (sum) kaucja f to enter into recognizances for sb wpłacić za kogoś kaucję

recognize
vt 1. (identify) rozpozna|ć, -wać, pozna|ć, -wać [person, voice, sound, place] (by sth po czymś) did you recognize each other? czy rozpoznaliście się? 2. (be aware of) dostrze|c, -gać [problem, need, phenomenon] to recognize that... zdawać sobie sprawę z tego, że... 3. (acknowledge) uzna|ć, -wać [talent, achievement, government, authority] to be recognized as the heir/owner zostać uznanym za spadkobiercę/właściciela to be recognized by law zostać prawnie uznanym 4. (in debate) udziel|ić, -ać głosu (komuś) [speaker, debater] recognized pp adj 1. (acknowledged) [expert, organization] uznany it's a recognized fact, that... powszechnie wiadomo, że... 2. Comm (with accredited status) [firm, supplier, dealer] autoryzowany

recoil
/'rikil/ n (of gun) odrzut m /ri'kil/ vi 1. [person] (physically) cof|nąć, -ać się (mentally) wzdryg|nąć, -ać się she recoiled at the sight wzdrygnęła się na ten widok he recoiled from her touch cofnął się odruchowo, kiedy go dotknęła to recoil in horror/disgust cofnąć się z przerażeniem/obrzydzeniem 2. [gun] szarpnąć [spring] odsk|oczyć, -akiwać 3. (affect adversely) to recoil on sb obrócić się przeciw komuś

recollect
vt przypom|nieć, -inać sobie I can't quite recollect his name nie bardzo mogę sobie przypomnieć, jak on ma na imię vi przypom|nieć, -inać sobie as far as I recollect o ile sobie przypominam vr to recollect oneself dojść do siebie

recollection
n 1. she has no recollection of it ona nic z tego nie pamięta to the best of my recollection ... z tego, co pamiętam... I have some recollection of the accident pamiętam trochę z tego wypadku 2. (something recollected) wspomnienie n my distant recollections of childhood odległe wspomnienia z dzieciństwa

recommence
vt wzn|owić, -awiać [negotiations, operations, activities] vi [operations, activities, negotiations] rozpocz|ąć, -ynać się na nowo

recommend
vt 1. (commend) polec|ić, -ać za|rekomendować fml [person, company, book, film] (as sb/sth jako kogoś/coś) (to sb komuś) to recommend sb for a job polecić kogoś do pracy she comes highly recommended ona ma świetne rekomendacje I highly recommend it gorąco (to) polecam she has been recommended for promotion została przedstawiona do awansu 2. (advise) zalec|ić, -ać [investigation, treatment, policy] to recommend (that) sb should do sth zalecić, żeby ktoś coś zrobił the scheme is recommended for approval projekt został przedstawiony do zatwierdzenia 'recommended' Journ (of film) "warto zobaczyć" 3. (favour) the strategy has much to recommend it wiele przemawia za tą strategią the hotel has little to recommend it niewiele dobrego można powiedzieć o tym hotelu her reputation for laziness did not recommend her to potential employers była znana z lenistwa, co nie mogło podobać się potencjalnym pracodawcom

recommendable
adj [film, restaurant] godny polecenia the film is highly recommendable ten film naprawdę warto zobaczyć

recommendation
n 1. (act) rekomendacja f to speak in recommendation of sb/sth polecać kogoś/coś I bought it on the recommendation of a friend kupiłem to, bo polecił mi to znajomy I got the job on Robert's recommendation dostałem tę pracę dzięki rekomendacji Roberta we've found the plumber by personal recommendation ktoś nam polecił tego hydraulika 2. (favourable statement, letter) rekomendacja f to give sb a recommendation wydać komuś rekomendacje to write sb a recommendation napisać komuś list polecający 3. (recommended course of action) zalecenie n (to sb dla kogoś) (on sth dotyczące czegoś) recommendation that... zalecenie, żeby... to make a recommendation przedstawić zalecenie his recommendation was to lift the ban zalecił zniesienie zakazu 4. (advantage) zaleta f the hotel's location is its only recommendation jedyną zaletą tego hotelu jest jego położenie

recommendatory
adj fml [letter] polecający recommendatory remarks pochlebne uwagi

recommended daily amount
n zalecana dawka f dzienna

recommended reading
n lista f zalecanych lektur

recommended retail price
n sugerowana cena f detaliczna

recommit
vt (prp, pt, pp -tt-) US Pol od|esłać, -syłać do komisji [bill]

recommittal
n US Pol odesłanie n (projektu ustawy) do komisji

recompense
n 1. fml (reward) rekompensata f (for sth za coś) in recompense for sth w ramach rekompensaty za coś as a (small) recompense for sth jako (drobna) rekompensata za coś 2. Jur odszkodowanie n (for sth za coś) vt fml 1. to recompense sb for sth wynagrodzić kogoś za coś [work] zrekompensować or wynagrodzić komuś coś [trouble, loss] 2. (make compensation) wypłac|ić -ać odszkodowanie (komuś) [person] wypłac|ić -ać odszkodowanie za (coś) [damage, loss]

recompose
vt (rewrite) przekomponow|ać, -ywać [music] przer|obić, -abiać [work]

reconcilable
adj [differences, views] to be reconcilable dać się pogodzić to be reconcilable with sth [testimony] być zgodnym z czymś

reconcile
vt 1. (after quarrel) po|godzić [people] to be or become reconciled pogodzić się (with sb z kimś) 2. (see as compatible) po|godzić [attitudes, views] (with sth z czymś) 3. (persuade to accept) to reconcile sb to sth/doing sth przekonać kogoś do czegoś/zrobienia czegoś to become reconciled to sth/to doing sth pogodzić się z czymś/robieniem czegoś 4. (settle) załagodzić [conflict] vr to reconcile oneself to sth pogodzić się z czymś

reconciliation
n 1. (of people) pojednanie n, zgoda f there will never be a reconciliation between us pomiędzy nami nigdy nie będzie zgody 2. (of ideas) pogodzenie n (of sth czegoś) reconciliation between divergent attitudes pogodzenie rozbieżnych stanowisk

recondite
adj fml [subject, discussion] abstrakcyjny

recondition
vt wyremontować [machine, engine]

reconnaissance
n rozpoznanie n, zwiad m, rekonesans m on reconnaissance na rozpoznaniu modif [mission, patrol] rozpoznawczy, zwiadowczy [plane, satellite] zwiadowczy

reconnoiter
vt, vi US = reconnoitre GB zob. reconnoitre

reconnoitre
US Mil vt rozpozna|ć, -wać vi przeprowadz|ić, -ać rozpoznanie

reconsider
vt (re-examine) rozważ|yć, -ać ponownie [plan, opinion] vi (think further) zastanowić się jeszcze raz (change mind) zmienić zdanie he asked her to reconsider poprosił ją, żeby zastanowiła się jeszcze or jeszcze raz to przemyślała

reconsideration
n ponowne rozpatrzenie n for reconsideration do ponownego rozpatrzenia

reconstitute
vt 1. ponownie zawiąz|ać, -ywać [organization, party] (as sth jako coś) z|rekonstruować [board, cabinet] 2. Culin doda|ć, -wać wody do (czegoś) [dried milk, powdered soup, dried yeast]

reconstituted family
n rodzina, w której dzieci mieszkają z jednym z rodziców i jego nowym małżonkiem

reconstitution
n 1. Pol (of government) rekonstrukcja f 2. Culin dodanie n wody

reconstruct
vt 1. (rebuild) odbudow|ać, -ywać [building] z|rekonstruować [palace, vase, text] (surgically) z|rekonstruować 2. (reorganize) z|modyfikować [system, policy] 3. Cin, TV odtw|orzyć, -arzać, z|rekonstruować [event, period] 4. [police] dokon|ać, -ywać rekonstrukcji (czegoś) [crime]

reconstruction
n 1. (of building, city, country) odbudowa f 2. (reorganization) (of party, system) przebudowa f 3. (of object, event, period, crime) rekonstrukcja f 4. Med rekonstrukcja f Reconstruction prn US Hist the Reconstruction rekonstrukcja f

reconstructive
adj [surgery] odtwórczy

reconvene
vt to reconvene a meeting zwołać kolejne zebranie vi z|gromadzić się ponownie

record
/'rekd, US 'rekrd/ n 1. (written account) (of facts, events) zapis m (of proceedings) protokół m to keep a record of sth zapisywać coś (officially) rejestrować coś I have no record of your application nie mam tu śladu, że pańskie podanie wpłynęło the hottest summer on record najwyższe notowane temperatury w lecie he is on record as saying that... stwierdził publicznie, że... to say sth off the record powiedzieć coś poza protokołem off the record I think it's a bad idea prywatnie uważam, że to jest zły pomysł just for the record, did you really do it? a tak między nami, naprawdę to zrobiłeś? I'd like to set the record straight chcę być dobrze zrozumiany 2. (documents) (also records) (historical) archiwa n pl (personal, administrative) akta plt (register) spis m, rejestr m records of births/deaths rejestr urodzeń/zgonów medical records historie chorób official records akta urzędowe parish records księgi parafialne 3. (past achievements) to have a good record on human rights/safety mieć dobre notowania, jeżeli chodzi o przestrzeganie praw człowieka/bezpieczeństwo the airline has a poor record for safety te linie lotnicze cieszą się złą sławą, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo he has a distinguished record as a diplomat ma na swoim koncie duże sukcesy jako dyplomata service record przebieg służby good academic record dobre wyniki na studiach 4. Audio płyta f jazz/pop record płyta z jazzem/z muzyką pop to make or cut a record nagrać płytę to put on or play a record nastawić or puścić płytę change the record! infml fig zmień płytę! infml fig 5. (best performance) rekord m (for or in sth w czymś) an Olympic record rekord olimpijski a world/school record rekord świata/szkoły the sprint record rekord w sprincie to beat or break a record pobić rekord to set a record ustanowić rekord he holds the record rekord należy do niego 6. Comput (collection of data) rekord m 7. Jur (also criminal record) kartoteka f kryminalna to have no record nie być notowanym /'rekd, US 'rekrd/ modif 1. Audio [company] płytowy record collection/sales kolekcja/sprzedaż płyt record shop sklep z płytami 2. (high) [result, sales, score, speed, time] rekordowy to do sth in record time zrobić coś w rekordowym czasie to be a record high/low być na rekordowo wysokim/niskim poziomie /ri'kd/ vt 1. (note) zapis|ać, -ywać, za|notować [detail, idea, opinion] za|księgować [transaction] the secretary recorded when the next meeting would be held sekretarka zanotowała, kiedy odbędzie się następne spotkanie the minutes record that... z protokołu wynika, że... the bloodiest battle ever recorded najkrwawsza bitwa w dziejach 2. (on disc, tape) nagr|ać, -ywać, za|rejestrować [album, interview, song] (on sth na czymś) 3. (register) [equipment] za|rejestrować [temperature, rainfall] [dial, gauge] wskaz|ać, -ywać [pressure, speed] 4. (provide account of) [diary, report] z|relacjonować [event, conditions] the papers record that inflation has peaked gazety odnotowują ogromny wzrost inflacji /ri'kd/ vi [video, tape recorder] nagrywać he's recording in Paris nagrywa płytę w Paryżu

record book
n księga f rekordów to go down in the record books znaleźć się w księdze rekordów

record button
n Audio przycisk m nagrywania

record card
n fiszka f

record deck
n gramofon m

record library
n płytoteka f

record player
n gramofon m, adapter m

record sleeve
n koperta f płyty

record token
n talon m na zakup płyty

record-breaker
n to be a record-breaker bić rekordy

record-breaking
adj rekordowy

record-holder
n rekordzist|a m, -ka f

recorded
adj 1. (on tape, record) [music, speech, interview] nagrany, zarejestrowany 2. (documented) [fact, history] udokumentowany

recorded delivery
n GB Post list m polecony to send sth recorded delivery wysłać coś (listem) poleconym

recorder
n 1. Tech urządzenie n rejestrujące, rejestrator m (tape recorder) magnetofon m 2. Mus flet m podłużny to play the recorder grać na flecie 3. GB Jur adwokat sprawujący tymczasowo funkcję sędziego

recording
n 1. (activity) nagrywanie n 2. (sound recorded) nagranie n a tape/video recording nagranie na taśmie magnetofonowej/na taśmie wideo to make a recording of sth nagrać coś, zarejestrować coś (na taśmie magnetycznej/na taśmie video) modif [apparatus, equipment, device, unit] nagrywający, zapisujący [studio, session] nagraniowy recording engineer inżynier dźwięku recording van wóz transmisyjny

records office
n archiwum n

recount
vt opis|ać, -ywać [adventures, events, story]

recoup
vt wynagr|odzić, -adzać [losses] the project has yet to recoup costs koszty projektu jeszcze się nie zwróciły to recoup sb for their losses zrekompensować komuś straty

recourse
n to have recourse to sth uciec się do czegoś without recourse to sth bez uciekania się do czegoś

recover
vt 1. (get back) odzysk|ać, -iwać [money, property, vehicle, territory] (from water) wydoby|ć, -wać [body, wreck] they recovered the car from the river wydobyli samochód z rzeki the bodies were recovered from the wreckage of the car ciała wydobyto z wraku samochodu to recover one's health/sight odzyskać zdrowie/wzrok to recover one's confidence/one's strength/one's breath odzyskać pewność siebie/siły/oddech to recover consciousness odzyskać świadomość to recover one's composure odzyskać panowanie nad sobą 2. odzysk|ać, -iwać [costs, expenses, losses, taxes] (from sb od kogoś) to recover damages from sb uzyskać odszkodowanie od kogoś 3. (reclaim for use) odzysk|ać, -iwać [waste, bottles, uranium, land] vi 1. (get well) [person] (from illness) wy|zdrowieć (from sth po czymś) (from defeat) do|jść, -chodzić do siebie (from sth po czymś) 2. Econ, Fin [economy, market] do|jść, -chodzić do siebie fig [shares, currency] wr|ócić, -acać do dawnego poziomu 3. Jur wygr|ać, -ywać proces recovered pp adj [property, uranium] odzyskany

recoverable
adj 1. Fin [debt] ściągalny [loss] możliwy do odzyskania 2. Ecol, Ind nadający się do ponownego przetworzenia

recovered memory syndrome
n Psych syndrom m odzyskanych wspomnień

recovery
n 1. (getting better) (after illness) powrót m do zdrowia, wyzdrowienie n Sport (of team, player) odrobienie n strat to be on the road to recovery być na dobrej drodze do wyzdrowienia to make a recovery (from illness) wyzdrowieć, odzyskać zdrowie (from defeat, mistake) dojść do siebie she has made a full recovery całkowicie doszła do siebie 2. Econ, Fin (of economy, country, company, market) powrót m do normy, uzdrowienie n fig (of shares, prices, currency) powrót m do poprzedniego poziomu the economy has staged a recovery nastąpiło uzdrowienie gospodarki 3. (getting back) (of property, money, costs, debts) odzyskanie n (of sth czegoś)

recovery operation
n Aerosp, Aviat, Naut operacja mająca na celu dotarcie do astronautów po wodowaniu kapsuły

recovery position
n Med (in first aid) pozycja f bezpieczna

recovery room
n Med sala f pooperacyjna

recovery ship
n Aerosp, Naut statek m ratowniczy (biorący udział w poszukiwaniu kosmonautów po wodowaniu)

recovery team
n Aut ekipa f pomocy drogowej

recovery vehicle
n Aut pomoc f drogowa

recreate
vt odtw|orzyć, -arzać [atmosphere, image, past]

recreation
n 1. (leisure) rekreacja f swimming is my favourite recreation pływanie jest moją ulubioną formą rekreacji what do you do for recreation? co robisz w wolnym czasie? 2. Sch (break) przerwa f rekreacyjna modif [room, area, centre] rekreacyjny recreation ground plac zabaw

recreational
adj [activities, facilities] rekreacyjny

recreational drug
n narkotyk zażywany okazjonalnie

recreational user
n osoba zażywająca narkotyki okazjonalnie

recreational vehicle
n US samochód m turystyczny

recriminate
vi oskarż|yć, -ać (against sb kogoś)

recrimination
n wzajemne oskarżenia n pl

recrudesce
vi liter [violence] wybuch|nąć, -ać na nowo [disease] powr|ócić, -acać

recrudescence
n (of unrest) ponowny wybuch m (of disease) nawrót m

recrudescent
adj powracający

recruit
n 1. Mil rekrut m 2. (new member) nowy członek m (new employee) nowy pracownik m the company is seeking recruits firma poszukuje pracowników vt 1. Mil rekrutować, z|werbować [soldier, spy, agent] (from sb spośród kogoś) to recruit sb as a courier/an agent zwerbować kogoś jako kuriera/agenta 2. rekrutować [staff, teachers, nurses] to be recruited to do sth zostać zatrudnionym do robienia czegoś vi rekrutować się

recruiting
n = recruitment

recruiting officer
n Mil oficer m do spraw rekrutacji

recruitment
n rekrutacja f modif [policy] rekrutacyjny recruitment office biuro rekrutacji recruitment drive nabór pracowników recruitment agency agencja pośrednictwa pracy

rectal
adj Med odbytniczy [suppository] doodbytniczy [examination] per rectum rectal disorder/surgery zaburzenie/operacja jelita prostego

rectangle
n prostokąt m

rectangular
adj prostokątny

rectifiable
adj [error, mistake, omission] dający się naprawić

rectification
n prostowanie n Chem, Math rektyfikacja f Elec prostowanie n (prądu)

rectifier
n Elec prostownik m

rectify
vt 1. s|prostować [error] naprawi|ć, -ać [damage, situation, oversight] 2. Chem, Math rektyfikować 3. Elec wy|prostować [alternating current]

rectilineal
adj prostoliniowy

rectilinear
adj = rectilineal

rectitude
n prawość f

rector
n 1. Relig (in Anglican churches) proboszcz m 2. (in Roman Catholic church) rektor m (in seminary) rektor m 3. Univ rektor m

rectory
n Relig probostwo n (anglikańskie)

rectoscopy
n Med rektoskopia f

rectum
n Anat prostnica f, jelito n proste, odbytnica f

recumbent
adj liter [position, posture] leżący

recuperate
vt odzysk|ać, -iwać [money] vi Med wr|ócić, -acać do zdrowia

recuperation
n 1. (of money) odzyskanie n 2. Med powrót m do zdrowia (from sth po czymś)

recuperative
adj Med recuperative abilities właściwości wzmacniające recuperative powers zdolność regeneracji

recur
vi 1. [problem, error, event] powt|órzyć, -arzać się [illness, pain] nawr|ócić, -acać [idea, thought, memory] powr|ócić, -acać 2. Math powtarzać się w nieskończoność

recurrence
n (of illness) nawrót m (of symptom, event) powtórzenie się n I hope there will be no recurrence of the problem mam nadzieję, że ten problem się nie powtórzy

recurrent
adj [theme, feeling, problem, headaches] powracający recurrent expenses wydatki stałe

recurring
adj 1. [phenomenon] powtarzający się [problem] powracający [illness] nawracający 2. Math recurring decimal ułamek dziesiętny okresowy

recursion
n Math, Ling rekursja f, rekurencja f Comput rekurencja f

recursive
adj Ling, Comput rekurencyjny

recursively
adv rekurencyjnie

recusant
adj GB Relig, Hist osoba odmawiająca brania udziału w nabożeństwach anglikańskich

recyclable
adj nadający się do przetworzenia

recycle
vt 1. Ecol przetw|orzyć, -arzać recycled paper papier z makulatury 2. Fin reinwestować [revenue, profits]

recycling
n recykling m

red
n 1. (colour) (kolor m) czerwony m, czerwień f I like red lubię czerwony kolor red means 'danger' czerwony oznacza "niebezpieczeństwo" dressed in red ubrany na czerwono a shade of red odcień czerwieni 2. infml pej (also Red) (communist) czerwon|y m, -a f 3. (deficit) to be in the red [individual] mieć saldo debetowe na koncie [account] być na minusie infml [company] mieć deficyt to be Ł500 in the red być 500 funtów na minusie infml you've gone into the red przekroczył pan stan konta 4. (wine) czerwone wino n 5. (red ball) czerwona bila f 6. (in roulette) (kolor m) czerwony m adj 1. (in colour) [apple, blood, lips, sky] czerwony [person, face, cheek] czerwony, zaczerwieniony [hair, curl, squirrel] rudy to go or turn red zaczerwienić się, zrobić się czerwonym, poczerwienieć to paint/dye sth red pomalować/ufarbować coś na czerwono to dye one's hair red u|farbować (sobie) włosy na rudo her eyes were red with weeping oczy miała zaczerwienione od płaczu to be red with anger być czerwonym ze złości his face or he went very red strasznie się zaczerwienił red in the face czerwony na twarzy was my face red! ależ mi było wstyd! there'll be red faces when... niektórym będzie wstyd, kiedy... 2. infml pej (communist) [person] czerwony [party, movement, propaganda, opinions] komunistyczny to see reds under the bed infml wszędzie węszyć komunistyczny spisek to be caught red-handed zostać przyłapanym na gorącym uczynku to see red wściec się

red admiral
n Zool rusałka f admirał

red alert
n stan m najwyższego pogotowia Mil alarm m bojowy to be/be put on red alert być w stanie/zostać postawionym w stan najwyższej gotowości bojowej

red biddy
n infml (wine) bełt m, siara f infml

red blood cell
n czerwona krwinka f

red cabbage
n czerwona kapusta f

red card
n Sport czerwona kartka f to be shown the red card dostać czerwoną kartkę

red carpet
n czerwony dywan m to roll out the red carpet for sb rozwinąć dla kogoś czerwony dywan fig przyjąć kogoś z (wszelkimi) honorami to give sb the red carpet treatment potraktować kogoś z (wszelkimi) honorami

red cent
n US infml moneta f jednocentowa not to have a red cent nie mieć złamanego grosza, nie mieć grosza przy duszy not to give sb a red cent nie dać komuś złamanego grosza

red corpuscle
n czerwona krwinka f

red deer
n jeleń m

red duster
n infml GB Red Ensign

red dwarf
n Astron czerwony karzeł m

red flag
n czerwony sztandar m

red fox
n lis m rudy

red grouse
n Zool pardwa f szkocka

red hat
n Relig kapelusz m kardynalski

red herring
n 1. (distraction) temat m zastępczy 2. (cured fish) śledź m wędzony 3. US Fin wstępny prospekt m emisyjny

red kidney bean
n fasola f czerwona

red lead
n minia f

red lentil
n soczewica f czerwona

red light
n czerwone światło n to go through a red light przejechać/przejść na czerwonym świetle

red light area
n dzielnica f domów publicznych

red meat
n czerwone mięso n

red mullet
n (pl red mullet) Zool barwena f

red pepper
n czerwona papryka f

red route
n Transp ulica f z zakazem parkowania

red salmon
n łosoś m (o różowym mięsie)

red snapper
n Zool lucjan m

red squirrel
n wiewiórka f pospolita

red tape
n biurokracja f

red wine
n czerwone wino n

red wine vinegar
n czerwony ocet m winny

red-blooded
adj [male, man] pełnokrwisty

red-breasted merganser
n Zool tracz m długodzioby, szlachar m

red-brown
adj czerwonobrunatny

red-eyed
adj to be red-eyed mieć czerwone or zaczerwienione oczy

red-faced
adj 1. (with emotion, exertion, embarrassment) czerwony na twarzy to be red-faced czerwienić się, być czerwonym na twarzy 2. fig (embarrassed) [official, minister] zmieszany 3. (permanently) rumiany

red-gold
adj miedzianozłoty

red-haired
adj rudy, rudowłosy

red-hot
n US hot dog m adj 1. [metal, lava, coal, poker] rozgrzany do czerwoności 2. [passion, enthusiasm] gorący [lover] namiętny the red-hot favourite wielki faworyt 3. [news, story] najświeższy

red-letter day
n pamiętny dzień m

red-pencil
vt poprawi|ć, -ać błędy w (czymś) [manuscript]

redbreast
n Zool rudzik m

redbrick university
n GB uniwersytet powstały pod koniec XIX w.

redcap
n 1. GB żołnierz m żandarmerii wojskowej 2. US bagażowy m

redcoat
n 1. GB (at holiday camp) wychowawca m na obozie letnim 2. żołnierz m angielski (w XVIII wieku)

redcurrant
n czerwona porzeczka f modif redcurrant jam dżem z czerwonej porzeczki

redden
vt [person] po|malować na czerwono [blood] zabarwi|ć, -ać na czerwono vi [face] za|czerwienić się, po|czerwienieć [leaves] po|czerwienieć

reddish
adj czerwonawy reddish hair rudawe włosy

redecorate
vt odn|owić, -awiać [house, room] vi przeprowadz|ić, -ać remont

redecoration
n remont m the house needs redecoration ten dom wymaga remontu

redeem
vt 1. (exchange) z|realizować [voucher, coupon] (for cash) spienięż|yć, -ać [bond, security] to redeem sth for sth wymienić coś na coś 2. (pay off) wykup|ić, -ywać [pawned goods] (from sb od kogoś) spłac|ić, -ać [mortgage, loan, debt] 3. (salvage) u|ratować [situation] z|rekompensować [fault] the mediocre play was redeemed by his performance jego gra ocaliła tę skądinąd mierną sztukę 4. (satisfy) wypełni|ć, -ać [pledge, obligation] 5. (save by ransom) wykup|ić, -ywać [hostage, prisoner] (from sb/sth z rąk kogoś/czegoś) 6. Relig odkupić redeeming prp adj her one redeeming feature is her sense of humour jedyne, co ją ratuje, to poczucie humoru a film without any redeeming social value film pozbawiony jakichkolwiek pozytywnych wartości społecznych vr to redeem oneself zrehabilitować się (by doing sth robiąc coś)

redeemable
adj 1. Fin [bond, security] podlegający wykupowi [loan, mortgage] podlegający spłacie 2. Comm [voucher] wymienialny [pawned goods] do wykupienia

redefine
vt przedefiniow|ać, -ywać

redemption
n 1. Fin (of loan, debt, mortgage) spłata f (from pawn) wykup m 2. Relig odkupienie n 3. fig beyond or past redemption [situation] nie do uratowania [machine] nienadający się do naprawy [money] nie do odzyskania [person] hum niereformowalny infml modif (of loan) redemption date/rate data/cena spłaty (of share, bond) redemption price cena wykupu

redemptive
adj zbawczy

redeploy
vt przerzuc|ić, -ać [troops] przesu|nąć, -wać [resources, staff]

redeployment
n (of troops) przerzucenie n (of resources, staff) przesunięcie n

redesign
vt (design again) z|robić nowy projekt (czegoś) [area, building, logo, book] (design differently) przerobić projekt (czegoś) [area, building, logo, book]

redevelop
vt przebudow|ać, -ywać [area, estate]

redevelopment
n przebudowa f

redeye
n US infml (also redeye flight) lot m nocny

redhead
n rudzielec m infml

redheaded
adj rudy, rudowłosy

redial
Telcom vt ponownie wyb|rać, -ierać [number] vi ponownie wyb|rać, -ierać numer

redial button
n Telcom przycisk m ponownego wybierania numeru

redial facility
n Telcom możliwość f ponownego wybierania numeru

redid
pt redo

redirect
vt przestawi|ć, -ać [industries] przesu|nąć, -wać [resources] s|kierować w inną stronę [traffic] przes|łać, -yłać pod inny adres [mail]

redirection
n (of mail) przesłanie n pod inny adres

rediscover
vt (find again) odna|leźć, -jdywać [lost object, document] (re-experience) odzysk|ać, -iwać [skill, enthusiasm, zest]

rediscovery
n odnalezienie n

redistribute
vt ponownie rozdziel|ić, -ać [resources, funds, land]

redistribution
n redystrybucja f

redistrict
vt US Pol dokon|ać, -ywać nowego podziału na okręgi wyborcze

redistricting
n US Pol ponowny podział m na okręgi wyborcze

redlining
n US odmowa udzielania pożyczek hipotecznych na domy w dzielnicach uznanych za podupadające

redman
n (pl -men) US offensive czerwonoskóry m

redneck
n US offensive wsiok m z Południa infml offensive adj ultrakonserwatywny

redness
n czerwoność f (of hair) rudość f

redo
vt (3rd pers sing pres redoes pt redid pp redone) 1. (start from beginning) przer|obić, -abiać od początku 2. (repaint) przemalow|ać, -ywać

redolent
adj liter to be redolent of sth [room, breath] pachnieć czymś a place redolent of history fig miejsce przywołujące na myśl dawne czasy

