DEA
n US = Drug Enforcement Agency Rządowa Agencja f do Walki z Narkotykami

DES
n GB ministerstwo n szkolnictwa i nauki n GB = Department of Education and Science

DETR
n GB ministerstwo n środowiska, transportu i regionów n GB = Department of the Environment, Transport and the Regions

DEW
n US Mil = distant early warning DEW line system wczesnego ostrzegania

Dead Sea Scrolls
npl the Dead Sea Scrolls rękopisy m pl znad Morza Martwego

Dead Sea prn the Dead Sea Morze
n Martwe

Dear John letter
n list od dziewczyny/partnerki oznajmiający zerwanie związku

Death March
n Mus marsz m żałobny

Dec
December

Decalogue
n the Decalogue Dekalog m

December
n grudzień m in December w grudniu modif grudniowy

Deep South
n US głębokie Południe n (Stanów Zjednoczonych)

Defence Department
n GB = Ministerstwo n Obrony Narodowej

Defence Minister
n GB = minister m obrony narodowej

Defense Ministry
n US Ministerstwo n Obrony Narodowej

Defense Secretary
n US sekretarz m obrony

Delaware
prn Delaware n inv

Delilah
prn Bible Dalila f

Delphi
prn Delfy plt

Delphic
adj 1. Mythol delficki Delphic oracle wyrocznia delficka 2. (mysterious) enigmatyczny

Dem
US = Democrat, Democratic

Democrat
prn GB, US Pol demokrata m modif Democrat politician polityk Partii Demokratycznej

Democratic
adj US Pol the Democratic party Partia Demokratyczna

Denmark
prn Dania f

Department for Culture
n GB ministerstwo n kultury, środków przekazu i sportu

Department for Education and Employment
n GB ministerstwo n edukacji i zatrudnienia

Department for International Development
n GB ministerstwo n rozwoju międzynarodowego

Department of Defense
n US departament m obrony

Department of Education and Science
n GB ministerstwo n szkolnictwa i nauki

Department of Energy
n US departament m energetyki

Department of Health
n GB ministerstwo n zdrowia

Department of Health and Human Services
n US departament m zdrowia i opieki społecznej

Department of Social Security
n GB ministerstwo n opieki społecznej

Department of Trade and Industry
n GB ministerstwo n handlu i przemysłu

Department of the Environment
n GB ministerstwo n środowiska, transportu i regionów n GB ministerstwo n ochrony środowiska

Deputy Speaker
n GB Pol wiceprzewodnicząc|y m, -a f Izby Gmin

Derbyshire
prn Derbyshire n

Derry
prn (county) hrabstwo n inv Derry (also Londonderry) (town) Derry n inv, Londonderry n inv

Desert Rat
n GB Mil, Hist Szczur m Pustyni (brytyjski żołnierz walczący podczas II wojny światowej w Afryce Północnej)

Det
= Detective

Deuteronomy
prn Bible Księga f Powtórzonego Prawa

Devon
prn Devon m

Devonian
adj dewoński

Dewar flask
n Chem naczynie n Dewara

Dewey decimal system
n dziesiętna klasyfikacja f biblioteczna

Dexedrine
n dexedryna f

de facto
adj [ruler, government, marriage] faktyczny adv faktycznie, de facto

de jure
adj, adv de iure

de luxe
adj [car, apartment, model] luksusowy de luxe hotel hotel klasy de luxe

de rigueur
adj (as etiquette) zgodny z wymaganiami etykiety obowiązkowy fig (as fashion) zgodny z wymaganiami mody obowiązkowy fig

de-escalate
vt powstrzym|ać, -ywać or zahamować eskalację (czegoś) [war, arms race, violence] za|łagodzić [conflict, situation] z|łagodzić [tension, crisis] the signing of the treaty will de-escalate the arms race podpisanie układu przyczyni się do zahamowania wyścigu zbrojeń vi [tension, violence] słabnąć [arms race, conflict, crisis] zostać zahamowanym [tension] opa|ść, -dać

de-escalation
n deeskalacja f

de-ice
vt odl|odzić, -adzać, usu|nąć, -wać oblodzenie (czegoś) [aircraft, aerofoil] odmr|ozić, -ażać [window, windscreen] to de-ice a car usunąć lód z szyb(y) samochodu

de-icer
n Aviat (device) odladzacz m (substance) substancja f przeciwoblodzeniowa Aut (substance, spray) odmrażacz m

de-icing
n usuwanie n oblodzenia or lodu Aviat odladzanie n modif [substance, device] odladzający the de-icing process usuwanie lodu or oblodzenia de-icing spray Aut odmrażacz (do szyb samochodowych)

de-man
vt GB zmniejsz|yć, -ać zatrudnienie w (czymś) [factory, mine, quarry, industry, company]

