PLO
n Organizacja f Wyzwolenia Palestyny, OWP inv n = Palestine Liberation Organization OWP f inv

PLR
n GB Public Lending Right n GB prawo autora do honorarium wypłacanego przez biblioteki publiczne

Plaid Cymru
n GB Pol Walijska Partia f Narodowa

Plains Indian
n Indian|in m, -ka f z Wielkich Równin

Plasticine
n plastelina f modif [model, shape] z plasteliny

Plato
prn Platon m

Platonic
adj 1. (also platonic) [love, relationship] platoniczny 2. Philos [archetype, ideal] platoński

Platonism
n platonizm m

Platonist
n platonik m

Pledge of Allegiance
n US przysięga f na wierność sztandarowi

Pleiades
prn the Pleiades Mythol, Astron Plejady f pl

Pleistocene
n the Pleistocene plejstocen m adj plejstoceński

Plexiglass
n pleksiglas m, plexiglas m pleksi n inv infml

Plimsoll line
n Naut znak m wolnej burty

Plimsoll mark
n Naut = Plimsoll line

Pliny
prn Pliniusz m Pliny the Younger/the Elder Pliniusz Młodszy/Starszy

Pliocene
n the Pliocene pliocen m adj plioceński

Plutarch
prn Plutarch m

Pluto
prn Astron, Mythol Pluton m

pl
n 1. = place plac m, pl. 2. = plural liczba f mnoga, lm, lm.

placard
n (at protest march) transparent m (on wall) plakat m, afisz m vt oplakatow|ać, -ywać [wall, town] umie|ścić, -szczać na transparencie/afiszu [notice, slogan]

placate
vt u|dobruchać, ugłaskać [person] u|łagodzić [anger]

placatory
adj [remark, action] pojednawczy, uspokajający

place
n 1. (location, position) miejsce n to move from place to place przenosić się z miejsca na miejsce I hope this is the right place mam nadzieję, że to tu we've come to the wrong place przyszliśmy nie tam, gdzie trzeba to be in the right place at the right time być we właściwym miejscu o właściwej porze I can't be in two places at the same time nie mogę być w dwóch miejscach jednocześnie przecież się nie rozerwę infml same time, same place w tym samym miejscu o tej samej porze in many places w wielu miejscach in places [hilly, damaged, worn] miejscami her leg had been stung in several places została użądlona w nogę w kilku miejscach the best place to buy fruit miejsce, gdzie najlepiej kupować owoce a safe place to hide bezpieczna kryjówka a good place to plant roses dobre miejsce na posadzenie róż a place for sth miejsce na coś [meeting, party, monument, office] it's no place for a child! to nie jest odpowiednie miejsce dla dziecka! this is the place for me! to miejsce jest (jak) dla mnie stworzone! if you want peace and quiet, then this is not the place! jeśli pragniesz ciszy i spokoju, to nie jest to odpowiednie miejsce! there's no place like home nie ma jak w domu wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej not here, of all places! tylko nie tu! in Oxford, of all places! akurat w Oksfordzie! 2. (small town, village) miejscowość f (countryside) okolica f (area) region m (restaurant) lokal m a good place to eat miejsce, gdzie można dobrze zjeść it's not the sort of place you'd take your granny to nie jest miejsce, gdzie można by zabrać babcię we stayed at a place on the coast zatrzymaliśmy się (w miejscowości/w hotelu) na wybrzeżu a little place called... niewielka miejscowość zwana... in a place like Austria/Kent w takim miejscu jak Austria/Kent this place is filthy! tu jest brudno! he threatened to burn the place down infml zagroził, że puści wszystko z dymem to be seen in all the right places bywać tam, gdzie wypada all over the place (everywhere) wszędzie fig [lecture, speech] chaotyczny your hair is all over the place! infml jesteś rozczochrany! 3. (for specific purpose) miejsce n place of birth/residence/work miejsce urodzenia/zamieszkania/pracy place of pilgrimage cel pielgrzymek place of refuge azyl, schronienie place of worship miejsce kultu do you have a place to stay? czy masz się gdzie zatrzymać? 4. (home) (house) dom m (apartment) mieszkanie n Adam's place dom/mieszkanie Adama a place by the sea dom nad morzem a place of one's own własny dom, własne mieszkanie własny kąt fig (where shall we meet?) your place or mine? (gdzie się spotkamy?) u ciebie czy u mnie? 5. (seat, space) (on bus, at table, in queue) miejsce n (setting at table) nakrycie n to keep a place zająć miejsce (for sb komuś, dla kogoś) to find/lose one's place znaleźć/stracić swoje miejsce to show sb to his/her place wskazać komuś miejsce please take your places proszę zajmować miejsca I couldn't find a place to park nie mogłem znaleźć miejsca do zaparkowania to lay or set a place for sb przygotować dla kogoś nakrycie is this place taken? czy to miejsce jest zajęte? 6. (on team) miejsce n (with firm) posada f miejsce n dat to get a place on the team zakwalifikować się do drużyny to get a place on the staff dostać stałą pracę a place as a cook/cleaner praca kucharza/sprzątaczki 7. GB Univ miejsce n free places for talented children bezpłatne miejsca (na studiach) dla szczególnie uzdolnionych dzieci to win a place at Oxford dostać się do Oksfordu to get a place in physics or on the physics course dostać się na fizykę or wydział fizyki, zostać przyjętym na fizykę or wydział fizyki 8. (in competition, race, in importance) lokata f, miejsce n to finish in first place zdobyć pierwsze miejsce he backed Red Rum for a place Turf obstawił Red Ruma na punktowanym miejscu to take second place fig zejść na drugi plan to take second place to sth fig zajmować drugie miejsce po czymś to relegate sth to second place fig odsunąć coś na drugi plan or na drugie miejsce 9. (in argument, analysis) miejsce n in the first place (firstly) po pierwsze, przede wszystkim (at the outset) na początku how much money did we have in the first place? ile pieniędzy mieliśmy na początku? 10. (correct position) właściwe or swoje miejsce n in place (in correct or usual position) [object] na (swoim) miejscu (ready to be used) [law, system, scheme] gotowy do wdrożenia to put sth in place umieścić coś na właściwym miejscu [fencing, construction] przygotować coś do wdrożenia [legislation, scheme, regime] to put sth in place or return sth to its place odłożyć coś na miejsce to push sth back into place przesunąć coś z powrotem na swoje miejsce everything is in its place wszystko jest na swoim miejscu when the lever is in place gdy dźwignia jest we właściwej pozycji is the lid in place? czy pokrywka jest dokręcona? to hold sth in place przytrzymywać coś (na swoim miejscu) 11. (rank) miejsce n, znaczenie n his place in history/politics jego miejsce w historii/polityce to take one's place in society zająć należne komuś miejsce w społeczeństwie to put sb in his/her place pokazać komuś, gdzie jego/jej miejsce to know one's place znać swoje miejsce 12. (role) miejsce n it's not my place to criticize nie do mnie należy krytykowanie to fill sb's place zająć miejsce kogoś to take sb's place, to take the place of sb zastąpić kogoś, zająć miejsce kogoś capital punishment has no place in a civilized society dla kary śmierci nie ma miejsca w cywilizowanym społeczeństwie there is a place for someone like her in this company dla kogoś takiego jak ona znajdzie się miejsce w przedsiębiorstwie there are places for people like you! infml pej są sposoby na takich jak ty! 13. (situation) miejsce n, położenie n in my/his place na moim/jego miejscu in your place, I'd have done the same na twoim miejscu zrobiłbym to samo to change or trade places with sb zamienić się z kimś (miejscami) fig put yourself in my place postaw się na moim miejscu 14. (moment) moment m, chwila f in places [funny, boring, silly] miejscami, chwilami this is not the place to argue to nie jest odpowiedni moment na dyskusje this is a good place to begin to dobry moment, żeby zacząć there were places in the film where... były w filmie momenty, kiedy... 15. (in book) miejsce n (na stronie) to mark one's place zaznaczyć miejsce to find/lose one's place znaleźć/zgubić miejsce 16. Math miejsce n 3 decimal places, 3 places of decimals trzy miejsca po przecinku to calculate sth to 3 (decimal) places obliczyć coś z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku 17. US infml (unspecified location) in some place gdzieś in no place nigdzie he had no place to go nie miał dokąd pójść he always wants to go places with us wszędzie by z nami chodził she goes places on her bicycle jeździ tu i tam na rowerze out of place adj phr (not suitable) [remark, behaviour, language, tone] nie na miejscu (not in usual place) [object] nie na swoim miejscu nothing was out of place in her house wszystko w jej domu było na swoim miejscu to look out of place [building] nie pasować do otoczenia I feel out of place among all those rich people źle się czuję or czuję się skrępowany w tym towarzystwie ludzi bogatych in place of prep phr zamiast (kogoś/czegoś) X is playing in place of Y X gra zamiast Y he spoke in my place przemawiał zamiast mnie vt 1. (put carefully) umie|ścić, -szczać położyć, kłaść [flat object] postawić, stawiać [vertical object, vessel] (arrange) u|łożyć, -kładać to place sth into sth włożyć coś do czegoś, umieścić coś w czymś place the cucumber slices around the edge of the plate ułóż plasterki ogórka wokół brzegu talerza she placed the vase in the middle of the table postawiła or ustawiła wazon pośrodku stołu place the smaller bowl inside the larger one włóż mniejszą miseczkę do większej, umieść mniejszą miseczkę w większej to place sth back on the shelf/table odłożyć or odstawić coś z powrotem na półkę/na stół to place sth in the correct order ustawić or ułożyć coś we właściwej kolejności 2. (locate) umie|ścić, -szczać, u|sytuować the switch has been placed too high kontakt został umieszczony zbyt wysoko to be strategically placed być strategicznie usytuowanym 3. (using services) to place an advertisement in the paper zamieścić reklamę w gazecie to place an order for sth zamówić coś, zrobić zamówienie na coś to place a bet (on sth) postawić (na coś) 4. fig (put) postawić, stawiać, umie|ścić, -szczać to place emphasis on sth podkreślić coś, zaakcentować coś to place one's trust in sb/sth (start believing) zawierzyć or zaufać komuś/czemuś (keep believing) pokładać w kimś/czymś wiarę or zaufanie to place sb in a difficult situation/in a dilemma postawić kogoś w trudnym położeniu/przed dylematem to place sb at risk wystawić kogoś na ryzyko or szwank to place the blame on sb obarczyć kogoś winą, złożyć na kogoś odpowiedzialność to place confidence in sb pokładać zaufanie w kimś two propositions were placed before those present obecnym przedstawiono dwie propozycje 5. (rank) s|klasyfikować to be placed third [athlete, horse, student] zostać sklasyfikowanym na trzecim miejscu 6. (judge) zalicz|yć, -ać to be placed among the top scientists of one's generation zostać zaliczonym do czołowych naukowców pokolenia where would you place him in relation to his colleagues? jak oceniłbyś go w porównaniu z jego kolegami? 7. (identify) rozpozna|ć, -wać [person, accent] I can't place his face nie mogę sobie przypomnieć, skąd znam tę twarz 8. (find home for) umie|ścić, -szczać [child] to place a child in an orphanage/with a foster family umieścić dziecko w sierocińcu/w rodzinie zastępczej 9. Admin (send, appoint) umie|ścić, -szczać [student, trainee] zna|leźć, -jdować zatrudnienie dla (kogoś) [candidate] to place sb in charge of staff/a project powierzyć komuś nadzór nad personelem/nad projektem to be placed in quarantine zostać poddanym kwarantannie 10. Fin u|lokować [money, investments, savings] (in sth w czymś) placed pp adj 1. (situated) to be well placed (to do sth) zajmować dobrą pozycję, żeby (móc) coś zrobić he is not well placed to judge z jego pozycji trudno ocenić she is well/better placed to speak on the subject jest kompetentna/bardziej kompetentna, żeby wypowiadać się na ten temat 2. Sport, Turf to be placed [horse] GB przyjść na punktowanym miejscu US zająć drugie miejsce, przybiec na drugim miejscu that young man is really going places infml ten młody człowiek robi prawdziwą karierę to have friends in high places mieć ustosunkowanych przyjaciół corruption in high places korupcja na szczytach władzy when I read that, everything suddenly fell or clicked or fitted into place kiedy to przeczytałem, nagle wszystko stało się jasne take place