redone
pp redo

redouble
n Games rekontra f vt 1. podw|oić, -ajać [efforts, output] 2. Games z|rekontrować [bid] vi [efforts, fervour, zeal] podw|oić, -ajać się

redoubt
n Mil reduta f

redoubtable
adj [opponent, fighter] budzący respekt

redound
vi fml 1. (contribute to) to redound to sb's credit przynieść komuś chlubę 2. (recoil) to redound (up) on sb/sth obrócić się przeciwko komuś/czemuś

redraft
vt przeredagow|ać, -ywać

redress
n zadośćuczynienie n also Jur to seek/obtain legal redress dochodzić prawnego zadośćuczynienia/uzyskać prawne zadośćuczynienie (for sth za coś) they have no (means of) redress nie przysługuje im odszkodowanie vt naprawi|ć, -ać [error, wrong, situation] zadośćuczynić za (coś) [grievances, injustice] to redress the balance przywrócić równowagę

redshank
n Zool brodziec m krwawodzioby

redskin
n offensive czerwonoskóry m

redstart
n Zool pleszka f

reduce
vt 1. (make smaller) obniż|yć, -ać, z|redukować [costs] zmniejsz|yć, -ać, z|redukować [workforce, number] zmniejsz|yć, -ać [inflation, pressure, impact, swelling, map, drawing] obniż|yć, -ać [prices, temperature, fever] skr|ócić, -acać [article, chapter] the jackets have been reduced by 50% te marynarki zostały przecenione o 50% 'reduce speed now' Aut "zwolnij!" 2. Mil (in status) z|degradować to be reduced to the ranks zostać zdegradowanym do szeregowca 3. (bring to undesirable state) to reduce sth to shreds podrzeć coś na strzępy [book, documents] to reduce sth to ashes obrócić coś w popiół to reduce sth to ruins doprowadzić coś do ruiny 4. (bring forcibly) to reduce sb to tears doprowadzić kogoś do łez to be reduced to silence zostać uciszonym to be reduced to begging/prostitution zostać zmuszonym do żebrania/prostytucji he was reduced to apologizing był zmuszony przeprosić 5. (simplify) upr|ościć, -aszczać [argument, equation] ogranicz|yć, -ać [existence] (to sth do czegoś) 6. Jur skr|ócić, -acać [sentence] (to sth do czegoś) his sentence was reduced by two years skrócono mu wyrok o dwa lata 7. (Culin) odparow|ać, -ywać [sauce, stock] vi 1. US (lose weight) zeszczupleć 2. Culin [sauce, stock] wygotow|ać, -ywać się let the sauce reduce to half its volume gotuj sos tak długo, aż jego objętość zmniejszy się o połowę reduced pp adj 1. [price] obniżony at a reduced price po obniżonej cenie reduced goods towary przecenione 2. [scale, rate] zmniejszony 3. (strained) to live in reduced circumstances fml żyć w ubóstwie

reducer
n Phot osłabiacz m

reducible
adj to be reducible to sth dawać się rozłożyć na coś

reductio ad absurdum
n reductio ad absurdum n inv

reduction
n 1. (decrease, diminution) (of costs) obniżenie n, redukcja f (in sth czegoś) (of volume, speed, weight, size) zmniejszenie n (in sth czegoś) reduction in strength (of army, workforce) redukcja f 2. Comm obniżka f huge reductions! wielkie obniżki! 3. (simplification) uproszczenie n the reduction of life to the basics sprowadzenie życia do zaspokajania podstawowych potrzeb 4. Chem redukcja f 5. Mil (in status) degradacja f

reductionist
n 1. pej he is a reductionist on ma tendencję do upraszczania 2. Philos redukcjonist|a m, -ka f adj Philos redukcjonistyczny

reductive
adj [theory, explanation] upraszczający

redundancy
n 1. GB Ind redukcja f 400 redundancies redukcja 400 miejsc pracy to take redundancy wziąć odprawę he's facing redundancy grozi mu redukcja 2. Comput, Telcom, Ling redundancja f modif 1. GB redundancy scheme program osłon dla zwalnianych pracowników redundancy pay odprawa z tytułu redukcji redundancy notice zawiadomienie o redukcji etatów 2. Comput redundancy check kontrola nadmiarowa

redundant
adj 1. GB Ind [worker] zredukowany to be made redundant zostać zredukowanym 2. (not needed) [information, device] zbędny (unused) [land, machinery] niewykorzystany to feel redundant czuć się niepotrzebnym 3. GB (outdated) [technique, practice] przestarzały [craft] ginący 4. Comput, Ling redundantny

reduplicate
/ri'djuplikeit, US -'du-/ vt 1. wykon|ać, -ywać dwa razy [task, work] 2. Ling powt|órzyć, -arzać /ri'djuplikit, US -'du-/ adj Bot, Ling podwojony

reduplication
n 1. reduplication of work wykonywanie tej samej pracy dwukrotnie 2. Ling reduplikacja f

reduplicative
adj Ling powtarzający się

redwing
n droździk m

redwood
n sekwoja f

reed
n 1. Bot trzcina f 2. Mus stroik m the reeds instrumenty dęte stroikowe modif 1. a reed basket/hut koszyk/szałas z trzciny 2. Mus [instrument] stroikowy a broken reed osoba niegodna zaufania

reed bunting
n Zool potrzos m

reed stop
n Mus głos m organowy

reedy
adj [voice] piskliwy

reef
1. n 1. (in sea) rafa f coral reef rafa koralowa 2. Mining żyła f 2. Naut n ref m vt z|refować [sail] vi z|refować żagle

reef knot
n Naut węzeł m refowy

reefer
1. n 1. (also reefer jacket) kurtka f marynarska 2. infml (joint) skręt m (z marihuaną) 2. n US infml (ship) statek chłodnia m

reek
n smród m also fig vi 1. (stink) to reek of sth śmierdzieć czymś to reek of corruption fig śmierdzieć korupcją infml 2. dial [lamp, chimney] kopcić

reel
1. n 1. (for cotton, tape) szpulka f (for cable) szpula f (of film) Cin szpula f Phot rolka f a reel of cotton, a cotton reel szpulka nici a three-reel film film na trzy szpule taśmy 2. Fishg kołowrotek m vt (wind onto reel) nawi|nąć, -jać na szpulkę [cotton] reel in Fishg wciąg|nąć, -ać [fish] reel off: reel off [sth] rozwi|nąć, -jać [thread] wy|recytować [list, names] reel out: reel out [sth] rozwi|nąć, -jać off the reel od ręki 2. vi (sway) [person] zat|oczyć, -aczać się he reeled across the room zatoczył się przez cały pokój the blow sent him reeling zatoczył się od tego ciosu the news sent him reeling fig kiedy usłyszał tę wiadomość, nogi się pod nim ugięły the government is still reeling after its defeat rząd nie pozbierał się jeszcze po porażce reel back [person] zat|oczyć, -aczać się do tyłu 3. n (dance) żywy taniec szkocki

reel-to-reel
adj [tape recorder] szpulowy

reeve
1. n 1. GB Hist (king's agent) urzędnik królewski w hrabstwie w średniowiecznej Anglii (on estate) zarządca m 2. (in Canada) przewodniczący m rady miejskiej 2. vt (pt rove, reeved pp reeved) Naut przewle|c, -kać [rope]

ref
n 1. Comm = reference 2. Sport infml = referee sędzia m vt infml sędziować [match] vi sędziować

refectory
n (in religious institution) refektarz m (in school) sala f jadalna

refer
vt (prp, pt, pp -rr-) 1. (pass on) przekaz|ać, -ywać [task, problem, enquiry, matter, case] (to sb komuś) to refer a dispute to arbitration przekazać spór do arbitrażu 2. (direct) [person] s|kierować [person] to be referred to a specialist/to a hospital zostać skierowanym or dostać skierowanie do specjalisty/do szpitala to refer sb to sth [critic, text] odesłać kogoś do czegoś [footnote, article] 3. Comm, Fin the cheque has been referred czek został zwrócony do wystawcy vi 1. (allude to, talk about) to refer to sb wspomnieć o kimś to refer to sth nawiązać do czegoś [topic, event] I wasn't referring to you nie miałem na myśli ciebie I refer to your letter of 18th March... w związku z Pańskim pismem z 18 marca... 2. (as name, label) she refers to him as Bob mówi o nim Bob this is what I refer to as our patio to właśnie nazywam naszym patio he's always referred to as 'the secretary' zawsze mówi się o nim "sekretarz" don't refer to him as an idiot nie mów o nim jak o idiocie 3. (signify) [number, term] oznaczać (to sth coś) what does this date refer to? co oznacza ta data? 4. (consult) to refer to sth sprawdzić w czymś [notes, article, dictionary, system] 5. (apply) odnosić się (to sb/sth do czegoś) this refers to you in particular to się odnosi szczególnie do ciebie 6. Comm, Fin 'refer to drawer' "zwrot do wystawcy" 'refer to bank' (in cash machine) "proszę skontaktować się ze swoim bankiem" refer back: refer back to [sth] [speaker] wr|ócić, -acać do (czegoś) [issue] refer [sth] back od|esłać, -syłać [question, matter] (to sb do kogoś)

referable
adj the case is referable to court to jest sprawa dla sądu

referee
n 1. Sport sędzia m arbiter m 2. GB (giving job reference) osoba f udzielająca referencji to act as a referee for sb udzielić komuś referencji vt sędziować [match] vi sędziować

reference
n 1. (mention) there are three references to his son in the article w tym artykule trzy razy wspomniany jest jego syn few references are made to it rzadko się o tym mówi 2. (consultation) to do sth without reference to sth zrobić coś bez sprawdzania w czymś she did it without reference to me zrobiła to bez konsultacji ze mną 'for reference only' (on library book) "księgozbiór podręczny" I'll keep this leaflet for future reference zatrzymam tę ulotkę na przyszłość for future reference, dogs are not allowed tak na przyszłość: tu nie wolno wprowadzać psów for easy reference, we recommend the pocket edition polecamy bardzo wygodne w użyciu wydanie kieszonkowe 3. (allusion) aluzja f (to sth do czegoś) to make reference to sb/sth zrobić aluzję do kogoś/czegoś 4. Publg (in book) źródło n 5. (also reference mark) odnośnik m, odsyłacz m 6. Comm (on letter, memo) adnotacja f please quote this reference proszę umieścić tę adnotację 7. (testimonial) referencje f pl to write or give sb a reference napisać or dać komuś referencje 8. (referee) osoba f dająca referencje 9. Ling referencja f 10. Geog map references współrzędne f pl with reference to prep phr odnośnie do (czegoś) with particular or specific reference to sth ze szczególnym uwzględnieniem czegoś with reference to your letter/request... w odpowiedzi na Pański list/na Pańską prośbę... vt zaopat|rzyć, -rywać w bibliografię [book, article] the book is not well referenced ta książka nie ma najlepszej bibliografii

reference book
n publikacja f encyklopedyczna

reference library
n księgozbiór m podręczny

reference number
n numer m referencyjny

reference point
n fig punkt m odniesienia

referendum
n (pl -da) referendum n to hold a referendum przeprowadzić referendum

referent
n Ling referent m

referential
adj Ling referencyjny

referral
n 1. Med, Admin (person) pacjent m skierowany na konsultację (action) skierowanie n you cannot see a specialist without a referral from your doctor specjalista nie przyjmie cię bez skierowania od twojego lekarza 2. (of matter, problem) odesłanie n referral to the committee would be time-consuming odesłanie do komisji zajęłoby dużo czasu

refill
/'rifil/ n 1. (for fountain pen) nabój m (for lighter, ball-point, notebook) wkład m (for pencil) grafit m, wkład m 2. infml (drink) dolewka f how about a refill? napijesz się jeszcze? /'ri'fil/ vt ponownie napełni|ć, -ać [fountain pen, lighter, glass, bottle] /'ri'fil/ vi [tank] napełni|ć, -ać się ponownie

refinancing
n refinansowanie n

refine
vt 1. Ind rafinować [oil, sugar] 2. (improve) dopracow|ać, -ywać [theory, concept] wygładz|ić, -ać [language] udoskonal|ić, -ać [method] poprawi|ć, -ać [manners] vi to refine upon sth udoskonalić coś

refined
adj 1. (cultured) wytworny 2. (improved) [method, model, theory, concept] dopracowany wyrafinowany fig 3. Ind [oil, sugar, metal] rafinowany

refinement
n 1. (elegance) wytworność f a man of refinement człowiek wytworny 2. (reworked version) (of plan, joke) udoskonalona wersja f 3. (addition, improvement) udoskonalenie n

refiner
n rafiner m

refinery
n rafineria f

refining
n Ind rafinacja f, rafinowanie n

refit
/'rifit/ n (of shop, factory) zmiana f wyposażenia (of ship) wyposażenie n na nowo (repairs) remont m the ship is under refit statek jest remontowany /'ri'fit/ vt (prp, pt, pp -tt-) ponownie wyposaż|yć, -ać [shop, factory] (repair) wy|remontować [ship] the liner was refitted as a warship ten liniowiec został przerobiony na okręt wojenny /'ri'fit/ vi (prp, pt, pp -tt-) [ship] być w remoncie

refitment
n (of shop, factory) nowe wyposażenie n (of ship) (repair) remont m

refitting
n = refitment

reflate
vt Econ to reflate a currency/an economy doprowadzić do reflacji

reflation
n Econ reflacja f

reflationary
adj a reflationary measure posunięcie mające doprowadzić do reflacji to be reflationary prowadzić do reflacji

reflect
vt 1. odbi|ć, -jać [light, sound, heat, image] to be reflected in sth odbijać się w czymś he saw himself/her face reflected in the mirror zobaczył w lustrze swoje odbicie/odbicie jej twarzy 2. fig odzwierciedl|ić, -ać [ideas, views, problems] to be reflected in sth znajdować odzwierciedlenie w czymś 3. (think) po|myśleć 'it's my fault,' he reflected "to moja wina", pomyślał vi 1. (think) zastan|owić, -awiać się (on or upon sth nad czymś) 2. to reflect well/badly on sb dobrze/źle o kimś świadczyć her behaviour reflects well on her parents swoim zachowaniem przynosi chlubę rodzicom how is this going to reflect on the school? w jakim świetle postawi to szkołę?

reflection
n 1. (image) odbicie n (of sth czegoś) fig odzwierciedlenie n (of sth czegoś) 2. (deep thought) refleksja f on reflection po zastanowieniu lost in reflection pogrążony w myślach this is a time for reflection czas na refleksję 3. (idea, remark) refleksja f the reflection that... refleksja, że... 4. (criticism) it's a sad reflection on our society, that... źle to świadczy o naszym społeczeństwie, że... no reflection on you, but... nie mam ci nic do zarzucenia, ale...

reflective
adj 1. (thoughtful) [mood, style, music, passage] refleksyjny [person] zamyślony 2. (which reflects light, heat) odbijający

reflectively
adv refleksyjnie

reflector
n 1. (on vehicle) światło n odblaskowe 2. (of light, heat) powierzchnia f odbijająca 3. Electron, Nucl reflektor m

reflex
n (involuntary action) odruch m adj 1. (involuntary) [action] odruchowy 2. Math [angle] wklęsły 3. Phys [light, heat] odbity

reflex camera
n lustrzanka f

reflexion
n = reflection

reflexive
Ling n 1. (also reflexive verb) czasownik m w stronie zwrotnej 2. (also reflexive form) strona f zwrotna in the reflexive w stronie zwrotnej adj zwrotny

reflexive verb
n = reflexive I 1

reflexively
adv Ling w stronie zwrotnej

reflexologist
n specjalist|a m, -ka f w dziedzinie refleksologii

reflexology
n refleksologia f

refloat
vt 1. Naut zepchnąć, spychać z mielizny [boat] 2. Econ ponownie upłynni|ć, -ać [currency] vi [boat] zostać zepchniętym z mielizny

reflux
n ponowny napływ m gastrointestinal reflux zarzucanie treści żołądkowej

reforestation
n US = reafforestation

reform
n reforma f modif [movement] reformatorski reform programme program reform vt z|reformować vi z|reformować się reformed pp adj 1. [state, system] zreformowany a reformed criminal były przestępca he's a reformed character on się bardzo zmienił (na lepsze) 2. (in Protestantism, Judaism) reformowany

reform school
n US dat dom m poprawczy

reformat
vt Comput przeformatow|ać, -ywać

reformation
n (of system) reforma f (of person) zmiana f na lepsze Reformation prn Relig Reformacja f

reformative
adj reformatorski

reformatory
n dom m poprawczy poprawczak m infml

reformer
n reformator m, -ka f

reformist
n reformist|a m, -ka f adj reformistyczny

refract
vt Phys załam |ać, -ywać [wave]

refracting telescope
n refraktor m

refraction
n Phys załamanie n fali, refrakcja f

refractive
adj Phys refrakcyjny refractive index współczynnik załamania

refractor
n Phys (substance) substancja f załamująca swiatło (device) refraktor m

refractory
adj 1. (stubborn) oporny 2. Med [disease] uporczywy, oporny na leczenie

refrain
1. n Mus, Literat refren m also fig 2. vi powstrzym|ać, -ywać się to refrain from doing sth powstrzymać się od zrobienia or przed zrobieniem czegoś to refrain from comment powstrzymać się od komentarza he could not refrain from saying... nie mógł się powstrzymać, żeby nie powiedzieć... please, refrain from smoking fml prosimy o niepalenie

refrangible
adj Phys ulegający załamaniu

refresh
vt 1. (invigorate) [bath] odśwież|yć, -ać [cold drink] orzeźwi|ć, -ać [hot drink] postawić, stawiać na nogi to feel refreshed (after bath) czuć się odświeżonym (after holiday) czuć się wypoczętym 2. (renew) odśwież|yć, -ać [image, pattern] to refresh sb's memory odświeżyć pamięć kogoś vr to refresh oneself (with rest) odpocząć (with bath) odświeżyć się (with beer) orzeźwić się

refresh rate
n Comput szybkość f odświeżania

refresher
n GB Jur dodatkowe honorarium n (dla prawnika, kiedy sprawa się przedłuża)

refresher course
n Sch kurs m utrwalający wiedzę

refreshing
adj 1. (invigorating) [drink, shower, breeze] orzeźwiający [sleep] krzepiący 2. (novel) [outlook, insight] świeży [humour] niebanalny [theme] nowy it's refreshing to see/to hear miło widzieć/słyszeć it makes a refreshing change to stanowi miłą odmianę

refreshment
n (rest) odpoczynek m to stop for refreshment (food, drink) zatrzymać się, żeby się posilić refreshments npl (drinks) napoje m pl refreshments will be served (at gathering) przewidziano drobny poczęstunek

refreshment bar
n bufet m

refreshment stall
n = refreshment bar

refreshment stand
n = refreshment bar

refreshments tent
n bufet m w namiocie

refrigerant
n Med środek m obniżający temperaturę ciała Tech substancja f chłodząca adj Med obniżający temperaturę ciała Tech chłodzący

refrigerate
vt przechowywać w niskiej temperaturze 'keep refrigerated' "przechowywać w lodówce" refrigerated pp adj [product] (frozen) mrożony (cooled) przechowywany w lodówce/chłodni refrigerated transport transport w chłodni

refrigeration
n chłodzenie n under refrigeration w lodówce/chłodni modif [equipment] chłodniczy refrigeration engineer inżynier chłodnik

refrigerator
n (appliance) (at home) lodówka f, chłodziarka f (industrial) chłodnia f (room) chłodnia f modif refrigerator truck samochód chłodnia refrigerator wagon wagon chłodnia

refrigeratory
adj chłodzący

refringent
adj Phys refrakcyjny

refuel
vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) uzupełni|ć, -ać zapas paliwa w (czymś) [boat, plane] fig wzbudz|ić, -ać na nowo [fears] ponownie wywoł|ać, -ywać [speculations] vi (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) [plane] uzupełni|ć, -ać zapas paliwa, za|tankować

refueling
GB zob. refuelling

refuelling
US n tankowanie n refuelling stop międzylądowanie w celu uzupełnienia zapasu paliwa

refuge
n 1. (protection) schronienie n (from sth przed czymś) to take refuge from sb/sth schronić się przed kimś/czymś [people, danger, rain] to take refuge in sth schronić się w czymś to take refuge in drugs szukać ucieczki w narkotykach to seek/to find refuge szukać schronienia/znaleźć schronienie 2. (hostel) szałas m

refugee
n uchodźca m (from sth z czegoś) modif a refugee camp obóz dla uchodźców refugee status status uchodźcy

refulgence
n liter jasność f

refulgent
adj liter promienny

refund
/'rifnd/ n zwrot m pieniędzy to get a refund on sth otrzymać zwrot pieniędzy za coś did you get a refund? zwrócili ci pieniądze? /'rifnd/ vt zwr|ócić, -acać [price, charge, excess paid, money] zwr|ócić, -acać, z|refundować [cost, expenses] I took the book back and they refunded the money zwróciłem książkę i dostałem zwrot pieniędzy

refundable
n podlegający zwrotowi

refurbish
n odn|owić, -awiać [room, shop]

refurbishment
n odnowienie n

refurnish
vt (furnish again) u|meblować od nowa or na nowo (furnish differently) przemeblow|ać, -ywać

refusal
n 1. (negative response) odmowa f (to do sth zrobienia czegoś) his refusal of aid jego odmowa udzielenia pomocy her refusal to accept the situation jej niepogodzenie się z sytuacją her refusal to accept the advice niezastosowanie się przez nią do tej rady they saw no grounds for refusal nie widzieli podstaw do odmowy 2. Comm (option to refuse) prawo n pierwokupu 3. Jur refusal of justice odmowa wymiaru sprawiedliwości 4. Equest wyłamanie n

refuse
1. vt odm|ówić, -awiać (to do sth zrobienia czegoś) to refuse sb sth odmówić komuś czegoś the bank refused them the loan bank odmówił im kredytu I was refused admittance nie wpuszczono mnie she refused to accept the situation nie pogodziła się z sytuacją vi 1. odm|ówić, -awiać we asked her for a day off but she refused poprosiliśmy ją o dzień urlopu, ale odmówiła nam 2. Equest [hors] wyłam|ać, -ywać się 2. GB n (household, garden) śmieci m pl, odpadki m pl (industrial) odpady m pl modif refuse collection/burning wywóz/spalanie śmieci or odpadków

refuse bin
n GB pojemnik m na śmieci or odpadki

refuse chute
n GB zsyp m

refuse collector
n GB śmieciarz m infml

refuse disposal
n GB pozbywanie się n odpadków

refuse disposal unit
n GB młynek m do rozdrabniania odpadków (w zlewie)

refuse dump
n GB wysypisko n śmieci

refuse lorry
n GB śmieciarka f

refuse skip
n GB pojemnik m na odpady

refusenik
n Hist Żyd, któremu odmówiono prawa do emigracji ze Związku Radzieckiego

refutable
adj [argument, claim] łatwy do obalenia or zbicia

refutation
n (of argument, proposition, theory) obalenie n

refute
vt obal|ić, -ać [argument, proposition] to refute sb udowodnić komuś, że się myli

regain
vt 1. (win back) odzysk|ać, -iwać [health, strength, sight, freedom, territory, power, seat, balance, composure, title, lead, control, consciousness] wr|ócić, -acać do (czegoś) [health, consciousness] nadr|obić, -abiać [time] to regain possession of sth odzyskać coś na własność to regain one's balance odzyskać grunt pod nogami 2. fml (return to) powrócić do (czegoś) [place]

regal
adj królewski

regale
vt podejmować [guest] (with sth czymś)

regalia
npl (royal emblems) regalia plt (official) uroczysty strój m to appear in full regalia wystąpić w paradnym stroju also hum

regally
adv po królewsku

regard
n 1. (consideration) wzgląd m (for sth na coś) out of regard for his feelings przez wzgląd na jego uczucia without regard for the rules/human rights nie zważając na przepisy/na prawa człowieka 2. (esteem) szacunek m (for sb/sth dla kogoś/czegoś) to have little regard for money nie dbać o pieniądze to hold sb/sth in high regard, to have a high regard for sb/sth wysoce sobie cenić kogoś/coś, mieć dla kogoś/czegoś wiele szacunku 3. (connection) with or in regard to the question of pay, I would like to say that... jeżeli chodzi o kwestię wynagrodzenia, chciałbym powiedzieć, że... his attitude/his policy with regard to minorities jego stosunek do/jego polityka wobec mniejszości with regard to your letter... w związku z Pańskim pismem... in this regard w tym sensie regards npl (good wishes) pozdrowienia n pl kindest or warmest regards serdeczne pozdrowienia with regards... (in letter) pozdrawiam... give them my regards pozdrów ich ode mnie as regards prep phr jeżeli chodzi o as regards the question of pay, ... jeżeli chodzi o wynagrodzenie, ... vt 1. (consider) uważać to regard sb/sth as sth uważać kogoś/coś za coś he is regarded as... uważa się go za... to regard sb/sth with contempt gardzić kimś/czymś to regard sb with suspicion traktować kogoś podejrzliwie her work is very highly regarded jej praca jest bardzo wysoko ceniona 2. fml (respect) wziąć, brać pod uwagę without regarding our wishes nie licząc się z naszym zdaniem 3. (look at) przy|jrzeć, -glądać się (komuś/czemuś) 4. fml (concern) dotyczyć

regardful
adj fml regardful of sth przywiązujący wagę do czegoś

regarding
prep (in connection with) w związku z (czymś)

regardless
prep regardless of cost/of age/of colour niezależnie od kosztów/od wieku/od koloru adv [continue, press on] mimo wszystko

regatta
n regaty plt

regency
n regencja f Regency modif regency style styl regencji regency furniture meble w stylu regencji

regenerate
vt odtw|orzyć, -arzać vi (regrow) [fragment of body] odr|osnąć, -astać [tissue] z|regenerować się

regeneration
n 1. (recreation) odrodzenie n 2. (Biol) (of fragment of body) odrastanie n (of tissue) regeneracja f

regenerative
adj odradzający się

regent
n 1. Pol, Hist regent m, -ka f 2. US Univ członek ciała zarządzającego uniwersytetem

reggae
n inv Mus reggae inv

regicide
n 1. (act) królobójstwo n 2. (person) królobój|ca m, -czyni f

regime
n 1. Pol reżim m, reżym m 2. Med fml reżim m, reżym m to be on a regime mieć narzucony reżim n 1. Pol reżim m, reżym m 2. Med fml reżim m, reżym m to be on a regime mieć narzucony reżim

regimen
n Med fml reżim m, reżym m

regiment
n 1. Mil pułk m regiment m Hist 2. fig (big group) zastępy m pl

regimental
adj a regimental band/colours odznaka/kolory pułku regimentals npl mundur m

regimentation
n (discipline) reżim m, reżym m

regimented
adj poddany reżimowi

region
n 1. Geog region m in the Oxford region w okolicach Oksfordu in the regions GB na prowincji the lower regions euph piekło 2. Anat okolica f in the back/shoulder region w okolicy pleców/barków in the region of prep phr około, w granicach (somewhere) in the region of Ł300 (coś) około 300 funtów

regional
adj regionalny

regional council
n Scot Admin samorząd m regionu (w Szkocji)

regional development
n rozwój m regionalny

regionalism
n regionalizm m

regionalist
n regionalist|a m, -ka f

register
n 1. Admin, Comm rejestr m Sch dziennik m hotel register księga gości hotelowych to keep a register prowadzić rejestr to enter sth in a register wprowadzić coś do rejestru to take the register Sch sprawdzić listę (obecności) register of births, marriages and deaths rejestr urzędu stanu cywilnego missing persons' register rejestr osób zaginionych 2. Mus, Comput rejestr m lower/middle/upper register Mus dolny/środkowy/górny rejestr 3. US (till) kasa f to ring sth up on the register wybić coś na kasie 4. Ling styl m, rejestr m 5. Print register m vt 1. (declare officially) zgł|osić, -aszać [birth, death, marriage, complaint] za|rejestrować [vehicle, company, firearm, patent, trademark] nada|ć, -wać [luggage] 2. [official] zapis|ać, -ywać [student] przyj|ąć, -mować zgłoszenie (czegoś) [birth, death, marriage] za|rejestrować [company, firearm, trademark, vehicle] he has a German-registered car ma samochód zarejestrowany w Niemczech to be registered (as) disabled/unfit for work być zarejestrowanym jako inwalida/jako niezdolny do pracy 3. [measuring instrument] wskaz|ać, -ywać [speed, temperature, pressure] [person, face, expression] wyra|żać, -zić [disapproval, disgust] [action] świadczyć o (czymś) [emotion, surprise, relief] the earthquake registered six on the Richter scale trzęsienie ziemi osiągnęło sześć stopni w skali Richtera 4. (mentally) (notice) zauważ|yć, -ać (realize) zda|ć, -wać sobie sprawę z (czegoś) I registered (the fact) that he was late zauważyłem, że się spóźnił she suddenly registered that..., it suddenly registered (with her) that... nagle zdała sobie sprawę, że... 5. (achieve, record) [bank, company] zanotować [loss, gain, success] [person] odn|ieść, -osić [victory] 6. Post wys|łać, -yłać jako przesyłkę wartościową [letter] 7. Tech zestawi|ć, -ać [parts] 8. Print zestawi|ć, -ać [printing press] vi 1. (declare oneself officially) [person] (for course, for school, for shares) zapis|ać, -ywać się (at hotel) za|meldować się (with police, for national service, for taxes) zgł|osić, -aszać się (at doctor's) za|rejestrować się I should like to register as a new student chciałbym się wpisać na listę studentów 2. (be shown) the fall in pressure had not registered nie zanotowano spadku ciśnienia 3. (mentally) the enormity of what had happened just didn't register nie zdawano sobie sprawy z potworności tego, co się wydarzyło her name didn't register with me jej nazwisko nic mi nie mówiło 4. Tech the upper part must register with the lower part górna część musi być zestawiona z dolną częścią