de-stress
vi odstresować się

deacon
n diakon m

deaconess
n diakonisa f

dead
n 1. the dead (+ v pl) (people) zmarli m pl a monument to the dead pomnik ku czci zmarłych 2. (death) to rise from the dead zmartwychwstać, powstać z martwych to be raised from the dead zostać wskrzeszonym 3. fig (depths) at dead of night, in the dead of night w środku nocy, głęboką nocą in the dead of winter w (samym) środku zimy adj 1. (no longer living) [person] zmarły, martwy [animal] zdechły [fish] śnięty [leaf, flower] zwiędły, uschnięty [skin] martwy the dead man/woman zmarły/zmarła a dead body zwłoki he dropped (down) dead padł martwy, padł trupem to play dead udawać martwego or trupa drop dead! infml spadaj! infml to shoot sb dead zastrzelić kogoś dead and buried fig [idea, subject] zarzucony, dawno zapomniany they're all dead and gone now już są od dawna na tamtym świecie more dead than alive wpółżywy 'wanted, dead or alive' "poszukiwany - żywy lub martwy" to leave sb for dead zostawić kogoś na pewną śmierć to give sb up for dead uznać kogoś za zmarłego I'm absolutely dead after that walk! infml (exhausted) jestem zupełnie skonany po tym spacerze! infml 2. (extinct) [language] martwy [custom] zapomniany [issue, debate] wyczerpany, skończony [cigarette, match] wypalony [fire] wygasły are these glasses dead? GB infml czy można zabrać te szklanki? 3. (dull, not lively) [place] wymarły [audience] apatyczny the dead season martwy sezon 4. (not functioning, idle) [battery] wyczerpany [bank account] pusty [capital, money] nieprocentujący, martwy [file] zarchiwizowany [phone] głuchy the phone went dead przerwało połączenie infml 5. (impervious) to be dead to sth być nieczułym or niewrażliwym na coś 6. (numb) [limb] zmartwiały, zdrętwiały my arm has gone dead zdrętwiała mi ręka 7. (absolute) a dead calm zupełny spokój dead silence martwa cisza to be a dead shot infml nie chybiać he came to a dead stop zamarł, stanął jak wryty she hit the target in the dead centre trafiła w sam środek tarczy adv GB (absolutely, completely) zupełnie, całkowicie are you dead certain? czy jesteś zupełnie pewien? he was staring dead ahead patrzył się prosto przed siebie sail dead ahead płyń prosto przed siebie dead in the middle of the street na samym środku ulicy to be dead on time być punktualnym co do minuty I left (at) dead on six o'clock wyszedłem punktualnie o szóstej or punkt szósta it's dead easy! infml to dziecinnie proste!, to śmiesznie łatwe! his shot was dead on target trafił w sam cel they were dead lucky not to get caught! infml mieli piekielne szczęście, że ich nie złapano! infml dead drunk infml zalany w trupa infml dead tired infml skonany, wykończony infml dead scared infml śmiertelnie przerażony you're dead right! infml masz rację! święta racja! infml dead good! infml super! infml 'dead slow' Aut "ograniczenie prędkości" to drive dead slow ograniczyć prędkość do minimum, jechać bardzo powoli dead straight prosto jak strzelił to be dead against sth być zdecydowanie przeciwnym czemuś [idea, plan] to be dead set on doing sth upierać się, żeby coś zrobić he is dead on for that job US infml ma tę pracę w kieszeni infml you're dead on! US infml święta racja! infml he stopped dead stanął jak wryty to cut sb dead zignorować kogoś udać, że się kogoś nie widzi over my dead body infml po moim trupie infml to be dead to the world spać jak zabity I wouldn't be seen dead wearing that hat! w życiu nie założyłbym tego kapelusza! infml I wouldn't be seen dead in a place like that! w życiu or za nic na świecie bym się tam nie pokazał! infml the affair is dead but it won't lie down sprawa wciąż odbija się czkawką infml the only good traitor is a dead traitor dobry zdrajca to martwy zdrajca you do that and you're dead meat! infml zrób to, a nie ujdziesz z życiem! dead men tell no tales Prov umarli milczą

dead air
n Radio, TV cisza f w eterze

dead ball
n Sport martwa piłka f

dead centre
n Tech martwy punkt m

dead duck
n GB infml to be a dead duck [person, scheme, proposal] być do niczego

dead end
n ślepa uliczka f, ślepy zaułek m also fig dead-end /'dedend/ adj [job] bez perspektyw

dead hand
n pej the dead hand of bureaucracy/of the past złe duchy biurokracji/przeszłości

dead heat
n Sport (in athletics) bieg m nierozstrzygnięty (in horseracing) gonitwa f nierozstrzygnięta

dead letter
n 1. Post niedoręczony list m 2. fig martwa litera f fig to become a dead letter [rule] stać się martwą literą [custom] zaniknąć

dead letter box
n skrzynka f na zwroty

dead letter drop
n = dead letter box

dead loss
n 1. infml pej (person) a dead loss as a salesman/teacher do niczego jako sprzedawca/nauczyciel the film was a dead loss ten film był beznadziejny these scissors are a dead loss! te nożyczki są do niczego! 2. Comm bezpowrotna strata f

dead man's fingers
n (+ v sg) (coral) korkowiec m

dead man's handle
n Rail czuwak m infml

dead matter
n martwa materia f

dead men
npl GB infml (empty bottles) puste flaszki f pl infml

dead on arrival
adj Med zmarły w drodze do szpitala

dead reckoning
n Naut nawigacja f zliczeniowa by dead reckoning reckoning fig w przybliżeniu