place card
n wizytówka f (na stole, przy nakryciu)

place mat
n mata f or podkładka f pod nakrycie

place of safety order
n GB Jur nakaz sądowy odbierający dotychczasowym opiekunom prawo do opieki nad dzieckiem

place setting
n nakrycie n (na stole)

place-bet
n zakład m to make a place-bet obstawiać miejsca punktowane

place-name
n nazwa f geograficzna, toponim m dictionary of place-names słownik nazw geograficznych or toponimów

place-value
n wartość f pozycji

placebo
n (pl placebos, placeboes) 1. placebo n inv 2. fig ochłap m (na pocieszenie) fig

placebo effect
n Med efekt m placebo fig skutek m uspokajający

placekick
Games n wykop m z ziemi to take a placekick wznowić grę (przez wykop z ziemi) vt to placekick the ball wzn|owić, -awiać grę

placement
n 1. GB (also work placement) (trainee post) staż m to get a placement with a company dostać się na staż do firmy 2. (in accommodation) znalezienie n domu (dla osieroconego dziecka) (in employment) znalezienie n pracy 3. Fin lokata f, ulokowanie n

placement office
n US Univ = biuro n pełnomocnika do spraw zatrudnienia

placement test
n US Sch (entrance exam) egzamin m wstępny (proficiency test) sprawdzian m predyspozycji

placenta
n (pl placentas, placentae) Anat łożysko n

placer
n Geol złoże n okruchowe

placid
adj [person, animal, smile] łagodny [sea, place, situation] spokojny

placidity
n (of character) łagodność f (tranquillity) spokój m

placidly
adv spokojnie, łagodnie

placing
n 1. (in race, contest) miejsce n, lokata f 2. (of players) (positioning) ustawienie n, rozstawienie n (location) pozycja f 3. Fin lokata f, ulokowanie n

plagal
adj Mus plagalny

plagiarism
n (action) plagiatorstwo n (work) plagiat m (passage) przepisany fragment m his book is full of plagiarisms jego książka roi się od fragmentów przepisanych or ściągniętych infml od innych autorów

plagiarist
n plagiator m, -ka f

plagiaristic
adj plagiatorski

plagiarize
vt przepis|ać, -ywać (z cudzego dzieła) ściąg|nąć, -ać infml [essay, phrase, chapter] przywłaszcz|yć, -ać sobie [idea, style] to plagiarize a passage from sb/sth przepisać fragment z kogoś/czegoś ściągnąć fragment od kogoś/z czegoś infml vi popełni|ć, -ać plagiat ściąg|nąć, -ać infml

plague
n 1. Med (disease) dżuma f (epidemic) zaraza f you can sit next to me, I haven't got the plague! hum możesz koło mnie usiąść, ja nie gryzę! hum a plague on you! arch niech cię zaraza! dat 2. (of insects, rats, locusts, crimes) plaga f to reach plague proportions stać się plagą 3. fig (nuisance) utrapienie n, dopust m the noise is a constant plague to the residents hałas jest stałym utrapieniem mieszkańców what a plague that boy is! ten chłopak to istny dopust boży! 4. Bible plaga f (egipska) vt 1. (beset) to be plagued by or with sth być dręczonym czymś [doubt, remorse] być nękanym przez coś [difficulties, strikes] he's plagued by ill health ciągle choruje, ciągle mu coś dokucza we were plagued by bad weather mieliśmy fatalną pogodę 2. (harass) nie dawać żyć (komuś), zadręcz|yć, -ać to plague sb with questions dręczyć or zadręczać kogoś pytaniami to plague sb for an answer natarczywie domagać się od kogoś odpowiedzi to plague the life out of sb infml zadręczać kogoś na śmierć fig to avoid sb/sth like the plague unikać kogoś/czegoś jak zarazy or jak morowego powietrza

plague-ridden
adj nękany przez zarazę

plague-stricken
adj dotknięty zarazą

plaice
n (pl plaice) Zool gładzica f

plaid
n 1. (fabric) tartan m (design) wzór m w szkocką kratę 2. (garment) pled m w szkocką kratę (część klanowego stroju Szkota) modif [scarf, shirt, design] w szkocką kratę

plain
n 1. Geog równina f on the plain na równinie the (Great) Plains US Wielkie Równiny, Wielka Równina Prerii 2. (knitting stitch) oczko n prawe a row of plain rządek prawych (oczek) adj 1. (simple) [dress, decor, living, language] prosty [furniture, building] prosty, zwyczajny [room] zwyczajny [food] niewyszukany plain cooking proste potrawy she's a good plain cook ona dobrze gotuje niewyszukane potrawy a plain man zwykły or prosty człowiek 2. (of one colour) [fabric, background, paper] gładki [envelope] zwyczajny a plain blue dress gładka niebieska sukienka to send sth under plain cover Post przesłać coś w nieoznakowanej kopercie 3. euph (unattractive) [woman] nieładny [features] pospolity she's rather plain ona nie jest zbyt piękna 4. (clear) [line, marking] wyraźny in plain view of sb na oczach kogoś 5. (obvious) jasny, oczywisty it was plain to everyone that she was lying dla wszystkich było jasne, że kłamie it's a plain fact that... to zupełnie oczywiste, że... it is plain from this report that... z tego raportu jasno wynika, że... the facts are plain enough fakty mówią same za siebie she's jealous, it's plain to see jest zazdrosna, to od razu widać her suffering was plain to see było oczywiste, że cierpi to make it plain (to sb) that... jasno or wyraźnie dać (komuś) do zrozumienia, że... let me make myself quite plain, I'm not going niech to będzie jasne, nie idę i koniec do I make myself plain? czy wyrażam się jasno? she made her irritation quite plain nie ukrywała, że jest zirytowana 6. (direct) [answer] szczery [word] prosty plain speaking szczerość there was plenty of plain speaking padło wiele szczerych słów the plain truth szczera prawda the plain truth of the matter is that... prawda jest taka, że... can't you speak in plain English/Polish? czy możesz mówić jasno?, czemu nie powiesz jasno? in plain English, this means that... mówiąc wprost, znaczy to, że... 7. (downright) [ignorance, common sense, laziness] zwykły 8. (ordinary) I knew him when he was plain Mr Spencer znałem go, kiedy nazywał się po prostu pan Spencer or kiedy był zwykłym panem Spencerem 9. (unflavoured) [bun, cake, crisp] zwykły [yoghurt] naturalny (not spicy) [dish] łagodny w smaku adv 1. (completely) [stupid, wrong] po prostu 2. (directly) [speak, tell] wprost I can't put it any plainer than that nie mogę wyrazić tego prościej to be as plain as day być jasnym jak słońce to be plain sailing [project, task] być całkiem prostym, pójść jak po maśle

plain Jane
n infml brzydula f infml she's rather a plain Jane ona nie grzeszy urodą

plain chocolate
n = czekolada f deserowa

plain clothes
npl to wear plain clothes, to be in plain clothes być (ubranym) po cywilnemu plain-clothes adj [policeman, customs officer] (ubrany) po cywilnemu plain clothes man tajniak infml

plain dealing
n uczciwość f

plain flour
n Culin zwykła mąka f (bez dodatków)

plain speaker
n szczery człowiek m she's a plain speaker ona mówi, co myśli

plain text
n Comput, Telcom tekst m odkryty or otwarty

plain-spoken
adj prostolinijny, szczery

plainchant
n Mus cantus planus m inv

plainly
adv 1. (obviously) najwyraźniej, w sposób oczywisty they were plainly lying najwyraźniej kłamali this is plainly not the case najwyraźniej tak nie jest 2. (distinctly) [hear, see] wyraźnie [remember] dokładnie the rainbow was plainly visible doskonale było widać tęczę 3. (in simple terms) [explain, state] jasno 4. (frankly) [speak] szczerze, otwarcie 5. (simply) [decorated, furnished, dressed] skromnie, bezpretensjonalnie

plainness
n 1. (simplicity) (of dress, decor, food) prostota f (of language) jasność f 2. (unattractiveness) pospolitość f, brzydota f

plainsman
n (pl -men) człowiek m mieszkający na równinach

plainsong
n = plainchant

plaint
n 1. liter (complaint) skarga f, lament m 2. Jur powództwo n, pozew m, skarga f

plaintiff
n Jur powód m, -ka f

plaintive
adj [cry] żałosny, zawodzący [voice] płaczliwy [song, look] tęskny

plaintively
adv [say] płaczliwym or żałosnym tonem

plait
n 1. (of hair) warkocz m to wear (one's hair in) plaits nosić or mieć warkocze 2. (rope) (pleciona) lina f vt zapl|eść, -atać [hair] spl|eść, -atać [strands, straw] u|pleść [basket, bracelet] will you plait my hair? czy zapleciesz mi włosy? plaited pp adj [hair] zapleciony [rope, reeds] pleciony

plan
n 1. (scheme, course of action) plan m, projekt m (intention) zamiar m, zamysł m to draw up or work out a six-point plan sporządzić sześciopunktowy plan a plan of action/of campaign plan działania/kampanii everything went according to plan wszystko odbyło się zgodnie z planem to revert to plan B fig przejść do planu B our plan is to leave early planujemy wyjechać wcześnie your best plan would be to stay here najlepiej będzie, jeśli tu pozostaniesz to have a plan to do sth planować coś zrobić 2. (map, diagram) plan m a street plan of London plan Londynu seating plan (at dinner table) rozmieszczenie gości 3. Archit, Constr plan m, projekt m Tech rzut m główny poziomy 4. (rough outline) (of essay, book) plan m, konspekt m plans npl 1. (arrangements) plany m pl a change of plans zmiana planów what are your plans for the weekend? jakie masz plany na weekend? to make plans planować, projektować to make plans for sth (organize arrangements) robić przygotowania do czegoś (envisage) planować coś to make plans for the future robić plany na przyszłość to make plans to do sth planować zrobienie czegoś, zamierzać coś zrobić to have plans for sth/sb mieć plany or zamiary co do czegoś/kogoś 2. Archit, Constr the plans plany m pl, projekt m submit the plans before the end of the month projekt należy złożyć do końca miesiąca vt (prp, pt, pp -nn-) 1. (prepare, organize) za|planować [future, production, traffic system, day] przygotow|ać, -ywać, u|planować [meeting, operation, expedition, crime] rozplanow|ać, -ywać [timetable] it's all planned in advance wszystko zostało z góry zaplanowane everything went exactly as planned wszystko odbyło się dokładnie jak planowano we arrived, as planned, at three o'clock przybyliśmy zgodnie z planem o trzeciej he planned it so that he could leave early zorganizował wszystko tak, żeby wyjść wcześniej 2. (intend) planować [trip, visit] to plan to do sth zamierzać coś zrobić 3. (premeditate) za|planować [crime] 4. Archit, Constr za|projektować [garden, house, city centre] 5. (give structure to) rozplanow|ać, -ywać [essay, book] (make notes for) na|szkicować plan (czegoś) [essay, book] 6. (decide on size of) to plan a family planować rodzinę vi (prp, pt, pp -nn-) planować, robić plany why don't you ever plan? dlaczego nigdy niczego sobie nie zaplanujesz? the present situation makes it impossible to plan w obecniej sytuacji nie można niczego zaplanować to plan for sth (make preparations for) poczynić przygotowania do czegoś [old age] (expect) spodziewać się czegoś [changes, increase] to plan for the future robić plany na przyszłość we hadn't planned for this tego się nie spodziewaliśmy, na to nie byliśmy przygotowani we're planning for about 50 guests spodziewamy się or liczymy na przybycie około 50 gości to plan on sth/doing sth (expect) spodziewać się czegoś (intend) zamierzać coś/coś zrobić I hadn't planned on having to look after her nie spodziewałem się, że będę się musiał nią zajmować I planned on going out zamierzałem wyjść we're not planning on losing the election w ogóle nie bierzemy pod uwagę przegranej w wyborach plan ahead robić plany na przyszłość to be planned weeks ahead być zaplanowanym z wielotygodniowym wyprzedzeniem plan out: plan out [sth] za|planować [strategy, policy, expenditure, itinerary] rozplanow|ać, -ywać [work]