register office
n = registry office

registered
adj 1. [vehicle, addict, firearm, patent, voter, company, charity, child minder] zarejestrowany [shares, securities, debentures] Fin imienny [student] zapisany a registered design wzór zastrzeżony to be registered (as) disabled być zarejestrowanym jako inwalida 2. Post registered letter list polecony

registered general nurse
n GB pielęgniarka f dyplomowana

registered nurse
n US pielęgniarka f dyplomowana

registered post
n poczta f polecona to send sth by registered post wysłać coś listem poleconym

registered shareholder
n Fin właściciel m akcji imiennych

registered trademark
n znak m handlowy zastrzeżony

registrar
n 1. GB Admin urzędnik m stanu cywilnego 2. Univ = kierownik m dziekanatu 3. GB Med lekarz zatrudniony w szpitalu przygotowujący się do specjalizacji 4. GB Jur urzędnik w sądzie pierwszej instancji

registration
n 1. (for course, institution) (act) zapisanie n (period) zapisy m pl (of vehicle, birth, firearm, company) rejestracja f (of trademark or patent) zastrzeżenie n (of complaint, birth, death) zgłoszenie n (of luggage) nadanie n 2. (entry in register) wpis m (for course, institution) zgłoszenie n we have had a lot of registrations mamy mnóstwo zgłoszeń, zapisało się mnóstwo osób

registration form
n formularz m zgłoszenia

registration number
n Aut numer m rejestracyjny

registration plate
n Aut tablica f rejestracyjna

registry
n 1. GB (in church, university) archiwum n 2. Naut a ship of Panamanian registry statek pod panamską banderą

registry office
n urząd m stanu cywilnego to get married in a registry office wziąć ślub cywilny a registry office wedding ślub cywilny

regius professor
n GB Univ profesor stojący na czele katedry założonej przez monarchę

regorge
fml vt zwr|ócić, -acać [food] vi wyl|ać, -ewać się (into sth do czegoś)

regress
/'rigres/ n cofnięcie się n, regres m /ri'gres/ vi Biol cof|nąć, -ać się w rozwoju fig [civilization, economy] ule|c, -gać regresowi to regress to one's old habits powrócić do starych przyzwyczajeń to regress to childhood cofnąć się do czasów dzieciństwa

regression
n 1. Biol, Psych, Stat regresja f also fig 2. Med pogorszenie n

regressive
adj 1. Biol, Psych regresywny 2. pej [measure, policy] wsteczny [effects] uwsteczniający

regressive tax
n podatek m regresywny

regret
n żal m (about sth z powodu czegoś) it is with regret that we announce... (sb's death) z żalem zawiadamiamy... (cancellation) z przykrością zawiadamiamy... my biggest/one regret is that I didn't have children najbardziej żałuję/żałuję tylko, że nie miałem dzieci do you have any regrets about your life? czy żałujesz czegoś w swoim życiu? I have no regrets about leaving nie żałuję, że odszedłem to my great regret I'm unable to attend your wedding bardzo żałuję, ale nie będę mógł być (obecny) na twoim ślubie no regrets? bez żalu? regrets npl (apologies) przeprosiny plt give her my regrets przeproś ją ode mnie vt (prp, pt, pp -tt-) 1. (rue) po|żałować (czegoś) [action, decision, remark] to regret doing or having done sth żałować, że się coś zrobiło I regret not having kept in touch with them żałuję, że nie utrzymywałem z nimi kontaktów you'll regret this! będziesz tego żałował!, pożałujesz tego! I may live to regret this, but... może kiedyś będę tego żałował, ale... I regretted it as soon as I'd said it natychmiast pożałowałem, kiedy (tylko) to powiedziałem 2. (feel sad about) I regret to say this mówię to z przykrością or żalem we regret to announce that... z przykrością zawiadamiamy, że... I regret that I shall be unable to attend bardzo żałuję, ale nie będę mógł być obecny it is to be regretted that... niestety... należy żałować, że...

regretful
adj [air, glance, smile] pełen żalu to be regretful about sth żałować czegoś

regretfully
adv 1. (with sadness) [abandon, accept, decide] z żalem [wave] ze smutkiem [smile] smutno 2. (unfortunately) niestety

regrettable
adj it is regrettable that... niestety... szkoda, że...

regrettably
adv 1. (sadly) niestety regrettably for him niestety dla niego 2. (very) [slow, low, weak] żałośnie

regroup
vt przegrupow|ać, -ywać vi przegrupow|ać, -ywać się

regrouping
n przegrupowanie n

regt
= regiment

regular
n 1. (client) stały klient m, stała klientka f (guest) stały gość m 2. GB Mil żołnierz m zawodowy 3. US (petrol) benzyna f zwykła 4. US (team member) he's now a team regular Sport ma teraz stałe miejsce w drużynie 5. US Pol (person loyal to party) wierny zwolennik m, wierna zwolenniczka f adj 1. (fixed, evenly arranged in time) regularny, stały at regular intervals w regularnych or stałych odstępach on a regular basis regularnie to keep regular hours prowadzić regularny tryb życia to be regular in one's habits mieć stałe przyzwyczajenia regular income stały dochód to take regular exercise regularnie ćwiczyć 2. (even, symmetrical) [shape, outline, features] regularny [polygon] foremny 3. (usual) [customer, partner, visitor, time, doctor, dentist] stały [method, procedure] zwykły Comm [price, size] normalny regular fries US (medium size) średnie frytki I'm a regular listener to your programme jestem stałym słuchaczem waszego programu 4. (constant) [job] stały to be in regular employment być zatrudnionym na stałe in regular use w ciągłym użyciu 5. GB Admin, Mil [army] regularny [soldier, army officer, policeman] zawodowy [staff] stały 6. Med [breathing, pulse, heartbeat] regularny regular bowel movement regularne wypróżnienia 7. Ling [verb, conjugation, declension] regularny 8. infml (thorough) regularny infml he's a regular crook to regularny or zwyczajny oszust 9. US infml (nice) he's a regular guy równy z niego gość infml

regularity
n regularność f with unfailing regularity z niezawodną regularnością

regularize
vt 1. (make regular) u|czynić bardziej regularnym 2. (make official) u|regulować

regularly
adv regularnie

regulate
vt 1. (control by rules) u|regulować [lifestyle, activity, traffic, tendency, money supply, use] to regulate by law uregulować prawnie 2. (adjust) wy|regulować [machine, mechanism, temperature, pressure, speed] -regulated in combinations well-regulated uregulowany state-regulated regulowany przez państwo

regulated market economy
n uregulowana gospodarka f rynkowa

regulated tenancy
n GB warunki najmu gwarantujące regulowany czynsz i chroniące przed eksmisją

regulation
n 1. (rule) przepis m (legal requirement) uregulowanie n prawne, regulacja f prawna a set of regulations zbiór przepisów building regulations przepisy budowlane college/school regulation przepisy obowiązujące na uczelni/w szkole EEC regulations przepisy Unii Europejskiej fire regulations przepisy przeciwpożarowe government regulations przepisy państwowe safety regulations przepisy bezpieczeństwa traffic regulations przepisy ruchu drogowego under the new regulations zgodnie z nowymi przepisami contrary to or against the regulations wbrew przepisom to meet the regulations [person, company] stosować się do przepisów [equipment, conditions] być zgodnym z przepisami 2. (act of or process of controlling) kontrola f (of sb kogoś) to free sth from excessive regulation wyjąć coś spod nadmiernej kontroli modif (legal) [width, length] przepisowy hum (standard) [garment] przepisowy, obowiązkowy

regulator
n 1. (device) regulator m 2. (body) ciało n nadzorujące to be a regulator [person] nadzorować (coś), sprawować nadzór (nad czymś)

regulatory
adj [body, agency] nadzorujący

regulo
n GB punkt na skali w termostacie kuchenki

regurgitate
vt 1. [animal, person] zwr|ócić, -acać [food] [machine] wyrzuc|ić, -ać [drain, pipe] wyplu|ć, -wać fig 2. fig pej bezmyślnie powt|órzyć, -arzać [facts, opinions, lecture notes]

regurgitation
n (of food) zwracanie n fig pej bezmyślne powtarzanie n

rehab
n = rehabilitation

rehabilitate
vt 1. (medically) rehabilitować (to society) z |resocjalizować [handicapped person, ex-prisoner, addict, alcoholic] 2. (clear) z|rehabilitować [dissident, former leader] 3. (restore) odn|owić, -awiać [building] przywr|ócić, -acać do dawnego stanu [area] uzdr|owić, -awiać [environment]

rehabilitation
n 1. (of person) (medical) rehabilitacja f (social) resocjalizacja f 2. (restoring reputation) rehabilitacja f 3. (restoring) (of building) remont m (of area, environment) rekultywacja f modif rehabilitation course/programme program resocjalizacji

rehabilitation center
GB zob. rehabilitation centre

rehabilitation centre
US n (for the handicapped) ośrodek m integracyjny (for addicts, ex-prisoners) ośrodek m resocjalizacji

rehash
/'riha/ n pej (of song, programme) przeróbka f /'ri'ha/ vt przer|obić, -abiać [lecture, song]

rehear
vt (pt, pp reheard) Jur ponownie rozpat|rzyć, -rywać [case, lawsuit]

reheard
pt, pp rehear

rehearsal
n 1. Theat próba f (of sth czegoś) fig wstęp m fig (of sth do czegoś) to be in rehearsal być w trakcie prób 2. fml (of facts, grievances) wyliczanie n

rehearsal call
n próba f

rehearse
vt 1. Theat próbować [scene, performer] fig przygotowywać sobie [excuse] powtarzać sobie [speech] 2. fml (recount) wylicz|yć, -ać [grievances]

reheat
vt odgrz|ać, -ewać [food]

reheel
vt wymieni|ć, -ać obcasy w (czymś) [shoe]

rehouse
vt przekwaterow|ać, -ywać

reign
n (of monarch) panowanie n fig rządy plt in the reign of sb za panowania kogoś [monarch] during the reign of Churchill za rządów Churchilla reign of terror fig rządy terroru the Reign of Terror Hist terror (w czasie rewolucji francuskiej) vi [monarch] panować fig [chaos, atmosphere, silence] za|panować to reign supreme panować niepodzielnie

reigning
adj [monarch] panujący [champion] aktualny

reiki
n reiki n inv

reimburse
vt zwr|ócić, -acać [expenses] we'll reimburse you later później zwrócimy panu pieniądze the company will reimburse you for the repairs firma zwróci panu koszty naprawy

reimbursement
n (of expenses, costs) zwrot m

reimpose
vt ponownie wprowadz|ić, -ać [law, regulation]

rein
n Equest wodze f pl, lejce plt, cugle plt to take up/hold the reins chwycić/trzymać wodze or lejce or cugle fig przejąć/trzymać ster to keep a horse on a short rein trzymać konia na krótkiej wodzy to keep sb on a tight rein fig krótko kogoś trzymać his wife keeps a tight rein on his drinking żona pilnuje, żeby (dużo) nie pił to give full or free rein to sb popuścić komuś cugli fig rein back: rein back [sth] 1. zatrzym|ać, -ywać [horse] 2. fig za|hamować [expansion] ogranicz|yć, -ać [spending] rein in: rein in [sth] 1. zatrzym|ać, -ywać [horse] 2. fig ogranicz|yć, -ać [spending] za|hamować [inflation] powstrzym|ać, -ywać [person]

reincarnate
adj w innym wcieleniu vt to be reincarnated as sb/sth odrodzić się jako ktoś/coś

reincarnation
n 1. (rebirth) reinkarnacja f 2. (creature) wcielenie n (of sb/sth kogoś/czegoś)

reindeer
n (pl reindeer) Zool renifer m, ren m

reindeer moss
n Bot chrobotek m reniferowy

reinforce
vt 1. Mil, Constr wzm|ocnić, -acniać 2. um|ocnić, -acniać [feeling, prejudice, opinion, trend] zwiększ|yć, -ać [hopes] to reinforce sb's belief that... umocnić kogoś w przekonaniu, że...

reinforced concrete
n żelazobeton m, żelbet m

reinforcement
n 1. (action) wzmacnianie n 2. (support) wzmocnienie n reinforcements npl Mil posiłki plt also fig to send for reinforcements wezwać posiłki

reinforcement rod
n Constr zbrojenie n

reinsert
vt umie|ścić, -szczać z powrotem

reinstate
vt przywr|ócić, -acać na stanowisko [person] przywr|ócić, -acać [legislation, service] odbudow|ać, -ywać [team] ożywi|ć, -ać (na nowo) [belief]

reinstatement
n (of person) przywrócenie n na stanowisko (of legislation, service) przywrócenie n

reinstitute
vt przywr|ócić, -acać

reinsurance
n reasekuracja f

reinsure
vt reasekurować

reintegrate
vt ponownie włącz|yć, -ać (into sth do czegoś) to be reintegrated into society powrócić do społeczeństwa

reintegration
n reintegracja f

reinvest
vt reinwestować

reinvestment
n reinwestycja f

reinvigorate
vt (give new strength to) wzm|ocnić, -acniać [economy] (give new energy to) ożywi|ć, -ać

reissue
n Mus, Publg wznowienie n Cin powtórna dystrybucja f vt wzn|owić, -awiać [book, record] ponownie zacz|ąć, -ynać wyświetlać [film] pon|owić, -awiać [invitation, warning] ponownie wy|emitować [share certificates]

reiterate
vt stale powtarzać

reiteration
n powtórzenie n

reiterative
adj pełen powtórzeń

reject
/'ridekt/ n 1. Comm odrzut m, wybrakowany produkt m 2. fig a social reject wyrzutek m społeczeństwa /'ridekt/ modif Comm [goods, stock] wybrakowany /ri'dekt/ vt 1. odrzuc|ić, -ać [advice, decision, application, motion, invitation, candidate, manuscript, claim, suggestion, advances] od|epchnąć, -pychać [child, parent, suitor] 2. Med, Tech, Comput odrzuc|ić, -ać rejected /ri'dektid/ pp adj to feel rejected czuć się odepchniętym

reject shop
n sklep m z wybrakowanymi towarami

rejection
n 1. (of candidate, manuscript) odrzucenie n to meet with rejection spotkać się z odmową to experience rejection as a child być niekochanym dzieckiem 2. Med, Tech, Comput odrzucenie n

rejection letter
n pismo n odmowne

rejection slip
n Publg zawiadomienie n o odmowie przyjęcia manuskryptu

rejig
vt GB po|zmieniać [plans, timetable]

rejigger
vt US = rejig

rejoice
vt infml u|radować się to rejoice that... radować się, że... vi u|radować się (at or over sth z czegoś or czymś) to rejoice in sth radować się z czegoś or czymś we rejoiced to see her alive uradowaliśmy się, widząc ją żywą she rejoiced in the name of... iron nazywała się ni mniej, ni więcej tylko...

rejoicing
n infml (jubilation) radość f rejoicings npl fml (celebrations) radosne świętowanie n

rejoin
1. vt 1. (join again) ponownie wst|ąpić, -ępować do (czegoś) [club, army, organization] ponownie dołącz|yć, -ać do (kogoś/czegoś) [person, companion, regiment] [road] ponownie do|jść, -chodzić do (czegoś) [coast] ponownie po|łączyć się z (czymś) [route] to rejoin ship Naut powrócić na pokład 2. (put back together) ponownie po|łączyć 2. vt rzuc|ić, -ać w odpowiedzi

rejoinder
n (reply) replika f

rejuvenate
vt odmł|odzić, -adzać [person, skin] fig odn|owić, -awiać [furniture] ożywi|ć, -ać [area]

rejuvenation
n odmłodzenie n fig (of area) ponownie ożywienie n

rekindle
vt na nowo rozpal|ić, -ać [fire] fig na nowo rozbudz|ić, -ać [hope, interest] ponownie napędz|ić, -ać [inflation] vi [fire] rozpal|ić, -ać się ponownie [emotion] rozbudz|ić, -ać się na nowo

relaid
pt, pp relay

relapse
/'rilaps/ n Med fig ponowne pogorszenie n he had a relapse jego stan się pogorszył /ri'laps/ vi powr|ócić, -acać (into sth do czegoś) [bad habits, smoking] to relapse into silence zamilknąć ponownie he relapsed Med pogorszyło mu się

relate
vt 1. (connect) po|wiązać fig to relate sth and sth or sth to sth powiązać coś z czymś 2. (recount) opowi|edzieć, -adać [story] (to sb komuś) to relate how/that... relacjonować, jak/że... vi 1. (be connected) these two things relate te dwie rzeczy są ze sobą powiązane the figures relate to last year te cyfry dotyczą zeszłego roku everything relating to or that relates to him wszystko, co go dotyczy 2. (communicate) to relate to sb dogadywać się z kimś the way children relate to their teachers sposób, w jaki dzieci znajdują wspólny język ze swymi nauczycielami 3. (interact) to have problems relating (to others) mieć problemy we współżyciu z ludźmi 4. (respond, identify) I can't relate to the character/the painting ten bohater/obraz do mnie nie przemawia they don't speak in a way young people can relate to oni nie używają języka, który przemawiałby do młodych ludzi

related
adj 1. (in the same family) [person, language, species] spokrewniony (to sb/sth z kimś/czymś) related by marriage spowinowacony 2. (connected) to be related to sth [subject, matter, crime] być z czymś związanym the subjects/murders are related te zagadnienia/morderstwa są ze sobą powiązane or wiążą się ze sobą ...and other related subjects ...i inne podobne zagadnienia 3. Mus [key] pokrewny -related in combinations drug-/work-related mający związek z narkotykami/pracą

relation
n 1. (relative) krewn|y m, -a f Paul Presley, no relation to Elvis Paul Presley, ale niemający nic wspólnego or niespokrewniony z Elvisem 2. (connection) związek m (of sth czegoś) (with sth z czymś) (between sth and sth pomiędzy czymś a czymś) to bear no relation to sth nie mieć żadnego związku z czymś with relation to sth w związku z czymś 3. (story) relacja f (of sth z czegoś) 4. (comparison) in relation to sth w stosunku do czegoś n Math relacja f relations npl 1. (mutual dealings) stosunki m pl, relacje f pl (between sb and sb między kimś a kimś) (with sb z kimś) to have business relations with sb utrzymywać z kimś stosunki na stopie zawodowej East-West relations stosunki Wschód-Zachód 2. euph (intercourse) stosunki m pl (płciowe)

relational
adj Ling, Comput relacyjny

relational database
n Comput relacyjna baza f danych

relational model
n Comput model m relacyjny

relational operator
n Comput operator m relacyjny

relationship
n 1. (human connection) stosunki m pl, relacje f pl (with sb z kimś) to form a relationship with sb nawiązywać stosunki z kimś to have a good relationship with sb być z kimś w dobrych stosunkach a working relationship stosunki na stopie zawodowej the superpower relationship stosunki or relacje między mocarstwami a doctor-patient relationship stosunki or relacje między doktorem a pacjentem a father-son relationship stosunki or relacje między ojcem a synem an actor's relationship with the audience kontakt między aktorem a publicznością 2. (in a couple) związek m (between sb and sb pomiędzy kimś a kimś) (with sb z kimś) sexual relationship współżycie seksualne are you in a relationship? czy jesteś w stałym związku? czy jesteś z kimś (na stałe)? infml we have a good relationship między nami dobrze się układa 3. (logical or other connection) związek m (between sth and sth pomiędzy czymś a czymś) (with sth z czymś) 4. (family bond) pokrewieństwo n (between sb and sb pomiędzy kimś a kimś) (to sb z kimś) family relationships związki rodzinne

relative
n 1. (family member) krewn|y m, -a f 2. Ling (pronoun) zaimek m względny (clause) zdanie n względne adj 1. (comparative) [comfort, ease, happiness, wealth] względny, relatywny it's all relative, everything's relative wszystko jest względne he's a relative stranger to właściwie obcy człowiek we must consider the relative merits of both systems musimy porównać zalety obu systemów relative to sth (compared to) względem czegoś supply is relative to demand podaż zależy od popytu 2. Meas, Sci, Tech [density, frequency, value, velocity] względny, relatywny 3. (concerning) relative to sth dotyczący czegoś 4. Ling [pronoun, clause] względny 5. Mus [key, scale] pokrewny 6. Comput względny

relatively
adv [cheap, easy, high, small] stosunkowo, relatywnie relatively speaking... z zachowaniem wszelkich proporcji, ...

relativism
n relatywizm m

relativist
n relatywist|a m, -ka f

relativistic
adj relatywistyczny

relativity
n względność f (of sth czegoś) the theory of relativity teoria względności

relativize
vt relatywizować

relax
vt rozluźni|ć, -ać [muscle, limb, jaw, discipline] zwolni|ć, -ać [grip] odpręż|yć, -ać [body, muscle] z|łagodzić [restrictions, policy] rozpu|ścić, -szczać [hair] da|ć, -wać odpocząć (czemuś) [mind] to relax one's concentration/attention przestać uważać vi 1. (calm down) [person] uspok|oić, -ajać się relax! uspokój się, spokojnie! I won't relax until she arrives nie uspokoję się, dopóki nie przyjdzie 2. (rest) odpręż|yć, -ać się, z|relaksować się, rozluźni|ć, -ać się just relax! zrelaksuj się, rozluźnij się! 3. (loosen, ease) [grip, jaw, muscle, limb, discipline] rozluźni|ć, -ać się [policy, restrictions] zostać złagodzonym [features, face] z|łagodnieć her face relaxed into a smile twarz jej złagodniała i pojawił się na niej uśmiech

relaxant
n Med środek m zwiotczający

relaxation
n 1. (recreation) relaks m it's a form of relaxation to forma relaksu it's her only (form of) relaxation to dla niej jedyna forma relaksu what do you do for relaxation? co robisz, żeby się zrelaksować 2. (loosening, easing) (of muscle, jaw, discipline) rozluźnienie n (of grip) zwolnienie (of efforts, concentration) osłabienie n (of restrictions, policy) złagodzenie n modif [exercises, technique, session] relaksacyjny

relaxed
n [person] zrelaksowany, rozluźniony, swobodny [manner, atmosphere, discussion] swobodny [muscle] rozluźniony he's quite relaxed about it nie przejmuje się tym zbytnio

relaxer
n to be a relaxer [music] relaksować

relaxing
adj [atmosphere, activity, vacation] relaksujący

relay
1. /'rilei/ n 1. (shift) (of workers, horses) zmiana f to work in relays [rescue workers] pracować na zmianę [employees] pracować zmianowo 2. Radio, TV retransmisja f 3. Sport (also relay race) sztafeta f, bieg m sztafetowy or rozstawny (section of race) zmiana f 4. Elec przekaźnik m /'rilei/ modif Sport relay team sztafeta relay runner zawodnik biegnący w sztafecie /'rilei, ri'lei/ vt (pt, pp relayed) Radio, TV retransmitować fig przekaz|ać, -ywać [message, question] (to sb komuś) 2. vt (pt, pp relaid) położyć, kłaść jeszcze raz [carpet]

relay station
n Radio, TV stacja f przekaźnikowa

release
n 1. (liberation) uwolnienie n, wypuszczenie n (from prison) zwolnienie n the release of hostages uwolnienie zakładników on his release from prison he said... opuszczając więzienie, powiedział... 2. fig (relief) a feeling of release uczucie ulgi death came as a merciful release śmierć stała się wybawieniem 3. (of gas, steam, liquid) wypuszczenie n, spuszczenie n (of pressure) zmniejszenie n 4. Mil (of bomb) zrzucenie n (of missile) wystrzelenie n 5. (mechanism) mechanizm m zwalniający the bomb release mechanizm spustowy to pull the release pociągnąć za dźwignię 6. Journ (announcement) komunikat m 7. (of film) wejście n na ekrany (of book) wyjście n the film is now on general release film jest obecnie wszędzie wyświetlany 8. (book, film, record) have you heard his latest release? słyszałeś jego ostatnią płytę? have you read his latest release? czytałeś jego ostatnią książkę? have you seen his latest release? widziałeś jego ostatni film? 9. (deliverance) zwolnienie n the release of goods from bond zwolnienie towarów spod sekwestru the release of goods against payment zwolnienie towarów z depozytu po wniesieniu opłaty celnej 10. (of employee for training) day release modif Tech release mechanism mechanizm zwalniający vt 1. (set free) zw|olnić, -alniać [prisoner] uw|olnić, -alniać, zw|olnić, -alniać, wypu|ścić, -szczać [hostage] wyswob |odzić, -adzać [accident victim] wypu|ścić, -szczać [animal] 2. fig zw|olnić, -alniać (from sth z czegoś) [promise, obligation] to release sb from a debt umorzyć komuś dług to release sb to attend a course zwolnić kogoś na kurs 3. Tech, Phot (unlock) zw|olnić, -alniać [safety catch, clasp, shutter, handbrake, clutch] 4. (launch into fight) wypu|ścić, -szczać [arrow] zrzuc|ić, -ać [bomb] wystrzeli|ć, -wać [missile] 5. (let go of) zw|olnić, -alniać [grip, grasp, hold] pu|ścić, -szczać [object, hand, arm] he released his hold or grasp of the rope puścił linę 6. Journ wyda|ć, -wać [statement, bulletin] ogł|osić, -aszać [news] o|publikować [picture, photo] 7. Cin, Mus wprowadz|ić, -ać na ekrany [film] wyda|ć, -wać [record] 8. (relinquish) zrze|c, -kać się (czegoś) [title] 9. Med uw|olnić, -alniać [hormone, drug]

relegate
vt 1. (downgrade) z|degradować [person] przen|ieść, -osić (to sth do czegoś) odsu|nąć, -wać [issue, information] to be relegated to the role of... zostać zdegradowanym do roli... to be relegated to the margins być zepchniętym na margines his works have been relegated to oblivion jego prace poszły w zapomnienie 2. GB Sport z|degradować (to sth do czegoś) to be relegated to the third division zostać zdegradowanym or spaść do trzeciej ligi 3. fml (assign) przypis|ać, -ywać (to sth do czegoś)

relegation
n 1. (downgrading) (of person) degradacja f 2. GB Sport degradacja f, spadek m (to sth do czegoś) 3. fml (of problem, matter) przypisanie n (to sth do czegoś)

relent
vi [person, government] ust|ąpić, -ępować [weather] poprawi|ć, -ać się [storm] u|cichnąć the rain showed little sign of relenting nie zanosiło się, żeby miało przestać padać

relentless
adj [ambition] niepohamowany [advance] niepowstrzymany [urge] nieopanowany [attack, pursuit, enemy] nieustępliwy [pressure] niesłabnący [noise, activity] nieustający

relentlessly
adv 1. (incessantly) [rain, shine, argue, attack] bez przerwy 2. (mercilessly) [advance] niepowstrzymanie

relet
vt (prp -tt- pt, pp relet) ponownie wynaj|ąć, -mować

relevance
n (of issue, theory, fact, remark, information, resource, art) związek m (to sth z czymś) the relevance of politics to daily life rola polityki w codziennym życiu to be of little/great relevance to sth mieć niewielkie/wielkie znaczenie dla czegoś to have relevance for sb/sth mieć znaczenie dla kogoś/czegoś this has no relevance to the issue to nie ma związku z tą sprawą

relevant
adj 1. (pertinent) [issue, facts, remark, point, information] istotny [theory] mający znaczenie [resource] użyteczny to be relevant to sth być istotnym dla czegoś that's not relevant to the subject to nie ma związku z tą sprawą such considerations are not relevant te rozważania nie mają znaczenia 2. (appropriate, corresponding) [chapter] odpowiedni [time, period] o którym mowa a relevant document Jur dokument dotyczący sprawy relevant authorities właściwe władze to have relevant experience mieć odpowiednie doświadczenie

reliability
n (of firm, employee) solidność f (of witness, information, account) wiarygodność f (of friend, car, machine, memory) niezawodność f

reliable
adj [friend, car, machine, memory] niezawodny [employee, firm] solidny [witness, account, information] wiarygodny he's not very reliable nie można na nim zbytnio polegać a reliable source of information wiarygodne źródło informacji the weather is not very reliable pogoda jest dość niepewna

reliably
adv [operate, work] niezawodnie to be reliably informed that... mieć informację z wiarygodnego źródła, że...