dead ringer
n infml to be a dead ringer for sb być sobowtórem kogoś

dead set
n GB to make a dead set at sb infml zagiąć na kogoś parol to make a dead set at sth iść na całość, żeby coś osiągnąć infml

dead stock
n 1. Comm (capital) martwy kapitał m (articles) niechodliwy towar m 2. Agric inwentarz m martwy

dead weight
n 1. ciężar m nad siły fig balast m fig 2. Naut nośność f statku 3. US fig (unproductive staff) nieproduktywni pracownicy m pl

dead wood
n uschnięte drzewo n GB fig nieproduktywni pracownicy m pl

dead-and-alive
adj GB pej [place] nudny, bez życia

dead-ball line
n (in rugby) linia f końcowa

dead-letter office
n Post dział m zwrotów

deadbeat
infml n nierób m, leń m, próżniak m dead-beat adj skonany infml

deadbolt
n zasuwka f

deadening
n (of pain) uśmierzenie n (of blow, shock) złagodzenie n (of sound, feeling) stłumienie n adj Med [effect] znieczulający, uśmierzający the deadening effect of television on imagination otępiający wpływ telewizji na wyobraźnię

deadhead
n 1. GB pej (stupid person) zero n pej 2. US (hippy) hipis m, -ka f 3. US (person with free ticket) posiadacz m, -ka f darmowego biletu 4. US Transp (truck, train) pusty przewóz m vt ob|erwać, -rywać zwiędnięte kwiaty z (czegoś) [plant]

deadline
n ostateczny or nieprzekraczalny termin m to meet a deadline zdążyć przed ostatecznym terminem to miss a deadline nie zdążyć w terminie or na czas I have a 10 o'clock deadline for this article muszę zdążyć z tym artykułem na dziesiątą applicants must be able to meet deadlines kandydaci muszą umieć dotrzymywać terminów they have to work to very tight deadlines mają bardzo napięte terminy the deadline for applications is the 15th ostateczny termin składania podań upływa piętnastego

deadliness
n (of poison, disease, blow) śmiertelność f (of weapon) śmiercionośność f

deadlock
n 1. (impasse) martwy punkt m, impas m to be at (a)/reach (a) deadlock być/znaleźć się w martwym punkcie or impasie to break the deadlock between management and unions przełamać impas w negocjacjach pomiędzy kierownictwem a związkami zawodowymi 2. (lock) zamek m antywłamaniowy deadlocked pp adj [negotiations, situation] znajdujący się w impasie or w martwym punkcie

deadly
adj 1. (lethal) [poison, disease, attack] śmiertelny [weapon] śmiercionośny fig [enemy, insult, hatred] śmiertelny his aim is deadly [gunman, sports player] nie chybia the cold was deadly było strasznie zimno 2. (absolute, extreme) in deadly earnest ze śmiertelną powagą with deadly accuracy z absolutną dokładnością 3. infml (dull, boring) [person, event] śmiertelnie nudny 4. (deathlike) [pallor] śmiertelny, trupi [silence] grobowy adv [dull, boring] śmiertelnie, potwornie deadly pale trupio blady to be deadly serious być śmiertelnie poważnym

deadly nightshade
n pokrzyk m, wilcza jagoda f

deadly sin
n grzech m śmiertelny the seven deadly sins siedem grzechów głównych

deadness
n (of place, season) martwota f (of eyes, expression) martwość f

deadnettle
n Bot jasnota f

deadpan
adj [face, expression, voice] śmiertelnie poważny her deadpan humour amused the guests rozbawiła gości dowcipami opowiadanymi ze śmiertelnie poważną or z kamienną twarzą adv [look, say, reply] śmiertelnie poważnie, z udawaną powagą

deaf
n the deaf (+ v pl) głusi m pl adj 1. [person, animal] głuchy to be deaf in one ear być głuchym na jedno ucho, nie słyszeć na jedno ucho to go deaf ogłuchnąć, stracić słuch that's his deaf ear nie słyszy na to ucho 2. fig to be deaf to sth być or pozostawać głuchym na coś to turn a deaf ear to sth puścić coś mimo uszu to fall on deaf ears [request, advice] trafiać w próżnię as deaf as a (door)post infml głuchy jak pień infml there are none so deaf as those who will not hear Prov = nie ma bardziej głuchych niż ci, którzy słyszeć nie chcą

deaf aid
n GB aparat m słuchowy

deaf without speech
n (+ v pl) the deaf without speech głuchoniemi m pl adj głuchoniemy

deaf-and-dumb
n, adj offensive = deaf without speech

deaf-mute
n głuchoniem|y m, -a f adj głuchoniemy

deafen
vt ogłusz|yć, -ać [person] zagłusz|yć, -ać [noise]

