PA
n 1. = personal assistant asystentka f sekretarka, asystent m sekretarz 2. = public address (system) system m nagłaśniający to announce sth over the PA oznajmić coś przez głośniki 3. US Post = Pennsylvania

PAC
n political action committee n US komitet m wyborczy (zbierający fundusze na kampanię wyborczą kandydata)

PAL
n TV = phase alternative line (also PAL system) (system) PAL m n TV (system m) PAL m

PASCAL
n Comput (also Pascal) (język m programowania) Pascal m

PAYE
n GB Fin odliczanie n podatku dochodowego od bieżącego wynagrodzenia n GB Fin pay-as-you-earn

Pacific
prn the Pacific (Ocean) Ocean m Spokojny, Pacyfik m

Pacific Daylight Time
n US czas m letni wybrzeża Oceanu Spokojnego

Pacific Islands
npl the Pacific Islands Oceania f (bez Australii, Nowej Zelandii i Nowej Gwinei)

Pacific Ocean
n Ocean m Spokojny

Pacific Rim
n the Pacific Rim kraje m pl leżące nad Oceanem Spokojnym (zwłaszcza azjatyckie, o dużym potencjale gospodarczym)

Pacific Standard Time
n czas m urzędowy Pacyfiku

Paddy
n infml offensive Irlandczyk m

Padua
prn Padwa f

Paget's disease
n Med choroba f Pageta

Paki
n GB vinfml offensive Pakista|ńczyk m, -nka f adj pakistański

Paki-basher
n GB vinfml osoba zachowująca się agresywnie w stosunku do imigrantów z Pakistanu lub Indii

Paki-bashing
n GB vinfml agresja w stosunku do imigrantów z Pakistanu lub Indii

Pakistan
prn Pakistan m

Pakistani
n Pakista|ńczyk m, -nka f adj pakistański

Palestine
prn Palestyna f

Palestine Liberation Organization
n Organizacja f Wyzwolenia Palestyny, OWP inv

Palestinian
n Palesty|ńczyk m, -nka f adj palestyński

Palladian
adj Archit palladiański

Palm Sunday
n Relig Niedziela f Palmowa

Pampers
npl pampersy m pl

Pan
prn Mythol Pan m

Pan+
in combinations Pan-African panafrykański Pan-American panamerykański Pan-Slavism panslawizm

Panama
n (also panama) (hat) panama f prn Panama f

Panama Canal
n Kanał m Panamski

Panama City
prn Panama f

Panama hat
n = Panama I

Panamanian
n Panam|czyk m, -ka f adj panamski

Pandora
prn Mythol Pandora f Pandora's box puszka Pandory also fig

Pap smear
n US Med badanie n cytologiczne, wymaz m z pochwy cytologia f infml

Pap test
n = Pap smear

Papal States
npl the Papal States Państwo n Kościelne

Papua New Guinea
prn Papua-Nowa Gwinea f

Papuan
n (inhabitant) Papua|ńczyk m, -nka f (aboriginal) Papuas m, -ka f adj [capital, ambassador] papuański [culture, language] papuaski

Paraclete
n Paraklet m

Paraguay
prn Paragwaj m

Paraguayan
n Paragwaj|czyk m, -ka f adj paragwajski

Paralympian
n uczestni|k m, -czka f paraolimpiady

Paralympic Games
npl the Paralympic Games paraolimpiada f, igrzyska plt olimpijskie dla niepełnosprawnych

Paralympics
npl paraolimpiada f, igrzyska plt paraolimpijskie

Paris
1. prn Paryż m modif [fashion, metro, restaurant] paryski 2. prn Mythol Parys m

Parisian
n paryżan|in m, -ka f adj paryski

Parkinson's disease
n choroba f Parkinsona

Parkinson's law
n hum prawo n Parkinsona

Parliamentary Commissioner
n GB = rzecznik m praw obywatelskich

Parliamentary Private Secretary
n GB deputowany przydzielony do pomocy urzędującemu ministrowi, zajmujący się kontaktami z innymi deputowanymi

Parma
prn Parma f

Parma ham
n Culin szynka f parmeńska

Parma violet
n Bot fiołek m wonny

Parmesan
n Culin parmezan m

Parnassus
prn (Mount) Parnassus Parnas m

Parsee
n Pars m

Parsons table
n US kwadratowy niski stolik m

Parthenon
prn the Parthenon Partenon m

Parthian shot
n partyjska strzała f, celna uwaga f rzucona na odchodnym

Paschal Lamb
n Baranek m Boży

Passion Sunday
n piąta niedziela f Wielkiego Postu

Passion Week
n Wielki Tydzień m

Passion play
n misterium n pasyjne

Passiontide
n ostatnie dwa tygodnie m pl Wielkiego Postu

Passover
n Pascha f

Patagonia
prn Patagonia f

Patent Office
n GB = urząd m patentowy

Patent Rolls
n GB Jur rejestr m praw patentowych

Patent and Trademark Office
n US = Patent Office

Pathan
n Pasztun m, -ka f

Patna rice
n ryż m długoziarnisty Patna

Pauline
Relig n paulin m adj pauliński

Pavlovian
adj Pavlovian reaction or response odruch warunkowy

Paymaster General
n GB = minister m skarbu

p
n 1. (letter) p, P n 2. GB p = penny, pence pens m 3. P = parking P (parking) 4. Mus p = piano p to mind or watch one's p's and q's zachowywać formy, uważać na swoje zachowanie

pa
n infml tata m

pace
1. n 1. (step) krok m to take a pace backwards/forwards zrobić krok do tyłu/do przodu 2. (measure) krok m the room measures 12 paces by 14 paces pokój ma 12 kroków na 14 12 paces away w odległości 12 kroków 3. (speed) tempo n, szybkość f the pace of life tempo życia at a fast/slow pace szybko/wolno, w szybkim/wolnym tempie we returned at a leisurely pace wróciliśmy wolnym krokiem at one's own pace własnym rytmem to quicken one's pace przyśpieszyć kroku to gather pace [athlete] przyśpieszyć [process, vehicle] nabrać rozpędu to keep up the pace utrzymywać tempo also fig to keep pace with sb/sth dotrzymywać komuś/czemuś kroku, nadążać za kimś/czymś also fig to step up/slow down the pace zwiększyć/zwolnić tempo also fig to set the pace nadawać tempo also fig I can't stand the pace nie wytrzymuję tempa also fig the pace picks up in the second act akcja nabiera tempa w drugim akcie the film lacks pace akcji filmu brakuje tempa 4. Mus tempo n, rytm m 5. (of horse) (any trained gait) chód m, bieg m (lateral gait) inochód m vt 1. (walk across) przemierz|yć, -ać [room] 2. (regulate speed of) to pace the action/plot nadać akcji/wątkowi odpowiednie tempo vi to pace up and down chodzić tam i z powrotem to pace up and down a room przemierzać pokój tam i z powrotem to pace around a room chodzić po pokoju vr to pace oneself wyznacz|yć, -ać sobie tempo or rytm pace out: pace out [sth], pace [sth] out odmierz|yć, -ać krokami [distance] to put sb through their paces poddać kogoś próbie to put sth through its paces wypróbować coś to show one's paces zademonstrować własne umiejętności 2. prep fml bez obrazy, z całym szacunkiem fml

pacemaker
n 1. Med rozrusznik m or stymulator m serca 2. Sport narzucający m tempo 3. (trendsetter) lider m, pionier m

pacer
n 1. Equest inochodziec m 2. Sport narzucający m tempo 3. = pacemaker 1

pacesetter
n = pacemaker 2, 3

pachyderm
n Zool gruboskórzec m (słoń, nosorożec)

pacific
adj 1. (conciliatory) [intentions, policies] pokojowy [community, person] pokojowo nastawiony 2. (tranquil) [disposition] spokojny, łagodny

pacifier
n 1. US (for baby) smoczek m 2. (peacemaker) rozjemca m

pacifism
n pacyfizm m

pacifist
n pacyfist|a m, -ka f

pacify
vt 1. (satisfy) uspok|oić, -ajać [worried person] ułag|odzić, -adzać [angry person] 2. Mil, Pol zaprowadz|ić, -ać pokój w (czymś) [country] s|tłumić, uśmierz|yć, -ać [rebellion] euph s|pacyfikować [village]

pack
n 1. (load) pakunek m, paczka f (bundle) tobołek m, zawiniątko n (rucksack) plecak m (carried by animal) juk m, torba f 2. (container) (box) paczka f (bag) opakowanie n a cigarette pack paczka papierosów a washing powder pack opakowanie proszku do prania 3. Games (of cards) talia f kart 4. (group) (of people, aeroplanes, submarines) grupa f (of scouts, guides) zastęp m (of animals) stado n (of dogs) sfora f (of wolves) wataha f a pack of thieves/idiots banda złodziei/idiotów 5. (in race) główna grupa f (in cycling) peleton m 6. (in rugby) napastnicy m pl 7. Med (compress) (for whole body) zawijanie n ciała w prześcieradła (wilgotne lub suche) (for part of body) kompres m, okład m 8. Med (soft pad) tampon m 9. Cosmet maseczka f 10. = pack ice -pack in combinations a two/four-pack (of cassettes) zestaw or komplet dwóch/czterech kaset a six-pack (of beer) sześć butelek w jednym opakowaniu sześciopak infml vt 1. (put into suitcase, bag) za|pakować, spakować [clothes, books] have you packed your toothbrush? czy spakowałeś or zapakowałeś szczoteczkę do zębów? I packed my winter clothes in a trunk zapakowałem ubrania zimowe do kufra I've packed the kids a lunch zapakowałem dzieciom lunch 2. (fill) za|pakować, spakować [suitcase] have you packed your suitcase yet? czy spakowałeś już walizkę? she threatened to pack her bags unless... fig zagroziła, że spakuje manatki, chyba że... fig to pack a bag with books wyładować torbę książkami 3. (commercially) (package) paczkować [fruit, meat, goods] (put into container) za|ładować, za|pakować (into sth do czegoś) (cover for protection) opakow|ać, -ywać, zawi|nąć, -jać (in sth w coś) 4. (press firmly) ubi|ć, -jać [snow, earth] pack the soil (down) firmly around the stem ubij mocno ziemię wokół łodygi 5. (cram full) [people, crowd] szczelnie wypełni|ć, -ać [church, theatre, stadium] zapełni|ć, -ać, wypełni|ć, -ać [gap, hole] (with sth czymś) the hall was packed with people sala była nabita or przepełniona they packed as many people as possible onto the bus wtłoczyli do autobusu tyle ludzi, ile się dało the book is packed with useful information książka jest pełna pożytecznych informacji you packed a lot into your vacation miałeś bardzo bogaty program wakacji to pack sth into a hole wepchnąć coś do dziury 6. infml (carry) nosić [pistol, gun] 7. (fill with sympathizers) to pack a conference/committee skaptować swoich zwolenników na konferencję/do komisji infml to pack a jury dobrać przychylnych sędziów przysięgłych vi 1. (fill suitcase) za|pakować się, spakować się I haven't started packing yet jeszcze nie zacząłem się pakować 2. (fit in) all these books will never pack into such a small box te wszystkie książki za nic nie zmieszczą się w tak małym pudle this dress doesn't pack very well ta sukienka bardzo się gniecie w walizce 3. (crowd) to pack into the station/theatre [crowd, people] cisnąć się na stację/do teatru we can't all pack into one car nie wciśniemy się wszyscy do jednego samochodu pack away: pack away [sth], pack [sth] away od|łożyć, -kładać na miejsce [clothes, books] pack in: pack in infml (break down) [machine, car, heart, liver] nawal|ić, -ać, wysi|ąść, -adać infml pack in [sb/sth], pack [sb/sth] in 1. (cram in) zmieścić [people] we managed to pack in 50 people udało się nam zmieścić 50 osób 2. infml (attract) przyciąg|nąć, -ać [crowd] the play's packing them in sztuka przyciąga tłumy tłumy walą na tę sztukę infml 3. infml (give up) rzuc|ić, -ać [boyfriend, job] to pack it all in rzucić wszystko to pack in smoking rzucić palenie pack it in you two! przestańcie natychmiast! pack off: pack off [sb], pack [sb] off wy|ekspediować, wyprawi|ć, -ać to pack sb off to school wyekspediować or wyprawić kogoś do szkoły she packed the children off to bed posłała dzieci do łóżka pack up: pack up 1. (assemble belongings) s|pakować manatki (prepare to go) zwi|nąć, -jać się infml let's pack up for the day kończmy na dziś, zbierajmy się 2. infml (break down) [TV, car, heart, liver] nawal|ić, -ać, wysi|ąść, -adać infml pack up [sth], pack [sth] up 1. (put away) spakować, zapakować [belongings] 2. infml (stop) to pack up one's job rzucić pracę to pack up doing sth przestać coś robić to pack up smoking rzucić palenie pack it up! przestań! a pack of lies stek kłamstw to send sb packing odprawić kogoś, pozbyć się kogoś

pack animal
n zwierzę n juczne

pack drill
n GB Mil musztra f w pełnym oporządzeniu or rynsztunku no names, no pack drill nie ma winnego, nie ma kary

pack horse
n koń m juczny

pack ice
n pak m, lód m dryfujący

package
n 1. (parcel) paczka f, pakunek m 2. (collection) (of reforms, measures, proposals) pakiet m (of objects) zestaw m, komplet m an aid package pakiet środków pomocowych an insurance package pakiet ubezpieczeń the sunroof is not part of the package szyberdach nie należy do podstawowego wyposażenia the radio is part of the package w cenę wliczone jest radio 3. US (pack) (of cigarettes) paczka f (of washing powder) opakowanie n 4. Comput pakiet m a software package pakiet oprogramowania 5. = package holiday vt 1. (put into box) za|pakować (into sth do czegoś) (wrap up) opakow|ać, -ywać (into sth w coś) (for sale) paczkować to be attractively packaged być ładnie opakowanym 2. (present, design image for) wy|kreować wizerunek publiczny (kogoś/czegoś) [actor, band] wy|lansować, przygotow|ać, -ywać kampanię (czegoś) [product, film] przedstawi|ć, -ać w atrakcyjnej formie [policy, proposal] she was packaged as a sex symbol robiono z niej symbol seksu

package deal
n Comm umowa f wiązana

package holiday
n GB wakacje plt zorganizowane

package tour
n wycieczka f zorganizowana

package vacation
n US = package holiday

packaging
n 1. (material) opakowanie n 2. (process) pakowanie n 3. (of singer, politician, company) wizerunek m publiczny (of policy, product) prezentacja f (of film) promocja f

packed
adj 1. (as full as possible) [hall, restaurant] pełny, zatłoczony [suitcase] wypchany, wyładowany to be packed with tourists być pełnym turystów to be packed full of sth być pełnym po brzegi czegoś to play to packed houses Theat przyciągać tłumy widzów an action-packed movie film o bardzo wartkiej akcji 2. (before journey) [person, suitcase] spakowany

packed lunch
n (taken to school) drugie śniadanie n (taken on a trip) suchy prowiant m

packer
n 1. (person) pakowacz m, -ka f 2. (machine) pakowaczka f, pakowarka f

packet
n 1. (box) (for cigarettes, biscuits) paczka f (for washing powder) opakowanie n (bag) torba f, torebka f (for drinks) karton m, kartonik m a packet of envelopes plik kopert 2. (parcel) pakunek m, paczka f 3. Naut dat statek m pocztowy 4. vinfml (male genitals) dzwony m pl vinfml modif packet drink napój w kartonie or kartoniku packet soup zupa z torebki to cost/earn a packet infml kosztować/zarobić kupę forsy infml

packet-switching
n Comput komutacja f pakietów

packing
n 1. (process) pakowanie n I always do my own packing zawsze sam się pakuję 2. (wrapping material) opakowanie n 3. Tech (for making water- or gas-tight) szczeliwo n, uszczelnienie n

packing case
n skrzynia f

packing density
n Comput gęstość f zapisu or upakowania

packsaddle
n siodło n juczne

packthread
n szpagat m

pact
n pakt m, układ m to make a pact with sb zawrzeć z kimś układ to make a pact with the devil zawrzeć pakt z diabłem a pact to restrict salary increases umowa ograniczająca wzrost płac

pad
1. n 1. (of paper) blok m (small) bloczek m 2. (to prevent chafing or scraping) podkładka f foam/rubber/felt pad podkładka z gąbki/gumy/filcu 3. (to absorb or distribute liquid) tampon m (of cotton wool) wacik m (sanitary towel) podpaska f higieniczna (for ink) poduszeczka f do tuszu make-up remover pad płatek do zmywania makijażu 4. Sport (for leg) ochraniacz m knee pads nakolanniki shin pads nagolenniki 5. (to give shape to sth) wkładka f Fashn poduszka f 6. (of paw) poduszka f, poduszeczka f (of finger) opuszka f 7. (also launch pad) (for spaceships) wyrzutnia f rakietowa (for helicopters) lądowisko n 8. (sticky part on object, plant, animal) przyssawka f 9. Bot (of water plant) pływający liść m (np. lilii wodnej) 10. infml dat (flat) mieszkanie n bachelor pad garsoniera 11. US infml (bribe) łapów(k)a f infml vt (prp, pt, pp -dd-) 1. (line) wy|słać, -ściełać [walls, floor, chair] (with sth czymś) wywatow|ać, -ywać [shoulders, jacket] (with sth czymś) podbi|ć, -jać [carpet] usztywni|ć, -ać [bra] (stuff) wyp|chać, -ychać (with sth /1 czymś) 2. (expand) = pad out pad out: pad out [sth], pad [sth] out 1. fig (expand) rozwle|c, -kać [speech, essay] rozwle|c, -kać akcję (czegoś) [book, film] przedłuż|yć, -ać [meal] zawyż|yć, -ać [bill, expense account] to be padded out with repetitions and cliches być pełnym powtórzeń i banałów 2. (put padding in) wywatow|ać, -ywać [shoulders, jacket] 2. n (quiet sound) ciche stąpanie n or kroki m pl vi (prp, pt, pp -dd-) (walk softly) (cicho) stąpać, (cicho) chodzić to pad in/out wejść/wyjść po cichu the dog padded after him pies poszedł za nim

padded
adj [armrest, seat] wyściełany [shoulders, jacket] wywatowany [bra] usztywniony (gąbką)

padded cell
n pokój m ze ścianami obitymi gąbką (w szpitalu psychiatrycznym)

padded envelope
n koperta f wyściełana

padded income
n US infml dochód m wraz z zarobkami z nielegalnych źródeł

padding
n 1. (material) wyściółka f (of coat, carpet) podbicie n (of door) obicie n protective padding Sport ochraniacze 2. (in essay, speech) pustosłowie n pej wodolejstwo n infml pej 3. infml (filling food) wypełniacz m infml fig

paddle
n 1. (oar) (double-bladed) wiosło n (single-bladed) pagaj m 2. (on water wheel) łopatka f 3. Zool płetwa f 4. (wade) to go for a paddle iść sobie pobrodzić 5. Culin (spatula) łopatka f, mieszadełko n 6. US Sport rakietka f do tenisa stołowego vt 1. (row) wiosłować na (czymś) [canoe] he paddled the boat towards the shore powiosłował w stronę brzegu 2. (dip) pluskać (czymś) [feet, finger] (in sth w czymś) 3. US infml (spank) przetrzepać skórę (komuś) [child] vi 1. (row) po|wiosłować 2. (wade) po|brodzić 3. (swim) po|płynąć, po|pływać