reliance
n 1. (trust) zaufanie n 2. (dependence) zależność f (on sth od czegoś)

reliant
adj to be reliant on sth [person, country, industry] być uzależnionym od czegoś [drugs, welfare payments, exports, materials]

relic
n 1. (custom, object) relikt m (of sth czegoś) (building) pozostałość f (of sth czegoś) 2. Relig relikwia f

relict
n relikt m

relief
n 1. (from pain, distress, anxiety) ulga f a sigh/feeling of relief westchnienie/uczucie ulgi what a relief! co za ulga! (greatly) to my relief, he laughed zaśmiał się, więc odetchnąłem z ulgą it's a relief that the rain's stopped nareszcie przestało padać it was a relief to hear/to see that... poczułem ulgę, słysząc/widząc, że... to bring or give relief to sb przynieść komuś ulgę to seek relief from depression in drink topić smutek w alkoholu that's a relief! co za ulga! 2. (alleviation) tax relief ulga podatkowa debt relief umorzenie długu 3. (help) pomoc f (humanitarna) famine relief pomoc dla ofiar głodu to come to the relief of sb przyjść komuś z pomocą 4. US Sociol, Admin pomoc f społeczna to be on relief korzystać z pomocy społecznej 5. (diversion) odmiana f I wanted some relief from the daily routine potrzebowałem trochę odmiany w swoich codziennych zajęciach to provide light relief dostarczać rozrywki he reads magazines for light relief czyta czasopisma dla rozrywki 6. Mil (of garrison, troops) odsiecz f (of sb/sth dla kogoś/czegoś) 7. (replacement on duty) (person) zmienni|k m, -czka f (group) zmiana f 8. Art, Geog relief m high relief relief wypukły low relief relief płaski, płaskorzeźba to stand out in (sharp) relief against sth wyraźnie odcinać się od czegoś to bring or throw sth into relief uwydatnić or uwypuklić coś 9. Jur (of grievance) rekompensata f modif 1. relief operation operacja humanitarna relief programme program pomocy or pomocowy 2. (replacement) [bus, train, service] dodatkowy relief driver/guard zmiennik

relief agency
n organizacja f humanitarna

relief effort
n pomoc f humanitarna

relief fund
n fundusz m pomocowy

relief map
n mapa f plastyczna

relief organization
n organizacja f humanitarna

relief road
n objazd m (zalecony w celu rozładowania korków)

relief shift
n zmiana f

relief supplies
npl pomoc f humanitarna

relief valve
n wentyl m bezpieczeństwa

relief work
n pomoc f humanitarna

relief worker
n pracownik m organizacji humanitarnej

relieve
vt 1. (alleviate) przyn|ieść, -osić ulgę w (czymś), ulżyć w (czymś), z|łagodzić, zmniejsz|yć, -ać [pain, suffering] rozładow|ać, -ywać [tension] przełam|ać, -ywać [monotony] rozpr|oszyć, -aszać [boredom] to relieve sb's anxiety uspokoić kogoś to relieve famine przyjść z pomocą ofiarom głodu to relieve one's feelings wyładować emocje to relieve congestion Aut rozładować ruch Med zlikwidować zator 2. (brighten) ożywi|ć, -ać a black dress relieved by a string of pearls czarna suknia ożywiona sznurem pereł 3. (take away) to relieve sb of sth uwolnić kogoś od czegoś [burden, responsibility] allow me to relieve you of your coat pan pozwoli swój płaszcz to relieve sb of a post zwolnić kogoś ze stanowiska to relieve sb of command przejąć od kogoś dowództwo a pickpocket relieved him of his wallet hum kieszonkowiec pozbawił go portfela 4. (help) przy|jść, -chodzić z pomocą (komuś) [population] Mil przy|jść, -chodzić z odsieczą (komuś) [troops, town] 5. (take over from) zmieni|ć, -ać [worker, sentry] to relieve the guard zmienić straż relieved pp adj to feel relieved odczuć ulgę to be relieved to hear that... odetchnąć (z ulgą), usłyszawszy, że... to be relieved at sth z ulgą przyjąć coś [news] odetchnąć (z ulgą) na wieść o czymś [results] vr to relieve oneself euph załatwić się euph

religion
n religia f what religion is he? jakiego on jest wyznania? Christian/Muslim religion religia chrześcijańska/mahometańska freedom of religion wolność wyznania it's against my religion to niezgodne z moją religią to make a religion of sth traktować coś jak religię her work is her religion praca jest dla niej rzeczą świętą to get religion infml pej stać się bigotem pej to lose one's religion stracić wiarę

religiosity
n pej dewocja f, religianctwo n pej

religious
n zakonni|k m, -ca f adj 1. [belief, fanatic, practice, war, person, music, art] religijny religious conversion nawrócenie religious faith wiara 2. fig [care, attention] nabożny fig to do sth with religious care robić coś w nabożnym skupieniu

religious affairs
npl Pol stosunki m pl religijne

religious leader
n przywódca m religijny

religiously
adv religijnie fig (scrupulously) to follow sth religiously bezwzględnie czegoś przestrzegać

religiousness
n religijność f

reline
vt 1. Sewing podszy|ć, -wać na nowo [garment, curtains] 2. Aut zmieni|ć, -ać okładzinę (czegoś) [brakes]

relinquish
vt fml 1. (surrender) zrze|c, -kać się (czegoś) [claim, right, privilege, title, post, power] (to sb na rzecz kogoś) 2. (abandon) z|rezygnować z (czegoś) [efforts, struggle] zrzuc|ić, -ać z siebie [responsibility] to relinquish one's hold or grip rozluźnić uścisk to relinquish one's hold or grip on sth przestać coś ściskać

relinquishment
n fml (of claim, privilege) zrzeczenie się n (of sth czegoś)

reliquary
n relikwiarz m

relish
n 1. (enjoyment) to eat/drink with relish jeść/pić z lubością 2. fig to have relish for sth lubić coś with relish [sing, perform] z wyraźną przyjemnością she announced the news with relish ogłosiła tę wiadomość z wyraźnym zadowoleniem 3. (flavour) smak m fig (appeal) smaczek m 4. Culin dodatek m zaostrzający smak vt 1. delektować się (czymś) [food] 2. fig cieszyć się z (czegoś) [opportunity, prospect] he relishes the sight cieszy go ten widok I don't relish the thought or prospect of telling her the news perspektywa przekazania jej tej wiadomości (bynajmniej) nie napawa mnie entuzjazmem

relive
vt przeży|ć, -wać ponownie (in imagination) powr|ócić, -acać we wspomnieniach do (czegoś)

rellie
n Austral infml krewnia|k m, -czka f your rellies twoja rodzinka f infml

reload
vt ponownie za|ładować [firearm] to reload a camera założyć nowy film w aparacie

relocate
vt przen|ieść, -osić [employee, offices] (to sth do czegoś) Comput przemie|ścić, -szczać vi [company] przen|ieść, -osić się [employee] przeprowadz|ić, -ać się

relocation
n (of company) przeniesienie n (of refugees, population) przesiedlenie n (of employee) (being transferred) przeniesienie n (moving to another town) przeprowadzka f Comput relokacja f modif relocation costs/expenses (of employee) koszty/wydatki związane ze zmianą miejsca zamieszkania

relocation allowance
n dodatek m na zagospodarowanie się

relocation package
n materiały m pl informacyjne dla przeprowadzających się

reluctance
n 1. (disinclination) niechęć f they showed reluctance to cooperate demonstrowali wyraźną niechęć do współpracy they agreed, but with great reluctance zgodzili się, ale bardzo niechętnie to make a show of reluctance ostentacyjnie się ociągać 2. Elec opór m magnetyczny, reluktancja f

reluctant
adj (unwilling) niechętny they were reluctant to admit they had been wrong nie chcieli przyznać się do błędu she is a rather reluctant celebrity stała się gwiazdą trochę wbrew samej sobie they gave their reluctant consent to the proposal niechętnie przystali na tę propozycję

reluctantly
adv [agree] niechętnie [act, decide] z ociąganiem

rely
vi 1. (be dependent) to rely on sth [person, group] być uzależnionym od czegoś [subsidy, aid] [economy, system] opierać się na czymś [exports, industry, method] [plant] funkcjonować w oparciu o coś [technology] [government] uciekać się do czegoś [deterrent] opierać się na czymś [army] he relies on her for everything jest od niej pod każdym względem uzależniony 2. (count) to rely on sb/sth liczyć na kogoś/coś you can rely on me możesz na mnie liczyć she cannot be relied (up)on to help nie można liczyć na jej pomoc don't rely on their being on time nie licz na to, że będą na czas you can't rely on the evening being a success nie można liczyć na udany wieczór 3. (trust in) to rely on sb/sth polegać na kimś/czymś he can't be relied (up)on nie można na nim polegać

remailer
n (on Internet) anonimowy nadawca m poczty elektronicznej, remailer m

remain
vi 1. (be left) pozosta|ć, -wać not much remains of the building niewiele pozostało z tego budynku a lot remains to be done pozostało jeszcze wiele do zrobienia the fact remains that... pozostaje faktem, że... it remains to be seen whether... okaże się, czy... it only remains for me to say... pozostaje mi tylko powiedzieć... 2. (stay) [person, memory, trace, problem, doubt] pozosta|ć, -wać he remained standing nie usiadł he remained seated nie wstał to remain silent nie odzywać się to remain hopeful nadal mieć nadzieję to let things remain as they are zostawić wszystko, tak jak jest to remain with sb all his/her life [memory] nie opuścić kogoś do końca życia if the weather remains fine jeśli ładna pogoda się utrzyma 'I remain, yours faithfully' "łączę wyrazy szacunku" remaining prp adj pozostały for the remaining months of my life przez te kilka miesięcy życia, które mi jeszcze zostały

remainder
n 1. (remaining things, money, people, time) reszta f for the remainder of the day przez resztę dnia 2. Math reszta f 3. Jur prawo własności zawieszone do czasu wygaśnięcia prawa obecnego właściciela remainders npl Comm pozostałości f pl vt wyprzeda|ć, -wać [books, goods]

remains
npl 1. (of meal, fortune, building, city) pozostałości f pl, resztki f pl literary remains dzieła wydane pośmiertnie 2. (corpse) szczątki m pl human remains ludzkie szczątki

remake
/'rimeik/ n Cin nowa wersja f, remake m /'ri'meik/ vt (pt, pp remade) przer|obić, -abiać Cin na|kręcić nową wersję (czegoś) [film]

remand
Jur n to be on remand (in custody) przebywać w areszcie śledczym (on bail) zostać wypuszczonym na wolnośći za kaucją vt to be remanded in custody zostać tymczasowo aresztowanym to be remanded on bail wyjść na wolność za kaucją to be remanded to a higher court zostać przekazanym do wyższej instancji the case was remanded for a week rozprawa została odroczona o tydzień

remand centre
n areszt m śledczy

remand home
n izba f zatrzymań dla nieletnich

remand prisoner
n więzień m w areszcie śledczym

remand wing
n skrzydło n dla tymczasowo aresztowanych

remark
n 1. (comment, note) uwaga f (about sth dotycząca czegoś) opening/closing remarks uwagi wstępne/końcowe keep your remarks to yourself zachowaj swoje uwagi dla siebie 2. (notice) worthy of remark wart odnotowania to escape remark umknąć uwadze vt 1. (comment) zauważyć to remark that... zauważyć, że... 'strange!' she remarked "dziwne!", zauważyła 2. fml (notice) zauważ|yć, -ać [change, gesture] to remark that... zauważyć, że... remark on, remark upon: remark on or upon [sth] robić or czynić uwagi na temat (czegoś) [conduct, dress, weather]

remarkable
adj [performance, ease, person] niezwykły it's remarkable that... to niezwykłe, że...

remarkably
adv [talented] niezwykle [stupid] niesamowicie she is remarkably well, considering what she's been through biorąc pod uwagę to, co przeszła, jest w nadzwyczaj dobrej formie

remarriage
n powtórne małżeństwo n

remarry
vt [man] powtórnie się ożenić z (kimś) [woman] powtórnie wyjść za mąż za (kogoś) vi [man] powtórnie się ożenić [woman] powtórnie wyjść za mąż

remaster
vt Audio digitally remastered przetworzony cyfrowo

rematch
n Sport rewanż m

remediable
adj remediable situation sytuacja do naprawienia

remedial
adj 1. [measures] naprawczy to take remedial action przedsięwziąć środki naprawcze 2. Med [treatment] leczniczy remedial exercises gimnastyka korekcyjna 3. Sch [class] wyrównawczy remedial French course zajęcia wyrównawcze z francuskiego remedial education nauczanie uczniów z problemami w nauce

remedy
n (medicine) lekarstwo n, remedium n also fig (for sth na coś) Jur zadośćuczynienie n to be beyond (all) remedy [disorder, condition] być nieuleczalnym [situation] być nie do naprawienia vt naprawi|ć, -ać [situation] the situation cannot be remedied sytuacja jest nie do naprawienia desperate diseases require desperate remedies dramatyczne sytuacje wymagają dramatycznych rozwiązań

remember
vt 1. (have in mind) za|pamiętać [fact, name, place, event, person] to remember that... pamiętać, że... it must be remembered that... należy pamiętać, że... remember that he was only 20 at the time pamiętaj, że miał wtedy tylko 20 lat she remembers leaving her watch on the table pamięta, że zostawiła zegarek na stole I remember him saying something about a meeting pamiętam, że mówił coś o jakimś zebraniu I remember him as a very dynamic man pamiętam go jako człowieka bardzo energicznego I remember a time when... pamiętam czasy, kiedy... I don't remember anything about it nic z tego nie pamiętam I can never remember names nigdy nie mogę zapamiętać imion I wish I had something to remember him by chciałbym mieć coś, co by mi go przypominało I've been working here for longer than I care to remember pracuję tu już tak długo, że nawet nie pamiętam od kiedy that's worth remembering to warto zapamiętać a night to remember niezapomniana noc this year will be remembered as a turning point in our history ten rok pozostanie w pamięci jako punkt zwrotny w naszej historii 2. (not forget) did you remember to get a newspaper/feed the cat? nie zapomniałeś kupić gazety/nakarmić kota? remember that it's fragile pamiętaj or nie zapominaj, że to jest bardzo delikatne remember where you are nie zapominaj, gdzie jesteś to remember sb in one's prayers pamiętać o kimś w swoich modlitwach he always remembers me on my birthday zawsze pamięta or nigdy nie zapomina o moich urodzinach she remembered me in her will pamiętała o mnie w swoim testamencie 3. (bring to one's mind) przypom|nieć, -inać sobie I can't remember her name for the moment nie mogę sobie przypomnieć jej imienia I remembered having read it when I was young przypomniałem sobie, że w młodości to czytałem 4. (commemorate) upamiętni|ć, -ać [battle, war dead] 5. (convey greetings from) to remember sb to sb pozdrowić kogoś od kogoś she asks to be remembered to you prosiła, żeby cię pozdrowić vi pamiętać if I remember correctly or rightly o ile dobrze pamiętam not as far as I remember nie, o ile dobrze pamiętam vr to remember oneself opamiętać się

remembrance
n 1. (memento) pamiątka f 2. (memory) wspomnienie n in remembrance of sb dla upamiętnienia kogoś

remembrance ceremony
n uroczystość f upamiętniająca

remind
vt przypom|nieć, -inać to remind sb of sth przypominać coś komuś to remind sb to do sth przypomnieć komuś, żeby coś zrobił he reminds me of my brother przypomina mi mojego brata to remind sb that... przypomnieć komuś, że... you are reminded that... przypomina się, że... I forgot to remind her about the meeting zapomniałem jej przypomnieć o zebraniu that reminds me... a propos... vr to remind oneself that... mówić sobie, że...

reminder
n przypomnienie n (of sth o czymś) a reminder to sb to do sth przypomnienie dla kogoś, żeby coś zrobił (letter of) reminder Admin upomnienie to be a reminder of the problems faced by parents być przykładem problemów, z jakimi stykają się rodzice reminders of the past ślady przeszłości

reminisce
vi wspominać (about sth coś)

reminiscence
n 1. (recollection) wspomnienie n to smile in reminiscence uśmiechnąć się na samo wspomnienie 2. (past experience) reminiscencja f

reminiscent
adj to be reminiscent of sb/sth przypominać kogoś/coś

reminiscently
adv [smile, look] z rozrzewnieniem to talk reminiscently of sth/sb wspominać coś/kogoś

remiss
adj it was remiss of him not to reply to niedbalstwo z jego strony, że nie odpowiedział

remission
n 1. (of sentence, debt, fee) umorzenie n 2. Med remisja f 3. Relig (of sins) odpuszczenie n 4. (deferment) odłożenie n na później

remit
/'rimit/ n it's outside my remit to nie leży w mojej gestii to exceed one's remit przekroczyć swoje kompetencje /ri'mit/ vt (prp, pt, pp -tt-) 1. (send back) od|esłać, -syłać [case, problem] (to sth do czegoś) 2. (reduce) um|orzyć, -arzać [debt, penalty] 3. (send) przes|łać, -yłać [money] 4. (postpone) przesu|nąć, -wać [payment] 5. Relig odpu|ścić, -szczać [sin] /ri'mit/ vi (prp, pt, pp -tt-) (abate) ust|ąpić, -ępować

remittal
n (of sins) odpuszczenie n

remittance
n 1. (payment) przekaz m 2. (allowance) renta f

remittance advice
n nota f przekazu

remittent
adj Med [fever, symptoms] nawracający

remix
Mus n remiks m vt ponownie z|miksować

remnant
n (of food, commodity, building) resztka f, pozostałość f Comm (of fabric) resztka f (of past, ideology) pozostałość f

remodel
vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) z|reorganizować [company, institution] zmieni|ć, -ać [policy] przemodelować [constitution] zmieni|ć, -ać kształt (czegoś) [nose] przeprojektow|ać, -ywać [house, town]

remold
GB zob. remould

remonstrance
n fml protest m

remonstrate
fml vt za|protestować (that że) vi za|protestować she remonstrated with him over his selfish attitude zganiła go za egoistyczną postawę

remorse
n wyrzuty m pl sumienia a fit of remorse przypływ skruchy she felt no remorse for her crime nie czuła wyrzutów sumienia or skruchy za popełnioną zbrodnię

remorseful
adj [person, apology, confession] pełen skruchy

remorsefully
adv [speak, cry] ze skruchą

remorseless
adj 1. [brutal] pozbawiony skrupułów 2. (relentless) [ambition] nieposkromiony [progress] niepowstrzymany [enthusiasm] niepohamowany [optimism] niepoprawny

remorselessly
adv (brutally) bezlitośnie (relentlessly) [march, advance, progress] niepowstrzymanie

remorselessness
n (cruelty) brak m skrupułów

remote
n 1. Radio, TV przekaz m spoza studia 2. Audio infml (gadget) pilot m adj 1. (distant) [era, antiquity] zamierzchły [country, planet] odległy [ancestor] daleki in the remote future w dalekiej przyszłości in the remote past w zamierzchłej przeszłości in the remote distance w oddali in the remotest corner of Asia w odległym zakątku Azji 2. (isolated) [area, village] oddalony remote from society poza społeczeństwem the leaders are too remote from the people przywódcy za bardzo oddalili się od zwykłych ludzi 3. fig (aloof) [person] wyniosły 4. (slight) [chance, connection, resemblance] niewielki I haven't (got) the remotest idea nie mam najmniejszego pojęcia there is only a remote possibility that they survived szansa na ich ocalenie jest bardzo niewielka 5. Comput [printer, terminal] zdalny

remote access
n Comput dostęp m zdalny

remote central locking
n Aut centralny zamek m (sterowany pilotem)

remote control
n 1. (gadget) pilot m 2. (technique) zdalne sterowanie n to operate sth by remote control zdalnie sterować czymś

remote damage
n Jur szkoda f pośrednia

remote job entry
n Comput zdalne wprowadzanie n zadań

remote sensing
n teledetekcja f

remote surveillance
n system m telewizji przemysłowej

remote-controlled
adj zdalnie sterowany

remotely
adv 1. (at a distance) [located, situated] na odludziu remotely operated zdalnie sterowany 2. (slightly) [resemble] trochę he's not remotely interested on nie jest ani trochę zainteresowany it is remotely possible that... istnieje jakaś niewielka możliwość, że... this does not taste remotely like caviar to ani trochę nie przypomina smakiem kawioru I don't look remotely like him ani trochę nie jestem do niego podobny remotely related events luźno ze sobą powiązane wydarzenia

remoteness
n 1. (isolation) oddalenie n (from sth od czegoś) his remoteness from the electorate jego oderwanie od wyborców 2. (in time) oddalenie n w czasie 3. (of person) wyniosłość f (from sb wobec kogoś)

remould
US /'rimld/ n Aut bieżnikowana opona f /'ri'mld/ vt 1. GB Aut bieżnikować 2. fig (transform) z|restrukturyzować [company, institution] odmieni|ć, -ać [person, personality]

remount
vt 1. ponownie wsi|ąść, -adać na (coś) [bicycle] ponownie dosi|ąść, -adać (czegoś) [horse] ponownie w|ejść, -chodzić na (coś) [hill, stairs, ladder] 2. Art ponownie wystawi|ć, -ać [play] ponownie z|organizować [exhibition] zmienić ramy (czegoś) [picture] vi [cyclist] ponownie wsi|ąść, -adać na rower [rider] ponownie dosi|ąść, -adać konia

removable
adj (adhesive) usuwalny (construction) ruchomy

removal
n 1. (elimination) (of barrier, threat) usunięcie n (of tax, subsidy) zniesienie n (of doubt, worry) rozwianie n 2. (cleaning) usunięcie n for the removal of grease stains do usuwania plam z tłuszczu stain removal usuwanie plam 3. Mil (withdrawal) wycofanie n 4. Med usunięcie n 5. (change of home, location) przeprowadzka f (from sth z czegoś) (to sth do czegoś) 6. (dismissal) (of employee) zwolnienie n after his removal from office po usunięciu go ze stanowiska 7. (of demonstrators, troublemakers) usunięcie n 8. (collecting) he's responsible for removal of the rubbish/boxes (on) zajmuje się usuwaniem śmieci/starych kartonów 9. (transfer) (of patient, prisoner) przeniesienie n 10. (killing) euph zlikwidowanie n modif removal costs koszty przeprowadzki removal firm firma przeprowadzkowa

removal expenses
npl koszty m pl związane z przeprowadzką

removal man
n pracownik m firmy przeprowadzkowej

removal order
n Jur nakaz m opuszczenia kraju

removal van
n samochód m do przeprowadzek

remove
n fml to be at one remove from sth być o krok od czegoś to be at many removes from sth być dalekim od czegoś vt 1. usu|nąć, -wać [object, passage, paragraph, word, stain, tumour, breast, organ] zd|jąć, -ejmować [clothes, shoes] zn|ieść, -osić [tax, subsidy] she removed her hand from his shoulder zdjęła mu rękę z ramienia over 30 bodies were removed from the rubble spod gruzów wydobyto ciała ponad 30 osób to remove a child from a school zabrać dziecko ze szkoły to remove goods from the market wycofać towary z rynku to remove industry from state control uwolnić przemysł spod kontroli państwa to remove sb's name from a list skreślić nazwisko kogoś z listy to be removed to hospital GB zostać zabranym do szpitala to remove one's make-up zmyć makijaż to remove unwanted hair from one's legs wydepilować sobie nogi 2. (oust) zw|olnić, -alniać [employee] to remove sb from office usunąć kogoś ze stanowiska to remove sb from power odebrać komuś władzę 3. (dispel) rozwi|ać, -ewać [suspicion, fears, doubt] usu|nąć, -wać [obstacle, difficulty, threat] zabi|ć, -jać [boredom] 4. (kill) euph usu|nąć, -wać [person] 5. Comput usu|nąć, -wać vi fml przeprowadz|ić, -ać się they have removed from London to the country przeprowadzili się z Londynu na wieś vr to remove oneself hum wynieść się infml (to sth dokądś) removed pp adj 1. to be far removed from reality/truth być dalekim od rzeczywistości/prawdy 2. (in kinship) cousins once removed dalsi kuzyni

remover
n (person) pracownik m firmy przeprowadzkowej stain remover

remunerate
vt wynagr|odzić, -adzać (for sth za coś)

remuneration
n fml wynagrodzenie n

remunerative
adj fml opłacalny

renaissance
n (of culture, interest) renesans m

renal
adj renal failure/function wada/funkcja nerek

renal dialysis
n Med dializa f

renal specialist
n nefrolog m

renal unit
n oddział m nefrologii

rename
vt przemianow|ać, -ywać, przechrzcić

renascent
adj odradzający się

rend
vt (pt, pp rent) roz |edrzeć, -dzierać also fig

render
n Constr zaprawa f vt 1. (cause to become) to render sb homeless pozbawić kogoś dachu nad głową to render sth impossible uniemożliwić coś, uczynić coś niemożliwym to render sth harmless unieszkodliwić coś to render sth lawful zalegalizować coś to render sb unconscious zamroczyć kogoś to render sb speechless odebrać komuś mowę 2. (provide) wy|świadczyć [service] (to sb komuś) to render assistance/aid przyjść z pomocą (to sb komuś) for services rendered za wyświadczone usługi 3. (give) odda|ć, -wać [homage] (to sb komuś) okaz|ać, -ywać [respect, allegiance] (to sb komuś) to render one's life for sth oddać życie za coś 4. Art, Literat, Mus odda|ć, -wać [mood, style] wykon|ać, -ywać [piece] 5. (translate) odda|ć, -wać [nuance] prze|tłumaczyć [text, phrase] (into sth na coś) 6. Comm (submit) złożyć, składać [statement] to render an account of sth rozliczyć się z czegoś 7. Jur wyda|ć, -wać [judgement, decision] 8. Constr zaprawi|ć, -ać [wall, surface] 9. (melt down) render down render down: render [sth] down przet|opić, -apiać [fat] wyt|opić, -apiać tłuszcz z (czegoś) [carcass, meat] render up: render up [sth] liter złożyć, składać [arms] odda|ć, -wać [soul, treasure]

rendering
n 1. Art, Literat, Mus interpretacja f (of sth czegoś) 2. (translation) tłumaczenie n (of sth czegoś) 3. Constr (plaster) zaprawa f

rendezvous
n (pl rendezvous) 1. (meeting) spotkanie n rendez-vous n inv dat (of lovers) randka f schadzka f, rendez-vous n inv dat to have a rendezvous with sb spotkać się z kimś 2. (place) miejsce n spotkania vi (meet) spot|kać, -ykać się (with sb z kimś)

rendition
n Art, Literat, Mus interpretacja f

renegade
n 1. (abandoning beliefs) zdra|jca m, -czyni f, renegat m 2. (rebel) buntownik m

renege
vi to renege on a promise/an agreement nie dotrzymać obietnicy/umowy

renegotiate
vt renegocjować [deal, contract]

renegotiation
n renegocjacje f pl (of sth czegoś)

renegue
vi = renege

renew
vt odn |owić, -awiać [acquaintance, vow, promises, relations] przedłuż|yć, -ać [contract] przedłuż|yć, -ać ważność (czegoś) [passport] uzupełni|ć, -ać [stock] wzn|owić, -awiać [efforts, negotiations] zmieni|ć, -ać [tyres] to renew a library book przedłużyć termin zwrotu wypożyczonej książki renewed pp adj [interest, optimism, energy] nowy renewed attacks/calls ponawiane ataki/wezwania

renewable
n renewables odnawialne źródła n pl energii adj (resources, supply) odnawialny

