ESL
n angielski m jako język drugi n English as a Second Language

ESN
n the educationally subnormal (+ v pl) opóźnieni m pl umysłowo adj opóźniony umysłowo adj educationally subnormal

ESP
n angielski m specjalistyczny n 1. extrasensory perception 2. English for Special Purposes n percepcja f pozazmysłowa

EST
n czas m urzędowy wschodnioamerykański n terapia f elektrowstrząsowa n = electroshock therapy n 1. US Eastern Standard Time 2. Med electroshock therapy

Esau
prn Ezaw m

Esc
n Comput klawisz m "escape" or anulujący

Eskimo
n 1. (person) Eskimos m, -ka f 2. (language) (język m) eskimoski m adj eskimoski Eskimo dog pies eskimoski

Esperantist
n esperantyst|a m, -ka f

Esperanto
n esperanto n

Esq
GB = esquire (on letter) John Roberts Esq WP. John Roberts

Estates General
npl the Estates General Hist Stany m pl Generalne

Esther
prn Estera f

Estonia
prn Estonia f

Estonian
n 1. (person) Esto|ńczyk m, -nka f 2. Ling (język m) estoński m adj estoński

Estuary English
n GB angielszczyzna łącząca elementy akcentu londyńskiego i wymowy standardowej

escalate
vt s|potęgować [problem, efforts, inflation] zwiększ|yć, -ać [involvement, claims] podn|ieść, -osić [prices] to escalate the war nasilać działania wojenne vi [violence, conflict] nasil|ić, -ać się [prices, inflation, unemployment, demand] wzr|osnąć, -astać to escalate into a major crisis przerodzić się w poważny kryzys

escalation
n (of violence, war) eskalacja f (in or of sth czegoś) (of prices, inflation) wzrost m (in or of sth czegoś)

escalation clause
n = escalator clause

escalator
n schody plt ruchome eskalator m ra up/down escalator schody ruchome prowadzące w górę/w dół

escalator clause
n klauzula f indeksacyjna

escalope
n eskalopek m

escapade
n (adventure) eskapada f (prank) wyskok m

escape
n 1. (of person) ucieczka f also fig an attempted escape próba ucieczki an escape from prison ucieczka z więzienia an escape from reality ucieczka od rzeczywistości an escape to the west ucieczka na zachód to make an/one's escape uciec to make good one's escape ratować się ucieczką fig sprytnie wybrnąć z kłopotliwej sytuacji to have a narrow or lucky escape o włos uniknąć nieszczęścia, cudem ujść cało there's no escape fig nie ma wyjścia 2. (leak) (of liquid) wyciek m (from sth z czegoś) (of gas) ulatnianie się n (from sth z czegoś) vt 1. (avoid) unik|nąć, -ać (czegoś) [defeat, danger, injury, death, responsibility] u|jść, -chodzić (czemuś) [penalty, death] to escape detection nie zostać wykrytym there's no escaping the fact that... nie ulega wątpliwości, że..., nie da się zaprzeczyć, że... 2. (elude) [name, fact] to escape sb's attention or notice umknąć or ujść uwadze kogoś nothing escapes his eagle eye przed jego wzrokiem nic się nie ukryje the name/word escapes me imię/to słowo wyleciało mi z pamięci, nie mogę przypomnieć sobie imienia/tego słowa 3. (slip out) a sigh escaped her westchnienie dobyło się z jej piersi a groan escaped his lips z ust wyrwał mu się jęk vi 1. (get away) ucie|c, -kać also fig to escape from sth uciec z czegoś [prison, army, cage] uciec od czegoś [boredom] to escape from sb ucieć komuś or przed kimś to escape (in)to somewhere uciec dokądś he escaped into a world of his own zamknął się we własnym świecie to escape unharmed or without a scratch ujść or wyjść cało (from sth z czegoś) to escape with minor injuries wyjść z opresji z niewielkimi obrażeniami to escape by the skin of one's teeth cudem wyjść z opresji to (manage to) escape with one's life ujść z życiem 2. (leak) [gas] u|jść, -chodzić, ul|otnić, -atniać się [water] wycie|c, -kać [radioactivity] wydziel|ić, -ać się 3. Comput to escape from or out of sth wy|jść, -chodzić z czegoś [window, program] escaped pp adj [prisoner, convict, animal] zbiegły

escape artist
n (showman) sztukmistrz m (uwalniający się z więzów i zamknięć) (criminal) specjalista m od ucieczek

escape character
n Comput znak m unikowy or ucieczki

escape chute
n Aviat rynna f ratunkowa

escape clause
n Jur, Comm klauzula f zwalniająca od odpowiedzialności

escape cock
n Tech zawór m bezpieczeństwa (ciśnieniowy)

