EMU
n unia f gospodarcza i walutowa n = European Monetary Union EUW f

Emerald Isle
n the Emerald Isle Szmaragdowa or Zielona Wyspa f, Irlandia f

Emmy
(pl Emmys) (also Emmy award) n US TV nagroda f Emmy (za osiągnięcia w twórczości telewizyjnej)

Empire
adj [furniture, fashions] empirowy

Empire Day
n GB dat święto n Wspólnoty Brytyjskiej (24 maja)

Empire State
prn US the Empire State stan m Nowy Jork

Empire line
adj [dress] empirowy (z podwyższoną talią)

Employment Minister
n = Employment Secretary

Employment Secretary
n minister m pracy

Employment Training
n GB szkolenie n zawodowe (dla bezrobotnych)

em
n Print 1. (piece of type) firet m 2. (measurement) cycero n

em dash
n Print myślnik m, pauza f

emaciated
adj [person, animal, body] wyniszczony, wychudzony [body, part of body] wychudły to become emaciated wychudnąć

emaciation
n (of animal, person, body) wyniszczenie n, wycieńczenie n (of arms, legs) wychudzenie n in an advanced state of emaciation w stanie skrajnego wycieńczenia

email
n 1. (medium) poczta f elektroniczna, e-mail m 2. (mail item) wiadomość f przesłana pocztą elektroniczną, e-mail m majl m infml to send sb an email przesłać komuś e-maila 3. (on letterhead, business card) adres m e-mailowy modif [address, message] e-mailowy vt przes|łać, -yłać (komuś) e-maila prze|emailować do (kogoś) infml [person] przes|łać, -yłać [document] to email sth to sb przesłać coś komuś

emanate
vt wydziel|ić, -ać, emitować [radiation] emanować (coś) [heat] fig emanować (czymś) [feeling, atmosphere] her face emanated sadness jej twarz emanowała smutkiem, z jej twarzy emanował smutek vi to emanate from sth [light, heat] wydziel|ić, -ać się z czegoś, emanować z czegoś [gas] wydoby|ć, -wać się z czegoś [voices] dochodzić z czegoś, dobiegać z czegoś [tradition] wywodzić się od or z czegoś the strength of a trade union emanates from its members źródłem siły związku zawodowego są jego członkowie

emanation
n emanancja f

emancipate
vt 1. (free) wyzw|olić, -alać [slaves, serfs] (from sb spod czyjejś władzy) uw|olnić, -alniać (from sth od czegoś) 2. (give equal status) zrówn|ać, -ywać (kogoś) w prawach, przyzna|ć, -wać (komuś) równe prawa [women, ethnic minority] wy|emancypować [women] to become emancipated [woman] wyemancypować się

emancipated
adj [woman, mind] wyzwolony, wyemancypowany

emancipation
n (of slaves, serfs) wyzwolenie n (of women) emancypacja f

emasculate
vt 1. (castrate) pozbawi|ć, -ać (kogoś) męskości [man] wy|kastrować [man, male animal] wy|trzebić [male animal] some men feel emasculated by strong women niektórzy mężczyźni czują się mniej męscy w towarzystwie silnych kobiet 2. fig (weaken) osłabi|ć, -ać [opposition, trade unions, local government] za|szkodzić (czemuś), źle się odbić na (czymś) [legislation, movie] adj 1. (effeminate) zniewieściały 2. (castrated) [man, animal] wykastrowany [animal] wytrzebiony

emasculation
n 1. (effeminateness) zniewieściałość f (castration) kastracja f, wykastrowanie n 2. fig (of opposition, trade unions, local government) osłabienie n (of language) zubożenie n

embalm
vt 1. za|balsamować [body] 2. fig utrwal|ić, -ać, zachow|ać, -ywać [tradition, practice] to embalm the memory of sb zachować pamięć o kimś, dochować komuś pamięci 3. liter [flowers, incense] przesyc|ić, -ać wonią

embalmer
n balsamista m

embalming
n balsamowanie n

embankment
n 1. (for road, railway) nasyp m 2. (against flooding) wał m, obwałowanie n 3. (slope) skarpa f 4. (road) bulwar m (walkway) nabrzeże n

embargo
n (pl embargoes) 1. (trade sanctions) embargo n arms/oil embargo embargo na dostawy broni/ropy naftowej to be under an embargo być objętym embargiem to lay or place sth under an embargo, to lay or place an embargo on sth nałożyć na coś embargo, objąć coś embargiem to lift or raise or remove an embargo znieść or uchylić embargo 2. (prohibition) zakaz m (on sth czegoś) (restraint) ograniczenie n to put an embargo on sth/on doing sth wydać zakaz czegoś/robienia czegoś to be (placed) under an embargo być objętym zakazem 3. Journ embargo n the report carries an embargo until Monday raport jest pod embargiem do poniedziałku 4. Naut embargo n vt wprowadz|ić, -ać embargo na (coś) [trade, export] ob|jąć, -ejmować embargiem (coś) [arms, grain, oil]