deafening
adj ogłuszający

deafeningly
adv ogłuszająco

deafness
n głuchota f

deal
1. n 1. (agreement) umowa f, układ m, porozumienie n the pay/OPEC deal porozumienie płacowe/układ OPEC to make or strike a deal with sb zawrzeć umowę z kimś, dojść do porozumienia z kimś to do a deal with sb wejść w układ z kimś [friend, kidnapper, criminal] to do a deal (in business) ubić interes, załatwić sprawę to pull off a deal ubić interes it's a deal! umowa stoi! the deal is off! nici z interesu! infml it's no deal! nie ma mowy! a good deal dobry interes to get the best of a deal dobrze wyjść na umowie or interesie it's all part of the deal (part of the arrangement) to należy do umowy (part of the price, package) to jest wliczone w cenę to be in on the deal wchodzić w interes infml 2. (sale) transakcja f handlowa property deal transakcja na rynku nieruchomości arms deal zakup broni cash/credit deal transakcja gotówkowa/bezgotówkowa 3. (special offer, bargain) for the best deal(s) in or on electrical goods come to Electrotech najtańszy sprzęt elektryczny w Elektrotechu I got a good deal on a used Fiat zrobiłem dobry interes na tym używanym fiacie 4. (amount) a great or good deal dużo (of sth czegoś) he is a good deal older than me jest ode mnie sporo starszy they have a great deal in common mają ze sobą wiele wspólnego he travels a great deal bardzo dużo podróżuje he means a great deal to me bardzo wiele dla mnie znaczy 5. (treatment) to get a good/bad deal (from sb) zostać dobrze/źle potraktowanym (przez kogoś) to give sb a fair deal potraktować kogoś sprawiedliwie he got a raw or rotten deal fatalnie go potraktowano 6. Games (in cards) rozdanie n whose deal is it? kto teraz rozdaje? it's my deal ja rozdaję vt (pt, pp dealt) 1. Games (also deal out) rozda|ć, -wać [cards] da|ć, -wać [hand] 2. wymierz|yć, -ać, zada|ć, -wać [blow, death-blow] (with sth czymś) to deal a blow to sb/sth, to deal sb/sth a blow zadać komuś/czemuś cios also fig vi (pt, pp dealt) 1. Games (at cards) [player] rozda|ć, -wać 2. Comm, Fin (carry on business) [person, firm] handlować, robić or prowadzić interesy (operate on stock exchange) prowadzić transakcje giełdowe, grać na giełdzie to deal in sth handlować czymś we deal in software zajmujemy się sprzedażą oprogamowania we don't deal in blackmail fig nie zajmujemy się or nie trudnimy się szantażem deal out: deal out [sth], deal [sth] out 1. (distribute) rozdziel|ić, -ać [money, profits, gifts] rozda|ć, -wać [cards] 2. (mete out) wymierz|yć, -ać [punishment, fine, justice] wyda|ć, -wać [sentence] deal with: deal with [sth] 1. (sort out) uporać się z (czymś), poradzić sobie z (czymś) [problem, situation, emergency, accident, matter, request, order, case] 2. (consider, discuss) zaj|ąć, -mować się (czymś) [issue, matter, question, topic] deal with [sb] 1. (attend to, handle) zaj|ąć, -mować się (kimś) [client, customer, patient, public, troublemaker] I'll deal with you later! później się z tobą rozprawię! później się tobą zajmę! he did not deal fairly with us nie był or nie zachował się wobec nas w porządku 2. (do business with sb) utrzym|ać, -ywać stosunki handlowe z (kimś/czymś), robić interesy z (kimś/czymś) [company, trader] pertraktować z (kimś/czymś) [kidnappers, terrorist organization] to deal well/badly by sb potraktować kogoś dobrze/źle the company dealt badly by its clients firma źle potraktowała swych klientów big deal! iron wielkie rzeczy! it's no big deal infml (modestly) żadna sprawa, nic takiego to make a big deal (out) of sth zrobić z czegoś wielki problem 2. n (timber) miękkie drewno n modif [table, cupboard, floor] z miękkiego drewna

dealer
n 1. Comm (on a large scale) handlowiec m (for a product, make of car) dealer m (art) marszand m 2. (trafficker) handla|rz m, -rka f arms dealer handlarz bronią 3. (on stock exchange) makler m 4. Games rozdając|y m, -a f 5. infml (drug pusher) dealer m, diler m

dealership
n Comm przedstawicielstwo n handlowe (for sb/sth dla kogoś/czegoś)

dealing
n 1. Comm prowadzenie n działalności handlowej (on stock exchange) obrót m akcjami foreign exchange dealing transakcje or obroty w handlu międzynarodowym dealing resumed this morning rano rynek transakcji wznowił działalność dealing is slow on the London Stock Exchange na giełdzie londyńskiej obserwuje się zastój w zawieraniu transakcji there is heavy dealing in oil shares wiele transakcji zawierane jest na rynku akcjami ropy naftowej the company has the reputation for fair dealing firma znana jest z uczciwości dealing in luxury goods is profitable handel artykułami luksusowymi przynosi duże zyski 2. Games rozdawanie n 3. (trafficking) arms/drugs dealing handel bronią/narkotykami dealings npl (relations) stosunki m pl, kontakty m pl (with sb z kimś) we've had business dealings with him for five years od pięciu lat prowadzimy z nim interesy I don't want any further dealings with her nie chcę z nią mieć nic więcej do czynienia

