Health Authority
n GB = regionalny wydział m opieki zdrowotnej

Health Secretary
n GB minister m zdrowia

Health Service
n 1. GB służba f zdrowia 2. US Univ = szpital m studencki

Health and Safety Executive
n GB = inspektorat m zdrowia i bezpieczeństwa pracy

Health and Safety Inspector
n GB = inspektor m bezpieczeństwa i higieny pracy

Heath Robinson
adj GB [contraption] wymyślny

Heavenly Father
n Ojciec m niebieski

Hebraic
adj hebrajski

Hebrew
n 1. (person) Hebraj|czyk m, -ka f the Hebrews Hebrajczycy Bible List do Hebrajczyków 2. Ling (język m ) hebrajski m adj [alphabet, calendar, civilization, person] hebrajski

Hebrides
prn pl the Hebrides Hebrydy plt

Hegelian
n heglista m adj heglowski (Hegel's) Heglowski

Hegira
n the Hegira hidżra f, hedżra f the Hegira calendar kalendarz muzułmański

Helen
prn Helena f Helen of Troy Helena trojańska

Hell's angel
n Anioł m piekła (członek gangu motocyklowego)

Hellene
n Helle|ńczyk m, -nka f

Hellenic
adj [civilization, language] helleński Hellenic people hellenowie a Hellenic cruise rejs wokół Grecji

Helsinki
prn Helsinki plt

Henry
prn Henryk m

Heraclitus
prn Heraklit m

Herculean
adj herkulesowy

Hercules
prn Herkules m, Herakles m

Hereford and Worcester
prn Hereford n i Worcester n

Hermes
prn Hermes m

Herod
prn Herod m

Hertfordshire
prn Hertfordshire n inv

Herts
n GB Post Hertfordshire

Hertzian wave
n fala f herca

Hesperides
prn pl the Hesperides (nymphs) Hesperydy f pl (garden) (+ v sg) ogród m Hesperyd (islands) Hesperydy f pl

he
pron on he's seen us zobaczył nas here he is oto (i) on there he is jest tam he's not here nie ma go tutaj, jego tu nie ma he didn't do it nie zrobił tego HE didn't do it on tego nie zrobił he's a genius to geniusz, on jest genialny it's a he infml (of baby) to chłopiec (of dog) to piesek he who..., he that... ten, kto... ten, który... he and I went to the cinema poszedłem z nim do kina

he'd
= he had, he would

he'll
= he will

he's
= he is, he has

head
n 1. Anat (of person) głowa f (of animal) łeb m, głowa f the top of one's head czubek głowy he had a woollen cap on his head na głowie miał wełnianą czapkę she put her head round the door zajrzała przez drzwi my head aches boli mnie głowa to nod one's head kiwnąć głową to have a fine head of hair mieć gęste włosy to get or keep or have one's head down spuścić or mieć spuszczoną głowę fig (be inconspicuous) nie wychylać się infml fig (work hard) przyłożyć się do pracy with one's head in one's hands z twarzą (ukrytą) w dłoniach from head to foot or toe od stóp do głów he pulled his sweater over his head wciągnął sweter przez głowę the decision was made over the heads of the members decyzja została podjęta za plecami członków she was promoted over the heads of her colleagues awansowano ją z pominięciem kolegów to stand on one's head stanąć na głowie, zrobić stójkę to stand sth on its head fig [person, evidence, fact] stawiać coś na głowie infml fig heads turned at the sight of him wszystkie spojrzenia kierowały się na niego to hold a gun or pistol to sb's head przystawić komuś pistolet do głowy also fig 2. (mind) głowa f her head was full of grand ideas głowę miała pełną wspaniałych pomysłów I can't get it into her head that... nie mogę jej wbić do głowy, że... he has got it into his head that I love him wbił sobie do głowy, że go kocham he has taken it into his head to resign uparł się, że złoży rezygnację what(ever) put that idea into your head? skąd ci przyszedł taki pomysł do głowy? I can't get the faces of those starving children out of my head nie mogę zapomnieć twarzy tych głodujących dzieci I can't get that tune out of my head nie mogę uwolnić się od tej melodii you can put that idea out of your head! zapomnij o tym pomyśle! he put the idea of danger out of his head starał się nie myśleć o niebezpieczeństwie all these interruptions have put it out of my head w tym całym zamieszaniu wypadło mi to z głowy her name has gone right out of my head jej imię całkiem wyleciało mi z głowy I can't add these figures up in my head nie potrafię dodać tych liczb w pamięci or w głowie I wonder what's going on in her head ciekawe, o czym ona myśli? ciekawe, co jej się roi w głowie infml to be or go above or over sb's head (too difficult) przerastać poziom umysłowy kogoś, być dla kogoś niezrozumiałym don't worry or bother your (pretty little) head about that! infml nie zaprzątaj sobie tym głowy!, niech cię o to głowa nie boli! use your head! infml rusz głową! infml to turn sb's head przewrócić komuś w głowie her success has turned her head sukces przewrócił jej w głowie to have a (good) head for figures/business mieć głowę do rachunków/interesów I have a good head for heights nie mam lęku wysokości to have no head for heights mieć lęk wysokości 3. Meas, Turf głowa f to be a head/half a head taller than sb, to be taller than sb by a head/half a head być o głowę/pół głowy wyższym od kogoś to win by a (short) head Turf wygrać o głowę also fig 4. infml (headache) ból m głowy I've got a bad head today boli mnie dzisiaj głowa (hangover) mam dzisiaj kaca infml 5. (leader, director) (of family, church) głowa f (of agency, company, school, section, social service) dyrektor m, -ka f szef m, -owa f infml (of country, organization) przywód|ca m, -czyni f at the head of sth na czele czegoś a team of experts with Brown at its head zespół ekspertów z Brownem na czele head of government szef rządu head of State głowa państwa head of department Admin dyrektor działu or departamentu Sch kierownik pracowni head of maths/German Sch osoba odpowiedzialna za pracownię matematyki/języka niemieckiego head of personnel/marketing Comm kierownik or szef działu kadr/marketingu 6. Admin, Comm ((individual person)) osoba f, głowa f (animal) sztuka f, głowa f we paid Ł10 a head or per head zapłaciliśmy 10 funtów od głowy or od osoby to count heads (people) liczyć osoby (animals) liczyć sztuki 50 head of cattle/sheep 50 sztuk bydła/owiec 7. Sport, Tech (of pin, nail, screw) łeb(ek) m (of golf club, hammer, hockey club, needle) główka f (of arrow, spear) grot m (of axe, tennis racket) głowa f (of walking stick) gałka f 8. (front or top end) (of bed) wezgłowie n (of table) szczyt m (of procession) czoło n (of river) górnym biegiem at the head of the stairs/page na górze schodów/u góry strony at the head of the list na początku listy a letter with his address at the head list z jego adresem umieszczonym u góry strony at the head of the queue na czele or na początku kolejki 9. Bot, Hort (of lettuce, cabbage) głowa f, główka f (of celery) bulwa f (of garlic) główka f to cut the dead heads of the roses ściąć uschnięte or zwiędnięte główki róż 10. Comput, Elec (of computer, video, tape recorder) głowica f reading head, playback head głowica odczytująca writing head, recording head głowica zapisująca 11. (on beer) piana f 12. Med (on boil, spot) czop m to come to a head Med (on boil) dojrzeć (do pęknięcia) fig [crisis, trouble, unrest] osiągnąć punkt krytyczny to bring sth to a head Med doprowadzić coś do pęknięcia fig przyśpieszyć coś [crisis, trouble, unrest] doprowadzić coś do punktu krytycznego [situation] 13. (in plumbing) (height of water) wysokość f słupa wody head of water (water pressure) ciśnienie słupa wody 14. Phys (of steam) ciśnienie n (pary) 15. Geog przylądek m 16. Tech (on lathe) głowica f heads npl 1. (tossing coin) orzeł m heads or tails? orzeł czy reszka? heads I win jeśli orzeł, to ja wygrywam 2. Naut (lavatory) kingston m modif 1. Anat head movement ruch głową head injury uraz głowy head covering nakrycie głowy head bandage bandaż na głowę Zool head feathers/markings upierzenie/umaszczenie głowy 2. (chief) [cashier] główny [cook, gardener] główny, pierwszy vt 1. (be at the top of sth) być na czele (czegoś) [column] być na początku (czegoś) [procession, list, queue] 2. (be in charge of) stać or być na czele (czegoś) [committee, delegation, firm, team] po|prowadzić [business] sta|ć, -nąć na czele (czegoś), po|prowadzić [expedition, enquiry, revolt] the inquiry headed by Inspector Forester śledztwo prowadzone przez inspektora Forestera 3. (entitle) da|ć, -wać nagłówek (czemuś), za|tytułować [article, chapter, essay] this paragraph is headed by a quotation ten akapit rozpoczyna się cytatem to head a letter with one's address umieścić swój adres w nagłówku listu headed writing paper, headed stationery papier listowy z nagłówkiem 4. (steer) s|kierować, po|prowadzić [vehicle] (towards sth w kierunku czegoś) nada|ć, -wać kurs (czemuś) [boat] (towards sth w kierunku czegoś) I headed the car for the sea pojechałem samochodem w stronę morza he headed the sheep away from the cliff gnał owce z dala od urwiska 5. Sport to head the ball zagrać główką he headed the ball into the net strzelił gola główką vi where was the train headed or heading? dokąd jechał ten pociąg? to head south/north Naut brać kurs na południe/północ he headed straight into the room skierował się prosto do pokoju it's time to head home or for home pora wracać do domu she headed across the dunes poszła przez wydmy look out! he's heading this way! uważaj! idzie tu or w tę stronę! there is good luck heading your way (in horoscope) szczęście będzie ci sprzyjać -headed in combinations black-headed bird ptak z czarnym łebkiem red-headed boy rudowłosy chłopiec two-headed monster dwugłowy potwór head for: head for [sth] 1. zmierzać or kierować się do (czegoś), zmierzać or kierować się ku (czemuś) Naut (set sail) ob|rać, -ierać kurs na (coś) the car was heading or headed for London samochód jechał w kierunku Londynu the ship was heading or headed for New York statek obrał kurs na Nowy Jork where were they heading or headed for dokąd zmierzali? we were heading or headed for the coast when we broke down jechaliśmy w stronę wybrzeża, kiedy zepsuł nam się samochód to head for home być w drodze do domu to head for the bar skierować się prosto do baru 2. fig zmierzać ku (czemuś) [defeat, victory] pakować się w (coś) infml [trouble] to be heading for a fall zmierzać do upadku or do klęski head off wyjechać (for sth or in the direction of sth or towards sth w kierunku czegoś or do czegoś) he headed off across the fields odszedł przez pola head off [sb/sth], head [sb/sth] off 1. (intercept) stanąć (komuś) na drodze, przeciąć (komuś) drogę [person] 2. fig (forestall) (zręcznie) pomi|nąć, -jać [question] zażegn|ać, -ywać [quarrel, rebellion] he headed her off onto a more interesting topic of conversation naprowadził rozmowę z nią na bardziej interesujące tematy head up: head up [sth] po|kierować (czymś), zarządzać (czymś) [department] po|prowadzić [team] on your own head be it! na twoją odpowiedzialność!, odpowiedzialność spadnie na twoją głowę! to go to sb's head [alcohol, praise, success] uderzyć komuś do głowy you've won, but don't let it go to your head wygrałeś, ale niech ci się od tego w głowie nie przewróci to go off one's head infml stracić rozum infml are you off your head? zwariowałeś? infml to keep/lose one's head nie tracić głowy/tracić głowę to be soft or weak in the head infml być nierozgarniętym infml he is not right in the head infml ma źle w głowie, ma źle pod sufitem infml to laugh one's head off infml ryczeć ze śmiechu, śmiać się do rozpuku infml to shout one's head off infml drzeć się or wydzierać się na całe gardło infml to talk one's head off infml gadać bez końca infml she talked my head off all the way przez całą drogę bez przerwy zabawiała mnie rozmową off the top of one's head [say, answer] bez zastanowienia I can't think of anything off the top of my head nic mi teraz nie przychodzi do głowy to give a horse its head popuszczać cugli koniowi to give sb their head dać komuś swobodę działania to give sb head US vulg (of oral sex) zrobić komuś loda vulg I can do it standing on my head dla mnie to pestka or małe piwo infml I can't make head (n)or tail of it nic z tego nie rozumiem nie mogę się w tym zupełnie połapać infml I couldn't make head (n)or tail of what she was saying nic nie zrozumiałem z tego, co powiedziała if we all put our heads together jeśli się wspólnie zastanowimy so Anna and I put our heads together and decided that... no więc razem z Anną doszłyśmy do wniosku, że... two heads are better than one Prov co dwie głowy, to nie jedna