embark
vt (on ship) zaokrętow|ać, -ywać [passengers] załadow|ać, -ywać [cars, lorries, goods] (on plane) wprowa|dzić, -dzać na pokład [passengers] za|ładować [goods] vi 1. [passenger] (on ship) zaokrętow|ać, -ywać się (on plane) w|ejść, -chodzić na pokład to embark for New York Naut zaokrętować się na statek odpływający do Nowego Jorku 2. to embark on sth wyrusz|yć, -ać w coś [journey, voyage] rozpocz|ąć, -ynać coś [career, campaign, tour] pod|jąć, -ejmować coś [undertaking, course of action, mission] zab|rać, -ierać się do czegoś [reform, project] pej wda|ć, -wać się w coś [war, discussion, dubious business] to embark on a life of crime wejść na drogę przestępstwa

embarkation
n (of passengers) (on ship) zaokrętowanie n (on plane) wejście n na pokład (of cars, goods) załadunek m

embarkation card
n karta f pokładowa

embarkation leave
n Mil krótki urlop m przed wyjazdem do placówki zamorskiej

embarrass
vt (make uncomfortable) wprawi|ć, -ać (kogoś) w zakłopotanie, s|peszyć, za|żenować (make ashamed) zawstydz|ić, -ać (cause problems) postawić, stawiać w trudnym położeniu it embarrasses me to ask her for help proszenie jej o pomoc krępuje or żenuje mnie

embarrassed
adj 1. [person] speszony, zażenowany, skrępowany, zakłopotany [silence] pełen zażenowania he gave an embarrassed cough zakasłał nerwowo to be or feel embarrassed być speszonym, czuć się zażenowanym to be embarrassed about or by sth (feel uncomfortable) być speszonym or zażenowanym czymś [compliment, joke, remark, situation] (feel ashamed) wstydzić się czegoś [ignorance] she was embarrassed about telling me wstydziła się or krępowała się mi powiedzieć I was embarrassed to accept the money krępowałem się przyjąć pieniądze 2. financially embarrassed w kłopotliwej or trudnej sytuacji finansowej to find oneself in embarrassed circumstances znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej, mieć kłopoty finansowe

embarrassing
adj [person] żenujący [question] kłopotliwy, wprawiający w zakłopotanie [situation, remark] krępujący, żenujący [attempt, mistake, performance] żałosny, żenujący to put sb in an embarrassing position stawiać kogoś w kłopotliwym położeniu the revelations could be highly embarrassing for the government te rewelacje mogą postawić rząd w kłopotliwej sytuacji the acting was so bad it was embarrassing aktorzy grali żenująco słabo or tak słabo, że aż wstyd

embarrassingly
adv [behave] w sposób żenujący [frank, inept] żenująco most embarrassingly for the government, the allegations are the subject of a police inquiry zarzuty te są badane przez policję, co stawia rząd w szczególnie żenującym or kłopotliwym położeniu

embarrassment
n 1. (shame) zażenowanie n, zakłopotanie n, skrępowanie n (about or at sth z powodu czegoś) to cause sb embarrassment stawiać kogoś w kłopotliwym położeniu to my embarrassment ku memu zażenowaniu or zakłopotaniu she blushed with embarrassment poczerwieniała z zażenowania or z zakłopotania she left the room in embarrassment wyszła z pokoju zażenowana he suffered the embarrassment of having to admit that... ze wstydem or z zażenowaniem musiał przyznać, że... 2. (cause of shame) wstyd m (problem) kłopotliwa sytuacja f to be an embarrassment to sb [person] przynosić komuś wstyd [behaviour] wprawiać kogoś w zakłopotanie his past is an embarrassment to him wstydzi się swojej przeszłości his resignation comes as an embarrassment to the government jego rezygnacja stawia rząd w kłopotliwej sytuacji this room is an embarrassment! ten pokój to wstyd! hum financial embarrassment kłopoty finansowe 3. fml (superfluity) an embarrassment of riches kłopot z powodu zbyt dużego wyboru embarras de richesse fml

embassy
n ambasada f the Italian embassy ambasada Włoch or włoska

embattled
adj 1. Mil [city] oblegany, oblężony [country] trapiony przez wojnę [army, forces] okrążony przez wroga 2. fig (having problems) znękany or nękany or trapiony przez kłopoty