paddle boat
n statek m kołowy, kołowiec m

paddle steamer
n parowiec m kołowy, kołowiec m

paddle wheel
n koło n łopatkowe

paddling pool
n (public) brodzik m (inflatable) basen m nadmuchiwany

paddock
n 1. (field) padok m, wybieg m 2. (in horse racing) padok m 3. (in motor racing) boks m

paddy
1. n 1. (rice) ryż m (niełuskany) 2. = paddyfield 2. n GB infml atak m szału or wściekłości to get into a paddy wściec się

paddy wagon
n US infml (patrol car) radiowóz m (for carrying prisoners) suka f infml

paddyfield
n pole n or poletko n ryżowe

padlock
n kłódka f vt zam|knąć, -ykać na kłódkę [door, gate] zabezpiecz|yć, -ać kłódką [bicycle]

padre
n (priest) ojciec m duchowny Mil (chaplain) kapelan m

paean
n liter pean m also fig (to sb/sth na cześć kogoś/czegoś) a paean of praise hymn pochwalny

paederast
n = pederast

paediatric
adj = pediatric

paediatrician
n = pediatrician

paediatrics
n = pediatrics

paedophile
n = pedophile

paedophilia
n = pedophilia

paella
n Culin potrawa hiszpańska z ryżu, kurczaka, jarzyn

pagan
n pogan|in m, -ka f adj pogański

paganism
n pogaństwo n

page
1. n 1. (in book, newspaper) (either side of a leaf) strona f, stronica f (leaf) karta f also fig on page two na stronie drugiej a six page letter sześciostronicowy list, list na sześć stron the book is 200 pages long książka ma 200 stron the news has made the front page wiadomość trafiła na pierwsze strony (gazet) she turned the page przewróciła kartkę a. stronę the opposite or facing page strona obok over the page na następnej stronie financial page dział finansowy sports/women's page dział sportowy/dla kobiet a shameful page in our history fig haniebna karta w naszych dziejach fig 2. Comput stronica f, strona f page through prze|jrzeć, -glądać, prze|kartkować [book, newspaper] to turn the page on sth spuścić na coś zasłonę 2. n (attendant) (in hotel) boy m US (in Congress) goniec m Hist (knight's) giermek m (at royal household) paź m vt przywoł|ać, -ywać, w|ezwać, -zywać 'paging Mr Jones' (to reception desk) "pan Jones proszony jest o zgłoszenie się do recepcji"

page break
n Comput łamanie n strony

page number
n numer m strony, pagina f

page proof
n Print korekta f po złamaniu

page reference
n odsyłacz m do odpowiedniej strony

page set-up
n Comput układ m strony

page three
n GB strona czasopisma, na której drukowane są zdjęcia roznegliżowanych dziewczyn

page three girl
n GB 1. (pinup) zdjęcie n roznegliżowanej dziewczyny 2. (model) modelka f pozująca do roznegliżowanych zdjęć

pageant
n (show, ceremony) widowisko n (historical show) widowisko n historyczne na świeżym powietrzu (procession) parada f (tableaux) żywe obrazy m pl beauty pageant US konkurs piękności it's all part of life's rich pageant iron takie jest życie, taka już nasza dola

pageantry
n wielka gala f

pageboy
n 1. (bride's attendant) pazik m (towarzyszący pannie młodej) 2. (also pageboy hairstyle) fryzura f na pazia

pager
n Telcom pager m, przywoływacz m

paginate
vt paginować

pagination
n paginacja f

paging
n Comput stronicowanie n

pagoda
n pagoda f

paid
pt, pp pay adj [job] z wynagrodzeniem [holiday, informer] płatny paid assassin płatny morderca low-paid workers nisko opłacani robotnicy to put paid to sth zniweczyć coś, położyć kres czemuś

paid-up
adj GB [instalment, payment] wpłacony [shares] pokryty paid-up capital kapitał wpłacony

paid-up member
n GB (of party, organization) członek m płacący składki (admirer) wielbiciel m, -ka f, entuzjast|a m, -ka f she's a paid-up member of his fan club należy do grona jego wielbicieli

pail
n wiadro n, kubeł m (of sth czegoś)

paillasse
n = palliasse

pain
n 1. (suffering) ból m to feel pain, to be in pain odczuwać ból, cierpieć to feel no pain nie odczuwać bólu US fig (be drunk) być ululanym or zabalsamowanym infml to cause pain sprawić ból he caused me a lot of pain sprawił mi wiele bólu to cry out in or with pain krzyknąć z bólu to ease the pain złagodzić or uśmierzyć ból the pain of separation/loss ból z powodu rozstania/straty 2. (localized) ból m abdominal/chest pains bóle brzucha/w klatce piersiowej period pains bóle menstruacyjne I've got a pain in my leg boli mnie noga where is the pain? gdzie cię boli? 3. infml (annoying person) zaraza f infml (annoying thing) cholerstwo n infml she can be a real pain ona może świętego wyprowadzić z równowagi infml he gives me a pain on działa mi na nerwy, on mnie denerwuje he's a pain in the neck infml on jest nie do wytrzymania he's a pain in the arse GB or ass US vulg on jest potwornie upierdliwy vulg 4. on pain of death/of excommunication pod karą śmierci/ekskomuniki pains npl trudy m pl, starania n pl to be at pains to do sth, to take pains to do sth bardzo się starać coś zrobić dokładać starań, żeby coś zrobić to take great pains over or with sth zadać sobie wiele trudu z czymś, bardzo się nad czymś namęczyć for my/his pains za moje/jego trudy he got a black eye for his pains jedyną nagrodą za jego trudy było podbite oko vt 1. (hurt) my leg pains me a little noga mnie trochę boli 2. fml (grieve) it pains me to have to tell you that... z bólem serca or z żalem muszę ci powiedzieć, że... it pains me to see that... serce mnie boli, kiedy widzę, że... pained pp adj [expression, look] zbolały with a pained expression ze zbolałą miną

painful
adj 1. (physically) [injury, swelling] bolesny my arm/leg is painful boli mnie ręka/noga is it very painful? czy bardzo boli? 2. (mentally) [lesson, memory, reminder, blow] bolesny [duty] przykry it is my painful duty to inform you that... mam przykry obowiązek poinformować was, że... it was painful to watch her wasting away przykro było patrzeć, jak ginie w oczach it was too painful to bear to było nie do zniesienia 3. (laborious) [progress, task] żmudny 4. infml (bad) [display, performance] żałosny, żenująco niedobry

painfully
adv 1. (causing pain) [hit, injure] boleśnie his arm is painfully swollen rękę ma spuchniętą i obolałą to die painfully umrzeć w cierpieniach 2. (distressingly) [shy, slow] nieznośnie [obvious, conscious] aż nazbyt it is painfully obvious that... to aż nazbyt oczywiste, że... I am painfully aware of that zdaję sobie z tego sprawę aż nazbyt dobrze 3. (laboriously) [walk, stagger] z wysiłkiem, żmudnie she dragged herself painfully along wlokła się z wielkim trudem progress in the negotiations has been painfully slow rozmowy przeciągały się w nieskończoność

painkiller
n środek m przeciwbólowy

painkilling
adj przeciwbólowy

painless
adj bezbolesny also fig

painlessly
adv bezboleśnie also fig

painstaking
adj [worker] skrupulatny [research, investigation] drobiazgowy [effort] mrówczy he's very painstaking about his work bardzo skrupulatnie wykonuje swą pracę

painstakingly
adv skrupulatnie, drobiazgowo she was painstakingly precise była pedantycznie dokładna

paint
n 1. farba f the paint on the walls has yellowed farba na ścianach pożółkła the walls need a fresh coat of paint ściany przydałoby się pomalować 'wet paint' (warning) "świeżo malowane" 2. hum dat (make-up) makijaż m tapeta f infml paints npl Art farby f pl vt 1. (apply paint to) po|malować [wall, object] Art na|malować [person, flower, picture] to paint sth blue/green pomalować coś na niebiesko/zielono to paint sth in domalować coś [background, figure] the flowers were painted in later te kwiaty zostały domalowane później to paint sth on położyć warstwę czegoś [varnish, undercoat] to paint sth out or over zamalować coś [figure, wallpaper] to paint one's nails/lips pomalować sobie paznokcie/usta 2. fig (depict) odmalow|ać, -ywać to paint a gloomy picture of sth przedstawić ponury obraz czegoś to paint sth in dismal colours odmalować coś w ponurych barwach to paint an unflattering portrait of sb przedstawić kogoś w niekorzystnym świetle 3. Med po|smarować [cut, wound] (with sth czymś) pędzlować [throat] vi malować to paint from life/outdoors malować z natury/w plenerze to paint in oils/watercolours malować farbami olejnymi/akwarelami he is not as black as he is painted nie taki diabeł straszny, jak go malują the situation isn't as black as it's been painted sytuacja nie jest tak zła, jak się to przedstawia to paint the town red zaszaleć, zrobić rundkę po knajpach infml

paint remover
n 1. (for removing stains) rozpuszczalnik m 2. = paint stripper

paint roller
n wałek m (do rozprowadzania farby)

paint spray
n pistolet m natryskowy

paint stripper
n (chemical) roztwór m do usuwania powłok malarskich (tool) skrobak m

paint tray
n kuweta f do rozprowadzania farby na wałku

paintball
n paintball m

paintball gun
n marker m do gry w paintball

paintbox
n pudło n or pudełko n farb (wodnych)

paintbrush
n pędzel m

painted lady
n Zool rusałka f

painter
n 1. (artist) mala|rz m, -rka f painter and decorator malarz pokojowy 2. Naut faleń m

painterly
adj malarski

painting
n 1. Art (art form) malarstwo n (activity) malowanie n 2. (work of art) obraz m (on canvas) płótno n fml (of person) portret m (by child) obrazek m, malunek m a painting by Turner obraz (namalowany przez) Turnera a painting of Napoleon by David portret Napoleona autorstwa or pędzla Davida a painting of a biblical scene obraz przedstawiający scenę biblijną 3. (domestic decorating) malowanie n finish the painting before you put the carpets down skończ malowanie, zanim położysz wykładzinę

painting book
n książeczka f do kolorowania

paintpot
n pojemnik m na farbę

paintwork
n 1. (on door, window) powierzchnie f pl malowane farbą olejną the paintwork is peeling farba się łuszczy 2. (on car) lakier m

pair
n 1. (two matching items) para f (of sth czegoś) to be one of a pair być jednym z pary these candlesticks are sold in pairs te świeczniki sprzedaje się po dwa the children came in in pairs dzieci weszły parami to work in pairs pracować w parach to put or arrange sth in pairs układać coś parami these gloves are not a pair te rękawiczki są nie do pary I can't find a matching pair of socks nie mogę znaleźć skarpetek do pary I've only got one pair of hands! infml mam tylko dwie ręce! 2. (item made of two parts) para f a pair of trousers para spodni, spodnie a pair of glasses okulary a pair of scissors nożyczki two pairs of trousers/glasses/scissors dwie pary spodni/okularów/nożyczek 3. (couple) para f, dwójka f the happy pair szczęśliwa młoda para, szczęśliwi nowożeńcy they are a happy pair tworzą szczęśliwą parę they are a pair of crooks/fools to para or dwójka kanciarzy/głupców the pair of them are on very good terms infml tych dwoje łączą bardzo dobre stosunki get out, the pair of you! infml zabierajcie się stąd obydwoje! infml a coach and pair powóz zaprzężony w dwójkę koni 4. GB Pol dwaj deputowani przeciwnych partii, którzy uzgodnili wstrzymanie się od głosu pairs modif Sport (coxless) pairs competition/final zawody/finał dwójek (bez sternika) vt dob|rać, -ierać do pary, dopasow|ać, -ywać [gloves, socks] to pair Paul with Julie połączyć w parę Paula i Julie to pair jeans with a T-shirt dopasować or dobrać koszulkę do dżinsów to pair each name with a photograph dopasować imiona do fotografii to pair one player against another dobrać przeciwników w pary vi Zool łączyć się w pary pair off: pair off tworzyć parę pair off [sb], pair [sb] off: to pair Anna off with Adam (as a couple) skojarzyć Annę z Adamem w parę (for temporary purposes) utworzyć parę z Anny i Adama pair up: pair up [dancers, lovers] s|tworzyć parę [competitors] dobrać się do pary everyone should pair up for the next dance każdy powinien znaleźć sobie partnera do następnego tańca pair up [sb/sth], pair [sb/sth] up dob|rać, -ierać do pary [objects, people] each child was paired up with a partner każde dziecko miało swoją parę

pair bond
n Zool związek m monogamiczny

pair bonding
n Zool łączenie się n w pary

paisley
n (fabric) tkanina f w "tureckie" wzory modif [scarf, skirt] w "tureckie" wzory [pattern] "turecki"

pajama
GB zob. pyjama

pajamas
npl US = pyjamas

pal
infml n 1. (friend) kumpel m, -ka f infml to be pals with sb przyjaźnić się or kolegować się z kimś be a pal! bądź dobrym kumplem! 2. (as form of address) koleś m infml listen pal! słuchaj no, koleś! pal up (prp, pt, pp -ll-) zaprzyjaźnić się, zakolegować się (with sb z kimś)

palace
n pałac m the Palace has issued a statement GB rzecznik Pałacu Buckingham wydał oświadczenie

palace coup
n = palace revolution

palace revolution
n rewolucja f pałacowa

paladin
n 1. liter (champion) orędownik m 2. Hist paladyn m

palaeo-
in combinations = paleo-

palais (de danse)
n GB infml dat sala f balowa

palatable
adj 1. [food] smaczny the wine was barely palatable wino ledwo dało się pić 2. [solution, law] do przyjęcia to be palatable to sb być do przyjęcia dla kogoś to present sth in a more palatable form przedstawić coś w strawniejszej or łatwiejszej do zrozumienia formie

palatal
adj Anat podniebienny Ling palatalny, miękki

palatalize
vt Ling s|palatalizować

palate
n 1. Anat podniebienie n 2. fig (ability to taste) podniebienie n fig (liking) gust m to have a discriminating palate mieć wybredne podniebienie or wybredny gust too sweet for my palate za słodki jak na mój gust a fine wine with blackcurrant flavours on the palate dobre wino o lekkim smaku czarnych porzeczek

palatial
adj [residence] okazały, wspaniały your house is palatial compared with mine twój dom to pałac w porównaniu z moim

palatinate
n palatynat m

palaver
n 1. infml (bother) zawracanie n głowy infml all the palaver of booking a flight całe to zawracanie głowy z rezerwacją biletów what a palaver! cóż za zawracanie głowy! 2. infml (discussion) czcza gadanina f infml, przelewanie n z pustego w próżne there's been a lot of palaver about it mówi się o tym dużo i bez sensu 3. dat (conference) palawer m dat

pale
1. adj (pallid) [person, skin, colour, light] blady (light) [complexion, colour, moonlight] jasny pale blue bladoniebieski, jasnoniebieski you look pale jesteś blady pale with fright/rage blady ze strachu/wściekłości to grow or turn pale zblednąć, poblednąć a pale imitation of sth fig kiepska imitacja czegoś vi 1. [person] z|blednąć, poblednąć 2. fig to pale beside or in comparison with sth blednąć przy czymś or w porównaniu z czymś to pale into insignificance (beside sth) być niczym (w porównaniu z czymś) 2. n (boundary) granica f to be beyond the pale być nie do przyjęcia to put sb beyond the pale stawiać kogoś poza nawiasem

pale ale
n GB jasne piwo n ale

pale-faced
adj (naturally) blady (through fear, shock) pobladły

paleface
n (white settler) blada twarz f

paleness
n bladość f

paleographer
n paleograf m

paleography
n paleografia f

paleolithic
n the paleolithic paleolit m adj paleolityczny

paleontologist
n paleontolog m

paleontology
n paleontologia f

palette
n (object, colours) paleta f

palette knife
n 1. Art szpachla f 2. Culin łopatka f

palfrey
n arch stępak m

palimony
n alimenty plt (wypłacane byłej konkubinie lub byłemu konkubentowi)

palimpsest
n palimpsest m

palindrome
n palindrom m

paling
n (stake) pal m, kołek m palings npl (fence) parkan m

palisade
n palisada f, częstokół m, ostrokół m palisades npl US (cliffs) wysokie, strome skały f pl nadrzeczne

pall
1. n 1. (coffin-cloth) całun m, kir m (coffin) trumna f 2. (covering) (of smoke, dust) obłok m, chmura f a pall of gloom ponura atmosfera a pall of mystery zasłona tajemnicy to cast a pall over sth zepsuć or zmącić nastrój czegoś [event] 2. vi s|przykrzyć się, znudzić się (on sb komuś) his jokes began to pall on us jego dowcipy przejadły się nam the allure of city life soon began to pall uroki życia miejskiego szybko przybladły

palladium
n Chem pallad m

pallbearer
n żałobnik m niosący trumnę

pallet
1. n 1. (mattress) siennik m 2. dat (bed) posłanie n, prycza f 2. n (for loading) paleta f

pallet truck
n wózek m paletowy

palliasse
n dat siennik m

palliate
vt fml 1. (alleviate) uśmierz|yć, -ać [pain] u|koić [grief] 2. Jur stanowić okoliczność łagodzącą dla (czegoś) [offence, crime]

palliative
n Med środek m uśmierzający, paliatyw m fig półśrodek m adj łagodzący, paliatywny

pallid
adj 1. [complexion, face, light] blady 2. fig [performance, presentation] bezbarwny

pallor
n bladość f

pally
adj GB infml to be pally with sb przyjaźnić się or kolegować się z kimś to get pally with sb pej spoufalać się z kimś

palm
1. n (of hand) dłoń f in the palm of one's hand w dłoni he read my palm powróżył mi z ręki vt 1. (hide in hand) ukry|ć, -wać w dłoni 2. (steal) ściągnąć, zwędzić infml 3. Sport odbi|ć, -jać dłonią [ball] palm off infml: palm off [sth], palm [sth] off (sell) op|chnąć, -ychać infml to palm sth off as the original opchnąć coś jako oryginał to palm sth off on sb, to palm sb off with sth wcisnąć coś komuś infml I'll palm him off with some excuse or other wcisnę mu jakiś kit infml you'll have him in the palm of your hand będzie ci jadł z ręki to grease or oil sb's palm dać komuś w łapę infml to cross sb's palm with silver (give money) zapłacić komuś (bribe) przekupić kogoś to know sth like the back of one's palm znać coś jak własną kieszeń 2. n 1. (also palm tree) palma f 2. (branch) gałązka f palmowa (leaf) liść m palmy 3. Relig palemka f modif [leaf, tree] palmowy to bear or carry off the palm zdobyć palmę pierwszeństwa

palm grove
n gaj m palmowy

palmate
adj Bot palczasty, dłoniasty Zool pływny, zaopatrzony w błony pławne

palmetto
n (pl -toes, -tos) Bot palmiczka f, karłatka f

palmist
n chiromant|a m, -ka f

palmistry
n chiromancja f

palmtop
n (also palmtop computer) komputer m kieszonkowy, palmtop m

palmy
adj liter pomyślny in the palmy days of sth w okresie świetności czegoś in my palmy days za moich najlepszych lat

