ENT department
n otolaryngologia f, otorynolaryngologia f

ENT specialist
n otolaryngolog m, otorynolaryngolog m

Eng Lit
n = English Literature literatura f angielska

English
n 1. Ling (język m) angielski m the Queen's/King's English wzorcowa angielszczyzna to read English Univ studiować filologię angielską 2. the English (+ v pl) Anglicy m pl adj [countryside, accent] angielski English lesson/textbook lekcja/podręcznik (do) języka angielskiego

English Channel
prn the English Channel Kanał m La Manche

English Heritage
prn GB organizacja działająca na rzecz ochrony dziedzictwa historycznego

English Language Teaching
n nauczanie n języka angielskiego

English as a Foreign Language
n angielski m jako język obcy

English as a Second Language
n angielski m jako język drugi

English bond
n Constr wiązanie n wozówkowo-główkowe

English breakfast
n śniadanie n angielskie (zwykle z jajkami na bekonie, tostami)

English for Special Purposes
n angielski m specjalistyczny

English rose
n młoda Angielka f (o jasnej, delikatnej cerze)

English speaker
n osoba f władająca językiem angielskim Ling użytkownik m języka angielskiego applicants must be fluent English speakers kandydaci muszą biegle władać językiem angielskim

English walnut
n US orzech m włoski

English-speaking
adj [country, community, world] anglojęzyczny [guide, secretary] mówiący po angielsku

Englishman
n (pl -men) Anglik m an Englishman's home is his castle Prov = dom Anglika jest jego twierdzą

Englishness
n angielskość f (of behaviour, custom) angielska cecha f he was proud of his Englishness był dumny z tego, że jest Anglikiem

Englishwoman
n (pl -women) Angielka f

Enoch
prn Bible Henoch m

Environmental Health Officer
n = inspektor m sanitarny

Environmental Protection Agency
n Agencja f Ochrony Środowiska

Environmental Studies
npl GB Sch nauka f o środowisku naturalnym

en
n Print półfiret m

en bloc
adv jako całość en bloc fml to accept sth en bloc akceptować coś jako całość they left the meeting en bloc wyszli z zebrania gremialnie

en dash
n Print półpauza f

en masse
adv (in a crowd) masowo (all together) jak jeden mąż, en masse

en route
adv [be] w drodze we were en route to or for Cambridge byliśmy w drodze do Cambridge to stop en route zatrzymać się po drodze

en suite
n (room) pokój m z łazienką (bathroom) przyległa łazienka f adj przyległy a room with an en suite bathroom or with bathroom en suite pokój z (przyległą) łazienką

enable
vt 1. to enable sb to do sth (allow) umożliwi|ć, -ać komuś zrobienie czegoś, pozw|olić, -alać komuś coś zrobić (give opportunity) da|ć, -wać komuś możność zrobienia czegoś their generosity enabled us to buy the house ich szczodrość umożliwiła nam kupno domu 2. (make possible) umożliwi|ć, -ać [development, growth, learning] 3. (encourage) to enable sb stw|orzyć, -arzać komuś odpowiednie warunki (do działania) 4. Comput uaktywni|ć, -ać

enabler
n to be an enabler [teacher, trainer] pomagać podopiecznym rozwijać umiejętności

enabling
adj 1. Jur, Pol enabling act or legislation ustawowe upoważnienie US ustawa o nadzwyczajnych pełnomocnictwach 2. [teaching method] pozwalający rozwinąć umiejętności

enact
vt 1. (perform) od|egrać, -grywać [scene] za|grać [role, drama] to be enacted [drama, scene] roz|egrać, -grywać się the scene that was being enacted before our eyes scena, która rozgrywała się na naszych oczach 2. Jur, Pol (pass) uchwal|ić, -ać [law] (bring into effect) wciel|ić, -ać w życie [bill, policy] to enact that... postanowić, że... as by law enacted jak przewiduje or stanowi prawo

enactment
n 1. (of scene) odegranie n, odgrywanie n (of play) za|granie n 2. Jur, Pol (law) ustawa f, akt m ustawodawczy (process) ustanowienie n, wprowadzenie n w życie

enamel
n 1. (coating) emalia f (on pottery) polewa f, szkliwo n, glazura f (on teeth) szkliwo n, emalia f nail enamel emalia do paznokci 2. Art (object) przedmiot m zdobiony emalią, emalia f (painting) malowidło n na emalii 3. dat (also enamel paint) emalia f, farba f emaliowa modif [saucepan] emaliowany [pottery, tile] szkliwiony, glazurowany [brooch] zdobiony emalią [woodwork] lakierowany vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) pokry|ć, -wać emalią, emaliować [saucepan] pokry|ć, -wać glazurą or szkliwem, glazurować, szkliwić [pottery] ozd|obić, -abiać or zdobić (coś) emalią [brooch] po|lakierować [woodwork, nails] enamelled GB, enameled US pp adj [saucepan] emaliowany, polewany [glass, pottery] szkliwiony, glazurowany [ornament] zdobiony emalią

enameling
GB zob. enamelling

enamelling
US n 1. (process) emaliowanie n, pokrywanie n szkliwem or glazurą 2. Art emalierstwo n

enamelware
n naczynia n pl emaliowane or polewane

enamelwork
n Art (branch) emalierstwo n (objects) przedmioty m pl zdobione emalią, emalie f pl

enamored
GB zob. enamoured

enamoured
US adj 1. to be enamoured of sb/sth (fond) uwielbiać kogoś/coś (delighted) być zachwyconym kimś/czymś his boss is not too enamoured with him for the moment hum szef chwilowo nie darzy go zbytnią sympatią hum you don't seem greatly enamoured of the idea/plan nie wydajesz się zbytnio zachwycony tym pomysłem/planem 2. dat or liter (infatuated) to be enamoured of sb być rozmiłowanym or rozkochanym w kimś

enc.
= encl.

encamp
vi (set up camp) rozbi|ć, -jać obóz Mil sta|nąć, -wać obozem (be settled in camp) obozować Mil stać obozem

encampment
n obozowisko n Mil obóz m

encapsulate
vt 1. (summarize) stre|ścić, -szczać, uj|ąć, -mować (coś) zwięźle (sum up) podsumow|ać, -ywać the editorial encapsulates the views of many conservatives artykuł wstępny podsumowuje poglądy or jest syntezą poglądów wielu konserwatystów 2. (include, incorporate) zaw|rzeć, -ierać more information than can be encapsulated in one article więcej informacji, niż da się zawrzeć w jednym artykule 3. (exemplify) być uosobieniem (czegoś) 4. Pharm kapsułkować [drug]

encase
vt przykry|ć, -wać, pokry|ć, -wać, zakry|ć, -wać to be encased in sth być zakrytym or pokrytym czymś [cement, wood] być powleczonym czymś [plastic] być zamkniętym w czymś [shell] his leg was encased in plaster miał nogę w gipsie knights encased in armour rycerze zakuci w zbroję his feet were encased in a pair of baseball boots miał na nogach buty do baseballu

encash
vt GB z|realizować [cheque, money order] spienięż|yć, -ać [bond]

encashment
n (of cheque) realizacja f (of bond) spieniężenie n

encaustic Art
n (technique) enkaustyka f (product) malowidło n wykonane techniką enkaustyczną adj enkaustyczny

encephalic
adj mózgowy

encephalitis
n zapalenie n mózgu

encephalogram
n encefalogram m

encephalomyelitis
n zapalenie n mózgu i rdzenia

encephalon
n mózgowie n

enchant
vt 1. (delight) oczarow|ać, -ywać, zauroczyć 2. (cast spell on) za|czarować, rzuc|ić, -ać urok na (kogoś) enchanted pp adj 1. (delighted) [person, audience] oczarowany, zauroczony, zachwycony (by or with sth czymś) I'm enchanted to make your acquaintance fml bardzo mi miło pana/panią poznać 2. (under spell) [garden, sword] zaczarowany 3. (delightful) [place] czarowny some enchanted evening pewnego czarownego wieczoru

enchanter
n czarodziej m, -ka f

enchanting
adj [person, smile] czarujący [place, sight, smile] uroczy, czarowny

enchantingly
adv [sing, smile, dance] czarująco, czarownie [beautiful, pretty] zachwycająco [located] uroczo

enchantment
n 1. (great charm) urok m, czar m, powab m (enraptured condition) oczarowanie n, zachwyt m the garden has lost all/none of its enchantment (for her) (dla niej) ogród utracił cały swój urok/nie stracił nic ze swego uroku 2. (spell) czar m, urok m to place an enchantment on sb rzucić na kogoś czar or urok 3. (use of magic) czary plt

enchantress
n 1. (sorceress) czarodziejka f 2. fig uwodzicielka f

enchilada
n 1. Culin enchilada f 2. US infml big enchilada gruba ryba f

encircle
vt [troops] okrąż|yć, -ać [army, area] [troops, police, fence,] ot|oczyć, -aczać [person, building, area] [belt, bracelet] opas|ać, -ywać [waist, ankle] (hem in) osacz|yć, -ać [person, animal] Moscow is encircled by or with a ring road Moskwę opasuje obwodnica he encircled me in his arms otoczył mnie ramionami, objął mnie

encirclement
n Mil okrążenie n to break out of encirclement wyrwać się z okrążenia

encircling
adj [troops, fence, trees] otaczający [manoeuvre] okrążający

encl.
n = enclosure zał. m (załącznik) adj = enclosed w załączeniu

enclave
n enklawa f

enclitic
Ling n enklityka f adj enklityczny

enclose
vt 1. (surround) ot|oczyć, -aczać (with or by sth czymś) (with fence, wall) ogr|odzić, -adzać (with or by sth czymś) [casing, shell] mieścić w sobie to enclose a sentence in brackets ująć zdanie w nawias 2. (confine) zam|knąć, -ykać (in or within sth w czymś) to enclose sb within four walls zamknąć kogoś w czterech ścianach 3. (insert in letter) załącz|yć, -ać (in or with sth do czegoś) a cheque for 10 pounds is enclosed w załączeniu czek na 10 funtów I'll enclose your letter with mine włożę twój list do koperty wraz z moim a letter enclosing a cheque list wraz z czekiem please find enclosed... w załączeniu przesyłamy...

enclosed
adj [shelter, passage] osłonięty [bath, appliance] obudowany [life] klasztorny [garden] ogrodzony enclosed order Relig zakon klauzurowy enclosed space przestrzeń zamknięta

enclosure
n 1. (space) miejsce n odgrodzone (for animals) zagroda f (at zoo) wybieg m (at sports grounds) sektor m (for racehorses) padok m 2. (fence) ogrodzenie n 3. (action) (of field, garden, land) (o)grodzenie n 4. (document) załącznik m 5. GB Hist grodzenie n 6. Relig klauzura f

encode
vt za|kodować, za|szyfrować [message] Comput za|kodować to be encoded in(to) a secret cipher zostać zapisanym tajnym kodem

encoder
n Comput koder m, urządzenie n kodujące Ling czynny użytkownik m języka

encoding
n kodowanie n

encomium
n (pl -miums, -mia) fml panegiryk m (to sb/sth sławiący kogoś/coś) enkomion m ra

encompass
vt 1. (take in) ob|jąć, -ejmować [range of subjects, activities, aspects] (mentally) ogarn|ąć, -iać no one mind can encompass the whole of human knowledge żaden umysł nie jest w stanie ogarnąć całości wiedzy ludzkiej 2. (cover) [empire, forest] zaj|ąć, -mować, ob|jąć, -ejmować [surface, area, acres] 3. (encircle, envelop) [fence, enemy, wilderness] ot|oczyć, -aczać to encompass sb with protection otoczyć kogoś opieką

encore
n 1. (extra piece) bis m to play/sing an encore zagrać/zaśpiewać na bis the band gave three encores zespół bisował trzy razy 2. (demand) wołanie n o bis to get or receive an encore być wywoływanym do bisowania excl bis! vt wywoł|ać, -ywać (kogoś) do bisowania [performer, rock band]