embed
vt (prp, pt, pp -dd-) 1. (fix) osadz|ić, -ać (in sth w czymś) to be embedded in sth [thorn, splinter, nail, screw] tkwić w czymś [flesh, paw, wood, wall] [stake] być wbitym w coś [soil] [plant] ukorzenić się w czymś [soil] [plaque] być wmurowanym w coś [floor, wall] [rock] wryć się or być wrytym w coś [mud, lawn] 2. fig to be embedded in sth [notion, belief, value] zakorzenić się w czymś [language, thinking, memory] this incident is firmly embedded in my memory to wydarzenie wryło mi się głęboko w pamięć 3. Ling wstawi|ć, -ać, zanurz|yć, -ać [clause] (in sth do czegoś) 4. Comput wbudow|ać, -ywać [program, system]

embedding
n Ling zanurzenie n

embellish
vt 1. (decorate) ozd|obić, -abiać, upiększ|yć, -ać [building, garment, manuscript] (with sth czymś) lavishly embellished bogato zdobiony 2. (exaggerate) upiększ|yć, -ać, podkolorow|ać, -ywać, ubarwi|ć, -ać [account, description, truth]

embellishment
n 1. (ornament) ozdoba f, upiększenie n 2. (of story, truth) upiększenie n 3. Mus ozdobnik m

ember
n rozżarzony węgielek m the embers żar the dying embers przygasający or gasnący żar the embers of his love fig gasnący żar jego miłości

embezzle
vt z|defraudować, sprzeniewierz|yć, -ać fml [funds] to embezzle thousands of dollars from a charity okraść organizację dobroczynną na tysiące dolarów

embezzlement
n defraudacja f, sprzeniewierzenie n

embezzler
n defraudant m, malwersant m

embitter
vt rozgorycz|yć, -ać, wprawi|ć, -ać w rozgoryczenie [person] zatru|ć, -wać [relations] to embitter sb towards sth rozczarować kogoś do czegoś

embittered
adj [person] rozgoryczony, zgorzkniały [atmosphere] nieprzyjemny, nieprzyjazny [speech, retort] pełny goryczy

emblazon
vt 1. (decorate) ozd|obić, -abiać [flag, shield] (with sth czymś) the flag with the family arms emblazoned on it sztandar ozdobiony herbem rodowym the company's name was emblazoned across his T-shirt jego koszulkę zdobiła nazwa firmy his family life was emblazoned all over the papers o jego życiu rodzinnym rozpisywały się gazety 2. liter (extol) wysławiać, opiewać his deeds were emblazoned by poets jego czyny opiewali poeci

emblem
n (of country) godło n (of organization) emblemat m (of idea, success) symbol m (of courage, virtue) wzór m

emblematic
adj [quality] symboliczny, emblematyczny to be emblematic of sth (represent) symbolizować coś (characterize) być typowym dla czegoś

embodiment
n 1. (personification, expression) ucieleśnienie n, uosobienie n, wcielenie n (of sth czegoś) 2. (inclusion) wcielenie n, włączenie n

embody
vt 1. (personify) ucieleśni|ć, -ać, uos|obić, -abiać, reprezentować [virtue, evil, ideal] to be embodied in sb/sth znaleźć odbicie or odzwierciedlenie w kimś/czymś 2. (express) wyra|zić, -żać, urzeczywistni|ć, -ać [idea, thought] 3. (include) zaw|rzeć, -ierać [theory, rights] to be embodied in the constitution być zawartym w konstytucji

embolden
vt ośmiel|ić, -ać, doda|ć, -wać (komuś) śmiałości or odwagi to embolden sb to do sth zdopingować kogoś do zrobienia czegoś emboldened pp adj ośmielony pej rozzuchwalony

embolism
n Med zator m, embolia f

emboss
vt wytł|oczyć, -aczać wzory na (czymś) [fabric, leather, paper] gofrować [fabric, paper] ozd|obić, -abiać wypukłym wzorem, trybować, repusować [metal] wytł|oczyć, -aczać [initials]

embossed
adj [fabric, paper] ozdobiony wypukłym wzorem, gofrowany [leather] wytłaczany [metal] trybowany, repusowany embossed stationery papeteria z wytłoczonym nagłówkiem paper embossed with leaf design papier z wytłoczonym motywem liści embossed lettering wytłoczone litery