palomino
n koń m palomino

palooka
n US infml patafian m infml pej

palpable
adj 1. (evident) [difference, tension, relief] wyraźny [lie, error, nonsense] ewidentny [advantages] namacalny 2. Med [tumour] wyczuwalny, namacalny

palpably
adv wyraźnie, ewidentnie

palpate
vt Med obmac|ać, -ywać, z|badać palpacyjnie

palpitate
vi [heart] kołatać he was palpitating with excitement drżał z podniecenia

palpitation
n palpitacje f pl, kołatanie n serca

palsied
adj Med arch porażony liter (trembling) [hand] drżący

palsy
n 1. Med (paralysis) porażenie n 2. (trembling) drżenie n

palsy-walsy
adj GB infml poufały, spoufalony

paltriness
n marność f

paltry
adj [sum] śmiesznie mały [excuse] kiepski, marny [remark, concerns] błahy they won a paltry three seats Pol zdobyli marne trzy mandaty

pampas
n (+ v sg) the pampas pampa f, pampasy plt

pampas grass
n Bot trawa f pampasowa, kortaderia f

pamper
vt rozpieszczać [person, pet] pielęgnować [skin] to pamper sb with sweets dogadzać komuś, podsuwając mu słodycze vr to pamper oneself dogadzać sobie

pampered
adj rozpieszczony

pamphlet
n 1. broszur(k)a f 2. Hist (satirical) pamflet m

pamphleteer
n 1. autor m, -ka f broszur polemicznych 2. (satirist) pamflecista m

pan
1. n 1. Culin (also saucepan) rondel m (small) rondelek m (with two handles) garnek m (also frying pan) patelnia f US (also cake pan) forma f (do ciasta, tortu) heavy pan garnek z grubym dnem a pan of boiling water garnek wrzątku heat up a pan of water zagotuj wodę (w garnku) or garnek wody 2. (on scales) szal(k)a f 3. (in lavatory) muszla f klozetowa 4. (for washing ore) miska f, panew f vt (prp, pt, pp -nn-) 1. infml (criticize) zje|chać, -żdżać, schlastać infml [performance, production] 2. Miner wypłuk|ać, -iwać, płukać [gravel, gold] vi (prp, pt, pp -nn-) Miner to pan for gold wypłukiwać złoto pan out (turn out) po|toczyć się, u|łożyć, -kładać się (turn out well) powieść się to go down the pan GB infml pójść na marne 2. (prp, pt, pp -nn-) Cin, Phot, TV vt z|robić ujęcie panoramiczne (czegoś) [scene] przesu|nąć, -wać [camera] vi panoramować to pan along the street zrobić panoramiczne ujęcie ulicy

pan scourer
n druciak m

pan scrubber
n = pan scourer

pan-fry
vt u|smażyć

panacea
n panaceum n

panache
n polot m, rozmach m

pancake
n 1. Culin naleśnik m 2. Theat (make-up) podkład m as flat as a pancake infml płaski jak stół

pancake day
n ostatki plt (ostatni dzień karnawału)

pancake filling
n nadzienie n or farsz m do naleśników

pancake landing
n Aviat lądowanie n z przepadnięciem

pancake mix
n (in packet) ciasto n naleśnikowe w proszku (batter) ciasto n naleśnikowe

pancake race
n wyścig m mięsopustowy z naleśnikami

pancake rolls
n GB sajgonki f pl

panchromatic
adj panchromatyczny

pancreas
n Anat trzustka f

pancreatic
adj [secretion, juice] trzustkowy pancreatic tumour nowotwór trzustki

panda
n Zool panda f

panda car
n GB infml wóz m patrolowy, radiowóz m

pandemic
Med n pandemia f adj pandemiczny

pandemonium
n chaos m pandemonium n liter

pander
n arch rajfur m dat vi to pander to sb ulegać komuś or kaprysom kogoś, dogadzać komuś to pander to his/her whims dogadzać or ulegać jego/jej kaprysom the book panders to racial prejudice książka afirmuje uprzedzenia rasowe

pane
n (also pane of glass) szyba f

panegyric
n liter panegiryk m (on or of sb/sth na cześć kogoś/czegoś)

panel
n 1. (of experts) zespół m (in discussion) panel m Radio, TV (on discussion programme) uczestnicy m pl dyskusji (judges on quiz show) jury n inv, komisja f sędziowska to be on a panel (of experts, judges) być członkiem zespołu/komisji, być w jury Radio, TV brać udział w dyskusji 2. Jur (list) lista f sędziów przysięgłych (specific jury) ława f przysięgłych 3. Archit, Constr (section of wall, door) (of wood) płycina f (of glass) tafla f (section of wainscotting) panel m 4. Art, Archit (to paint picture on) deska f, tablica f (on wall) panneau n inv (of stained glass) kwatera f 5. Aut, Tech (section) płat m (of instruments, switches) pulpit m sterowniczy (in car) deska f rozdzielcza 6. Fashn (insert) bryt m (stiffened) plastron m 7. Equest poduszka f (u siodła) vt (prp, pt, pp -ll-, -l- US) (with wood) pokry|ć, -wać boazerią [wall] wprawi|ć, -ać płyciny w (czymś) [door] panelled, paneled US prp adj [walls, room] wyłożony boazerią [door, ceiling] płycinowy -panelled, -paneled US in combinations oak-/wood-panelled wyłożony dębiną/drewnem

panel beater
n blacharz m samochodowy

panel discussion
n Radio, TV dyskusja f panelowa

panel game
n quiz m, kwiz m (radiowy, telewizyjny)

panel painting
n (technique) malarstwo n tablicowe (picture) malowidło n na desce or tablicy

panel pin
n sztyft m (cienki gwóźdź z maleńką główką)

panel truck
n US furgonetka f

panel-beating
n blacharstwo n samochodowe blacharka f infml

paneling
US n boazeria f, wykładzina f

panelist
US n Radio, TV uczestni|k m, -czka f dyskusji

panelling
US n boazeria f, wykładzina f

panellist
US n Radio, TV uczestni|k m, -czka f dyskusji

pang
n 1. (emotional) ściśnięcie n serca a pang of jealousy/regret ukłucie zazdrości/żalu pangs of conscience or guilt wyrzuty sumienia 2. (physical) pangs of hunger, hunger pangs skurcze głodowe or żołądka he was feeling pangs głód skręcał mu kiszki, skręcało go z głodu birth pangs bóle porodowe fig początkowe trudności

panhandle
US infml vt po|prosić (kogoś) o jałmużnę vi żebrać

panhandler
n US infml żebra|k m, -czka f

panic
n 1. (fear) panika f, popłoch m in (a) panic w panice, w popłochu to get into a panic wpaść w panikę or popłoch spanikować infml (about sth z powodu czegoś) to spread panic szerzyć or siać panikę the news threw the city into a panic wiadomość wywołała w mieście panikę the whole crowd was thrown into a panic tłum ogarnęła panika 2. US infml she's a panic niezła z niej zgrywuska infml the film is a panic film jest przekomiczny modif [decision] podjęty w panice [reaction] paniczny vt (prp, pt, pp -ck-) przestrasz|yć, -ać [person] s|płoszyć [animal] wywoł|ać, -ywać panikę wśród (kogoś) [crowd] to be panicked into doing sth zrobić coś w panice vi (prp, pt, pp -ck-) [person, animal, crowd] wpa|ść, -dać w panikę [person] s|panikować infml don't panic! nie wpadaj w panikę!, nie panikuj! to panic at the idea/sight of sth wpaść w panikę na myśl o czymś/na widok czegoś

panic attack
n paniczny strach m to have a panic attack odczuć paniczny strach

panic button
n guzik m alarmowy to hit or push the panic button infml podnieść alarm

panic buying
n masowe wykupywanie n towarów

panic measure
n Econ, Pol nagła decyzja f

panic selling
n Fin nagła wyprzedaż f akcji przez drobnych inwestorów

panic stations
npl stan m gotowości nerwówka f infml panic stations! the guests are coming na stanowiska! goście nadchodzą hum it was panic stations in the office w biurze panowała nerwówka

panic-stricken
adj [person, crowd] ogarnięty panicznym strachem he was panic-stricken ogarnął go paniczny strach

panicky
adj [reaction, feeling] panikarski infml [person] rozhisteryzowany to get panicky wpadać w panikę panikować infml

pannier
n 1. (basket) kosz m (noszony na plecach lub przez zwierzę juczne) 2. (also pannier bag) (on horse, bicycle) sakwa f boczna (on motorbike) kufer m boczny 3. Hist Fashn rogówka f, panier m

panoply
n 1. (wide range) (cały) wachlarz m a whole panoply of drugs cały wachlarz leków 2. (impressive show) przepych m, pompa f the whole panoply of a royal wedding cały przepych królewskiego ślubu 3. Hist (armour) pełna zbroja f 4. Art panoplia f

panorama
n panorama f also fig

panoramic
adj panoramiczny

panpipes
npl Mus fletnia f Pana

pansy
n 1. Bot (garden) bratek m (wild) fiołek m 2. infml dat (weak man) mięczak m, laluś m infml (homosexual) pedzio m infml offensive

pant
n szybki urywany oddech m, zadyszka f vt = pant out vi 1. (breathe hard) [person] dyszeć, sapać [dog] ziajać to be panting for breath nie móc złapać tchu she came panting up the stairs weszła po schodach, dysząc or sapiąc 2. fig (yearn) to be panting for or after sth łaknąć czegoś to be panting with desire/eagerness pałać pożądaniem/chęcią liter pant out: pant out [sth], pant [sth] out powiedzieć zdyszanym głosem, wydyszeć

pantaloons
npl dat pantalony plt dat

pantechnicon
n GB dat meblowóz m

pantheism
n panteizm m

pantheist
n panteista m

pantheon
n panteon m also fig

panther
n 1. (leopard) pantera f 2. US (puma) puma f

panties
npl majtki plt, figi plt

pantihose
n = pantyhose

pantile
n esówka f, dachówka f holenderska

panting
n dyszenie n, zadyszka f adj [person, animal] zadyszany, zasapany [breath] szybki, urywany

panto
n GB infml = pantomime 1

pantograph
n pantograf m

pantomime
n 1. GB Theat muzyczne przedstawienie n gwiazdkowe (dla dzieci) 2. Theat (mime) pantomima f to explain sth in pantomime wyjaśnić coś na migi 3. (absurd behaviour) farsa f fig

pantry
n 1. (larder) spiżarnia f 2. (butler's) pokój m kredensowy

pants
npl 1. US (trousers) spodnie plt (short) spodenki plt two pairs of pants dwie pary spodni he was still in short pants fig nosił jeszcze koszulę w zębach fig 2. GB (underwear) (woman's) majtki plt (man's) slipy plt, kalesony plt vt US infml ściąg|nąć, -ać gacie (komuś) infml to beat the pants off sb infml przetrzepać komuś skórę infml to bore the pants off sb infml zanudzić kogoś na śmierć to charm the pants off sb infml kompletnie komuś zawrócić w głowie to scare the pants off sb infml napędzić komuś stracha to catch sb with his/her pants down infml zaskoczyć kogoś, wprawić kogoś w zakłopotanie to do sth by the seat of one's pants robić coś na wyczucie to wear the pants infml nosić spodnie fig (o kobiecie) a kick in the pants kop w tyłek infml also fig

pantsuit
n US spodnium m

panty
n panties

panty girdle
n majtki plt obciskające

panty-liner
n wkładka f higieniczna

pantyhose
npl US rajstopy plt

panzer
adj panzer division (niemiecka) dywizja pancerna

pap
1. n 1. (soft food) papka f, kleik m 2. pej (in book, on TV) papka f fig 2. n arch (nipple) sutek m

papa
n 1. dat ojciec m 2. tata m

papacy
n (office) the papacy papiestwo n (term of office) pontyfikat m

papal
adj papieski

papal bull
n bulla f papieska

papal nuncio
n nuncjusz m papieski

paparazzi
npl paparazzi m pl inv

papaw
n US = pawpaw

papaya
n 1. (tree) melonowiec m 2. (fruit) papaja f

paper
n 1. (material) papier m a piece/sheet of paper kawałek/arkusz papieru cigarette paper bibułka papierosowa to be made of paper być z papieru don't throw paper on the floor nie rzucaj papierów na podłogę to get or put down sth on paper zapisać coś it's a good idea on paper fig teoretycznie jest to dobry pomysł this car exists only on paper ten samochód istnieje tylko na papierze this contract is not worth the paper it's written on ta umowa nie jest warta funta kłaków infml 2. (also wallpaper) tapeta f 3. (also newspaper) gazeta f local/Sunday paper gazeta lokalna/niedzielna 4. (scholarly article) artykuł m (on sth na temat czegoś) 5. (at conference) referat m (on sth na temat czegoś) to give or present a paper wygłosić referat I'm writing Monday's discussion paper przygotowuję referat na poniedziałkową dyskusję 6. Univ (essay) praca f (pisemna) (on sth na temat czegoś) (examination) egzamin m pisemny the French paper praca pisemna/egzamin pisemny z francuskiego 7. Fin papier m wartościowy, walor m commercial paper weksel handlowy financial paper papier dłużny long/short paper weksel długoterminowy/krótkoterminowy 8. (government publication) raport m rządowy papers npl Admin papiery m pl, dokumenty m pl identification papers dokument tożsamości modif 1. [bag, hat, napkin] papierowy [industry] papierniczy paper manufacture produkcja papieru 2. fig [loss, profit] teoretyczny [promise, agreement] papierowy fig vt 1. (also wallpaper) wy|tapetować [room, wall] 2. Theat to paper the house zapełni|ć, -ać widownię (dzięki darmowym biletom) vi to paper over sth zakle|ić, -jać [hole, crack] to paper over the existing wallpaper nakleić nową tapetę na starą to paper over one's differences fig tuszować nieporozumienia to paper over the cracks starać się ukryć niemiłą prawdę he couldn't fight his way out of a paper bag infml z niego jest prawdziwa ofiara losu

paper bank
n pojemnik m na makulaturę

paper boy
n gazeciarz m

paper chain
n łańcuch m papierowy

paper chase
n = podchody plt (z trasą oznaczoną kawałkami papieru)

paper cup
n kubek m papierowy or kartonowy

paper currency
n pieniądz m papierowy

paper fastener
n spinka f do papieru

paper feed tray
n Comput podajnik m papieru

paper girl
n gazeciarka f

paper handkerchief
n chusteczka f higieniczna

paper knife
n nóż m do papieru

paper lantern
n lampion m

paper mill
n papiernia f, fabryka f papieru

paper money
n pieniądze m pl papierowe

paper qualifications
npl dokumenty m pl (potwierdzające przygotowanie zawodowe)

paper round
n GB roznoszenie n gazet he has or does a paper round on roznosi gazety

paper route
n US = paper round

paper seller
n gazecia|rz m, -rka f

paper shop
n kiosk m z gazetami

paper shredder
n niszczarka f dokumentów

paper tape
n Comput taśma f papierowa

paper tiger
n fig papierowy tygrys m fig

paper towel
n ręcznik m papierowy

paper-pusher
n gryzipiórek m infml urzędas m infml pej

paper-thin
adj cienki jak bibułka or jak papier

paperback
n książka f w miękkiej or broszurowej oprawie in paperback w miękkiej or broszurowej oprawie modif [edition, version] w miękkiej or broszurowej oprawie paperback rights prawa autorskie do wydania w oprawie miękkiej or broszurowej

paperboard
n karton m

paperbound
adj Print, Publg broszurowy

paperclip
n spinacz m

paperhanger
n tapeciarz m

paperless
adj Comput [office, system] skomputeryzowany

paperweight
n przycisk m do papieru

paperwork
n 1. Admin papierkowa robota f or praca f 2. (documentation) papiery plt

papery
adj [texture, leaves] cienki i suchy jak papier [skin] pergaminowy

papilla
n (pl -illae) Bot, Med brodawka f

papist
pej n papist|a m, -ka f adj papistowski

papoose
n 1. dat (baby) dziecko n indiańskie 2. (to carry baby) nosidełko n (noszone na plecach)

pappy
1. n US infml tata m infml 2. adj [soup] papkowaty, klajstrowaty fig [novel] szmirowaty infml pej

paprika
n Bot, Culin papryka f

papyrus
n (pl papyruses, -pyri) papirus m

par
n 1. (equal level) to be on a par with sb/sth dorównywać komuś/czemuś, stać na równi z kimś/czymś the two athletes are on a par obydwaj sportowcy są na tym samym poziomie the two systems are more or less on a par oba systemy są mniej więcej równorzędne the new law puts us on a par with workers in other countries nowe prawo zrównuje nas z robotnikami w innych krajach 2. (accepted standard) to be below or under par (be less good) być nie na poziomie his work was below par this month w tym miesiącu jego praca była nie na poziomie not to be/feel up to par, to be/feel below par nie być w formie 3. Fin (also par of exchange) parytet m (walutowy) (also par value) wartość f nominalna or parytetowa at par według parytetu or nominału above/below par powyżej/poniżej parytetu or nominału 4. (in golf) norma f two under par dwa (uderzenia) poniżej normy it's par for the course to było do przewidzenia

par value
n Fin wartość f nominalna or parytetowa

para
n 1. = paragraph 2. GB Mil infml = paratrooper

parable
n Bible przypowieść f

parabola
n Math parabola f

parabolic
adj paraboliczny

parabolic reflector
n Astron zwierciadło n paraboliczne

paraboloid
n Math paraboloida f

paracetamol
n GB paracetamol m

parachute
n spadochron m vt zrzuc|ić, -ać, dokon|ać, -ywać zrzutu (kogoś/czegoś) (na spadochronie) to parachute medical supplies into a region dokonać zrzutu leków w (jakimś) regionie vi [person] sk|oczyć, -akać na spadochronie

parachute drop
n zrzut m (na spadochronie)

parachute jump
n skok m spadochronowy

parachute regiment
n pułk m spadochronowy

parachute silk
n jedwab m na czasze spadochronowe

parachuting
n spadochroniarstwo n to go parachuting skakać na spadochronie

parachutist
n spadochronia|rz m, -rka f, skoczek m spadochronowy

parade
n 1. (procession) parada f (ceremonial) pochód m, defilada m carnival parade parada karnawałowa 2. Mil (public march) parada f (review) defilada f (in barracks) apel m victory parade defilada zwycięstwa to be on parade brać udział w paradzie/defiladzie 3. (display) (of inventions, designs) pokaz m (of fashion) rewia f (of ideas) often pej popisywanie się n, demonstracja f new inventions will be on parade zostaną zaprezentowane nowe wynalazki to make a parade of sth pej obnosić się z czymś [grief] afiszować się (czymś) [knowledge] 4. GB (row) a parade of shops rząd sklepów vt 1. (display) often pej afiszować się (czymś) [knowledge, wealth] obnosić się z (czymś) [feelings] 2. (claim) za|prezentować, przedstawi|ć, -ać it was paraded as the miracle solution zaprezentowano to jako cudowne rozwiązanie vi 1. (celebrate or protest) defilować, maszerować to parade through the city centre przedefilować przez śródmieście to parade up and down [soldier] maszerować tam i z powrotem to parade before sb przedefilować przed kimś 2. (show off) (also parade about or around) paradować self-interest parading as humanitarianism własny interes udający humanitarność