dealing room
n Fin sala f operacji finansowych

dealmaker
n Fin zawierając|y m, -a f umowę

dealt
pt, pp deal

dean
n Univ, Relig dziekan m

deanery
n Relig (residence) dziekania f (jurisdiction, duties) dziekanat m, dekanat m

deanship
n 1. Univ funkcja f dziekana 2. Relig dziekanat m, dekanat m

dear
n (term of address) (affectionate) kochan|y m, -a f (more formal) mój drogi m, moja droga f Anna dear, ... (affectionate) Anno, kochanie... (less close) droga Anno... that's 50 pence, dear infml (to a customer) 50 pensów, kochaniutki/kochaniutka or złociutki/złociutka infml all the old dears infml wszyscy staruszkowie you poor dear (to child) (moje) biedactwo (to adult) (mój) biedaku our uncle is a dear nasz wujek jest kochany be a dear and answer the phone bądź tak dobry i odbierz telefon adj 1. (expressing attachment) [friend, mother] kochany, drogi my dear or dearest girl/Anna (patronizing) moja droga/moja droga Anno my dear fellow (insisting) mój drogi she's a very dear friend of mine jest moją serdeczną przyjaciółką he's my dearest friend jest moim najbliższym przyjacielem dear old Adam stary, poczciwy Adam to hold sb/sth very dear bardzo kogoś/coś cenić freedom is very dear to them wolność jest im bardzo droga the project is dear to his heart to przedsięwzięcie jest drogie jego sercu her dearest wish is to go to Rome jej największym pragnieniem jest pojechać do Rzymu 2. (expressing admiration) [child, kitten] słodki, uroczy [hat, cottage] śliczny, uroczy a dear little puppy słodki szczeniaczek she's such a dear child ona jest takim słodkim dzieckiem 3. (in letter) drogi Dear Sir/Madam Szanowny Panie/Szanowna Pani Dear Sirs Szanowni Państwo Dear Mr Jones Szanowny Panie Jones Dear Mr and Mrs Jones Szanowni Państwo Dear Patricia Droga or Kochana Patrycjo Dear David and Patricia Drodzy or Kochani Dawidzie i Patrycjo My dear Patricia Moja kochana Patrycjo Dearest Robert Ukochany or Najdroższy or Najmilszy Robercie 4. (expensive) [article, shop, workman] drogi to get dearer zdrożeć adv [buy, cost] drogo this mistake will cost you dear ta pomyłka będzie cię drogo kosztować excl oh dear! (dismay, surprise) o Boże! (less serious) o jejku!, o raju!, o matko kochana! dat dear me or dear dear, what a mess! o jejku or o raju, co za bałagan! infml dear me, no! o mój Boże, nie!

dear heart
n kochan|y m, -a f

dearie
infml n (term of address) (to friend) kochanie n (to customer) kochaniutk|i m, -a f, złociutk|i m, -a f excl dearie me! dat or hum o jej, jej!

dearly
adv 1. (very much) to love sb/sth dearly bardzo kochać kogoś/coś they would dearly love to see you bardzo chcieliby cię zobaczyć I would dearly love to know bardzo chciałbym wiedzieć our dearly beloved son fml nasz najukochańszy syn 'dearly beloved, ...' Relig (at the beginning of a service) "najmilsi, ..." 2. fig [pay, buy] drogo dearly bought drogo okupiony fig to sell one's life dearly drogo sprzedać życie fig

dearth
n (of books, young people, ideas) niedostatek m, brak m (of sb/sth kogoś/czegoś) there is a dearth of funds brakuje funduszy

deary
n, excl infml = dearie

death
n (of person) śmierć f, zgon m (of animal) śmierć f fig (of hopes, plans, dreams, democracy, civilization) koniec m at (the time of) his death w chwili (jego) śmierci a death in the family śmierć w rodzinie death by hanging/drowning śmierć przez powieszenie/utopienie death from starvation/suffocation śmierć głodowa/przez uduszenie to starve to death umrzeć z głodu to freeze to death zamarznąć na śmierć to burn to death spalić się żywcem to put sb to death zgładzić or uśmiercić kogoś to sentence sb to death Jur skazać kogoś na śmierć death to the king! śmierć królowi! a fight to the death walka na śmierć i życie they fought to the death walczyli na śmierć i życie to drink oneself to death zapić się na śmierć infml to work oneself to death zapracowywać się or zaharowywać się na śmierć she fell to her death spadła i zabiła się she jumped to her death zabiła się skacząc z wysokości he met his death in a skiing accident zginął w wypadku narciarskim to come close to death otrzeć się o śmierć, być o krok od śmierci he remains a controversial figure in death as in life tak po śmierci, jak i za życia, wzbudza kontrowersje to die a violent death umrzeć gwałtowną śmiercią, zginąć tragicznie to do sb to death uśmiercić kogoś that excuse has been done to death fig to wymówka stara jak świat that joke has been done to death fig to kawał z brodą that play has been done to death w kółko wystawiają tę sztukę they were united in death śmierć ich połączyła till death do us part póki nas śmierć nie rozłączy 'Deaths' Journ "Nekrologi" this means or spells the death of the old industries to oznacza koniec or śmierć starych gałęzi przemysłu those kids will be the death of me! te dzieciaki wpędzą mnie do grobu! that car will be the death of her! ten samochód ją wykończy! don't tell him, it will be the death of him nic mu nie mów, to go dobije to be at death's door być jedną nogą w grobie infml to die a or the death [fashion] skończyć się [entertainer, play] zrobić klapę infml he died the death definitywnie się skończył it's a matter of life and or or death to kwestia życia i śmierci to look like death warmed up wyglądać jak trzy ćwierci do śmierci, wyglądać jak śmierć infml I feel like death (warmed up)! czuję sie jak trzy ćwierci do śmierci to be worried to death infml zamartwiać się na śmierć infml to be frightened to death być śmiertelnie przerażonym to frighten or scare sb to death infml śmiertelnie kogoś przerazić to be bored to death infml być śmiertelnie znudzonym I'm sick or tired to death of this! infml mam tego serdecznie dosyć! you'll catch your death (of cold) infml zamarzniesz na śmierć thousand