embouchure
n Mus ustnik m

embrace
n 1. uścisk m, objęcia n pl to hold sb in a warm/fond embrace gorąco/czule kogoś objąć to be locked in a passionate embrace spleść się w namiętnym uścisku 2. fig (of ideology) przyjęcie n vt 1. (hug) wziąć, brać w objęcia, ob|jąć, -ejmować 2. fig (espouse, adopt) przyj|ąć, -mować [offer, proposal, religion] s|korzystać skwapliwie z (czegoś) [opportunity] opowi|edzieć, -adać się za (czymś) [cause, idea, ideology] 3. fig (include) ob|jąć, -ejmować [subject areas, beliefs, elements] 4. fig (take in) ob|jąć, -ejmować (wzrokiem) [view] ob|jąć, -ejmować (myślą) [idea] vi ob|jąć, -ejmować się

embrasure
n rozglifienie n, glif m Mil otwór m strzelniczy

embrocation
n środek m do nacierania ciała

embroider
vt 1. wy|haftować, wyszy|ć, -wać [cloth, design, initials] she embroidered the tablecloth with small red roses na obrusie wyhaftowała czerwone różyczki 2. fig podkolorow|ać, -ywać, ubarwi|ć, -ać [story, fact, truth] vi haftować, wyszywać

embroidered
adj haftowany, wyszywany embroidered in gold thread haftowany or wyszywany złotą nicią embroidered with small red roses haftowany w czerwone różyczki

embroidery
n 1. (design) haft m (activity) haft m, haftowanie n 2. fig upiększenia n pl fig modif embroidery silk/thread jedwab/nici do haftowania

embroidery hoop
n tamborek m

embroil
vt wpląt|ać, -ywać [person] (in sth w coś) to embroil oneself in sth uwikłać się w coś, wdać się w coś [dispute, controversy] to become embroiled in sth zostać wplątanym w coś

embryo
n 1. (human, animal) embrion m, zarodek m (plant) zarodek m 2. fig zalążek m fig in embryo w stanie zarodkowym or embrionalnym adj = embryonic

embryological
adj embriologiczny

embryologist
n embriolog m

embryology
n embriologia f

embryonic
adj 1. Biol embrionalny, zarodkowy 2. fig [plan, policy] znajdujący się w stanie embrionalnym [democracy] rodzący się

emcee
US n (of programme) prowadząc|y m, -a f (of show) konferansjer m (of function) mistrz m ceremonii (of dance) wodzirej m vt (po)prowadzić [show, event]

emend
vt wn|ieść, -osić poprawki do (czegoś) [text, document]

emendation
n (alteration) poprawka f emendacja f ra (correcting) korekta f, poprawienie n

emerald
n 1. (stone) szmaragd m 2. (colour) (kolor m) szmaragdowy m modif [necklace] szmaragdowy, ze szmaragdów [ring] ze szmaragdem adj [colour] szmaragdowy

emerald green
n (kolor m) szmaragdowozielony m adj szmaragdowozielony

emerge
vi 1. (come out) pojawi|ć, -ać się (from under water) wynurz|yć, -ać się to emerge from sth [person] wy|jść, -chodzić z czegoś [room, house, prison] [vehicle] wyje|chać, -żdżać z czegoś [tunnel] wył|onić, -aniać się z czegoś [fog, mist] the moon emerged from behind the clouds księżyc wyjrzał or wyłonił się zza chmur he emerged from his sleep/reverie ocknął się ze snu/z zamyślenia 2. fig [issue, problem, ideology, new nation, film star] pojawi|ć, -ać się [idea, problem] wył|onić, -aniać się [truth, secret] wy|jść, -chodzić na jaw [talent] objawi|ć, -ać się gradually a picture is beginning to emerge (of situation) stopniowo zaczyna wyłaniać się obraz sytuacji to emerge as a priority okazać or stać się sprawą priorytetową to emerge as a major figure okazać or stać się ważną postacią it emerged that... okazało się, że... it emerges from this that... wynika z tego, że... it has now emerged that this was not true okazuje się teraz, że nie było to prawdą emerging prp adj [market, industry] powstający [democracy, caution] rodzący się [opportunities] wyłaniający się [writer, actor] początkujący

emergence
n (of literary genre, movement, problem) pojawienie się n (of truth) wyjście n na jaw the emergence of new industries from traditional forms of agriculture powstawanie or wyłanianie się nowych gałęzi przemysłu z tradycyjnych form rolnictwa

emergency
n also Med nagły wypadek m or przypadek m in an emergency, in case of emergency (in urgent situation) w nagłym przypadku, w razie potrzeby (in dangerous situation) w razie niebezpieczeństwa in times of emergency w sytuacjach kryzysowych (to declare) a state of emergency Pol (ogłosić) stan wyjątkowy (of natural disaster) (ogłosić) stan zagrożenia or klęski żywiołowej modif [meeting, session] nadzwyczajny [measures, plan, situation] wyjątkowy [store, reserves, ration] żelazny [repairs] awaryjny [fund] na specjalne cele