parade ground
n plac m apelowy

paradigm
n 1. fml (in science) paradygmat m fml (example) model m 2. Ling paradygmat m

paradigmatic
adj fml paradygmatyczny fml

paradise
n Relig raj m also fig in paradise w raju an artist's paradise raj dla artystów an island paradise rajska wyspa to be living in a fool's paradise żyć złudzeniami

paradox
n paradoks m

paradoxical
adj paradoksalny

paradoxically
adv paradoksalnie

paraffin
n 1. GB (fuel) nafta f 2. (also paraffin wax) parafina f modif [lamp] naftowy [heater] olejowy

paraglider
n paralotniarz m

paragliding
n paralotniarstwo n

paragon
n wzór m, wcielenie n (of sth czegoś) a paragon of virtue wzór or wcielenie cnót

paragraph
n 1. (section) akapit m, ustęp m full stop: new paragraph kropka, od nowego wiersza 2. Journ (article) wzmianka f, krótki artykuł m 3. Print (also paragraph mark) znak m końca akapitu vt po|dzielić na akapity

parakeet
n Zool papużka f aleksandretta

paralanguage
n Ling parajęzykowe środki m pl komunikacji

paralinguistic
adj parajęzykowy

parallactic
adj paralaktyczny

parallax
n Astron paralaksa f

parallel
n 1. Math równoległa f 2. Geog równoleżnik m 3. (comparison) porównanie n (to sth z czymś, do czegoś) (similarity) podobieństwo n (to sth do czegoś) paralela f fml to draw/establish a parallel between sth and sth przeprowadzić paralelę/stwierdzić podobieństwo pomiędzy czymś a czymś to be on a parallel with something być porównywalnym do czegoś (to develop) in parallel (rozwijać się) równolegle without parallel bezprecedensowy 4. Electron in parallel połączony równolegle adj 1. Math równoległy (to or with sth do czegoś, z czymś) parallel lines proste równoległe 2. (similar) podobny, zbliżony (to or with sth do czegoś) analogiczny fml (to or with sth do czegoś) to develop along parallel lines rozwijać się w podobny or zbliżony sposób 3. (simultaneous) równoczesny, równoległy (to or with sth do czegoś, z czymś) paralelny fml 4. Comput [circuit, connection, transfer, transmission] równoległy [printer] podłączony równolegle adv parallel to or with sth równolegle do czegoś or z czymś the two species developed parallel to one another oba gatunki rozwijały się równolegle vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) 1. (equal) dorówn|ać, -ywać (komuś/czemuś) (be similar) być porównywalnym z (kimś/czymś) 2. (find a comparison) zna|leźć, -jdować analogie (czegoś, do czegoś)

parallel bars
npl Sport poręcze f pl

parallel processing
n Comput przetwarzanie n równoległe or współbieżne

parallel programming
n Comput programowanie n równoległe or współbieżne

parallel turn
n (in skiing) skręt m równoległy

parallel-park
vi Aut za|parkować równolegle do krawężnika

parallelepiped
n Math równoległościan m

parallelism
n 1. Math równoległość f 2. fig paralelizm m (between sth and sth czegoś i czegoś)

parallelogram
n Math równoległobok m

paralysation
US n 1. Med paraliż m 2. fig sparaliżowanie n (of sth czegoś) [network]

paralyse
US vt s|paraliżować also fig

paralysed
US adj 1. Med sparaliżowany paralysed from the waist down sparaliżowany od pasa w dół her right arm is paralysed ma sparaliżowane prawe ramię 2. fig [person, industry, network] sparaliżowany (by or with sth czymś, przez coś) he was paralysed by fear sparaliżował go strach

paralysis
n (pl -lyses) 1. Med paraliż m, porażenie n paralysis of the left leg paraliż lewej nogi 2. fig (inactivity) paraliż m fig (of sth czegoś) (powerlessness) bezwład m fig (of sth czegoś)

paralytic
n parality|k m, -czka f adj 1. Med [person, arm] sparaliżowany [nervous system] porażony [state] paralityczny 2. GB infml (drunk) nawalony, podcięty infml to get paralytic urżnąć się infml

paralyzation
GB zob. paralysation

paralyze
GB zob. paralyse

paralyzed
GB zob. paralysed

paramedic
n pracownik m paramedyczny, pracowniczka f paramedyczna paramedics personel paramedyczny

paramedical
adj paramedyczny

parameter
n 1. Math, Comput, Tech parametr m 2. (limiting factor) norma f, kryterium n to define the parameters of sth określić normy or kryteria czegoś within the parameters of sth w granicach określonych przez coś

parametric
adj parametryczny

paramilitary
n człon|ek m, -kini f organizacji paramilitarnej adj paramilitarny

paramnesia
n Med paramnezja f

paramount
adj [consideration, goal] nadrzędny of paramount importance najwyższej or pierwszorzędnej wagi to be paramount, to be of paramount importance mieć kapitalne znaczenie

paramour
n arch lub|y m, -a f dat or hum

paranoi(a)c
n, adj = paranoid

paranoia
n Med paranoja f also fig

paranoid
n paranoi|k m, -czka f adj Psych paranoidalny paranoiczny also fig to be paranoid about sth fig reagować paranoicznie na coś to be paranoid about being burgled paranoicznie bać się włamania

paranoid schizophrenia
n schizofrenia f paranoidalna

paranormal
n the paranormal zjawiska n pl paranormalne adj paranormalny

parapet
n Archit (of bridge, balcony) balustrada f (on roof) gzyms m Mil parapet m, przedpiersie n Polish parapet attyka polska to stick one's head above the parapet wychylić się fig infml

paraphernalia
n (+ v sg) 1. (personal belongings) rzeczy f pl (for particular activity) akcesoria plt, sprzęt m utensylia plt parafernalia plt 2. (rigmarole, procedure) zawracanie n głowy the paraphernalia of sth/of doing sth zawracanie głowy związane z czymś/z robieniem czegoś

paraphrase
n parafraza f vt s|parafrazować

paraplegia
n Med paraplegia f, porażenie n poprzeczne

paraplegic
n paraplegik m adj [person] dotknięty paraplegią [games] dla paraplegików

parapsychological
adj parapsychologiczny

parapsychology
n parapsychologia f

paraquat
n parakwat m (środek chwastobójczy)

parasailing
n lotniarstwo n za łodzią motorową

parascending
n GB lotniarstwo n na spadochronie wynoszonym w powietrze przez samochód/motorówkę

parasite
n Bot, Zool pasożyt m also fig

parasitic(al)
adj pasożytniczy to be parasitic(al) on sb/sth pasożytować na kimś/czymś

parasiticidal
adj pasożytobójczy

parasiticide
n środek m pasożytobójczy

parasitism
n pasożytnictwo n

parasitologist
n parazytolog m

parasitology
n parazytologia f

parasol
n (sunshade) parasolka f (for table) parasol m

parasympathetic
adj przywspółczulny, parasympatyczny

parataxis
n Ling parataksa f, składnia f współrzędna

parathyroid
n Anat, Physiol (also parathyroid gland) przytarczyca f, gruczoł m przytarczyczny

paratrooper
n Mil spadochroniarz m

paratroops
npl Mil oddział m spadochronowy

paratyphoid
n Med (also paratyphoid fever) dur m rzekomy, paradur m

parboil
vt podgotow|ać, -ywać, obgotow|ać, -ywać parboiled rice ryż preparowany termicznie

parcel
n 1. (package) paczka f, pakunek m to do sth up in a parcel zrobić z czegoś paczkę 2. (of land) parcela f, działka f 3. Fin (of shares) pakiet m Comm (of goods) partia f 4. infml fig (of people, problems) kupa f infml a parcel of lies stek kłamstw vt (prp, pt, pp GB -ll-, US -l-) = parcel up, parcel off parcel off: parcel off [sth], parcel [sth] off po|paczkować parcel out: parcel out [sth], parcel [sth] out rozdziel|ić, -ać, porozdzielać [gifts, post] (among sb wśród kogoś) rozparcelow|ać, -ywać, parcelować [land, farm] parcel up: parcel up [sth], parcel [sth] up za|pakować to be part and parcel of sth być nieodłączną częścią czegoś, stanowić nieodłączną część czegoś

parcel bomb
n przesyłka f zawierająca ładunek wybuchowy

parcel office
n ekspedycja f bagażowa

parcel post
n wysyłka f paczek (na poczcie) to send sth by parcel post wysłać coś jako paczkę

parcel shelf
n Aut półka f za tylnym siedzeniem

parcels service
n (company) firma f spedycyjna

parch
vt 1. (make dry) spie|c, -kać, wysusz|yć, -ać 2. Culin prażyć [corn]

parched
adj 1. [lips, skin] spieczony [throat] suchy [earth, ground] spalony, spękany [grass] wypalony 2. infml (thirsty) I'm parched zaschło mi w gardle, bardzo chce mi się pić 3. Culin [corn] prażony

parchment
n pergamin m

pardner
n US infml (form of address) chłopie

pardon
n 1. (forgiveness) wybaczenie n to ask/beg sb's pardon prosić/błagać kogoś o wybaczenie 2. (as interjection) I beg your pardon (apologizing) bardzo przepraszam (I beg your) pardon? (requesting repetition) słucham? przepraszam, nie dosłyszałem 'that's a lie!' - 'I beg your pardon?' (expressing disagreement, annoyance) "to kłamstwo!" - "chyba się przesłyszałem" 3. Jur (also free pardon) ułaskawienie n, darowanie n kary general pardon amnestia, powszechny akt łaski royal pardon królewski akt łaski 4. Relig odpuszczenie n grzechów Hist (indulgence sold) odpust m vt 1. (forgive) przebacz|yć, -ać, wybacz|yć, -ać to pardon sb sth, to pardon sb for sth wybaczyć or przebaczyć coś komuś pardon my curiosity wybacz mi ciekawość pardon me for asking, pardon my asking wybacz, że pytam pardon me interrupting, but... przepraszam, że przerywam, ale... he may be pardoned for his lack of knowledge można mu wybaczyć brak wiedzy pardon me, may I get by? przepraszam, chciałbym przejść pardon me! (apologizing) bardzo przepraszam! pardon me? (requesting repetition) słucham? przepraszam, nie dosłyszałem pardon me for breathing or living przepraszam, że żyję it stinks, if you'll pardon the expression to, przepraszam za określenie, cuchnie to, uczciwszy uszy, cuchnie liter 2. Jur ułaskawi|ć, -ać, darować (komuś) winę [offender]

pardonable
adj [mistake, weakness] wybaczalny [pride, scepticism] usprawiedliwiony

pardonably
adv w sposób wybaczalny

pare
vt 1. (peel) ob|rać, -ierać [fruit] 2. (trim) obci|ąć, -nać [nails] przyci|ąć, -nać [hedge] 3. (reduce) = pare down pare down: pare down [sth], pare [sth] down z|redukować [workforce, costs, spending] okr|oić, -awać [allowance, expenses] skr|ócić, -acać [film, text] pare off: pare off [sth], pare [sth] off 1. ob|rać, -ierać z (czegoś) [peel, rind] 2. zmniejsz|yć, -ać [amount, percentage] to pare sth to the bone ograniczyć coś do absolutnego minimum

pared-down
adj [budget] zredukowany [version] okrojony, skrócony [prose, style] oszczędny

parent
n 1. (father) ojciec m (mother) matka f parents rodzice plt my/his parents moi/jego rodzice it has to be signed by a parent to musi zostać podpisane przez jedno z rodziców as a parent jako ojciec/matka 2. (also parent company) spółka f or firma f macierzysta (also parent organization) organizacja f macierzysta

parent power
n Sch prawo n rodziców do decydowania o sprawach szkoły

parent tree
n drzewo n mateczne

parent word
n Ling podstawa f słowotwórcza

parent-governor
n GB Sch przedstawiciel m, -ka f rodziców w radzie szkolnej

parent-teacher association
n = komitet m rodzicielski

parentage
n pochodzenie n of unknown parentage nieznanego pochodzenia of humble/noble parentage nisko/szlachetnie urodzony

parental
adj [rights, authority] rodzicielski his parental pride jego duma ojcowska to leave the parental home opuścić dom rodzinny

parentcraft
n sztuka f zajmowania się dziećmi parentcraft classes zajęcia dla przyszłych rodziców

parenthesis
n (pl -theses) 1. (bracket) nawias m okrągły in parentheses w nawiasie 2. (inserted clause) zdanie n wtrącone (inserted phrase) wtrącenie n in parenthesis, I'd say that... nawiasem mówiąc, sądzę, że... he mentioned in parenthesis that... wspomniał mimochodem, że...

parenthetic(al)
adj [comment] wtrącony mimochodem

parenthetically
adv [note, observe] mimochodem

parenthood
n rodzicielstwo n (fatherhood) ojcostwo n (motherhood) macierzyństwo n the responsibilities of parenthood obowiązki rodzicielskie the joys of parenthood iron rozkosze ojcostwa/macierzyństwa ready for parenthood gotowy do założenia rodziny

parenting
n wychowanie n dzieci

parents' evening
n Sch zebranie n rodziców wywiadówka f infml

parer
n obieraczka f do jarzyn i owoców

parfait
n US deser z warstwą lodów, owoców i bitej śmietany

pariah
n parias m

parietal
n Anat kość f ciemieniowa adj 1. Anat [bone, lobe] ciemieniowy [cell] okładzinowy 2. Bot [ovaries] brzeżny

parietals
npl US Univ regulamin m odwiedzin osób płci przeciwnej (w domach akademickich)

paring
n (process) (of fruit, vegetables) obieranie n (of budget, staff) redukowanie n, redukcja f parings npl (of fruit, vegetables) obierki f pl, obierzyny f pl (of nails) obrzynki m pl

paring knife
n ostry nóż m (do obierania jarzyn i owoców)

parish
n 1. Relig (area) parafia f (residents) parafianie m pl 2. GB Admin = gmina f 3. US = gmina f (w Luizjanie) modif [church, meeting] parafialny parish register księga parafialna

parish council
n Relig rada f parafialna GB Admin rada f gminna

parish priest
n (Protestant) pastor m (Catholic) proboszcz m pleban m dat

parish-pump
adj parafiański, zaściankowy parish-pump politics małomiasteczkowa polityka

parishioner
n parafian|in m, -ka f

parity
n 1. (equality) równość f nuclear parity równowaga nuklearna to demand pay parity with male employees domagać się takich samych zarobków jak mężczyźni 2. Fin parytet m, kurs m przeliczeniowy 3. Comput, Math, Phys parzystość f modif Comput parity bit/check bit/kontrola parzystości

park
n 1. (public garden) park m, ogród m national park park narodowy 2. (on a private estate) park m 3. Comm, Ind kompleks m business park kompleks biurowy industrial park kompleks zakładów przemysłowych science park kompleks instytutów badawczych 4. GB (pitch) boisko n US (stadium) stadion m 5. (on automatic gearbox) park m modif [path, tree] parkowy, ogrodowy vt 1. Aut za|parkować [vehicle] I'm parked around the corner zaparkowałem za rogiem 2. infml (deposit) zostawi|ć, -ać [bags, books] she was parked in front of the TV all afternoon przez całe popołudnie siedziała przed telewizorem park yourself there next to granny usiądź sobie tam, koło babci vi za|parkować parked pp adj [car, lorry] zaparkowany badly parked źle or nieprawidłowo zaparkowany

park bench
n ławka f parkowa or ogrodowa

park keeper
n dozorca m parkowy

park ranger
n gajowy m

park warden
n = park ranger

park-and-ride
n GB Transp system parkowania na obrzeżach miasta i dojeżdżania do centrum publicznymi środkami transportu

parka
n Fashn parka f

parkerhouse roll
n US Culin = bułka f maślana

parkin
n GB Culin pierniczek m

parking
n 1. (act) parkowanie n 'no parking' "zakaz parkowania" there's no parking here tu nie wolno parkować 2. (space for cars) parking for 40 vehicles miejsce dla 40 samochodów modif [charge, facilities, area] parkingowy parking problems kłopoty z parkowaniem parking regulations przepisy dotyczące parkowania parking restrictions ograniczenie parkowania

parking attendant
n parkingowy m

parking bay
n miejsce n do parkowania (recess) zatoka f

parking brake
n Aut hamulec m ręczny

parking garage
n US (multi-storey) parking m piętrowy (underground) parking m podziemny

parking light
n Aut światło n postojowe

parking lot
n US parking m

parking meter
n parkometr m, parkomat m

parking offence
US n nieprawidłowe parkowanie n

parking offense
GB zob. parking offence

parking place
n miejsce n do parkowania

parking space
n = parking place

parking ticket
n 1. (fine) mandat m za nieprawidłowe parkowanie 2. (from machine) kwit m z parkometru

parkinsonism
n parkinsonizm m

parkland
n park m

parkway
n US aleja f

parky
adj GB infml chłodny, zimny it's a bit parky today jest dziś dość chłodno

parlance
n język m, żargon m in legal/journalistic parlance w żargonie prawniczym/dziennikarskim to be in common parlance być powszechnie używanym

parlay
US n zakład m skumulowany vt 1. (bet) postawić, stawiać (wygraną z poprzedniego zakładu) 2. (transform) z|robić dobry użytek z (czegoś) he parlayed a small inheritance into a fortune obrócił niewielki spadek w wielką fortunę

parley
n pertraktacje plt, rokowania plt vi 1. (negotiate) pertraktować, prowadzić rokowania (with sb z kimś) 2. hum pogawędzić (sobie) (with sb z kimś)

parliament
n (assembly) parlament m in parliament w parlamencie Parliament prn GB 1. (institution, members) parlament m (brytyjski) to get into Parliament zostać członkiem parlamentu to stand for Parliament stawać do wyborów parlamentarnych 2. (period) (between holidays) sesja f parlamentarna (between elections) kadencja f parlamentu

parliamentarian
n (member) parlamentarzysta m

parliamentary
adj parlamentarny

parliamentary election
n wybory plt parlamentarne

parliamentary government
n ustrój m parlamentarny

parliamentary privilege
n immunitet m poselski

parliamentary secretary
n GB deputowany przydzielony do pomocy urzędującemu ministrowi

parliamentary undersecretary
n GB deputowany podsekretarz m stanu

parlor
n US = parlour

parlour
n GB 1. dat (in house) salon m 2. (for business) billiard parlour sala bilardowa ice-cream parlour lodziarnia 3. (in convent) rozmównica f parlatorium n ra

parlour game
n gra m towarzyska

parlour maid
n pokojówka f podająca do stołu

parlous
adj fml or hum [state, condition] opłakany

parochial
adj 1. pej [interest, view] prowincjonalny, zaściankowy 2. (of parish) parafialny

parochial school
n US prywatna szkoła f parafialna

parochialism
n prowincjonalizm m, zaściankowość f parafiańszczyzna f dat

parodic
adj parodystyczny

parodist
n parodyst|a m, -ka f

parodontosis
n Dent paradentoza f, przyzębica f

parody
n parodia f also fig vt s|parodiować [person, style]

parole
n 1. Jur zwolnienie n warunkowe out on parole na zwolnieniu warunkowym to release sb on parole zwolnić kogoś warunkowo he was granted parole został zwolniony warunkowo he was refused parole nie zastosowano wobec niego zwolnienia warunkowego to break parole złamać warunki zwolnienia warunkowego to be eligible for parole mieć prawo do zwolnienia warunkowego a life sentence without parole wyrok dożywotni bez prawa do zwolnienia warunkowego 2. Mil słowo n honoru parol m dat on parole pod słowem honoru 3. Ling parole n inv vt Jur zw|olnić, -alniać warunkowo [prisoner]