death benefit
n GB odprawa f pośmiertna

death blow
n śmiertelny cios m also fig to deal sb a death blow zadać komuś śmiertelny cios to deal sth a death blow fig zniweczyć coś [plans]

death camp
n obóz m śmierci

death cell
n cela f śmierci

death certificate
n Jur akt m zgonu

death duties
npl podatek m spadkowy

death duty
n GB = death duties

death grant
n GB zwrot m kosztów pogrzebu

death knell
n dzwony m pl pogrzebowe podzwonne n dat, also fig fig ostatnia godzina f to sound or toll the death knell for or of sth fig wybijać ostatną godzinę dla czegoś [democracy, regime]

death list
n czarna lista f

death mask
n maska f pośmiertna

death penalty
n kara f śmierci

death rate
n śmiertelność f

death rattle
n agonalne rzężenie n

death ray
n śmiercionośny promień m

death roll
n liczba f ofiar (śmiertelnych) żniwo n śmierci fig

death row
n US cele f pl skazańców to be on death row oczekiwać na wykonanie wyroku śmierci

death sentence
n wyrok m śmierci also fig to pass a death sentence wydać wyrok śmierci

death squad
n pluton m egzekucyjny

death threat
n grożenie n śmiercią

death throes
npl agonia f also fig in one's death throes w agonii

death toll
n liczba f ofiar śmiertelnych the death toll has risen to thirty liczba ofiar wzrosła do trzydziestu

death trap
n śmiertelna pułapka f

death warrant
n pisemny rozkaz m wykonania wyroku śmierci to sign one's own death warrant fig podpisać na siebie wyrok fig

death watch beetle
n Zool kołatek m

death wish
n pragnienie n śmierci to have a death wish fig [government, organization] zmierzać do klęski why is he doing this? has he got a death wish? fig dlaczego on to robi? życie mu niemiłe? fig

death's head
n trupia czaszka f

death's head moth
n Zool zmierzchnica f, trupia główka f

deathbed
n łoże n śmierci on one's deathbed na łożu śmierci modif to make a deathbed confession/conversion wyznać/nawrócić się na łożu śmierci deathbed scene Cin, Theat scena śmierci

deathhouse
n US cele f pl skazańców

deathless
adj [fame, glory] nieśmiertelny, nieprzemijający deathless lines iron wiekopomne słowa

deathlike
adj = deathly I

deathly
adj [pallor] trupi [silence] grobowy [calm] absolutny adv deathly pale blady jak śmierć, trupio blady the house was deathly quiet w domu panowała grobowa cisza

deb
n infml = debutante

debacle
n fiasko n, niepowodzenie n klapa f infml

debag
vt (prp, pt, pp -gg-) GB infml ściąg|ać, -nąć (komuś) spodnie

debar
vt (prp, pt, pp -rr-) to debar sb from sth wyklucz|yć, -ać kogoś z czegoś [club] nie dopu|ścić, -szczać kogoś do uczestnictwa w czymś [ceremony, race] he was debarred from voting został wykluczony z udziału w głosowaniu

debark
vt, vi = disembark

debarkation
n = disembarkation

debase
vt 1. (lower value, quality of) z|deprecjonować, z|dewaluować [metal, currency] z|dewaluować [emotion, ideal, word] to be debased [views, words] zdeprecjonować or zdewaluować się 2. (degrade) poniż|yć, -ać, upokorz|yć, -ać [person] debased pp adj [language, version] zubożony vr to debase oneself poniż|yć, -ać się (by doing sth robiąc coś)

debasement
n 1. (of person) poniżenie n, upokorzenie n (of word, emotion, ideal) dewaluacja f 2. (of metal) obniżenie n wartości (of currency) dewaluacja f

debatable
adj dyskusyjny that's debatable! to jest kwestia or sprawa dyskusyjna or sporna! it is debatable whether... można dyskutować, czy...