planchette
n wózek m spirytystyczny

plane
1. n Aviat samolot m to travel by plane podróżować samolotem modif [crash] lotniczy [ticket] lotniczy, samolotowy, na samolot vi [bird, aircraft, glider] po|szybować [boat] ślizgać się po wodzie plane down [bird, hang-glider] po|szybować w dół 2. n 1. (in geometry) płaszczyzna f the horizontal/vertical plane płaszczyzna pozioma/pionowa 2. (face of cube, pyramid) ściana f 3. fig (level) poziom m to raise the conversation onto a more intellectual plane podnieść rozmowę na wyższy poziom intelektualny adj (flat) płaski, równy 3. n (tool) strug m, hebel m vt heblować, oheblow|ać, -ywać [wood, edge] to plane sth smooth wygładzić coś plane down: plane down [sth], plane [sth] down oheblow|ać, -ywać, z|heblować [surface, edge] 4. n Bot (also plane tree) platan m modif [leaf, twig, bark] platanowy

plane geometry
n planimetria f

plane spotter
n obserwator m samolotów

planet
n planeta f Planet Earth planeta Ziemia to be on another planet infml (dreaming) bujać w obłokach (weird) urwać się z choinki infml fig

planetarium
n (pl planetariums, -aria) planetarium n

planetary
adj planetarny

planetology
n planetologia f

plangent
adj fml [sound, music] (resonant) donośny (plaintive) melancholijny

planisphere
n planisfera f

plank
n 1. (board) deska f to walk the plank Naut Hist zostać skazanym na karę śmierci (przez zrzucenie do morza z deski zawieszonej za burtą) 2. fig (of policy, argument) założenie n, przesłanka f to form the main or central plank of sth stanowić główne założenie or główną przesłankę czegoś plank down: plank down [sth], plank [sth] down postawić, stawiać ciężko [chair, case] cis|nąć, -kać [money] to be as thick as two (short) planks infml być głupim jak noga stołowa infml

planking
n deski f pl, tarcica f Naut poszycie n klepkowe

plankton
n Biol plankton m

planned
adj za|planowany

planned economy
n gospodarka f planowa

planned parenthood
n planowanie n rodziny

planner
n 1. (in economic planning) planista m (of project, strategy) autor m, -ka f planu 2. (in town planning) urbanista m

planning
n 1. Econ, Admin, Ind planowanie n 2. (organization) (of holiday, party, meeting) za|planowanie n we need to do some planning musimy ustalić plan działania that was bad planning to nie było dobrze zaplanowane 3. Archit planowanie n przestrzenne, urbanistyka f (of housing estate) projektowanie n modif 1. Admin [decision, concept] planistyczny planning department wydział planowania at the planning stage na etapie planowania 2. Archit, Constr, Transp [policy, decision] dotyczący planowania przestrzennego

planning application
n podanie n o pozwolenie na budowę

planning blight
n efekty m pl błędnego planowania

planning board
n 1. (in town planning) komisja f planowania przestrzennego 2. Econ komisja f planowania (gospodarczego)

planning committee
n = planning board

planning permission
n pozwolenie n na budowę

planning regulations
n przepisy m pl budowlane

plant
n 1. Bot, Hort roślina f (seedling) sadzonka f, flanca f tobacco/tea plant tytoń/herbata 2. Ind (factory) zakład m przemysłowy, zakłady m pl (power station) elektrownia f cement plant cementownia nuclear plant elektrownia atomowa steel plant stalownia 3. Ind (machinery, fixtures) instalacje f pl i urządzenia n pl (fixed machinery) instalacje f pl (movable machinery) park m maszynowy (for road building) GB maszyny f pl drogowe 4. (informer) osoba f podstawiona wtyka f, wtyczka f infml 5. (piece of evidence) fałszywy dowód m (podrzucony, żeby obciążyć osobę niewinną) modif Bot roślinny plant disease/reproduction choroba/rozmnażanie się roślin plant biologist fitobiolog vt 1. (put to grow) za|sadzić, po|sadzić [bulb, tree] za|siać, po|siać [seeds, crop] to plant a field with wheat obsiać pole pszenicą to plant one's garden with trees obsadzić ogród drzewami mountain slopes planted with trees górskie zbocza porośnięte drzewami 2. (illicitly put in place) pod|łożyć, -kładać [bomb, explosive] umie|ścić, -szczać, za|instalować [bugging device] podrzuc|ić, -ać [incriminating evidence] podstawi|ć, -ać [informer] to plant drugs/a weapon on sb podrzucić komuś narkotyki/broń to plant a question zadać uzgodnione wcześniej pytanie 3. (put down firmly) postawić, stawiać [box, chair] to plant one's feet wide apart stanąć (pewnie) w rozkroku to plant a spade/knife in sth wbić łopatę/nóż w coś 4. (give) to plant a kiss on sb's cheek pocałować kogoś w policzek to plant a blow on sb's ear uderzyć kogoś w ucho to plant a kick on sb's back dać komuś kopniaka w tyłek infml 5. (start, engender) podsu|nąć, -wać [idea] po|siać [doubt] rozsi|ać, -ewać [rumour] to plant doubt in sb's mind zasiać wątpliwości w umyśle kogoś to plant an idea in sb's mind podsunąć komuś pomysł or myśl to plant a story puścić w obieg informację (żeby wpłynąć na opinię publiczną) 6. (establish) za|łożyć, -kładać [town, church] 7. (settle) osadz|ić, -ać, osiedl|ić, -ać [colonists] vr to plant oneself in front of sth ulokować się przed czymś to plant oneself in an armchair ulokować się or usadowić się w fotelu plant out: plant out [sth], plant [sth] out (to open ground) wysadz|ić, -ać, powysadzać [plant] (at intervals) rozsadz|ić, -ać, porozsadzać [seedlings, trees]

plant breeder
n hodowca m nasion i sadzonek

plant food
n pożywka f dla roślin

plant geneticist
n fitobiolog genetyk m

plant hire
n GB wynajem m maszyn i urządzeń (zwłaszcza drogowych)

plant kingdom
n królestwo n roślin

plant life
n flora f

plant louse
n mszyca f

plant pot
n doniczka f, donica f

plantain
n Bot 1. (tree, fruit) banan m (rajski) 2. (garden weed) babka f

plantar
adj Anat podeszwowy

plantation
n 1. (piece of land, estate) plantacja f tea/rubber plantation plantacja herbaty/kauczuku 2. (group of plants) zasiew m from the first plantation z pierwszego zasiewu

planter
n 1. (person) plantator m, -ka f 2. (machine) (for tubers, seedlings, saplings) sadzarka f (for seeds) siewnik m do siewu gniazdowego 3. (plant pot) żardyniera f

planting
n (of seeds) siew m (of seedlings) sadzenie n the planting season pora siewu

plaque
n 1. (on wall, monument) płyta f, tablica f (pamiątkowa) 2. Dent kamień m nazębny, płytka f nazębna

plash
n, vi = splash

plasm
n = plasma 1

plasma
n 1. Physiol, Med osocze n, plazma f Biol (proto)plazma f 2. Phys plazma f

plasma screen
n wyświetlacz m or ekran m plazmowy

plaster
n 1. Constr (mixture) zaprawa f do tynków (on wall) tynk m 2. Med, Art gips m to have an arm in plaster mieć rękę w gipsie to put sb's leg in plaster włożyć komuś nogę w gips 3. GB (also sticking plaster) plaster m, przylepiec m a (piece of) plaster plaster(ek), kawałek przylepca to put a plaster on a cut przykleić na skaleczenie plaster or przylepiec modif [model, figure, moulding] gipsowy vt 1. Constr o|tynkować [wall, ceiling, room, house] wyprawi|ć, -ać [walls] zagipsow|ać, -ywać [cracks] 2. (cover) (with posters, pictures) po|oklejać (with sth czymś) (with oil, paint) pokry|ć, -wać the rain had plastered his clothes to his body mokre ubranie przylgnęło mu do ciała she plastered herself with make-up wypacykowała się infml the story was plastered all over the front page artykuł zamieszczono na pierwszej stronie 3. Med w|łożyć, -kładać w gips [broken limb] przykle|ić, -jać plaster na (coś) [wound] this leg will have to be plastered nogę trzeba będzie włożyć w gips 4. dat (defeat) zrównać z ziemią, obr|ócić, -acać w perzynę liter [village, factory] rozgr|omić, -amiać [enemy forces] plaster down: plaster down [sth], plaster [sth] down przyliz|ać, -ywać [hair] plaster over: plaster over [sth] Constr zagipsow|ać, -ywać [crack, hole] fig zatuszow|ać, -ywać, tuszować [faults, disagreements] plaster up: plaster up [sth], plaster [sth] up = plaster over

plaster cast
n 1. Med gips m 2. Art (mould) forma f (na odlew) (sculpture) odlew m gipsowy

plaster of Paris
n gips m modelarski or sztukatorski

plasterboard
n płyta f gipsowa modif [wall, ceiling] gipsowy

plastered
adj infml [person] spity, nawalony infml to get plastered schlać się, urżnąć się infml

plasterer
n Constr tynkarz m Art sztukator m

plastering
n tynkowanie n to do the plastering położyć tynki

plasterwork
n otynkowanie n, tynki m pl

plastic
n 1. (substance) plastik m, plastyk m 2. infml (credit cards) karty f pl kredytowe plastikowe pieniądze m pl infml does this shop take plastic? czy w tym sklepie można płacić kartą? I'll stick it on the plastic zapłacę kartą plastics npl masy f pl plastyczne, tworzywa n pl sztuczne adj 1. (of or relating to plastic) [bag, bucket, strap] plastikowy, plastykowy, z tworzywa sztucznego plastic industry/manufacture przemysł/produkcja tworzyw sztucznych 2. (easily formed) [substance] plastyczny 3. Art plastyczny the plastic arts plastyka 4. infml pej (unnatural) [smile, world, environment] sztuczny to be plastic [food] być pozbawionym smaku

plastic bomb
n bomba f z plastycznym materiałem wybuchowym

plastic bullet
n kula f plastikowa, nabój m plastikowy

plastic cup
n plastikowy kubek m

plastic explosive
n materiał m wybuchowy plastyczny plastik m, semteks m infml

plastic foam
n polistyren m piankowy styropian m

plastic money
n infml plastikowe pieniądze m pl infml

plastic surgeon
n chirurg m plastyczny

plastic surgery
n (branch of surgery) chirurgia f plastyczna (operation) operacja f plastyczna he had plastic surgery on his nose miał operację plastyczną nosa