escape hatch
n Naut luk m ratunkowy

escape key
n Comput klawisz m "escape" or anulujący

escape plan
n plan m ucieczki

escape road
n droga f awaryjna

escape route
n (in case of fire) droga f ewakuacyjna (for fugitives) trasa f ucieczki

escape sequence
n Comput sekwencja f unikowa

escape shaft
n Mining szyb m ratunkowy

escape valve
n Tech zawór m bezpieczeństwa (ciśnieniowy)

escape velocity
n Aerosp prędkość f ucieczki

escape wheel
n Tech koło n wychwytowe

escapee
n uciekinier m, -ka f (from prison) zbieg m

escapement
n Mech wychwyt m

escapism
n eskapizm m

escapist
n eskapista m adj eskapistyczny

escapologist
n sztukmistrz m (uwalniający się z więzów i zamknięć)

escapology
n sztuka f uwalniania się z więzów i zamknięć

escarpment
n skarpa f

eschatological
adj eschatologiczny

eschatology
n eschatologia f

eschew
vt fml (avoid) wystrzegać się (czegoś) [evil, method, indulgence, temptation] (give up) wyrze|c, -kać się (czegoś) [violence]

escort
/'eskt/ n 1. Mil, Naut eskorta f police/military escort eskorta policyjna/wojskowa armed escort uzbrojona eskorta under (police) escort pod eskortą (policji) 2. (companion) osoba f towarzysząca (to a dance) partner m (in agency) osoba f do towarzystwa /i'skt/ vt 1. Mil eskortować, konwojować to escort sb in/out wprowadzić/wyprowadzić kogoś pod eskortą 2. (to a function) towarzyszyć (komuś) (home, to the door) odprowadz|ić, -ać visitors will be escorted by an expert zwiedzającym będzie towarzyszył specjalista he escorted me round the museum oprowadził mnie po muzeum

escort agency
n agencja f towarzyska

escort duty
n Mil, Naut eskortowanie n, konwojowanie n

escort vessel
n Naut eskortowiec m

escritoire
n sekretarzyk m

escrow
n Jur depozyt m (do przekazania osobie upoważnionej) in escrow w depozycie vt z|deponować

escrow account
n US rachunek m depozytowy

escutcheon
n 1. Herald tarcza f herbowa 2. (on lock) osłona f zamka to be a blot on the escutcheon być plamą na honorze (kogoś)

esker
n Geol oz m

esophagus
n = oesophagus GB zob. oesophagus

esoteric
adj [poetry, language, knowledge] ezoteryczny [script] tajemny [reason] tajemniczy hum [taste] dziwaczny, osobliwy

esoterica
n US (objects) tajemnicze przedmioty m pl (knowledge) wiedza f tajemna

esp
adv = especially

espalier
n (tree) drzewo n rozpięte na treliażu (trellis) treliaż m, kratownica f vt rozpi|ąć, -nać na treliażu [tree, shrub]

esparto
n (also esparto grass) ostnica f esparto, halfa f

especial
adj fml [importance, care, interest] szczególny [difficulties, character] wyjątkowy [friend] bliski

especially
adv 1. (above all) zwłaszcza, szczególnie everyone was bored, especially me wszyscy się nudzili, zwłaszcza or szczególnie ja especially as it's so hot zwłaszcza, że jest tak gorąco more especially as... zwłaszcza or tym bardziej że... he especially ought to be told zwłaszcza jemu należy powiedzieć why her especially? dlaczego właśnie ona? 2. (on purpose) specjalnie he came especially to see me przyszedł specjalnie, żeby się ze mną zobaczyć 3. (particularly) [important, difficult, useful] szczególnie I didn't especially like the book książka niezbyt mi się podobała

espionage
n szpiegostwo n, wywiad m

esplanade
n esplanada f

espousal
n fml (support) espousal of sth poparcie n czegoś orędownictwo n na rzecz czegoś fml

espouse
vt 1. fml opowi|edzieć, -adać się za (czymś) [cause, idea] z|wiązać się z (czymś) [party] ob|rać, -ierać [way of life, profession] 2. arch (marry) poślubi|ć, -ać

espresso
n kawa f z ekspresu or po włosku

espy
vt arch or liter zoczyć liter

esquire
n 1. Hist (knight's attendant) giermek m 2. (as title) Peter Mitchell, Esquire Wielmożny Pan Peter Mitchell