renewal
n (of subscription, lease) odnowienie n (of passport) przedłużenie n ważności (of diplomatic relations, hostilities) wznowienie n (of premises, drains) remont m to come up for renewal stracić ważność modif renewal date data ważności renewal form formularz podania o przedłużenie ważności renewal fee opłata za przedłużenie ważności

rennet
n podpuszczka f

renounce
vt zrze|c, -kać się (czegoś) [title, claim, right, nationality] wyrze|c, -kać się (czegoś) [habit, family, friend, faith, violence] porzu c|ić, -ać [strategy, party] wycof|ać, -ywać się z (czegoś) [agreement, treaty] vi Games doda|ć, -wać nie do koloru

renovate
vt odn|owić, -awiać, wy|remontować [building] odn|owić, -awiać [statue] wy|remontować [vehicle] naprawi|ć, -ać [electrical appliance]

renovation
n (process) (of building, vehicle) remont m (of statue) renowacja f property in need of renovation budynek do remontu renovations npl remont m modif [work, scheme] remontowy

renovation grant
n zasiłek m remontowy

renown
n renoma f of world/international renown o światowej/międzynarodowej renomie

renowned
adj renowned for sth znany z czegoś

rent
1. pt, pp rend 2. n (for accommodation) czynsz m two months' rent in advance czynsz za dwa miesiące z góry for rent do wynajęcia modif rent control kontrola czynszów rent strike strajk lokatorów vt 1. (hire) wynaj|ąć, -mować [house, apartment] wypożycz|yć, -ać [car, TV] 2. (let) rent out vi 1. [tenant, landlord] wynaj|ąć, -mować pokój/mieszkanie he's renting to students wynajmuje pokoje studentom 2. [property] to rent for Ł 600 a month być wynajmowanym za 600 funtów miesięcznie rented pp adj [room, villa] wynajęty [car, phone] wypożyczony rent out: rent out [sth], rent [sth] out wynaj|ąć, -mować (to sb komuś)

rent agreement
n umowa f najmu

rent arears
npl zaległości f pl w płaceniu czynszu

rent book
n książeczka f opłat za mieszkanie

rent boy
n męska prostytutka f

rent collector
n osoba f, która pobiera opłaty za czynsz

rent rebate
n zniżka f czynszu

rent tribunal
n GB Jur sąd rozstrzygający spory dotyczące czynszów i wynajmu nieruchomości

rent-a-crowd
adj infml a rent-a-crowd event impreza, której organizatorzy starają się ściągnąć jak największą liczbę osób

rent-a-mob
n infml najemni awanturnicy m pl

rent-controlled
adj objęty kontrolą czynszów

rent-free
adj [house] wolny od czynszu adv [live, use] bez opłaty czynszowej

rental
n 1. (money) (for premises) czynsz m (for car, TV) opłata f za wypożyczenie line rental abonament telefoniczny monthly rental (for premises) miesięczny czynsz (for car, TV) opłata za wypożyczenie na miesiąc the weekly rental for the TV is Ł2 wypożyczenie telewizora na tydzień kosztuje dwa funty 2. (business) (of premises) wynajem m (of cars, equipment) wypożyczanie n rental business wypożyczalnia 3. (act) (of premises) wynajęcie n (of car, equipment) wypożyczenie n monthly rental wynajęcie/wypożyczenie na miesiąc

rental agreement
n umowa f najmu

rental building
n US budynek m z mieszkaniami do wynajęcia

rental company
n wypożyczalnia f

rental income
n dochód m z wynajmu

renter
n 1. [tenant] najemca m 2. (landlord) oddający m w najem

renumber
vt przenumerow|ać, -ywać, zmien|ić, -iać numerację (czegoś)

renunciation
n (of faith, family, friend, pleasure) wyrzeczenie się n (of sb/sth kogoś/czegoś) (of right, nationality, title, succession) zrzeczenie się n (of sth czegoś)

reoccupy
vt ponownie zaj|ąć, -mować [territory, place]

reoffend
vi ponownie popełni|ć, -ać wykroczenie

reopen
vt ponownie otw|orzyć, -ierać [shop, discussion, debate] to reopen old wounds fig rozdrapywać stare rany fig vi [school, shop] zostać ponownie otwartym [trial, talks, play] wzn|owić, -awiać

reopening
n ponowne otwarcie n

reorder
n ponowe zamówienie n vt zam|ówić, -awiać ponownie vi złożyć, składać ponowe zamówienie

reorganization
n reorganizacja f

reorganize
vt z|reorganizować [office, industry] vi z|reorganizować się

rep
1. n 1. Comm, Ind = representative przedstawiciel m, -ka f 2. Theat repertory 2. n Tex ryps m

repackage
vt 1. Comm (package again) za|pakować na nowo (package differently) przepakow|ać, -ywać 2. fig inaczej przedstawi|ć, -ać [pay offer] zmieni|ć, -ać wizerunek (kogoś) [politician, media personality]

repaid
pt, pp repay

repaint
vt odmalow|ać, -ywać

repair
1. n 1. naprawa f Constr, Naut remont m to be under repair [building, ship] być w remoncie the repairs to the roof cost Ł900 naprawa dachu kosztowała or remont dachu kosztował 900 funtów we have carried out the necessary repairs dokonaliśmy niezbędnych napraw to be (damaged) beyond repair nie nadawać się do naprawy 'road under repair' "roboty drogowe" 2. fml (condition) to be in good/bad repair, to be in a good/bad state of repair być w dobrym/złym stanie to keep sth in good repair utrzymywać coś w dobrym stanie vt 1. naprawi|ć, -ać, z|reperować [clothes, road, clock, machine] Naut wy|remontować [hull] 2. fml fig naprawi|ć, -ać [wrong, relations] 2. vi fml (go) uda|ć, -wać się

repair kit
n podręczny zestaw m narzędzi

repairable
adj [article] nadający się do naprawy [wrong, situation] do naprawienia

repairer
n to be a watch repairer naprawiać zegarki

repairman
n (pl -men) człowiek m dokonujący napraw

repaper
vt zmieni|ć, -ać tapetę w (czymś) [room]

reparation
n fml zadośćuczynienie n to make reparation for sth dać zadośćuczynienie za coś reparations npl Pol reparacje f pl

repartee
n 1. (conversation) błyskotliwa wymiana f zdań 2. (wit) błyskotliwość f 3. (reply) cięta odpowiedź f

repast
n liter posiłek m

repatriate
vt repatriować also Fin [refugees, immigrants, capital]

repatriation
n repatriacja f also Fin modif repatriation scheme program repatriacji

repay
vt (pt, pp repaid) 1. spłac|ić, -ać [person, sum, loan, debt] 2. odwdzięcz|yć, -ać się za (coś), odpłac|ić, -ać za (coś) [hospitality, debt] to repay a debt of gratitude spłacić dług wdzięczności how can I ever repay you (for your kindness) jak ja ci się odwdzięczę (za twoją dobroć) you've been very hospitable, I hope one day I will be able to repay you byłeś taki gościnny, mam nadzieję, że kiedyś będę mógł się odwdzięczyć 3. fml (reward) this book repays careful reading warto dokładnie przeczytać tę książkę

repayable
adj spłacalny repayable in instalments spłacalny w ratach

repayment
n (process) spłata f (on sth czegoś) (sum of money) rata f spłaty to fall behind with one's repayments spóźniać się ze spłatami

repayment mortgage
n hipoteka f ze spłatą kwoty głównej i odsetek przez cały czas umowy

repayment schedule
n harmonogram m spłat

repeal
n Jur (of law) uchylenie n (of sth czegoś) vt uchyl|ić, -ać

repeat
n 1. (of event, performance, act) powtórzenie n, powtórka f 2. Radio, TV powtórka f 3. Mus powtórzenie n, repetycja f modif [attack, attempt, offer, order] powtórny [performance] powtórzony repeat offender Jur recydywist|a -ka repeat prescription Med recepta powtarzana vt 1. powt|órzyć, -arzać [word, action, success, programme] pon|owić, -awiać [offer] Sch powt|órzyć, -arzać, repetować [year] powt|órzyć, -arzać [course] powt|órzyć, -arzać, zdawać ponownie [test] to repeat that... powtarzać, że... to be repeated [event, attack] powtórzyć się [programme] zostać powtórzonym [offer] zostać ponowionym 2. Mus powt|órzyć, -arzać [movement, motif] vi cucumbers repeat on me euph odbija mi się ogórkami infml vr to repeat oneself powtarzać się history is repeating itself historia się powtarza

repeatable
adj not to be repeatable [words, remarks] nie nadawać się do powtórzenia

repeated
adj 1. [criticisms, difficulties] powtarzający się [warnings, requests, refusals, efforts, attempts] wielokrotny [requests, efforts, attempts] wielokrotnie ponawiany [warnings] wielokrotnie powtarzany [defeats, setbacks] następujące po sobie 2. Mus [movement, theme] powtarzający się

repeatedly
adv ciągle, wielokrotnie

repeater
n 1. (gun) pistolet m wielostrzałowy 2. (watch) repetier m 3. Elec wzmacniak m 4. US Sch drugoroczn|y m, -a f, repetent m, -ka f 5. US Jur (habitual offender) recydywist|a m, -ka f

repeating firearm
n broń f palna wielostrzałowa

repeg
vt (prp, pt, pp -gg-) Fin ponownie zamr|ozić, -ażać [prices]

repel
vt (prp, pt, pp -ll-) 1. (defeat) od|eprzeć, -pierać [invader, attack] 2. (disgust) odpychać she was repelled by him wydał jej się odpychający, budził w niej odrazę 3. Elec, Phys [electric charge] od|epchnąć, -pychać [surface] nie wchłaniać (czegoś) [water]

repellent
adj [idea] budzący odrazę [smell] odrażający [image] odpychający insect repellent

repent
vt żałować (czegoś) vi żałować, odczuwać żal marry in haste, repent at leisure co nagle, to po diable (o małżeństwie)

repentance
n żal m, skrucha f

repentant
adj to be repentant okazywać żal or skruchę

repercussion
n 1. (consequence) reperkusja f (of sth czegoś) (for sth dla czegoś) to have repercussions mieć reperkusje 2. Phys (recoil) odbicie n

repertoire
n repertuar m

repertory
n 1. to work in repertory być członkiem stałego zespołu teatralnego 2. = repertoire

repertory company
n teatr m repertuarowy

repetition
n (activity) powtarzanie n (instance) powtórzenie n

repetitious
adj [job, work] monotonny [tune] pełen powtórzeń

repetitive
adj = repetitious

repetitive strain injury
n Med zespół m RSI

repetitively
adv co jakiś czas

repetitiveness
n (monotony) monotonia f repetitiveness of style styl pełen powtórzeń

rephrase
vt uj|ąć, -mować inaczej [point, question]

repine
vi liter narzekać (at sth na coś)

replace
vt 1. (put back) od|łożyć, -kładać na miejsce [book] to replace the receiver odłożyć słuchawkę to replace a lid on sth przykryć coś z powrotem to replace a cork z powrotem zakorkować 2. (take place of) zast|ąpić, -ępować 3. (exchange) wymieni|ć, -ać (with sb/sth na kogoś/coś) 4. euph (dismiss) zw|olnić, -alniać 5. Comput zast|ąpić, -ępować

replaceable
adj wymienialny

replacement
n 1. (person) to be a replacement for sb zastępować kogoś (for sb kogoś) 2. Comm we will give you a replacement (article) wymienimy to panu 3. (instance) wymiana f 4. (spare part) część f zapasowa modif [staff] zastępujący [engine, part] zapasowy replacement cost koszty wymiany

replant
vt przesa dz|ić, -ać [tree]

replay
/'riplei/ n Sport 1. (match) powtórzony mecz m 2. (sequence) powtórka f, replay m action replay, instant replay US powtórka, replay /'ri'plei/ vt 1. Mus za|grać jeszcze raz [piece] 2. Audio pu|ścić, -szczać jeszcze raz [cassette, disc] 3. Sport powtórnie roz|egrać, -grywać [match]

replenish
vt uzupełni|ć, -ać [stock, account] zaopat|rzyć, -rywać [larder, shop] ponownie zapełni|ć, -ać [shelves] may I replenish your glass? napije się pan jeszcze?

replenishment
n (of stock, account) uzupełnienie n (of larder, shop) zaopat rzenie n

replete
adj 1. (after eating) syty replete with sth objedzony czymś 2. (fully supplied) pełny (with sth czegoś)

repletion
n fml sytość f

replica
n replika f (of sth czegoś)

replicate
vt powt|órzyć, -arzać [success, result] s|kopiować [document] naśladować [style] vi Med [virus, DNA] replikować

replication
n Biol replikacja f fig (of error) powielanie n (of result) powtarzanie n

reply
n odpowiedź f Jur replika f in reply to sth w odpowiedzi na coś to make no reply nie odpowiedzieć vt odpowi |edzieć, -adać he replied that... odpowiedział, że... vi odpowi |edzieć, -adać also Jur (to sb/sth komuś/na coś)

repo man
n infml = repossession man

repoint
vt uzupełni|ć, -ać spoinę w (czymś) [wall]

repointing
n uzupełnienie n spoinowania

report
n 1. (account) sprawozdanie n 2. (notification) have you had any reports of lost dogs this evening? czy nie miał pan dziś wieczorem żadnych zgłoszeń zaginięcia psa? 3. Admin (published findings) raport m to submit or file a report złożyć raport to prepare/publish a report przygotować/opublikować raport the chairman's/committee's report raport przewodniczącego/komisji the Warren commission's report raport komisji Warrena 4. Journ, Radio, TV doniesienie n (longer) relacja f and now a report from our Moscow correspondent a teraz relacja od naszego moskiewskiego korespondenta or korespondenta w Moskwie we bring you this special report mamy dla państwa specjalną relację 5. Sch raport m o wynikach w nauce (at the end of year) = świadectwo n 6. (explosion) huk m reports npl (unsubstantiated news) pogłoski f pl Radio, TV doniesienia n pl we are getting reports of heavy fighting otrzymujemy doniesienia o toczących się ciężkich walkach there have been reports of understaffing in prisons mamy doniesienia o kłopotach kadrowych w więziennictwie according to reports, the divorce is imminent szerzą się pogłoski, że rozwód jest nieunikniony I've heard reports that the headmaster is taking early retirement słyszałem pogłoski, że dyrektor odchodzi na wcześniejszą emeryturę vt 1. (relay) po|informować o (czymś) [fact, occurrence] I have nothing to report nie mam żadnych nowych informacji to report sth to sb poinformować kogoś o czymś [decision] przekazać komuś coś [news, result] the Union reported the vote to the management związkowcy poinformowali zarząd o wynikach głosowania did she have anything of interest to report? czy miała jakieś ciekawe informacje? my friend reported that my parents are well znajomy poinformował mnie, że moi rodzice czują się dobrze 2. Journ, TV, Radio (give account of) z|relacjonować (inform about) don|ieść, -osić o (czymś) Peter Jenkins is in Washington to report the latest developments Peter Jenkins relacjonuje z Waszyngtonu rozwój wypadków only one paper reported their presence in Paris tylko jedna gazeta odnotowała ich obecność w Paryżu the French press has reported that the tunnel is behind schedule francuska prasa doniosła o opóźnieniach w budowie tunelu 3. Admin (notify authorities about) zgł|osić, -aszać [theft] po|informować or zawiad|omić, -amiać o (czymś) [death, theft, accident, case] 15 new cases of cholera were reported this week w tym tygodniu zanotowano 15 nowych zachorowań na cholerę five people are reported dead (because of epidemic) zanotowano pięć przypadków śmiertelnych no casualties have been reported nie zanotowano ofiar w ludziach six people were reported missing after the explosion po wybuchu poinformowano o zaginięciu sześciu osób 4. (allege) it is reported that... mówi się, że... podobno... she is reported to have changed her mind podobno zmieniła zdanie 5. (make complaint about) to report sb to sb złożyć na kogoś skargę do kogoś pej donieść na kogoś your insubordination will be reported twoja niesubordynacja zostanie odnotowana you will be reported to the boss szef się dowie o tym, co zrobiłeś the residents reported the noise to the police mieszkańcy złożyli na policji skargę na hałas he reported the driver for not observing the speed limit złożył skargę na kierowcę za nieprzestrzeganie ograniczenia prędkości vi 1. (give account) to report on sth składać sprawozdanie z czegoś [talks, progress] Journ relacjonować coś [event] he will report to the Parliament on the negotiations złoży w parlamencie sprawozdanie z przebiegu negocjacji 2. (present findings) [committee, group] przedstawi|ć, -ać raport (on sth na temat czegoś) the committee will report in June komisja przedstawi raport w czerwcu 3. (present oneself) zgł|osić, -aszać się (to sb do kogoś) Mil za|meldować się (to sb u kogoś) to report for duty zameldować się na stanowisku to report sick zameldować o chorobie to report to one's unit zameldować się w jednostce 4. Admin (have as immediate superior) to report to sb podlegać bezpośrednio komuś she reports to me ona podlega mi bezpośrednio report back: report back 1. (after absence) [employee] za|meldować się you must report back from leave on Wednesday musisz się stawić or zameldować się po urlopie w środę 2. (present findings) [committee, representative] przedstawi|ć, -ać raport (about or on sth o czymś or na temat czegoś)

report card
n US świadectwo n szkolne

report stage
n GB Pol etap procesu legislacyjnego pomiędzy pracą w komisjach a trzecim czytaniem

reportage
n reportaż m an interesting piece of reportage ciekawy przykład sztuki reportażu

reported clause
n Ling zdanie n w mowie zależnej

reported speech
n Ling mowa f zależna

reportedly
adv podobno they are reportedly planning a new offensive podobno szykują nową ofensywę

reporter
n reporter m, -ka f

reporting
n (job) reporterstwo n

reporting restrictions
npl Jur zakaz m obecności prasy (w trakcie rozpraw w sądzie)

repose
n (rest) spoczynek m (peace of mind) spokój m in repose podczas odpoczynku vt pokładać [trust] (in sb/sth w kimś/czymś) liter vi (lie buried) spoczywać hum (be lying) [person, object] spoczywać liter

repository
n 1. (person, institution) (of secret) strażnik m (of knowledge) skarbnica f to be a repository of power/authority sprawować władzę 2. (place) skład m (of or for sth czegoś)

repossess
vt [bank, building society, landlord, creditor] przej|ąć, -mować [house, property, goods]

repossession
n przejęcie n to seek repossession of a house próbować przejąć budynek

repossession man
n komornik m

repossession order
n nakaz m przejęcia

repp
n = rep2

reprehend
vt fml udziel|ić, -ać nagany (komuś), z|ganić

reprehensible
adj fml naganny

reprehensibly
adv fml [act, behave] nagannie

reprehension
n nagana f

represent
vt 1. (act on behalf of) reprezentować [person, group, region] to be under-represented być niedostatecznie reprezentowanym to be well represented być licznie reprezentowanym 2. (present, state to be) przedstawi|ć, -ać [person, situation, event] (as sth jako coś) 3. (convey, declare) przedstawi|ć, -ać [facts, results, reactions] 4. (portray) [painting, sculpture] przedstawi|ć, -ać 5. (be sign or symbol of) (on map) oznaczać 6. (correspond to, constitute) stanowić [threat, problem] that represents an awful lot of work to wymaga mnóstwa pracy 7. (be typical of, exemplify) reprezentować he represents the best in the tradition on reprezentuje to, co najlepsze w tradycji 8. Theat za|grać [character, role, part] vr to represent oneself as sb przedstawiać się jako ktoś

representation
n 1. przedstawicielstwo n, reprezentacja f (of sb kogoś) the right of workers to union representation prawo pracowników do reprezentacji związkowej 2. Theat (of character, scene) przedstawienie n (of role) interpretacja f representations npl to make representations to sb (make requests) zwracać się z petycją do kogoś (complain) składać protest na ręce kogoś to receive representations from sb otrzymywać skargi od kogoś

representational
adj 1. [democracy] przedstawicielski 2. Art figuratywny

representative
n 1. przedstawiciel m, -ka f, reprezentant m, -ka f Comm przedstawiciel m (handlowy) 2. US Pol kongresman m adj 1. (typical) reprezentatywny a representative cross-section or sample of the population próbka reprezentatywna dla populacji 2. Pol [government, institution] przedstawicielski

repress
vt 1. (suppress) s|tłumić [reaction, smile] 2. (subjugate) s|tłumić [revolt] uciskać [people]

repression
n 1. (state of being repressed) ucisk m 2. Psych wyparcie n, represja f

repressive
adj [measures, law] represyjny

reprieve
n 1. Jur (remission) ułaskawienie n (delay) wstrzymanie n egzekucji 2. (respite) wytchnienie n vt 1. Jur wstrzymać egzekucję (kogoś) [person] 2. the threatened pits could be reprieved zagrożone zamknięciem kopalnie można uratować the school was reprieved szkoła ocalała

reprimand
n nagana f, reprymenda f vt udziel|ić, -ać nagany or reprymendy (komuś)

reprint
/'riprint/ n przedruk m, reprint m /'ri'print/ vt przedrukow|ać, -ywać [book] the book is being reprinted powstaje przedruk tej książki /'ri'print/ vi [book] być przedrukowywanym

reprisal
n odwet m (for sth za coś) in reprisal against sb w odwecie wobec kogoś reprisals npl Pol represalia plt (for sth za coś) (against sb wobec kogoś) to take reprisals podjąć kroki odwetowe

reprise
Mus n repryza f vt powt|órzyć, -arzać [theme]

repro
n 1. Print reprographics 2. Print (also repro proof) reproduction proof 3. infml reproduction adj infml [house] w dawnym stylu [furniture] stylowy

reproach
n wyrzut m above or beyond reproach bez zarzutu vt robić wyrzuty (komuś) [person] to reproach sb with or for sth robić komuś wyrzuty z powodu czegoś to reproach sb for having done sth wyrzucać komuś zrobienie czegoś vr to reproach oneself robić sobie wyrzuty (for or with sth z powodu czegoś)

reproachful
adj [remark, look, expression] pełen wyrzutu [letter] pełen wyrzutów to be reproachful [person] robić wyrzuty reproachful words słowa pełne wyrzutu

reproachfully
adv [look, say] z wyrzutem

reprobate
n Relig potępieniec m the old reprobate fig hum stary drań m

reprobation
n potępienie n

reprocess
vt utylizować [waste]

reprocessing
n utylizacja f

reprocessing plant
n Nucl zakład m utylizacji odpadów radioaktywnych

reproduce
vt wykon|ać, -ywać reprodukcję (czegoś), reprodukować [picture, drawing] odtw|orzyć, -arzać [sound] powt|órzyć, -arzać [results] vi (also reproduce oneself) Biol rozmn|ożyć, -ażać się

reproducible
adj [sound] odtwarzalny [effect, result] powtarzalny

reproduction
n 1. (of pictures) reprodukcja f (of sounds) odtwarzanie n 2. Biol rozmnażanie n, reprodukcja f

reproduction furniture
n meble m pl stylowe

reproduction proof
n Print odbitka f do reprodukcji

reproductive
adj [organ, cycle] rozrodczy reproductive process proces rozmnażania

reprogram(me)
vt przeprogramow|ać, -ywać

reprographic
adj reprograficzny

reprographics
n (+ v sg) reprografia f modif [copy, process] reprograficzny

reprography
n = reprographics

reproof
n nagana f in reproof z wyrzutem

reprove
vt z|ganić (for sth/doing sth za coś/zrobienie czegoś)

reproving
adj [glance] pełen dezaprobaty

reprovingly
adv [look, gesture, say, speak] z dezaprobatą

reptile
n Zool gad m fig pej gadzina f infml

reptile house
n terrarium n

reptilian
n Zool gad m adj Zool gadzi also fig

republic
n republika f the Rrepublic of Poland Rzeczpospolita f Polska

republican
n republikan|in m, -ka f adj republikański

republicanism
n republikanizm m

republication
n ponowne wydanie n, reedycja f

republish
vt ponownie wyda|ć, -wać

repudiate
vt 1. (reject) odrzuc|ić, -ać [offer, charge] 2. (divorce) dat wyrze|c, -kać się (kogoś) [spouse] 3. (give up) z|rezygnować z (czegoś) [action, aim] odrzuc|ić, -ać [violence] 4. Jur wypowi|edzieć, -adać [treaty, contract] odrzuc|ić, -ać [obligation]

repudiation
n (of charge, claim, violence) odrzucenie n (of spouse) opuszczenie n (of treaty) wypowiedzenie n Econ (refusal to pay debts) repudiacja f

repugnance
n odraza f (for sb/sth do kogoś/czegoś)

repugnant
adj odrażający to be repugnant to sb napawać odrazą kogoś

repulse
vt od|eprzeć, -pierać [attack, enemy] repulsed pp adj (disgusted) pełen odrazy

repulsion
n 1. (strong dislike) wstręt m 2. Phys odpychanie n

repulsive
adj 1. (disgusting) odrażający 2. Phys odpychający

repulsively
adv [act] w sposób budzący odrazę repulsively ugly/dirty odrażająco brzydki/brudny

repulsiveness
n obrzydliwość f, ohyda f

repurchase
n (buying back) odkupienie n, wykupienie n vt odkup|ić, -ywać z powrotem, wykup|ić, -ywać z powrotem

repurchase agreement
n Fin umowa f odkupu

reputable
adj [firm, shop] mający dobrą reputację [accountant] ceniony [profession] szanowany

reputation
n reputacja f to have a good/bad reputation mieć dobrą/złą reputację she has a reputation as a good lawyer cieszy się opinią dobrego prawnika, uchodzi za dobrego prawnika your reputation as a lawyer/poet twoja sława prawnika/poety he has a reputation for honesty/arriving late uchodzi za or ma opinię uczciwego/spóźnialskiego to live up to one's reputation zasługiwać na swoją reputację

repute
n a restaurant of repute renomowana restauracja to be of high/low repute mieć dobrą/złą reputację to hold sb/sth in high repute mieć dobre zdanie o kimś/czymś house of ill repute euph dom o podejrzanej reputacji a woman of ill repute kobieta podejrzanej konduity dat

reputed
adj 1. (well known) renomowany 2. Jur (alleged) domniemany 3. to be reputed to be very rich uchodzić za or mieć opinię bardzo bogatego

reputedly
adv podobno, rzekomo

request
n 1. (act of asking) prośba f (for sth o coś) (to sb do kogoś) (stronger) żądanie n (order) zamówienie n to make a request for sth poprosić o coś/zażądać czegoś (order) zamówić coś on request na życzenie at the request of sb na życzenie kogoś or na prośbę kogoś (stronger) na żądanie kogoś by popular request na życzenie ogółu by special request na specjalną prośbę or specjalne życzenie I have received a request that I come/do not come poproszono mnie, żebym przyjechał/nie przyjeżdżał a request that we (should) be allowed to do sth prośba, żeby pozwolono nam coś zrobić 'No flowers by request' "Uprasza się o nieprzynoszenie kwiatów" 2. Radio to play a request for sb grać utwór z dedykacją dla kogoś vt (ask) po|prosić o (coś) [information, help, money] (demand) za|żądać (czegoś) [information, help, money] (from sb od kogoś) to request sth from sb (ask) poprosić kogoś o coś to request sb to do sth poprosić kogoś, żeby coś zrobił or o zrobienie czegoś to request sb's help poprosić o pomoc kogoś you are kindly requested not to smoke uprasza się o niepalenie as requested (in correspondence) zgodnie z Pańską prośbą or z Pańskim życzeniem

request stop
n GB przystanek m na żądanie

requiem
n requiem n inv Mozart's Requiem Requiem Mozarta

requiem mass
n msza f za zmarłych, rekwiem n inv, requiem n inv

require
vt 1. (need) [person] wymagać (czegoś) [surgery] [company, person] potrzebować (czegoś) [help, money, staff] this machine requires servicing ta maszyna wymaga przeglądu take the tablets as required proszę zażywać te tabletki, kiedy zajdzie potrzeba 'does Madam require tea?' fml "czy pani życzy sobie herbaty?" 2. (demand) [job, law, person, situation] wymagać (czegoś) [explanation, funds, obedience, qualifications] to be required by law być prawnie wymaganym to require sth of or from sb wymagać czegoś od kogoś this job requires an expert do tej pracy potrzeba eksperta required pp adj [amount, shape, size, qualification] wymagany he is required reading jego książki to lektura obowiązkowa by the required date w wymaganym terminie required course US Univ przedmiot obowiązkowy