parole board
n instancja orzekająca w sprawach o zwolnienie warunkowe

parole officer
n = kurator m sądowy

parolee
n US skazany m na zwolnieniu warunkowym

paroxysm
n atak m, napad m, paroksyzm m (of sth czegoś)

parquet
n 1. (floor, flooring) parkiet m to lay parquet kłaść parkiet 2. US Theat parter m modif [floor] parkietowy vt wy|łożyć, -kładać parkietem [floor, hall]

parquetry
n parkieciarstwo n

parr
n Zool parr m

parricidal
adj ojcobójczy, matkobójczy, bratobójczy parricide

parricide
n 1. (killing of father) ojcobójstwo n (killing of mother) matkobójstwo n (killing of close relative) bratobójstwo n 2. (killer) (of father) ojcobój|ca m, -czyni f (of mother) matkobój|ca m, -czyni f (of close relative) bratobój|ca m, -czyni f

parrot
n Zool papuga f also fig pej vt pej powt|órzyć, -arzać jak papuga as sick as a parrot infml jak struty to have a mouth (that tastes) like the bottom of a parrot's cage infml mieć w ustach niesmak (zwłaszcza po przepiciu)

parrot fever
n Med choroba f papuzia, papuzica f

parrot fish
n Zool papugoryba f

parrot-fashion
adv jak papuga

parry
n 1. Sport parada f, zasłona f 2. (verbal) riposta f vt 1. Sport odparow|ać, -ywać [blow, thrust] she parried his hand with her arm zasłoniła się ramieniem przed jego ciosem 2. od|eprzeć, -pierać [attack, argument] to parry a question with a question odpowiedzieć pytaniem na pytanie

parse
vt Ling, Comput przeprowadz|ić, -ać analizę składniową (czegoś)

parsec
n Astron parsek m

parser
n Ling, Comput analizator m syntaktyczny, parser m

parsimonious
adj fml skąpy, chciwy

parsimoniously
adv fml skąpo

parsimony
n fml skąpstwo n, chciwość f

parsing
n Ling, Comput analiza f składniowa

parsley
n Bot pietruszka f naciowa Culin (leaves) natka f pietruszki

parsley sauce
n sos m pietruszkowy

parsnip
n Bot, Culin pasternak m fine words butter no parsnips obiecanki cacanki pięknymi słówkami się nie najesz

parson
n Relig duchowny m (vicar) pleban m (Church of England) pastor m

parson's nose
n Culin infml kuper m (ptasi)

parsonage
n plebania f

part
n 1. (of whole) część f part of the book/district część książki/dzielnicy in or around these parts w tych stronach in my part of the world w moich stronach the early part of my life (moje) dzieciństwo, (moja) młodość the early/latter part of the century pierwsza/druga połowa wieku a good or large part of sth większa część czegoś for the most part (usually) przeważnie, na ogół (generally) w przeważającej części for the best or better part of a week/month przez większość tygodnia/miesiąca in part częściowo in part it is due to negligence częściowo or po części jest to wynik zaniedbania in large part w większości, w przeważającej części in parts miejscami the funny/the worst part of it is that... najśmieszniejsze/najgorsze w tym wszystkim jest to, że... part of the reason is that... jednym z powodów jest to, że... częściowo or po części dlatego, że... that's the part I don't understand tego właśnie nie rozumiem that's the best/hardest part to jest najlepsze/najgorsze part of me wants to forgive her chwilami chciałbym jej wybaczyć to be (a) part of sth być częścią czegoś to form part of sth stanowić część czegoś it's all part of growing up to wszystko ma związek z dorastaniem 2. (component of car, engine, machine) część f spare parts części zamienne or zapasowe parts and labour części (zamienne) i robocizna 3. (of serial, story) część f Henry IV Part One "Henryk IV", część pierwsza 'end of part one' TV "koniec części pierwszej" a two-/four-part series serial dwuczęściowy/czteroczęściowy, serial składający się z dwóch/czterech części 4. Cin, Theat, TV rola f a bit part rola epizodyczna, epizod I got the part! dostałem tę rolę! to act or play the part of Hamlet grać (rolę) Hamleta he's not sincere, he's merely acting a part fig on nie jest szczery, on tylko takiego udaje if you're a manager, you must act/look the part fig skoro jesteś dyrektorem, musisz zachowywać się/wyglądać jak dyrektor 5. (share, role) rola f, udział m (in sth w czymś) to do one's part zrobić swoje to have a part in sth mieć swój udział w czymś, odegrać pewną rolę w czymś that played no part in my decision to nie miało żadnego wpływu na moją decyzję I want no part in it, I don't want any part of it nie chcę z tym mieć nic wspólnego to take part in sth wziąć udział w czymś 6. Mus (for instrument, voice) partia f the violin/tenor part partia skrzypcowa/tenorowa 7. Mus (sheet music) zapis m nutowy the piano part zapis nutowy partii fortepianowej 8. (measure) część f two parts of milk to one part of water dwie części mleka na jedną część wody mix equal parts of oil and vinegar wymieszaj oliwę i ocet w równych proporcjach in a concentration of 30,000 parts per million w stężeniu 30 000 części na milion 9. (side) on the part of sb ze strony kogoś it wasn't very nice on your part to nie było zbyt ładne z twojej strony for my/his part co do mnie/niego for my part it doesn't matter dla mnie to nie ma znaczenia to take sb's part wziąć stronę kogoś 10. US (in hair) przedziałek m centre/left part przedziałek pośrodku/po lewej stronie adv (partly) częściowo, trochę I was part angry, part relieved byłem trochę zły, a trochę odczuwałem ulgę he's part Chinese, part French jest pół Chińczykiem, pół Francuzem vt 1. (separate) rozdziel|ić, -ać [couple, friends, boxers] rozchyl|ić, -ać [lips] rozsu|nąć, -wać, rozchyl|ić, -ać [curtains] to part one's legs (when standing) stanąć w rozkroku (when sitting, lying) rozsunąć nogi 'till death do us part' "dopóki śmierć nas nie rozłączy" to be parted [friends] rozstać się he's not easily parted from his cash on ma węża w kieszeni fig 2. (make parting in) to part one's hair zrobić sobie przedziałek he parts his hair on the left czesze się z przedziałkiem po lewej stronie vi 1. (separate) [couple, friends, husband and wife] rozsta|ć, -wać się [boxers] odst|ąpić, -ępować (od siebie) we parted (as) friends rozstaliśmy się jak przyjaciele or w przyjaźni 2. (divide) [crowd, sea, waves] rozst|ąpić, -ępować się [lips] rozchyl|ić, -ać się [clouds, roads] roz|ejść, -chodzić się Theat [curtains] rozsu|nąć, -wać się 3. (break) [rope, cable] roz|erwać, -rywać się part with: rozsta|ć, -wać się z (czymś), odda|ć, -wać [possession] it's difficult to get them to part with their money trudno skłonić ich do sięgnięcia do kieszeni fig could you part with $20? czy masz 20 dolarów na zbyciu? a man of (many) parts mężczyzna, który niejedno potrafi to take sth in good part przyjąć coś z uśmiechem

part exchange
n GB sprzedaż połączona z oddaniem przez klienta starego sprzętu to take/offer sth in part exchange wziąć/zaproponować coś w rozliczeniu

part of speech
n Ling część f mowy

part owner
n współwłaściciel m, -ka f

part payment
n opłata f częściowa, rata f

part song
n Mus pieśń f na głosy a cappella

part work
n GB Publg zeszyt m (stanowiący część większego dzieła)

part-baked
adj podpieczony, wstępnie upieczony

part-singing
n Mus śpiew m na głosy a cappella

part-time
n niepełny etat m adj [worker] pracujący w niepełnym wymiarze godzin [job] w niepełnym wymiarze godzin adv [work] w niepełnym wymiarze godzin

part-timer
n zatrudnion|y m, -a f w niepełnym wymiarze godzin or na niepełnym etacie

partake
vi (pt partook pp partaken) fml 1. (consume) to partake of sth pokrzepi|ć, -ać się czymś, u|raczyć się czymś [food, wine] 2. (have) to partake of sth mieć w sobie odrobinę czegoś [quality, nature] 3. (take part) to partake in sth brać udział w czymś, uczestniczyć w czymś

parterre
n 1. Hort parter m 2. US Theat parter m

parthenogenesis
n partenogeneza f, dzieworództwo n

parthenogenetic
adj partenogenetyczny

parthenogenetically
adv partenogenetycznie

parti-colored
adj US = parti-coloured

parti-coloured
adj GB wielobarwny, wielokolorowy

partial
adj 1. (not complete) [paralysis, failure, success, payment] częściowy 2. (fond) to be partial to sth mieć słabość do czegoś 3. (biased) [judge, arbiter] stronniczy [attitude, judgment] tendencyjny

partial disability
n niepełnosprawność f, częściowe inwalidztwo n

partial eclipse
n częściowe zaćmienie n

partial exchange
n US = part exchange

partial pressure
n ciśnienie n cząstkowe

partiality
n 1. (bias) stronniczość f, tendencyjność f 2. (fondness) słabość f to have a partiality for or to sth mieć słabość do czegoś

partially
adv 1. (partly) [obscured, recovered, severed] częściowo 2. (with bias) [treat, judge] stronniczo, tendencyjnie

partially clothed
n [person] na pół ubrany [body] na pół okryty

partially preserved product
n produkt m poddany wstępnej konserwacji

partially sighted
n the partially sighted (+ v pl) osoby f pl niedowidzące adj niedowidzący, źle widzący

participant
n uczestni|k m, -czka f (in sth czegoś) to be an active participant brać czynny udział (in sth w czymś)

participate
vi uczestniczyć, wziąć, brać udział (in sth w czymś)

participation
n udział m, uczestnictwo n (in sth w czymś) audience participation udział widzów strikers want more participation in decision-making strajkujący domagają się większego wpływu na podejmowanie decyzji

participatory
adj participatory democracy demokracja bezpośrednia participatory management style demokratyczny styl zarządzania participatory play sztuka z udziałem publiczności

participial
adj Ling imiesłowowy

participle
n Ling imiesłów m przymiotnikowy past/present participle imiesłów czasu przeszłego/teraźniejszego

particle
n 1. Phys cząstka f (elementarna) elementary/subatomic particle cząstka elementarna/subatomowa 2. (of ash, dust, metal, food) drobina f not a particle of truth ani źdźbła prawdy there's not a particle of evidence nie ma żadnego dowodu 3. Ling partykuła f

particle accelerator
n Phys akcelerator m (cząstek)

particle board
n US płyta f wiórowa

particle physics
n fizyka f cząstek elementarnych

particular
n 1. (detail) szczegół m in every particular w każdym szczególe, pod każdym względem in one particular pod jednym względem in several particulars pod kilkoma względami before I go into particulars zanim przejdę do szczegółów to go from the general to the particular przejść od ogółu do szczegółu 2. in particular szczególnie, w szczególności, zwłaszcza Germany in general and Bonn in particular Niemcy w ogóle, a szczególnie or zwłaszcza Bonn the illustrations, in particular, are excellent szczególnie or zwłaszcza ilustracje są doskonałe nothing in particular nic szczególnego no-one in particular nikt szczególny are you looking for anything in particular? czy szukasz czegoś konkretnego? particulars npl (information) szczegółowe dane plt, szczegółowe informacje f pl (of sb/sth dotyczące kogoś/czegoś) (description) opis m (of sth czegoś) please send me full particulars proszę mi przesłać szczegółowe informacje fill in your particulars on this form proszę podać w formularzu swoje dane particulars of sale Jur szczegółowy wykaz kosztów adj 1. (specific) szczególny, konkretny for no particular reason bez żadnego szczególnego or konkretnego powodu in this particular case w tym szczególnym or konkretnym przypadku this particular colour doesn't suit me w tym akurat kolorze nie jest mi do twarzy I didn't watch that particular programme tego akurat programu nie oglądałem no particular time has been arranged nie ustalono dokładnej godziny 2. (special, exceptional) szczególny to pay particular attention to sth zwrócić szczególną uwagę na coś I have particular pleasure in welcoming our guest ze szczególną przyjemnością witam naszego gościa this painting is a particular favourite of mine ten obraz lubię szczególnie he's a particular friend of mine to jeden z moich najlepszych przyjaciół 3. (fussy) wymagający to be particular about sth przywiązywać dużą wagę do czegoś być bardzo wymagającym, jeśli chodzi o coś [cleanliness, punctuality, appearance, food] I'm not particular about what I eat nie jestem wybredny nie mam szczególnych wymagań, jeśli chodzi o jedzenie you can't afford to be too particular nie możesz sobie pozwolić na zbyt wielkie wymagania 'any special time?' - 'no, I'm not particular' "która godzina ci odpowiada?" - "wszystko mi jedno" they were most particular that he should come alone bardzo nalegali, żeby przyszedł sam I'm not particular how you do it, as long as it gets done infml nie obchodzi mnie, jak to zrobisz, byleby zostało zrobione 4. fml (exact) [account, description] szczegółowy, dokładny

particularity
n 1. (fastidiousness) drobiazgowość f a man of obsessive particularity człowiek obsesyjnie drobiazgowy 2. (individual quality) szczególna cecha f 3. dat (strangeness) osobliwość f particularities npl (details) szczegóły m pl

particularize
vt wyszczególni|ć, -ać vi w|ejść, -chodzić w szczegóły

particularly
adv (especially) szczególnie (in particular) w szczególności not particularly nieszczególnie, nie bardzo, niezbyt I didn't particularly want to do it nie bardzo or niezbyt mi się chciało to robić he's not particularly bright on nie jest zbyt błyskotliwy

particulates
npl cząstki f pl stałe (zawieszone w gazie) Ecol pył m

parting
n 1. (separation) (farewell) rozstanie n (of crowd) rozstąpienie się n (of roads) rozejście się n rozstaje plt dat the parting of the Red Sea Bible przejście przez Morze Czerwone so this is the parting of the ways a więc nasze drogi się rozchodzą fig to seek an amicable parting of the ways starać się rozstać w zgodzie 2. GB (in hair) przedziałek m centre/left parting przedziałek pośrodku/po lewej stronie adj [gift, words] pożegnalny parting shot celna uwaga rzucona na odchodnym her parting shot was that... na odchodnym rzuciła, że...

partisan
n 1. (supporter) zwolenni|k m, -czka f 2. Mil partyzant m, -ka f adj 1. (biased) [account, decision] stronniczy [crowd] tendencyjnie nastawiony 2. [army, attack] partyzancki

partisanship
n stronniczość f

partition
n 1. (in room, office, house) ścianka f działowa, przepierzenie n a glass/wooden partition szklana/drewniana ścianka, szklane/drewniane przepierzenie 2. Pol (of country) podział m (in Polish history) rozbiór m 3. Jur (of property) podział m, rozdział m vt 1. (divide) przedziel|ić, -ać ścianką to partition a room into a lounge and a dining area podzielić pokój na salon i jadalnię 2. Pol po|dzielić [country] (in Polish history) dokon|ać, -ywać rozbioru (czegoś) 3. Jur po|dzielić, po|rozdzielać [property] partition off: partition off [sth], partition [sth] off oddziel|ić, -ać [space, area]

partition wall
n ścianka f działowa, przepierzenie n

partitive
Ling n partitivus m adj partytywny

partly
adv częściowo it was partly my fault to częściowo moja wina partly, I did it because... zrobiłem to częściowo dlatego, że...

partner
n 1. Comm, Jur wspólni|k m, -czka f, partner m (in sth w czymś, czegoś) senior/junior partner starszy/młodszy wspólnik active partner wspólnik rzeczywisty general partner wspólnik odpowiadający całym swoim majątkiem limited partner komandytariusz 2. Econ, Pol partner m Poland's Nato partners partnerzy Polski w NATO 3. (in activity) współuczestni|k m, -czka f (in dance, tennis, golf) partner m, -ka f golf/tennis partner partner do gry w golfa/tenisa 4. (in sexual relationship) partner m, -ka f (in marriage) towarzysz m, -ka f życia marriage partners współmałżonkowie 5. (workmate) kole|ga m, -żanka f 6. US infml (form of address) stary m infml vt 1. (act as partner to) być partnerem (kogoś), partnerować (komuś) [dancer, player] współpracować z (kimś/czymś) [workmate, company] we are being partnered by a German firm in this enterprise w tym przedsięwzięciu naszym partnerem jest firma niemiecka 2. (pair) to partner sb with sb (in game) wyznaczyć komuś kogoś jako partnera (in relationship) połączyć kogoś z kimś w parę to be partners in crime hum być w zmowie

partnership
n 1. Jur spółka f cywilna to be in partnership with sb być wspólnikiem kogoś to go into partnership with sb zawiązać spółkę or przystąpić do spółki z kimś to take sb into partnership dopuścić kogoś do spółki in partnership with sb do spółki z kimś general partnership spółka handlowa jawna limited partnership spółka komandytowa special partnership spółka okolicznościowa professional or non-trading partnership spółka zawodowa he aspires to a partnership in the firm chce zostać współudziałowcem firmy 2. (alliance) partnerskie stosunki m pl, partnerstwo n in partnership with sb wspólnie z kimś, we współpracy z kimś economic/industrial partnership partnerskie stosunki gospodarcze/przemysłowe 3. (pairing) duet m, para f acting/sporting partnership duet aktorski/sportowy, para aktorska/sportowa a working partnership zespół roboczy we make a good partnership stanowimy dobraną parę or dobry zespół

partnership agreement
n Comm, Jur umowa f spółki

partnership certificate
n US Comm, Jur świadectwo n zawarcia spółki

partnership limited by shares
n Comm, Jur spółka f komandytowa

partook
pt partake

partridge
n Zool kuropatwa f

parturition
n Med poród m

partway
adv partway through the evening/film w trakcie wieczoru/filmu partway down the page niżej na tej stronie to be partway through doing sth być w trakcie robienia czegoś I'm partway through the book jestem w połowie książki this donation will go partway toward the repairs dzięki tej sumie będzie można częściowo sfinansować naprawę to drill partway through the wall częściowo przewiercić ścianę

party
/'pti/ n 1. (social event) przyjęcie n, party n inv birthday party przyjęcie urodzinowe, urodziny children's party kinderbal infml leaving party przyjęcie pożegnalne I was invited to a tea/dinner party zostałem zaproszony na herbatę/kolację to give or have a party for sb wydać or zrobić przyjęcie na cześć kogoś I'm having a party wydaję przyjęcie the party's over fig koniec zabawy, zabawa się skończyła fig 2. (group) grupa f (for search, rescue) ekipa f Mil oddział m a party of tourists/schoolchildren grupa turystów/uczniów a reconnaissance/rescue party grupa zwiadowcza/ratownicza are you one of our party? czy należysz do naszej grupy? the royal party included... w orszaku królewskim byli... 3. Pol partia f, stronnictwo n to join a party wstąpić do (jakiejś) partii the Party partia komunistyczna 4. Jur (individual, body) strona f (zainteresowana) the guilty/innocent party Jur strona winna/niewinna fig winowajca/niewinny a solution acceptable to both/all parties rozwiązanie do przyjęcia dla obu stron/dla wszystkich zainteresowanych to be a party to a contract/treaty być stroną umowy/traktatu to be (a) party to the suit być stroną sporu 5. fml (participant) to be a party to sth brać w czymś udział to be (a) party to a crime być zamieszanym w przestępstwo I will not be (a) party to that nie chcę mieć z tym nic wspólnego, nie przyłożę do tego ręki the letters are in the hands of an unnamed private party listy znajdują się w posiadaniu pewnej osoby prywatnej 6. infml dat hum (person) osoba f indywiduum n pej modif 1. (relating to social event) [atmosphere, spirit] wesoły [game] towarzyski 2. Pol [activist, conference, loyalty, policy] partyjny party leader/member przywódca/członek partii the party faithful najwierniejsi członkowie partii vi infml bawić się (dobrze)