encounter
n 1. (meeting) spotkanie n (with sb z kimś) (experience) kontakt m, zetknięcie się n (with sth z czymś) a chance encounter przypadkowe spotkanie through a chance encounter dzięki przypadkowemu spotkaniu casual sexual encounters przypadkowe kontakty seksualne his frequent encounters with the law jego częste zatargi or kłopoty z prawem my first encounter with the works of Tennyson moje pierwsze zetknięcie się z dziełami Tennysona I had a close encounter with a lamppost hum wpadłem na latarnię miałem niemiłą przygodę z latarnią, latarnia stanęła mi na drodze hum 2. Mil potyczka f Sport spotkanie n vt 1. (come across) napot|kać, -ykać, spot|kać, -ykać [person] (briefly) nat|knąć, -ykać się na (kogoś) 2. (experience) natrafi|ć, -ać na (coś) [resistance] doświadcz|yć, -ać (czegoś) [setback] sta|nąć, -wać wobec (czegoś) [new experience, danger, problem] spot|kać, -ykać się z (czymś) [opposition] napot|kać, -ykać [difficulties] 3. Sport zmierzyć się z (kimś) [person]

encounter group
n Psych grupa f terapeutyczna

encourage
vt 1. (give hope, courage) doda|ć, -wać (komuś) otuchy (reassure) po|działać zachęcająco na (kogoś) we haven't been encouraged by or at the response so far dotychczasowy odzew nie jest zbyt zachęcający to encourage sb to do sth zachęcić kogoś do zrobienia czegoś she encouraged me to try again zachęcała mnie, żebym spróbował jeszcze raz these observations encouraged him in his belief that... te obserwacje utwierdziły go w przekonaniu, że... 2. (make bold) ośmiel|ić, -ać, zachęc|ić, -ać [person] don't encourage him in bad habits nie namawiaj go do złego if you're too lenient you simply encourage them to misbehave jeśli będziesz zbyt pobłażliwy, rozzuchwalą się don't laugh at his jokes, it'll only encourage him! nie śmiej się z jego dowcipów, bo tylko go prowokujesz! 3. (support) pobudz|ić, -ać [activity, initiative] (make more likely) sprzyjać (czemuś) [growth, speculation, investment] po|działać pobudzająco na (coś) [industry]

encouragement
n 1. (support, inducement) zachęta f (of sb ze strony kogoś) (to sb dla kogoś) she needed no encouragement nie trzeba było jej zachęcać or namawiać with no encouragement from me bez żadnej zachęty z mojej strony 2. (heartening) otucha f to give encouragement to sb, to be an encouragement to sb dodawać komuś otuchy 3. (stimulating) popieranie n (of sth czegoś) poparcie n (of sth dla czegoś)

encouraging
adj 1. (promising) [progress, sign] zachęcający, wiele obiecujący 2. (giving courage, hope) [news, words] krzepiący, pokrzepiający you might sound a bit more encouraging! mógłbyś okazać trochę więcej entuzjazmu!

encouragingly
adv [say, smile] krzepiąco, pokrzepiająco [improve, rise] w sposób wiele obiecujący complaints are encouragingly few skarg jest niewiele, co napawa optymizmem an encouragingly high percentage wysoki procent, dobrze wróżący na przyszłość

encroach
vi 1. to encroach on sth (intrude on) [vegetation] zar|osnąć, -astać coś [desert, route] [sea] podmy|ć, -wać coś, wrzynać się w coś [land] [enemy] narusz|yć, -ać granicę czegoś, w|edrzeć, -dzierać się na terytorium czegoś [country] (from all sides) osacz|yć, -ać coś his shed encroaches on our property jego szopa wchodzi na nasz teren to encroach on sb's territory or turf fig wchodzić komuś w paradę to encroach on sb's time zabierać komuś czas 2. to encroach on sth (infringe on) narusz|yć, -ać coś [rights, privacy, autonomy] 3. (approach) [middle age] zbliż|ać, -yć się

encroachment
n 1. (of vegetation) wdzieranie się n (on sth na teren czegoś) (of sea) podmywanie n (on sth czegoś) (by enemy) naruszanie n granicy (on sth czegoś) the sea is making gradual encroachments on the coastline morze stopniowo podmywa brzeg 2. (on rights, privacy) naruszenie n (on sth czegoś) encroachments on sb's time zabieranie komuś czasu

encrust
vt to be encrusted with sth być inkrustowanym czymś [jewels] być bogato zdobionym czymś [ornaments] być pokrytym skorupą czegoś [mud, dried blood] być pokrytym warstwą czegoś [moss, snow]

encrustation
n 1. (of jewels) inkrustacja f 2. (of earth, blood, ice) skorupa f

encrypt
vt za|kodować, za|szyfrować [message] Telcom za|kodować this channel is encrypted to jest kanał kodowany

encryption
n Telcom kodowanie n

enculturation
n akulturacja f

encumber
vt 1. (burden) to encumber sb with sth obarcz|yć, -ać czymś [duties, family, baggage] obciąż|yć, -ać kogoś czymś [debts, mortgage] 2. (hamper) przeszk|odzić, -adzać w (czymś) [efforts] za|tamować ruch (czegoś) [vehicle] [clothes] krępować [person] 3. (fill up) zastawi|ć, -ać [room, store] (with sth czymś) za|tarasować [street] (with sth czymś)

encumbrance
n 1. (burden) ciężar m, obciążenie n (to sb dla kogoś) 2. (hindrance) (to movement, to one's freedom) ograniczenie n (to sth czegoś) (to traffic) przeszkoda f (to sb/sth dla kogoś/czegoś) 3. Jur obciążenie n hipoteczne an estate free from encumbrance(s) posiadłość nieobciążona hipotecznie

encyclical
n encyklika f adj encykliczny

encyclop(a)edia
n encyklopedia f she's a walking encyclop(a)edia hum to chodząca encyklopedia

encyclop(a)edic
adj encyklopedyczny

encyclop(a)edist
n encyklopedysta m

end
n 1. (finish, final part) (of week, holiday, journey, game, story, sentence) koniec m, zakończenie n (of journey) kres m 'The End' (of film, book) "Koniec" at or towards the end of the summer/story pod koniec lata/opowiadania by the end of the week/year do końca tygodnia/roku it'll be ready by the end of the month będzie gotowe do końca miesiąca to put an end to sth, to bring sth to an end położyć kres czemuś to get to the end of sth s|kończyć coś to come to an end [patience, resources] skończyć się, wyczerpać się [holiday, war] dobie|c, -gać końca to be at an end [patience, resources] kończyć się, wyczerpywać się, być na wyczerpaniu I'm at the end of my strength sił mi już brak, nie mam więcej siły in the end I went home ostatecznie or w końcu poszedłem do domu in the end, at the end of the day (all things considered) ostatecznie, w ostatecznym rozrachunku, koniec końców it's the end of the line or road for the project to koniec całego przedsięwzięcia for days/months on end całymi dniami/miesiącami there is no end to his talent ma wyjątkowy talent no end of letters/people nieprzebrane mnóstwo listów/ludzi he went to no end of trouble to do it zadał sobie ogromny trud, żeby to zrobić this will please her no end ogromnie ją to ucieszy that really is the end! infml to szczyt wszystkiego! infml you really are the end! infml rzadki z ciebie okaz! infml I'm not going and that's the end of that! nigdzie nie idę i na tym koniec or i już! he stood her up once and that was the end of him raz wystawił ją do wiatru i to był jego koniec infml just give him the money and let that be an end of or to it! daj mu pieniądze i niech wreszcie będzie z tym koniec! we'll never hear the end of this to się nigdy nie skończy he's a thief - end of story! to złodziej i kwita! 2. (extremity) (of rope, stick, queue, road, table) koniec m (of nose, tail) koniuszek m, czubek m (of area) kraniec m, kres m (of rope, cable for attachment) końcówka f at/on the end of the road przy/na końcu drogi at or on the end of the nose na końcu or czubku nosa at the end of the garden na krańcu ogrodu the northern end of the town północny kraniec miasta the front/back end of the car przód/tył samochodu the third from the end trzeci od końca from one end to another od początku do końca from one end of the country to the other od krańca do krańca kraju, jak kraj długi i szeroki from end to end od końca do końca we put the tables end to end zestawiliśmy stoły krótszymi bokami he doesn't know one end of the engine from the other fig nie ma zielonego pojęcia o silnikach infml to stand sth on (its) end postawić coś na sztorc that experience stood my previous ideas on end to doświadczenie kompletnie zachwiało moje dotychczasowe przekonania I went end over end down the slope US stoczyłem się ze zbocza I'm always end man when it comes to promotion US jestem zawsze na szarym końcu, jeśli chodzi o awans 3. (part, side) strona f she takes care of the business/advertising end ona zajmuje się stroną handlową/promocyjną things are fine at my/this end u mnie/tutaj wszystko jest w porządku how does it look from your end? jak to wygląda z twojego punktu widzenia? to keep one's end of the bargain dotrzymać umowy there was silence at the other end (in telephone conversation) po drugiej stronie zapanowała cisza 4. (of scale, spectrum) koniec m at the lower end of the social scale na dole drabiny społecznej at the top end of the market [commodity] należący do towarów najwyższej jakości this suit is from the cheaper or bottom end of the range ten garnitur należy do najtańszych z asortymentu 5. (aim) cel m to this or that end, with this end in view w tym celu for political ends dla celów politycznych to use sth for one's own ends wykorzystywać coś dla własnych celów an end in itself cel sam w sobie a means to an end środek do osiągnięcia celu does the end justify the means? czy cel uświęca środki? 6. (remaining part) (of rope, string) kawałek m (of meat) resztka f candle end ogarek cigarette end niedopałek (papierosa) 7. Sport pole n to change ends zmienić pole at the Saints' end na polu drużyny Saints 8. (death, destruction) koniec m, kres m (życia) to meet one's end [person] zakończyć życie, dokonać żywota liter they met a violent end umarli śmiercią gwałtowną to be nearing one's end zbliżać się do kresu życia to come to a bad or sticky end źle skończyć and that was the end of her i taki był jej koniec modif [carriage] ostatni [house, seat] z brzegu vt s|kończyć, zak|ończyć, -ańczać [strike, war, search, meeting, programme, match] położyć, kłaść kres (czemuś) [friendship, marriage, rumour] he ended his speech with the following words... zakończył przemówienie następującymi słowami... he ended his own life, he ended it all skończył ze sobą he ended his days in hospital dokonał żywota or swych dni w szpitalu liter they ended the day in a restaurant na zakończenie dnia poszli do restauracji we ended the first half ahead po pierwszej połowie mieliśmy prowadzenie or byliśmy na prowadzeniu the sale to end all sales wyprzedaż, jakiej jeszcze nigdy przedtem nie było wyprzedaż nad wyprzedaże vi 1. (finish in time) [day, career, meeting, relationship, book, war] s|kończyć się, zak|ończyć, -ańczać się [agreement, contract] wygas|nąć, -ać the concert ends at eleven koncert kończy się o jedenastej to end in sth skończyć or zakończyć się czymś [divorce, failure, tragedy] it ended in a fight/in victory skończyło się bójką/zwycięstwem it will all end in tears skończy się płaczem, źle się skończy to end with sth kończyć się czymś the film ends with the heroine dying film kończy się śmiercią bohaterki it always ends with me apologizing to zawsze ja muszę w końcu przepraszać the word ends in or with an 'x' słowo kończy się literą or na literę "x" where will it all end? czym się to wszystko skończy?, do czego to wszystko doprowadzi? 2. (finish in space) [line, path, queue] s|kończyć się end up: end up [sth] s|kończyć to end up (as) president/winner zostać prezydentem/zwycięzcą to end up alcoholic skończyć jako alkoholik he ended up poor/rich (when he died) umarł jako bogacz/biedak I don't know how he'll end up nie wiem, co z niego będzie I ended up (by) doing it myself skończyło się na tym, że sam to zrobiłem, koniec końców sam to zrobiłem to end up in London znaleźć się w Londynie to end up in hospital/prison trafić do szpitala/więzienia, wylądować w szpitalu/więzieniu infml that boy will end up in serious trouble ten chłopak będzie miał poważne kłopoty to end up with a contract/prize zdobyć kontrakt/nagrodę to end up nowhere niczego nie osiągnąć all's well that ends well wszystko dobre, co się dobrze kończy to get one's end away vinfml spuścić się vulg to keep one's end up infml trzymać się, nie dawać się nie pękać infml