head boy
n GB Sch uczeń m reprezentujący szkołę

head case
n infml to be a head case mieć nie po kolei w głowie infml

head cheese
n US salceson m

head cold
n katar m

head girl
n GB Sch uczennica f reprezentująca szkołę

head height
at head height adv phr na wysokości głowy

head lad
n główny stajenny m

head nurse
n US siostra f przełożona

head office
n centrala f, siedziba f główna

head rest
n podgłówek m Aut zagłówek m

head restraint
n Aut zagłówek m

head start
n to give sb a head start (in race) dawać komuś fory to give sb a head start on or over sb dawać komuś przewagę nad kimś to have a head start mieć przewagę

head tax
n pogłówne n

head teacher
n dyrektor m, -ka f szkoły

head to head
n, modif (confrontation) they came together in a head to head or in a head-to-head battle doszło między nimi do bezpośredniej konfrontacji infml adv 1. (in confrontation) two small boys went at it head to head dwaj mali chłopcy chwycili się za łby infml 2. (running close) the horses were running head to head konie biegły łeb w łeb

head waiter
n kierownik m inv sali, maître d'hôtel m inv

head-hunt
vt (seek to recruit) wyszuk|ać, -iwać [experts] (recruit successfully) rekrutować [employees] she has been head-hunted several times miała kilka propozycji pracy she was head-hunted zatrudniono ją vi łowić głowy infml

head-hunter
n Comm "łowca m głów" infml fig

head-hunting
n Comm rekrutacja f menedżerów "łowienie n głów" infml

head-on
adj [crash, collision] czołowy fig [confrontation, approach] bezpośredni adv [collide, crash, hit, attack] czołowo we collided head-on in the corridor zderzyliśmy się w korzytarzu to tackle a problem head-on fig stawić czoło problemowi

head-up display
n Aut, Aviat kolimator m

headache
n 1. ból m głowy I have a headache boli mnie głowa to give sb a headache przyprawić kogoś o ból głowy to suffer from sick headaches or a sick headache cierpieć na bóle głowy z nudnościami 2. fig to be a headache to sb być utrapieniem dla kogoś that's your headache! infml to twój ból głowy! infml

headachy
adj I feel headachy ćmi mnie w głowie

headband
n opaska f (na głowę)

headbanger
n Pol infml radykał m Mus metalowiec m

headboard
n wezgłowie n

headbutt
vt (hit) uderzyć (kogoś) głową or bykiem

headcount
n 1. (counting) liczenie n (obecnych) to do a headcount policzyć obecnych 2. (total staff) załoga f, obsada f

headdress
n 1. (of feathers) pióropusz m (of lace) stroik m 2. (hairset) uczesanie n

header
n 1. infml (dive) to take a header skoczyć (do wody) na głowę I took a header into the lake skoczyłem do jeziora na głowę I took a header into the bushes dałem nura w krzaki he took a header downstairs zleciał ze schodów na głowę 2. Sport główka f 3. Comput nagłówek m 4. Constr (brick) cegła f wiążąca, główka f 5. (also header tank) Tech zbiornik m opadowy

header block
n Comput blok m nagłówka

header label
n Comput etykieta f nagłówkowa

headfirst
adv [fall, plunge] na głowę fig (rush into sth) bez zastanowienia

headgear
n nakrycie n głowy

headiness
n (of perfume) upajający zapach m (of wine) moc f (of experience, success) upajające działanie n

heading
n 1. (of article, essay, column) tytuł m, nagłówek m (of subject, area, topic) dział m (inscription on notepaper, letter) nagłówek m chapter heading (quotation, resume) nagłówek rozdziału (title) tytuł rozdziału philosophy comes under the heading of Humanities filozofia jest w dziale nauki humanistyczne 2. Aviat, Naut kurs m

headlamp
n 1. (of car, train) reflektor m 2. (for climbers, miners) (latarka) czołówka f

headland
n cypel m, przylądek m

headless
adj bezgłowy Zool bezgłowy to run around like headless chickens latać jak kot z pęcherzem infml

headlight
n (of car, train) reflektor m

headline
n 1. Journ nagłówek m to hit the headlines trafić na pierwsze strony gazet the headlines were full of the crash, the crash was in all the headlines o wypadku or katastrofie informowały nagłówki wszystkich gazet the front-page headline nagłówek z pierwszej strony gazety he'll never make the headlines nigdy nie stanie się sławny 2. Radio, TV skrót m (najważniejszych) wiadomości here are the (news) headlines again oto skrót najważniejszych wiadomości vt 1. za|tytułować [newspaper, article] 2. Mus [band, singer] być gwoździem programu (czegoś) [festival]

headline-grabber
n infml wiadomość f z pierwszych stron gazet

headline-grabbing
adj infml często goszczący na pierwszych stronach gazet

headlong
adj [fall] głowa naprzód a headlong dash or rush szalony pęd a headlong drive or ride jazda na oślep a headlong flight ucieczka na oślep adv [fall] głową do przodu [run, rush] na łeb, na szyję na oślep to rush headlong into sth fig wpakować się w coś bez zastanowienia infml

headlouse
n (pl -lice) wesz f głowowa

headman
n (pl -men) wódz m plemienia

headmaster
n dyrektor m szkoły

headmistress
n dyrektorka f szkoły

headphones
npl słuchawki f pl a pair of headphones słuchawki

headquarters
npl (+ v sg/pl) 1. Comm, Admin centrala f, siedziba f główna he works at headquarters pracuje w centrali 2. Mil kwatera f główna to set up one's headquarters założyć kwaterę główną

headroom
n (overhead space) prześwit m I haven't got enough headroom sufit jest dla mnie za nisko 'max headroom 4 metres' Transp "dopuszczalna wysokość pojazdu do 4 metrów"

headsail
n żagiel m przedni

headscarf
n (pl -scarves) chustka f (na głowę)

headset
n słuchawki f pl

headship
n Sch (post) stanowisko n dyrektora under her headship za jej dyrekcji

headshrinker
n infml pej psychoanalityk m

headspace
n (in container) pusta przestrzeń f między zawartością a pokrywką

headsquare
n chustka f (na szyję lub głowę)

headstand
n stanie n na głowie, stójka f to do a headstand stanąć na głowie, zrobić stójkę

headstone
n (grave) kamień m nagrobny, nagrobek m

headstrong
adj [person] uparty [child] krnąbrny [attitude] nieustępliwy, nieprzejednany [decision] niezłomny

headwaters
npl górny bieg m rzeki

headway
n postęp m to make headway posuwać się do przodu fig robić postępy

headwind
n Naut wiatr m przeciwny

headword
n (entry) hasło n

heady
adj [mixture, wine] idący or uderzający do głowy [perfume] mocny fig [success] uderzający do głowy [experience] podniecający

heal
vt 1. wy|leczyć [person, wound, injury] 2. fig uśmierz|yć, -ać [pain] u|koić [sorrow, suffering] I hope we can heal the breach or rift between them mam nadzieję, że uda nam się ich pogodzić vi [wound, cut] za|goić się [fracture] zr|osnąć, -astać się [spot, rash] znik|nąć, -ać heal over, heal up [wound, cut] za|goić się time heals all wounds czas leczy rany

healer
n uzdrowiciel m, -ka f uzdrawiacz m, -ka f iron time is a great healer czas (najlepiej) leczy rany

healing
n (of person) wy|leczenie (się) n (of cut, wound) za|gojenie (się) n adj [property, power, substance] leczniczy [ointment, lotion] (for wounds) gojący to have a healing effect mieć lecznicze działanie fig mieć zbawienne działanie

health
n 1. Med zdrowie n fig (of economy) kondycja f (of environment) stan m mental health zdrowie psychiczne to enjoy good health cieszyć się dobrym zdrowiem in good health w dobrym zdrowiu in bad health w złym stanie (zdrowia) 2. (in toasts) zdrowie n to drink (to) sb's health wypić (za) zdrowie kogoś here's (to your) health!, good health! (twoje) zdrowie!, na zdrowie! 3. US = health education modif [problems, issues, needs] zdrowotny health reforms reforma służby zdrowia

health benefits
npl świadczenia n pl zdrowotne

health care
n 1. (prevention of illness) ochrona f zdrowia 2. Admin opieka f medyczna

health centre
n GB ośrodek m zdrowia

health check
n badanie n lekarskie

health clinic
n = health centre

health club
n klub m fitness

health education
n oświata f zdrowotna

health farm
n ośrodek m odnowy biologicznej

health food
n zdrowa żywność f

health food shop
n sklep m ze zdrową żywnością

health foods freak
n infml pej zbzikowan|y m, -a f na punkcie zdrowej żywności

health hazard
n zagrożenie n dla zdrowia

health inspector
n = inspektor m sanitarny

health insurance
n ubezpieczenie n zdrowotne

health maintenance organization
n US = prywatna organizacja f ochrony zdrowia

health officer
n = health inspector

health resort
n uzdrowisko n

health spa
n uzdrowisko n

health visitor
n GB = pielęgniarz m środowiskowy, pielęgniarka f środowiskowa

health warning
n ostrzeżenie n ministra zdrowia i opieki społecznej

healthful
adj [environment, exercise, food] zdrowy [effect, property] leczniczy

healthgiving
adj = healthful

healthily
adv [eat, live] zdrowo to be healthily sceptical of sb/sth przejawiać zdrowy sceptycyzm wobec kogoś/czegoś

healthy
adj [person, animal, plant, lifestyle, economy, competition] zdrowy [appetite] zdrowy, dobry [exercise] dla zdrowia [profit, crop] znaczny it's not a very healthy occupation to nie jest zbyt zdrowe zajęcie she's much healthier than she was jest teraz o wiele zdrowsza to have a healthy respect for sb (admire) żywić do kogoś zrozumiały szacunek (be afraid) czuć przed kimś zrozumiały respekt I would have a healthy respect for those waves if I were you! na twoim miejscu nie lekceważyłbym tych fal! (a) healthy scepticism zdrowy sceptycyzm his finances are none too healthy jego sytuacja finansowa jest nie najlepsza your car doesn't sound very healthy hum sądząc po odgłosach, twój samochód nie jest w najlepszym stanie to have a healthy lead Sport mieć sporą przewagę a healthy mind in a healthy body w zdrowym ciele zdrowy duch