party animal
n infml balowicz m, balangowicz m infml

party dress
n (formal) sukienka f wyjściowa (child's) sukienka f odświętna

party hat
n papierowy kapelusz m

party line
n 1. Pol linia f partii fig linia f postępowania to follow the party line trzymać się linii partii 2. Telcom telefon m towarzyski

party machine
n machina f partyjna

party piece
n numer m infml (często prezentowany w towarzystwie) to do one's party piece wykonać swój popisowy numer

party political
adj [issue, point] dotyczący polityki partii

party political broadcast
n program m telewizyjny prezentujący politykę partii

party politics
n polityka f partii politykierstwo n partyjne pej

party pooper
n infml smutas m psujący zabawę infml pej

party popper
n pukawka f infml (zabawka wydająca dźwięk przypominający wystrzał)

party wall
n mur m oddzielający dwie posesje

partygoer
n balowicz m, balangowicz m infml

parvenu
n fml pej parweniusz m, -ka f pej

paschal
adj paschalny

paschal candle
n świeca f paschalna

pashmina
n Fashn kaszmir m z dodatkiem jedwabiu

pass
n 1. (permission document) (to enter, leave, be absent) przepustka f glejt m infml (for theatre, cinema) karta f wstępu (of safe conduct) przepustka f, list m żelazny glejt m liter a weekend pass Mil przepustka na weekend sailors on pass marynarze na przepustce 2. (travel document) bus/train pass bilet autobusowy/kolejowy (zwykle upoważniający do wielokrotnego przejazdu) a monthly pass bilet miesięczny 3. Sch ocena f dostateczna, dostateczny m (in sth z czegoś) Univ zaliczenie n (in sth z czegoś) to get a pass dostać ocenę dostateczną/zaliczyć 4. Sport (in ball games) podanie n (in fencing) wypad m a backward/forward pass podanie do tyłu/do przodu a long/short pass długie/krótkie podanie to make a pass podać (piłkę) 5. Geog przełęcz f a pass through or over the mountains przełęcz przez góry the St. Bernard Pass Przełęcz Świętego Bernarda 6. Aviat przelot m (over sth nad czymś) to make a (low) pass over the target przelecieć (nisko) nad celem vt 1. (go past) mi|nąć, -jać, wymi|nąć, -jać (overtake) wyprzedz|ić, -ać (go to other side of) [person] prze|jść, -chodzić przez (coś) [checkpoint, customs] mi|nąć, -jać [finishing line] [vehicle] przeje|chać, -żdżać przez (coś) [checkpoint, barrier] to pass sb in the street minąć kogoś na ulicy it'll be no trouble I'll be passing that way to żaden kłopot, i tak będę tamtędy przechodzić/przejeżdżać you'll pass the station on your left po lewej stronie miniesz stację not a drop passed my lips nie wypiłem ani kropli 2. (exceed) przekr|oczyć, -aczać [limit] prze|jść, -chodzić [expectations, understanding] it passes (all) belief to przechodzi wszelkie pojęcie 3. (hand over) poda|ć, -wać to pass sb sth, to pass sth to sb podać coś komuś pass me your plate podaj mi swój talerz to pass counterfeit notes puszczać w obieg fałszywe banknoty to pass sth along the line podawać coś z ręki do ręki your papers have been passed to me przekazano mi twoje papiery 'we'll pass you back to the studio now' Radio, TV "przenosimy się teraz ponownie do studia" 4. (move) przesu|nąć, -wać (czymś) [arm, hand] she passed the thread through the eye of the needle przewlokła nitkę przez uszko igły, nawlokła igłę pass the rope round the post okręć linkę wokół słupka she passed her hand over her brow/across her face przesunęła ręką po czole/twarzy she passed the cloth over the table przetarła ścierką stół 5. Sport poda|ć, -wać [ball, baton] to pass the ball backwards/forwards podać piłkę do tyłu/do przodu 6. (spend) spędz|ić, -ać [time] (doing sth na czymś, na robieniu czegoś) what did you do to pass your time? jak spędziłeś czas? we played cards to pass the time graliśmy w karty dla zabicia czasu to pass the time of day with sb fig pogadać z kimś 7. (succeed in) zdać [exam, test] my car has passed its MOT mój samochód przeszedł pomyślnie przegląd techniczny the design passes all the safety regulations model spełnia wszelkie wymogi bezpieczeństwa 8. (declare satisfactory) oceni|ć, -ać pozytywnie [candidate, work] uzna|ć, -wać, zatwierdz|ić, -ać [invoice] to pass sth (as being) safe/suitable uznać coś za bezpieczne/odpowiednie the censors passed the film as suitable for adults only cenzura uznała film za odpowiedni jedynie dla dorosłych he has been passed fit for active service uznano go za zdolnego do służby wojskowej to pass the proofs (for press) podpisać korektę do druku 9. (vote in) przyj|ąć, -mować [bill, motion, resolution] 10. (pronounce) wyda|ć, -wać [judgment, verdict] wypowi|edzieć, -adać, z|robić [remark] wyra|zić, -żać [opinion] to pass sentence wydać wyrok 11. Med to pass blood oddawać mocz z krwią to pass a kidney stone urodzić kamień to pass water oddawać mocz 12. US Fin nie wypłac|ić, -ać (czegoś) [dividend] vi 1. (move, travel) [person] prze|jść, -chodzić [vehicle] przeje|chać, -żdżać to pass along the street iść/jechać ulicą to pass through a town przejść/przejechać przez miasto pass down the bus, please proszę przesuwać się do tyłu (autobusu) to pass through a phase/time fig przechodzić (przez) fazę/okres to pass out of sight zniknąć z pola widzenia 2. (go past) [person] prze|jść, -chodzić obok [vehicle] przeje|chać, -żdżać obok they passed on the stairs minęli się na schodach let me pass pozwól mi przejść, przepuść mnie 3. fig (go by) [time, crisis, danger] mi|nąć, -jać [memory] za|trzeć, -cierać się [feeling, old order] przemi|nąć, -jać the evening had passed all too quickly wieczór minął aż nazbyt szybko to pass unnoticed [time] (prze)minąć niezauważalnie [event, mistake] przejść niezauważonym to let a remark pass puścić uwagę mimo uszu how time passes! jak szybko mija czas! 4. (be transferred) [title, inheritance, right, responsibility] prze|jść, -chodzić (to sb na kogoś) knowing looks/many letters passed between them wymienili znaczące spojrzenia/wiele listów deeds which have passed into history/legend czyny, które przeszły do historii/stały się legendą his name has passed into oblivion jego imię poszło w zapomnienie his mood passed from joy to despair (jego) radosny nastrój ustąpił miejsca rozpaczy 5. (achieve required standard) zdać (in sth z czegoś) to pass fit for service zostać uznanym za zdolnego do służby wojskowej 6. (in ball games) poda|ć, -wać (to sb do kogoś) to pass backwards/forwards podać do tyłu/przodu 7. (in card games) s|pasować also fig I'm afraid I must pass on that one (in discussion) niestety muszę się poddać fig I'll pass on the dessert, thanks fig dziękuję, ale muszę zrezygnować z deseru 8. liter (happen) wydarz|yć, -ać się, stać się such things will never come to pass coś takiego nigdy się nie stanie, do czegoś takiego nigdy nie dojdzie it came to pass that... i tak się stało, że... to bring sth to pass dokonać czegoś 9. (be accepted) [rudeness, behaviour] uchodzić such behaviour may pass in some circles, but not here! takie zachowanie uchodzi może w niektórych kręgach, ale nie tutaj! the film's not brilliant, but it'll pass infml film nie jest zachwycający, ale ujdzie infml with her short hair she could pass for a boy z krótkimi włosami można ją wziąć za chłopca she passes for 40 wygląda na 40 lat, można jej dać 40 lat 10. (be approved) [bill, proposal, motion] zostać przyjętym 11. US Jur orze|c, -kać (on sth w sprawie czegoś) to pass on or upon sb wydać wyrok w sprawie kogoś 12. Chem [substance] prze|jść, -chodzić (into sth w coś) pass along: pass along [sth], pass [sth] along poda|ć, -wać (dalej) [bucket] przekaz|ać, -ywać (dalej) [message] pass around, pass round: pass around [sth], pass [sth] around poda|ć, -wać z ręki do ręki, pu|ścić, -szczać obiegiem [document, photos] poda|ć, -wać [food, plates] pass away euph umrzeć rozsta|ć, -wać się z życiem, zejść z tego świata liter pass by [person, procession] prze|jść, -chodzić (obok) [vehicle] przeje|chać, -żdżać (obok) life has passed me by życie przeszło obok mnie this is a serious matter, I cannot pass it by to poważna sprawa, nie mogę przejść nad nią do porządku dziennego pass down: pass down [sth], pass [sth] down przekaz|ać, -ywać [secret, knowledge, title] pass off: pass off 1. (take place, proceed) odby|ć, -wać się, mi|nąć, -jać (be successful) uda|ć, -wać się how did the conference pass off? jak się udała konferencja? the march passed off without incident demonstracja odbyła się or minęła bez żadnych incydentów 2. (disappear) [pain, depression] ust|ąpić, -ępować, mi|nąć, -jać pass off [sb/sth], pass [sb/sth] off (represent falsely) to pass oneself off as a journalist podawać się za dziennikarza he passed her off as his wife udawał, że jest jego żoną pass off [sth], pass [sth] off (brush aside) z|lekceważyć, z|bagatelizować to pass sth off with a jest zbyć coś żartem pass on: pass on prze|jść, -chodzić (to sth do czegoś) let's pass on to the next item przejdźmy do następnego punktu pass on [sth], pass [sth] on (transmit) przekaz|ać, -ywać [message, greetings, title] (to sb komuś) odda|ć, -wać [books, clothes] (to sb komuś) przen|ieść, -osić [costs, title] (to sb na kogoś) zara|zić, -żać (czymś) [cold] (to sb kogoś) the costs are passed on to the customer tymi kosztami zostaje obciążony klient pass on [sb], pass [sb] on (on the phone) I'll pass you on to my colleague oddaję słuchawkę koledze pass out: pass out 1. (faint) ze|mdleć (fall drunk) spić się do nieprzytomności, stracić świadomość 2. Mil (complete training) otrzym|ać, -ywać promocję to pass out from or out of Sandhurst ukończyć (akademię wojskową) Sandhurst pass out [sth], pass [sth] out rozda|ć, -wać, rozprowadz|ić, -ać [leaflets] pass over: pass over dat = pass away pass [sb] over (disregard for promotion) pomi|nąć, -jać he's been passed over twice now już dwukrotnie pominięto go przy awansie pass over [sth] (omit) pomi|nąć, -jać [fact, detail] (overlook) pomi|nąć, -jać milczeniem, pu|ścić, -szczać mino uszu [remark] nie za|reagować na (coś) [behaviour] pass through: pass through [sth] prze|jść, -chodzić przez (coś) [experience, period, substance, place] (by vehicle) przeje|chać, -żdżać przez (coś) [town] I'm just passing through jestem przejazdem pass up: pass up [sth] infml przepu|ścić, -szczać przegapić infml [opportunity, offer] in passing mimochodem to mention sth in passing wspomnieć or napomknąć o czymś mimochodem things have come to such a pass that... doszło do tego, że... things have come to a pretty pass sprawy mają się kiepsko or nie najlepiej to make a pass at sb przystawiać się do kogoś infml to pass the word puścić w obieg wiadomość to sell the pass zdradzić sprawę

pass degree
n Univ dyplom m z oceną dostateczną

pass for press
n Publg podpisanie n do druku

pass mark
n Sch ocena f dopuszczająca Univ ocena f dostateczna

pass the parcel
n gra dziecięca

pass-through
n US okienko n (do wydawania posiłków)

passable
adj 1. (adequate) znośny, taki sobie, jako taki my French is passable mówię po francusku jako tako to have a passable knowledge of sth znać coś jako tako 2. (traversable) [road] przejezdny the river is not passable at this time of the year o tej porze roku nie można się przeprawić przez rzekę

passably
adv [amused, interesting] dość, dosyć [sing, play] znośnie, jako tako he sings passably (well) śpiewa jako tako

passage
n 1. (also passageway) (indoors) korytarz m (outdoors) przejście n, pasaż m 2. (way through) przejście n clear a passage for the doctor! przejście dla lekarza! to force a passage through the crowd przedrzeć się przez tłum 3. Anat przewód m ear/nasal passages przewody słuchowe/nosowe urinary passage moczowód 4. (extract) fragment m, ustęp m Mus (division) pasaż m 5. (act of passing) (of people) przejście n (of vehicles) przejazd m the passage of cars/ships ruch samochodowy/statków the passage of time upływ czasu passage of arms starcie also fig the passage of a bill through parliament uchwalenie ustawy w parlamencie birds of passage ptaki wędrowne or przelotne he's a bird of passage fig on nigdzie nie zagrzeje miejsca 6. Jur (also right of passage) prawo n przejazdu to deny sb passage nie zezwolić komuś na przejazd 7. (journey) podróż f (fare) opłata f za bilet to book a passage zarezerwować bilet (na statek) to work one's passage odpracowywać przejazd statkiem she had an easy passage to the final fig bez trudu dotarła do finału the opposition gave the bill a rough passage fig opozycja starała się zablokować ustawę

passband
n Audio pasmo n przepustowe

passbook
n Fin książeczka f oszczędnościowa

passe
adj [clothes, style] niemodny [songs, novels] przebrzmiały a passe actor aktor mający najlepsze lata już za sobą

passe-partout
n 1. (key) klucz m uniwersalny 2. (frame) passe-partout n inv , maska f, koszulka f

passenger
n 1. pasażer m, -ka f 2. GB pej (idler) dekownik m infml pej (burden) piąte koło n u wozu modif [ticket, aircraft, cabin] pasażerski

passenger car
n US passenger coach

passenger coach
n GB wagon m osobowy or pasażerski

passenger compartment
n GB Rail przedział m dla podróżnych

passenger door
n Aut drzwi plt pasażera Aviat drzwi plt pasażerskie

passenger ferry
n prom m pasażerski

passenger inquiries
npl informacja f dla pasażerów

passenger jet
n samolot m pasażerski

passenger list
n lista f pasażerów

passenger plane
n passenger jet

passenger seat
n miejsce n dla pasażera or obok kierowcy

passenger service
npl linia f pasażerska

passenger train
n pociąg m osobowy or pasażerski

passer-by
n (pl passers-by) przechodzień m

passing
n 1. (movement) (of vehicle) przejazd m (of boat) przepłynięcie n the passing of time/the years upływ czasu/lat with the passing of time/years z biegiem czasu/lat 2. (overtaking) wyprzedzanie n 3. (end) kres m, zmierzch m (of sth czegoś) 4. euph (death) odejście n euph adj 1. (going by) [pedestrian] przechodzący [motorist] przejeżdżający she hailed a passing taxi przywołała przejeżdżającą taksówkę with each passing day z dnia na dzień, z każdym dniem 2. (momentary) [glimpse, whim] przelotny [fashion] chwilowy 3. (casual) [glance, reference] pobieżny [resemblance] niewielki [remark] (wypowiedziany) mimochodem it was only a passing thought tak tylko przyszło mi do głowy

passing note
n Mus dźwięk m przejściowy

passing place
n mijanka f

passing shot
n (in tennis) minięcie n, passing shot m

passing-out (ceremony)
n Mil promocja f passing-out (ceremony) parade defilada promocyjna

passion
n 1. (love) namiętność f, żarliwe uczucie n (for sb do kogoś) 2. (enthusiasm) zamiłowanie n (for sth do czegoś) (object of enthusiasm) pasja f he has a passion for Wagner uwielbia Wagnera golf is his passion golf to jego pasja 3. (emotion) namiętność f, żar m he played with passion grał z wielkim uczuciem she spoke with passion mówiła z wielką swadą to inflame passions rozpalić namiętności 4. (anger) pasja f, furia f a fit of passion napad or wybuch pasji to fly into a passion wpaść w pasję or furię Passion prn 1. Relig the Passion Męka f Pańska 2. Mus pasja f the Saint Matthew Passion Pasja według świętego Mateusza

passion flower
n Bot męczennica f, passiflora f

passion fruit
n owoc m męczennicy

passion-killer
n infml it's a real passion-killer to może ostudzić namiętności or miłosne zapędy

passionate
adj [kiss, lover, relationship] namiętny [person, nature, temperament, belief] gorący [advocate, plea] żarliwy [speech] płomienny

passionately
adv [love, kiss] namiętnie [defend, want, oppose] żarliwie [write, say] z wielką pasją [believe] gorąco to be passionately fond of sb/sth ubóstwiać kogoś/coś

passionless
adj [marriage] pozbawiony uczucia [account] beznamiętny

passive
n Ling the passive strona f bierna in the passive w stronie biernej adj 1. bierny, pasywny 2. Ling passive voice strona bierna

passive disobedience
n odmowa f współpracy, bierny opór m

passive resistance
n bierny opór m

passive smoking
n bierne palenie n

passively
adv 1. [accept, react, wait, watch] biernie 2. Ling (use, express) w stronie biernej

passiveness
n = passivity

passivity
n bierność f, pasywność f

passkey
n 1. (master key) klucz m uniwersalny 2. (given to a few people) prywatny klucz m (wydawany ograniczonej liczbie osób)

passport
n paszport m false passport fałszywy paszport diplomatic passport paszport dyplomatyczny visitor's passport GB paszport krótkoterminowy passport to success/fame fig klucz do sukcesu/sławy fig modif [control, office, photograph] paszportowy

passport holder
n posiadacz m, -ka f paszportu

password
n (secret phrase) hasło n a password to success fig klucz do sukcesu fig