requirement
n 1. (need) potrzeba f (for sth czegoś) to meet sb's requirements odpowiadać wymaganiom kogoś market/customer requirements potrzeby rynku/konsumentów performance requirements wymagania co do prawidłowego funkcjonowania 2. (condition) wymagania n pl university entrance requirements warunki przyjęcia kandydatów na wyższą uczelnię to fulfil or meet or satisfy the requirements spełniać wymagania what are the requirements for membership? jakie warunki trzeba spełnić, żeby zostać członkiem? 3. (obligation) wymóg m (to do sth żeby coś zrobić) there is no requirement for you to do it nie ma obowiązku zrobienia tego there is a requirement that we do it musimy to zrobić there is a requirement that guns be registered istnieje obowiązek rejestracji broni palnej 4. US Univ (required course) przedmiot m obowiązkowy

requisite
requisites npl przybory plt toilet requisites przybory toaletowe smokers' requisites rekwizyty dla palaczy adj wymagany

requisition
n 1. Mil rekwizycja f 2. Admin zamówienie n the paper is on requisition papier został już zamówiony vt 1. Mil za|rekwirować [supplies, vehicle] 2. Admin złożyć, składać zamówienie na (coś) [equipment, stationery]

requital
n fml (reward) nagroda f (revenge) zemsta f in requital of sth (reward) w nagrodę za coś (revenge) w odwecie za coś

requite
vt fml (repay kindness) wynagr|odzić, -adzać [person] (for sth za coś) (with sth czymś) (repay bad deed) zemścić się na (kimś) [person] to requite sth odpłacić za coś requited love odwzajemniona miłość

reran
pt rerun

reread
vt (pt, pp reread /'ri'red/) prze|czytać ponownie or jeszcze raz

reredos
n Archit nastawa f ołtarzowa, retabulum n

reroof
vt pokry|ć, -wać nowym dachem [building]

reroute
vt zmieni|ć, -ać trasę (czegoś) [flight, race] to reroute traffic skierować ruch inną trasą, zmienić organizację ruchu

rerun
/'rirn/ n (also re-run) Cin, Theat wznowienie n TV powtórka f fig (of incident, problem) powtórka f /'ri'rn/ vt (pt reran pp rerun) Cin, Theat wzn|owić, -awiać [film, play] TV, Pol, Sport powt|órzyć, -arzać [programme, election, vote, race]

resale
n odsprzedaż f not for resale bez prawa odsprzedaży

resat
pt, pp resit

reschedule
vt 1. (change times of) zmieni|ć, -ać harmonogram (czegoś) (change date of) zmieni|ć, -ać datę (czegoś) [match, performance] 2. Fin zmieni |ć, -ać harmonogram (czegoś) [repayment] to reschedule a debt zmienić harmonogram spłat

rescheduling
n Fin zmiana f harmonogramu spłat

rescind
vt Jur or fml uchyl |ić, -ać [law, decision, order] unieważni|ć, -ać [treaty, contract, agreement, judgment] cof|nąć, -ać [statement]

rescission
n fml (of law, decision, order) uchylenie n (of treaty, contract, agreement, judgment) unieważnienie n (of statement) cofnięcie n

rescript
vt zmieni|ć, -ać scenariusz (czegoś) [play]

rescue
n 1. (aid) ratunek m, pomoc f to wait for rescue czekać na ratunek to come/to go to sb's/sth's rescue przyjść/pośpieszyć komuś/czemuś z pomocą to come/to go to the rescue przybyć/pośpieszyć na ratunek X to the rescue! X przybywa na ratunek! 2. (operation) operacja f ratunkowa 3. (service) ratownictwo n air-sea rescue ratownictwo powietrzno-morskie modif [mission, operation, team] ratunkowy [helicopter, service] ratowniczy rescue bid (in bridge) ucieczka rescue centre centrum ratownictwa vt 1. (save life of, preserve) ocal|ić, -ać [person, wildlife, planet, school, museum, factory] (from sth od czegoś or przed czymś) 2. (aid) przy|jść, -chodzić z pomocą (komuś/czemuś) [person, company, economy, industry] 3. (release) uw|olnić, -alniać (from sth skądś) 4. (salvage) ocali|ć, -ać [valuables, documents] u|ratować [plan, game]

rescue cover
n Insur pokrycie n kosztów akcji ratowniczej

rescue package
n Fin program m ratowania przedsiębiorstwa

rescue party
n ekipa f ratunkowa

rescue worker
n ratownik m

rescuer
n ratownik m

research
n 1. (academic, medical) badania n pl (into or on sth nad czymś) to do research prowadzić badania money for cancer research pieniądze na badania nad rakiem she's doing some research on cancer prowadzi jakieś badania nad rakiem animal research doświadczenia na zwierzętach a piece of research praca badawcza 2. Comm (for marketing) badanie n market research badanie rynku research shows that... badania rynku pokazują, że... 3. Journ, Radio, TV zbieranie n informacji (into sth o czymś, na temat czegoś) researches npl (investigations) badania n pl (into or on sth nad czymś) modif [institute, grant, programme, project] badawczy research department dział badań research student student biorący udział w badaniach research funding fundusze na badania naukowe research work prace badawcze research biologist/chemist/physicist biolog/chemik/fizyk doświadczalny vt 1. Univ how long have you been researching this topic? od kiedy prowadzisz badania na ten temat? to research a book/article/play zbierać materiały do książki/artykułu/sztuki 2. Journ, Radio, TV z|ebrać, -bierać informacje na temat (czegoś) [issue, problem] well researched programme rzetelnie przygotowany program 3. Comm z|badać [consumer attitudes, consumer needs] to research the market prowadzić badanie rynku vi to research into sth badać coś, prowadzić badania nad czymś

research and development
n dział m badań i rozwoju

research assistant
n GB Univ asystent m biorący udział w badaniach

research establishment
n instytucja f badawcza

research fellow
n GB Univ pracownik m naukowy przebywający na stypendium badawczym

research fellowship
n stypendium n naukowe

research laboratory
n laboratorium n badawcze

research worker
n pracownik m badawczy

researcher
n 1. (academic, scientific) pracownik m naukowy, badacz m, -ka f 2. TV osoba f zajmująca się gromadzeniem materiałów analityk m prasowy

reseat
vt 1. przesadz|ić, -ać [person] 2. wymieni|ć, -ać siedzenie (czegoś) [chair]

resection
n Med resekcja f

reselect
vt Pol ponownie wyb|rać, -ierać

reselection
n Pol ponowny wybór m to stand for reselection ubiegać się o ponowny wybór

resell
vt (pt, pp resold) odsprzeda|ć, -wać

resemblance
n podobieństwo n (between sb/sth and sb/sth pomiędzy kimś/czymś a kimś/czymś) (to sb/sth do kogoś/czegoś) family resemblance podobieństwo rodzinne to bear a close resemblance to sb być do kogoś bardzo podobnym to bear no resemblance to sb nie być do kogoś podobnym there the resemblance ends na tym podobieństwa się kończą

resemble
vt być podobnym do (kogoś/czegoś), przypominać [person, building, object] they resemble each other są podobni do siebie she resembles him in manner przypomina go w sposobie bycia he had never had anything resembling a steady job nigdy nie miał niczego, co choć trochę przypominałoby stałą pracę he resembled nothing so much as a tramp wyglądał zupełnie jak włóczęga

resent
vt to resent sb żywić do kogoś urazę to resent sb for doing sth mieć komuś za złe, że coś zrobił to resent sb's success mieć komuś za złe, że mu się udało he resents having to help him jest niezadowolony, że musi mu pomagać he resented her being better paid miał jej za złe, że lepiej zarabia I resent that remark/her tone nie podoba mi się ta uwaga/jej ton I resent the fact that... nie podoba mi się to, że...

resentful
adj [person, look] pełen urazy to be resentful of sb żywić do kogoś urazę she was resentful at the way she'd been treated była niemile dotknięta sposobem, w jaki ją potraktowano I've always been resentful of her success zawsze drażniły mnie jej sukcesy

resentfully
adv [look, reply] z urazą

resentment
n uraza f to feel resentment towards sb czuć do kogoś urazę resentment among the workers/residents niezadowolenie (wśród) pracowników/mieszkańców

reservation
n 1. (doubt, qualification) zastrzeżenie n without reservation bez zastrzeżeń with some reservations z pewnymi zastrzeżeniami to have reservations about sth mieć zastrzeżenia (co) do czegoś they expressed some reservations about the plan wyrazili pewne zastrzeżenia (co) do planu 2. (booking) rezerwacja f to make a reservation at a restaurant zarezerwować stolik w restauracji do you have a reservation? czy ma pan rezerwację? 3. US (Indian land) rezerwat m 4. Jur zastrzeżenie n

reservation desk
n biuro n rezerwacji

reserve
n 1. (resource, stock) (of commodity, food, parts, ammunition) zapas m (of minerals) zasoby m pl oil reserves zasoby ropy naftowej to have reserves of energy [person] mieć zapas energii to have reserves of patience mieć jeszcze cierpliwość 2. (to be used in crisis) rezerwa f to keep or hold sth in reserve trzymać or mieć coś w rezerwie 3. Fin rezerwa f capital reserves rezerwy kapitałowe currency/gold reserves rezerwy waluty/złota 4. (reticence) rezerwa f to break through sb's reserve przełamać rezerwę kogoś to lose one's reserve zapomnieć o właściwej sobie rezerwie 5. (doubt, qualification) zastrzeżenie n without reserve bez zastrzeżeń 6. (Mil) the reserve rezerwa f 7. Sport (substitute) rezerwow |y m, -a f 8. (area of land) rezerwat m wildlife reserve rezerwat przyrody 9. Comm reserve price modif [currency, fund, player, team, forces] rezerwowy reserve supplies rezerwy, zapasy reserve army rezerwa vt 1. (set aside) zachow|ać, -ywać she reserved her fiercest criticism for... najostrzejsze słowa krytyki zachowała dla... to reserve one's strength zachować siły to reserve the right to do sth zastrzec sobie prawo do zrobienia czegoś to reserve judgment wstrzymać się z opiniami 2. (book) za|rezerwować [room, seat]

reserve bank
n Fin bank m rezerw

reserve list
n lista f rezerwowa

reserve petrol tank
n rezerwowy zbiornik m paliwa

reserve price
n cena f minimalna

reserved
adj 1. [person] skryty 2. (booked) [table, room, seat] zarezerwowany 3. Comm zastrzeżony all rights reserved wszelkie prawa zastrzeżone 4. Comput reserved word słowo zastrzeżone

reservedly
adv z rezerwą

reservist
n rezerwist|a m, -ka f

reservoir
n 1. zbiornik m, rezerwuar m 2. fig (of strength, labour) zasoby m pl

reset
vt (prp -tt- pt, pp reset) 1. (adjust) wy|regulować [machine, control] przestawi|ć, -ać [watch] wyzerow|ać, -ywać [counter] 2. Med złożyć, składać na nowo [broken bone] 3. Comput uruch|omić, -amiać ponownie [computer] 4. Print złożyć, składać ponownie [type, book] 5. [jeweller] oprawi|ć, -ać na nowo [gem]

reset button
n Comput przycisk m ponownego uruchamiania

reset key
n Comput klawisz m ponownego uruchamiania

resettle
vt pom|óc, -agać (komuś) w osiedleniu się w nowym miejscu [person] (forcibly) przesiedl|ić, -ać [person] ponownie zasiedl|ić, -ać [area] vi przesiedl|ić, -ać się

resettlement
n (of immigrants, refugees) przesiedlenie n (of prisoner) resocjalizacja f

resettlement house
n US ośrodek m resocjalizacji

reshape
vt zmieni|ć, -ać kształt (czegoś) [nose, chin, policy, constitution, economy] zmieni|ć, -ać [life]

reshuffle
n przetasowanie n cabinet reshuffle przetasowanie w rządzie vt przetasow|ać, -ywać [cards] to reshuffle the cabinet przeprowadzić przetasowanie w rządzie

reside
vi fml 1. (live) mieszkać [official] rezydować 2. (belong) to reside in sb [power] należeć do kogoś, spoczywać w rękach kogoś 3. (be inherent) [quality] zawierać się (in sth w czymś)

residence
n 1. (dwelling) rezydencja f family residence rezydencja rodzinna 2. (of official) rezydencja f official/permanent residence oficjalna/stała rezydencja 3. Admin, Jur (in area, country) zamieszkanie n place of residence miejsce zamieszkania to take up residence [person, animal] zamieszkać she has taken up residence in France/Paris zamieszkała we Francji/w Paryżu to be in residence fml [monarch] przebywać w pałacu artist/writer in residence Univ artysta/pisarz zatrudniony na uniwersytecie hall of residence 4. US Univ (also residence hall) = akademik m

residence permit
n pozwolenie n na pobyt stały

residency
n 1. (for musician, orchestra) stały angaż m 2. Jur prawo n stałego pobytu 3. US Med (training) staż m modif residency right prawo stałego pobytu residency requirement warunek przyznania prawa stałego pobytu

resident
n (of city, region, suburbs, street) mieszkan|iec m, -ka f (of rest home) pensjonariusz m, -ka f (of hostel, guest house) gość m 'residents' parking only' "parking tylko dla mieszkańców" the local residents okoliczni mieszkańcy adj 1. (permanent) [population, work force] stały [species] miejscowy to be resident in sth mieszkać na stałe w czymś [town, district, region] to be resident abroad/in the UK/in Paris mieszkać na stałe za granicą/w Wielkiej Brytanii/w Paryżu 2. (live-in) [staff, nurse, tutor, caretaker, specialist] mieszkający na miejscu 3. [band, orchestra] zaangażowany na stałe

resident head
n US Univ = kierowni|k m, -czka f akademika

resident student
n US Univ student pochodzący ze stanu, w którym znajduje się uczelnia

residential
adj 1. [area, district] mieszkalny residential development rozwój terenów mieszkalnych residential accommodation zakwaterowanie 2. (living-in) [staff] mieszkający na miejscu [course] z zakwaterowaniem na miejscu residential home GB (for elderly) dom spokojnej starości (for disabled) dom opieki (for youth) ośrodek opiekuńczo-wychowawczy residential school Sch (boarding school) szkoła z internatem to be in residential care Sociol, Admin przebywać w domu opieki a residential post posada z zamieszkaniem na miejscu

residential qualification
n minimalny czas m zamieszkania w danym kraju (wymagany przy nadawaniu praw wyborczych lub prawa do zatrudnienia)

residents' association
n stowarzyszenie n mieszkańców

residual
n 1. Math reszta f 2. Chem osad m 3. Stat reszta f residuals npl Jur honorarium dla autora, wykonawcy, kompozytora za ponowną emisję programu adj 1. [desire, prejudice, need] tkwiący głęboko fig [income] pozostały residual value wartość rezydualna some residual decency (jakieś) resztki przyzwoitości 2. Chem osadowy 3. Phys [current, radiation] szczątkowy 4. Geol [soil] rezydualny

residuary
adj = residual III 1

residuary estate
n Jur reszta f spadkowa

residuary legatee
n Jur zapisobiorca m reszty spadkowej

residue
n 1. Chem (sediment) osad m 2. fig pozostałość f (of sth czegoś) 3. Jur reszta f spadkowa

resign
vt ust|ąpić, -ępować z (czegoś) [post] z|rezygnować z (czegoś) [job] to resign one's seat (on committee) zrezygnować z członkostwa (as MP) złożyć mandat to resign one's commission Mil wystąpić z wojska vi ust|ąpić, -ępować to be called on to resign zostać wezwanym do ustąpienia to resign as president ustąpić ze stanowiska prezydenta to resign from a post ustąpić ze stanowiska to resign over sth ustąpić z powodu czegoś vr to resign oneself to sth pogodzić się z czymś to resign oneself to doing sth pogodzić się z koniecznością robienia czegoś

resignation
n 1. (from post) rezygnacja f resignation from a post rezygnacja ze stanowiska resignation as president rezygnacja z urzędu prezydenta to offer or tender one's resignation zgłosić gotowość rezygnacji to send in or hand in one's resignation złożyć rezygnację 2. (patience) rezygnacja f with resignation z rezygnacją modif resignation letter pisemna rezygnacja

resigned
adj resigned to sth skazany na coś fig

resignedly
adv [act, look at] z rezygnacją [speak] zrezygnowanym tonem

resilience
n 1. (of person) odporność f 2. (of industry, economy) prężność f 3. (of material, substance) sprężystość f

resilient
adj 1. [person] odporny (to sth na coś) 2. [market] prężny 3. [material, substance] sprężysty

resin
n (natural, synthetic) żywica f

resinate
vt nasącz|yć, -ać żywicą

resinous
adj żywiczny

resist
vt 1. (oppose) sprzeciwi|ć, -ać się (czemuś) [reform, attempt, conscription] 2. (struggle against) stawi|ć, -ać opór (komuś) [enemy, attacker] od|eprzeć, -pierać [attack] wytrzym|ać, -ywać [shock] to resist arrest stawiać opór podczas aresztowania 3. (refrain from) op|rzeć, -ierać się (czemuś) [temptation, offer, suggestion] to resist doing sth powstrzymać się od zrobienia czegoś I couldn't resist laughing nie mogłem powstrzymać śmiechu 4. (to be unaffected by) być odpornym na (coś) [damage, heat, rust] vi sprzeciwi|ć, -ać się (use force) [army, organization] stawi|ć, -ać opór

resistance
n 1. Mil, Phys opór m (to sb/sth stawiany komuś/wobec czegoś) to put up resistance stawiać opór to meet with/overcome resistance napotkać/przełamać opór fierce resistance zacięty opór armed resistance zbrojny opór air resistance opór powietrza consumer resistance brak popytu 2. (opposition) sprzeciw m, opór m (to sth wobec czegoś) to offer resistance to changes sprzeciwiać się zmianom to meet with resistance spotkać się ze sprzeciwem, napotkać opór 3. (to wear, tear, disease) odporność f (to sth na coś) his resistance is low odznacza się niską odpornością to build up a resistance to sth zwiększyć odporność na coś the body's resistance odporność organizmu 4. Elec rezystancja f, opór m elektryczny czynny 5. Med, Biol oporność f to take the line or path of least resistance iść po linii najmniejszego oporu

resistance fighter
n bojowni|k m, -czka f ruchu oporu

resistance movement
n ruch m oporu

resistant
adj 1. [virus, strain] oporny (to sth na coś) 2. (opposed) resistant to sth przeciwny czemuś [change, demands] niechętny czemuś [innovations] 3. [rock, wall] odporny (to sth na coś) -resistant in combinations corrosion-resistant odporny na korozję heat-resistant żaroodporny water-resistant wodoodporny fire-resistant ognioodporny

resistor
n Elec opornik m, rezystor m

resit
GB /'risit/ n egzamin m poprawkowy poprawka f infml /'ri'sit/ vt (pt, pp resat) zdawać ponownie [examination, test]

reskill
vt przekwalifikow|ać, -ywać

reskilling
n przekwalifikowanie n

resold
pt, pp resell

resole
vt podzelow|ać, -ywać [shoe]

resolute
adj [person, action, approach, attitude, refusal] zdecydowany, stanowczy [faith] niezachwiany to remain resolute in the face of sth pozostawać nieugiętym w obliczu czegoś a man with a resolute air człowiek sprawiający wrażenie stanowczego

resolutely
adv [resist, oppose, persist] stanowczo, zdecydowanie [independent, objective] całkowicie [fight] z determinacją to be resolutely opposed to sth stanowczo or zdecydowanie przeciwstawiać się czemuś

resoluteness
n zdecydowanie n, stanowczość f

resolution
n 1. (determination) zdecydowanie n, stanowczość f (in sth w czymś) a man who lacks resolution człowiek, któremu brakuje zdecydowania or stanowczości 2. (decree) uchwała f, rezolucja f (against sth przeciw czemuś) to pass/reject a resolution that... przyjąć/odrzucić rezolucję stwierdzającą, że... a resolution calling for/condemning sth rezolucja wzywająca do czegoś/potępiająca coś 3. (promise, decision) postanowienie n he made a resolution (to do it) powziął postanowienie (że to zrobi) 4. (solution) rozwiązanie n (of sth czegoś) conflict resolution rozwiązywanie konfliktów 5. Chem, Phys rozkład m (into sth na coś) (of light) rozszczepienie n 6. Med (of inflammation) ustąpienie n 7. Mus (of dissonance) rozwiązanie n 8. Comput rozdzielczość f

resolvable
adj [problem, difficulty] możliwy do rozwiązania this crisis is easily resolvable ten kryzys można łatwo rozwiązać

resolve
n fml 1. (determination) determinacja f to strengthen/weaken sb's resolve wzmagać/osłabiać determinację kogoś to show resolve okazywać determinację 2. (decision) postanowienie n vt 1. (solve) rozwiąz|ać, -ywać [problem, crisis, dispute] rozwi|ać, -ewać [doubts] uzg|odnić, -adniać [differences] 2. (decide) to resolve that... postanowić, że... to resolve to do sth postanowić zrobić coś 3. (break down) prze|analizować [problem, theory] Phys, Chem roz|łożyć, -kładać (into sth na coś) to resolve a problem into its fundamental elements dogłębnie przeanalizować problem 4. Mus rozwiąz|ać, -ywać [dissonance] 5. Med s|powodować ustąpienie (czegoś) [inflammation] vi (decide) [person, government] z|decydować się to resolve on/against doing sth postanowić zrobić coś/nie robić czegoś to resolve on sth zdecydować się na coś vr to resolve itself [crisis] rozwiązać się [compound] rozłożyć się (into sth na coś)

resolved
adj fml [person, mind, action] zdecydowany (to do sth zrobić coś)

resonance
n 1. Phys rezonans m (in empty room) pogłos m 2. fig (memory, allusion) echo n fig it has many resonances for me to budzi we mnie wiele wspomnień resonances of Greek mythology echa mitologii greckiej

resonant
adj fml 1. [voice] donośny [sound] wyraźny 2. [hall] akustyczny 3. fig resonant with sth wypełniony czymś [memories, sound] rozbrzmiewający czymś [sound]

resonate
vi 1. Phys rezonować 2. fml (resound) [voice, sound] rozbrzmiewać to resonate with sth [place, room] rozbrzmiewać czymś

resonator
n rezonator m

resorption
n resorpcja f

resort
n 1. (resource) our only resort is... pozostaje nam tylko... a last resort ostatnia deska ratunku as a last resort w ostateczności, jako ostateczność in the last resort ostatecznie 2. (recourse) without resort to sth bez uciekania się do czegoś to have resort to sth uciec się do czegoś 3. (holiday centre) kurort m seaside/ski resort kurort nadmorski/narciarski health resort 4. fml (haunt) uczęszczane miejsce n a resort of criminals popularne miejsce spotkań przestępców vi 1. (to have recourse) to resort to sth uciec się do czegoś 2. fml (go customarily) to resort to sth [person, group] uczęszczać gdzieś

resound
vi 1. [noise, sound, instrument] rozbrzmiewać (through sth w czymś) 2. [place, chamber] rozbrzmiewać (with sth czymś) 3. fig [news, fame] obie|c, -gać (through or throughout sth coś) [action] mieć szeroki oddźwięk (through or throughout sth w czymś)

resounding
adj 1. [voice] donośny [cheers] gromki [crash, thud] głośny 2. [victory, success] spektakularny [failure, defeat] sromotny the answer was a resounding 'no' odpowiedzią było zdecydowane "nie"

resoundingly
adv 1. [echo, sing] głośno 2. (thoroughly) to be resoundingly successful odnieść spektakularny sukces to be resoundingly defeated ponieść sromotną klęskę

resource
n 1. (stock of supply) natural resources bogactwa naturalne financial resources środki finansowe human resources zasoby ludzkie the world's resources of coal/oil światowe zasoby węgla/ropy naftowej to put more resources into sth zainwestować w coś więcej środków the hospital is starved of resources szpital cierpi na brak środków 2. (personal attributes) to draw on one's resources radzić sobie samemu he has no inner resources brak mu siły wewnętrznej to have hidden resources mieć ukryte możliwości to be left to one's own resources być pozostawionym samemu sobie 3. (solution) flight was his only resource pozostawał mu tylko lot samolotem reading is her only resource against boredom tylko czytanie ratuje ją przed nudą anger is the only resource left można się najwyżej zdenerwować 4. (teaching aid) pomoc f naukowa 5. (facility, service) the library is a valuable resource ta biblioteka spełnia pożyteczną rolę 6. Comput zasób m 7. fml (cleverness) a man of (great) resource człowiek przedsiębiorczy vt zapewni|ć, -ać niezbędne środki (czemuś) [institution, service] to be under-resourced nie dysponować wystarczającymi środkami

resource allocation
n Comput alokacja f zasobów

resource center
GB zob. resource centre

resource centre
US n Sch, Univ biblioteka f dydaktyczna

resource management
n Comput zarządzanie n zasobami

resource sharing
n Comput wspólne użytkowanie n zasobów

resource(s) room
n Sch, Univ pomieszczenie n z podręcznym księgozbiorem dydaktycznym

resourceful
adj [person] przedsiębiorczy, zaradny [adaptation, management] umiejętny

resourcefully
adv sprytnie

resourcefulness
n (of person) przedsiębiorczość f, zaradność f (at sth w czymś) (in doing sth w robieniu czegoś)

respect
n 1. (admiration) szacunek m (connected with fear) respekt m I have the greatest or highest respect for him/his works żywię najwyższy szacunek dla niego/jego dokonań to win or earn the respect of sb zdobyć or zyskać (sobie) szacunek kogoś to command respect wzbudzać szacunek, zasługiwać na szacunek as a mark or token of his respect jako wyraz szacunku z jego strony 2. (politeness, consideration) szacunek m out of respect z szacunku (for sb/sth dla kogoś/czegoś) to have no respect for sb/sth nie szanować kogoś/czegoś you've got no respect! co za brak szacunku! with (all due or the utmost) respect z całym (należnym) szacunkiem to treat sb with respect traktować kogoś z szacunkiem to treat sth with respect fig obchodzić się ostrożnie z czymś [machine, appliance] 3. (recognition, regard) (for human rights, privacy, the law) poszanowanie n (for sth czegoś) 4. (aspect, detail) in this respect pod tym względem in some/many respects pod pewnymi/wieloma względami in other respects pod innymi względami in what respect? pod jakim względem? in respect of sth (as regards) pod względem czegoś (for) odnośnie czegoś with respect to sth w związku z czymś respects npl fml wyrazy m pl uszanowania to offer or pay one's respects to sb złożyć komuś uszanowanie to pay one's last respects to sb pożegnać zmarłego vt 1. (honour) szanować to respect sb/sth for sth szanować kogoś/coś za coś 2. (show consideration for) u|szanować [privacy, wishes] to respect the environment dbać o środowisko naturalne 3. (recognize) respektować [treaty, rights, neutrality] 4. (regard) as respects your rights... co do pańskich praw... vr to respect oneself szanować się if you don't respect yourself... jeżeli sam siebie nie szanujesz...