end matter
n Publg aneksy m pl

end of term GB Sch
n koniec m semestru end-of-term modif [exam, report] semestralny [ball, party] na zakończenie semestru

end product
n Comm produkt m końcowy fig wynik m końcowy

end result
n wynik m or rezultat m końcowy

end table
n US niski stolik m (ustawiany przy stole)

end user
n Comm, Comput użytkownik m końcowy

endanger
vt zagr|ozić, -ażać (komuś/czemuś) [health, life] stanowić zagrożenie dla (kogoś/czegoś) [environment, species] za|szkodzić (komuś/czemuś), nara|zić, -żać na szwank [career, interests, prospects] an endangered species gatunek zagrożony (wymarciem) fig hum gatunek na wymarciu fig

endear
vt to endear sb to sb zjedn|ać, -ywać komuś kogoś his humour endeared him to the public jego poczucie humoru zjednało mu publiczność, poczuciem humoru zjednał sobie publiczność what endears her to me is her honesty ujmuje mnie w niej uczciwość vr to endear oneself to sb zaskarbić sobie sympatię kogoś

endearing
adj [habit, personality, smile, quality] ujmujący [remark, child, smile] uroczy there is nothing very endearing about him nie ma w nim nic szczególnie sympatycznego

endearingly
adv [smile, remark, compliment] uroczo [honest, simple] ujmująco [loyal] wzruszająco [look] rozbrajająco endearingly, she remembered what flowers I liked to było takie miłe, że pamiętała, jakie kwiaty lubię

endearment
n (word) czułe słowo n (gesture) czułości f pl terms or words of endearment czułe słówka, czułostki, czułości

endeavor
GB zob. endeavour

endeavour
US n 1. (attempt) próba f (to do sth zrobienia czegoś) staranie n, wysiłek m (to do sth żeby coś zrobić) to make an endeavour or endeavours to do sth/at doing sth próbować or usiłować or starać się coś zrobić he made every endeavour to help robił wszystko, żeby pomóc, dokładał wszelkich starań, żeby pomóc despite our best endeavours pomimo naszych usilnych starań or ogromnych wysiłków in a last endeavour to end the strike, the management... podejmując ostatnią próbę zakończenia strajku, dyrekcja... 2. (striving) dążenia n pl the futility of all human endeavour daremność wszelkich ludzkich poczynań a new field of human endeavour nowa dziedzina działalności ludzkiej 3. (project) przedsięwzięcie n vt to endeavour to do sth (make an effort) po|starać się coś zrobić (try hard) usiłować coś zrobić, s|próbować coś zrobić

endemic
n endemia f adj endemiczny malaria is endemic in or to this region malaria jest chorobą endemiczną w tym regionie poverty is endemic in or to this region ubóstwo jest powszechne w tym regionie

endgame
n Games końcówka f (partii, rozgrywki)

ending
n 1. (of book, play, film) zakończenie n I prefer films with happy endings wolę filmy z happy endem wolę filmy, które dobrze się kończą 2. Ling końcówka f verb endings końcówki czasownikowe

endive
n 1. (curly) endywia f 2. US (also French endive) cykoria f

endless
adj 1. (unlimited) [energy, patience, stock] niewyczerpany [attempts, possibilities] niezliczony [choice] nieskończony, nieograniczony to go to endless trouble to do sth zadawać sobie ogromny trud, żeby coś zrobić 2. (interminable) [argument, search, job] niekończący się, wieczny [list, line, road] nieskończenie długi [desert] bezkresny to ask endless questions zadawać bez końca pytania 3. Tech [belt, chain] bez końca

endlessly
adv 1. (infinitely) [generous, patient, tolerant] nieskończenie, bezgranicznie [extend, stretch] w nieskończoność the plain stretched out endlessly before us przed nami rozciągała się bezkresna równina 2. (incessantly) [chatter, talk] bez końca, bez ustanku (time and time again) [try, argue] wiecznie

endline
n US Sport linia f końcowa (boiska)

endmost
adj (nearest the end) ostatni (most distant) najdalszy

endocarditis
n zapalenie n wsierdzia

endocardium
n (pl -cardia) wsierdzie n

endocarp
n Bot endokarp m

endocrine
adj [gland] wewnątrzwydzielniczy, dokrewny [disorder, system] hormonalny

endocrinologist
n endokrynolog m

endocrinology
n endokrynologia f

endogamous
adj endogamiczny

endogamy
n endogamia f

endogenous
adj endogeniczny, endogenny

endolymph
n endolimfa f, śródchłonka f

endometriosis
n gruczolistość f śródmaciczna, endometrioza f

endometrium
n (pl -metria) śluzówka f maciczna, endometrium n

endomorph
n endomorfik m

endorphin
n endorfina f

endorse
vt 1. (give support) udziel|ić, -ać poparcia (komuś/czemuś), wyra|zić, -żać aprobatę dla (kogoś/czegoś) [action, candidate] 2. (approve) zatwierdz|ić, -ać [document, will, invoice] she has been endorsed by the mayor jej kandydatura została zatwierdzona przez burmistrza 3. Comm (advertise) lansować [product, brand] 4. Fin podpis|ać, -ywać na odwrocie [cheque] indosować fml 5. GB Aut odnotować wykroczenie na prawie jazdy to have one's driving licence endorsed otrzymać punkty karne (za wykroczenie drogowe)

endorsement
n 1. (of action, policy) aprobata f (of sth czegoś) (of candidate) poparcie n (of sb dla kogoś) 2. (of document, will, invoice) zatwierdzenie n 3. (of product) lansowanie n 4. (of cheque) podpis m na odwrocie indos m fml 5. GB Aut adnotacja f, wpis m (o wykroczeniu drogowym) he has had two endorsements for speeding dwukrotnie otrzymał punkty karne za przekroczenie prędkości

endoscope
n wziernik m, endoskop m

endoscopy
n endoskopia f, wziernikowanie n

endoskeleton
n kościec m wewnętrzny

endothermic
adj endotermiczny

endow
vt 1. (provide income for) wspom|óc, -agać finansowo [charity, hospital, school] (establish by providing funds) u|fundować [prize, hospital bed, academic post] to endow a hospice with Ł1 million zapisać hospicjum milion funtów 2. (bestow) obdarz|yć, -ać [person, animal] (with sth czymś) to be endowed with sth być obdarzonym czymś [ability, talent, attribute] być wyposażonym w coś [facilities] she is well endowed infml ona ma czym oddychać infml hum he is well endowed infml ten to ma się czym pochwalić, natura mu nie poskąpiła hum

endowment
n 1. (providing for) (of school, hospital, charity) dotowanie n, dofinansowywanie n (establishing) (of prize, hospital bed, academic post) ufundowanie n 2. (money, property) darowizna f capital endowment wyposażenie kapitałowe 3. (talent, ability) przyrodzony dar m (ability) uzdolnienie n

endowment insurance
n ubezpieczenie n na życie z rentą kapitałową

endowment mortgage
n hipoteka f spłacana z wypłaty ubezpieczenia na życie

endowment policy
n = endowment insurance

endpaper
n Publg wyklejka f, forzac m

endue
vt fml to endue sb with sth obdarz|yć, -ać kogoś czymś [attribute, quality] przyda|ć, -wać komuś czegoś [importance] to be endued with an aura of mystery być otoczonym aurą tajemniczości

endurable
adj [pain, life] znośny [ordeal, hardship] możliwy do zniesienia scarcely endurable prawie nie do zniesienia the noise/pain was no longer endurable hałas/ból stał się nie do zniesienia, hałasu/bólu nie dało się dłużej znieść

endurance
n (physical) wytrzymałość f, odporność f (of sth na coś) to test sb's powers of endurance to the full wystawić wytrzymałość kogoś na ciężką próbę to show great powers of endurance wykazać niezwykłą odporność or wytrzymałość past or beyond (all) endurance [rudeness, pain] nie do zniesienia to provoke sb beyond endurance doprowadzić kogoś do ostateczności

endurance test
n Sport, Mil sprawdzian m wytrzymałości Aut, Aviat test m wytrzymałościowy Tech (of material) próba f zmęczeniowa hum ciężka próba f

endure
vt 1. (suffer) zn|ieść, -osić [hardship, pain, suffering] wy|cierpieć [poverty] the country had endured ten years of constant war kraj wycierpiał 10 lat ciągłej wojny the firm endured heavy financial losses firma poniosła duże straty finansowe 2. (tolerate) zn|ieść, -osić [behaviour, person, sight] I can't endure seeing or to see children suffer nie mogę znieść widoku cierpiących dzieci 3. (withstand) przetrzym|ać, -ywać [attack] zn|ieść, -osić [imprisonment] vi (last) [love, memory] prze|trwać I don't think I can endure much longer chyba już dłużej nie wytrzymam

enduring
adj [memories, influence, peace] trwały [government, regime] stabilny [tradition, poverty, agony, friendship] długotrwały [pain, shortages] uporczywy, ciągły [fame] nieprzemijający

enduringly
adv [popular, influential, stubborn] stale, niezmiennie

endways
adv US 1. (upright) pionowo, na sztorc 2. (lengthwise) [look] z boku 3. (end to end) końcami do siebie

endwise
adv = endways

enema
n Med lewatywa f enema f ra to give sb an enema zrobić komuś lewatywę

enemy
n 1. (adversary) wróg m he's my worst/deadly enemy on jest moim największym/śmiertelnym wrogiem ignorance is the enemy of progress niewiedza jest wrogiem postępu to make enemies na|robić or napytać sobie wrogów to make an enemy of sb uczynić or zrobić sobie z kogoś wroga his arrogance made him many enemies przez arogancję narobił sobie wielu wrogów public enemy number one wróg publiczny numer jeden the enemy within wróg wewnętrzny piąta kolumna fig I wouldn't wish such a fate on my worst enemy nie życzyłbym takiego losu najgorszemu wrogowi he is his own worst enemy on jest sam swoim największym wrogiem 'know your enemy' (as advice) "trzeba mieć rozeznanie przeciwnika" 2. Mil the enemy (+ v sg/pl) nieprzyjaciel m, wróg m the enemy was or were forced back nieprzyjaciel został zmuszony do odwrotu to go over to the enemy przejść na stronę wroga fig przejść na stronę przeciwnika modif [forces, aircraft, territory] nieprzyjacielski wraży liter [propaganda] wrogi the enemy agents agenci wroga enemy alien obywatel wrogiego państwa killed by enemy action zabity przez nieprzyjaciela or wroga under enemy occupation pod okupacją nieprzyjaciela enemy-occupied territory obszar zajęty or okupowany przez wroga

energetic
adj 1. (full of life) [person] energiczny [politician, manager] dynamiczny [old man] żwawy, dziarski [child, dog] żywy, ruchliwy I'm not feeling very energetic today brak mi dziś energii 2. (requiring energy) [exercise] forsowny [vacation] aktywny jogging is too energetic for me jogging jest dla mnie zbyt forsowny 3. (vigorous) [administration, campaign, reforms] dynamiczny [measures] zdecydowany, energiczny [denial, refusal] stanowczy [protest] energiczny, gwałtowny [debate] ożywiony

energetically
adv [work, exercise, act] energicznie, z energią [dance] z werwą, z wigorem [argue, speak] ze swadą [deny] stanowczo [promote, publicize] z rozmachem to stride energetically kroczyć energicznie or zamaszyście

energetics
n Phys (+ v sg) energetyka f

energize
vt 1. (invigorate) [food, medicine, rest] wzm|ocnić, -acniać [person, body] [challenge] pobudz|ić, -ać do działania [person] pobudz|ić, -ać [mind] 2. Elec zasil|ić, -ać energią

energizer
n (drink) napój m energetyczny

energizing
adj [foods, vitamins] wzmacniający [shower] orzeźwiający [influence, work] mobilizujący