debate
n (formal) debata f (on or about sth nad czymś, na temat czegoś) (more informal) dyskusja f (about sth na temat czegoś, o czymś) parliamentary debate debata parlamentarna the abortion debate debata w sprawie aborcji to hold a debate zorganizować debatę to hold a debate on sth przeprowadzić debatę nad czymś, debatować nad czymś [issue, proposal] to be open to debate być or pozostawać sprawą otwartą after (a) lengthy debate po długiej debacie or dyskusji the plan is still under debate ten plan jest ciągle przedmiotem debaty or dyskusji vt Pol (formally) debatować nad (czymś) [issue, proposal, bill] (more informally) zastanawiać się nad (czymś), rozważać [question] I am debating whether to accept the offer zastanawiam się, czy przyjąć propozycję a much debated issue gorąco dyskutowana kwestia vi to debate about sth dyskutować na temat czegoś, dyskutować o czymś (with sb z kimś) to debate with oneself zastanawiać się, bić się z myślami

debater
n dyskutant m, -ka f, uczestni|k m, -czka f debaty to be a good debater być dobrym dyskutantem

debating
n debatowanie n

debating point
n argument m

debating society
n klub m dyskusyjny

debauch
n hulanka f vt z|deprawować, sprowadz|ić, -ać (kogoś) na złą drogę

debauched
adj rozpustny infml a debauched life rozpustne życie

debauchee
n rozpustni|k m, -ca f dat

debauchery
n rozpasanie n rozpusta f dat

debenture
n 1. Fin obligacja f 2. Comm (also customs debenture) kwit m celny uprawniający do zwrotu cła

debenture bond
n Fin obligacja f, skrypt m dłużny

debenture holder
n Fin posiadacz m, -ka f obligacji

debenture stock
n kapitał m obligacyjny, papiery m pl wartościowe o stałym oprocentowaniu

debilitate
vt (physically, morally) osłabi|ć, -ać

debilitating
adj 1. [disease] osłabiający 2. [economic conditions, wrangling] działający destrukcyjnie

debility
n Med osłabienie n cherlactwo n dat

debit
Accts, Fin n debet m modif [account, balance] debetowy debit entries zapisy po stronie "winien" on the debit side Accts po stronie "winien" on the debit side... fig jako minus... vt debetować [account] zapis|ać, -ywać w ciężar (czegoś) [sum of money] to debit a sum to sb's account, to debit sb/sb's account with a sum obciążyć kogoś/rachunek sumą

debit card
n GB karta f debetowa

debonair
adj (suave) wytworny (carefree) beztroski, niefrasobliwy (affable) czarujący

debouch
vi 1. Geog [river, stream] wpa|ść, -dać, u|jść, -chodzić (into sth do czegoś) 2. Mil wy|jść, -chodzić na otwarty teren

debrief
vt wysłuch|ać, -iwać sprawozdania to be debriefed [diplomat, agent] składać sprawozdanie [defector, freed hostage] być przesłuchanym, być wypytanym

debriefing
n 1. (of freed hostage, defector) przesłuchanie n the soldiers will remain here for debriefing żołnierze pozostaną na miejscu celem złożenia meldunku or sprawozdania 2. (report) sprawozdanie n, raport m

debris
n 1. (remains) (of plane) szczątki m pl (of building) ruiny f pl hum (of meal) smętne resztki f pl hum 2. Geol rumosz m (skalny), rumowisko f skalne 3. (waste) gruz m

debt
n 1. Fin dług m (to sb/sth wobec kogoś/czegoś) bad debts nieściągalne długi to cancel a debt anulować dług Third World debt długi or zadłużenie Trzeciego Świata to run up a debt or debts popaść w długi or zadłużyć się to get into debt znaleźć się w długach to be in debt być w długach she is $2,000 in debt ma 2 000 dolarów długu, jest zadłużona na 2 000 dolarów I'm in debt (to the bank) to the tune of Ł7,000 pounds jestem zadłużony (w banku) na sumę 7 000 funtów to get out of debt wydostać się or wydobyć się z długów to pay off one's debts spłacić długi 2. (obligation) dług m (to sb/sth wobec kogoś/czegoś) a debt of honour dług honorowy to pay one's debt to society spłacić dług wobec społeczeństwa to acknowledge one's debt to sb uznać się za dłużnika (kogoś) I'm forever in your debt jestem ci dozgonnie wdzięczny, jestem twoim dłużnikiem do końca życia modif Fin debt collection or recovery inkaso należności debt burden ciężar długu debt interest/payment oprocentowanie/spłata długu debt capacity zdolność płatnicza debt level/ratio poziom/współczynnik zadłużenia

debt collector
n poborca m należności

debt-laden
adj [country, company, person] zadłużony

debt-ridden
adj pogrążony w długach

debtor
Fin n dłużni|k m, -czka f modif [country, nation] zadłużony

debug
vt (prp, pt, pp -gg-) 1. Comput usu|nąć, -wać usterki or błędy w (czymś) [program] 2. Telcom usu|nąć, -wać urządzenia podsłuchowe w (czymś) [room, building]

debugging
n Comput usuwanie n usterek or błędów odpluskwianie n infml

debunk
vt obal|ić, -ać [myth, theory] podważ|yć, -ać [belief]

debut
n 1. (artistic, sporting) debiut m to make one's screen debut zadebiutować na ekranie to make one's debut as an actor/politician zadebiutować jako aktor/polityk 2. (social) she made her debut in society last year w zeszłym roku zadebiutowała or została przedstawiona w towarzystwie modif [concert, role, album] debiutancki vi [film] mieć premierę to debut as sb/sth zadebiutować jako ktoś/coś