emergency aid
n pomoc f w nagłych przypadkach

emergency ambulance service
n pogotowie n ratunkowe

emergency blanket
n koc m (w wyposażeniu pierwszej pomocy)

emergency brake
n (on train) hamulec m bezpieczeństwa US Aut hamulec m ręczny

emergency breakdown service
n Aut pomoc f drogowa, pogotowie n drogowe

emergency call
n nagłe wezwanie n

emergency case
n Med nagły przypadek m

emergency center
GB zob. emergency centre

emergency centre
US n (for refugees) ośrodek m pomocy społecznej (dla uchodźców) Med pogotowie n ratunkowe Aut stacja f napraw

emergency cord
n linka f hamulca bezpieczeństwa

emergency exit
n droga f ewakuacyjna (door) wyjście n awaryjne

emergency landing
n lądowanie n przymusowe or awaryjne

emergency laws
npl Pol ustawy f pl wyjątkowe (collectively) ustawodawstwo n wyjątkowe

emergency medical service
n US pogotowie n ratunkowe

emergency number
n numer m alarmowy (pogotowia ratunkowego, policji, straży pożarnej)

emergency powers
npl Pol nadzwyczajne uprawnienia n pl

emergency rations
npl żelazne racje f pl

emergency room
n US oddział m pomocy doraźnej or w nagłych wypadkach

emergency service
n Med pomoc f w nagłych wypadkach Aut pomoc f drogowa, pogotowie n drogowe

emergency services
npl pomoc f w nagłych wypadkach

emergency stop
n nagłe or gwałtowne (za)hamowanie n

emergency surgery
n operacja f ze wskazań nagłych

emergency telephone
n automat m telefoniczny łączący ze służbami ratowniczymi

emergency ward
n oddział m nagłych przypadków or pomocy doraźnej

emergency worker
n ratowni|k m, -czka f

emergent
adj 1. (at early stage) [industry, nation] powstający, nowo powstały [democracy] kształtujący się [talent] nowo objawiony [superpower, literary genre] nowy 2. (following logically) wynikły 3. Phil emergentny

emerging
adj = emergent 1

emeritus
adj professor emeritus, emeritus professor zasłużony emerytowany profesor

emery
n szmergiel m

emery board
n (nail file) pilniczek m do paznokci (z warstwą papieru ściernego)

emery cloth
n płótno n szmerglowe

emery paper
n papier m ścierny szmerglowy

emetic
n środek m wymiotny adj 1. Pharm wymiotny 2. infml [dessert, poetry] przyprawiający o mdłości

emigrant
n emigrant m, -ka f modif emigrancki

emigrate
vi wy|emigrować to emigrate from Britain to Australia wyemigrować z Wielkiej Brytanii do Australii

emigration
n emigracja f

emigre
n wychodźca m, emigrant m, -ka f (zazwyczaj polityczny)

eminence
n 1. (fame) sława f, renoma f (distinction) dostojeństwo n (person) znakomitość f 2. Eminence (title of cardinal) Eminencja f His Eminence Cardinal Roncalli Jego Eminencja Kardynał Roncalli Your Eminence (form of address) Eminencjo! 3. liter (hill) wyniosłość f, wzniesienie n

eminence grise
n (pl eminences grises) szara eminencja f

eminency
n = eminence

eminent
adj 1. (famous, respected) [person, scholar] wybitny to be eminent in one's field być znakomitością w swej dziedzinie 2. [qualities, achievements, career] (outstanding) nadzwyczajny, wyjątkowy (indisputable) niewątpliwy

eminently
adv [suitable, logical, fair] nadzwyczaj [capable, qualified, fair] wyjątkowo [desirable, plausible] wysoce

emir
n emir m

emirate
n emirat m

emissary
n wysłanni|k m, -czka f, emisariusz m, -ka f an emissary to the British government emisariusz wysłany z misją do rządu brytyjskiego

emission
n 1. (amount emitted) emisja f emissions of noxious gases from power stations emisje szkodliwych gazów pochodzące z elektrowni 2. (emitting) (of gases, radiation, sound) emisja f (of heat) wydzielanie n (of signal) wysyłanie n (of steam) wypuszczanie n (of lava, ashes) wyrzucanie n 3. (of banknotes, currency) emisja f 4. Med (of fluid) wydzielanie n nocturnal emission(s) zmaza nocna, polucja