plasticity
n plastyczność f

plate
n 1. (dish) (for eating) talerz m (small) talerzyk m (for serving) półmisek m china/paper plate talerz porcelanowy/papierowy to hand or present sth to sb on a plate GB fig podać coś komuś na talerzu or na tacy fig 2. (dishful) (pełen) talerz m (of sth czegoś) he ate a whole plate of rice zjadł cały talerz ryżu 3. Relig (also collection plate) taca f (na datki) Communion plate patena 4. (utensils) (gold) naczynia n pl złote (silver) naczynia n pl srebrne, srebra plt the church plate was stolen skradziono cenne naczynia liturgiczne 5. (sheet of metal) płyta f, pokrywa f (thin) arkusz m (blachy) (of glass) płyta f, tafla f (on cooker) płyta f kuchenna 6. (sign) (on door) tabliczka f (on car) tablica f rejestracyjna a car with foreign plates Aut samochód z zagranicznymi numerami rejestracyjnymi or z obcą rejestracją 7. Geol płyta f 8. Elec elektroda f Electron anoda f 9. (metal coating) powłoka f metalowa, warstewka f 10. (illustration) ilustracja f (zwykle całostronicowa, na wkładce) 11. Print (also printer's plate) płyta f drukowa, forma f drukarska 12. Phot klisza f or płytka f szklana 13. Dent (denture) proteza f dentystyczna (in orthodontics) aparat m ortodontyczny 14. Zool płytka f 15. Sport (trophy) trofeum n (competition) spotkanie n pucharowe 16. Med płytka f (do łączenia złamanych kości) vt 1. (coat) powle|c, -kać [bracelet, candlestick] (with sth czymś) platerować 2. (encase) opancerz|yć, -ać [armoured car, ship] -plated in combinations gold/silver plated powlekany złotem/srebrem, platerowany to have a lot on one's plate mieć mnóstwo spraw na głowie

plate armour
n GB Hist zbroja f płyt(k)owa

plate glass
n szkło n okienne

plate tectonics
n tektonika f płyt

plate warmer
n podgrzewacz m do talerzy

plate-rack
n (for drying) suszarka f do naczyń (for storing) półka f na talerze (ustawiane pionowo)

plateau
n (pl -teaus, -teaux) 1. Geog płaskowyż m, plateau n inv 2. fig okres m stabilizacji to reach a plateau ustabilizować się

plateful
n (pełen) talerz m (of sth czegoś)

platelayer
n GB Rail robotnik m torowy

platelet
n Physiol płytka f krwi, krwinka f płytkowa

platen
n (on typewriter) wałek m (in printing press) płyta f dociskowa

platform
n 1. Rail peron m the train leaves from platform two pociąg odjeżdża z peronu drugiego 2. (raised structure) podwyższenie n (for performance) estrada f (at public meeting) podium n, trybuna f (at prize-giving) podium n, podwyższenie n please address your remarks to the platform proszę zwracać się do prezydium to share a platform (with sb) przemawiać z tej samej trybuny (co ktoś) to provide a platform for sb/sth stanowić forum dla kogoś/czegoś 3. (in oil industry, on loading vehicle, for guns) platforma f (on weighing machine, in scaffolding, for loading) pomost m (on bus) GB pomost m, platforma f 4. Pol (electoral programme) program m, platforma f polityczna to come to power on a platform of economic reform dojść do władzy dzięki programowi reform gospodarczych 5. (springboard) pomost m fig odskocznia f 6. Comput platforma f platforms npl = platform shoes

platform party
n grono n osób na trybunie or podwyższeniu

platform scales
npl waga f pomostowa

platform shoes
npl buty m pl na platformach platformy f pl infml

platform ticket
n GB Rail bilet m peronowy peronówka f infml

plating
n 1. (metal coating) powłoka f, warstwa f powlekająca silver/nickel plating powłoka ze srebra/z niklu 2. (protective casing) opancerzenie n doors with steel plating drzwi opancerzone

platinum
n platyna f modif [ring, jewellery, hair, alloy] platynowy platinum disc record platynowa płyta

platinum blonde
n platynowa blondynka f adj platinum blonde hair platynowe włosy

platitude
n komunał m, frazes m

platitudinize
vi prawić komunały or frazesy (about sth na temat czegoś)

platitudinous
adj [remark, statement] banalny, oklepany

platoon
n (+ v sg/pl) 1. Mil pluton m 2. fig (of waiters, followers) zastęp m fig

platoon commander
n GB Mil dowódca m plutonu

platoon sergeant
n US Mil stopień podoficerski poniżej sierżanta sztabowego

platter
n 1. (serving dish) półmisek m the seafood/cold meat platter (on menu) półmisek owoców morza/wędlin to hand sb sth on a (silver) platter fig podać komuś coś na tacy or na talerzu fig 2. US Audio (turntable) talerz m (record) płyta f gramofonowa

platypus
n Zool (pl platypuses) dziobak m

plaudits
npl poklask m, aplauz m, uznanie n to win (sb's) plaudits zyskać poklask or uznanie (kogoś)

plausibility
n (of person, alibi) wiarygodność f (of story, excuse) prawdopodobieństwo n

plausible
adj (believable) [story, plot] prawdopodobnie brzmiący [person, witness] wiarygodny, wiarogodny [character in drama, film] przekonujący, przekonywający

plausibly
adv [speak] przekonująco, przekonywająco he claims quite plausibly that... twierdzi, dość przekonywająco, że...

play
n 1. Theat sztuka f (teatralna) (about sb/sth o kimś/czymś, na temat kogoś/czegoś) the characters in a play bohaterowie sztuki, osoby dramatu a radio play, a play for radio słuchowisko (radiowe) a one-act play jednoaktówka a two-/five-act play sztuka dwuaktowa/pięcioaktowa to act or take part in a play zagrać w sztuce 2. (amusement, recreation) zabawa f, rozrywka f the sound of children at play hałas bawiących się dzieci the rich at play rozrywki ludzi bogatych to learn through play uczyć się poprzez zabawę his life is all work and no play jego życie to praca bez żadnych rozrywek 3. Sport, Games (game) gra f, rozgrywka f (tactics) US zagranie n, akcja f play starts at 11 początek meczu o jedenastej there was no play today nie odbyły się dziś żadne rozgrywki rain stopped play deszcz przerwał rozgrywkę the ball is out of play/in play piłka jest poza boiskiem/na boisku there was some good defensive play pokazano dobrą grę defensywną there was some fine play from the Danish team drużyna duńska dobrze grała a skilful piece of play dobre zagranie, dobra akcja 4. (movement, interaction) gra f the play of light on the water/of shadows against the wall gra świateł na wodzie/cieni na ścianie the play of forces beyond our comprehension działanie tajemniczych sił the free play of the imagination swobodna gra wyobraźni to come into play dać o sobie znać, wchodzić w grę to bring sth into play uruchomić coś, posłużyć się czymś 5. (pun) a play on words gra f słów 6. Mech (scope for movement) luz m a slight play between the screw and the nut niewielki luz między śrubą a nakrętką there's too much play in the steering jest zbyt duży luz w układzie kierowniczym to give a line more/less play Fishg poluzować/ściągnąć żyłkę there's not enough play in the schedule fig plan nie daje możliwości manewru vt 1. (for amusement) [children] bawić się w (coś), pobawić się w (coś) za|grać w (coś) [bridge, chess, tennis, football] to play hide and seek bawić się w chowanego to play school/mummies and daddies bawić się w szkołę/w dom to play a joke on sb zrobić komuś kawał or dowcip, spłatać komuś figla to play cards/computer games grać w karty/gry komputerowe to play sb at chess/tennis zagrać w szachy/tenisa z kimś or przeciwko komuś to play chess/tennis with sb grać z kimś w szachy/tenisa to play a game of chess/tennis zagrać or rozegrać partię szachów/mecz tenisowy she plays basketball for her country ona gra w kadrze narodowej koszykówki 2. Mus za|grać [symphony, chord] to play the guitar/piano grać na gitarze/na fortepianie to play a tune on the clarinet zagrać melodię na klarnecie to play a piece to sb or for sb zagrać utwór komuś or dla kogoś play them a tune zagraj coś dla nich, zagraj im coś they will play a nationwide tour odbędą tournee po całym kraju they're playing the jazz club on Saturday będą grać w klubie jazzowym w sobotę 3. Theat (act out) za|grać, od|egrać, -grywać [role] to play (the part of) Cleopatra grać Kleopatrę or rolę Kleopatry Cleopatra, played by Elizabeth Taylor Kleopatra w wykonaniu Elizabeth Taylor he plays a young officer gra młodego oficera to play the diplomat/the sympathetic friend fig udawać or odgrywać dyplomatę/pełnego współczucia przyjaciela to play a leading role in public affairs fig grać or odgrywać czołową rolę w życiu publicznym to play a significant part in the creation of a clean environment odgrywać istotną rolę w tworzeniu czystego środowiska naturalnego don't play the clown! nie rób z siebie błazna!, przestań się wygłupiać! infml don't play the innocent with me! nie udawaj niewiniątka! I'm not sure how to play things fig nie bardzo wiem, jak to rozegrać that's the way I play things infml fig w ten sposób załatwiam sprawy to play a line for laughs powiedzieć coś do śmiechu infml 4. Audio pu|ścić, -szczać [tape, video, CD] odtw|orzyć, -arzać fml [tape, video, CD] play me a record puść mi jakąś płytę to play music puszczać muzykę the tape was played to the court sąd wysłuchał nagrania (magnetofonowego) let me play some jazz for you puszczę ci jazz, dobrze? 5. Sport (in a position) [coach, manager] włącz|yć, -ać do gry [player] to play goal/wing grać na bramce/na skrzydle he plays goal for Fulchester gra na bramce dla Fulchesteru or w drużynie Fulchesteru 6. Sport (kick, hit) za|grać infml [ball] [golfer, tennis player] pos|łać, -yłać, odbi|ć, -jać [basketball player] rzuc|ić, -ać (czymś) to play the ball over the goal strzelić nad bramką to play the ball to sb podać piłkę komuś, zagrać do kogoś to play a forehand zagrać z forhendu 7. Games (in chess, draughts, cards) za|grać (czymś) [piece, card] z|robić ruch (czymś) [piece] wy|jść, -chodzić w (coś) [club] wy|jść, -chodzić (czymś) [queen] 8. (gamble) to play the tables (in roulette) grać w ruletkę to play the horses grać na wyścigach (konnych) 9. Fin to play the stockmarket grać na giełdzie 10. (move) skierow|ać, -ywać, nakierow|ać, -ywać [light, guns] (over or onto sth na coś) to play the spotlight over the stage skierować światło na scenę they played the hoses over the blaze skierowali strumienie wody na płomienie 11. Fishg wodzić [fish] vi 1. (for amusement) [children, animals] bawić się (with sb z kimś) to play with sth bawić się czymś to play together or with each other bawić się razem or ze sobą can Anna come out to play? czy Anna może wyjść się pobawić? to play at soldiers/at keeping shop/at hide and seek bawić się w żołnierzy/w sklep/w chowanego 2. fig robić sobie zabawę she's only playing at her job ona nie traktuje pracy poważnie to play at being a manager/an artist udawać szefa/artystę what does he think he's playing at? GB co on sobie właściwie wyobraża? I played with the idea rozważałem ten pomysł I feel you're just playing with me wydaje mi się, że nie traktujesz mnie poważnie we don't have much time/money to play with nie mamy wiele czasu/pieniędzy, nie wolno nam marnować czasu/pieniędzy to play with sb bawić się z kimś w kotka i myszkę to play with oneself euph onanizować się 3. Sport, Games za|grać (at sth w coś) to play with sb grać z kimś do you play? (za)grasz? have you played yet? (in cards) położyłeś już? to play out of turn (in cards) położyć kartę poza kolejnością I've seen them play widziałem, jak grają England is playing against Ireland Anglia gra z Irlandią or przeciwko Irlandii he plays for Liverpool on gra w drużynie Liverpoolu she played for her club in the semi-finals reprezentowała swój klub w półfinałach to play for money [card player] grać na pieniądze to play fair grać fair or czysto to play fair with sb fig być fair wobec kogoś 4. Sport (hit, shoot) odbi|ć, -jać, zagrać, zagrywać to play into the bunker/the net trafić w pułapkę piaskową/w siatkę to play to sb's backhand zagrać komuś na bekhend to play on sb zagrać na kogoś 5. Mus [musician, orchestra] za|grać (for or to sb dla kogoś, komuś) to play on the flute/on the xylophone grać na flecie/ksylofonie to play to large audiences grać w wielkich salach koncertowych to play in tune/out of tune grać czysto/grać fałszując 6. Theat, Cin [actor] za|grać, wyst|ąpić, -ępować [play] być wystawionym [film] być pokazywanym or wyświetlanym she's playing opposite him in 'Macbeth' jest jego partnerką w "Makbecie" he's playing to packed houses gra przed pełną widownią or dla pełnej widowni 'Hamlet' is playing at the Gate "Hamleta" grają w teatrze Gate 7. (make noise) [fountain, water] szemrać a record played softly in the background w tle słychać było cichą muzykę z płyty I could hear music/the tape playing in the next room słyszałem dźwięki muzyki/nagrania dochodzące z sąsiedniego pokoju 8. (move lightly) [sunlight, wind] igrać liter [light] mienić się sunlight played over the water promienie słońca migotały or igrały na wodzie a breeze played across the lake wietrzyk igrał na jeziorze a smile played around or on her lips uśmiech igrał na jej wargach play along: play along 1. (acquiesce) zg|odzić, -adzać się to play along with sb iść komuś na rękę to play along with sth przystać na coś (pozornie, chwilowo, niechętnie) 2. (accompany) akompaniować, wtórować, przygrywać do wtóru I'll sing, you play along on the piano ja zaśpiewam, a ty akompaniuj mi na fortepianie to play along with sb/with a song akompaniować komuś/przygrywać do wtóru piosence play [sb] along (deceive) zw|ieść, -odzić play around infml 1. (be promiscuous) zabawi|ć, -ać się, używać życia euph prowadzić rozwiązłe życie ra he's playing around with other women zadaje się z innymi kobietami 2. (act the fool) wygłupiać się to play around with sth (fiddle) bawić się czymś [paperclips, pen] przestawiać coś, przesuwać coś [chairs, ornaments] bawić się czymś fig [dates, figures] to play around with the idea of sth rozważać pomysł (zrobienia) czegoś how much time/money do we have to play around with? ile mamy pieniędzy/czasu (do dyspozycji)? play back: play back [sth], play [sth] back pu|ścić, -szczać jeszcze raz [song, film, video] to play sth back to sb puścić komuś coś jeszcze raz [record, music] pokazać komuś coś jeszcze raz [film, video] play down: play down [sth] pomniejsz|yć, -ać znaczenie (czegoś), z|minimalizować [defeat, disaster, effect] play off: to play sb off against sb nastawi|ć, -ać kogoś przeciwko komuś they can play the companies off against each other mogą napuścić te firmy na siebie infml play on: play on 1. [musicians] grać dalej [footballer] kontynuować grę, grać dalej 2. (in cricket) trafić piłką we własną bramkę play on [sth] 1. (make use of) wykorzyst|ać, -ywać [fears, prejudices, ideas] grać na (czymś) [feelings] 2. (disturb) mieć zły wpływ na (coś) [nerves, health] to play on sb's mind nurtować kogoś play out: play out [sth] od|egrać, -grywać [fantasy] to be played out roz|egrać, -grywać się their love affair was played out against a background of war ich romans rozgrywał się w scenerii wojennej the drama which is being played out in India dramat rozgrywający się w Indiach play up: play up infml (cause trouble) [person] dawać się we znaki [computer] nawalać infml my rheumatism is playing up dokucza mi reumatyzm play up to [sb] (flatter) podliz|ać, -ywać się (komuś) play up [sth] (magnify) wyolbrzymi|ć, -ać [danger, advantages, benefits] to play up a story Journ rozdmuchać historię play [sb] up (cause trouble for) dokucz|yć, -ać (komuś), dawać się (komuś) we znaki play upon = play on to play for time grać na zwłokę we have everything to play for nie mamy nic do stracenia (a wszystko do zyskania) to play into sb's hands ułatwić komuś zadanie to play sb false (be insincere) nie być z kimś or wobec kogoś szczerym (betray) zdradzić kogoś they played to her strengths (in interview) pozwolili jej zabłysnąć he doesn't play to his own strengths nie potrafi wykorzystać własnych zdolności all work and no play (makes Jack a dull boy) Prov = od samej pracy człowiek tylko głupieje to make a play for sb infml podrywać kogoś infml to make great play of sth/of the fact that... robić wielkie halo wokół czegoś/w związku z tym, że...