energy
n 1. (strength, vitality) energia f, siła f to work off surplus energy spalać nadmiar energii to be full of energy być pełnym energii, tryskać energią to have the energy to do sth mieć siły coś zrobić to focus one's energies on sth skoncentrować energię or siły na czymś to devote all one's energies to sth/to doing sth poświęcić całą energię or wszystkie siły na coś/na zrobienie czegoś it would be a waste of time and energy szkoda czasu i energii to save one's energy oszczędzać siły 2. (power, fuel) energia f nuclear/solar energy energia atomowa/słoneczna to save/waste energy oszczędzać/marnować energię the Department of Energy Ministerstwo Energetyki Energy Secretary or Minister minister do spraw energetyki 3. Phys energia f kinetic/potential energy energia kinetyczna/potencjalna modif [band, gap] energetyczny [crisis] paliwowy

energy audit
n ocena f zużycia energii

energy consumption
n zużycie n energii

energy efficiency
n sprawność f watogodzinowa

energy level
n Phys poziom m energetyczny

energy resources
npl zasoby m pl energetyczne

energy saving
n oszczędność f energii energy-saving adj [device] energooszczędny energy saving measures metody ograniczenia zużycia energii

energy-consuming
adj energochłonny

enervate
vt osłab|ić, -iać, pozbawi|ć, -ać (kogoś) sił he was enervated by his long illness/by heat był osłabiony długą chorobą/upałem

enervating
adj [illness] wycieńczający [atmosphere, heat] męczący

enfeeble
vt wycieńczy|ć, -ać [person] osłabi|ć, -ać [memory, nation, economy] enfeebled by age and illness zniedołężniały z powodu podeszłego wieku i choroby

enfeeblement
n osłabienie n fig niemoc f

enfilade
Mil n ogień m flankowy or skrzydłowy amfilada f dat vt ostrzel|ać, -iwać (kogoś) ogniem flankowym

enfold
vt 1. (embrace) ob|jąć, -ejmować to enfold sb in or with one's arms wziąć kogoś w ramiona 2. (envelop) [smell] owi|onąć, -ewać [mist, darkness] spowi|ć, -jać

enforce
vt 1. (make effective) wprowadz|ić, -ać w życie [rule, policy, decision] (cause to be obeyed) wy|egzekwować [court order, payment, discipline] 2. (impose by force) narzuc|ić, -ać [rule] wymu|sić, -szać [obedience, discipline] to enforce sth on sb zmusić kogoś do czegoś to enforce silence on sb zmusić kogoś do milczenia to enforce one's will narzucić swoją wolę 3. (strengthen) stanowić potwierdzenie (czegoś), przemawiać za (czymś) [opinion, theory]

enforceable
adj możliwy do wyegzekwowania Jur [law, ruling, decision] wykonalny the rule is not enforceable tego przepisu nie da się wyegzekwować

enforced
adj [idleness, isolation, resignation, abstinence] przymusowy [discipline] narzucony

enforcement
n (of law, policy, decision) wprowadzanie n w życie (of regulation, discipline) egzekwowanie n enforcement of obedience zmuszanie do posłuszeństwa modif enforcement action, enforcement measures Jur środki przymusu enforcement agencies US organy ścigania

enfranchise
vt 1. (grant right to vote to) nada|ć, -wać (komuś) prawo wyborcze (give political rights to) przyzna|ć, -wać (komuś) prawa polityczne 2. (emancipate) wyzw|olić, -alać [slave] (under feudal system) uw|olnić, -alniać od poddaństwa [serf] (give land to) uwłaszcz|yć, -ać

enfranchisement
n 1. Pol (by right to vote) nadanie n prawa wyborczego (by giving equal rights) równouprawnienie n, zrównanie n w prawach 2. (emancipation) (of slave) wyzwolenie n (of peasants) uwolnienie n od poddaństwa (by giving land) uwłaszczenie n

engage
vt 1. fml (interest, attract) za|interesować [person] przyciąg|nąć, -ać [attention] wzbudz|ić, -ać [interest, sympathy] zaj|ąć, -mować [imagination, thoughts] to engage sb in conversation zająć kogoś rozmową, nawiązać z kimś rozmowę to be engaged in conversation być zajętym rozmową to be otherwise engaged mieć inne zobowiązania 2. (involve) to engage sb in sth wciąg|nąć, -ać kogoś do czegoś [conspiracy, struggle] to be engaged in sth zajmować się czymś [activity, research] być zaangażowanym w coś, zaangażować się w coś [conspiracy, struggle] to be engaged in discussions/negotiations brać udział w rozmowach/negocjacjach, prowadzić rozmowy/negocjacje 3. (employ) zatrudni|ć, -ać, za|angażować [lawyer, interpreter, cleaner] to engage sb as a governess zatrudnić or zaangażować kogoś w charakterze guwernantki to engage sb to decorate the house zatrudnić kogoś do remontu domu to engage sb's services skorzystać z usług kogoś 4. Mech włącz|yć, -ać [clutch, gear] sprząc, sprzęg|nąć, -ać [cog-wheels, parts of machine] 5. Mil zetrzeć, ścierać się z (kimś, czymś) [troops, army] 6. dat (book) za|rezerwować [room, table] vi fml 1. (take part) to engage in sth zaj|ąć, -mować się czymś [activity, research, gossip] za|angażować się w coś [campaign, controversy, dubious business] pod|jąć, -ejmować [dialogue, discussion, polemic] 2. (deal with) to engage with sb/sth po|radzić sobie z kimś/czymś [problem, situation, critics] 3. Mil to engage with sb/sth nawiąz|ać, -ywać walkę z kimś/czymś [army, troops, forces] to engage in combat/hostilities podjąć walkę/działania wojenne 4. arch (pledge) to engage to do sth poprzysi|ąc, -ęgać, że się coś zrobi liter 5. Mech [clutch] w|ejść, -chodzić [cog-wheel] zazębi|ć, -ać się [automatic lock] zask|oczyć, -akiwać

engaged
adj 1. (before marriage) zaręczony to be engaged być zaręczonym (to sb z kimś) to get engaged zaręczyć się (to sb z kimś) we were engaged for three years before getting married byliśmy zaręczeni przez trzy lata, zanim pobraliśmy się the engaged couple narzeczeni 2. [line, number, taxi, toilet] zajęty

engaged tone
n GB sygnał m zajęty I keep getting an engaged tone numer jest ciągle zajęty

engagement
n 1. fml (appointment) (umówione) spotkanie n (of performer, artist) występ m (arrangement to do sth) zobowiązania n pl a prior or previous engagement wcześniejsze zobowiązania/wcześniej umówione spotkanie official or public engagements oficjalne spotkania or obowiązki I have a dinner engagement on Friday jestem umówiony na kolację w piątek 2. (before marriage) (pledge) zaręczyny plt (period) narzeczeństwo n to break off one's engagement zerwać zaręczyny 3. Mil (battle) bitwa f, potyczka f (with sb/sth z kimś/czymś) 4. (employment) zatrudnienie n, zaangażowanie n (of artist, performer) angaż m 5. arch fml (promise) zobowiązanie n (to do sth (do) zrobienia czegoś)

engagement book
n terminarz m (small) terminarzyk m

engagement diary
n = engagement book

engagement ring
n pierścionek m zaręczynowy

engaging
adj [person, manner, smile] ujmujący, sympatyczny [concept, novel, play] ciekawy, zajmujący

engagingly
adv [behave, smile] ujmująco [write] ciekawie, zajmująco

engender
vt [conditions, event] być źródłem (czegoś), z|rodzić [conflict, feeling] we are trying to engender a sense of responsibility in young people staramy się wyrobić poczucie obowiązku w młodych ludziach

engine
n 1. (motor) silnik m, motor m steam engine maszyna parowa jet engine silnik odrzutowy to be the engine of change fig być motorem zmian fig 2. Rail (locomotive) lokomotywa f diesel engine lokomotywa spalinowa steam engine lokomotywa parowa, parowóz to sit facing/with one's back to the engine siedzieć przodem/tyłem do kierunku jazdy 3. Hist engine of war machina f oblężnicza

engine driver
n Rail maszynista m

engine failure
n defekt m silnika

engine house
n US 1. Rail lokomotywownia f, parowozownia f 2. (for fire engine) remiza f strażacka

engine oil
n olej m silnikowy

engine room
n Tech maszynownia f the engine room of the economy fig siła napędowa gospodarki

engine shed
n GB Rail lokomotywownia f, parowozownia f

engineer
n 1. (graduate) inżynier m electrical/mechanical engineer inżynier elektryk/mechanik 2. (in factory) mechanik m, monter m (on ship) mechanik m chief engineer Naut pierwszy mechanik 3. (for maintenance) monter m, technik m heating/telephone engineer monter centralnego ogrzewania/sieci telefonicznej 4. Mil saper m, żołnierz m wojsk inżynieryjnych the (Royal) Engineers (królewskie) wojska inżynieryjne 5. US Rail maszynista m vt 1. (plot, contrive) u|knuć, ukartować [plot, revolt, scheme] doprowadz|ić, -ać do (czegoś) [success, truce] 2. (construct) s|konstruować

engineering
n 1. (subject, science) inżynieria f civil/chemical engineering inżynieria lądowa/chemiczna electrical engineering elektrotechnika a feat of engineering cud techniki 2. (industry) przemysł m maszynowy 3. (structure) konstrukcja f

engineering and design department
n Ind biuro n projektów (w zakładzie przemysłowym)

engineering company
n biuro n projektowania maszyn i urządzeń

engineering course
n kurs m (poli)techniczny

engineering degree
n Univ dyplom m inżyniera

engineering department
n Univ wydział m inżynieryjny

engineering drawing
n rysunek m techniczny maszynowy

engineering factory
n = engineering works

engineering industry
n przemysł m maszynowy

engineering science
n Univ inżynieria f

engineering student
n Univ student m, -ka f wydziału inżynieryjnego

engineering worker
n robotnik m przemysłu maszynowego

engineering works
n zakład m przemysłu maszynowego

english
n US (in billiards) podkręcenie n (bili) to put some english on a ball podkręcić bilę

engraft
vt zaszcze|pić, -piać [scion] (on sth na czymś) przeszcze|pić, -piać [piece of skin] to engraft sth in sb fig zaszczepić or wszczepić coś komuś

engram
n ślad m pamięciowy, engram m

engrave
vt 1. (carve) wy|grawerować, wy|ryć, rytować [words, design, inscription] ozd|obić, -abiać (coś) rytem or grawerunkiem [metal, stone] the bracelet was engraved with her name na bransolecie było wyryte or wygrawerowane jej imię the words were engraved on or in his memory fig te słowa wryły mu się w pamięć his face will be engraved on my mind forever fig na zawsze zapamiętam jego twarz 2. Print odbi|ć, -jać (coś) z płyty graficznej [characters, design]

engraver
n grawer m, -ka f, rytownik m

engraving
n 1. (process) grawerowanie n (art) grawerstwo n 2. (design) grawerunek m 3. (print) grafika f (old) sztych m grawiura f dat wood engraving drzeworyt steel engraving staloryt

engraving plate
n płyta f graficzna

engross
vt 1. za|absorbować [person] trzymać w napięciu [audience] to be engrossed in sth być pochłoniętym czymś [book, spectacle, work] być zaabsorbowanym czymś [problem, work] 2. Jur z|robić ostateczną redakcję (czegoś) [legal document] 3. US z|monopolizować [market]

engrossing
adj [book, programme] wciągający, zajmujący [problem, work] absorbujący

engrossment
n Jur ostateczna redakcja f

engulf
vt [sea, waves] pochł|onąć, -aniać [lava, mud, waves] zal|ać, -ewać [fire, emotion, panic] ogar|nąć, -niać [darkness, silence] zale|c, -gać w (czymś), zapa|ść, -dać w (czymś) [house, forest] revolution engulfed the country kraj ogarnęła rewolucja he was engulfed by hatred/grief ogarnęła go nienawiść/ogarnął go smutek

enhancement
n (of prospects, reputation) poprawa f (of rights, privileges, authority, power) rozszerzenie n, zwiększenie n (of status, pension, salary) podniesienie n (of beauty, quality) uwydatnienie n (of impression) spotęgowanie n

enharmonic
adj enharmoniczny

enigma
n zagadka f she's an enigma to me ona jest dla mnie zagadką

enigmatic
adj [smile] zagadkowy [statement] enigmatyczny [personality] tajemniczy don't be so enigmatic! nie bądź taki tajemniczy!