emission spectrum
n widmo n (optyczne) emisyjne

emit
vt (prp, pt, pp -tt-) 1. (discharge) wy|emitować [fumes, light, radiation] wydziel|ić, -ać [heat, smell] wys|łać, -yłać [signal] wypu|ścić, -szczać [steam, sparks] wyrzuc|ić, -ać [lava, ashes, dust] the noxious fumes emitted from or by factory chimneys szkodliwe wyziewy z kominów fabrycznych 2. (utter) wyda|ć, -wać [sound, cry, groan] 3. (issue) wy|emitować [banknotes, currency]

emitter
n Electron emiter m

emollient
n Pharm środek m zmiękczający (powierzchnię skóry) adj 1. [words, gesture, effect] (conciliatory) pojednawczy (indulgent) wyrozumiały, pobłażliwy 2. Pharm zmiękczający

emoluments
n fml (salary) wynagrodzenie n (expert's, architect's) honorarium n (earnings) uposażenie n (benefits in kind) wynagrodzenie n w naturze, deputaty m pl

emote
vi wpa|ść, -dać w egzaltację [actor] posługiwać się tanimi efektami

emoticon
n Comput emoticon m, uśmieszek m

emotion
n 1. (feeling) uczucie n I was torn by conflicting emotions targały mną sprzeczne uczucia he won't talk about his emotions nie chce mówić o swych uczuciach 2. (surge of feeling) wzruszenie n to show no emotion nie okazywać wzruszenia he was overcome by emotion ogarnęło go wzruszenie in a voice filled with emotion wzruszonym głosem

emotional
adj 1. Psych [development, problems, stability] emocjonalny 2. (feeling) [person, mood, tie] uczuciowy [reaction, tie] emocjonalny to be emotional about sth przejmować się czymś 3. (moving) [appeal, speech] wzruszający to be emotional about sth wzruszać się czymś he gets rather emotional (cries easily) łatwo wzrusza się do łez (gets irrational) łatwo daje się ponieść emocjom

emotional abuse
n znęcanie się n psychiczne

emotional blackmail
n szantaż m moralny

emotional health
n zdrowie n psychiczne

emotional trauma
n uraz m psychiczny

emotionalism
n (sentimentality) ckliwość f (vehemence) emocjonalne podejście n

emotionally
adv 1. Psych [involved, immature] emocjonalnie emotionally deprived niekochany emotionally disturbed niezrównoważony emocjonalnie 2. (showing feeling) [involved] uczuciowo [speak] z uczuciem, z przejęciem emotionally charged [relationship, atmosphere, language] rozemocjonowany, pełen emocji [issue] wywołujący emocje

emotionless
adj beznamiętny, obojętny

emotionlessly
adv beznamiętnie, obojętnie

emotionlessness
n obojętność f

emotive
adj [issue] budzący emocje [language, word] silnie zabarwiony emocjonalnie Ling emotywny

empanel
vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) 1. (place on list) wpis|ać, -ywać (kogoś) na listę kandydatów na przysięgłych [juror] 2. (select) powoł|ać, -ywać [jury, committee]

empathetic
adj = empathic

empathetically
adv = empathically

empathic
adj (also empathetic) [communion, relationship] pełen zrozumienia [understanding] głęboki [person] wrażliwy, nieobojętny to be empathic to or with sb wczuwać się w sytuację kogoś

empathically
adv [respond, relate, communicate] ze zrozumieniem

empathize
vi to empathize with sb identyfikować się z kimś [person] to empathize with sth wczuwać się w coś [character, emotions] rozumieć coś [animals]

empathy
n (głębokie) zrozumienie n (with sb/sth dla kogoś/czegoś) Psych empatia f, współodczuwanie n to feel empathy with sb wczuwać się w czyjąś sytuację

emperor
n cesarz m imperator m liter

emperor moth
n pawica f

emperor penguin
n pingwin m cesarski

emphasis
n (pl -ses) 1. (importance) nacisk m to lay or place or put the emphasis on sth kłaść nacisk na coś we lay particular/great emphasis on punctuality przywiązujemy szczególną/dużą wagę do punktualności in our company the emphasis is on efficiency w naszym przedsiębiorstwie kładziemy nacisk na sprawność działania to shift the emphasis from sth to sth przenieść nacisk z czegoś na coś the new policy reflects a change of emphasis nowa polityka jest odbiciem zmiany priorytetów 2. (intensity of expression) emfaza f, podkreślenie n to speak with emphasis mówić z emfazą she repeated her words for emphasis powtórzyła swe słowa dla podkreślenia my/author's emphasis podkreślenie moje/autora 3. (accentuation) akcent m the emphasis is on the last syllable akcent pada na ostatnią sylabę he put special emphasis on the word 'never' szczególnie mocno zaakcentował słowo "nigdy"