respectability
n (repute) powszechne poważanie n (decency) przyzwoitość f to gain respectability zyskać poważanie

respectable
adj 1. (reputable) [person, home, family] przyzwoity, szanowany, poważany (deserving respect) godny szacunku to have a respectable upbringing odebrać należyte wychowanie in respectable society w szacownym towarzystwie I'm a respectable married woman! hum jestem porządną mężatką! hum 2. (adequate) [size, number, crowd] pokaźny [mark, performance, piece of work, salary] przyzwoity, zupełnie dobry to finish a respectable fourth zająć przyzwoite czwarte miejsce

respectably
adv 1. (reputably) [dress, speak, behave] stosownie 2. (adequately) (play) zupełnie dobrze a respectably large audience całkiem spora publiczność he finished respectably in fourth place zajął dobre czwarte miejsce

respecter
n fml to be a respecter of sth darzyć coś szacunkiem death is no respecter of persons śmierć nie wybiera diseases are no respecters of geographical boundaries dla chorób nie istnieją granice geograficzne

respectful
adj [person, behaviour, silence] pełen szacunku (to or towards sb/sth dla kogoś/czegoś) to be respectful of sth szanować coś

respectfully
adv [stand, clap, draw back] z szacunkiem

respectfulness
n szacunek m (to or towards sb dla kogoś)

respecting
prep fml odnośnie (sth do czegoś) fml

respective
adj they parted and went their respective ways rozstali się i każdy poszedł w swoją stronę they came with their respective wives and girlfriends przyszli ze swoimi żonami lub dziewczynami both men excel in their respective fields obaj wybijają się w swoich dziedzinach

respectively
adv odpowiednio Adam and Robert came first and third respectively Adam i Robert zajęli odpowiednio pierwsze i trzecie miejsce

respiration
n oddychanie n respiration rate rytm oddychania

respirator
n 1. Med respirator m to be on a respirator być podłączonym do respiratora 2. (gas mask) maska f przeciwgazowa

respiratory
adj oddechowy respiratory disease choroba układu oddechowego respiratory quotient Physiol współczynnik oddechowy respiratory system układ oddechowy respiratory tract drogi oddechowe

respire
vi Med, Bot oddychać

respite
n 1. fml (relief) wytchnienie n (from sth/sb od czegoś/kogoś) a brief respite chwila wytchnienia 2. Comm, Jur (delay) odroczenie n (of sth czegoś) a week's respite tygodniowe odroczenie to grant a respite for payment odroczyć termin płatności

resplendent
adj fml [robe, gown, decorations] olśniewający to look resplendent wyglądać olśniewająco

respond
vi 1. (answer) odpowi|edzieć, -adać (to sb/sth komuś/na coś) to respond with a letter/a phone call odpowiedzieć listownie/telefonicznie to respond by doing sth w odpowiedzi zrobić coś 2. (react) [patient, organism, car, engine] za|reagować (to sth na coś) [boxer] odpowi|edzieć, -adać (with sth czymś) he responded with a smile odpowiedział uśmiechem to respond to sb's needs wychodzić naprzeciw potrzebom kogoś they responded by putting up their prices zareagowali podniesieniem cen to respond to pressure Pol, Admin ustąpić pod naciskiem 3. (react positively) to respond to one's teacher być wdzięcznym uczniem to respond to kindness odwzajemniać życzliwość 4. Relig [congregation] odpowi|edzieć, -adać

respondent
n 1. (to questionnaire) respondent m, -ka f 2. Jur pozwan|y m, -a f

response
n 1. (answer) odpowiedź f (to sth na coś) in response to sth w odpowiedzi na coś appropriate/official response stosowna/oficjalna odpowiedź to make no response nie udzielić odpowiedzi 2. (reaction) reakcja f (to sth na coś) (to appeal) odzew m (to sth na coś) response from sb reakcja kogoś they reacted favourably in response zareagowali przychylnie to meet with a favourable response spotkać się z przychylną reakcją to meet with no response spotkać się z brakiem reakcji 3. Relig the responses responsoria n pl

response time
n Comput czas m reakcji

responsibility
n 1. (duty, task) obowiązek m his responsibilities as chairman include... do jego obowiązków jako prezesa należy... it's not my responsibility to do it to nie należy do moich obowiązków it's your responsibility to twój obowiązek to have a responsibility to sb/to sth mieć zobowiązania wobec kogoś/czegoś 2. (accountability, liability) odpowiedzialność f to take responsibility for sth brać odpowiedzialność za coś 'we take no responsibility for loss or damage to possessions' "nie bierzemy odpowiedzialności za zaginięcie lub zniszczenie pozostawionych rzeczy" the company disclaimed or denied any responsibility for the accident firma stwierdziła, że nie ponosi żadnej odpowiedzialności za wypadek the terrorists claimed responsibility for the attack terroryści przyznali się do tego zamachu 3. (trustworthiness) odpowiedzialność f a sense of responsibility poczucie odpowiedzialności a position of great responsibility bardzo odpowiedzialne stanowisko

responsible
adj 1. (answerable) odpowiedzialny (for sth za coś) to be responsible for sb/sth być odpowiedzialnym or odpowiadać za kogoś/coś responsible for killing ten people/destroying the forest odpowiedzialny za śmierć dziesięciu osób/zniszczenie lasu smoking is responsible for many cases of lung cancer w wielu przypadkach palenie jest przyczyną raka płuc responsible for producing the leaflets/looking after the children odpowiedzialny za produkcję ulotek/opiekę nad dziećmi to be responsible to sb/sth być odpowiedzialnym or odpowiadać przed kimś/czymś to hold sb responsible obarczać kogoś odpowiedzialnością (for sth za coś) those responsible osoby odpowiedzialne (for sth za coś) I won't be responsible for my actions nie odpowiadam za swoje czyny 2. (trustworthy) [person, attitude] odpowiedzialny she is very responsible jest bardzo odpowiedzialna 3. (requiring responsibility) [job, task] odpowiedzialny

responsibly
adv odpowiedzialnie

responsive
adj 1. (alert) [audience] żywo reagujący [pupil, class] chłonny 2. (sensitive) wrażliwy (to sth na coś) 3. (answering) he gave her a responsive smile uśmiechnął się do niej w odpowiedzi 4. (adaptable) [organization] elastyczny a more responsive political system sprawniej działający system polityczny 5. Aut [brakes, engine] czuły

responsiveness
n 1. (of audience) chłonność f (of pupil, class) chęć f współpracy 2. (sensitivity) wrażliwość f 3. (of organization) elastyczność f

respray
/ri'sprei/ n the car had been given a respray samochód został na nowo polakierowany /'risprei/ vt po|lakierować na nowo [vehicle]

rest
1. n 1. (relaxation, repose) odpoczynek m, wypoczynek m a day of rest dzień odpoczynku what you need is plenty of rest powinieneś dużo odpoczywać or wypoczywać to recommend six weeks' rest zalecić sześć tygodni odpoczynku to have or take a rest odpocząć or wypocząć to have a rest in the afternoon odpoczywać po południu why don't you take a rest for five minutes? może byś odpoczął przez pięć minut? to set or put sb's mind at rest uspokoić kogoś to lay sb to rest złożyć kogoś do grobu to lay sth to rest fig położyć kres czemuś [fear, misconception, doubt] to retire to rest udać się na spoczynek 2. (break) I need a rest from work muszę odpocząć od pracy you'll have to give jogging a rest będziesz musiał dać sobie spokój z bieganiem 3. (object that supports) podpórka f (for sth pod coś) 4. Mus pauza f 5. (immobility) to be at rest [mind] być spokojnym [leaves] nie poruszać się Tech [body] być w stanie spoczynku to come to rest [car, plane] zatrzymać się vt 1. (lean, place) op|rzeć, -ierać [back, ladder, plank] (on sth o coś) położyć, kłaść [cup] (on sth na czymś) she rested her chin on her hand podparła podbródek dłonią he rested his whole weight on the board oparł się całym ciężarem na desce she rested her eyes on me zatrzymała na mnie wzrok 2. (allow to rest) da|ć, -wać odpocząć (komuś/czemuś) [person, horse, legs, feet] oszczędzać [injured limb] to be/feel rested być/czuć się wypoczętym 3. Agric (leave uncultivated) pozostawi|ć, -ać odłogiem [land] 4. (keep from entering) [coach] da|ć, -wać odpocząć (komuś) [competitor] 5. Jur to rest one's case zakończyć przedstawianie sprawy I rest my case fig nie mam nic więcej do dodania vi 1. (relax, lie down) odpocz|ąć, -ywać (from sth od czegoś) (have vacation) wypocz|ąć, -ywać I won't rest until I know nie spocznę, dopóki się nie dowiem I can't rest easy knowing they could be in danger nie mogę spać spokojnie, wiedząc, że może im grozić niebezpieczeństwo 2. (be supported) op|rzeć, -ierać się (against sth o coś) to rest on sth [hand, shelf, weight] opierać się na czymś to be resting on sth [elbow, arm] opierać się na czymś to rest on one's spade oprzeć się na łopacie I need something to rest on muszę się o coś or na czymś oprzeć his eyes or gaze rested on me jego wzrok spoczął na mnie 3. euph [actor] to be resting być bez pracy 4. [dead person] to rest in peace spoczywać w pokoju may he rest in peace niech spoczywa w pokoju God rest her soul niech spoczywa w pokoju 5. fig (lie) to let the matter or things rest odłożyć sprawę na później you can't just let it rest there! nie możesz tego tak zostawić! rest in: rest in [sth] [key, solution] tkwić w (czymś) rest on: rest on [sth] (depend) opierać się na (czymś) [assumption, reasoning] rest up odpocz|ąć, -ywać, wypocz|ąć, -ywać rest with: rest with [sb/sth] [decision] należeć do kogoś/czegoś a change is as good as a rest odrobina odmiany dobrze robi to rest on one's laurels osiąść na laurach give it a rest! przestań! ...and there the matter rests ...i właśnie tak się sprawy mają 2. n 1. (what remains) the rest (of food, books, day, story) reszta f (of sth czegoś) you can keep/leave the rest możesz zatrzymać/zostawić resztę I've forgotten the rest zapomniałem reszty the rest of the time we just sat around przez resztę czasu po prostu siedzieliśmy for the rest of my life przez resztę życia, do końca życia for the rest... co do reszty... and all the rest of it infml i tak dalej, i tak dalej infml the rest is history reszta to już historia 2. (other people) pozostali plt, reszta f he is no different from the rest (of them) nie różni się od pozostałych or reszty why can't you behave like the rest of us? dlaczego nie możesz zachowywać się jak my wszyscy? the rest of the friends reszta przyjaciół, pozostali przyjaciele the rest of the members pozostali członkowie ...and all the rest infml ...i cała reszta

rest area
n parking m przy autostradzie

rest cure
n wypoczynek m (zalecany przez lekarza) it wasn't exactly a rest cure! hum to z pewnością nie były wczasy! hum

rest home
n dom m spokojnej starości

rest room
n US toaleta f

restart
/'ristt/ n 1. Sport (in football) wznowienie n gry (in motor racing) start m powtórzony 2. GB (retraining) (also restart scheme) program m reorientacji zawodowej /'ri'stt/ vt 1. wzn|owić, -awiać [work, service, talks] 2. ponownie uruch|omić, -amiać [engine, motor] /'ri'stt/ vi [cycle, activity] rozpocz|ąć, -ynać się na nowo [person] zacz|ąć, -ynać jeszcze raz the engine restarted udało się ponownie uruchomić silnik

restate
vt przedstawi|ć, -ać ponownie [position, problem] to restate one's belief that... ponownie wyrazić przekonanie, że... he restated the case for imposing sanctions ponownie przedstawił konieczność nałożenia sankcji

restatement
n ponowne przedstawienie n (of sth czegoś)

restaurant
n restauracja f

restaurant car
n GB wagon m restauracyjny

restaurant owner
n właściciel m, -ka f restauracji

restaurateur
n restaurator m, -ka f

restful
adj [sound, music] kojący, relaksujący, odprężający [hobby, colour] uspokajający [place] spokojny [holidays] relaksujący

resting place
n his last resting place miejsce jego wiecznego spoczynku

restitution
n fml restytucja f also Jur (of sth czegoś) to make restitution (to sb) for sth zrekompensować komuś coś restitution of conjugal rights Jur Hist nakaz powrotu do pożycia małżeńskiego

restitution order
n Jur orzeczenie n restytucji

restive
adj 1. [person, crowd] niespokojny 2. [horse] narowisty

restively
adv niespokojnie

restiveness
n (of person) zniecierpliwienie n (of horse) narowistość f

restless
adj [movement, person, animal] niespokojny to get or grow restless [person, audience] zacząć się niecierpliwić [minority, populace] zacząć się burzyć to feel restless (on edge) być zdenerwowanym

restlessly
adv niespokojnie, nerwowo

restlessness
n niepokój m (of character, movement) nerwowość f

restock
vt (fill) zapełni|ć, -ać na nowo [shelf] (with sth czymś) uzupełni|ć, -ać zaopatrzenie (czegoś) [shop] (with sth w coś) zarybi|ć, -ać [river, pond] (with sth czymś) [trout] obsadz|ić, -ać [forest] (with sth czymś) [seedlings]

restoration
n 1. (of property, territory) zwrot m (to sb komuś) 2. (of custom) powrót m (of sth do czegoś) (of law, order, democracy) przywrócenie n (of sth czegoś) (of monarchy, dynasty) restauracja f (of sth czegoś) his restoration to complete health jego całkowity powrót do zdrowia 3. (of building) restauracja f (of work of art) renowacja f restoration works prace restauratorskie

restorative
n środek m wzmacniający adj [tonic] wzmacniający [exercise] przywracający formę [sleep] pokrzepiający, przywracający siły restorative powers wzmacniające działanie

restore
vt 1. (return) zwr|ócić, -acać [property] (to sb komuś) 2. (bring back) przywr|ócić, -acać [health, faculty, good humour, right] (to sb komuś) przywr|ócić, -acać [law, peace] (to sth w czymś) ożywi|ć, -ać [custom, tradition] Pol przywr|ócić, -acać na tron [monarch] Pol ponownie wprowadz|ić, -ać [regime] to restore sb's sight/confidence przywrócić komuś wzrok/wiarę w siebie to be restored to health powrócić do zdrowia to restore sb to life przywrócić komuś życie to restore sb to power przywrócić kogoś do władzy to restore sacked workers to their jobs przywrócić do pracy zwolnionych robotników you restore my faith in humanity przywracasz mi wiarę w ludzi to restore law and order przywrócić ład i porządek discipline has been restored in the army w armii przywrócono dyscyplinę 3. (repair) od|restaurować [building] odn|owić, -awiać [painting, sculpture, leather, vehicle] to restore sth to its original state przywrócić coś do pierwotnego stanu 4. Comput przywr|ócić, -acać [window]

restorer
n 1. (person) konserwator m 2. hair restorer

restrain
vt 1. (hold back) po|hamować, powstrzym|ać, -ywać [person, desire, tears] powstrzym|ać, -ywać [attacker, animal, crowd] to restrain sb from doing sth powstrzymać kogoś przed zrobieniem czegoś 2. (deprive of freedom of movement) s|krępować [prisoner, patient] 3. (curb) ogranicz|yć, -ać [spending, demand, inflation] 4. (control) zapanować nad (czymś) [demonstration, picketing] 5. GB Jur restraining order nakaz m sądowy (nakazujący zaniechanie działań) vr to restrain oneself pohamować się

restrained
adj 1. (sober) [person, style] powściągliwy [colour, music] spokojny [lifestyle, dress] skromny 2. (kept in check) [emotion, hysteria, laughter] tłumiony [manner] powściągliwy [protest, argument, discussion, policy] wyważony

restraint
n 1. (moderation) powściągliwość f (in sth w czymś) to exercise restraint zachowywać powściągliwość he showed moderate/remarkable restraint okazał pewną/niesłychaną powściągliwość to advocate restraint zalecać powściągliwość 2. (restriction) ograniczenie n (on sth czegoś) to talk without restraint mówić bez ogródek to travel without restraint podróżować bez ograniczeń to impose price/wage restraints wprowadzić ograniczenia cen/płacowe prisoners were kept under restraint więźniów trzymano skrępowanych 3. (rule) social restraints konwenanse

restrict
vt ogranicz|yć, -ać [speed, freedom, movement, rights, access] visibility was restricted to 50 metres widoczność była ograniczona do 50 metrów restricted to applicants over 18 tylko dla kandydatów powyżej 18 roku życia Chinese couples are restricted to one child per family małżeństwom w Chinach wolno mieć tylko jedno dziecko vr to restrict oneself to sth/to doing sth ograniczyć się do czegoś/do zrobienia czegoś

restricted
adj [budget, growth, movement, powers] ograniczony [hours] wyznaczony [document, file] poufny, tajny [film] US dozwolony od 17 lat

restricted access
n ograniczony m dostęp

restricted area
n obszar m o ograniczonym dostępie

restricted code
n Ling kod m uproszczony

restricted language
n Ling język m uproszczony

restricted parking
n ograniczenie n parkowania

restricted users group
n Comput grupa f uprawnionych użytkowników

restriction
n ograniczenie n (of sth czegoś) Pol restrykcja f the restrictions on sb ograniczenia nałożone na kogoś to impose restrictions on sth wprowadzić ograniczenia czegoś to impose restrictions on sb nałożyć restrykcje na kogoś to raise or lift restrictions znieść ograniczenia a restriction on imports of cars ograniczenie importu samochodów credit/currency restrictions ograniczenia kredytowe/dewizowe parking restrictions ograniczenia w parkowaniu speed restrictions ograniczenia prędkości travel restrictions ograniczenia swobody przemieszczania się weight restrictions (for vehicles) ograniczenia dopuszczalnej masy

restrictive
adj 1. [law, policy, measure] restrykcyjny [environment, routine] ograniczający [clothing] ograniczający swobodę ruchów 2. Ling [relative clause] restryktywny

restrictive covenant
n klauzula f ograniczająca sposoby wykorzystania danego terenu

restrictive practices
n praktyki f pl restrykcyjne

restyle
/'ristail/ n nowa fryzura f, nowe uczesanie n to have a restyle zmienić fryzurę /'ri'stail/ vt przeprojektow|ać, -ywać [car] to restyle sb's hair uczesać kogoś inaczej restyled pp adj a restyled car nowa wersja samochodu

result
n 1. (consequence) skutek m, rezultat m (of sth czegoś) as a result w efekcie as a result of sth na skutek czegoś with the result that the company went bankrupt na skutek czego przedsiębiorstwo zbankrutowało our efforts produced no result nasze wysiłki nie odniosły skutku or nie dały rezultatu without result bez skutku or rezultatu the end result rezultat końcowy 2. (of exam, election) wynik m (of match) wynik m, rezultat m exam(ination) results rezultaty or wyniki spotkań piłkarskich wyniki egzaminu football results 3. infml (successful outcome) wyniki m pl to get results osiągać wyniki to need a result Sport potrzebować wyników infml 4. Math wynik m results npl Fin, Comm wyniki m pl vi wynik|nąć, -ać (from sth z czegoś) to result in sth (end in particular way) skończyć się czymś [success, failure] (come about as consequence) spowodować coś [damage, reduction] the accident resulted in him losing his job na skutek wypadku stracił pracę

resultant
n Math wypadkowa f adj (also resulting) wynikły

resume
vt pod|jąć, -ejmować na nowo [work, duties] wzn|owić, -awiać [talks, service, relations] zaj|ąć, -mować ponownie [seat] powr|ócić, -acać do (czegoś) [former name] to resume one's journey ruszyć w dalszą drogę to resume doing sth powrócić do robienia czegoś to resume speaking kontynuować wystąpienie po przerwie vi [discussion, service, hostilities] rozpocz|ąć, -ynać się na nowo [person] kontynuować, mówić dalej (po przerwie) n 1. (summary) resume n inv, streszczenie n 2. US (cv) życiorys m

resumption
n wznowienie n (of sth czegoś)

resurface
vt pokry|ć, -wać nową nawierzchnią [road, court] vi 1. [submarine, diver] wynurz|yć, -ać się 2. fig [doubt, prejudice, rumour, person, group] pojawi|ć, -ać się na nowo

resurgence
n fml (of party, tradition, interest, economy) odrodzenie się n (of sth czegoś) (of currency, popularity, nationalism) ponowny wzrost m

resurgent
adj [economy, hope, nationalism, state] odradzający się

resurrect
vt 1. wskrze|sić, -szać 2. fig wskrze|sić, -szać [custom, argument, hope] powrócić do (czegoś) [old dress, career]

resurrection
n wskrzeszenie n (of sth czegoś) Relig the Resurrection Zmartwychwstanie n

resuscitate
vt 1. Med reanimować 2. fig wskrze|sić, -szać fig [plan, project]

resuscitation
n reanimacja f resuscytacja f fml modif [equipment, unit] reanimacyjny

resuscitator
n (apparatus) respirator m

ret.
= retired, returned

retail
n sprzedaż f detaliczna (of sth czegoś) by retail w detalu modif [sector, shop, customer] detaliczny adv detalicznie, w detalu vt 1. Comm sprzeda|ć, -wać detalicznie 2. rozn|ieść, -osić [gossip] vi this product retails at Ł30 ten produkt kosztuje w detalu 30 funtów

retail park
n galeria f handlowa

retail price
n cena f detaliczna

retail price index
n wskaźnik m cen detalicznych

retail price maintenance
n ustalanie n maksymalnych cen detalicznych

retail sales
n sprzedaż f detaliczna

retail space
n powierzchnia f sprzedaży

retail trade
n handel m detaliczny

retailer
n (person) detalist|a m, -ka f (company) detalista m

retailing
n handel m detaliczny modif retailing sector sektor handlu detalicznego retailing giant gigant w sektorze handlu detalicznego

retain
vt 1. (keep) zachow|ać, -ywać [independence, right, control, dignity] zatrzym|ać, -ywać [property, room] utrzym|ać, -ywać [lead, title] to retain one's composure zapanować nad sobą 2. (hold, contain) [substance, dam, wall] zatrzym|ać, -ywać [water, flood, heat] 3. (remember) zachow|ać, -ywać w pamięci [fact, image] 4. Jur za|angażować [lawyer]

retained earnings
n dochody m pl zatrzymane

retained object
n Ling dopełnienie n czasownika w stronie biernej

retainer
n 1. (fee) (for services) honorarium n za pozostawanie w dyspozycji (for lawyer) zaliczka f (for accommodation) opłata gwarantująca zatrzymanie wynajmowanego mieszkania na czas nieobecności lokatora 2. Dent aparat m na zęby 3. arch (servant) służący m

retaining dam
n tama f

retaining ring
n Tech pierścień m sprężynowy zabezpieczający

retaining wall
n mur m oporowy

retake
/'riteik/ n 1. Cin powtórzenie n sceny powtórka f infml 2. Sch, Univ egzamin m poprawkowy poprawka f infml /'ri'teik/ vt (pt retook pp retaken) 1. Cin na|kręcić ponownie [scene] Phot to retake a shot zrobić jeszcze raz zdjęcie 2. Sch, Univ zdawać ponownie [exam, maths] to retake sth four times zdawać coś cztery razy 3. Mil (take back) zdoby|ć, -wać ponownie

retaken
pp retake

retaliate
vi [enemy, opposition] wziąć, brać odwet if we impose import quotas, we must expect other countries to retaliate jeżeli wprowadzimy ograniczenia importowe, należy się spodziewać, że inne kraje odpowiedzą tym samym we shall retaliate against anyone who attacks us odpowiemy atakiem na każdy atak przeciwko nam to retaliate by doing sth zrobić coś w odwecie to retaliate against sb with sth odpłacić komuś czymś

retaliation
n odwet m (for sth za coś) (against sb/sth na kimś/czymś) in retaliation w odwecie (for sth za coś) (against sb przeciwko komuś)

retaliatory
adj [action, measures, raid] odwetowy retaliatory violence przemoc stosowana w odwecie

retard
/'ritd/ n vinfml offensive debil m, -ka f vinfml offensive /ri'td/ vt opóźni|ć, -ać [progress, ignition]

retardation
n 1. opóźnienie n also Phys 2. US Psych upośledzenie n

retarded
adj 1. Psych upośledzony 2. US vinfml (stupid) debilny infml offensive

retch
n odruch m wymiotny vi mieć odruch wymiotny at the sight he retched na ten widok zebrało mu się na wymioty

retd
= retired

retell
vt (pt, pp retold) opowi|edzieć, -adać od nowa

retelling
n nowa wersja f

retention
n fml 1. (of independence, right, control, dignity) zachowanie n (of property, room, staff) zatrzymanie n (of lead, title) utrzymanie n 2. (storing of facts) pamięć f (of sth do czegoś) [facts, detail] 3. (of flood, water, heat) zatrzymywanie n Geol retencja f 4. Med zatrzymanie n

retention money
n część zapłaty wstrzymana jako gwarancja wykonania umowy

retentive
adj 1. [memory] dobry 2. [soil] chłonny

rethink
/'riik/ n to have a rethink zastanowić się jeszcze raz (about sth nad czymś) /'ri'ik/ vt (pt, pp rethought) przemyśl|eć, -iwać na nowo [policy, plan] /'ri'ik/ vi (pt, pp rethought) zastan|owić, -awiać się jeszcze raz

rethought pt
rethink

reticence
n powściągliwość f reticence on or about sth powściągliwość w wyrażaniu czegoś [one's emotions] powściągliwość w sprawach dotyczących czegoś [past, private life, personal matters]

reticent
adj powściągliwy to be reticent about sth niechętnie mówić o czymś they were reticent about answering questions niechętnie odpowiadali na pytania

reticently
adv [behave, speak, write] z rezerwą, powściągliwie

reticle
n Tech siatka f

reticulate
adj siatkowaty, pokryty siatką

reticule
n arch ozdobna torebka f

retina
n Anat siatkówka f

retinal
adj Anat siatkówkowy retinal damage uszkodzenie siatkówki retinal rivalry zmiana percepcji części pola widzenia, gdy nagle oczy są skierowane na obiekty o różnych barwach lub kształtach

retinue
n świta f

retire
vt wys|łać, -yłać na emeryturę [employee] (on grounds of sth ze względu na coś) to be compulsorily retired zostać zmuszonym do przejścia na emeryturę vi 1. (from work) prze|jść, -chodzić or pójść na emeryturę to retire from a post odejść ze stanowiska to retire early przejść na wcześniejszą emeryturę to retire on Ł100 a week przejść na emeryturę i otrzymywać 100 funtów tygodniowo 2. (withdraw) to retire from sth [jury, person] opuścić coś [courtroom] wycofać się z czegoś [public life] to retire to the drawing-room/to one's room fml oddalić się do salonu/do swojego pokoju 3. dat to retire (to bed) udać się na spoczynek to retire early udać się wcześnie na spoczynek 4. Sport wycof|ać, -ywać się (from sth z czegoś) (end career) za|kończyć karierę to retire injured or with an injury (from race) wycofać się z powodu kontuzji (from football match) zejść z boiska z powodu kontuzji 5. Mil wycof|ać, -ywać się (to sth na coś) [position] retired pp adj [worker, teacher] emerytowany

retiree
n US emeryt m, -ka f

retirement
n 1. (action) przejście n na emeryturę we have had several retirements kilka osób przeszło na emeryturę to announce one's retirement powiadomić o zamiarze przejścia na emeryturę to take early retirement przejść na wcześniejszą emeryturę 2. (state) emerytura f a peaceful retirement spokojna emerytura to come out of retirement powrócić (do pracy) z emerytury

retirement age
n wiek m emerytalny

retirement bonus
n odprawa f emerytalna

retirement home
n dom m emeryta

retirement pension
n emerytura f

retiring
prp retire adj (shy) nieśmiały

retold pt
retell

retook pt
retake

retool
vt 1. (re-equip) wyposaż|yć, -ać w nowe narzędzia i oprzyrządowanie [factory] 2. US (reorganize) z|reorganizować [factory] vi 1. (re-equip) wymieni|ć, -ać narzędzia i oprzyrządowanie 2. US (reorganize) z|reorganizować się

retort
1. n (reply) riposta f to make a retort dawać ripostę as a retort w odpowiedzi vt za|ripostować to retort that... zaripostować, że... 2. n Tech, Chem retorta f

retouch
/'ritt/ n retusz m /'ri'tt/ vt wy|retuszować

retrace
vt odtw|orzyć, -arzać [movements, actions, events] to retrace one's steps pójść z powrotem

retract
vt 1. (withdraw) cof|nąć, -ać [statement, allegation] wycof|ać, -ywać [claim] 2. (pull in) wciąg|nąć, -ać [landing gear] [animal] s|chować [claws] vi 1. [plaintiff] wycof|ać, -ywać się 2. [landing gear, horns, claws] s|chować się

retractable
adj 1. [statement] odwołalny 2. [landing gear, claw] wysuwany i chowany [aerial, headlights] wysuwany

retractile
adj chowany a cat's claws are retractile kot potrafi chować pazury

retraction
n (of accusation, confession) odwołanie n (of landing gear) wciąganie n

retrain
vt przekwalifikow|ać, -ywać vi przekwalifikow|ać, -ywać się

retraining
n przekwalifikowanie n

retransmit
vt TV, Radio retransmitować

retread
/'ritred/ n opona f bieżnikowana /'ri'tred/ vt (pt, pp retreaded) bieżnikować [tyre]

retreat
n 1. (withdrawal) (of person, government) wycofanie się n (from sth z czegoś) (of army) odwrót m (from sth z czegoś) to beat or make a retreat wycofać się to beat a hasty retreat wycofać się w pośpiechu to sound the retreat Mil odtrąbić odwrót to beat the retreat Mil dać sygnał do odwrotu to be in retreat [ideology] być w odwrocie [dollar, pound] spadać 2. (quiet place) ustronie n (hiding place) kryjówka f country retreat wiejskie ustronie 3. Relig rekolekcje plt to go into or on a retreat udać się na rekolekcje vt Games wy|cofać [piece] vi 1. [person, army] wycof|ać, -ywać się also fig (from sth z czegoś) (before sth przed czymś) (behind sth za coś) to retreat under the blankets/to one's cottage schować się pod kocami/w swoim domku to retreat into a dream world uciec w świat marzeń to retreat into silence zamilknąć to retreat into oneself or a world of one's own zamknąć się w sobie or w swoim własnym świecie 2. [glacier, flood water, desert] wy|cofać się