heap
n 1. (of clothes, rubble, leaves, objects) sterta f to pile sth up in a heap or in heaps ułożyć stertę czegoś to lie in a heap [person] leżeć bezwładnie [objects, bodies] leżeć na kupie infml to fall or collapse in a heap [person] zwalić się or paść jak kłoda infml to collapse in an exhausted heap paść ze zmęczenia 2. infml (lot) heaps of sth kupa czegoś infml [food, money, work, problems] we've got heaps of work to do mamy kupę roboty infml we've got heaps of time mamy mnóstwo czasu to be in a heap of trouble mieć furę or kupę kłopotów infml 3. infml pej (car) kupa f złomu, grat m, gruchot m infml heaps adv infml o wiele to feel heaps better czuć się o wiele lepiej heaps more room o wiele więcej miejsca vt 1. (pile) = heap up 2. fig (shower) to heap sth on sb obsypać kogoś czymś [presents, praise] zwalić na kogoś coś infml [work] obrzucić kogoś czymś [insults] to heap scorn on sb okazać komuś wielką pogardę heap up: heap up [sth], heap [sth] up zgarn|ąć, -iać na stertę [leaves] u|łożyć, -kładać jeden na drugim [bodies] u|łożyć, -kładać kupki (czegoś) [money] u|łożyć, -kładać górę or furę czegoś infml [food] zawal|ić, -ać [table] (with sth czymś)

heaped
adj a heaped spoonful Culin czubata łyżka a dish heaped with cakes talerz z górą ciastek

hear
vt (pt, pp heard) 1. (perceive with ears) u|słyszeć [sound, voice, radio, car] a loud explosion was heard słychać było głośną eksplozję can you hear me? czy mnie słyszysz? he heard a dog barking usłyszał szczekanie psa I heard the bell ring usłyszałem dźwięk dzwonka she heard him opening the door usłyszała, jak otwierał drzwi we heard one of the prisoners being tortured słyszeliśmy, jak torturowano jednego z więźniów to hear her talk, you'd think (that)... słuchając jej, można pomyśleć, że... we haven't heard the end or the last of it na tym to się nie skończy if we don't give her what she wants, we'll never hear the end of it jeżeli nie damy jej tego co chce, nigdy nie zostawi nas w spokoju he couldn't make his voice heard nie było go słychać fig nikt go nie słuchał I can't hear myself think nie słyszę własnych myśli 2. (learn, find out about) u|słyszeć [story, joke, news, rumour] I've heard (it said) that... słyszałem, że... to hear (tell) of sth usłyszeć o czymś I've heard good things about this computer słyszałem wiele dobrego o tym komputerze I've heard so much about you wiele o tobie słyszałem I've heard it all before! też to nieraz słyszałem that's the best news I've heard for a long time od dawna nie miałem tak dobrych wiadomości have you heard the one about... [joke] słyszałeś ten (dowcip) o... have you heard? słyszałeś? what have you heard? czego się dowiedziałeś? I'm sorry to hear (that) you can't come szkoda, że nie możesz przyjść I hear, so I've heard podobno I hear you want to be a doctor podobno chcesz być lekarzem to hear what/whether/why dowiedzieć się, co/czy/dlaczego 3. (listen to) (in full) po|słuchać (kogoś/czegoś) wy|słuchać (kogoś/czegoś) [programme, concert, sermon, person] we went to the meeting to hear him speak poszliśmy na to zebranie, żeby wysłuchać jego przemówienia I've never heard them perform live nigdy nie słyszałem ich na żywo to hear a child read posłuchać, jak dziecko czyta I want to hear what it sounds like with the piano accompaniment chcę posłuchać, jak to brzmi przy akompaniamencie fortepianu do you hear (me)? słyszysz (mnie)? 4. Jur wysłuchać (kogoś/czegoś) [evidence, testimony, witness] rozpozna|ć, -awać [case] the court heard that... sąd usłyszał, że... 5. [God, person] wysłuchać (czegoś) [prayer, plea] 6. Relig fml to hear Mass uczestniczyć w mszy świętej, wysłuchać mszy świętej vi słyszeć to hear about sth/sb usłyszeć o czymś/kimś have you heard about Mark and Anna? słyszałeś o Marku i Annie? hear from: hear from [sb] 1. (get news from) dostać or mieć wiadomość od (kogoś) it's nice to hear from you again miło znowu mieć wieści od ciebie I'm still waiting to hear from the hospital ciągle czekam na wiadomość ze szpitala don't do anything until you hear from me nic nie rób, dopóki cię nie zawiadomię you'll be hearing from our solicitor skontaktuje się z tobą nasz adwokat you'll be hearing from me! (threat) jeszcze o mnie usłyszysz! 2. (hear interviewed on TV) wy|słuchać (kogoś) [representative, politician] wy|słuchać relacji (kogoś) [survivor, eyewitness] hear of: hear of [sb/sth] 1. (be or become aware of) słyszeć o (kimś/czymś) I've never heard of anything so stupid nigdy nie słyszałem czegoś równie głupiego the first she heard of the accident was on the radio po raz pierwszy usłyszała o wypadku przez radio that's the first I've heard of it! pierwsze słyszę! infml she was never heard of again wszelki słuch po niej zaginął 2. (countenance, consider) I won't hear of it! nie chcę nawet o tym słyszeć! he refused to hear of her ironing his shirts nie chciał nawet słyszeć o tym, żeby prasowała jego koszule hear out: hear out [sb/sth], hear [sb/sth] out wysłuch|ać, -iwać (kogoś/czegoś) [person, story, explanation] hear! hear! racja! let's hear it for Jo infml oklaski dla Jo

heard
pt, pp hear

hearer
n (listener) słuchacz m, -ka f his hearers were enthralled (jego) słuchacze byli oczarowani

hearing
n 1. (sense, faculty) słuch m his hearing is not very good on niezbyt dobrze słyszy to damage sb's hearing uszkodzić słuch komuś 2. (earshot) there was no-one within hearing nikogo nie było w zasięgu głosu in or within sb's hearing w obecności kogoś within hearing (distance) w zasięgu głosu she was out of my hearing była zbyt daleko, żebym mógł ją usłyszeć 3. (chance to be heard) to get a hearing zostać wysłuchanym to give sb/sth a hearing, to give a hearing to sb/sth wysłuchać kogoś/czegoś I want a fair hearing chcę, żeby mnie wysłuchano 4. Jur (of witness) przesłuchanie n (court case) rozprawa f sądowa hearing of an appeal/an application rozpatrzenie apelacji/prośby closed or private hearing rozprawa zamknięta 5. (of committee) posiedzenie n modif hearing test/loss badanie/utrata słuchu adj [person] słyszący

hearing aid
n aparat m słuchowy

hearing dog for the deaf
n pies przewodnik m dla osoby niedosłyszącej

hearing-impaired
adj upośledzony słuchowo

hearken
vi arch słuchać (to sb kogoś)

hearsay
n pogłoska f based on hearsay oparty na pogłoskach

hearsay evidence
n Jur dowód m ze słyszenia

hearse
n karawan m

heart
n 1. Anat (of human, animal) serce n his heart stopped beating jego serce przestało bić fig serce mu zamarło fig my heart missed or skipped a beat serce mi na chwilę zamarło to clasp sb/sth to one's heart przytulić kogoś/coś do serca to say sth hand on heart or with one's hand on one's heart powiedzieć coś z ręką na sercu in the shape of a heart w kształcie serca 2. (site of emotion) serce n to capture/win sb's heart podbić/zdobyć serce kogoś to steal sb's heart skraść komuś serce to give sb one's heart , to give one's heart to sb oddać komuś serce to lose one's heart to sb stracić głowę dla kogoś to break sb's heart złamać komuś serce to break one's heart rozpaczać (over sb/sth z powodu kogoś/czegoś) to cry fit to break one's heart płakać rozpaczliwie to sob one's heart out wypłakiwać sobie oczy to sing/play one's heart out zaśpiewać/zagrać, wkładając w to całe serce they took him to their hearts przypadł im do serca it does my heart good to see the children playing serce mi się raduje, gdy widzę bawiące się dzieci with a heavy/light heart z ciężkim/lekkim sercem the way to his/her heart droga do jego/jej serca my heart goes out to him współczuję mu z całego serca from the bottom of one's heart z całego serca, z głębi serca 3. (innermost feelings, nature) serce n to open one's heart to sb otworzyć przed kimś serce to take sth to heart brać coś sobie do serca to follow one's heart iść za głosem serca from the heart od serca to love sb with all one's heart kochać kogoś całym sercem to put all one's heart into sth włożyć w coś całe swoje serce to wish with all one's heart that... pragnąć z całego serca, żeby... to get everything the heart could desire dostać wszystko, czego dusza zapragnie in my heart (of hearts) w głębi serca my heart is not in it nie mam do tego serca to be close or near or dear to sb's heart być bliskim or drogim sercu kogoś he's just a boy at heart w głębi duszy wciąż jest małym chłopcem he has the welfare of the children at heart leży mu na sercu dobro dzieci 4. (capacity for pity, kindness) serce n to have no heart być bez serca to have no heart to do sth nie mieć serca coś zrobić we didn't have the heart to refuse nie mieliśmy serca odmówić to be all heart mieć gołębie serce to have a soft/kind heart mieć miękkie/dobre serce to have a cold heart mieć serce jak z lodu I couldn't find it in my heart to forgive them nie mogłem się zdobyć na wybaczenie im have a heart! zlituj się! to have a change of heart rozmyślić się 5. (courage) to lose heart stracić ducha or otuchę take heart! głowa do góry! fig she took heart from the knowledge that the war was ending świadomość, że wojna się kończy, dodawała jej otuchy to be in good heart mieć nadzieję 6. (middle, centre) (of town, district, jungle) serce n right in the heart of London w samym sercu Londynu in the heart of winter w samym środku zimy the heart of the matter sedno sprawy to get to the heart of the matter dojść do sedna sprawy issues that lie at the heart of the dispute kwestie, które legły u podstaw tego konfliktu 7. (in cards) kier m serce n dat two of hearts dwójka kier to play a heart wyjść w kiera, zagrać kierem do you have any hearts? masz kiery? 8. (of artichoke) serce n (of cabbage) głąb m (of lettuce) środek m modif 1. Anat sercowy heart wall ścianka serca 2. heart operation operacja serca heart specialist kardiolog heart patient chory na serce to have a heart condition or a heart complaint być chorym na serce by heart adv phr na pamięć to know/learn sth off by heart znać coś/nauczyć się czegoś na pamięć to know sth by heart znać coś na pamięć -hearted in combinations hard-/pure-hearted o twardym/czystym sercu he's a man/she's a woman after my own heart takich mężczyzn/takie kobiety lubię (o podobnych upodobaniach, poglądach) cross my heart (and hope to die) słowo daję his/her heart is in the right place ma dobre serce to have set one's heart on sth/on doing sth, to have one's heart set on sth/on doing sth bardzo chcieć czegoś/coś zrobić home is where the heart is Prov tam dom twój, gdzie serce twoje the way to a man's heart is through his stomach Prov droga do serca mężczyzny wiedzie przez żołądek

heart attack
n Med atak m serca, zawał m serca to have a heart attack mieć atak serca she'll have a heart attack when she sees the bill fig dostanie zawału, kiedy zobaczy ten rachunek

heart disease
n choroba f serca

heart failure
n 1. (inefficiency) niewydolność f serca 2. (cessation) ustanie n akcji serca

heart monitor
n kardiomonitor m

heart murmur
n szmer m serca

heart rate
n tętno n

heart rate monitor
n = heart monitor

heart surgeon
n kardiochirurg m

heart surgery
n 1. (branch of medicine) kardiochirurgia f, chirurgia f serca 2. (operation) operacja f serca

heart transplant
n przeszczep m or transplantacja f serca

heart transplant patient
n pacjent m z przeszczepionym sercem

heart trouble
n problemy m pl z sercem to have heart trouble być chorym na serce

heart-lung machine
n Med płuco-serce n

heart-searching
n głębokie zastanowienie się n, przemyślenie n after much heart-searching po głębokim namyśle