enigmatically
adv zagadkowo, enigmatycznie

enjambement
n Literat przerzutnia f enjambement m inv ra

enjoin
vt (order, urge) wymagać (czegoś) [discipline, obedience] (on sb od kogoś) nakaz|ać, -ywać [silence, discretion] (on sb komuś) zalec|ić, -ać [caution, discretion] (on sb komuś) to enjoin sb to do sth nakazać komuś coś zrobić or zrobienie czegoś to enjoin sb not to do sth, to enjoin sb from doing sth US zabraniać komuś coś zrobić or zrobienia czegoś

enjoy
vt 1. (get pleasure from) lubić [reading, swimming, sport, hobby] I enjoy cooking/gardening lubię gotować/pracę w ogródku don't worry, I'll enjoy looking after Robert nie martw się, z przyjemnością zajmę się Robertem she enjoys life ona kocha życie he knows how to enjoy life potrafi korzystać z życia I enjoyed the film/concert podobał mi się film/koncert I enjoyed my day in London spędziłem w Londynie bardzo przyjemny dzień I didn't enjoy the party źle się bawiłem na przyjęciu did you enjoy the holiday/weekend? czy miałeś udane wakacje/udany weekend? thank you for a wonderful evening, we really enjoyed it! dziękujemy za cudowny wieczór, naprawdę doskonale bawiliśmy się! the tourists are enjoying the good weather turyści korzystają z pięknej pogody enjoy your meal! smacznego! did you enjoy the meal? czy jedzenie ci smakowało? enjoy our hotel's excellent restaurant zapraszamy do naszej znakomitej restauracji hotelowej he enjoyed a meal/coffee in the restaurant zjadł posiłek/wypił kawę w restauracji 2. (benefit from) korzystać z (czegoś) [rights, privileges, benefit] cieszyć się (czymś) [good health, popularity] mieć [paid holiday, advantage] the film enjoyed great success film odniósł wielki sukces vi US enjoy! baw się dobrze! vr to enjoy oneself dobrze się bawić, przyjemnie spędzać czas to enjoy oneself doing sth z upodobaniem or z przyjemnością coś robić enjoy yourselves! bawcie się dobrze!

enjoyable
adj [activity, occasion, weekend] przyjemny, miły this was a very enjoyable film to był uroczy film

enjoyably
adv [chat, dine] miło, przyjemnie we spent the afternoon enjoyably down by the lake miło or przyjemnie spędziliśmy popołudnie nad jeziorem

enjoyment
n 1. (pleasure) przyjemność f, radość f to do sth for enjoyment robić coś dla przyjemności to get enjoyment from sth bardzo lubić coś, czerpać radość z czegoś to get enjoyment from doing sth z przyjemnością coś robić, znajdować przyjemność w robieniu czegoś she gets a lot of enjoyment from or out of reading czytanie sprawia jej ogromną przyjemność to spoil sb's enjoyment zepsuć komuś przyjemność much to our enjoyment ku naszej wielkiej radości, ku naszemu wielkiemu zadowoleniu 2. (enjoyable activity) przyjemność f golf and bridge are his main enjoyments golf i brydż to jego główne przyjemności 3. fml (of privileges, rights) korzystanie n (of sth z czegoś)

enlarge
vt 1. (make larger) powiększ|yć, -ać [area, building, breasts, capacity] zwiększ|yć, -ać [number, population, staff] rozszerz|yć, -ać [sphere of knowledge, influence, pupils] rozwi|nąć, -jać [business, firm, muscles] 2. Phot powiększ|yć, -ać, z|robić powiększenie (czegoś) [photograph, document] vi 1. (get bigger) [space, influence, majority] zwiększ|yć, -ać się [circle of friends, hole] powiększ|yć, -ać się [population, numbers] wzr|osnąć, -astać [business, firm] rozwi|nąć, -jać się 2. Med [liver, muscle] powiększ|yć, -ać się [pupil] rozszerz|yć, -ać się 3. (explain) to enlarge on sth rozwi|nąć, -jać [subject, theory] can you enlarge on what has already been said? czy możesz coś dodać do tego, co zostało już powiedziane? she did not enlarge on what she meant by 'unsuitable' nie sprecyzowała, co ma na myśli, mówiąc "nieodpowiedni" enlarged pp adj 1. Med [pore, pupil] rozszerzony [liver, muscle] przerośnięty, powiększony [tonsils] powiększony [joint] zgrubiały 2. [photograph] powiększony a new enlarged edition nowe, rozszerzone wydanie

enlargement
n 1. (increase in size) (of territory, empire, breasts) powiększenie n (of number, membership, capacity) zwiększenie n, rozszerzenie n (of influence, knowledge, opening) poszerzenie n (of business) rozwój m 2. Phot powiększenie n 3. Med (of liver, muscles, heart) przerost m, hipertrofia f (of pupils) rozszerzenie n (of joint) zgrubienie n

enlarger
n Phot powiększalnik m

enlighten
vt oświec|ić, -ać fml or iron [people, population] to enlighten sb on sth objaśnić komuś coś I'm waiting to be enlightened iron proszę mnie oświecić iron I tried to enlighten him as to the true state of affairs próbowałem mu wyjaśnić, jak się faktycznie sprawy mają I'm no more enlightened now than I was at the beginning wiem tyle, co na początku

enlightened
adj [person, mind] oświecony, światły [opinion, policy] postępowy [decision] mądry enlightened despotism despotyzm oświecony in these enlightened days, in this enlightened age iron w tych czasach postępu

enlightening
adj [book, conversation] pouczający

enlightenment
n (edification) oświecenie n (clarification) wyjaśnienie n (on sth czegoś) I turned to her for enlightenment zwróciłem się do niej, żeby mi wyjaśniła or żeby mnie oświeciła iron for your enlightenment gwoli wyjaśnienia Enlightenment prn the (Age of) Enlightenment oświecenie n, wiek m oświecenia Enlightenment modif [epoch, author] oświeceniowy

enlist
vt 1. Mil z|werbować to enlist sb in(to) the army zwerbować kogoś do wojska 2. fig z|werbować, pozysk|ać, -iwać [helpers, members, volunteers] zjedn|ać, -ywać sobie [supporters] to enlist sb's help/cooperation pozyskać pomoc/współpracę kogoś to enlist sb to do sth poprosić kogoś o pomoc w czymś or w zrobieniu czegoś vi Mil zaciąg|nąć, -ać się he enlisted in the navy zaciągnął się do marynarki wojennej

enlisted man
n US Mil szeregowy m, żołnierz m

enlistment
n 1. Mil zaciąg m, pobór m, werbunek m 2. fig (of volunteers) werbowanie n (of support) pozyskiwanie n

enliven
vt ożywi|ć, -ać [room, place, conversation] he enlivened his speech with some witty anecdotes okrasił przemówienie kilkoma dowcipnymi anegdotami

enmesh
vt to become enmeshed in sth zapląt|ać, -ywać się w coś [net, rope] u|wikłać się w coś [conflict] to be enmeshed in a family feud być uwikłanym w kłótnię rodzinną

enmity
n wrogość f (towards or for sb/sth w stosunku do kogoś/czegoś) personal/old enmities osobiste/dawne antagonizmy

ennoble
vt 1. nada|ć, -wać (komuś) tytuł szlachecki, nobilitować 2. fig uszlachetni|ć, -ać [person] kształcić, uwzniośl|ić, -ać [character, mind]

enological
adj US = oenological GB zob. oenological

enologist
n US = oenologist GB zob. oenologist

enology
n US = oenology GB zob. oenology

enormity
n 1. (of disaster, problem, responsibility, task) ogrom m (of crime) potworność f 2. fml (crime) haniebna or potworna zbrodnia f 3. (mistake) poważne uchybienie n

enormous
adj ogromny, olbrzymi an enormous amount of sth ogromna ilość czegoś an enormous number of people ogromna liczba ludzi it makes an enormous difference to kolosalna or ogromna różnica to his enormous delight ku jego wielkiej radości

enormously
adv [change, enjoy, vary] ogromnie [complex, rich] niezmiernie [big, long] niezwykle he is enormously fat jest niesamowicie gruby I like him enormously szalenie go lubię we enjoyed ourselves enormously bawiliśmy się doskonale I'm not enormously optimistic about your promotion prospects nie jestem zbytnim optymistą, jeśli chodzi o twoje szanse na awans

enough
pron, det dość (czegoś), dosyć (czegoś), wystarczająco dużo (czegoś) 'do you need any more chairs/paper' - 'no, I have enough' "czy potrzebujesz więcej krzeseł/papieru" - "nie, mam dosyć or wystarczająco dużo" will 10 be enough? czy wystarczy dziesięć? have you had enough to eat? najadłeś się?, nie będziesz głodny? I'll never go skiing again: one broken leg is enough! już nigdy nie pojadę na narty - jedno złamanie nogi wystarczy! they don't pay us enough płacą nam za mało that's enough for me, thank you dziękuję, tyle (mi) wystarczy you've had more than enough to drink dość już wypiłeś this cheese is delicious: I can't eat enough of it ten ser jest tak pyszny, że mogę go jeść i jeść I've had enough of him/of his rudeness mam go dość/mam dość jego chamstwa I've got enough to worry about mam dość zmarwień I think you have said enough! chyba już dość powiedziałeś! once was enough for me! jeden raz mi zupełnie wystarczy! enough of this foolishness/idle chatter! dość tych wygłupów/tego gadania! that's enough (from you)! dość tego! enough is enough! co za dużo, to niezdrowo! I've had enough! mam już tego dość! he's enough of a fool to believe it to taki głupiec, że gotów w to uwierzyć adj dość (czegoś), dosyć (czegoś), wystarczająco wiele (czegoś) do we have enough glasses? czy mamy dość kieliszków? is there enough coffee left? czy zostało dość kawy? I don't have enough money to buy it nie mam dość pieniędzy, żeby to kupić I didn't get enough sleep nie wyspałem się that's enough noise! dość tych wrzasków! you've made enough food to feed an army przygotowałeś tyle jedzenia, że można wykarmić pluton wojska there was more than enough food to go round było aż nadto jedzenia (na tę liczbę osób) they had more than enough time mieli aż nadto czasu there'll be time enough for talking later będzie jeszcze wiele czasu na rozmowy I have reason enough mam swoje powody adv 1. (sufficiently) dość, dosyć, dostatecznie, wystarczająco tall/sweet enough dość or dostatecznie or wystarczająco wysoki/słodki big enough to hold 60 people na tyle duży, żeby pomieścić 60 osób I was foolish enough to give her my phone number byłem tak głupi, że dałem jej swój numer telefonu would you be kind enough to open the window? bądź tak dobry i otwórz okno, otwórz z łaski swojej okno he hasn't worked enough nie pracował tyle, ile powinien you are not trying hard enough nie starasz się, jak należy it's difficult enough with one (child), let alone two jest ciężko z jednym dzieckiem, nie mówiąc o dwójce not good enough nie dość dobry 2. (quite, very) you know well enough that... dobrze wiesz, że... it's natural enough that he should want to see her to całkiem naturalne, że chce się z nią zobaczyć he seemed willing enough to help wydawał się chętny do pomocy curiously/oddly/funnily enough co ciekawe/dziwne/zabawne and sure enough...! i rzeczywiście...! near enough prawie your jacket is near enough dry now twoja kurtka jest prawie sucha 3. (tolerably, passably) dość, dosyć, całkiem he's interesting enough to talk to dość or całkiem przyjemnie z nim się rozmawia I like my job well enough but... dość lubię swoją pracę, ale... it's a nice enough city to dość or całkiem przyjemne miasto enough is as good as a feast Prov = co za dużo, to niezdrowo

enquire
vt, vi = inquire

enquiring
adj = inquiring

enquiringly
adv = inquiringly

enquiry
n = inquiry

enrage
vt doprowadz|ić, -ać do wściekłości, rozwściecz|yć, -ać to be enraged at sb być na kogoś wściekłym, wściec się na kogoś

enraged
adj [person] wściekły [bull, dog] rozjuszony

enrapture
vt zachwyc|ić, -ać, oczarow|ać, -ywać to be enraptured by sth być zachwyconym or oczarowanym czymś he gazed enraptured wpatrywał się jak urzeczony