emphasize
vt 1. (give importance to) podkreśl|ić, -ać, uwypukl|ić, -ać [fact, point] położyć, kłaść nacisk na (coś) [policy, need, support] it should be emphasized that... należy podkreślić, że... to emphasize the importance of sth podkreślić znaczenie or wagę czegoś 2. (stress vocally) (mocno) za|akcentować [word, syllable] 3. (highlight) podkreśl|ić, -ać, uwydatni|ć, -ać [feature, aspect]

emphatic
adj 1. (firm, insistent) [denial, refusal, statement] stanowczy [voice] dobitny [manner, gesture] wymowny the answer was an emphatic 'no' odpowiedzią było stanowcze "nie" to be emphatic about sth mocno nalegać na coś, mocno podkreślać coś he was most emphatic that I should do it bardzo mocno nalegał, żebym to zrobił 2. (clear) [victory, defeat] wyraźny, zdecydowany 3. Ling emfatyczny

emphatically
adv 1. (vehemently) [speak, state] dobitnie [refuse, deny, insist] stanowczo and I say this most emphatically i podkreślam or mówię to z całą stanowczością 2. (undeniably) [win, defeat] zdecydowanie [be defeated] sromotnie he was most emphatically not a genius stanowczo or z całą pewnością nie był geniuszem 3. Ling [pronounce] z emfazą [use] dla podkreślenia, dla emfazy

emphysema
n rozedma f płuc, emfizema f

empire
n 1. (territory) imperium n (ruled by emperor) cesarstwo n the Roman Empire cesarstwo rzymskie the Soviet empire imperium sowieckie 2. fig imperium n, królestwo n fig

empire-builder
n pej twórca m imperium also fig

empire-building
n pej = tworzenie n nadmiernie rozbudowanej instytucji

empirical
adj [knowledge, method, data] empiryczny [method, observation, data] doświadczalny

empirically
adv [study, observe, test] empirycznie, doświadczalnie

empiricism
n empiryzm m

empiricist
n Philos empirysta m, empiryk m adj [philosophy, doctrine, tradition] empirystyczny

emplacement
n Mil stanowisko n (działa, artylerii)

employ
n fml the firm has 40 workers in its employ przedsiębiorstwo zatrudnia 40 osób to be in sb's employ or in the employ of sb pracować dla kogoś [terrorist, spy] być na usługach kogoś vt 1. (take on, hire) zatrudni|ć, -ać the company employs 600 workers przedsiębiorstwo zatrudnia 600 pracowników to employ sb as a night watchman zatrudnić kogoś jako or w charakterze nocnego stróża to employ sb to compile dictionary entries zatrudnić kogoś do opracowywania haseł słownikowych 2. (use) za|stosować [device, method, technique] wykorzyst|ać, -ywać [intelligence, resources, talent] posłu|żyć, -giwać się (czymś) [metaphor, expression, term, tool] to be employed in sth/in doing sth zajmować się czymś/robieniem czegoś his time would be better employed studying lepiej by było, gdyby zajął się nauką her talents/skills would be better employed in advertising można by lepiej wykorzystać jej talent/umiejętności w reklamie

employable
adj [person] zdolny do pracy at my age you cease to be employable w moim wieku trudno już znaleźć pracę a second language would make you more employable znajomość drugiego języka zwiększy twoje szanse znalezienia pracy

employed
n the employed (+ v pl) zatrudnieni m pl adj 1. (in work) zatrudniony to be employed with a company być zatrudnionym w przedsiębiorstwie 2. (busy) zajęty (in sth czymś) (in doing sth robieniem czegoś)

employee
n pracowni|k m, -ca f, zatrudnion|y m, -a f employee's pension emerytura pracownicza

employer
n pracodaw|ca m, -czyni f employers' organization organizacja (zrzeszająca) pracodawców

employment
n 1. (paid work) praca f, zatrudnienie n what's the nature of your employment? czym się pan zajmuje? to take up employment podjąć pracę to seek employment szukać pracy or zatrudnienia to find employment znaleźć pracę or zatrudnienie to be in employment mieć pracę to be without employment nie mieć pracy, być bez pracy people in/without employment osoby zatrudnione/bez zatrudnienia conditions of employment warunki zatrudnienia place of employment miejsce zatrudnienia or pracy the service industries give employment to several million people sektor usług daje zatrudnienie kilku milionom ludzi 2. (availability of work) zatrudnienie n full employment pełne zatrudnienie the Department of Employment GB Ministerstwo Pracy 3. (hiring, taking on) zatrudni|enie , -anie n (of sb kogoś) the employment of extra staff as market analysts/to complete the job zatrudnienie dodatkowych pracowników jako analityków rynku/do ukończenia zadania 4. (use) (of resources, talent) wykorzystywanie n (of method, technique) zastosowanie n (of device, expression, term) użycie n 5. fml (pastime) zajęcie n