essay
n 1. Sch wypracowanie n (on or about sth na temat czegoś) Univ praca f (on sth na temat czegoś) Literat esej m, szkic m (on sth o czymś) 2. liter (endeavour) próba f (at or in doing sth zrobienia czegoś) modif essay question temat do rozwinięcia essay test US Univ egzamin pisemny (obejmujący wypracowanie) vt liter 1. (attempt) pod|jąć, -ejmować próbę (to do sth zrobienia czegoś) she essayed a smile próbowała się uśmiechnąć to essay a task jąć się zadania 2. (test) podda|ć, -wać próbie

essayist
n eseist|a m, -ka f

essence
n 1. (central feature) istota f, sedno n the essence of the problem istota or sedno problemu time is of the essence liczy się czas he's the very essence of a diplomat to rasowy dyplomata it's the essence of stupidity/greed to szczyt głupoty/chciwości 2. Philos istota f (Aristotelian) esencja f 3. Cosmet, Culin esencja f, wyciąg m in essence adv phr w gruncie rzeczy, zasadniczo

essential
n (object) rzecz f niezbędna (quality, element) podstawa f I packed a few essentials spakowałem kilka niezbędnych rzeczy a car is (not) an essential samochód (nie) jest czymś niezbędnym there are two essentials in comedy w komedii dwie sprawy są podstawowe essentials npl the essentials (of science) podstawy f pl (of sth czegoś) (of living) rzeczy f pl niezbędne (of sth do czegoś) to get down to essentials przejść do spraw zasadniczych, zająć się sprawami zasadniczymi adj 1. (vital) [ingredient, equipment, support, qualification] niezbędny [role, question] zasadniczy [services] podstawowy essential goods artykuły podstawowe or pierwszej potrzeby essential maintenance work niezbędne prace konserwacyjne it is essential to arrive on time należy koniecznie przybyć punktualnie it is essential that our prices remain competitive nasze ceny muszą pozostać konkurencyjne to be essential to or for sth być niezbędnym do czegoś to be essential to or for sb być niezbędnym dla kogoś 'previous experience essential' (in ad) "konieczne doświadczenie" 2. (basic) [difference, theme, feature, element] zasadniczy, istotny it's essential reading to podstawowa or obowiązkowa lektura humanity's essential goodness dobroć właściwa człowiekowi his essential humility właściwa mu pokora

essential oil
n olejek m eteryczny or lotny

essentially
adv 1. (basically) zasadniczo (in essence) w gruncie rzeczy we are essentially in agreement zasadniczo zgadzamy się (ze sobą) essentially, it's an old argument w gruncie rzeczy to stary spór 2. (more or less) [true, correct] zasadniczo, w zasadzie 3. (above all) przede wszystkim, nade wszystko

est
= established

establish
vt 1. (set up) za|łożyć, -kładać [business, firm] u|tworzyć [department, state, tribunal, government] nawiąz|ać, -ywać [contact, relationship] ustanowi|ć, -ać [law] zaprowadz|ić, -ać [peace] określ|ić, -ać, ustal|ić, -ać [guidelines] s|tworzyć [basis] his father established him in business ojciec pomógł mu założyć firmę 2. (gain acceptance for) wprowadz|ić, -ać [principle, theory, method] ugruntow|ać, -ywać [authority, supremacy] to establish one's reputation wyrobić sobie reputację to establish a reputation for oneself as a singer/liar wyrobić sobie pozycję śpiewaka/opinię kłamcy 3. (determine, prove) ustal|ić, -ać [ownership, paternity, facts, cause] dow|ieść, -odzić (czegoś) [innocence] to establish that... ustalić, że... to establish what/why/whether... ustalić, co/dlaczego/czy... to establish the cause of death ustalić or określić przyczynę zgonu to establish sb's guilt (in investigation) ustalić winę kogoś (in court) dowieść winy kogoś vr to establish oneself (in house, room) urządz|ić, -ać się he established himself in the legal profession zdobył pozycję jako prawnik he quickly established himself as the office clown szybko zyskał reputację biurowego dowcipnisia

established
adj [institution] o ustalonej pozycji [artist] uznany [reputation, view, procedure, order] ustalony [custom] przyjęty it's a well established fact that... powszechnie uznanym faktem jest to, że... (company) established in 1920 (firma) założona w 1920 roku the established church religia panująca, kościół państwowy

establishment
n 1. (setting up) establishment of sth (of business, institution) założenie n czegoś (of law, rule) ustanowienie n czegoś (of government, institution) utworzenie n czegoś (of criteria) określenie n czegoś the establishment of relations nawiązanie stosunków 2. (institution, organization) placówka f (shop, business) firma f research/commercial establishment placówka badawcza/handlowa military establishments instalacje wojskowe 3. (staff) personel m (of sth czegoś) (in household) służba f Mil stan m liczebny (armii) Establishment prn GB (ruling group) the Establishment Pol establishment m (social order) ustalony porządek m the artistic/medical establishment wpływowe gremia or kręgi świata artystycznego/medycznego to join or become part of the Establishment Pol stać się częścią establishmentu modif [attitudes, values] typowy dla establishmentu [artist, author] prawomyślny an establishment figure wpływowa figura