play area
n (outside) plac m zabaw (inside) kącik m zabaw

play reading
n publiczne czytanie n sztuki

play-acting
n (pretence) udawanie n, komedianctwo n stop your play-acting! przestań udawać!, przestań odgrywać komedię!

play-by-play
n US Sport komentarz m, relacja f na żywo

play-centre
n grupa f przedszkolna

play-centred learning
n Sch uczenie się n poprzez zabawę

play-off
n 1. GB (additional match) baraż m, spotkanie n barażowe 2. US (contest) decydujące spotkanie n, decydujący mecz m

playable
adj [shot] do obrony the field is very wet, but it's still playable boisko jest bardzo mokre, ale mimo to da się na nim grać the record is still playable płyta jest jeszcze w znośnym stanie

playback
n 1. (reproduction of sound, pictures) odtwarzanie n 2. (device) odtwarzacz m 3. Cin, Mus (technique) playback m

playback head
n głowica f odtwarzająca

playbill
n Theat plakat m or afisz m teatralny

playbook
n US Sport w futbolu amerykańskim - zespół środków taktycznych stosowanych przez drużynę

playboy
n playboy m

played-out
adj [theory] przeżyty, przebrzmiały [emotions, passions] dawne, zapomniane

player
n Sport gracz m, zawodni|k m, -czka f Mus wykonaw|ca m, -czyni f, muzyk m Theat aktor m, -ka f komediant m, -ka f dat fig (in market) gracz m (in negotiations) uczestni|k m, -czka f tennis player tenisista chess player szachista piano player pianista

player-piano
n Mus pianola f

playfellow
n towarzysz m zabaw

playful
adj 1. (boisterous) [kitten] swawolny [child] rozdokazywany, rozbrykany 2. (not serious) [remark, kiss] żartobliwy [look, mood] wesoły she's just being playful ona tylko żartuje

playfully
adv 1. (boisterously) swawolnie 2. (humorously) [remark, pinch, tease] żartobliwie

playfulness
n 1. (of child, kitten) swawolność f 2. (of remark) żartobliwy ton m (of action) żartobliwość f (of person) wesołość f

playgoer
n widz m teatralny

playground
n (in park, city) plac m zabaw (in school) dziedziniec m the island is a playground for the rich fig wyspa przyciąga ludzi zamożnych

playgroup
n grupa f przedszkolna

playhouse
n 1. Theat teatr m 2. (toy) domek m lalek

playing
n 1. Mus, Theat gra f, interpretacja f there was some excellent guitar playing usłyszeliśmy popisową grę na gitarze 2. Sport gra f adj [musicians, footballers] grający [children] bawiący się

playing card
n karta f do gry a pack of playing cards talia kart

playing field
n boisko n (sportowe) level playing field

playlet
n krótka sztuka f

playmaker
n Sport filar m zespołu fig

playmate
n towarzysz m, -ka f zabaw

playpen
n kojec m (dla dziecka)

playroom
n pokój m zabaw, sala f zabaw

playschool
n grupa f przedszkolna

playsuit
n (for babies) śpioszki plt (for toddlers) pajacyk m (for women) swobodny strój m (zwykle szorty i koszulka)

plaything
n zabawka f, igraszka f also fig the plaything of the gods igraszka w rękach bogów she treats me like a plaything traktuje mnie jak zabawkę

playtime
n Sch długa przerwa f (na zabawę, odpoczynek)

playwright
n dramaturg m, dramatopisa|rz m, -rka f

plaza
n 1. (public square) plac m (market square) rynek m shopping plaza centrum handlowe 2. US Transp (service point) parking m przy autostradzie (ze stacją benzynową, restauracją) (toll point) punkt m pobierania opłat drogowych

plc
= public limited company GB publiczna spółka f akcyjna z ograniczoną odpowiedzialnością, SA

plea
n 1. (appeal) apel m, wołanie n (for sth o coś) (supplication) błaganie n (for sth o coś) his plea for the homeless jego apel na rzecz bezdomnych to make a plea for mercy/aid prosić or błagać o litość/pomoc she ignored his pleas pozostawała głucha na jego prośby or błagania despite pleas from the local population pomimo próśb miejscowej ludności 2. Jur to make or enter a plea of guilty/not guilty przyznać się/nie przyznać się do winy to make a plea of self-defence/insanity powoływać się na działanie w samoobronie/na brak poczytalności 3. (excuse) usprawiedliwienie n, wytłumacznie n she didn't come on the plea of illness nie przyszła, tłumacząc się chorobą he refused to contribute, on the plea that he couldn't afford it odmówił udziału finansowego, tłumacząc się, że go na to nie stać

plea bargaining
n Jur umowa pomiędzy obroną a oskarżeniem, prowadząca do uzyskania łagodniejszego wyroku

plead
vt (pt, pp pleaded, US pled) 1. (beg) błagać he pleaded that he be allowed to stay błagał, żeby wolno mu było zostać 2. (argue) bronić (kogoś/czegoś), wyst|ąpić, -ępować w obronie (kogoś/czegoś) to plead the rights of the oppressed bronić praw uciemiężonych to plead the cause of the poor występować w obronie ubogich to plead the case of sth opowiadać się za czymś to plead sb's case Jur bronić kogoś, występować w sprawie kogoś to plead the case for the prosecution Jur występować jako oskarżyciel to plead insanity/extenuating circumstances Jur powoływać się na niepoczytalność/okoliczności łagodzące to plead that... twierdzić, że... 3. (give as excuse) tłumaczyć się (czymś) to plead ignorance of the whole affair tłumaczyć się nieznajomością całej sprawy she left early, pleading a headache wyszła wcześniej, tłumacząc się bólem głowy vi (pt, pp pleaded, US pled) 1. (beg) prosić, apelować (for sth o coś) (more fervently) błagać (for sth o coś) to plead with sb for mercy/forgiveness błagać kogoś o litość/przebaczenie to plead with sb for more time prosić kogoś o więcej czasu I pleaded with her to stay prosiłem or błagałem ją, żeby została 2. Jur to plead guilty/not guilty przyznawać/nie przyznawać się do winy to plead guilty/not guilty to (a charge of) murder przyznać się/nie przyznać się do popełnienia morderstwa how does the defendant plead? czy oskarżony przyznaje się do winy? to plead on sb's behalf reprezentować kogoś to plead for the defendant reprezentować oskarżonego

pleading
n 1. (requests) prośby f pl, błagania n pl 2. Jur (presentation of a case) obrona f, wystąpienie n obrony pleadings npl Jur (documents) pisma n pl procesowe adj [voice, look] błagalny

pleadingly
adv [look, say] błagalnie, prosząco

pleasant
adj [taste, smell, voice, place] przyjemny [weather] ładny [person] miły, sympatyczny (to sb dla kogoś) it's pleasant here przyjemnie tu to spend a very pleasant evening spędzić bardzo przyjemnie wieczór what a pleasant surprise! cóż za miła niespodzianka! it makes a pleasant change from work to miła odmiana po pracy it's a very pleasant place to live tu się bardzo przyjemnie mieszka pleasant to the ear miły dla ucha pleasant dreams! miłych snów!