heart-shaped
adj w kształcie serca

heart-stopping
adj for one heart-stopping moment na jedną pełną napięcia chwilę

heart-throb
n infml obiekt m (kobiecych) westchnień

heart-to-heart
n szczera rozmowa f, rozmowa f od serca to have a heart-to-heart porozmawiać szczerze or od serca (with sb z kimś) adj [talk, chat] szczery, od serca adv [talk, discuss] szczerze, od serca

heart-warming
adj radujący serce, podnoszący na duchu

heartache
n fig smutek m, cierpienie n

heartbeat
n 1. (single pulse) uderzenie n serca 2. (rhythm of heart) bicie n serca

heartbreak
n bolesne przeżycie n (romantic) zawód m miłosny

heartbreaker
n uwodziciel m, -ka f, pożeracz m serc liter

heartbreaking
adj rozdzierający serce it's heartbreaking to see it serce się kraje, gdy się na to patrzy

heartbroken
adj [person] zrozpaczony, załamany

heartburn
n Med zgaga f

hearten
vt doda|ć, -wać (komuś) otuchy he was heartened by the news ta wiadomość dodała mu otuchy

heartening
adj pokrzepiający, dodający otuchy

heartfelt
adj [sympathy, gratitude] szczery [words] serdeczny [passion, desire, prayer, appeal] gorący, płynący prosto z serca

hearth
n 1. (floor of fireplace) palenisko n to sit by the hearth siedzieć przy kominku 2. liter (home) ognisko n domowe far from hearth and home z dala od rodzinnego domu

hearth rug
n dywanik m przed kominkiem

heartily
adv 1. (warmly) [welcome, greet] serdecznie 2. (enthusiastically) [support, approve] całym sercem [disapprove] zdecydowanie [agree] całkowicie, z całego serca 3. (vigorously) [sing] na cały głos [laugh] serdecznie [slap, say] rubasznie [work, play] z zapałem [eat] z apetytem 4. (thoroughly) [glad, pleased, relieved] naprawdę, z całego serca [dislike] szczerze, serdecznie I'm heartily sick of it! infml mam tego serdecznie dosyć!

heartiness
n serdeczność f the heartiness of his appetite jego wilczy apetyt

heartland
n (also heartlands) 1. (industrial, rural centre) centrum n 2. Pol bastion m fig the Republican heartland bastion republikanów 3. (centre of region, country) centrum n Brazilian heartland(s) centrum Brazylii

heartless
adj [person] bez serca, nieczuły [attitude, behaviour, treatment, act] bezduszny he is heartless on jest bez serca how could you be so heartless! jak mogłeś być taki okrutny or bez serca?

heartlessly
adv [treat, behave, act] bezdusznie he heartlessly ignored their pleas nie wzruszyły go ich błagania

heartlessness
n bezduszność f

heartrending
adj rozdzierający serce

heartsease
n Bot fiołek m trójbarwny

heartsick
adj przybity, zniechęcony to be heartsick mieć chandrę infml

heartsink
adj infml heartsink patient namolny pacjent infml

heartstrings
npl to tug or pluck at sb's heartstrings poruszyć w kimś czułą strunę to play (up)on sb's heartstrings grać na uczuciach kogoś to touch sb's heartstrings chwytać kogoś za serce

heartwood
n Bot twardziel m

hearty
n GB infml pej osiłek m infml adj 1. (warm) [welcome, reception, greeting] serdeczny 2. (whole-hearted) [admiration, congratulations] szczery [approval, support] całkowity to have a hearty dislike of sth serdecznie czegoś nie znosić 3. (vigorous, jolly) [person, slap] rubaszny [manner] bezceremonialny [laugh, voice] donośny 4. [meal, breakfast] solidny [appetite] wilczy he's a hearty eater on ma wilczy apetyt 5. (robust) [old man] krzepki heave-ho, my hearties! razem, chłopcy!

heat
n 1. (warmth) gorąco n Phys ciepło n Meteorol upał m, skwar m the plants wilted in the heat kwiaty zwiędły w upale he was sweating in or with the heat pocił się z gorąca she was exhausted by the heat była wykończona upałem the summer/afternoon heat letni/popołudniowy skwar in the heat of the summer w letnim upale or skwarze in the heat of the day w czasie największego upału we were stifling in the 30 heat dusiliśmy się w trzydziestostopniowym skwarze or upale in this heat nobody feels hungry nikt nie jest głodny w taki upał a cream to take the heat out of sunburnt skin krem, który działa łagodząco na poparzoną przez słońce skórę 2. Culin (of hotplate, oven) temperatura f (of gas ring) płomień m cook at a low/moderate heat gotuj na małym/średnim ogniu turn up/down the heat (in oven) zwiększ/zmniejsz ogień (of gas ring) zwiększ/zmniejsz płomień 3. (heating) ogrzewanie n, grzanie n to turn the heat on/off włączyć/wyłączyć ogrzewanie to turn the heat up/down podkręcić/przykręcić ogrzewanie 4. Sport (also qualifying heat) wyścig m eliminacyjny (in athletics) zawody plt eliminacyjne 5. Zool to be on or in heat być w okresie rui 6. fig (of argument, discussion) ferwor m in the heat of sth w ferworze czegoś carried away by the heat of the discussion she said that... w ferworze dyskusji powiedziała, że... in the heat of the moment pod wpływem chwili to take the heat off sb pozwolić komuś na chwilę oddechu to put or turn the heat on sb to do sth naciskać na kogoś, żeby coś zrobił kitchen vt ogrz|ać, -ewać [room, house, pool] Culin podgrz|ać, -ewać [dish, food] zagrz|ać, -ewać [water] rozgrz|ać, -ewać [oven] Med rozgrz|ać, -ewać [blood] heat the oven to 180 rozgrzej piekarnik do temperatury 180 vi [oven] rozgrz|ać, -ewać się [food] podgrz|ać, -ewać się [house] ogrz|ać, -ewać się heat through: [drink, food, soup] zagrz|ać, -ewać się [house] ogrz|ać, -ewać się has the soup heated through? czy zupa już się zagrzała? heat [sth] through zagrzać [food] heat up: [food, drink] podgrz|ać, -ewać się, zagrz|ać, -ewać się [air, room] ogrz|ać, -ewać się wait until the engine heats up poczekaj, aż silnik się zagrzeje has the iron heated up yet? czy żelazko jest już wystarczająco gorące? heat up [sth], heat [sth] up (for the first time) zagrz|ać, -ewać, podgrz|ać, -ewać [food, oven] (reheat) odgrz|ać, -ewać [food]

heat barrier
n bariera f cieplna

heat capacity
n pojemność f cieplna

heat constant
n stała f cieplna

heat efficiency
n wydajność f cieplna

heat exchanger
n wymiennik m ciepła

heat exhaustion
n Med znużenie n cieplne

heat haze
n rozedrgane powietrze n

heat lightning
n błyskawica f bez grzmotu

heat loss
n utrata f ciepła

heat pump
n pompa f cieplna

heat rash
n Med potówki f pl

heat seal
n zgrzewanie n na gorąco heat-seal vt zgrz|ać, -ewać [plastic packages]

heat setting
n (of heater, thermostat, washing machine) ustawienie n temperatury

heat shield
n Aerosp osłona f ciepłochronna

heat stroke
n udar m cieplny

heat treatment
n Med termoterapia f Ind obróbka f cieplna

heat-proof
adj [dish, mat, tile] żaroodporny

heat-resistant
adj [dish, mat, tile] żaroodporny [clothing] termoodporny

heat-seeking missile
n pocisk m kierowany za pomocą termolokacji

heat-sensitive
adj wrażliwy na ciepło, reagujący na ciepło

heat-treated
adj Ind poddany obróbce cieplnej

heated
adj 1. [pool, water] podgrzewany [room, windscreen] ogrzewany 2. fig [debate] gorący [defence, argument] zaciekły, zajadły [denial] gwałtowny to grow or get heated [argument, debate] rozgorzeć na dobre [person] dać się ponieść emocjom

heatedly
adv gorąco, z ożywieniem

heater
n grzejnik m

heath
n (moor) wrzosowisko n (heather) wrzosiec m on the heath na wrzosowisku

heathen
n (unbeliever) pogan|in m, -ka f (uncivilized) barbarzyńca m infml pej adj (irreligious) pogański (uncivilized) barbarzyński

heathenism
n pogaństwo n

heather
n wrzos m

heating
n ogrzewanie n to turn the heating on/off włączyć/wyłączyć ogrzewanie to turn the heating up/down podkręcić/przykręcić ogrzewanie the heating is on/off ogrzewanie jest włączone/wyłączone modif [apparatus] grzewczy heating bill rachunek za ogrzewanie heating costs koszty ogrzewania

heating engineer
n termotechnik m

heating plant
n ciepłownia f (boiler room) kotłownia f

heating system
n system m ogrzewania

heatwave
n fala f upałów

heave
n 1. (effort to move) (pull) przeciągnięcie n (push) pchnięcie n (lift) dźwignięcie n to give a heave (pull) przeciągnąć (push) pchnąć (lift) dźwignąć 2. (swell) (of sea) kołysanie n pionowe his stomach gave a heave żołądek podszedł mu do gardła 3. Geol rozstęp m poziomy vt (pt, pp heaved, hove) Naut 1. (lift) po|dźwignąć (pull) przeciąg|nąć, -ać 2. to heave a sigh westchnąć głęboko 3. (throw) cis|nąć, -kać (czymś) (at sth w coś) 4. Naut to heave a boat ahead/astern zrobić zwrot przez sztag/rufę vi (pt, pp heaved, Naut hove) 1. [sea, ground] podn|ieść, -osić się i opa|ść, -dać [chest] falować liter 2. (pull) po|ciągnąć z całych sił 3. (retch) mieć nudności (vomit) z|wymiotować, mieć torsje it made my stomach heave żołądek podszedł mi do gardła 4. Naut to heave into sight pojawić się na horyzoncie also fig heaving prp adj [breast, chest] falujący heave to (pt, pp hove) Naut: heave to staw|ać, -nąć to be hove to [boat, ship] stać heave [sth] to zatrzym|ać, -ywać [ship] heave up: heave up infml pu|ścić, -szczać pawia infml to heave oneself up podnieść się to heave oneself up onto sth wspi ąć się na coś

heave-ho
excl Naut hej-ho! to give sb the (old) heave-ho infml, hum (break off with sb) zerwać z kimś (dismiss) wylać or wywalić kogoś infml

heaven
n 1. Relig (also Heaven) niebo n niebiosa plt liter to go to heaven iść do nieba to be in heaven być w niebie heaven and earth niebo i ziemia heaven and hell niebo i piekło the kingdom of heaven królestwo niebieskie our Father which art in heaven Ojcze nasz, któryś jest w niebie the will of heaven wola nieba 2. (in exclamations) heavens (above)! wielkie nieba! heaven forbid heaven forfend! fml Boże broń! heaven forbid she should realize! Boże broń, żeby się zorientowała! heaven only knows! Bóg (tylko) raczy wiedzieć! heaven help us! niech Bóg ma nas w swojej opiece! heaven help him when I catch him! infml niech Bóg ma go w swojej opiece, kiedy go dopadnę infml good heavens! or great heavens! dat wielkie nieba, dobry Boże! God in heaven! mój Boże! thank heaven(s)! dzięki Bogu! in heaven's name stop! dat przestań, na litość boską! what in heaven's name are you up to? co ty na litość boską wyprawiasz? 3. (bliss) (state, place) raj m this beach is heaven on earth ta plaża to raj na ziemi the dinner was heaven obiad był boski 4. (sky) niebo n 5. Astrol, liter, hum liter the heavens niebo n niebiosa plt the heavens opened lunęło jak z cebra to be in seventh heaven być w siódmym niebie to move heaven and earth poruszyć niebo i ziemię (to do sth żeby coś zrobić) to stink or smell to high heaven strasznie cuchnąć or śmierdzieć