past
n 1. przeszłość f in the past dawniej, kiedyś, w przeszłości she had taught at school in the past dawniej uczyła w szkole I have done things in the past that I'm not proud of robiłem w przeszłości rzeczy, których teraz się wstydzę there are more students now than in the past jest teraz więcej studentów niż dawniej or kiedyś in the past we have (always) spent our holidays in Greece dotąd zawsze spędzaliśmy wakacje w Grecji to live in the past żyć przeszłością that's all in the past to już należy do przeszłości, to już historia soon petrol-driven cars will be a thing of the past niedługo samochody na benzynę będą należeć do przeszłości a city/nation without a past miasto/naród bez przeszłości a woman with a past kobieta z przeszłością 2. Ling (also past tense) czas m przeszły in the past w czasie przeszłym adj 1. (preceding) [week, month, year] miniony, ostatni, zeszły, ubiegły during the past few days/months przez kilka ostatnich dni/miesięcy in the past week/year w zeszłym or ubiegłym tygodniu/roku in the past three years/months w ciągu ostatnich trzech lat/miesięcy the past two years have been difficult minione dwa lata były trudne or nie były łatwe the events of the past week wydarzenia minionego or ostatniego tygodnia for some time past przez pewien czas, od pewnego czasu 2. (previous, former) [generation, centuries, experience, life] dawny, przeszły [president, chairman] były, dawny [attempts, occasions] wcześniejszy on past experience I should say that... na podstawie doświadczenia mogę powiedzieć, że... in times past dawniej, kiedyś 3. (finished) summer is past lato się skończyło that's all past now to już minęło, to już należy do przeszłości what's past is past co było, to było in days long past w dawnych czasach, dawno temu 4. Ling the past tense czas m przeszły the past participle imiesłów czasu przeszłego prep 1. (by the side of) obok (kogoś/czegoś), koło (kogoś/czegoś) to walk or go past sb/sth przechodzić koło or obok kogoś/czegoś to drive past sth przejeżdżać obok or koło czegoś 2. (beyond in position) za (kimś/czymś) past the church/the park za kościołem/parkiem the second turning past the lights druga przecznica za światłami how did you get past the guard? jak ci się udało przejść obok strażnika? once we are past customs gdy już przejdziemy przez kontrolę celną 3. (beyond in time) po (czymś) it's past midnight/6 jest po północy/po szóstej it was a quarter past one było kwadrans po pierwszej it's half past seven jest wpół do ósmej it's long past your bedtime dawno już powinieneś być w łóżku he is past 70 ma ponad siedemdziesiąt lat, jest po siedemdziesiątce once you get past 40 po czterdziestce gdy się skończy czterdzieści lat I'm past the age when... jestem już za stary na to, żeby... 4. (beyond or above certain level) the temperature soared past 40C temperatura podniosła się powyżej 40C she can't count past ten potrafi liczyć tylko do dziesięciu he didn't get past the first chapter nie przeczytał nawet pierwszego rozdziału he didn't get past the first interview (for job) nie przebrnął nawet przez pierwszą rozmowę 5. (beyond scope of) it's past belief/endurance to jest niewiarygodne/nie do zniesienia it's past understanding to przechodzi wszelkie pojęcie I'm past caring przestałem się (tym) przejmować those socks are past mending tych skarpetek nie da się już zacerować he is past playing football/working jest już za stary, żeby grać w piłkę/pracować adv 1. (with verbs of motion) obok mimo dat to fly/drive past przelecieć/przejechać (obok) I saw her as I walked past zobaczyłem ją, kiedy przechodziłem we watched the troops march past przyglądaliśmy się maszerującym żołnierzom weeks/years went past mijały tygodnie/lata 2. (giving time) it's twenty-five past jest dwadzieścia pięć po 'is it eight yet?' - 'a few minutes past' "czy jest już ósma?" - "kilka minut po" 3. (ago) two years past dwa lata temu to be past it infml [person] być za starym, mieć za sobą swoje najlepsze lata the carpet's past it dywan jest już do niczego to be past its best [cheese] być nie pierwszej świeżości [wine] być zwietrzałym, ledwo nadawać się do picia I wouldn't put it past him/them to do niego/do nich podobne I wouldn't put it past her to do it wcale nie zdziwiłbym się, gdyby to zrobiła

past historic
n Ling aoryst m

past master
n mistrz m nad mistrze (at sth/at doing sth w czymś/w robieniu czegoś)

past perfect
n Ling czas m zaprzeszły in the past perfect w czasie zaprzeszłym

past tense
n Ling czas m przeszły in the past tense w czasie przeszłym

pasta
n Culin pasta f (wszelkie rodzaje makaronu, pierożków)

paste
n 1. (mixture) masa f, papka f to mix sth to a smooth paste wymieszać coś na jednolitą masę 2. Culin (fish, meat) pasta f (fruit, vegetable) przecier m salmon paste pasta z łososia tomato paste przecier pomidorowy 3. (glue) klej m wallpaper paste klej do tapet 4. (in jewellery) stras m modif [gem, ruby] sztuczny, ze strasu vt 1. (stick) przykle|ić, -jać, nakle|ić, -jać [label, paper] (onto sth na czymś) a notice has been pasted to the door na drzwiach wisiało (naklejone) zawiadomienie to paste sth into sth wkleić coś do czegoś to paste sth together skleić coś 2. (coat in glue) po|smarować klejem [wallpaper] 3. infml (beat, defeat) z|łoić skórę (komuś), spu|ścić, -szczać lanie (komuś) infml [opponent, team] the critics pasted her novel recenzenci schlastali jej powieść infml 4. Comput wkle|ić, -jać, wstawi|ć, -ać [text] paste up: paste up [sth], paste [sth] up 1. nakle|ić, -jać, nalepi|ć, -ać [notice, poster] 2. Print makietować, z|robić makietę (czegoś) [article, page]

paste-up
n Print makieta f

paste-up artist
n Print redaktor m techniczny

pasteboard
n tektura f modif [book cover] tekturowy, kartonowy fig [character] papierowy fig

pastel
n 1. (medium, picture, stick) pastel m to work in pastels malować pastelami 2. (pale shade) odcień m pastelowy modif [colour, green, shade, drawing] pastelowy

pastern
n pęcina f

pasteurization
n pasteryzacja f

pasteurize
vt pasteryzować, podda|ć, -wać pasteryzacji

pasteurized
adj pasteryzowany

pastiche
n pastisz m

pastille
n pastylka f a throat pastille pastylka na ból gardła

pastime
n rozrywka f

pasting
n infml 1. (defeat) cięgi plt, lanie n infml to take a (severe) pasting dostać (nieźle) w skórę, zebrać (niezłe) cięgi infml to give sb a pasting dać komuś w skórę, dołożyć komuś infml 2. (criticism) to take a pasting zebrać cięgi infml to give sb/sth a pasting zjechać kogoś/coś infml

pastor
n Relig (Protestant) pastor m (Roman Catholic) proboszcz m pasterz m liter

pastoral
n 1. Literat sielanka f, bukolika f, idylla f 2. Mus pastorale n inv adj 1. (rural) [life, scenery] sielski 2. (bucolic) [life, scene] sielankowy pastoral poem sielanka, idylla, bukolika 3. Relig [care, duties] duszpasterski 4. GB Sch, Univ [role, work] wychowawczy, opiekuńczy he looks after students' pastoral needs zajmuje się sprawami bytowymi studentów

pastoral care
n 1. GB Sch, Univ opieka f to be responsible for pastoral care być odpowiedzialnym za sprawy bytowe studentów 2. Relig opieka f duszpasterska, duszpasterstwo n

pastoral letter
n Relig list m pasterski

pastorate
n Relig pastorat m

pastrami
n Culin pastrami n inv

pastry
n Culin 1. (mixture) ciasto n to make/roll out pastry zagnieść/rozwałkować ciasto 2. (cake) ciastko n

pastry bag
n woreczek m z końcówkami do dekorowania ciasta

pastry board
n stolnica f

pastry brush
n pędzelek m do smarowania ciasta

pastry case
n foremka f z ciasta

pastry cook
n cukiernik m

pastry cutter
n foremka f do wykrawania ciasta

pastry shell
n pastry case

pasturage
n 1. (land) pastwiska n pl 2. (right) prawo n wypasu

pasture
n 1. (land) pastwisko n rich pasture bujne pastwisko to put a cow out to pasture wypędzić krowę na pastwisko 2. (grass) pasza f 3. (grazing) wypas m vt wypasać [animal] vi paść się, wypasać się (fresh fields and) pastures new nowe horyzonty it's time to move on to pastures new czas zmienić coś w życiu to leave for pastures new ruszyć na podbój świata to put sb out to pasture posłać kogoś na zieloną trawkę infml

pastureland
n pastwiska n pl

pasty
1. n GB Culin pasztecik m 2. adj 1. (white) [face, skin] ziemisty, blady 2. (doughy) [consistency, mixture] ciastowaty

pasty-faced
adj mający ziemistą cerę

pat
1. n 1. (gentle tap) klepnięcie n to give sb a pat on the head/the shoulder klepnąć kogoś po głowie/w ramię 2. (of butter) kawałek m, kawałeczek m vt (prp, pt, pp -tt-) klepać, poklep|ać, -ywać [dog, horse] (affectionately) po|głaskać to pat a ball lekko odbijać piłkę to pat one's hair into place przygładzić włosy pat the earth around the plant przyklep ziemię wokół rośliny pat the vegetables dry with a paper towel osusz jarzyny papierowym ręcznikiem to get a pat on the back otrzymać pochwałę you deserve a pat on the back zasługujesz na pochwałę to give oneself a pat on the back pogratulować sobie 2. adj 1. (glib) [answer, explanation] gładki 2. (apt) [example, reply] trafny, celny to have sth off GB or down US pat znać coś na wyrywki to recite sth off pat wyrecytować coś jednym tchem to stand pat US twardo obstawać przy swoim

patch
n 1. (for mending, reinforcing) łata f, łatka f patches on the elbows łaty na łokciach 2. (protective cover) (on eye) przepaska f (on wound) opatrunek m 3. (small area) (of snow, rust) płat m (of colour, damp, sunlight, oil) plama f, plamka f (of blue sky, material) skrawek m a white dog with a black patch on its back biały pies z czarną łatą na grzbiecie there were icy patches on the road droga była miejscami oblodzona she slipped on a patch of ice poślizgnęła się na zamarzniętej kałuży fog patches will occur lokalnie wystąpią mgły a bald patch łysina in patches miejscami the film was good in patches miejscami film był dobry 4. (area of ground) (of land) skrawek m spłacheć m dat (for planting) zagon m, grządka f a vegetable/strawberry patch zagon warzyw/truskawek a patch of grass miejsce porośnięte trawą a patch of daisies kępa stokrotek 5. GB infml (territory) (of gangster) terytorium n (of policeman, official, salesman) rewir m 6. infml (period) okres m, passa f to have or go through a bad patch mieć złą passę, przechodzić zły okres in patches chwilami 7. Comput (correction) wstawka f korekcyjna, podprogram m korekcyjny łatka f infml 8. Electron połączenie n elektryczne 9. Med plaster(ek) m (nasączony substancjami wchłanianymi przez skórę) 10. Hist Cosmet muszka f (naklejana na policzku) vt 1. (repair) za|łatać, połatać [hole, trousers] nakle|ić, -jać łatkę na (coś) [tyre] 2. Electron po|łączyć przewodem [circuit] 3. Comput wstawi|ć, -ać poprawkę do (czegoś) [software] patch through Telcom to patch a call through przełączyć rozmowę (to sb do kogoś) patch together: patch [sth] together (sew) zszy|ć, -wać, pozszywać [scraps] (glue) zlepi|ć, -ać, pozlepiać [pieces, fragments] z|montować [team] s|klecić infml [report, treaty] patch up: patch up [sth], patch [sth] up (mend) za|łatać, połatać [hole, trousers, ceiling] naprawi|ć, -ać, wy|reperować [furniture, car] fig u|ratować [marriage] it will be difficult to patch things up now trudno będzie teraz naprawić sytuację I tried to help patch things up between them próbowałem ich pogodzić patch up [sth] (resolve) za|łagodzić, zażegn|ać, -ywać [differences, quarrel] we've patched it up pogodziliśmy się patch up [sb] (treat) opat|rzyć, -rywać [wounded] podleczyć [patient] he's not a patch on his father nie dorasta ojcu do pięt the film isn't a patch on the book film nie umywa się do książki

patch pocket
n kieszeń f naszywana

patch test
n Med test m plasterkowy, próba f plasterkowa

patchwork
n 1. Sewing patchwork m 2. fig (of colours, ideas, styles) mozaika f (of fields) szachownica f (of episodes, theories, groups) zlepek m modif 1. Sewing [cover, quilt] patchworkowy 2. (not uniform) [theory, approach] niespójny

patchy
adj [colour] niejednolity [essay, performance, quality, result] nierówny [attendance] nieregularny [evidence, knowledge] niepełny, wyrywkowy patchy cloud/fog Meteorol lokalne zachmurzenia/mgły the weather was rather patchy pogoda była zmienna

pate
n dat czaszka f, głowa f a bald pate łysa głowa, łysina n Culin (meat) pasztet m (fish, vegetable) pasta f liver/duck pate pasztet z wątróbek/z kaczki salmon pate pasta z łososia

patella
n (pl -e) Anat rzepka f

paten
n patena f

patent
n 1. (document) patent m (for or on sth na coś) to hold a patent mieć patent to take out a patent on sth opatentować coś to come out of or off patent przestać podlegać ochronie z tytułu praw patentowych, stać się własnością publiczną patent pending, patent applied for zgłoszono do urzędu patentowego 2. (invention) opatentowany wynalazek m adj 1. (obvious) [lie, nonsense] wierutny [mistake, impossibility] oczywisty 2. Jur (licensed) [invention] (o)patentowany 3. [leather] lakierowany [belt, shoes] z lakierowanej skóry vt Jur o|patentować patented pp adj (o)patentowany

patent agent
n GB rzecznik m patentowy

patent attorney
n US = patent agent

patent leather
n skóra f lakierowana patent-leather modif [belt, handbag] z lakierowanej skóry patent-leather shoes lakierki

patent medicine
n 1. lek m sprzedawany bez recepty 2. infml (cure-all) cudowny lek m

patent right
n uprawnienie n patentowe

patentable
adj [invention] wart opatentowania

patentee
n posiadacz m patentu

patently
adv w sposób oczywisty, wyraźnie

patentor
n (person) osoba f uprawniona do przyznawania patentów (body) instytucja f uprawniona do przyznawania patentów

pater
n GB hum dat rodzic m, rodziciel m dat or hum

paterfamilias
n fml ojciec m rodziny, głowa f rodziny

paternal
adj 1. (fatherly) [love, pride] ojcowski 2. (on father's side) [grandfather, aunt] ze strony ojca

paternalism
n paternalizm m

paternalist
n zwolenni|k m, -czka f paternalizmu adj paternalistyczny

paternalistic
adj pej paternalistyczny

paternalistically
adv w sposób paternalistyczny

paternally
adv [smile, greet] po ojcowsku

paternity
n ojcostwo n to establish paternity ustalić ojcostwo to acknowledge/deny paternity przyznać się/nie przyznać się do ojcostwa

paternity leave
n urlop m przyznawany ojcu w związku z narodzinami dziecka

paternity suit
n sprawa f o ustalenie ojcostwa

paternity test
n badanie n na ustalenie ojcostwa

paternoster
n 1. Relig (also Paternoster) Modlitwa f Pańska Ojcze Nasz n inv infml to say several paternosters zmówić kilka Ojcze Nasz 2. (elevator) dźwig m okrężny, paternoster m

path
1. n 1. (track) (also pathway) droga f (narrower) ścieżka f, dróżka f (in park) alejka f (way through) przejście n a mountain path górski szlak to stray from the path of virtue fig zejść z drogi cnoty, zejść z prostej drogi fig our paths never crossed again fig nasze drogi już nigdy się nie zeszły the crowd kept aside to make a path for them tłum się rozstąpił, żeby zrobić im przejście they were clearing a path through the jungle wyrąbywali ścieżkę w dżungli 2. (course) (of projectile, planet) tor m, trajektoria f (of vehicle) tor m the hurricane swept away everything in its path huragan zniszczył wszystko na swej drodze he stepped into the path of the oncoming car wszedł na jezdnię prosto pod koła nadjeżdżającego samochodu he threw himself into the path of the train rzucił się pod pociąg to stand in sb's path wejść komuś w drogę, stanąć komuś na drodze also fig 3. (means) droga f fig (to sth do czegoś) to take the path of least resistance pójść po linii najmniejszego oporu to beat a path to sb's door walić do kogoś drzwiami i oknami infml 2. n = pathology patologia f

pathetic
adj 1. (pitiful) [sight] wzruszający [person, fate] godny współczucia 2. pej (inadequate, feeble) żałosny you're pathetic! jesteś beznadziejny or żałosny!

pathetic fallacy
n psychizacja f przyrody

pathetically
adv 1. [vulnerable, defenceless] wzruszająco [glad, pleased] ujmująco 2. infml pej [play, perform] żałośnie, beznadziejnie [fail] sromotnie

pathfinder
n 1. (explorer) pionier m, -ka f also fig 2. Aviat (pilot) pilot m samolotu rozpoznawczego (aircraft) samolot m rozpoznawczy 3. Aviat radar m nawigacyjny

pathogen
n Physiol czynnik m patogenetyczny, patogen m

pathogenic
adj Physiol patogenetyczny

pathological
adj 1. [fear, hatred, condition, killer] patologiczny he's a pathological liar infml jest chorobliwym kłamcą 2. [journal] medyczny [research] patologiczny

pathologically
adv 1. Med patologicznie 2. [jealous, mean] chorobliwie

pathologist
n patolog m (doing post-mortems) anatomopatolog m (forensic) lekarz m sądowy

pathology
n patologia f (laboratory examination) diagnostyka f laboratoryjna (post-mortems) anatomia f patologiczna

pathos
n tragizm m, smutek m

pathway
n path 1

patience
n 1. cierpliwość f (with sb/sth do kogoś/czegoś) to have no patience with sth nie mieć do czegoś cierpliwości to lose patience (with sb) stracić cierpliwość (do kogoś) to try or test sb's patience wystawić cierpliwość kogoś na ciężką próbę it would have tried the patience of a saint nawet święty straciłby cierpliwość my patience is running out or wearing thin moja cierpliwość się przebrała or wyczerpała patience, they will be here soon cierpliwości, wkrótce tu będą to wait with patience czekać cierpliwie 2. (game) GB pasjans m to play patience stawiać or układać pasjansa patience is a virtue cierpliwość jest cnotą

patient
n pacjent m, -ka f heart/kidney patient (pacjent) chory na serce/nerki mental patient umysłowo chory adj [person] cierpliwy [research, investigation] wytrwały to be patient with sb mieć cierpliwość do kogoś just be patient! cierpliwości!