retrench
fml vt ogranicz|yć, -ać [expenditure] ograniczy|ć, -ać objętość (czegoś) [book] vi [company] wprowadz|ić, -ać oszczędności

retrenchment
n fml 1. (economizing) oszczędności f pl 2. Mil oszańcowanie n

retrial
n ponowny proces m

retribution
n fml kara f (for sth za coś) divine retribution kara boska

retributive
adj fml karzący

retrievable
adj 1. (sum) możliwy do odzyskania [error, situation] możliwy do naprawienia 2. Comput dostępny

retrieval
n 1. (of property, money) odzyskanie n 2. Comput wyszukiwanie n

retrieve
vt 1. (get back) odzysk|ać, -iwać [object] 2. (save) u|ratować [situation] naprawi|ć, -ać [error] 3. Hunt aportować [game] 4. Comput wyszuk|ać, -iwać [data] vi Hunt [dog] aportować

retriever
n (dog) retriever m

retro
n styl m retro modif [rock, art, chic] retro

retroactive
adj [law, legislation] działający wstecz retroactive to April 4th mający moc wsteczną od 4 kwietnia

retroactively
adv wstecz

retroengine
n silnik m rakietowy hamujący

retrofit
vt (prp, pt, pp -tt-) wyposaż|yć, -ać w (coś)

retroflex
adj Ling retrofleksyjny

retroflexion
n Ling retrofleksja f

retrograde
adj fml wsteczny retrograde motion ruch wsteczny

retrogress
vi fml [high-tide mark, front line] cof|nąć, -ać się the patient has retrogressed stan pacjenta pogorszył się

retrogression
n Biol retrogresja f

retrogressive
adj 1. fml wsteczny a retrogressive step krok wstecz 2. Biol regresywny

retropack
n zespół m silników rakietowych hamujących

retrorocket
n silnik m rakietowy hamujący

retrospect
n in retrospect z perspektywy czasu

retrospection
n retrospekcja f

retrospective
n Art, Cin retrospektywa f adj 1. [approach, view, exhibition, show] retrospektywny 2. [law] działający wstecz [application, payment] z mocą wsteczną

retrospectively
adv [see] z perspektywy czasu Jur, Admin [apply, validate] z mocą wsteczną

retroviral
adj Med retrowirusowy

retrovirus
n retrowirus m

retry
vt 1. Jur ponownie rozpat |rzyć, -rywać [case] ponownie osądz|ić, -ać [person] 2. Comput s|próbować ponownie wykonać [operation]

retsina
n retsina f (wino z zapachem żywicy)

retune
vt Mus na|stroić [piano] Radio, Telcom dostr|oić, -ajać

return
n 1. (getting back, going back) powrót m my return to/from London mój powrót do/z Londynu return to power powrót do władzy return home powrót do domu on my return po powrocie report to me immediately on your return to work zamelduj się u mnie zaraz po powrocie do pracy a return to old habits powrót to starych nawyków 2. (recurrence, coming back) powrót m (of sth czegoś) (of symptoms) ponowne pojawienie się n, nawrót m (of sth czegoś) I'm hoping for a return of the fine weather mam nadzieję, że wróci ładna pogoda 3. (restitution, bringing back) (of object) zwrot m (of sth czegoś) I hope for its return (of lost, stolen item) liczę na jego zwrot on the return of the vehicle przy zwrocie pojazdu 4. (sending back of goods, letter) zwrot m (of sth czegoś) 5. (reward) is this my return for helping you? czy tak mi się odpłacasz za pomoc? she loved without hope of return kochała bez nadziei na wzajemność 6. (yield on investment) zysk m (on sth z czegoś) the law of diminishing returns prawo zmniejszającego się zysku 7. Transp (ticket) bilet m powrotny return to Leeds, please proszę powrotny do Leeds 8. Theat (ticket) bilet m ze zwrotów 'returns only' "wszystkie bilety wyprzedane" 9. Publg (book) zwrot m 10. Sport return m 11. Fin (declaration) zeznanie n podatkowe, deklaracja f podatkowa to submit a return for... złożyć zeznanie podatkowe or deklarację podatkową za rok... returns npl Pol wyniki m pl (from sth czegoś) [polling, survey] modif 1. [journey, flight, voyage] powrotny [envelope] zwrotny 2. [game, match] rewanżowy in return adv phr w zamian (for sth za coś) vt 1. (give back) zwr|ócić, -acać [book, video, car, money, purchase] to return sth to sb/sth zwracać coś komuś/do czegoś [owner, library] keep the receipt in case you have to return your purchase paragon należy zachować na wypadek zwrotu 2. (put back) od|łożyć, -kładać z powrotem [book, file] to return sth to its place odłożyć coś na miejsce she returned the book to the shelf odłożyła książkę z powrotem na półkę I want all the chairs and tables returned to their proper places wszystkie krzesła i stoły mają wrócić na swoje miejsca 3. (send back) od|esłać, -syłać [parcel, sample, refugee, immigrant] 'return to sender' "zwrot do nadawcy" 4. (give, issue in return) to return sb's greeting odpowiedzieć na pozdrowienie kogoś to return the compliment hum zrewanżować się tym samym I'd like to return the compliment by inviting you out to lunch chciałbym się zrewanżować i zaprosić cię na lunch to return the favour zrewanżować się za przysługę I'll be glad to return the favour będę szczęśliwy, mogąc się zrewanżować 5. (reciprocate) odwzajemni|ć, -ać [love, feeling, affection] 6. Mil odpowi|edzieć, -adać na (coś) [fire] 7. Sport (throw back) odrzuc|ić, -ać (hit back) odbi|ć, -jać 8. (reply, rejoin) odrzec to return an answer to sth udzielić odpowiedzi na coś 9. Fin to return details of one's income zgłaszać dane o swoich dochodach 10. Jur wyda|ć, -wać [verdict] 11. Fin przyn|ieść, -osić [income, rate of interest] 12. Pol (elect) wyb|rać, -ierać [candidate] to be returned zostać wybranym 13. Telcom to return sb's call oddzwonić do kogoś vi 1. (come back) (po)wr|ócić, -acać (go back) wr|ócić, -acać he left never to return odszedł i nigdy nie wrócił we just returned from South America właśnie wróciliśmy z Ameryki Południowej to return home wrócić do domu at what time did you return? o której wróciłeś? I've only returned once to Paris since the time od tego czasu tylko raz wróciłem do Paryża I returned to my work yesterday wczoraj wróciłem do pracy 2. (resume) to return to sth (po)wrócić do czegoś [activity, topic] to return to one's book/work (po)wrócić do lektury/do (przerwanej) pracy to return to the point I made earlier... wracając do mojej wcześniejszej uwagi, ... to return to power (po)wrócić do władzy to return to sanity odzyskać równowagę psychiczną 3. (recur, come back) [symptom, feeling, doubt, time] powr|ócić, -acać if the breathlessness returns, ... jeżeli powtórzą się kłopoty z oddychaniem, ... if the illness returns, ... jeżeli wystąpi nawrót choroby, ... by return of post odwrotną pocztą many happy returns! wszystkiego najlepszego w dniu urodzin!

return fare
n cena f biletu powrotnego

return flight
n lot m powrotny

return journey
n GB powrót m on her return journey w drodze powrotnej

return stroke
n Tech suw m powrotny

return ticket
n bilet m powrotny

return trip
n US = return journey

return visit
n rewizyta f

returnable
adj [bottle, crate] zwrotny books are returnable by 6 April książki należy zwrócić do 6 kwietnia

returner
n kobieta f powracająca do pracy (po odchowaniu dzieci)

returning officer
n przewodnicząc|y m, -a f komisji wyborczej

reunification
n ponowne zjednoczenie n

reunify
vt ponownie z|jednoczyć

reunion
n 1. (meeting) spotkanie n 2. (social gathering) a family reunion zjazd rodzinny a reunion of war veterans zlot kombatantów

reunite
vt ponownie po|łączyć [family] ponownie z|jednoczyć [country, party] he was reunited with his family powrócił na łono rodziny liter vi [country, party] z|jednoczyć się ponownie

reusable
adj reusable envelope/battery koperta/bateria (do) wielokrotnego użytku

reuse
/'ri'jus/ n (of wood, paper, scrap metal) ponowne wykorzystanie n /'ri'juz/ vt ponownie wykorzyst|ać, -ywać [paper, scrap metal]

rev
n infml Aut = revolution (per minute) obrót (na minutę) vt (prp, pt, pp -vv-) (also rev up) zwiększ|yć, -ać obroty (czegoś) [engine] vi (prp, pt, pp -vv-) (also rev up) zwiększ|yć, -ać obroty

rev counter
n GB Aut infml obrotomierz m

revalorization
n Fin rewaloryzacja f

revalorize
n Fin z|rewaloryzować

revaluation
n Fin, Comm (of currency) rewaluacja f (of property) ponowna wycena f

revalue
vt Fin, Comm z|rewaluować [currency] ponownie wyceni|ć, -ać [property, possessions]

revamp
n 1. (process) reorganizacja f 2. (result) przeróbka f vt przer|obić, -abiać [room, play] z|reorganizować [company] zmieni|ć, -ać [image] revamped pp adj [management] zreorganizowany [programme, play] przerobiony [building, room] odnowiony

revanchism
n rewanżyzm m

revanchist
n rewanżyst|a m, -ka f adj [policy] rewanżystyczny, rewanżystowski

reveal
vt 1. (make public) wyjawi|ć, -ać [truth, secret] (to sb komuś) ujawni|ć, -ać [plan] (to sb komuś) to reveal that... ujawnić, że... his statement revealed him to be a liar jego wypowiedź pokazała, że jest kłamcą to reveal sb's identity ujawnić tożsamość kogoś to reveal all (divulge) wyjawić wszystko (undress) obnażyć się 2. (make visible) ukaz|ać, -ywać [view, picture] the gap in the trees revealed a magnificent view w prześwicie między drzewami ukazał się wspaniały widok revealed religion religia objawiona vr to reveal oneself [person] ukazać się [God] objawiać się to reveal oneself to be sb okazać się kimś

revealing
adj 1. [interview, report] wiele mówiący [remark] odkrywczy a revealing slip of the tongue wiele mówiące przejęzyczenie 2. [dress, blouse] wydekoltowany

reveille
n Mil pobudka f

revel
n hulanka f vi (prp, pt, pp -ll-, -l- US) 1. (celebrate) hulać 2. (enjoy) to revel in sth/in doing sth upajać się czymś/robieniem czegoś

revelation
n 1. (of identity, truth) ujawnienie n (of sth czegoś) divine revelation boskie objawienie 2. (striking disclosure) rewelacja f

revelatory
adj [performance] nowatorski [research] odkrywczy [documentary] wiele wnoszący

reveler
GB zob. reveller

reveller
US n hulaka m

revelry
n hulanka f

revenge
n 1. (punitive act) zemsta f in revenge z zemsty, w akcie zemsty in revenge for sth w zemście za coś to take or get one's revenge zemścić się (for sth za coś) (on sb na kimś) 2. (opportunity to retaliate) rewanż m by way of revenge w rewanżu to get one's revenge zrewanżować się (on sb komuś) vt [person] po|mścić [person, murder] vr to revenge oneself zemścić się (on sb na kimś) (for sth za coś) (in sports match) zrewanżować się (on sb komuś) (for sth za coś) revenge is sweet zemsta jest rozkoszą bogów

revengeful
adj [nature, person] mściwy

revengefully
adv mściwie

revengefulness
n mściwość f

revenger
n mściciel m, -ka f

revenue
n dochód m a source of revenue źródło dochodów oil revenues dochody z ropy naftowej tax revenues wpływy z podatków

revenue sharing
n US podział podatków federalnych pomiędzy władze stanowe

revenue stamp
n znaczek m skarbowy

reverberate
vt Tech wyt|opić, -apiać w piecu płomiennym [ore, iron] vi [hills, room] rozbrzmiewać (with sth czymś) [thunder, footsteps] rozle|c, -gać się [words, idea, debate] odbi|ć, -jać się głośnym or szerokim echem (through sth w czymś) [shock wave] roz|ejść, -chodzić się (through sth po czymś) [light, heat] odbi|ć, -jać się

reverberation
n 1. (act) (of sound, heat) odbijanie się n 2. (something reverberated) (of explosion) odgłos m (of heat, light) odbicie n fig (of scandal) echa n pl fig 3. (in acoustics) pogłos m

reverberator
n Tech piec m płomienny

revere
vt fml (with respect) szanować (with veneration) czcić

reverence
n fml (respect) szacunek m rewerencja f dat (veneration) cześć f to have reverence for sb żywić do kogoś wielki szacunek to hold sb/sth in reverence otaczać kogoś/coś czcią

reverend
adj dat czcigodny

reverent
adj nabożny reverent silence nabożne skupienie

reverential
adj fml (expressing reverence) nabożny

reverently
adv [speak] podniosłym tonem [listen] w nabożnym skupieniu z nabożeństwem liter

reverie
n zaduma f to fall into a reverie popaść w zadumę

revers
n Fashn wyłóg m

reversal
n 1. (of order, sequence, trend) odwrócenie n (of sth czegoś) (of policy) zwrot m (of sth w czymś) a reversal of traditional roles odwrócenie tradycyjnych ról he has met with a reversal of fortune szczęście odwróciło się od niego 2. Jur uchylenie n

reverse
n 1. (opposite) the reverse is in fact the case jest akurat na odwrót quite the reverse wprost przeciwnie the truth was exactly the reverse tak naprawdę było zupełnie odwrotnie I believe the reverse (is true) sądzę, że jest odwrotnie to do the reverse of what sb wants/expects zrobić odwrotnie, niż ktoś chce/spodziewa się 2. (back) the reverse (of coin, medal, picture) rewers m (of paper) odwrotna strona f (of cloth) lewa strona f sign the cheque on the reverse podpisz czek na odwrocie 3. (setback) porażka f 4. Aut (also reverse gear) bieg m wsteczny wsteczny m infml you're/the car is in reverse jesteś/samochód jest na wstecznym to go into reverse [driver] wrzucić wsteczny fig [process] odwrócić się to put a programme/policy into reverse fig wycofać się z wprowadzania jakiegoś programu/jakiejś polityki the same process but in reverse ten sam proces, tylko w odwrotnej kolejności adj 1. (opposite) [process] odwrotny [argument, trend, direction, effect] przeciwny, odwrotny 2. (other) the reverse side odwrotna strona (of cloth) lewa strona (of coin, medal, picture) rewers 3. (backwards) reverse somersault przewrót w tył in reverse order od końca, w odwrotnej kolejności 4. Aut reverse gear bieg wsteczny a reverse turn zakręt na wstecznym biegu in reverse adv phr [go through sth] od końca, w odwrotnej kolejności [function] odwrotnie the image appears in reverse in the mirror w lustrze obraz jest odwrócony vt 1. (invert) odwr|ócić, -acać [order, direction, effect, image] odwr|ócić, -acać na lewą stonę [material] wywi|nąć, -jać [collar, cuff] zmieni|ć, -ać [policy] 2. (exchange, switch) zamieni|ć, -ać się (czymś) [roles] zamieni|ć, -ać [cables, colours] the roles are now reversed teraz role się odwróciły 3. GB Pol to reverse the result osiągnąć lepszy wynik now the result was reversed teraz sytuacja się odwróciła 4. Tech, Aut cof|nąć, -ać [ribbon, car, machine, mechanism] to reverse a car out of a garage wyjechać tyłem z garażu she reversed the car over the inspection pit wjechała tyłem na kanał 5. Jur uchyl|ić, -ać [decision, verdict, judgment] 6. Telcom to reverse the charges dzwonić na koszt rozmówcy vi [driver] cof|nąć, -ać (się) he reversed into a tree wjechał tyłem w drzewo to reverse down the lane jechać tyłem wzdłuż uliczki to reverse into a parking space zaparkować tyłem

reverse charge call
n Telcom rozmowa f na koszt rozmówcy

reverse engineer
vt roz|łożyć, -kładać (w celu poznania konstrukcji czegoś)

reverse engineering
n metoda projektowania oparta na analizie konstrukcji

reverse thrust
n ciąg m wsteczny

reversibility
n 1. (of cloth, garment) dwustronność f 2. (of process, trend) odwracalność f (of decision) możliwość f uchylenia

reversible
adj [picture, image] odwracalny [cloth, garment] dwustronny [decision] odwołalny [verdict] podlegający obaleniu [trend, decline] odwracalny we may reach a point where this process is no longer reversible możemy dojść do punktu, w którym nie będzie już możliwe odwrócenie tego procesu

reversing light
n Aut światło n cofania

reversion
n 1. (process of reverting) powrót m (to sth do czegoś) the reversion of the land to swamp ponowne przekształcenie się ziemi w bagno reversion to type Biol (of plant, animal) regres m 2. Jur ponowne przejęcie n praw majątkowych 3. Insur odszkodowanie n (z tytułu śmierci)

reversionary
adj Insur [pension, annuity, bonus] z tytułu odszkodowania

reversionary characteristic
n Biol cecha f regresywna

reversionary rights
npl Jur prawo n rewersyjne

revert
vi 1. (return) to revert to sth [person] powr|ócić, -acać do czegoś [habit, name] [area, land] zamienić się z powrotem w coś [moorlands, wilderness] to revert to doing sth powrócić do robienia czegoś to revert to normal powrócić do normalności 2. Biol, Zool to revert to type powracać do form prymitywnych he reverted to type fig wyszła jego prawdziwa natura 3. (return in speaking, discussing) to revert to sth (po)wrócić do czegoś [matter, question] reverting to your earlier question... (po)wracając do pańskiego wcześniejszego pytania, ... 4. Jur [property] powr|ócić, -acać do poprzedniego właściciela to revert to sb [right] przechodzić na kogoś

revet
vt (prp, pt, pp -tt-) um|ocnić, -acniać [wall, rampart]

review
n 1. (reconsideration) (of events, facts) przegląd m (of sth czegoś) (of policy) rewizja f (of sth czegoś) Jur rewizja f to be under review [policy] być rewidowanym [pay, salaries] być analizowanym to come under review zostać poddanym ocenie to keep sth under review poddawać coś stałej kontroli the terms of the contract are subject to review warunki kontraktu mogą ulec zmianie a wide ranging review of taxation szeroko zakrojona rewizja systemu podatkowego the week in review Radio, TV przegląd wydarzeń tygodnia 2. Journ, Literat (critical assessment) recenzja f (of sth czegoś) a book/music review recenzja książki/muzyczna to get a good/bad review otrzymać dobre/złe recenzje a savage/rave review miażdżąca/wspaniała recenzja to send a book for review oddać książkę do recenzji 3. Journ przegląd m a scientific/literary review przegląd naukowy/literacki 4. Mil (of troops, fleet, aircraft) przegląd m the regiment is holding a review w pułku odbywa się przegląd 5. US Sch, Univ (restudying) powtórka f vt 1. (re-examine) prze|analizować [situation, facts, question] z|rewidować [policy, attitude] Jur podda|ć, -wać rewizji [case, matter] 2. Journ, Literat z|recenzować [book, film] to be well/badly reviewed otrzymać dobre/złe recenzje 3. Mil dokon|ać, -ywać przeglądu (czegoś) [troops] 4. US Sch, Univ powt|órzyć, -arzać [subject, lesson] vi Journ pisać recenzje (for sb dla kogoś) (in sth w czymś)

review article
n recenzja f

review board
n komisja f rewizyjna

review body
n = review board

review copy
n Publg egzemplarz m recenzyjny

review document
n przegląd m

review process
n (of grievance, application) ponowne rozpatrzenie n (of treaty, policy) rewizja f

reviewer
n recenzent m, -ka f

revile
vt fml na|piętnować

revisable
adj [conclusion, judgment, conception] podlegający rewizji

revise
n Print rewizja f vt 1. (alter) z|rewidować [opinion, attitude, treaty] s|korygować [figures, estimate] to revise one's opinion of sb/sth zrewidować swoją opinię o kimś/czymś to be revised upwards/downwards [figures, profits] zostać skorygowanym w górę/w dół 2. GB (for exam) powt|órzyć, -arzać [subject, notes] 3. Print (amend, correct) poprawi|ć, -ać [text] revised edition wydanie poprawione vi GB Sch powtarzać (for sth do czegoś) [exam] I'm busy revising uczę się

reviser
n (of text, manuscript) adiustator m, -ka f (proof reader) korektor m, -ka f

revision
n (of budget, text) korekta f (of schedule) zmiana f (for exam) powtórka f (for sth do czegoś)

revisionism
n rewizjonizm m

revisionist
n rewizjonist|a m, -ka f adj rewizjonistyczny

revisit
vt ponownie odwiedz|ić, -ać [place, person] Joyce revisited fig nowe spojrzenie na Joyce'a

revitalization
n 1. (of economy) ożywienie n 2. (of depressed areas) rewitalizacja f 3. Cosmet rewitalizacja f

revitalize
vt 1. ożywi|ć, -ać [economy] to revitalize a company przeprowadzić restrukturyzację firmy 2. Cosmet ożywi|ć, -ać [complexion]

revival
n 1. Med (of person) powrót m do zdrowia fig (of economy, trade) ożywienie n (of sth czegoś) (of hope, interest) rozbudzenie n na nowo (of sth czegoś) 2. (restoration) (of custom, language) odrodzenie się n (of sth czegoś) (of fashion) powrót m (of law) przywrócenie n mocy prawnej (of sth czemuś) the Gothic revival neogotyk 3. Theat wznowienie n 4. Relig (renewal of commitment) odnowa f religijna (meeting) spotkanie n ruchu odnowy religijnej 5. Mus, Hist (in jazz) nawrót m do jazzu tradycyjnego

revivalism
n 1. Relig odnowa f religijna 2. Archit, Mus fifties revivalism powrót do stylu lat pięćdziesiątych Gothic revivalism powrót do sztuki gotyku

revivalist
n 1. Relig głosiciel m odnowy religijnej 2. Archit, Mus to be a revivalist of sth nawiązywać (w twórczości) do czegoś [style, custom] 3. (jazz musician) jazzman m grający jazz tradycyjny adj 1. Relig revivalist movement ruch odnowy religijnej 2. Mus revivalist jazz jazz tradycyjny 3. Archit [style] Gothic revivalist neogotycki Greek revivalist klasycystyczny

revive
vt 1. (from coma) przywr|ócić, -acać przytomność (komuś), przywr|ócić, -acać do życia (from faint) o|cucić, do|cucić the flowers were revived by fresh water kwiaty odżyły w wodzie the fresh air will revive you świeże powietrze postawi cię na nogi 2. fig wskrze|sić, -szać [custom, language, memory, movement, institution] ożywi|ć, -ać (na nowo), rozbudz|ić, -ać (na nowo) [hopes, interest] przywr|ócić, -acać [fashion, style] o|budzić na nowo [anger, enthusiasm, fear] odn|owić, -awiać [friendship] ożywi|ć, -ać [economy, debate] pon|owić, -awiać [proposal] to revive sb's (flagging) spirits podnieść kogoś na duchu 3. Theat wzn|owić, -awiać [play] vi 1. [person] (from coma, faint) odzysk|ać, -iwać przytomność or świadomość, ocknąć się (after illness) wy|zdrowieć [plant] odży|ć, -wać he revived once he went outside przyszedł do siebie, gdy tylko znalazł się na dworze 2. [hopes] oży|ć, -wać [enthusiasm, interest] odży|ć, -wać [confidence] wzr|osnąć, -astać na nowo [economy, market] ożywi|ć, -ać się [fashion] powr|ócić, -acać our spirits soon revived wkrótce odzyskaliśmy zapał

revivify
vt fml ożywi|ć, -ać

revocation
n fml Jur (of licence, permission, promise) cofnięcie n (of law) uchylenie n (of will, offer, edict, decision) unieważnienie n

revoke
n (in bridge) you've got a heart in your hand! that was a revoke masz w ręku kiera! to oszustwo, nie dodałeś do koloru vt fml Jur cof|nąć, -ać [licence, permission, promise] unieważni|ć, -ać [will, offer, order, decision] uchyl|ić, -ać [law] vi nie dodać do koloru

revolt
n (violent) rewolta f, bunt m (against sb/sth przeciw komuś/czemuś) (refusal to obey) sprzeciw m (over sth wobec czegoś) bunt m (over sth przeciw czemuś) it was a gesture of revolt against her parents to był wyraz buntu przeciw rodzicom to be in revolt być zbuntowanym they are in revolt over the bill sprzeciwiają się projektowi ustawy to rise in revolt wzniecić rewoltę (against sb/sth przeciw komuś/czemuś) (refuse to obey) sprzeciwić się (against sb/sth komuś/czemuś) to be in open revolt jawnie się buntować vt wz|budzić odrazę w (kimś) [person] I was revolted by him and his cruelty on sam i jego okrucieństwo budziły we mnie odrazę vi (rebel) z|buntować się (against sb/sth przeciw komuś/czemuś) human nature revolts against such injustice ludzka natura buntuje się przeciw takiej niesprawiedliwości

revolting
adj 1. (causing disgust, horror) [cruelty, act] odrażający 2. infml (nasty) [smell, dress] ohydny to taste revolting mieć wstrętny smak to smell revolting śmierdzieć

revoltingly
adv [cruel, violent] odrażająco [smell] ohydnie

revolution
n 1. Pol also fig rewolucja f (in sth w czymś) to bring about a revolution in sth zrewolucjonizować coś 2. (of wheel, record, propeller) obrót m 200 revolutions per minute, 200 rpm 200 obrotów na minutę 3. Astron (of planet) obrót m (round sth wokół czegoś)

revolutionary
n rewolucjonist|a m, -ka f adj [movement, leader, changes, innovation] rewolucyjny [drug, process] o rewolucyjnym znaczeniu

revolutionize
vt z|rewolucjonizować

revolve
vt obr|ócić, -acać vi 1. obr|ócić, -acać się 2. fig (be focused on) to revolve around sth obracać się wokół czegoś

revolver
n rewolwer m

revolving
adj [chair, stage] obrotowy [cylinder, heavenly body] obracający się

revolving credit
n Fin kredyt m odnawialny

revolving door
n drzwi plt obrotowe modif infml [president, government] przejściowy

revolving door sex
n infml stosunki m pl seksualne z wieloma partnerami

revolving fund
n fundusz m odnawialny

revue
n Theat rewia f

revulsion
n odraza f (against sb/sth do kogoś/czegoś) to feel revulsion at sth/having to do sth czuć odrazę na myśl o czymś/o zrobieniu czegoś to regard sth with revulsion odnosić się do czegoś z odrazą to shudder in revulsion wzdrygnąć się z odrazą

reward
n 1. (recompense) nagroda f a Ł50 reward will be offered wyznaczono nagrodę w wysokości 50 funtów in reward for sth/doing sth w nagrodę za coś/zrobienie czegoś a poor reward fig marna nagroda 2. fig (satisfaction) satysfakcja f teaching has its rewards uczenie daje dużo satysfakcji vt nagr|odzić, -adzać [attention, effort] to be rewarded (for sth) otrzymać nagrodę (za coś) to be rewarded with a cheque otrzymać w nagrodę czek virtue is its own reward Prov cnota jest nagrodą sama w sobie

rewarding
adj [experience] cenny [job, work] dający satysfakcję it's a rewarding novel tę powieść warto przeczytać financially rewarding opłacalny

rewind
vt (pt, pp rewound) przewi|nąć, -jać do tyłu, cof |nąć, -ać [film, tape]

rewind button
n przycisk m przewijania do tyłu

rewinding
n przewijanie n do tyłu

rewire
vt wymienić instalację elektryczną w (czymś) [house]

reword
vt przeredagow|ać, -ywać [sentence, paragraph, rule] I shall reword my remark ujmę to inaczej

rework
vt Mus, Literat s|tworzyć nową wersję (czegoś) [classic, myth]

reworking
n Mus, Literat nowa wersja f

rewound
pt, pp rewind

rewrite
/'rirait/ n to do three rewrites of a story trzy razy przerabiać opowiadanie /'ri'rait/ vt (pt rewrote pp rewritten) 1. (copy) przepis|ać, -ywać (write again) na|pisać na nowo (rework) przer|obić, -abiać [story, script] to rewrite history poprawiać historę to rewrite a play as a novel przerobić sztukę na powieść 2. US Journ z|redagować [article]

rewrite rule
n Comput zasada f podstawienia

rewriter
n US Journ redaktor m, -ka f

rewritten
pp rewrite

rewrote
pt rewrite