heaven-sent
adj [opportunity, rescue] zesłany przez niebo the money from the Government is heaven-sent te pieniądze od rządu to dar niebios

heavenly
adj 1. (of heaven) [choir, vision] niebiański (of God) [peace, justice] boski 2. infml (wonderful) boski

heavenly body
n ciało n niebieskie

heavenward(s)
adv liter [gaze] w niebo

heavily
adv 1. (with weight) [breathe, lean, move, fall, sigh, walk] ciężko [load, weigh] bardzo dużo [sleep] twardo heavily built zwalisty infml heavily underlined podkreślony grubą kreską to come down heavily on sth zdecydowanie na coś zareagować to come down on sb heavily potraktować kogoś z całą surowością 2. (considerably, abundantly) [borrow, drink, invest, smoke, spend] dużo [criticize] ostro [bleed] silnie [taxed] wysoko [involved] poważnie [armed] silnie it rained heavily padał ulewny deszcz it snowed heavily sypał gęsty śnieg heavily in debt w długach zadłużony po uszy infml to be too heavily dependant on sb być od kogoś zbyt mocno uzależnionym to be heavily subsidized być wysoko subsydiowanym or dotowanym to be heavily sedated być or znajdować się pod wpływem silnego środka odurzającego to be heavily fined zostać ukaranym wysoką grzywną to lose heavily (in business) dużo stracić, ponieść duże straty (in match) sromotnie przegrać, doznać sromotnej porażki she is heavily made up jest mocno umalowana, ma mocny makijaż to be heavily into sth infml być entuzjastą or miłośnikiem czegoś [sport, music] brać nałogowo coś [drugs]

heaviness
n 1. (weight) (of animal, object, person, substance) ciężar m 2. (thickness) (of fabric, feature, garment, line, type) grubość f 3. (considerable nature) (of losses) ogrom m (of casualties) znaczna ilość f (of crop, rain, snow) obfitość f (of traffic) duże natężenie n 4. (of meal, food) ciężkostrawność f

heavy
n infml 1. (person) osiłek m infml (bodyguard) goryl m, ochroniarz m infml 2. GB (newspaper) poważna gazeta f, poważny dziennik m adj 1. (having weight) [weight, person, load, luggage] ciężki it's too heavy to lift to jest za ciężkie, żeby podnieść nie da się tego podnieść this sack is too heavy for me to lift nie udźwignę tego worka, ten worek jest dla mnie za ciężki to make sth heavier obciążyć coś he is 5 kilograms heavier than me waży o pięć kilo więcej ode mnie how heavy are you? ile ważysz? to be heavy with young [animal] być ciężarną 2. (thick) [fabric, coat, frame, face, features] gruby [soil, earth] ciężki [line, type] gruby, pogrubiony [shoe] ciężki, solidny in heavy type pogrubioną czcionką to wear heavy make-up mieć mocny makijaż he is of heavy build jest silnej budowy 3. Mil, Ind [artillery, machinery] ciężki 'heavy plant crossing' "uwaga na ciężkie maszyny" 4. fig (weighty, ponderous) [step, movement] ciężki, ociężały, niezgrabny [humour, sigh] ciężki [irony] jadowity [responsibility] poważny my legs feel heavy mam nogi jak z ołowiu her eyelids began to get heavy powieki zaczęły jej ciążyć with a heavy heart z ciężkim sercem to be a heavy sleeper mieć mocny sen a heavy thud głuche uderzenie a heavy blow mocne uderzenie 'you told me,' he said with heavy emphasis "przecież to ty mi powiedziałeś", powiedział z naciskiem the going is heavy ciężko się idzie the interview was heavy going rozmowa szła jak po grudzie 5. (abundant) [expenses, cuts, loss, traffic, responsibility] duży [charge, payment, fine] wysoki [demands] wygórowany [crop, bleeding] obfity to be a heavy drinker/smoker dużo pić/palić security was heavy podjęto nadzwyczajne środki ostrożności heavy trading on the stock market duże obroty na giełdzie to have a heavy workload być bardzo obciążonym pracą to be heavy on sth (use a lot of) [person] używać dużo czegoś [perfume, ingredient] [machine] zużywać dużo czegoś [fuel] (contain a lot of) zawierać dużo czegoś [humour, ingredient] 6. (severe) [attack, bombing, defeat, loss, penalty, prison sentence] ciężki [debt] wysoki [cuts] poważny [criticism] ostry, surowy [cold] silny heavy casualties dużo ofiar w ludziach heavy fighting ciężkie walki 7. (strong) [perfume, scent] mocny [concentration] silny [accent] silny, wyraźny 8. Meteorol [rain] ulewny [fog, mist, snow] gęsty [dew] obfity [cloud, air] ciężki [sky] zachmurzony [sea] wzburzony it's heavy today duszno or parno dzisiaj to capsize in heavy seas wywrócić się na wzburzonym morzu 9. Culin (indigestible) [meal, food, cake] ciężki, ciężkostrawny [wine] ciężki 10. (busy, packed) [day, week, month] ciężki [programme, schedule, timetable] przeciążony 11. (difficult) [book, paper, film, lecture] ciężki, trudny this article is or makes heavy reading trudno przebrnąć przez ten artykuł 12. (loaded) to be heavy with sth [air, branch, atmosphere] być ciężkim od czegoś [perfume, fruit] a remark heavy with meaning głębokie spostrzeżenie adv [weight] dużo time hung heavy on her hands czas jej się dłużył things started to get heavy infml (threatening) zrobiło się nieprzyjemnie (serious, intellectual) zrobiło się bardzo poważnie

heavy breathing
n 1. ciężki oddech m 2. (on phone) lubieżne dyszenie n

heavy crude (oil)
n olej m ciężki

heavy duty
adj (very strong) [plastic, rubber, fabric] trwały, wytrzymały (for industrial use) [machine, equipment, tool] przemysłowy

heavy goods vehicle
n ciężarówka f

heavy industry
n przemysł m ciężki

heavy metal
n Mus heavy metal m modif heavymetalowy

heavy petting
n infml petting m

heavy water
n ciężka woda f

heavy-handed
adj 1. (clumsy) [person] nieokrzesany pej [remark, compliment, behaviour] niezręczny 2. (authoritarian) [person, treatment] surowy [regime, policy] autorytarny

heavy-hearted
adj we were heavy-hearted ciężko nam było na sercu

heavy-laden
adj [person] obładowany [vehicle] załadowany

heavyweight
n 1. Sport (weight) waga f ciężka (boxer) bokser m wagi ciężkiej (wrestler) zapaśnik m wagi ciężkiej 2. infml fig (in industry, commerce) gruba ryba f infml (intellectual) tęga głowa f 3. (big person) byczysko n, nieułomek m infml modif 1. Sport heavyweight boxer/wrestler/champion/championship bokser/zapaśnik/mistrz/mistrzostwa wagi ciężkiej heavyweight contest/title/match zawody/tytuł/mecz w wadze ciężkiej 2. (serious) [paper, issue, politician] poważny 3. [fabric] gruby

hebe
1. n US offensive (Jew) żydek m offensive 2. n Bot przetacznik m

heck
n infml what the heck is going on? co tu się do diabła dzieje? infml what the heck are you doing? co ty do diabła robisz? infml what the heck! a co tam! infml so it costs $25! what the heck! to kosztuje 25 dolarów, no i co z tego! he earns a heck of a lot diabelnie dużo zarabia infml it's a heck of a long way to diabelnie daleko infml he's one heck of a nice guy diabelnie fajny z niego facet or gość infml

heckle
vt (interrupt) przeszk|odzić, -adzać (komuś), zakrzyczeć (kogoś) [member of Parliament, speaker] vi wywoł|ać, -ywać zamieszanie, przeszkadzać pej

heckler
n krzykacz m

heckling
n przeszkadzanie n mówcy

hectare
n hektar m

hectic
adj 1. (busy) [activity, period] gorączkowy [day, week] nerwowy [schedule] napięty the hectic pace of change gorączkowe or szalone tempo zmian at a hectic pace w szalonym tempie to have a hectic life(style) żyć w szalonym tempie być bardzo zabieganym infml life in the city is very hectic życie w mieście jest bardzo nerwowe 2. Med [fever] trawiący, hektyczny [flush] gorączkowy

hectogram(me)
n hektogram m

hectoliter
GB zob. hectolitre

hectolitre
US n hektolitr m

hector
vt napa|ść, -dać na (kogoś) vi przemawiać władczym tonem hectoring prp adj [behaviour, manner] napastliwy

hedge
n 1. Bot żywopłot m 2. Fin zabezpieczenie n (against sth przed czymś) vt 1. obsadz|ić, -ać żywopłotem, ot|oczyć, -aczać żywopłotem [area] 2. fig (evade) odpowi|edzieć, -adać wymijająco na (coś) [question] 3. Fin zabezpiecz|yć, -ać się przed (czymś) [loss, risk] vi (equivocate) wykręc|ić, -ać się, kluczyć hedged pp adj 1. [field, paddock] obsadzony or otoczony żywopłotem (with sth z czegoś) 2. fig hedged about with sth najeżony czymś [obstacles, restrictions] hedge against: hedge against [sth] zabezpiecz|yć, -ać się przed (czymś) [inflation, loss] to hedge one's bets asekurować się to look as if one has been dragged through a hedge backwards wyglądać jak strach na wróble

hedge sparrow
n Zool płochacz m pokrzywnica

hedge trimmer
n strzygarka f do żywopłotu

hedge-clippers
n nożyce plt do żywopłotu

hedgehog
n Zool jeż m

hedgehop
vi (prp, pt, pp -pp-) [aeroplane] l|ecieć, -atać na bardzo małych wysokościach

hedgerow
n żywopłot m

hedonism
n hedonizm m

hedonist
n hedonista m

hedonistic
adj hedonistyczny

heebie-jeebies
npl infml to have the heebie-jeebies mieć stracha infml to give sb heebie-jeebies napędzić komuś stracha infml

heed
n (attention) uwaga f, zastanowienie (się) n to pay heed to sb, to take heed of sb zważać na kogoś to pay heed to sth, to take heed of sth brać coś pod rozwagę vt zważ|yć, -ać na (coś), rozważ|yć, -ać [advice, warning] without heeding sb/sth nie zważając na kogoś/coś

heedless
adj heedless of sth nie zważając na coś nie bacząc na coś fml

heedlessly
adv w sposób nieprzemyślany

heehaw
n ryk m osła excl ichi! vi [donkey] za|ryczeć

heel
n 1. Anat (of foot) pięta f to turn on one's heel obrócić się na pięcie a puppy at his heels ze szczeniakiem przy nodze to bring a dog to heel przywołać psa do nogi 'heel boy!' "do nogi!", "noga!" to bring sb to heel fig zmusić kogoś do posłuszeństwa [dissident, rebel] przywołać kogoś do porządku [child, employee] to come to heel [dog] przyjść do nogi [person] fig podporządkować się 2. (of shoe) obcas m (of sock) pięta f to click one's heels stuknąć obcasami 3. (of hand) nasada f dłoni (of plant cutting) piętka f (of loaf) piętka f, przylepka f 4. Tech (of saw, golfclub, ski) krawędź f 5. fig (power) jarzmo n fig under the heel of the enemy pod jarzmem wroga 6. GB infml dat (person) drań m infml pej heels npl (also high heels) pantofle m pl na (wysokich) obcasach vt 1. (repair) zreperować obcas (czegoś) [shoe] 2. Sport kop|nąć, -ać piętą [ball] heel in: heel in [sth], heel [sth] in Hort dołować sadzonki (czegoś) [plant, cutting] heel over [boat] przechyl|ić, -ać się [object] pochyl|ić, -ać się, przechyl|ić, -ać się to cool or kick one's heels czekać bez końca we left him to cool his heels for an hour kazaliśmy mu godzinę czekać to dig in one's heels, to dig one's heels in (mulishly) uprzeć się, zaprzeć się I'm prepared to dig my heels in on or over this w tej sprawie nie popuszczę infml to fall or go head over heels (tumble) wywinąć orła infml to fall/be head over heels in love with sb zakochać się/być zakochanym po uszy to be hard or close or hot on sb's heels deptać komuś po piętach to come or follow hard on the heels of sth nastąpić tuż po czymś to kick up one's heels dobrze się bawić infml to show a clean pair of heels, to take to one's heels hum wziąć nogi za pas dać nogę infml

heel bar
n zakład m szewski

heeling
n (in rugby) wykop m piłki

heelpiece
n 1. (of stocking) pięta f 2. (of ski) tylna część f wiązania

heft
vt US infml (lift up) podn|ieść, -osić, dźwignąć (estimate weight) oceni|ć, -ać ciężar (czegoś)

hefty
adj [person] masywny, zwalisty [object] ciężki [portion, bill, profit, sum] ogromny [blow] silny she earns a hefty salary doskonale zarabia

hegemony
n hegemonia f

heifer
n jałówka f

heigh-ho
excl (resignedly) trudno się mówi! (jolly) dobra nasza!