pleasantly
adv [behave, smile, say] miło to be pleasantly surprised być mile zaskoczonym the house is pleasantly situated dom jest ładnie położony it was pleasantly warm było przyjemnie ciepło to behave pleasantly towards sb być miłym dla kogoś

pleasantness
n przyjemny charakter m (of climate) łagodność f (of person) miłe usposobienie n (of manner) grzeczność f (of voice) przyjemne brzmienie n

pleasantry
n fml (joke) żartobliwa uwaga f pleasantries npl (polite remarks) uprzejmości f pl to exchange pleasantries wymieniać uprzejmości

please
adv 1. (with imperative) proszę two teas please (po)proszę dwie herbaty please call me Robert proszę mi mówić Robert please be seated fml proszę spocząć fml 'please do not smoke' "prosimy o niepalenie" 2. (with questions) can I speak to Jo please? czy mogę rozmawiać z Jo? 'can I have it?' - 'say please' "czy mogę to dostać?" - "poproś ładnie" or "powiedz proszę" will you please be quiet? czy możecie się uciszyć? 3. (accepting politely) yes please tak, dziękuję 'more tea?' - 'yes please' "jeszcze herbaty?" - "poproszę" 4. (encouraging, urging) please, come in proszę do środka 'may I?' - 'please do' "czy mogę?" - "bardzo proszę" please tell me if you need anything powiedz mi, proszę, jeśli będziesz czegoś potrzebować 5. (in entreaty) please stop!, please don't! przestań! please, that's enough! dość tego! please sir... proszę pana... oh please! (exasperated) o Jezu!, na litość boską! please let it be me next! (praying) żeby i mnie się poszczęściło! if you please adv phr 1. fml (please) close the door, if you please bądź łaskaw zamknąć drzwi fml 2. (indignantly) wyobraź sobie he came to the wedding, if you please wyobraź sobie, że zjawił się na ślubie vt 1. (make happy) sprawi|ć, -ać radość or przyjemność (komuś) (satisfy) zadow|olić, -alać, dog|odzić, -adzać (komuś) we always try to please the customer zawsze staramy się zadowolić klienta the gift pleased him prezent sprawił mu radość it pleased her that... była zadowolona, że... she is easy/hard to please łatwo/trudno ją zadowolić or jej dogodzić there's no pleasing him nic nie jest w stanie go zadowolić or mu dogodzić you can't please everyone wszystkich nie da się zadowolić, wszystkim nie da się dogodzić there is no pleasing some people niektórym nigdy nie można dogodzić 2. fml (suit) odpowiadać (komuś) may it please Your Majesty za pozwoleniem, Wasza Wysokość may it please Your Honour Jur proszę wysokiego sądu 3. fml (be the will of) it pleased him to refuse odmówił, bo taka była jego wola vi 1. (give happiness, satisfaction) sprawi|ć, -ać przyjemność, da|ć, -wać zadowolenie to be eager or anxious to please bardzo się starać (żeby zadowolić kogoś) we do our best to please staramy się, jak możemy this is sure to please to się na pewno spodoba 2. (choose) chcieć, uważać za stosowne do as or what you please rób, jak chcesz or jak uważasz as you please! jak sobie chcesz! I shall do as I please zrobię, co uznam za stosowne come whenever you please przyjdź, kiedy zechcesz take as much as you please weź, ile chcesz vr to please oneself zrobić, jak się chce please yourself! jak sobie chcesz! I'm going, and you can please yourself! ja idę, a ty rób jak chcesz! she can please herself whether she comes or not może przyjść lub nie, jak sama chce n without so much as a please or thank you bez jednego grzecznego słowa

pleased
adj zadowolony (about or at or with sb/sth z kogoś/czegoś) to be pleased about or at or with sth cieszyć się z czegoś to be pleased that... cieszyć się, że... I'm very pleased for you! gratuluję!, bardzo się cieszę! to be/look pleased być zadowolonym/wyglądać na zadowolonego to be pleased with oneself być zadowolonym z siebie I'm none too pleased wcale nie jestem zadowolony nie powiem, żebym był zadowolony I was pleased to see her ucieszyłem się na jej widok I'm only too pleased to help bardzo chętnie pomogę I am pleased to inform you that... z przyjemnością zawiadamiam, że... I'm pleased to hear it! miło mi to słyszeć!, bardzo się cieszę! pleased to meet you miło mi pana/panią poznać I'm pleased to say that we won z przyjemnością or zadowoleniem oznajmiam, że wygraliśmy you've passed, I'm pleased to say z przyjemnością informuję, że zdał pan

pleasing
adj [appearance, personality, manner, smile] miły, ujmujący [news] miły, przyjemny [colour, shape] ładny [effect, result] korzystny, zachęcający pleasing to the ear/the eye przyjemny dla ucha/oka

pleasingly
adv przyjemnie, miło

pleasurable
adj przyjemny, miły

pleasurably
adv [soft, relaxing] przyjemnie [anticipate, expect] z przyjemnością

pleasure
n 1. (enjoyment) przyjemność f (of sth/doing sth czegoś/robienia czegoś) (satisfaction) zadowolenie n (of sth/doing sth z czegoś/z robienia czegoś) to watch/listen with pleasure patrzeć/słuchać z przyjemnością his pleasure at my remark przyjemność, jaką sprawiła mu moja uwaga to do sth for pleasure robić coś dla przyjemności to get pleasure from doing sth z przyjemnością coś robić to get more pleasure out of life mieć więcej przyjemności z życia to give or bring pleasure to sb sprawiać komuś przyjemność, cieszyć kogoś it gives me no pleasure to have to tell you this nie jest mi miło ci to mówić to take or find pleasure in sth cieszyć się z czegoś to take or find pleasure in doing sth znajdować przyjemność w robieniu czegoś, z zadowoleniem or z przyjemnością coś robić to take all the pleasure out of sth psuć całą przyjemność czegoś 2. (sensual enjoyment) przyjemność f (stronger) rozkosz f sexual/sensual pleasure rozkosz seksualna/zmysłowa 3. (source of happiness) przyjemność f he has few pleasures in life on ma niewiele przyjemności w życiu reading is my only pleasure czytanie to moja jedyna przyjemność Jane is a real pleasure to teach uczenie Jane to prawdziwa przyjemność it's a great pleasure to meet you bardzo mi miło pana/panią poznać the pleasures of good food rozkosze stołu 4. (recreation) przyjemności f pl, rozrywki f pl to put duty before pleasure stawiać obowiązki wyżej niż przyjemności to mix business and pleasure łączyć przyjemne z pożytecznym are you in Paris for business or pleasure? jesteś w Paryżu w interesach czy dla przyjemności? 5. (in polite formulae) it gives me great pleasure to inform you that... z wielką przyjemnością informuję państwa, że... 'will you come?' - 'thank you, with (the greatest) pleasure' "przyjdziesz?" - "z (największą) przyjemnością" I look forward to the pleasure of meeting you z góry cieszę się na spotkanie z panem/panią 'it's been a pleasure meeting you or to meet you' - 'the pleasure was all mine' "miło było pana/panią poznać" - "cała przyjemność po mojej stronie" my pleasure (replying to request for help) z przyjemnością (replying to thanks) cała przyjemność po mojej stronie what an unexpected pleasure! co za miła niespodzianka! iron jeszcze tylko tego brakowało! may I have the pleasure (of this dance)? czy mogę prosić (do tańca)? would you do me the pleasure of dining with me? czy zechciałaby pani zjeść ze mną kolację? fml 'Mr and Mrs Moor request the pleasure of your company at their daughter's wedding' "Państwo Moor mają zaszczyt zaprosić na ślub swojej córki" 6. fml (will, desire) życzenie n what is your pleasure? czym mogę panu/pani służyć? fml at one's pleasure wedle własnego uznania vt (give sexual pleasure to) zaspok|oić, -ajać [partner]

pleasure boat
n statek m wycieczkowy (small boat) łódź f, łódka f

pleasure craft
n statki m pl wycieczkowe (small boats) sprzęt m pływający

pleasure cruise
n rejs m wycieczkowy, wycieczka f statkiem

pleasure principle
n Psych zasada f przyjemności

pleasure-loving
adj to be pleasure-loving lubić przyjemności

pleasure-seeker
n amator m, -ka f przyjemnego spędzania czasu

pleat
n fałda f, plisa f vt plisować [skirt] pleated pp adj [skirt] plisowany [trousers] z zaprasowanymi zaszewkami

pleb
n GB infml pej prosta|k m, -czka f pej the plebs plebs, pospólstwo pej

plebby
adj GB infml pej prostacki pej

plebe
n US Mil, Navy kadet m pierwszego roku

plebeian
n pej prosta|k m, -czka f pej Hist plebej|usz m, -ka f the plebeians plebejstwo, plebs adj plebejski

plebiscite
n referendum n (on state borders) plebiscyt m to hold a plebiscite przeprowadzić referendum or plebiscyt

plectrum
n (pl plectrums, -tra) plektron m, piórko n

pled
pt, pp US plead

pledge
n 1. fml (promise) zobowiązanie n, przyrzeczenie n (more solemn) ślubowanie n, przysięga f fml to give a pledge to sb złożyć komuś obietnicę to give or make a pledge to do sth przyrzec or ślubować coś zrobić to keep one's pledge dotrzymać obietnicy, dochować przysięgi to break one's pledge złamać przysięgę or obietnicę to take or sign the pledge dat or hum ślubować abstynencję 2. (thing deposited as security) (to creditor, pawnbroker) zastaw m to put/hold sth in pledge oddać/wziąć coś w zastaw to take sth out of pledge wykupić coś 3. (token) dowód m (accept this) as a pledge of my friendship (przyjmij to) w dowód przyjaźni 4. (money promised to charity) deklaracja f wsparcia finansowego make your pledges now! prosimy deklarować wysokość sum! 5. dat (toast) toast m (to sb/sth za kogoś/coś) 6. US Univ kandydat m, -ka f na członka korporacji studenckiej vt 1. (promise) przyrze|c, -kać [allegiance, aid, support] (to sb komuś) (more solemnly) ślubować to pledge one's word dawać słowo (honoru) to pledge allegiance to the flag ślubować wierność sztandarowi to pledge money to charity zobowiązać się do przekazania pieniędzy na cele dobroczynne 2. (commit) zobowiąz|ać, -ywać [person] (to sth do czegoś) to pledge (oneself) to do sth zobowiązać się coś zrobić or do zrobienia czegoś the treaty pledges the signatories to increase imports porozumienie zobowiązuje sygnatariuszy do zwiększenia importu to be pledged to secrecy być zobowiązanym do zachowania tajemnicy 3. (give as security) zastawi|ć, -ać, odda|ć, -wać w zastaw to pledge sth to sb zastawić coś u kogoś I'd be willing to pledge anything for her honesty fig ręczę za jej uczciwość 4. dat (drink a toast to) wy|pić toast na cześć (kogoś/czegoś) 5. US Univ to pledge a fraternity poddać się rytuałowi przyjęcia do korporacji studenckiej

plenary
adj [meeting, discussion, session] plenarny [powers, authority] nieograniczony plenary indulgence Relig odpust zupełny

plenipotentiary
n pełnomocni|k m, -czka f adj [authority, ambassador] pełnomocny plenipotentiary powers pełnomocnictwa

plenitude
n (completeness) pełnia f (large amount) mnogość f, obfitość f (of sth czegoś)

plenteous
adj liter obfity

plentiful
adj [diet, harvest, meal] obfity [quantity, supply] duży fish are plentiful in this river w rzece roi się od ryb pears are plentiful at this time of year gruszek jest mnóstwo o tej porze roku food was plentiful jedzenia było w bród a plentiful supply of sth mnóstwo czegoś in plentiful supply pod dostatkiem, w dużych ilościach

plentifully
adv [grow] obficie we are plentifully supplied with food mamy mnóstwo jedzenia

plenty
quantif mnóstwo, dużo (many) wiele to have plenty of time/problems mieć mnóstwo czasu/kłopotów there is plenty of time/money jest mnóstwo czasu/pieniędzy there are plenty of other reasons/ideas jest wiele innych powodów/pomysłów there was wine, and plenty of it! było wino, i to dużo wina! there is plenty more tea herbaty zostało jeszcze dużo there's plenty more where that came from! infml (of food, joke) mam tego w zapasie jeszcze dużo! infml to see plenty of sb często kogoś widywać, spotykać się z kimś często to have plenty to eat dużo zjeść to have plenty to do/see mieć dużo do zrobienia/zobaczenia thanks, that's plenty (when being served food) dziękuję, wystarczy there is plenty for everyone wystarczy dla wszystkich Ł50 is/will be plenty 50 funtów w zupełności wystarczy 'have you any questions/money?' - 'plenty!' "czy masz (jakieś) pytania/pieniądze?" - "mnóstwo!" n (abundance) dostatek m, obfitość f a time of plenty okres dostatku or prosperity to live in plenty żyć w dostatku or dostatnio there is food in plenty jedzenia jest w bród she had toys in plenty miała mnóstwo zabawek adv 1. (quite) plenty old/tall enough całkiem stary/wysoki this flat is plenty big enough for two to mieszkanie jest aż za duże dla dwóch osób that's plenty big enough! to aż za wiele! 2. US (very, very much) [busy, thirsty] bardzo [rain, complain, walk] dużo she must love him plenty musi go bardzo kochać you're wrong, and plenty! mylisz się, i to jeszcze jak!