estate
n 1. (stately home and park) posiadłość f (landed property) majątek m ziemski a country estate posiadłość wiejska 2. (group of buildings) a housing estate osiedle mieszkaniowe an industrial estate strefa przemysłowa 3. (assets) majątek m to divide one's estate rozdzielić majątek 4. (condition) stan m the (holy) estate of matrimony (święty) stan małżeński to reach man's estate dat osiągnąć stan męski dat 5. Hist or arch (class) stan m the three estates trzy stany of high/low estate wysokiego/niskiego stanu 6. GB = estate car

estate agency
n GB agencja f nieruchomości

estate agent
n GB pośrednik m w handlu nieruchomościami

estate car
n GB (samochód m) kombi n inv

estate duty
n GB podatek m spadkowy

estate tax
n US podatek m spadkowy

esteem
n szacunek m, poważanie n estyma f liter to hold sb in high esteem darzyć kogoś wielkim szacunkiem a book held in high esteem wielce ceniona książka to go up/down in sb's esteem zyskać/stracić w oczach kogoś, zyskać/stracić szacunek kogoś vt fml 1. (admire) poważać, szanować [person] cenić [work] doceniać [quality] our highly esteemed colleague nasz szanowny kolega 2. (think) uważać I esteem it an honour to be here obecność tutaj poczytuję sobie za zaszczyt fml

ester
n ester m

esthete
n US = aesthete

estimable
adj fml [person] godny szacunku [achievement, contribution] chlubny, chwalebny my estimable colleague mój szanowny kolega

estimate
/'estimt/ n 1. (of quality) ocena f (of quantity) liczba f szacunkowa (of cost) wycena f, szacunek m by the government's estimate zgodnie z wyliczeniami or z oceną rządu by his own estimate według niego at a rough estimate w przybliżeniu at a conservative estimate lekko licząc 2. Comm (quote) kosztorys m, kalkulacja f to make an estimate zrobić kosztorys or kalkulację to put in an estimate for sth sporządzić kosztorys or kalkulację czegoś a higher/lower estimate wyższe/niższe koszty 3. Admin preliminarz m budżetowy defence estimates preliminarz wydatków na obronność 4. (estimation) ocena f (of sb kogoś) /'estimeit/ vt 1. (guess) o|szacować [size, value] określ|ić, -ać w przybliżeniu [distance, prize, speed] to estimate sb's losses at 7 million oszacować straty kogoś na siedem milionów his estate has been estimated at $400 million jego majątek szacuje się na 400 milionów dolarów to estimate that... oceniać, że... they are estimated to have 100 shops ocenia się, że mają 100 sklepów what do you estimate his chances to be? jak oceniasz jego szanse? 2. (submit) [builder, tenderer] ustal|ić, -ać, określ|ić, -ać [price, cost] (for sth czegoś) estimated pp adj [cost, figure] przybliżony, szacunkowy an estimated 300 people około 300 osób the estimate 1,000 victims 1 000 ofiar według szacunkowych obliczeń

estimated time of arrival
n przewidywany czas m przybycia

estimated time of delivery
n Med przybliżony termin m porodu

estimated time of departure
n (of vehicle) przywidywany czas m odjazdu (of airplane) przewidywany czas m odlotu

estimation
n 1. (esteem) poważanie n, szacunek m to go up/down in sb's estimation zyskać/stracić w oczach kogoś, zyskać/stracić szacunek kogoś 2. (judgment) opinia f, mniemanie n in my estimation w moim odczuciu or mniemaniu 3. (of amount, value) szacunkowa ocena f

estrange
vt zra|zić, -żać (from sb/sth do kogoś/czegoś) estranged pp adj 1. (in marriage) to be estranged from sb [spouse] pozostawać w separacji z kimś to be estranged from one's family nie mieszkać z rodziną his estranged wife żona, która od niego odeszła 2. (no longer friendly) to be estranged from sb/sth z|erwać, -rywać z kimś/czymś [family, friend, tradition]

estrangement
n separacja f

estrogen
n US = oestrogen GB zob. oestrogen

estrone
n US = oestrone GB zob. oestrone

estrous
n US = oestrous GB zob. oestrous

estrus
n US = oestrus GB zob. oestrus

estuary
n ujście n (rzeki), estuarium n