height
n 1. (tallness) (of person) wzrost m (of table, tower, tree) wysokość f a woman of average or medium height kobieta średniego wzrostu what is your height? ile masz wzrostu? to be 1 metre 60 cm in height [person] mieć 1 m 60 cm wzrostu [object, pile] mieć wysokość 1 m 60 cm to draw oneself up to one's full height wyprostować się 2. (distance from the ground) (of mountain, person, plane, shelf) wysokość f to gain/lose height nabierać wysokości/tracić wysokość at a height of 200 metres na wysokości 200 metrów to fall from a height of 20 metres spaść z wysokości 20 metrów at shoulder height na wysokości ramienia 3. fig (peak) szczyt m, pełnia f at the height of the season w pełni sezonu at the height of the rush-hour w porze największego ruchu at the height of the crisis w kulminacyjnym momencie or w środku kryzysu to be at the height of one's success/popularity być u szczytu powodzenia/popularności to be at the height of one's career być u szczytu kariery a writer at the height of her powers pisarz u szczytu swych możliwości twórczych the violence in the street was at its height rozruchy uliczne osiągnęły punkt kulminacyjny at its height the club had 200 members w momencie największego rozkwitu klub miał 200 członków 4. (utmost) the height of sth szczyt czegoś [cheek, luxury, stupidity] to be the height of fashion być szczytem mody heights npl (high place) wzniesienia n pl the wooded/snowy heights wzniesienie zalesione/pokryte śniegiem to be scared of heights mieć lęk wysokości to rise to or reach great heights fig osiągnąć wysoki poziom or wysoką pozycję to reach new heights of sth wznieść się na wyżyny czegoś [perfection, skill]

heighten
vt wzm|óc, -agać [anxiety, emotions, curiosity, suspense, tension] zwiększ|yć, -ać [desire, effect] s|potęgować [sensation] to heighten sb's awareness of sth uczynić kogoś bardziej świadomym czegoś vi [fear, tension] s|potęgować się, wzm|óc, -agać się his colour heightened poczerwieniał, zarumienił się heightened pp adj [sensitivity] spotęgowany, wzmożony a heightened awareness of sth spotęgowana or wzmożona świadomość czegoś to have a heightened sensitivity to sth być szczególnie na coś wyczulonym or wrażliwym

heinie
n US vinfml tyłek m infml

heinous
adj fml ohydny, haniebny a heinous crime ohydna zbrodnia

heir
n 1. (to fortune) spadkobier|ca m, -czyni f (to sth czegoś) his son and heir jego syn i następca (to the throne) następca tronu heir apparent prawowity następca or spadkobierca heir presumptive domniemany spadkobierca rightful heir, heir-at-law legalny spadkobierca to make sb one's heir uczynić kogoś swoim następcą or spadkobiercą 2. fig to be heir to sth o dziedziczyć or dostać w spadku fig [problems, projects]

heiress
n (to fortune) spadkobierczyni f (to the throne) następczyni f

heirloom
n 1. Jur ruchomości f pl stanowiące przynależność nieruchomości 2. pamiątka f a family heirloom pamiątka rodzinna

heist
US infml n (robbery) skok m infml (armed) napad m z bronią w ręku vt z|robić skok na (coś), napa|ść, -dać na (coś) [place] z|rabować [money, goods]

held
pt, pp hold

helical
adj 1. Tech śrubowy 2. Math spiralny

helices
npl helix

helicopter
n helikopter m, śmigłowiec m helicopter transfer/transport przewóz/transport helikopterem or śmigłowcem by helicopter helikopterem, śmigłowcem vt transportować helikopterem or śmigłowcem, przew|ieźć, -ozić helikopterem or śmigłowcem [goods, passengers] helicopter in: helicopter in [sb/sth], helicopter [sb/sth] in sprowadz|ić, -ać helikopterem or śmigłowcem helicopter out: helicopter out [sb/sth], helicopter [sb/sth] out wyw|ieźć, -ozić helikopterem or śmigłowcem

helicopter base
n baza f helikopterów or śmigłowców

helicopter patrol
n patrol m helikopterem or śmigłowcem

helicopter pilot
n pilot m helikoptera or śmigłowca

helicopter rescue
n akcja f ratownicza z użyciem helikopterów or śmigłowców

helicopter station
n lotnisko n dla helikopterów or śmigłowców

helideck
n Naut pokład m dla helikopterów or śmigłowców

heliograph
n heliograf m

heliostat
n heliostat m

heliotherapy
n helioterapia f, światłolecznictwo n

heliotrope
n Bot, Miner heliotrop m adj heliotropowy

helipad
n lądowisko n dla helikopterów or śmigłowców

heliport
n heliport m

helium
n hel m

helix
n (pl -lices, -lixes) helisa f, linia f śrubowa double helix podwójna spirala or helisa

hell
n 1. (also Hell) Relig piekło n to go to/be in hell iść do piekła/być w piekle may you rot in hell! dat obyś sczezł w piekle! dat I'll see him in hell first! dat prędzej sczeznę! dat 2. infml (unpleasant experience) piekło n, koszmar m life was hell (on earth) życie było piekłem Mondays are sheer hell poniedziałki są koszmarem or koszmarne Oxford is hell on a Saturday w sobotę w Oksfordzie jest istne piekło to make sb's life hell (for him/her) zamienić komuś życie w piekło it was hell getting the work finished ukończenie tego to była piekielna robota to go through hell fig przejść piekło fig neighbour from hell infml sąsiad z piekła rodem infml 3. infml (as intensifier) a hell of a waste/shock potworna strata/potworny szok it's a hell of a lot worse/easier to jest o wiele gorsze/łatwiejsze he is one hell of a smart guy US to piekielnie sprytny facet infml we had a hell of a time (bad) było okropnie or koszmarnie (good) było fantastycznie or wspaniale you've got a hell of a nerve! ty to masz tupet! as jealous as hell piekielnie zazdrosny as guilty as hell winny bez dwóch zdań winny jak cholera infml it sure as hell wasn't me przysięgam, że to nie ja to run like hell biec na złamanie karku let's get the hell out of here! wynośmy się stąd! infml get the hell out of here! wynoś się stąd! infml like hell I will/you are! akurat! infml 'it's a good film' - 'like hell it is! "to dobry film" - "chyba żartujesz!" infml why/who the hell? dlaczego/kto do diabła? infml what the hell are you doing? co do diabła robisz? infml how the hell should I know? skąd do diabła mam wiedzieć? infml what the hell? a niech tam! infml oh, to hell or the hell with it! mam to gdzieś!, mam to w nosie! infml excl vinfml cholera!, psiakrew! infml hell's bells!, hell's teeth! infml a niech to! infml go to hell! idź do diabła! infml to hell with all of you! niech was wszystkich diabli! infml hell around US infml łajdaczyć się infml pej all hell broke or was let loose infml rozpętało się piekło come hell or high water infml choćby się waliło i paliło he has been to hell and back przeszedł piekło there was/will be hell to pay była/będzie wielka draka infml to be hell on sth US infml źle na coś działać to beat or knock hell out of sb/sth dać komuś wycisk infml to catch hell US infml oberwać infml you'll catch hell when he finds out dostanie ci się, jak on się dowie infml to do sth for the hell of it infml zrobić coś dla draki infml to give sb hell vinfml (cause to suffer) dać się we znaki komuś (scold) dać komuś popalić infml go on, give 'em hell vinfml no, daj im popalić infml not to have a cat in hell's chance, not to have a snowball's chance in hell vinfml nie mieć żadnej or najmniejszej szansy not to have a hope in hell of doing vinfml nie mieć najmniejszej nadziei, że coś się uda zrobić to play (merry) hell with sth infml popsuć coś [gadgets, appliances] pokrzyżować coś [plans] to raise (merry) hell infml zrobić piekło infml (with sb komuś)

hell week
n US Univ = otrzęsiny plt

hell-bent
adj hell-bent on doing sth zdecydowany coś zrobić

hell-for-leather
infml adj [ride, run] szaleńczy adv [run, ride] na złamanie karku infml [drive] piekielnie szybko

hellacious
adj US infml okropny pieruński infml

hellcat
n jędza f, wiedźma f

hellebore
n ciemiernik m

heller
n US vinfml diabeł m wcielony infml

hellfire
n ogień m piekielny modif [sermon] apokaliptyczny hellfire preacher kaznodzieja straszący ogniem piekielnym

hellhole
n (prison, trenches, war zone) piekło n fig (hovel) nora f, rudera f

hellion
n US vinfml = heller

hellish
adj 1. (hell-like) [sight, vision, day at work, experience] potworny 2. infml (awful) [motorway, racket, traffic] piekielny, okropny adv infml dat [dark, difficult] piekielnie

hellishly
adv infml [cold, lonely, painful] piekielnie

hello
excl 1. (greeting) cześć! (on phone) (receiving a call) halo! (making a call) halo, dzień dobry! 2. (in surprise) coś takiego!, no, no!