plenum
n (pl -nums, -na) plenum n

pleonasm
n pleonazm m

pleonastic
adj pleonastyczny

plethora
n fml a plethora of sth nadmiar m czegoś

pleura
n (pl -ae) Anat opłucna f, pleura f

pleurisy
n Med zapalenie n opłucnej

pleuritic
n opłucnowy

plexus
n (pl plexuses, plexus) splot m solar plexus Anat splot słoneczny

pliability
n 1. (of wood, plastic) giętkość f, sprężystość f (of material) elastyczność f 2. (adaptability) (of person, attitude) elastyczność f, uległość f

pliable
adj 1. [twig] giętki, sprężysty [plastic, clay] miękki 2. (adaptable) [person, attitude] elastyczny (too easily influenced) [person] uległy, łatwo ulegający wpływom

pliant
adj = pliable

pliers
npl szczypce plt, cęgi plt a pair of pliers para kleszczy or cęgów

plight
1. n 1. (dilemma) trudna sytuacja f, trudne położenie n our current economic plight nasza obecna ciężka sytuacja gospodarcza 2. (suffering) (ciężki) los m, (ciężka) dola f the plight of the homeless ciężki los ludzi bezdomnych to ease sb's plight ulżyć doli kogoś 2. vt arch ślubować [allegiance, loyalty] to plight one's word dawać słowo, ręczyć honorem to plight one's troth złożyć obietnicę małżeńską

plimsoll
n GB tenisówka f

plink
n brzęk m, brzdęk m vt trafi|ć, -ać z karabinu w (coś) [tin can] vi 1. (emit sound) [cowbells] za|dźwięczeć [string, guitar player] za|brzdąkać, brzdęknąć 2. (shoot) strzel|ić, -ać (at sth do czegoś)

plinth
n Archit (of column) plinta f (of building, monument) cokół m

plod
n (slow walk) ciężkie stąpanie n it's a long plod home droga do domu jest długa (i ciężka) vi (prp, pt, pp -dd-) (walk) posuwać się z trudem to plod through the snow brnąć przez śnieg plod along 1. wlec się 2. fig (work) [person] mozolić się to plod along at sth ślęczeć nad czymś 'how's work going?' - 'plodding along' "jak idzie praca?" - "posuwa się powoli" plod away harować plod on = plod along plod through: plod through [sth] prze|brnąć przez (coś)

plodder
n pej maruda m/f, guzdrała m/f infml to be a plodder być powolnym, guzdrać się

plodding
adj [step] ciężki [style, performance] rozwlekły [performance] drętwy

plonk
1. n (sound) buch, bęc, łup the box hit the ground with a plonk pudło huknęło o ziemię the box fell plonk on top of her bęc, pudło na nią spadło vt cis|nąć, -kać [plate, shopping] vi infml brzdęknąć, za|brzdąkać he plonked away at or on the piano brzdąkał na fortepianie plonk down infml: plonk [sth] down postawić, stawiać [box, sack] (on sth na czymś) she plonked herself down on the armchair klapnęła na fotel infml plonk down [sth] US (pay) wy|bulić infml [sum] 2. n infml kiepskie wino n sikacz m, bełt m infml

plonker
n GB 1. infml (fool) pacan m, tępak m infml 2. vinfml (penis) kutas m vulg

plop
n pluśnięcie n, plusk m with a plop z pluskiem vi (prp, pt, pp -pp-) [raindrops] padać z pluskiem to plop into the water wpaść do wody z pluskiem vr to plop oneself down on a chair klapnąć na fotel infml

plosive
Ling n spółgłoska f zwarto-wybuchowa adj zwarto-wybuchowy

plot
n 1. (conspiracy) spisek m, zmowa f (against sb/sth przeciwko komuś/czemuś) a plot to overthrow the president spisek mający na celu obalenie prezydenta an assassination plot spisek na (czyjeś) życie 2. Cin, Literat intryga f, akcja f, fabuła f the plot thickens akcja się komplikuje 3. (piece of land) a plot of land parcela f, działka f Agric poletko n a vegetable plot grządka warzywna 4. (in cemetery) miejsce n 5. US (ground plan) rzut m or plan m parteru vt (prp, pt, pp -tt-) 1. (plan) u|knuć [murder, revenge] przygotow|ać, -ywać [revolution, attack] to plot to blow up the parliament uknuć plan wysadzenia w powietrze budynku parlamentu 2. (chart) wykreśl|ić, -ać [course, progress] we plotted our position on the map nanieśliśmy naszą pozycję na mapę 3. Math, Stat wykreśl|ić, -ać [curve] sporządz|ić, -ać [graph] przedstawi|ć, -ać na wykresie [costs, progress] to plot the progress/decline of sth wykreślić krzywą wzrostu/spadku czegoś 4. Literat s|konstruować intrygę (czegoś) [story, episode] a carefully plotted play sztuka o misternie skonstruowanej intrydze a thinly plotted film film niemal pozbawiony intrygi vi (prp, pt, pp -tt-) (conspire) spiskować (against sb/sth przeciwko komuś/czemuś) to plot together zmówić się

plotter
n 1. (conspirator) spiskowiec m, konspirator m, -ka f (schemer) intrygant m, -ka f 2. Comput ploter m Naut nakreślacz m

plotting
n spiskowanie n, konspiracja f to be accused of plotting być oskarżonym o konspirację

plotting board
n Naut planszet m radiolokacyjny ręczny

plotting table
n Naut = plotting board

plotzed
adj US infml (drunk) ubzdryngolony, ululany infml

plough
US n (implement) pług m to bring the land under the plough liter zaorać ziemię, zająć ziemię pod uprawę to come under the plough liter zostać zaoranym or przygotowanym pod uprawę Plough prn Astron the Plough Wielka Niedźwiedzica f, Wielki Wóz m vt 1. Agric za|orać [land, field] wyor|ać, -ywać [furrow] 2. (invest) to plough money into sth za|inwestować w coś [project, company] 3. GB infml dat (fail) obl|ać, -ewać infml [exam, candidate] vi Agric orać plough back: plough back [sth], plough [sth] back za|inwestować, reinwestować [money, profit] (into sth w coś) plough in: plough in [sth], plough [sth] in wor|ać, -ywać [fertilizer, manure] plough into: plough into [sth] 1. (crash into) [vehicle] uderz|yć, -ać w (coś) [tree, wall] rąbnąć w (coś) infml the car skidded and ploughed into the crowd samochód wpadł w poślizg i wjechał w tłum 2. US (begin enthusiastically) zab|rać, -ierać się z zapałem do (czegoś) [work] plough through: plough through [sth] [person] brnąć przez (coś) [snow, mud, forest] [vehicle, driver] wjechać na (coś) [hedge, walls] wolno posuwać się przez (coś) [mud, snow] fig [person] przebrnąć przez (coś) [book] mozolić się nad (czymś) [work] plough under: plough under [sth] wor|ać, -ywać [crop, manure] plough [sb] under US infml (thrash) sprawi|ć, -ać łaźnię (komuś) infml [opponents] plough up: plough up [sth], plough [sth] up Agric przeor|ać, -ywać [field] fig [person, vehicle] rozor|ać, -ywać [ground] to put one's hand to the plough zabrać się do dzieła

plough horse
n koń m pociągowy

ploughing
US n orka f

ploughland
US n ziemia f orna or uprawna

ploughman
US n (pl -men) oracz m

ploughman's lunch
n GB posiłek składający się z chleba, sera i marynowanych warzyw

ploughshare
US n lemiesz m to turn or beat (one's) swords into ploughshare przekuć miecze na lemiesze

plover
n Zool siewka f

plow
GB zob. plough n, vt, vi US = plough

plowing
GB zob. ploughing

plowland
GB zob. ploughland

plowman
GB zob. ploughman

plowshare
GB zob. ploughshare

ploy
n wybieg m, sztuczka f it's a ploy to win votes to wybieg or sztuczka, żeby zdobyć więcej głosów

pluck
n 1. (courage) hart m ducha, odwaga f it takes real pluck to do it trzeba nie lada odwagi, żeby to zrobić 2. (pull) szarpnięcie n 3. Culin podroby plt vt 1. (pick) z|erwać, -rywać [flower, fruit] ob|erwać, -rywać [petals, leaves] 2. (tear out) wyszarp|nąć, -ywać (tug) szarp|nąć, -ać to pluck sb's sleeve szarpać kogoś za rękaw she plucked a loose thread from her sleeve zdjęła nitkę z rękawa to be plucked from obscurity (by sb) fig nagle zyskać rozgłos (dzięki komuś) 3. Culin o|skubać [chicken, goose] wyr|wać, -ywać [feathers] 4. Mus szarp|nąć, -ać [strings] brzd|ęknąć, -ąkać na (czymś) [guitar] 5. (remove hairs) to pluck one's eyebrows wyskubać sobie brwi pluck at: pluck at [sth] po|ciągnąć, szarp|nąć, -ać to pluck at sb's sleeve/arm szarpać kogoś za rękaw/rękę to pluck at the guitar brzdąkać na gitarze pluck off: pluck off [sth], pluck [sth] off wyr|wać, -ywać [feathers, hair] zeskub|ać, -ywać [fluff, bits] pluck out: pluck out [sth], pluck [sth] out wyciąg|nąć, -ać to pluck sth out of sb's grasp or hands wyrwać coś komuś z rąk to pluck out sb's eyes wyłupić komuś oczy to pluck sb from the jaws of death uratować kogoś przed niechybną śmiercią, wyrwać kogoś ze szponów śmierci to pluck up one's courage zdobyć się or zebrać się na odwagę to pluck up (the) courage to do sth odważyć się coś zrobić