enrich
vt wzbogac|ić, -ać [person, language, food] użyźni|ć, -ać [soil] to be enriched with sth zostać wzbogaconym czymś vr to enrich oneself wz|bogacić się

enriched nuclear fuel
n wzbogacone paliwo n jądrowe

enrichment
n (of food, experience, vocabulary) wzbogacenie n (of person, nation) bogacenie się n

enrol
US (prp, pt, pp -ll-) vt [parent] zapis|ać, -ywać [college, school] przyj|ąć, -mować Mil z|werbować to enrol sb in a school/on a course zapisać kogoś do szkoły/przyjąć kogoś na kurs vi zapis|ać, -ywać się Mil zaciąg|nąć, -ać się to enrol in the Navy zaciągnąć się do marynarki wojennej to enrol at a school/university zapisać się do szkoły/na uniwersytet to enrol for or in or on a course zapisać się na kurs

enroll
US (prp, pt, pp -ll-) vt [parent] zapis|ać, -ywać [college, school] przyj|ąć, -mować Mil z|werbować to enrol sb in a school/on a course zapisać kogoś do szkoły/przyjąć kogoś na kurs vi zapis|ać, -ywać się Mil zaciąg|nąć, -ać się to enrol in the Navy zaciągnąć się do marynarki wojennej to enrol at a school/university zapisać się do szkoły/na uniwersytet to enrol for or in or on a course zapisać się na kurs

enrollment
US n 1. (act of enrolling) (by person, student) zapis|anie (się) n (by school, society) nabór m, zapisy plt enrolment at a school/on a course zapisanie się or zapisy do szkoły/na kurs the enrolment fee for the course wpisowe na kurs school enrolments zapisy do szkoły 2. Mil (by person) zaciągnięcie się n (by army) nabór m 3. (number) liczba f przyjętych the course will have a maximum enrolment of 20 na kurs może zostać przyjętych do 20 osób the drop in enrolments spadek liczby przyjętych

enrolment
US n 1. (act of enrolling) (by person, student) zapis|anie (się) n (by school, society) nabór m, zapisy plt enrolment at a school/on a course zapisanie się or zapisy do szkoły/na kurs the enrolment fee for the course wpisowe na kurs school enrolments zapisy do szkoły 2. Mil (by person) zaciągnięcie się n (by army) nabór m 3. (number) liczba f przyjętych the course will have a maximum enrolment of 20 na kurs może zostać przyjętych do 20 osób the drop in enrolments spadek liczby przyjętych

ensconce
vt to be ensconced (in a new house) rozlokow|ać, -ywać się (in an armchair) usad|owić, -awiać się, rozsi|ąść, -adać się to be comfortably/firmly ensconced (in a job, situation) mieć wygodną/mocną pozycję vr to ensconce oneself (settle) ulokować się wygodnie (hide) zaszyć się

ensemble
n (of performers) zespół m (of buildings) zespół m architektoniczny (of furniture) zestaw m, garnitur m (of clothes) zestaw m seen as an ensemble rozpatrywany jako całość modif ensemble playing/acting Theat gra zespołowa

enshrine
vt 1. Relig złożyć, składać w relikwiarzu [relic] 2. fig chronić [rights] czcić, ot|oczyć, -aczać czcią [memory] these principles are enshrined in the constitution zasady te zapisane są w konstytucji enshrined in law/tradition uświęcony prawem/tradycją

enshroud
vt spowi|ć, -jać, okry|ć, -wać to be enshrouded in sth być spowitym czymś [mist] być okrytym czymś [mystery]

ensign
n 1. Naut bandera f the ship was flying the German ensign okręt płynął pod banderą niemiecką blue/red/white ensign GB bandera pomocniczych jednostek pływających/marynarki handlowej/marynarki wojennej 2. US Naut GB Mil, Hist (officer) chorąży m

enslave
vt (make a slave of) u|czynić niewolnikiem [person] ujarzmi|ć, -ać, uciemięż|yć, -ać, ciemiężyć [nation] fig zniew|olić, -alać [person, mind] to be enslaved by passion być niewolnikiem namiętności, znaleźć się w szponach namiętności

enslavement
n ujarzmienie n, uciemiężenie n fig zniewolenie n the country suffered a hundred years of enslavement kraj ten doświadczył stu lat niewoli

ensnare
vt 1. z|łapać w sidła [animal] 2. fig [person] usidl|ić, -ać, omot|ać, -ywać [beauty, charm] zniew|olić, -alać

ensue
vi [argument, fight] wywiąz|ać, -ywać się [death, defeat, investigation] nast|ąpić, -ępować to ensue from sth być skutkiem or następstwem czegoś, nastąpić w wyniku czegoś

ensuing
adj [circumstances] zaistniały, wynikły [disorder] powstały [period, year] następny in the ensuing fight/argument w walce/kłótni, jaka się wywiązała

ensure
vt 1. (secure) zapewni|ć, -ać, za|gwarantować [place, income] to ensure sb sth zapewniać komuś coś [ticket, place] to ensure that... gwarantować, że... 2. (satisfy oneself that) upewni|ć, -ać się, (że) please ensure that all the lights are switched off proszę się upewnić, czy wszystkie światła są zgaszone

entail
n Jur ordynacja f, majorat m vt 1. (involve) wiązać się z (czymś), pociąg|nąć, -ać za sobą [changes, expense, risk] (necessitate) wymagać (czegoś) [patience, discretion] (on sb od kogoś) taking the job entails our moving to Detroit przyjęcie tej posady będzie się wiązało z (naszą) przeprowadzką do Detroit this entails that... z tego wynika, że... 2. Jur przekaz|ać, -ywać jako ordynację or majorat (czegoś) [estate] to entail an estate on sb ustanowić ordynację na rzecz kogoś

entailment
n (in logic) (process) wynikanie n (proposition) sąd m implikowany

entangle
vt 1. (twist, catch) opląt|ać, -ywać to become or get entangled (in sth) zaplątać się (w coś) to be entangled in sth być zaplątanym w coś or oplątanym czymś the two ropes had become entangled dwie liny splątały się (ze sobą) he had bits of straw entangled in his hair we włosy wplątały mu się źdźbła słomy his feet got entangled in the net nogi zaplątały mu się w sieci 2. fig u|wikłać [person] (in sth w coś) to be entangled in sth być uwikłanym w coś [conspiracy, fighting] to become entangled in sth uwikłać się or wdać się w coś [conspiracy, controversy] zaangażować się w coś [activity, ideology] she became entangled in her own lies zaplątała się we własnych kłamstwach to get entangled with the law wejść w konflikt z prawem to be entangled with sb (sexually) związać się z kimś, uwikłać się w związek z kimś vr to entangle oneself fig uwikłać się (in sth w coś)

entanglement
n 1. (complicated situation) pogmatwana sytuacja f the legal entanglements zawiłości prawne 2. (involvement) (of person) związek m (with sb z kimś) powiązanie n (with sth z czymś) (of country, government) zaangażowanie n (in sth w coś) his entanglements with women jego przygody z kobietami 3. (of pipes, cables) plątanina f, gmatwanina f barbed wire entanglements zasieki z drutu kolczastego

entente
n przymierze n

enter
n Comput klawisz m "enter" vt 1. (go into) [person] w|ejść, -chodzić do (czegoś) [room, house] (more formal) wkr|oczyć, -aczać do (czegoś) przekr|oczyć, -aczać granicę (czegoś) [country, zone] to enter the house by the back door wejść do domu tylnymi drzwiami the ship will enter port at 6 o'clock statek wejdzie or wpłynie do portu o godzinie szóstej the train entered the station pociąg wjechał or wtoczył się na stację here the river enters the sea w tym miejscu rzeka wpada do morza 2. (begin) w|ejść, -chodzić w (coś), wkr|oczyć, -aczać w (coś) [phase, period] rozpocz|ąć, -ynać [new term, final year] she's entering her third year as president rozpoczyna trzeci rok prezydentury the strike is entering its third week zaczyna się trzeci tydzień strajku he's entering his fiftieth year rozpoczyna pięćdziesiąty rok życia the country is entering (a period of) recession kraj wchodzi or wkracza w okres recesji 3. (join) wst|ąpić, -ępować do (czegoś) [army, organization, convent, party] przyst|ąpić, -ępować do (czegoś) [organization, party] rozpocz|ąć, -ynać pracę w (czymś) [company, profession] w|ejść, -chodzić do (czegoś) [firm] rozpocz|ąć, -ynać naukę w (czymś) [school] rozpocz|ąć, -ynać naukę na (czymś) [university] sta|nąć, -wać do (czegoś) [competition, race] to enter parliament zostać deputowanym to enter the priesthood zostać kapłanem 4. (begin to take part) przyst|ąpić, -ępować do (czegoś) [war, negotiations] to enter politics zająć się polityką 5. (put forward) zgł|osić, -aszać [competitor, horse, poem, picture] (for sth do czegoś) 12 horses have been entered in the race do gonitwy zgłoszono dwanaście koni she entered three students for the examination zapisała na egzamin trójkę studentów 6. (register, record) (in diary, notebook) za|notować (in sth w czymś) [appointment, fact] (in form, list, ledger) zapis|ać, -ywać (in sth w czymś, na czymś) to enter an item in the books Accts zaksięgować pozycję to enter one's name on a list wpisać się na listę to enter sb's name on a list wciągnąć kogoś na listę enter your name in the space provided wpisz swoje nazwisko w zaznaczonym miejscu to enter an objection/a complaint zgłosić zastrzeżenie/skargę 7. Jur to enter an appeal złożyć apelację to enter a plea of not guilty nie przyznawać się do winy 8. fig (come into) to enter sb's mind/head przyjść komuś na myśl/do głowy it never entered my mind that... nigdy nie sądziłem, że... a note of sarcasm entered her voice w jej głosie dało się odczuć nutę sarkazmu 9. Comput wprowadz|ić, -ać [data] vi 1. (come, go in) [person, animal, object] w|ejść, -chodzić 'enter!' "proszę (wejść)!" the bullet entered above the ear kula weszła powyżej ucha 'enter Ophelia' Theat "wchodzi Ofelia" 2. (enrol) zgł|osić, -aszać się (for sth do czegoś) has he entered for the competition/race? czy zgłosił się do konkursu/wyścigu? enter into: enter into [sth] 1. (embark on) nawiąz|ać, -ywać [correspondence, conversation] pod|jąć, -ejmować [debate, negotiations] wda|ć, -wać się w (coś) [argument] złożyć, składać [explanation, apologies] zaw|rzeć, -ierać [deal, contract] w|ejść, -chodzić w (coś) [alliance] to enter into details wdawać się or wchodzić w szczegóły 2. (become involved) wczu|ć, -wać się w (coś) [feelings] to enter into the spirit of it or of the occasion dać się unieść nastrojowi chwili 3. (be part of) liczyć się w (czymś), mieć znaczenie w (czymś) [plans, calculations] money does not enter into it pieniądze nie mają tu znaczenia, pieniądze nie są tu istotne costs must enter into consideration należy wziąć pod uwagę koszty enter on = enter upon enter up: enter up [sth], enter [sth] up zapis|ać, -ywać [figure, total, detail] Accts za|księgować [item] enter upon: enter upon [sth] 1. (undertake) rozpocz|ąć, -ynać [career, war] zaw|rzeć, -ierać [marriage] 2. Jur ob|jąć, -ejmować, przej|ąć, -mować [inheritance]

enteric
adj jelitowy

enteric fever
n dur m brzuszny

enteritis
n zapalenie n jelit

enterobacteria
npl enterobakterie f pl

enterostomy
n enterostomia f

enterotomy
n nacięcie n jelita

enterovirus
n enterowirus m

enterprise
n 1. (undertaking, venture) przedsięwzięcie n (plan) projekt m business enterprise przedsięwzięcie gospodarcze 2. (initiative) przedsiębiorczość f, inicjatywa f, rzutkość f the spirit of enterprise duch przedsiębiorczości man of great enterprise człowiek niezwykle przedsiębiorczy or rzutki 3. (company, firm) przedsiębiorstwo n 4. (activity) działalność f gospodarcza private enterprise prywatna inicjatywa, sektor prywatny literary enterprise działalność literacka