helluva
vinfml = hell of a hell

helm
n ster m also fig to take the helm przejąć ster to be at the helm być przy sterze or u steru

helmet
n kask m Mil hełm m

helmeted
adj helmeted person w kasku/hełmie

helmsman
n (pl -men) sternik m

help
n 1. (assistance) pomoc f (in an emergency) pomoc f, ratunek m sukurs m dat to need some help with the cooking/gardening potrzebować pomocy w or przy gotowaniu/pracy w ogrodzie with the help of sth za pomocą czegoś [knife, stick] with the help of sb z pomocą kogoś [person] can I be of help (to you)? czy mogę ci pomóc? to be of help to sb [person] pomóc komuś [information, map] być komuś pomocnym, przydać się komuś the information was of little help to us te informacje nie na wiele nam się przydały or zdały she was a great help to us była dla nas wielką pomocą you are a great help! za taką pomoc bardzo dziękujemy! iron to come to sb's help przyjść komuś z pomocą to go to sb's help pośpieszyć komuś z pomocą fml to shout or cry for help wołać o pomoc he is beyond help, he is past (all) help nie można mu już pomóc, nie ma dla niego ratunku it's a help if you can speak the language znajomość języka przydaje się a degree would be a help przydałby się stopień naukowy the tablets were no help te tabletki nie pomogły there is no help for it nie ma na to rady she needs (professional) help ona potrzebuje pomocy (specjalisty) (from psychiatrist) ona potrzebuje pomocy psychiatry 2. (also daily help) (cleaning woman) pomoc f domowa 3. (staff) służba f (on farm) robotnicy m pl rolni they need extra help in the bar potrzebują dodatkowej obsługi w barze excl pomocy!, ratunku! help! I've got nothing to wear for tonight! hum o rany! nie mam co na siebie włożyć dzisiaj wieczorem! vt 1. (assist) pom|óc, -agać (komuś) (to do sth coś zrobić) (more urgently) po|ratować (kogoś) we got children to help us mamy dzieci, które nam pomogą we must help each other musimy sobie wzajemnie pomagać she helped them with the decorations pomogła im przy robieniu ozdób can you help me with this sack, please? możesz mi pomóc podnieść ten worek? can I help you? (in shop) czym mogę pani/panu służyć? (on phone) tak, słucham? (at reception desk) czy or jak mogę pani/panu pomóc? to help sb across/down/out pomóc komuś przejść przez jezdnię/zejść (ze schodów)/wysiąść (z samochodu, windy) I helped him to his feet pomogłem mu wstać to help sb on/off with sth pomóc komuś założyć/zdjąć coś [garment, boot] she helped him through some difficult times pomogła mu w trudnych chwilach 2. (improve) za|radzić (czemuś), rozwiąz|ać, -ywać [situation, problem] he didn't help matters by writing that letter pisząc ten list, w niczym nie pomógł getting drenched didn't help my cold przemoknięcie nie wpłynęło najlepiej na przeziębienie 3. (contribute) to help to do sth przyczyni|ć, -ać się do (zrobienia czegoś) her article helped (to) increase public awareness of the problem jej artykuł uzmysłowił ludziom istnienie tego problemu the injection should help to ease the pain zastrzyk powinien pomóc na ból these flowers will help (to) brighten the room kwiaty rozjaśnią ten pokój this policy helps (to) keep prices down taka polityka zapobiega wzrostowi cen 4. (serve) to help sb to sth poczęstować kogoś czymś [food, wine] 5. (prevent) it can't be helped! nic się na to nie poradzi! she can't help the way she was brought up to nie jej wina, że tak została wychowana I can't help the way I feel tak uważam i nic na to nie poradzę I can't help thinking that... coś mi się zdaje, że... I can't help it if the car breaks down! nic na to nie poradzę, jeśli samochód się zepsuje! I'm sorry I slammed the door - I couldn't help it przepraszam, że trzasnąłem drzwiami - to było niechcący not if I can help it! jeśli ode mnie będzie zależało, na pewno nie he won't win if I can help it zrobię wszystko, żeby nie wygrał don't tell her any more than you can help powiedz jej tylko tyle, ile musisz or tyle, ile jest konieczne try not to change gear more often than you can help spróbuj zmieniać biegi jak najrzadziej she never works harder than she can help pracuje tylko tyle, ile musi I can't help that... nic na to nie poradzę, że... you can't help but pity him można mu tylko współczuć vi 1. (assist) pom|óc, -agać I was only trying to help! próbowałem tylko pomóc! he never helps with the cooking/housework nigdy nie pomaga w kuchni/w sprzątaniu they offered to help with the expenses obiecali, że wezmą na siebie część wydatków this map doesn't help much ta mapa nie na wiele się przydaje will it help if I give you the clue? może przydałaby ci się jakaś wskazówka? every little helps (when donating money) przyda się każdy grosz (when saving) ziarnko do ziarnka a zbierze się miarka 2. (be an improvement) would it help if I turned the light off? może będzie lepiej, jak zgaszę światło? it might help if we knew where they lived dobrze byłoby wiedzieć, gdzie mieszkają she tried going to bed earlier, but it didn't help much próbowała wcześnie chodzić spać, ale niewiele to pomogło vr 1. (serve) to help oneself po|częstować się I helped myself from the fruit bowl poczęstowałem się owocami help yourselves! częstujcie się! help yourselves to coffee/cigarettes częstujcie się kawą/papierosami help yourselves to some more cake weźcie sobie jeszcze trochę ciasta 2. to help oneself to sth (pinch) podkraść he has been helping himself to the till podkradał pieniądze z kasy 3. (prevent) to help oneself powstrzym|ać, -ywać się I couldn't help myself laughing nie mogłem powstrzymać się od śmiechu help along: help [sb] along pom|óc, -agać iść (komuś) [infirm person] help [sth] along pom|óc, -agać w (czymś) [negotiations, process, project] help out: help out pom|óc, -agać, służyć pomocą help [sb] out pom|óc, -agać (komuś) his parents help out with the rent rodzice pomagają mu w płaceniu komornego

help key
n Comput klawisz m "pomoc"

help line
n telefon m zaufania

helpdesk
n Comput helpdesk m

helper
n pomocni|k m, -ca f (for handicapped person) pracownik m socjalny, pracownica f socjalna (for blind person) przewodnik m

helpful
adj [gadget, machine, tool] użyteczny, przydatny [person] pomocny, uczynny [remedy] pomagający [advice, book, guide, information, suggestion] przydatny I was only trying to be helpful! chciałem tylko pomóc! the staff were very helpful personel był bardzo pomocny or uczynny thank you, you've been most helpful dziękuję, bardzo mi pomogłeś it would be helpful if we knew how much it was going to cost dobrze byłoby wiedzieć, ile to ma kosztować

helpfully
adv [explain, suggest, indicate] uprzejmie, grzecznie this road is not very helpfully signposted ta droga nie jest zbyt dobrze oznakowana

helpfulness
n (of person) uczynność f (of advice, guide, information, tool) przydatność f, użyteczność f

helping
n porcja f I took a small helping of cream wziąłem sobie małą porcję kremu would you like another helping of meat? może jeszcze mięsa? he took a second helping of potatoes wziął sobie dokładkę ziemniaków there'll be no second helpings nie będzie dokładek this is my third helping jem już trzecią porcję

helping hand
n pomocna dłoń f to give or lend a helping hand to sb podać komuś pomocną dłoń

helpless
adj 1. [person] (powerless) bezsilny (incapable) bezradny to feel helpless czuć się bezsilnym or bezradnym the government is quite helpless in this matter rząd jest w tej sprawie zupełnie bezsilny she was helpless to do anything about it nie mogła w tej sprawie nic zrobić I was helpless to stop him nie potrafiłem go powstrzymać I'm not totally helpless! jeszcze potrafię zadbać o siebie! they were helpless with laughter skręcali się ze śmiechu infml 2. (defenceless) [person, victim] bezbronny 3. (destitute) [family, orphan] bez oparcia

helplessly
adv [watch, observe] bezradnie [struggle, try] bezsilnie he looked at me helplessly spojrzał na mnie bezradnie he shrugged helplessly bezradnie wzruszył ramionami they were laughing helplessly skręcali się or pokładali się ze śmiechu infml

helplessness
n 1. (powerlessness) bezsilność f (because of disability, infirmity) bezradność f 2. (defencelessness) bezbronność f

helpmate
n dat (spouse) małżon|ek m, -ka f, towarzysz m, -ka f życia fml (companion) przyjaci|el m, -ółka f

helpmeet
n dat = helpmate

helter-skelter
n GB (in fairground) zjeżdżalnia f adj [account, rush] bezładny adv to run helter-skelter biec na łeb, na szyję biec na złamanie karku infml

hem
n (of dress, skirt) rąbek m, brzeg m to take up/let down the hem on sth skrócić/podłużyć coś [garment] vt (prp, pt, pp -mm-) obszy|ć, -wać [garment] obrębi|ć, -ać [linen] hem in: hem in [sb/sth], hem [sb/sth] in ot|oczyć, -aczać, okrąż|yć, -ać [enemy, troops] to be hemmed in zostać or być otoczonym to feel hemmed in fig czuć się osaczonym

hema+
n US = haema+

hematinic
GB zob. haematinic

hematite
GB zob. haematite

hematological
GB zob. haematological

hematologist
GB zob. haematologist

hematology
GB zob. haematology

hematoma
GB zob. haematoma

hemiplegia
n Med porażenie n połowicze, hemiplegia f

hemiplegic
adj hemiplegic patient pacjent z porażeniem połowiczym

hemisphere
n Med, Geog półkula f the western hemisphere półkula zachodnia journ zachód

hemistich
n półwiersz m

hemline
n obrąbek m, rąbek m hemlines are going up/coming down modne są krótsze/dłuższe sukienki

hemlock
n cykuta f

hemo+
n US = haemo+

hemocompatible
GB zob. haemocompatible

hemodialyser
GB zob. haemodialyser

hemodialysis
GB zob. haemodialysis

hemoglobin
GB zob. haemoglobin

hemolysis
GB zob. haemolysis

hemophilia
GB zob. haemophilia

hemophiliac
GB zob. haemophiliac

hemorrhage
GB zob. haemorrhage

hemorrhoids
GB zob. haemorrhoids

hemp
n 1. (plant, fibre) konopie plt 2. (drug) haszysz m modif [rope, cloth] konopny

hemstitch
n mereżka f vt mereżkować, ozd|obić, -abiać mereżką [handkerchief, napkin]

hen
n kura f adj kurzy

hen coop
n kojec m

hen harrier
n błotniak m zbożowy

hen party
n babski wieczór m infml

hen run
n wybieg m dla kur

hen-pecked
adj he is hen-pecked, he is a hen-pecked husband jest pantoflarzem infml

hence
adv fml 1. (from now) odtąd three days hence od dzisiaj za trzy dni 2. (for this reason) stąd, (a) więc there is a strike, hence the delay jest strajk, stąd opóźnienie she was slimmer and hence more active była szczuplejsza, więc bardziej ruchliwa 3. arch (from this place) stąd

henceforth
adv liter (from now on) odtąd (from then on) odtąd, od tamtego czasu

henceforward
liter = henceforth

henchman
n (pl -men) 1. (supporter) poplecznik m (accomplice) prawa ręka f fig pej pachołek m infml pej 2. arch (squire) giermek m

henhouse
n kurnik m

henna
n henna f modif henna treatment pielęgnacja włosów henną henna rinse płukanka do włosów z henną henna shampoo szampon z henną vt (3rd person sg pres -s pt, pp -ed) na|łożyć, -kładać hennę na (coś) [hair]

hep
adj US infml (knowledgeable) oblatany infml to be hep to sth być w czymś oblatanym

heparin
n heparyna f

hepatitis
n zapalenie n wątroby

hepatocyte
n Biol hepatocyt m

heptagon
n siedmiokąt m

heptathlon
n siedmiobój m lekkoatletyczny

her
pron 1. I like her lubię ją I don't like her nie lubię jej give it to her daj to jej we bought her flowers kupiliśmy jej kwiaty for her dla niej with her z nią without her bez niej he's older than her jest od niej starszy 2. (emphatic) it's her to ona it was her who did it to ona to zrobiła I don't think that hat is quite her niezbyt dobrze jej w tym kapeluszu 3. US infml (for herself) sobie she'd better get her a new job lepiej niech sobie poszuka nowej pracy det jej her son/daughter jej syn/córka she broke her arm złamała (sobie) rękę she put her hat on założyła kapelusz she packed her things and left spakowała swoje rzeczy i wyszła

herald
n 1. herold m herald-at-arms członek kolegium heraldycznego 2. fig zwiastun m, -ka f the Sixties, herald of a new era lata sześćdziesiąte, zwiastun or zapowiedź nowej ery vt (also herald in) zwiastować, zapowiadać much heralded szumnie zapowiadany

heraldic
adj heraldyczny heraldic device herb

heraldry
n (study, history) heraldyka f (pomp) wielka gala f, ceremonia f book of heraldry herbarz