patiently
adv cierpliwie

patina
n 1. (on metal) patyna f, śniedź f (on wood, leather) wytarta powierzchnia f 2. fig a patina of frost on the roof warstewka szronu na dachu the patina of wealth/success zewnętrzne przejawy bogactwa/sukcesu a patina of age patyna przeszłości or wieków

patio
n 1. (terrace) taras m 2. (courtyard) patio n

patio doors
npl drzwi plt balkonowe

patio furniture
n meble m pl ogrodowe

patio garden
n patio n

patois
n (pl patois) Ling gwara f

patriarch
n 1. patriarcha m 2. Relig (also Patriarch) patriarcha m

patriarchal
adj [society, system, figure] patriarchalny patriarchal beard broda patriarchy

patriarchate
n Relig patriarchat m

patriarchy
n Sociol patriarchat m

patrician
n arystokrat|a m, -ka f Hist patrycjusz m, -ka f adj [family, background, figure] arystokratyczny, patrycjuszowski [person] szlachetnie urodzony [arrogance] wielkopański pej

patricide
n 1. (act) ojcobójstwo n 2. (person) ojcobój|ca m, -czyni f

patrilineal
adj patrylinearny

patrimony
n fml 1. (inheritance) dziedzictwo n ojcowizna f, patrymonium n fml 2. Relig fundacja f

patriot
n patriot|a m, -ka f

patriotic
adj [conduct, song, mood] patriotyczny [person] kochający ojczyznę

patriotically
adv [cheer, react, say] w patriotycznym uniesieniu, patriotycznie patriotically decorated udekorowany symbolami narodowymi

patriotism
n patriotyzm m

patrol
n 1. (surveillance) patrol m, patrolowanie n to carry out or make a patrol of an area patrolować okolicę to be/go (out) on patrol być na patrolu/pójść na patrol air/sea patrol patrol lotniczy/morski foot/traffic/night patrol patrol pieszy/drogowy/nocny 2. (group) patrol m a police/military patrol patrol policyjny/wojskowy 3. (of boy scouts, girl guides) zastęp m modif [vehicle, helicopter] patrolowy vt (prp, pt, pp -ll-) s|patrolować [area, town] a heavily patrolled zone strefa regularnie patrolowana vi (prp, pt, pp -ll-) przeprowadz|ić, -ać patrol

patrol boat
n (also patrol boat vessel) łódź f patrolowa

patrol car
n policyjny wóz m patrolowy, radiowóz m

patrol leader
n dowódca m patrolu

patrol vessel
n patrol boat

patrol wagon
n US samochód m do transportowania więźniów więźniarka f infml

patrolman
n (pl -men) 1. US (policeman) policjant m patrolujący ulice 2. GB Aut pracownik m pomocy drogowej (patrolujący drogi)

patron
n 1. (supporter) (of art, artist) mecenas m (of cause, charity) patron m to be patron of an organization patronować (jakiejś) organizacji 2. Comm (of shop) (stały) klient m, (stała) klientka f (of hotel, restaurant) gość m 3. (also patron saint) (święty) patron m, (święta) patronka f St Christopher, patron (saint) of travellers św. Krzysztof, patron podróżników

patron saint
n = patron 3

patronage
n 1. (support) patronat m, mecenat m under the patronage of sb pod patronatem kogoś Royal/government patronage patronat królewski/rządu he is well known for his patronage of the arts jest dobrze znany jako mecenas sztuki 2. Pol (right to appoint) prawo n wystawiania kandydatów na stanowisko 3. pej political patronage protekcja, kumoterstwo, wpływy to get a patronage appointment otrzymać stanowisko dzięki protekcji 4. GB Relig kolatorstwo n 5. Comm stała klientela f thank you for your patronage dziękujemy naszym wiernym klientom

patronize
vt 1. pej po|traktować protekcjonalnie don't patronize me! nie traktuj mnie jak głupka! infml 2. Comm być stałym klientem (czegoś) [store] często bywać w (czymś) [cinema, theatre, restaurant] a bar patronized by City stockbrokers bar chętnie odwiedzany przez maklerów z City 3. (support) wspierać, patronować (czemuś) [charity, the arts]

patronizing
adj pej protekcjonalny

patronizingly
adv pej protekcjonalnie

patronymic
n patronimik m, patronimikum n adj patronimiczny

patsy
n US infml (easy victim) naiwnia|k m, -czka f infml (scapegoat) kozioł m ofiarny

patter
n 1. (of feet) tupot m (of hooves) stukot m (of raindrops) stuk m, bębnienie n we'll soon be hearing the patter of tiny feet hum niedługo rodzina się powiększy 2. infml (of comedian, conjuror) paplanina f (of salesman) gadka f infml vi 1. (make tapping sounds) [rain, hailstones] za|stukać, za|bębnić (on sth w coś) [footsteps, child] za|tupotać I could hear the mice pattering słyszałem chrobot myszy 2. (talk rapidly) trajkotać

pattern
n 1. (decoration) wzór m, deseń m a striped/floral pattern pasiasty/kwiecisty wzór or deseń a pattern of roses deseń or wzorek w róże he drew a pattern in the sand narysował coś na piasku 2. (order, arrangement) wzór m, wzorzec m (of lines, streets) układ m patterns of behaviour, behaviour patterns wzory or wzorce zachowań working patterns in industry organizacja pracy w przemyśle weather pattern typ pogody the current pattern of events aktualna sytuacja the pattern of events leading to the Revolution zespół wydarzeń prowadzących do wybuchu rewolucji a clear pattern emerges from these statistics z tych danych wynikają określone prawidłowości, w tych danych widać wyraźną prawidłowość the current scandal is part of a much wider pattern of corruption obecny skandal to jeden z elementów zataczającej znacznie szersze kręgi korupcji to follow a set pattern [events, plot] rozwijać się według pewnego ustalonego wzorca trade pattern 3. (model, example) wzór m, model m on the pattern of sth na wzór czegoś to set the pattern for sth określić wzór or model (dla) czegoś 4. (in dressmaking) wykrój m, szablon m (in knitting) wzór m 5. (style of manufacture) (of dress, jacket) krój m (of cutlery) model m, wzór m 6. (sample) próbka f 7. Ling schemat m, wzorzec m sentence patterns wzory zdań, schematy składniowe 8. Literat rhyming pattern układ rymów 9. Tech (for casting metal) model m, forma f vt 1. (model) to pattern sth on or after sth wzorować coś na czymś to pattern oneself on sb wzorować się na kimś 2. (decorate) ozd|obić, -abiać wzorem

pattern book
n (of fabrics, wallpaper) katalog m próbek, wzornik m (in dressmaking) wykroje m pl, książka f z wykrojami

patterned
adj [fabric, carpet] wzorzysty a brightly patterned carpet dywan w jaskrawe wzory patterned with roses (ozdobiony wzorem) w róże

patterning
n 1. (patterns) deseń m, wzór m (on animal's coat) (spots) cętki f pl (stripes) pasy m pl 2. Psych uwarunkowania n pl społeczne

patternmaker
n modelarz m

patty
n Culin 1. US (of minced meat) hamburger m 2. (pie) pasztecik m

paucity
n fml niedostatek m, ubóstwo n (of sth czegoś)

paulownia
n Bot paulownia f

paunch
n 1. (of person) wystający brzuch m bandzioch m infml 2. Zool (of ruminant) żwacz m

paunchy
adj pej [person] brzuchaty [belly] wydatny

pauper
n nędza|rz m, -rka f to die a pauper umrzeć w nędzy pauper's grave zbiorowa mogiła

pauperization
n fml pauperyzacja f

pauperize
vt fml s|pauperyzować fml

pause
n 1. (in conversation, speech) pauza f there was an awkward pause in the conversation zapanowało niezręczne milczenie 2. (in activity) przerwa f there will now be a pause for light refreshments teraz nastąpi przerwa na mały poczęstunek there was a ten minute pause in production nastąpiła dziesięciominutowa przerwa w produkcji to give sb pause for thought skłonić kogoś do zastanowienia się without (a) pause bez przerwy 3. Mus fermata f 4. Literat cezura f vi (stop speaking) przer|wać, -ywać (hesitate) za|wahać się (in movement) zatrzym|ać, -ywać się, z|robić przerwę to pause for lunch zrobić przerwę na lunch to pause for thought zastanowić się przez chwilę to pause for breath przerwać or zatrzymać się dla nabrania oddechu without pausing for breath bez chwili wytchnienia to pause to do sth przerwać or zatrzymać się, żeby coś zrobić pause over: pause over [sth] zatrzym|ać, -ywać się nad (czymś)

pavane
n pawana f

pave
vt (with stone) wy|brukować, utwardz|ić, -ać [road, yard] (with sth czymś) (with concrete) wy|betonować to pave the way for sth utorować drogę czemuś or dla czegoś they thought the streets were paved with gold there sądzili, że tam pieniądze leżą na ulicy

pavement
n 1. GB (footpath) chodnik m, trotuar m 2. US (roadway) jezdnia f (road surface) nawierzchnia f (drogowa) 3. (paved area) bruk m 4. US (material) kostka f brukowa

pavement artist
n GB artysta m malujący na chodniku

pavement cafe
n GB kawiarnia f z ogródkiem

pavement stall
n GB kram m uliczny

pavilion
n pawilon m

paving
n 1. (material) nawierzchnia f 2. (paved surface) bruk m

paving slab
n płyta f chodnikowa

paving stone
n = paving slab

pavlova
n GB, Austral tort m Pawłowa

paw
n (of animal) łapa f also fig keep your paws off! łapy przy sobie! infml vt 1. [cat, dog] drapać, skrobać (łapą, łapami) to paw the ground [horse, bull] grzebać kopytem (w ziemi) 2. infml [person] obmac|ać, -ywać, obłapi|ć, -ać vi [cat, dog] drapać, skrobać (at sth w coś) [bull] grzebać kopytem

pawky
adj GB sarkastyczny, szyderczy

pawl
n Tech zapadka f

pawn
1. n (in chess) pion(ek) m fig pionek m she's just a pawn (in their hands) ona jest tylko pionkiem w ich ręku 2. n Comm zastaw m to be in pawn pójść w zastaw, zostać zastawionym to place sth in pawn zastawić coś, oddać coś w zastaw to get sth out of pawn wykupić coś (z zastawu) vt zastawi|ć, -ać, odda|ć, -wać w zastaw

pawn ticket
n kwit m z lombardu

pawnbroker
n właściciel m, -ka f lombardu, makler m lombardowy

pawnshop
n lombard m

pawpaw
n GB Bot (tree) melonowiec m (fruit) papaja f

pax
n Relig znak m pokoju excl GB infml dat wychodzę z gry! zamawiam! infml

pay
1. n płaca f, stałe wynagrodzenie n uposażenie n fml (to soldier) żołd m back pay zaległa płaca basic pay płaca podstawowa extra pay (for dangerous work) dodatek (za pracę w trudnych warunkach) overtime pay wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych rate of pay Admin stawka uposażenia holidays GB or vacation US with/without pay urlop płatny/bezpłatny pay and allowances wynagrodzenie podstawowe z dodatkami what's the pay like? jakie są zarobki?, jakie jest wynagrodzenie? the pay is good zarobki są dobre to strike over pay zastrajkować, domagając się wyższych zarobków modif [agreement, claim, negotiations, policy] płacowy pay freeze/cut/rise zamrożenie/obniżenie/podwyżka płac vt (pt, pp paid) 1. (for goods, services, regular work) za|płacić (komuś) [tradesman, creditor, employee] (for sth za coś) za|płacić [price, sum] (for sth za coś) za|płacić, opłac|ić, -ać [bill, fees] spłac|ić, -ać [debt] wpłac|ić, -ać [down payment] (on sth na coś) wypłac|ić, -ać (komuś) [money] opłac|ić, -ać (kogoś) [paid murderer] to pay cash płacić gotówką how much did you pay for it? ile za to zapłaciłeś? to pay sb for his trouble zapłacić komuś za jego trud she paid him Ł300 to repair the roof zapłaciła mu 300 funtów za naprawę dachu or żeby naprawił dach to pay a sum into an account/charity wpłacić sumę na konto/na dobroczynność to be paid for sth otrzymać zapłatę za coś to pay high/low wages płacić dobrze/źle to be paid weekly/monthly otrzymywać wynagrodzenie tygodniowo/miesięcznie we're paid by the hour płacą nam od godziny all expenses paid wszystkie koszty opłacone to pay one's way płacić za siebie 2. Fin (accrue) [account, bond] przyn|ieść, -osić, da|ć, -wać [interest] to pay dividends fig opłacić się 3. (give) to pay attention/heed to sth zwracać na coś uwagę to pay tribute to sb/sth składać hołd komuś/czemuś to pay sb a compliment powiedzieć komuś komplement to pay sb a visit odwiedzić kogoś złożyć komuś wizytę fml 4. (benefit) opłac|ić, -ać się (komuś) (to do sth coś zrobić) it would pay you to learn a foreign language warto, żebyś nauczył się jakiegoś obcego języka vi (pt, pp paid) 1. (hand over money) za|płacić to pay for sth zapłacić za coś also fig to pay dearly for sth fig drogo za coś zapłacić I'll make you pay for this! fig jeszcze mi za to zapłacisz! that won't even pay for the food tego nawet nie starczy na jedzenie I'll pay for you (in cinema, restaurant) zapłacę za ciebie they are paying for him to go to college/to Spain opłacają mu studia/wyjazd do Hiszpanii 'pay on entry' (in car park) "płatne przy wjeździe" you have to pay to get in musisz zapłacić za wstęp 'pay and display' (in car park) "kwit parkingowy prosimy umieścić na szybie" pay on demand (on cheque) płatny na żądanie 2. (settle) za|płacić to pay in cash/by cheque/in instalments płacić gotówką/czekiem/w ratach or ratami 3. (reward employee) to pay by the hour płacić od godziny this type of work usually pays by the hour za tego typu pracę zwykle otrzymuje się wynagrodzenie od godziny 4. (bring gain) [business, activity] opłac|ić, -ać się, przyn|ieść, -osić dobre zarobki [quality] popłacać this work doesn't pay very well to nie jest dobrze płatna praca to pay handsomely bardzo się opłacać, przynosić duży zysk crime/dishonesty doesn't pay zbrodnia/nieuczciwość nie popłaca it doesn't pay to be honest nie opłaca się or nie warto być uczciwym, uczciwość nie popłaca to pay for itself [business, purchase] zwracać się to make sth pay uczynić coś dochodowym or rentownym pay back: pay [sb] back (return money) zwr|ócić, -acać (komuś) pieniądze [person] (for sth za coś) (get one's revenge) fig odpłac|ić, -ać (komuś) (for sth za coś) I'll pay him back for the trick he played on me odpłacę mu za kawał, jaki mi zrobił he'll pay you back with interest fig odpłaci ci z nawiązką pay back [sth], pay [sth] back (return) zwr|ócić, -acać [money] pay down: pay [sth] down wpłac|ić, -ać tytułem zaliczki I'd like to pay Ł100 down chciałbym wpłacić 100 funtów (tytułem) zaliczki pay in GB: pay in [sth], pay [sth] in wpłac|ić, -ać [sum] pay off: pay off fig (prove worthwhile) [caution, effort, hard work] opłac|ić, -ać się pay off [sb], pay [sb] off 1. (dismiss from work) odprawi|ć, -ać, da|ć, -wać (komuś) odprawę [worker] 2. infml (buy silence of) kup|ić, -ować milczenie (kogoś) he's been paid off! zapłacono mu za milczenie pay off [sth], pay [sth] off spłac|ić, -ać [mortgage, debt] pay out: pay out [sth] 1. (spend) wy|łożyć, -kładać, wyda|ć, -wać [sum] (in sth na coś) we've paid out a lot in publicity wyłożyliśmy dużą sumę na reklamę he paid out Ł300 for his new washing machine wydał 300 funtów na nową pralkę 2. (distribute) wypłac|ić, -ać [dividend, prize money, compensation] 3. Naut po|luzowywać [rope] pay up infml: pay up za|płacić, odda|ć, -wać pieniądze pay up! oddawaj pieniądze! pay up [sth] za|płacić [amount] pay up the money you owe me! zwróć, co jesteś mi winien! to be in the pay of sb pej być opłacanym przez kogoś, być na żołdzie kogoś pej there'll be hell or the devil to pay infml będzie wielka draka infml to pay a visit infml euph pójść tam, gdzie król chodzi piechotą euph 2. vt (pt, pp payed) Naut po|smarować smołą [vessel]

pay channel
n TV kanał m kodowany

pay check
n US = pay cheque

pay cheque
n GB wypłata f (poborów) czekiem

pay dirt
n US bogate złoże n to hit or strike pay dirt infml fig trafić na żyłę złota fig

pay envelope
n US pay-packet

pay gate
n bariera f przy wjeździe na płatną autostradę

pay phone
n automat m telefoniczny

pay settlement
n uzgodnienia n pl płacowe

pay television
n kodowany kanał m telewizyjny

pay-and-display
adj pay-and-display parking płatne parkowanie pay-and-display car park parking z parkomatami

pay-as-you-earn
n GB Fin odliczanie n podatku dochodowego od bieżącego wynagrodzenia

pay-out
n wysoka wypłata f

pay-packet
n koperta f z wypłatą (amount) pensja f (earnings) zarobki m pl

payable
adj 1. (to be paid) płatny payable to the bearer/on demand płatny na okaziciela/na żądanie payable in instalments płatny w ratach payable when due Comm, Fin, Jur płatny w terminie the interest payable on the loan odsetki (należne) od pożyczki make the cheque payable to Acme Holdings wystaw czek na Acme Holdings 2. (profitable) [proposition, venture] opłacalny

payback
n (of debt) zwrot m, spłata f modif payback period okres spłaty

paybed
n GB Med, Admin płatne miejsce n or łóżko n w szpitalu

paybook
n Mil księga f uposażeń

payday
n (for wages) dzień m wypłaty (in Stock Exchange) termin m rozliczeń

paydesk
n kasa f

payee
n (of cheque) beneficjent m, remitent m (of postal order) odbiorca m

payer
n płatni|k m, -czka f he's a good/bad payer on płaci/nie płaci w terminie

paying
adj [proposition] korzystny [venture] rentowny, dochodowy

paying guest
n sublokator m, -ka f

paying-in book
n GB książeczka f wpłat

paying-in deposit book
n US = paying-in book

paying-in deposit slip
n US = paying-in slip

paying-in slip
n GB dowód m wpłaty

payload
n 1. Transp ładunek m handlowy or użyteczny 2. (of spacecraft) ciężar m użyteczny 3. (of bomb) ładunek m wybuchowy

paymaster
n 1. kasjer m Mil oficer m finansowy, płatnik m 2. pej (employer) mocodawca m

payment
n (act) zapłata f (for sth za coś) (sum due) płatność f (in settlement) spłata f (into account) wpłata f (to employee, bank customer) wypłata f (instalment) wpłata f, rata f fig (for kindness, help) zapłata f also iron to make a payment (into account) dokonać wpłaty (to account holder) dokonać wypłaty in payment for the books received tytułem zapłaty za otrzymane książki she offered her ring as or in payment for what she owed zaproponowała pierścionek w ramach spłaty długu the first payment is due on Monday pierwszą ratę należy zapłacić w poniedziałek in monthly payments of Ł30 w miesięcznych ratach w wysokości 30 funtów the goods will be delivered on payment of the outstanding charges towar zostanie dostarczony po uiszczeniu należności as or in payment for my years of devoted service jako zapłata or w podzięce za lata pełnej oddania służby

payoff
n 1. (reward) zapłata f pej łapówka f 2. (result) owoc m, plon m the payoff for many years of research owoc or plon wielu lat badań the payoff was my car wouldn't start skończyło się na tym, że samochód nie chciał mi zapalić

payola
n US infml (bribe) łapówa f infml (practice) łapówkarstwo n

payroll
n (list) lista f płac (sum of money) wysokość f wypłat z tytułu zarobków (employees collectively) zatrudnieni m pl to be on a company's payroll być zatrudnionym przez (jakieś) przedsiębiorstwo to take sb off the payroll zwolnić kogoś z pracy the company has a payroll of 500 przedsiębiorstwo zatrudnia pięćset osób

payroll tax
n US podatek m od wynagrodzeń

payround
n negocjacje plt płacowe

payslip
n pasek m infml (z wyszczególnieniem zarobków, wysokości zaliczki na podatek i innych odliczeń)