enterprise allowance
n GB Admin subwencja f państwowa (na rozpoczęcie działalności gospodarczej)

enterprise culture
n (society) świat, w którym liczy się przedsiębiorczość (atmosphere) klimat m sprzyjający przedsiębiorczości

enterprise zone
n specjalna strefa f ekonomiczna (wspierana przez państwo)

enterprising
adj [person] przedsiębiorczy, rzutki [plan, venture] śmiały it was very enterprising of you to write to the chairman wykazałeś dużą inicjatywę or wykazałeś się przedsiębiorczością, pisząc do przewodniczącego

enterprisingly
adv [act, say] w sposób świadczący o inicjatywie or przedsiębiorczości

entertain
vt 1. (keep amused) zabawi|ć, -ać (make laugh) rozbawi|ć, -ać (keep interested) zaj|ąć, -mować to keep sb entertained [person] zabawiać kogoś [toy, film] zajmować kogoś to entertain sb with sth zabawiać or zajmować kogoś czymś to entertain the troops występować dla wojska 2. (play host to) pod|jąć, -ejmować, przyj|ąć, -mować to entertain sb to dinner podjąć or ugościć kogoś kolacją she's been entertained to dinner by some friends przyjaciele podjęli ją kolacją England will entertain Spain at Wembley Sport Anglia będzie gospodarzem spotkania z Hiszpanią na Wembley 3. fml (nourish) żywić [belief, doubt, hope, suspicions] rozważać, brać pod uwagę [idea, possibility, suggestion] mieć [ambition] to entertain the idea of doing sth nosić się z zamiarem zrobienia czegoś he would never entertain the thought of doing that nigdy nie przyszłoby mu do głowy to zrobić vi (have guests) pod|jąć, -ejmować gości, przyj|ąć, -mować gości they entertain a lot często mają or podejmują gości

entertainer
n artysta m estradowy, artystka f estradowa Radio, TV artyst|a m, -ka f (występujący w programach rozrywkowych)

entertaining
n podejmowanie n gości they do a lot of entertaining często podejmują or mają gości I love entertaining lubię wydawać przyjęcia or podejmować gości an amount for travel and entertaining suma na pokrycie kosztów podróży i fundusz reprezentacyjny adj (amusing) zabawny (diverting) przyjemny, zajmujący

entertainingly
adv (amusingly) zabawnie (interestingly) zajmująco

entertainment
n 1. (amusement) rozrywka f what do you do for entertainment here? jakie są tu rozrywki?, co tu można robić, żeby się rozerwać? television is her only entertainment telewizja to jej jedyna rozrywka for sb's entertainment żeby zabawić kogoś I only play for my own entertainment gram jedynie dla własnej przyjemności (much) to the entertainment of sb ku (wielkiej) uciesze kogoś the world of entertainment, the entertainment world świat rozrywki 2. (event) widowisko n (performance) występ m, przedstawienie n 3. (hospitality) przyjmowanie n or podejmowanie n gości

entertainment allowance
n fundusz m reprezentacyjny

entertainment expenses
npl wydatki m pl na cele reprezentacyjne

entertainment industry
n the entertainment industry przemysł m rozrywkowy

enthral(l)
vt (prp, pt, pp -ll-) 1. (captivate) [performance, novel] za|fascynować [beauty, charm, scenery] oczarować, urze|c, -kać, zauroczyć to be enthral(l)ed by sb's beauty być zauroczonym urodą kogoś, być pod wrażeniem urody kogoś 2. dat (enslave) [person] u|czynić (kogoś) niewolnikiem [bars] u|więzić

enthralling
adj [novel, performance, race] pasjonujący, frapujący [scenery] fascynujący, urzekający [beauty] zniewalający

enthrone
vt wprowadz|ić, -ać na tron, intronizować [monarch] intronizować [bishop] he has been enthroned as Emperor of Russia został koronowany na cara Rosji to sit enthroned liter zasiadać na tronie liter siedzieć na majestacie arch enthroned in the hearts of millions wielbiony przez miliony ludzi

enthronement
n intronizacja f his enthronement as Emperor jego koronacja na cesarza

enthuse
vt to enthuse sb (with sth) zara|zić, -żać kogoś entuzjazmem (dla or do czegoś) 'superb!' he enthused "wspaniale!", zachwycił się vi zachwycać się (about or over sth czymś) opowiadać z entuzjazmem (about or over sth o czymś) he enthused at length about his job długo i z entuzjazmem opowiadał o swojej pracy

enthusiasm
n 1. entuzjazm m (for sth do or dla czegoś) zapał m (for sth do czegoś) to show enthusiasm for or about doing sth z entuzjazmem odnieść się do zrobienia czegoś to arouse enthusiasm in sb wzbudzić zapał or entuzjazm kogoś, wzniecić w kimś zapał to arouse sb to enthusiasm rozentuzjazmować kogoś to fill sb with enthusiasm natchnąć kogoś entuzjazmem or zapałem I can't work up any enthusiasm for the idea nie mam przekonania do tego pomysłu 2. (hobby) pasja f, namiętność f

enthusiast
n entuzjast|a m, -ka f, miłośni|k m, -czka f (for sth czegoś) a golfing enthusiast miłośnik or entuzjasta golfa to be an enthusiast for sth entuzjazmować się czymś, być entuzjastą or miłośnikiem czegoś

enthusiastic
adj [response, review, welcome] entuzjastyczny [crowd, spectators] rozentuzjazmowany [singing] pełen uniesienia [discussion] gorący [worker] gorliwy [gardener] zapalony [supporter] zagorzały to be enthusiastic about sth (present or future activity) być pełnym entuzjazmu dla czegoś, z entuzjazmem odnieść się do czegoś (past event) z entuzjazmem mówić o czymś you don't sound enthusiastic about my idea odnoszę wrażenie, że nie jesteś zachwycony moim pomysłem they were not very enthusiastic about going to the museum nie byli zachwyceni pomysłem pójścia do muzeum he's not very enthusiastic about his work do swojej pracy odnosi się bez wielkiego entuzjazmu

enthusiastically
adv [cheer, greet] entuzjastycznie [agree, work] z entuzjazmem, ochoczo the play was enthusiastically greeted by the critics sztuka została entuzjastycznie przyjęta przez krytyków

entice
vt (with offer, prospect, money) s|kusić, z|nęcić (with sth czymś) (with food, charms) z|wabić, przywabi|ć, -ać (with sth czymś) to entice a mouse from its hole wywabić mysz z norki to entice sb to do sth or into doing sth nakłonić kogoś do zrobienia czegoś (to sth wrong) podkusić kogoś do zrobienia czegoś it's hard not to be enticed trudno się nie skusić entice away: entice [sb] away odciąg|nąć, -ać to entice sb away from sth odciągnąć kogoś od czegoś [work, activity] to entice sb away from sb skłonić kogoś do odejścia od kogoś [husband, wife] they enticed him away with the offer of a higher salary skusili go wyższymi zarobkami

enticement
n 1. (offer, prospect) kusząca perspektywa f (of sth związana z czymś) (allure) pokusa f (of sth czegoś) an enticement to sb pokusa dla kogoś an enticement to do sth pokusa zrobienia czegoś or żeby coś zrobić 2. (act) wabienie n, przywabianie n, nęcenie n the enticement to do or into doing sth nakłanianie do zrobienia czegoś

enticing
adj [prospect, offer, food, smell] kuszący, nęcący [person] ponętny [look, gesture] powabny liter [sound] wabiący, nęcący

enticingly
adv [cool, delicious] nęcąco [move] powabnie [beckon] kusząco enticingly picturesque zachwycająco malowniczy the smell drifted enticingly from the kitchen z kuchni dobiegał kuszący zapach

entire
adj 1. (whole, complete) [country, family, world] cały an entire day cały dzień throughout the entire house w całym domu the entire 50,000 dollars całe 50 000 dolarów the entire three million population cała trzymilionowa ludność the entire village will go to the dance cała wieś pójdzie na zabawę the entire proceeds will go to charity wszystkie zyski zostaną przekazane na dobroczynność 2. (undiminished) [support, devotion, control] całkowity the entire atmosphere changed atmosfera zmieniła się całkowicie the entire purpose of his visit wyłączny cel jego wizyty 3. (intact) [edition, manuscript] kompletny, pełny [collection] cały, nienaruszony

entirely
adv 1. (wholly) [agree, reject, destroy, restore, rework] całkowicie [innocent, different, unnecessary] zupełnie that changes things entirely to wszystko zmienia entirely free of additives bez konserwantów i innych dodatków not entirely nie całkiem, niezupełnie I'm not entirely surprised wcale or bynajmniej mnie to nie dziwi 2. (solely) wyłącznie, tylko it wasn't his fault entirely to nie był wyłącznie or tylko jego błąd I was entirely to blame to była wyłącznie moja wina it's entirely up to you to zależy tylko or wyłącznie od ciebie he did it entirely for the money zrobił to tylko or wyłącznie dla pieniędzy entirely at your risk wyłącznie or tylko na własne ryzyko

entirety
n całość f the entirety of his speech was devoted to... jego przemówienie w całości było poświęcone... the film will be shown in its entirety film będzie pokazany w całości we must obey the law in its entirety musimy przestrzegać prawa w całej jego rozciągłości

entitle
vt 1. (authorize) to entitle sb to sth/to do sth upoważni|ć, -ać kogoś do czegoś/do zrobienia czegoś to be entitled to sth mieć prawo do czegoś to be entitled to do sth być uprawnionym do robienia czegoś, mieć prawo coś robić I'm only claiming what I'm entitled to żądam tylko tego, co mi się należy everyone's entitled to their own opinion każdy ma prawo do własnego zdania I feel entitled to a bit of peace uważam, że mam prawo do odrobiny spokoju 2. (call) za|tytułować [book, play, painting] the sculpture is entitled 'The Apple Tree' rzeźba nosi tytuł "Jabłoń" a poem entitled 'Love' wiersz zatytułowany "Miłość"

entitlement
n (right) prawo n (to sth/to do sth do czegoś/do zrobienia czegoś) entitlement to vote prawo do głosowania your leave entitlement is four weeks masz prawo do czterech tygodni urlopu

entity
n 1. (institution, state) jednostka f legal entity osoba prawna to treat sth as a single entity traktować coś jako jedną całość 2. (existence, being) istota f

entomb
vt (bury) po|grzebać, złożyć, składać do grobu [body] zakop|ać, -ywać [treasure] the nuclear waste has been entombed in cement odpady jądrowe zostały zatopione w betonie

entombment
n (of body) złożenie n do grobu (of nuclear waste) zatopienie n w betonie

entomological
adj entomologiczny

entomologist
n entomolog m

entomology
n entomologia f

entourage
n osoby f pl towarzyszące świta f hum the popstar and her entourage of dancers and singers gwiazda muzyki pop i towarzyszący jej tancerze i wokaliści

entr'acte
n (interval) antrakt m, przerwa f (performance) interludium n

entrails
npl wnętrzności plt, trzewia plt also fig Culin flaki plt to read the entrails prorokować, czytać przyszłość

entrain
US /in'trein/ vt załadow|ać, -ywać do pociągu [troops, passengers] vi [troops] załadow|ać, -ywać się do pociągu

entrance
1. n 1. (for people) wejście n (to sth do czegoś) (for vehicles) wjazd m main entrance wejście główne wait for me at the entrance to the building czekaj na mnie przy wejściu do budynku 2. (act of entering) wejście n to make an entrance Theat zrobić wejście also fig to force an entrance (into a building) włamać się (do budynku) 3. (admission) wstęp m to gain entrance to the university/club zostać przyjętym na uniwersytet/do klubu they were refused or denied entrance to the restaurant nie wpuszczono ich do restauracji 2. vt urze|c, -kać to be entranced at or with sth być urzeczonym czymś to stand/sit entranced stać/siedzieć jak urzeczony

entrance examination
n 1. Sch, Univ egzamin m wstępny 2. (for civil service) egzamin m kwalifikacyjny (dla urzędników państwowych)

entrance fee
n 1. (to public building) opłata f za wstęp 2. (to join club, for competition) wpisowe n

entrance hall
n (in house) hol m, przedpokój m (in public building, mansion) hall m or hol m wejściowy