employment agency
n biuro n pośrednictwa pracy

employment contract
n umowa f o pracę

employment exchange
n GB dat = employment office

employment law
n prawo n pracy

employment office
n GB urząd m zatrudnienia

employment policy
n polityka f zatrudnienia

emporium
n (pl -riums, -ria) (centre of commerce) fml centrum n handlowe a lighting emporium duży sklep z lampami

empower
vt 1. (legally) to empower sb to do sth upoważni|ć, -ać kogoś do zrobienia czegoś, upełnom|ocnić, -acniać kogoś do zrobienia czegoś [constitution] da|ć, -wać komuś prawo do zrobienia czegoś the police are empowered to search the premises policja ma prawo przeszukać pomieszczenia she is empowered to sign the contract on my behalf jest upoważniona do podpisania kontraktu w moim imieniu 2. (politically) wzm|ocnić, -acniać pozycję (kogoś) [consumers, women, young] to feel empowered (by sth) czuć się silniejszym (dzięki czemuś)

empowering
adj inspirujący

empress
n cesarzowa f (in Russia) caryca f, carowa f

emptiness
n 1. (of landscape, region, house) pustka f the vast emptiness of space bezkresna przestrzeń I was surprised by the emptiness of the cinema/train byłem zdziwiony, że w kinie/pociągu było tak pusto or były takie pustki 2. (of life) pustka f (of promise, threat) czczość f (of hopes) płonność f, próżność f (of ideas, argument) jałowość f 3. (in stomach) czczość f

empty
n infml (bottle) pusta butelka f to run on empty (with little fuel) [car] jechać "na rezerwie" infml (with little energy) [person] gonić resztkami sił adj 1. (lacking contents) [container, pocket, stomach] pusty, próżny [diary, page] czysty, niezapisany [revolver] niezaładowany [desktop] pusty on an empty stomach na czczo 2. (lacking people) [restaurant, street] pusty, wyludniony [house, beach] pusty, opustoszały [seat, table, place] wolny, niezajęty the house has been empty for five years dom jest niezamieszkany od pięciu lat the jails are now empty of political prisoners w więzieniach nie ma teraz więźniów politycznych 3. (with no effect) [word, boast, promise, rhetoric, threat] pusty, czczy, próżny [gesture] pusty, nic nieznaczący [argument] jałowy [dream] próżny [look] pozbawiony wyrazu empty of meaning pozbawiony sensu or znaczenia 4. (purposeless) [life, days] pusty [person] pusty, bezmyślny I have an empty feeling inside czuję w środku pustkę vt (also empty out) 1. (clear) opróżni|ć, -ać [container, pocket, building] he was told to empty his pockets kazano mu opróżnić kieszenie she emptied the saucepan over his head wylała mu na głowę zawartość rondla the thieves emptied the house of its entire contents złodzieje wynieśli z domu wszystko first empty your mind of all preconceptions wpierw or najpierw zapomnij o wszelkich uprzedzeniach 2. (pour out) wyl|ać, -ewać [liquid] (take out) wysyp|ać, -ywać [sugar, candies, small objects] empty the soup into a saucepan wlej zupę do rondla he emptied the candies into a glass jar wsypał cukierki do szklanego słoja she emptied the contents all over the floor rozsypała zawartość po całej podłodze vi (also empty out) 1. [bath, tank, room] opróżni|ć, -ać się [public place] o|pustoszeć the streets emptied of people ulice opustoszały 2. to empty into sth [river, stream] u|chodzić, -jść or wpa|ść, -dać do czegoś [river, sea]

empty-handed
adj [arrive, leave, return] z pustymi rękami, z niczym also fig

empty-headed
adj głupkowaty, niemądry, pusty

empyema
n ropniak m

empyrean
liter n the empyrean empireum n, siedziba f bogów adj empirejski

emu
n emu m inv

emulate
vt 1. fml (imitate) naśladować (rival) (próbować) dorównać (komuś) their feat has never been emulated nigdy nie zdołano powtórzyć ich wyczynu 2. Comput emulować

emulation
n 1. fml (imitation) naśladownictwo n in emulation of sb/sth wzorem or na wzór kogoś/czegoś 2. fml (rivalry) rywalizacja f 3. Comput emulacja f

emulator
n Comput emulator m

emulsifier
n (chemical) emulgator m

emulsify
vt z|emulgować vi [two liquids] z|emulgować się

emulsion
n 1. Chem, Phot emulsja f 2. (also emulsion paint) farba f emulsyjna, emulsja f