herb
n (plant) ziele n, zioło n (for cooking) przyprawa f ziołowa Pharm (with medicinal properties) roślina f lecznicza mixed herbs zioła prowansalskie fresh herbs świeże zioła or przyprawy

herb garden
n ogród m ziołowy or ziół

herb tea
n herbata f ziołowa

herbaceous
adj zielny herbaceous border rabata obsadzona roślinami wieloletnimi

herbage
n Agric trawy f pl

herbal
n zielnik m adj [remedy] ziołowy, zielny herbal pillow poduszka wypełniona pachnącymi ziołami

herbal tea
n herbata f ziołowa

herbalism
n ziołolecznictwo n

herbalist
n ziela|rz m, -rka f herbalist's shop sklep zielarski

herbivore
n zwierzę n roślinożerne

herbivorous
adj roślinożerny

herd
n (of cattle, horses, reindeer) stado n fig, pej (of people) tłum m vt (drive) zag|onić, -aniać [animals] z|gromadzić, stłoczyć [people] the prisoners were all herded into one room wszystkich więźniów stłoczono w jednym pomieszczeniu vi to herd into sth zgromadzić or stłoczyć się w czymś herd together [people, animals] z|gromadzić się (closely) zbić się ciasno (keep together) [animals] żyć w stadzie to follow the herd fig ulegać owczemu pędowi

herd instinct
n instynkt m stadny

herdsman
n (pl -men) pasterz m, pastuch m

here
adv 1. (indicating place) tu, tutaj let's stop here zatrzymajmy się tutaj sign here, please proszę tutaj podpisać stand here stań tutaj far from/near here daleko/blisko stąd two kilometres from here dwa kilometry stąd come over here chodź or podejdź tu up to here, down to here dotąd put it in here włóż to tutaj I'm up here jestem tutaj, na górze here below (in text) poniżej those persons here present Jur osoby tutaj obecne here lies... (on tombstone) tutaj spoczywa... since you were last here od twojej ostatniej tu wizyty here and there (in places) tu i tam, gdzieniegdzie 2. (to draw attention) I have here... mam tutaj... here they are/she comes! a oto oni/ona! here comes the bus nadjeżdża autobus here you are (offering sth) proszę here's a screwdriver proszę, śrubokręt this paragraph/sales assistant here ten akapit/sprzedawca my colleague here will show you kolega oprowadzi państwa which one? this one here or that one? który? ten, czy tamten? it says here that... tutaj jest napisane, że... here's what you do... oto co masz zrobić... here's why a to dlatego 3. (indicating presence, arrival) she's not here right now w tej chwili nie ma jej tutaj 'Adam?' - 'here sir' (revealing whereabouts) "Adam?" - "(jestem) tutaj, proszę pana" (during roll call) "obecny" here we are, at last nareszcie jesteśmy na miejscu when will he be getting here? kiedy tu będzie? the train will be here any moment pociąg nadjedzie lada chwila we get off here tutaj wysiadamy 4. (indicating juncture) now that summer's here teraz, kiedy nadeszło lato here's our chance mamy szansę or okazję I may be wrong here mogę się tutaj mylić here and now 5. infml (emphatic) this here contraption to urządzenie look or see here! posłuchaj tylko! excl infml here, stop that! uspokój się!, przestań! here, hang on a minute! poczekaj chwilę! here goes! uwaga! infml here's hoping miejmy nadzieję here's to our success/to you! (toast) za nasz sukces/twoje zdrowie here there and everywhere wszędzie he's here there and everywhere wszędzie go pełno infml fig it's neither here nor there to nie ma nic do rzeczy here we go again! infml (sneeringly) no i znowu to samo!

here and now
n the here and now (present) chwila f obecna, teraźniejszość f (life before death) życie n doczesne a poet of the here and now współczesny poeta adv natychmiast tell me here and now where you've been! powiedz mi natychmiast, gdzie byłeś!

hereabout US
GB adv gdzieś tutaj, w okolicy, w pobliżu

hereabouts
GB adv gdzieś tutaj, w okolicy, w pobliżu

hereafter
n the hereafter życie n przyszłe adv (in text) dalej, w dalszym ciągu (from this time) od tej chwili, odtąd

hereby
adv Admin, Jur niniejszym I hereby promise/declare that... (in document) niniejszym zobowiązuję się/stwierdzam, że... I hereby declare him elected niniejszym stwierdzam, że został wybrany

hereditary
adj dziedziczny

heredity
n dziedziczność f

herein
adv Jur (at beginning of document) w niniejszym piśmie (at end) w powyższym piśmie herein lies a problem w tym tkwi problem

hereinafter
adv Jur hereafter II

heresy
n herezja f

heretic
n herety|k m, -czka f

heretical
adj heretycki

hereto
adv 1. (of this fact) as witness hereto jako świadek niniejszego wydarzenia 2. (to this) attached hereto dołączony (do tego) the parties hereto strony zainteresowane

heretofore
adv Jur dotychczas, do tej pory

hereupon
adv fml hereupon, they began shouting po czym zaczęli krzyczeć

herewith
adv fml w załączeniu I enclose herewith... załączam...

heritable
adj Scot Jur dziedziczny

heritage
n 1. dat fml (inheritance) spadek m spuścizna f, scheda f dat 2. (cultural) dziedzictwo n

herky-jerky
adj [images] US infml migający, gwałtownie się zmieniający [movement] spazmatyczny

hermaphrodite
n hermafrodyta m adj hermafrodytyczny

hermaphroditic
adj hermafrodytyczny

hermeneutic
hermeneutics n (+ v sg) hermeneutyka f adj hermeneutyczny

hermetic
adj hermetyczny

hermetically
adv hermetycznie hermetically sealed zamknięty hermetycznie

hermit
n pustelni|k m, -ca f

hermit crab
n Zool krab pustelnik m

hermitage
n pustelnia f erem m liter

hernia
n (pl hernias, herniae) przepuklina f

hero
n (pl heroes) bohater m Mythol heros m also liter (idol) idol m, bożyszcze n to give sb a hero's welcome zgotować komuś powitanie godne bohatera the hero of an hour bohater chwili

hero sandwich
n US gigantyczna kanapka f

hero-worship
n kult m bohatera, uwielbienie n vt (prp, pt, pp -pp-, US -p-) uwielbiać, ubóstwiać

heroic
adj [person, deed] bohaterski heroiczny liter heroic attempts bohaterskie or heroiczne próby

heroic couplet
n Literat kuplet m bohaterski (pentametr jambiczny)

heroic treatment
n podtrzymywanie n życia za wszelką cenę

heroically
adv bohatersko heroicznie liter

heroics
npl (behaviour) brawurowe popisy m pl (language) tromtadracja f liter no heroics please bez brawurowych popisów, proszę

heroin
n heroina f to come off heroin przestać zażywać heroinę to be on heroin zażywać heroinę

heroin addict
n heroinist|a m, -ka f

heroin addiction
n uzależnienie n od heroiny

heroine
n bohaterka f heroina f liter idol m, bożyszcze n liter

heroism
n bohaterstwo n, heroizm m

heron
n czapla f

herpes
n opryszczka f

herring
n śledź m

herring boat
n statek m do połowu śledzi

herring gull
n mewa f srebrzysta

herringbone
n 1. (fabric) materiał m w jodełkę 2. (design) wzór m w jodełkę, jodełka f 3. (ski climb) podchodzenie n jodełką modif in a herringbone pattern w jodełkę

herringbone stitch
n ścieg m w jodełkę

hers
pron jej my car is green but hers is red mój samochód jest zielony, a jej czerwony the blue pen is hers niebieskie pióro jest jej which house is hers? który z domów jest jej? I'm a friend of hers jestem jej znajomym it's not hers to nie jej the book wasn't hers to lend to nie była jej książka, więc nie powinna jej pożyczać hers was not an easy task nie miała łatwego zadania I saw her with that dog of hers widziałem ją z tym jej psem

herself
pron 1. (reflexive) she hurt herself uderzyła się she bought herself a new car kupiła sobie nowy samochód 2. (emphatic) sama she herself said that... sama powiedziała, że... she saw it herself sama to widziała, widziała to na własne oczy 3. (after preposition) (all) by herself (całkiem or zupełnie) sama for herself dla siebie that's wrong, she thought to herself to niedobrze, pomyślała sobie (w duchu) she doesn't get much time to herself nie ma zbyt wiele czasu dla siebie she can be proud of herself może być z siebie dumna

hertz
n herc m, Hz

hesitancy
n niezdecydowanie n, wahanie n hesitancy about doing sth brak zdecydowania or wahanie, czy coś zrobić

hesitant
adj 1. (nervous) [expression, person, reply] niepewny [policy, step] niezdecydowany to be hesitant about sth nie móc się na coś zdecydować to be/look hesitant być niezdecydowanym/wyglądać na niezdecydowanego his reading/singing was hesitant czytał/śpiewał niepewnym głosem 2. (wavering) to be hesitant about sth wahać się co do czegoś [plan, scheme, system]

hesitantly
adv 1. (nervously) [act, do] niepewnie, niezdecydowanie [speak, walk] niepewnie 2. (waveringly) z wahaniem

hesitate
vi za|wahać się (over sth co do czegoś) to hesitate to do sth zawahać się, czy coś zrobić I hesitate to recommend this product/make a judgment waham się, czy polecić ten produkt/wydać opinię she was hesitating over a new hat wahała się, czy kupić nowy kapelusz to hesitate at nothing nie zawahać się przed niczym he who hesitates is lost do odważnych świat należy

hesitation
n wahanie n, niezdecydowanie n, niepewność f to have no hesitation in doing sth nie wahać się coś zrobić there is no room for hesitation nie pora się zastanawiać without the slightest or a moment's hesitation bez najmniejszego wahania, bez chwili wahania

hessian
n Tex juta f

het up
adj infml zdenerwowany to get het up about or over sth zdenerwować się czymś why are you so het up? co cię tak zdenerwowało?

hetero
infml n osoba f heteroseksualna adj heteroseksualny

heterodox
adj heterodoksyjny

heterodoxy
n heterodoksja f

heterogeneous
adj heterogeniczny

heterograft
n Med heteroprzeszczep m

heterosexual
n osoba f heteroseksualna adj heteroseksualny

heterosexuality
n heteroseksualność f

heterotransplant
n Med heterotransplantacja f

heuristics
n (+ v sg) heurystyka f adj heurystyczny

hew
vt (pp hewn) rąbać [coal, wood] ocios|ać, -ywać [stone, branch] to hew sth out of sth wyciosać coś z czegoś to be hewn in sth [letters, pattern] być wyrytym w czymś to hew a path through sth wyciąć ścieżkę wśród czegoś vi (pp hewn) US to hew to sth ściśle czegoś przestrzegać

hex
US infml n (evil spell) przekleństwo n, (zły) urok m to have a hex on być przeklętym to put a hex on sb/sth rzucić zły urok na kogoś/coś vt przekl|ąć, -inać, zauroczyć

hexadecimal
n system m szesnastkowy adj szesnastkowy

hexadecimal notation
n Comput notacja f szesnastkowa

hexagon
n sześciokąt m, sześciobok m

hexagonal
adj sześciokątny Miner heksagonalny

hexagonal key
n klucz m sześciokątny

hexagram
n heksagram m

hexameter
n heksametr m written in hexameters napisany heksametrem

hey
excl infml (call for attention) hej! (in protest) ejże! hey Mum, what's for lunch? mamo, co na obiad?

hey presto
excl (when performing magic trick) hokus-pokus!

heyday
n (of movement) okres m rozkwitu, złoty okres m (of fame) szczyt m (of youth, vigour) pełnia f to be in one's heyday (at one's best) przeżywać najlepszy okres or najlepsze lata (at peak of fame) być u szczytu sławy (at one's best) przeżywać najlepsze lata