entrance requirements
npl wymagania n pl dla kandydatów

entrance ticket
n bilet m or karta f wstępu

entrancing
adj urzekający, czarujący

entrancingly
adv [dance, sing, smile] czarująco [look] urzekająco an entrancingly beautiful woman urzekająco piękna kobieta

entrant
n 1. (in race, competition) uczestni|k m, -czka f (in exam) osoba f zdająca egzamin (in entrance exam) kandydat m, -ka f 2. (to profession) adept m, -ka f an entrant to the diplomatic service początkujący dyplomata

entrap
vt (prp, pt, pp -pp-) 1. z|łowić or z|łapać (kogoś) w pułapkę fig usidl|ić, -ać to entrap sb into doing sth podstępnie zmusić kogoś do zrobienia czegoś 2. US Jur za|stosować prowokację policyjną

entrapment
n US Jur prowokacja f policyjna

entreat
vt błagać, usilnie prosić (for sth o coś) to entreat sb to do sth błagać or usilnie prosić kogoś, żeby coś zrobił to entreat sb for sth, to entreat sth of sb błagać or usilnie prosić kogoś o coś spare his life, I entreat you! błagam, daruj mu życie! she entreated him to have mercy błagała go o litość

entreating
adj błagalny

entreatingly
adv błagalnie

entreaty
n błaganie n, usilna prośba f oh Lord, hear our entreaty Panie, usłysz nasze błagania a gesture/prayer of entreaty błagalny gest/błagalna modlitwa he was deaf to her entreaties był głuchy na jej błagania or usilne prośby

entrecote (steak)
n antrykot m

entree
n 1. GB Culin przystawka f 2. US Culin (main course) danie n główne 3. (into society) wstęp m he has an or the entree into the most influential circles obraca się w najbardziej wpływowych kołach

entrench
vt 1. Mil okop|ać, -ywać [position] fig um|ocnić, -acniać [supremacy, views] 2. (safeguard) zawarow|ać, -ywać, za|gwarantować (prawnie) [rights, freedom] vr to entrench oneself Mil okopywać się fig [custom, supremacy] umacniać się, okrzepnąć he entrenched himself as chairman umocnił swoją pozycję jako przewodniczący

entrenched
adj 1. Mil [position] umocniony 2. fig [ideas, opinions, prejudices] głęboko zakorzeniony [rights, powers] zawarowany, gwarantowany she is entrenched in her views nic nie jest w stanie zmienić jej poglądów the right to vote is entrenched in the constitution prawo wyborcze jest zawarowane or gwarantowane konstytucyjnie he was well entrenched (in the company) miał silną pozycję (w firmie) a society entrenched in superstition społeczeństwo tkwiące głęboko w przesądach

entrenchment
n 1. Mil (act) okopanie się n (system of trenches) umocnienia n pl 2. (of views, attitudes) konsolidacja f, ugruntowanie n (in sth czegoś)

entrepot
n Comm 1. (warehouse) skład m dla towarów tranzytowych 2. (port) port m przeładunkowy or rozdzielczy

entrepreneur
n Comm przedsiębiorca m

entrepreneurial
adj [initiative, skills] świadczący o przedsiębiorczości the entrepreneurial spirit duch przedsiębiorczości to have entrepreneurial spirit or skills być przedsiębiorczym or rzutkim

entropy
n entropia f

entropy diagram
n wykres m entropowy

entrust
vt to entrust sb with sth, to entrust sth to sb powierzyć coś komuś they have been entrusted with (the task of) organizing the meeting powierzono im zorganizowanie zebrania I entrusted the child to her (care) powierzyłem dziecko jej opiece

entry
n 1. (act of entering) wejście n her entry stopped all conversation jej wejście przerwało rozmowę, na jej wejście wszyscy zamilkli to make an entry into a room wejść or wkroczyć do pokoju she made her entry by a side door weszła bocznymi drzwiami to gain entry (in)to a building/computer file dostać się do budynku/pliku he failed to gain entry (to building) nie udało mu się dostać do środka to force entry (in)to a building wedrzeć się do budynku point of entry (of bullet) wlot (kuli) 2. (to club, institution, university) wstąpienie n (to sth do czegoś) (to pact, treaty, competition) przystąpienie n (to sth do czegoś) his entry into the world of politics początek jego kariery politycznej he was refused entry (to country) nie otrzymał pozwolenia na przekroczenie granicy 3. (door, gate, passage) wejście n (for vehicles) wjazd m 'no entry' (on door) "wstęp wzbroniony" (in one-way street) "zakaz wjazdu" 4. (recorded item) (in dictionary, encyclopedia) hasło n, artykuł m hasłowy (in diary) notatka f (in ship's log, register) zapis m (in ledger, accounts' book) pozycja f to make an entry in one's diary zanotować or zapisać coś w dzienniku or pamiętniku there is no entry in his diary for July 13 nic nie zapisał w dzienniku pod datą 13 lipca to make an entry of sth in a ledger zaksięgować coś, wpisać coś do ksiąg data entry Comput wprowadzanie danych 5. (in contest) zgłoszenie n (person entered) uczestni|k m, -czka f (thing entered) praca f konkursowa the winning entry in the cattle show zwycięzca wystawy zwierząt hodowlanych let's have a look at the winning entries chodźmy obejrzeć nagrodzone prace there were 20 entries wpłynęło 20 zgłoszeń there was a large entry for the contest wpłynęło wiele zgłoszeń na konkurs send your entry to... zgłoszenia prosimy nadsyłać na adres...

entry fee
n opłata f za wstęp

entry form
n kwestionariusz m

entry permit
n wiza f wjazdowa

entry phone
n domofon m

entry requirements
npl warunki m pl przyjęcia (na uniwersytet, do konkursu)

entry word
n US (in dictionary) hasło n, wyraz m hasłowy

entry wound
n wlot m rany

entry-level
adj [product] przeznaczony dla początkujących

entryism
n GB Pol infiltracja f (partii politycznej) (celem rozbicia jej od wewnątrz)

entryway
n US przejście n

ents
npl GB Univ infml = entertainments działalność f kulturalna i rozrywkowa

entwine
vt (twist together) spl|eść, -atać also fig (twist around) opl|eść, -atać she had flowers entwined in her hair miała kwiaty wplecione we włosy their destinies were closely entwined ich losy były ze sobą ściśle splecione vi [ribbons, stems, initials] spl|eść, -atać się, opl|eść, -atać się [memories, fates] spl|eść, -atać się ze sobą [bodies, lovers] spl|eść, -atać się w uścisku to entwine around a pole/tree oplatać tykę/drzewo

enumerate
vt fml (mention) wylicz|yć, -ać, wymieni|ć, -ać (count) po|liczyć

enumeration
n fml (list) wykaz m, wyliczenie n (counting) policzenie n

enunciation
n 1. (of word, sound) wymowa f, artykulacja f the actor's enunciation was very clear aktor miał doskonałą dykcję 2. (of principle, problem, theory) sformułowanie n, przedstawienie n (of facts, policy) przedstawienie n, ogłoszenie n (of opinion) wyrażenie n, wygłoszenie n

enuresis
n mimowolne oddawanie n moczu, enurezja f

enuretic
adj [condition, illness] polegający na nietrzymaniu moczu

envelop
vt 1. okry|ć, -wać, otul|ić, -ać spowi|ć, -jać, zasnu|ć, -wać liter enveloped in sth okryty or otulony czymś [cape, blanket] spowity or zasnuty czymś [mist, smoke] ogarnięty czymś [fire] the city was enveloped in fog miasto spowiła mgła her intentions were enveloped in mystery jej zamiary były otoczone tajemnicą 2. Mil okrąż|yć, -ać, ot|oczyć, -aczać

envelope
n 1. Post koperta f a sealed envelope zaklejona or zapieczętowana koperta to put sth in an envelope włożyć coś do koperty 2. Aviat (of balloon, airship) powłoka f 3. Biol, Bot powłoka f 4. Math obwiednia f 5. Tech (of vacuum tube) bańka f (lampy) to push the envelope być nowatorskim

envelopment
n Mil okrążenie n

envenom
vt liter (fill with malice) zatru|ć, -wać [atmosphere] podsyc|ić, -ać [argument] rozjątrz|yć, -ać [person] (embitter) napełni|ć, -ać goryczą [person, mind]

enviable
adj godny pozazdroszczenia, do pozazdroszczenia

enviably
adv w sposób godny pozazdroszczenia she was enviably slim/rich można jej było pozazdrościć szczupłej figury/bogactwa

envious
adj [person] zazdrosny [look, tone, words] zawistny to be envious of sb zazdrościć komuś I am envious of your new car/your success zazdroszczę ci nowego samochodu/sukcesu to make sb envious wzbudzić zazdrość kogoś, wzbudzić w kimś zazdrość

enviously
adv [look, watch] zazdrośnie, zawistnie [listen, think] z zazdrością, z zawiścią

environment
n 1. Ecol the environment środowisko n naturalne Department of the Environment Ministerstwo Ochrony Środowiska Minister or Secretary of State for the Environment minister ochrony środowiska 2. (external conditions) (objects, region) otoczenie n (physical, social, cultural, moral) środowisko n (physical) warunki m pl a hostile environment for man środowisko nieprzyjazne dla człowieka she's studying rabbits in their natural environment bada króliki w ich naturalnym środowisku wild animals suffer in a zoo environment w ogrodzie zoologicznym dzikie zwierzęta cierpią to create a stable home environment for one's children stworzyć dzieciom rodzinną atmosferę 3. Psych środowisko n 4. Comput środowisko n, otoczenie n 5. Art environment m

environmental
adj 1. (of surroundings) [factor, changes, conditions] środowiskowy environmental influence wpływ środowiska 2. Ecol [damage] środowiskowy, poniesiony przez środowisko [issue, group] ekologiczny environmental pollution/protection ochrona/zanieczyszczenie środowiska (naturalnego) environmental effect/impact wpływ/oddziaływanie na środowisko environmental disaster katastrofa ekologiczna 3. Psych środowiskowy

environmental audit
n przegląd m środowiskowy, ocena f porealizacyjna inwestycji

environmental health
n stan m zdrowotny środowiska

environmentalist
n (specialist) ekolog m, specjalist|a m, -ka f w zakresie ochrony środowiska (conservationist) działacz m, -ka f na rzecz ochrony środowiska, ekolog m

environmentally
adv environmentally safe or sound bezpieczny dla środowiska environmentally speaking z punktu widzenia środowiska naturalnego environmentally friendly (product) (produkt) ekologiczny environmentally aware świadomy zagrożeń dla środowiska naturalnego

environs
npl okolice f pl Dublin and its immediate environs Dublin i jego najbliższe okolice the environs of Warsaw okolice Warszawy

envisage
vt 1. (anticipate) przewi|dzieć, -dywać to envisage doing sth [person] przewidywać or planować zrobienie czegoś [plan, budget] zakładać zrobienie czegoś it is envisaged that... przewiduje się or zakłada się, że... 2. (visualize) wyobra|zić, -żać sobie I can't envisage anyone buying it nie wyobrażam sobie, żeby ktoś chciał to kupić

envision
vt US = envisage

envoi
n = envoy2

envoy
1. n 1. (emissary) wysłanni|k m, -czka f, poseł m 2. (diplomat) poseł m envoy extraordinary and minister plenipotentiary poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny 2. n (also envoi) Literat przesłanie n, envoi m inv

envy
n zazdrość f (stronger) zawiść f to cause or arouse envy wzbudzać zazdrość (to look) with envy (patrzeć) z zazdrością or zazdrośnie I was filled with envy at his success jego sukces wzbudził moją zazdrość he was eaten up with envy zżerała go zazdrość (to do sth) out of envy (zrobić coś) z zazdrości you'll be the envy of the whole school cała szkoła będzie ci zazdrościć, wszyscy w szkole będą ci zazdrościć vt po|zazdrościć (komuś) [person] po|zazdrościć (czegoś) [good fortune, wealth] I envy her zazdroszczę jej to envy sb sth zazdrościć komuś czegoś I don't envy her the responsibility nie zazdroszczę jej takiej odpowiedzialności to be green with envy pozielenieć or pożółknąć z zazdrości

enzyme
n enzym m