pluckily
adv dzielnie

pluckiness
n hart m ducha, odwaga f

plucky
adj dzielny a plucky little fellow (of child) zuch

plug
n 1. Elec (on appliance) wtyczka f to pull out the plug wyciągnąć wtyczkę to be fitted with a plug mieć wtyczkę to pull the plug on sth infml odciąć dopływ gotówki przeznaczonej na (coś) infml [project, scheme] to pull the plug on sb Med infml odłączyć kogoś od aparatury podtrzymującej życie [patient] US fig (betray) zdradzić kogoś 2. Audio, Electron, Comput (connecting device) wtyczka f, wtyk m 3. Elec (socket) gniazdko n a mains plug gniazdko głównej sieci zasilania 4. (in bath, sink) zatyczka f, korek m to pull out the plug wyciągnąć zatyczkę or korek 5. Constr (for screw) tulejka f kołka 6. (stopper) zatyczka f, korek m (in barrel) czop m, szpunt m (for medical purposes) tampon m 7. Aut (in engine) (also spark plug) świeca f zapłonowa 8. (for chewing) a plug of tobacco prymka f tytoniu 9. US (fire hydrant) hydrant m przeciwpożarowy 10. Geol (also volcanic plug) pień m wulkaniczny 11. Fishg wobbler m 12. Advertg, Radio, TV infml reklama f (for sth czegoś) to give sth a plug, to put in a plug for sth reklamować coś to give sb a plug, to put in a plug for sb wystawić komuś laurkę infml fig vt (prp, pt, pp -gg-) 1. (block) zat|kać, -ykać, zap|chać, -ychać [hole] (with sth czymś) za|tamować [leak] (with sth czymś) to plug a gap zatkać or uszczelnić dziurę fig załatać or zapchać or zatkać dziurę fig to plug one's ears zatkać sobie uszy she plugged a hole in my tooth zaplombowała mi dziurę w zębie 2. Advertg, Radio, TV infml (promote) z|robić reklamę (czemuś), lansować [book, show, product] to plug one's record on a programme reklamować or lansować w programie własną płytę 3. (insert) to plug sth into sth w|etknąć, -tykać coś do czegoś Elec podłącz|yć, -ać coś do czegoś 4. US infml dat (shoot) kropnąć infml (hit) przyładować (komuś) infml vi (prp, pt, pp -gg-) to plug into sth (be compatible) być podłączanym do czegoś, dać się podłączyć do czegoś [TV, computer] they have plugged into the national mood Journ infml ulegli ogólnemu nastrojowi plug away infml przy|łożyć, -kładać się (at sth do czegoś) he's plugging away at his Latin ślęczy wytrwale nad łaciną plug in: plug in mieć wtyczkę this radio doesn't plug in tego radia nie podłącza się do sieci plug in [sth], plug [sth] in (into socket) włącz|yć, -ać do kontaktu [lamp] (into another appliance) podłącz|yć, -ać [headphone, printer] plug up: plug up [sth], plug [sth] up zat|kać, -ykać [hole] (with sth czymś)

plug-and-play
n Comput system m "włącz i używaj"

plug-compatible
adj zgodny mechanicznie or wtykowo, nie wymagający adaptora

plug-in
n Comput wtyczka f programowa adj [appliance] na prąd sieciowy [telephone] przenośny [unit] Comput wkładalny

plug-ugly
infml n US zbir m adj szpetny

plughole
n GB odpływ m, otwór m odpływu to go down the plughole [water] spłynąć [ring] wpaść do rury odpływowej infml fig pójść na marne

plum
n 1. (fruit) śliwka f 2. (also plum tree) śliwa f 3. (colour) (kolor m) śliwkowy m 4. infml gratka f adj 1. (also plum-coloured) śliwkowy, koloru śliwkowego 2. infml (good) świetny, doskonały a plum job synekura to get a plum part dostać doskonałą rolę

plum brandy
n śliwowica f

plum cake
n ciasto n or placek m ze śliwkami

plum duff
n = plum pudding

plum pudding
n legumina ze śliwkami, rodzynkami, korzeniami

plum tart
n placek m or tarta f ze śliwkami

plum tomato
n nieduży, podłużny pomidor m

plum tree
n śliwa f

plumage
n upierzenie n

plumb
n 1. (also plumb line) Constr pion m Naut sonda f 2. (perpendicular) to be out of plumb or off plumb odchylać się od pionu adv infml 1. US (totally) [crazy, wrong] zupełnie 2. infml (precisely) dokładnie plumb in/through the middle dokładnie w środku/przez środek vt 1. Naut wy|sondować [depth] 2. fig zgłębi|ć, -ać [mystery] to plumb the depths of sth znaleźć się na samym dnie czegoś [despair, misery] to plumb the depths of bad taste być szczytem złego smaku plumb in: plumb in [sth], plumb [sth] in podłącz|yć, -ać (do instalacji wodociągowej)

plumbago
n 1. Miner grafit m 2. Bot zawciąg m

plumber
n hydraulik m

plumber's helper
n US infml przepychacz m

plumber's merchant
n dostawca m artykułów hydraulicznych

plumbic
adj ołowiowy

plumbing
n 1. (activity) instalatorstwo n wodno-kanalizacyjne 2. (also plumbing system) instalacja f wodno-kanalizacyjna

plume
n (feather) pióro n (cluster) pióropusz m a plume of smoke fig smuga dymu vt wygładz|ić, -ać, gładzić [feathers] vr to plume oneself [bird] wygładzać or muskać piórka to plume oneself on sth fig [person] pysznić się czymś to wear or dress in borrowed plumes stroić się w cudze piórka

plumed
adj [horse, helmet] z pióropuszem [hat] (with single feather) z piórem

plummet
n Tech ciężarek m pionu Fishg gruntomierz m vi 1. [bird, plane] spa|ść, -dać [plane] runąć w dół 2. fig [prices, birth rate, temperature, value] gwałtownie spa|ść, -dać [standards] gwałtownie obniż|yć, -ać się [morale] upa|ść, -dać [spirits] gwałtownie pog|orszyć, -arszać się

plummy
adj 1. GB infml (posh) [voice, accent] afektowany 2. [colour, taste] śliwkowy

plump
adj [person, cheek, arm] pulchny [person] puszysty infml euph [chicken, rabbit] utuczony, dobrze wypasiony [cushion] wypchany vt położyć, kłaść [bag, papers] postawić, stawiać ciężko [crate, suitcase] plump down infml: [person] to plump (oneself) down usiąść, siadać ciężko plump yourself down over there klapnij (sobie) tam infml plump down [sth], plump [sth] down rzuci|ć, -ać [bag, papers] plump for infml: plump for [sb/sth] z|decydować się na (kogoś/coś) plump out [cheeks, person, animal] zaokrągl|ić, -ać się plump up: plump up [sth] (for sick person) poprawi|ć, -ać [cushion, pillow] (to tidy up) wzrusz|yć, -ać, strzep|nać, -ywać [cushion, pillow]

plumpness
n (of person) pulchne kształty m pl (of arms, legs) pulchność f

plunder
n 1. (action) rabunek m, grabież f 2. (booty) łup m vt z|rabować, za|grabić [goods, possessions] obrabow|ać, -ywać, ograbi|ć, -ać, s|plądrować [shops, property] to plunder the museum of its treasures ograbić muzeum z cennych eksponatów vi plądrować, grabić

plunderer
n łupieżca m, grabieżca m

plundering
n plądrowanie n, grabieże f pl adj [mob, troops] łupieski, plądrujący

plunge
n 1. (into water) (dive) nur m (quick swim) kąpiel f to take a plunge (dive) skoczyć do wody, dać nurka a refreshing plunge in the lake orzeźwiająca kąpiel w jeziorze 2. (downward movement) (of plane, bird) gwałtowne opadanie n the company's plunge into debt fig popadnięcie firmy w długi nothing could prevent the country's plunge into chaos fig nic nie było w stanie zapobiec chaosowi w kraju 3. Fin gwałtowny spadek m the plunge in share GB or stock US prices gwałtowny spadek cen akcji the plunge in confidence spadek zaufania vt 1. (immerse, thrust) to plunge sth into sth zagłębi|ć, -ać coś w czymś (in water) zanurz|yć, -ać coś w czymś he plunged the knife into her heart zatopił jej nóż w sercu she plunged her hand into the bag włożyła rękę do torebki 2. (into state, condition) to plunge sb/sth into sth pogrąż|yć, -ać kogoś/coś w czymś the street was plunged into darkness ulica pogrążona była w ciemnościach the nation was plunged into war kraj ogarnęła wojna to plunge oneself into one's work z zapałem rzucić się w wir pracy 3. (unblock) przep|chać, -ychać [sink] vi 1. (dive) [person, plane] za|nurkować (fall) [person, car, waterfall] spa|ść, -dać [submarine] zanurz|yć, -ać się (slope downwards) [road, cliff] opa|ść, -dać the plane plunged to the ground samolot zanurkował ku ziemi he plunged into the pool skoczył do basenu she plunged 50ft to her death spadła or runęła w dół 50 stóp, zabijając się na miejscu the car plunged off the road samochód wypadł z drogi the neckline plunges at the back z tyłu dekolt jest głęboki 2. fig (drop sharply) [rate, value, popularity] spa|ść, -dać gwałtownie 3. fig (embark on) to plunge into sth rozpocząć coś [activity, career, negotiation] pogrążyć się w czymś [chaos, crisis, decline] znaleźć się w czymś [danger] she plunged into the London social scene rzuciła się w wir życia towarzyskiego Londynu plunge forward [person, horse] poderwać się [vehicle, boat] szarpnąć plunge in [swimmer] za|nurkować fig (impetuously) rzucić się to take the plunge zdobyć się na stanowczy krok

plunge bath
n duża wanna f

plunge pool
n basen m (część sauny)

plunger
n (for sink) przepychacz m

plunging
adj plunging neckline głęboki dekolt

plunk
infml n (hollow sound) huk m (vibrating sound) brzdęk m vt 1. (strum) brzdąk|nąć, -ać na (czymś) [banjo, guitar] 2. (place) postawić, stawiać [bottle, plate] (on sth na czymś) plunk down infml = plonk down

pluperfect
Ling n czas m zaprzeszły modif [tense] zaprzeszły pluperfect form forma czasu zaprzeszłego

plural
n Ling liczba f mnoga in the plural w liczbie mnogiej adj 1. Ling [noun, adjective] w liczbie mnogiej plural form/ending forma/końcówka liczby mnogiej the first person plural pierwsza osoba liczby mnogiej 2. [system] zróżnicowany [winner] wielokrotny plural society społeczeństwo wielorasowe

pluralism
n 1. Sociol, Philos pluralizm m 2. Relig kumulacja f urzędów

pluralist
n pluralista m, zwolenni|k m, -czka f pluralizmu adj (also pluralistic) pluralistyczny

plurality
n 1. (multitude) mnogość f (of sth czegoś) 2. (diversity) wielorakość f, różnorodność f (of sth czegoś) 3. (majority) większość f US Pol względna większość f

plus
n (pl pluses, plusses) 1. Math plus m 2. (advantage) plus m, korzyść f the pluses outweigh the minuses jest więcej plusów niż minusów with the added plus that... a dodatkowym plusem jest to, że... adj 1. Math, Elec dodatni 2. (advantageous) plus factor, plus point zaleta, korzyść on the plus side po stronie plusów 3. (in expressions of age, quantity) 50 plus ponad 50 20 years plus ponad 20 lat the 65-plus age group grupa wiekowa od 65 lat (w górę) prep Math plus, dodać 15 plus 12 15 plus or dodać 12 conj plus, a do tego bedroom plus bathroom sypialnia plus łazienka Ł12 per hour plus expenses 12 funtów za godzinę plus zwrot kosztów he's been studying all week, plus he's been working at night studiował cały tydzień, a do tego pracował nocami

plus sign
n Math znak m plus

plus-fours
npl pumpy plt do kolan

plush
n Tex plusz m adj 1. infml (luxurious) luksusowy 2. Tex [curtain, furniture, carpet] pluszowy

plushy
adj infml [house, room, hotel] luksusowy

plutocracy
n plutokracja f

plutocrat
n plutokrata m

plutocratic
adj plutokratyczny

plutonium
n Chem pluton m

pluviometer
n pluwiometr m, deszczomierz m

ply
1. n (thickness) grubość f (of paper, wood) warstwa f (of thread, wool) nić f, włókno n two/three ply paper papier dwuwarstwowy/trzywarstwowy two ply wool włóczka o dwóch włóknach 2. vt 1. (sell) sprzedawać, handlować (czymś) [wares] 2. (perform) wykonywać, uprawiać [trade] sellers plying their trade in the square przekupnie handlujący na placu 3. (manipulate) posłu|żyć, -giwać się (czymś) [pen, oars] to ply one's needle szyć 4. (travel) to ply the sea kursować po morzu to ply the route between two ports kursować na trasie między dwoma portami 5. (press to take) to ply sb with sth zasypywać kogoś czymś [questions] to ply sb with food/drink raczyć kogoś jedzeniem/alkoholem liter vi [boat, bus] kursować to ply between Warsaw and Berlin kursować między Warszawą a Berlinem

plywood
n sklejka f modif [box, boat] ze sklejki