debutant
n debiutant m

debutante
n 1. (in public) debiutantka f 2. (in society) młoda dama f

decade
n 1. (period) dziesięciolecie n, dekada f a decade ago dziesięć lat temu 2. Relig (of rosary) dziesiątek m

decadence
n dekadencja f

decadent
Decadent n Literat dekadent m, schyłkowiec m adj 1. dekadencki 2. (also Decadent) Literat dekadencki

decaf
n infml kawa f bezkofeinowa

decaffeinated
adj bezkofeinowy

decagon
n dziesięciokąt m, dziesięciobok m

decagram(me)
n dekagram m

decal
n US kalkomania f

decalcification
n odwapnianie n

decalcify
vt odwapni|ć, -ać

decaliter
GB zob. decalitre

decalitre
US n dekalitr m

decameter
GB zob. decametre

decametre
US n dekametr m

decamp
vi 1. (leave) ul|otnić, -atniać się infml he decamped with all my money ulotnił się ze wszystkimi moimi pieniędzmi 2. Mil zwi|nąć, -jać obóz

decant
vt 1. przel|ać, -ewać [wine] (into sth do czegoś) 2. fig przesiedl|ić, -ać [people]

decanter
n karafka f

decapitate
vt ści|ąć, -nać głowę (komuś)

decapitation
n ścięcie n głowy

decapod
n Zool (crustacean) dziesięcionóg m (cephalopod) dziesięciornica f

decarbonization
n 1. Aut usuwanie n osadu węglowego 2. Chem dekarbonizacja f

decarbonize
vt 1. Aut usun|ąć, -wać osad węglowy z (czegoś) 2. Chem dekarbonizować

decarburization
n Tech odwęglanie n

decarburize
vt Tech odwęgl|ić, -ać

decathlete
n dziesięcioboist|a m, -ka f

decathlon
n dziesięciobój m

decay
n 1. (rot) (of vegetable matter) gnicie n, butwienie n (of meat) gnicie n (of wood) próchnienie n, butwienie n the smell of decay zapach zgnilizny 2. (falling into ruin) (of building, facade) niszczenie n (of area) upadek m to fall into decay popaść w ruinę 3. fig (decline) (of society, civilization, institution) upadek m environmental decay degradacja środowiska moral decay upadek moralności this industry has been in decay for some time ta gałąź przemysłu znajduje się w stanie upadku (już) od jakiegoś czasu 4. Dent (also tooth decay) próchnica f to have decay mieć próchnicę 5. Geol wietrzenie n, niszczenie n 6. Phys rozpad m vt 1. roz|łożyć, -kładać [vegetable matter] s|powodować rozpad (czegoś) [stone] 2. s|powodować próchnicę (czegoś) [teeth] vi 1. (rot) [vegetable matter, food, bone] z|gnić [timber] s|próchnieć, z|butwieć [corpse] roz|łożyć, -kładać się [tooth] ze|psuć się 2. (disintegrate) [building, statue] niszczeć, ule|c, -gać zniszczeniu 3. fig (decline) [civilization, institution] podupa|ść, -dać, chylić się ku upadkowi [beauty] z|blaknąć, przekwit|nąć, -ać 4. Geol z|wietrzeć 5. Phys ule|c, -gać rozpadowi, rozpa|ść, -dać się

decayed
adj 1. [vegetable matter] zgniły [carcass, flesh] w stanie rozkładu [timber] spróchniały, zbutwiały [tooth] zepsuty, popsuty, spróchniały [building] zniszczony 2. fig [society] w stanie upadku [beauty] przekwitły 3. Geol zwietrzały 4. Phys [nucleus, particle] w stanie rozpadu

decaying
adj 1. [vegetable matter, food] gnijący [timber] próchniejący, butwiejący [corpse] rozkładający się [tooth] psujący się 2. [building] rozpadający się, walący się [street, suburb] podupadający 3. fig [culture, empire, civilization] upadający, chylący się ku upadkowi

decease
n zgon m

deceased
n the deceased (dead person) zmarł|y m, -a f (the dead collectively) (+ v pl) zmarli m pl adj nieżyjący, zmarły his deceased parents jego nieżyjący rodzice

deceit
n 1. (deceitfulness) oszukiwanie n infml 2. (act) oszustwo n, oszukaństwo n 3. Jur oszustwo n

deceitful
adj [person, word] kłamliwy [behaviour] oszukańczy I have never been deceitful nigdy nikogo nie oszukałem

deceitfully
adv [behave] nieuczciwie [speak] kłamliwie they gained access to the information deceitfully podstępem zdobyli dostęp do informacji

deceitfulness
n (of person) oszustwo n, oszukaństwo n (of behaviour) nieuczciwość f (of words) kłamliwość f

deceive
vt 1. (lie to and mislead) oszuk|ać, -iwać, zw|ieść, -odzić [friend, parent, teacher] to deceive sb into doing sth podstępem skłonić kogoś do zrobienia czegoś she was deceived into handing over the money podstępem wyłudzono od niej pieniądze to deceive sb into thinking that... kłamstwem or oszustwem wmówić komuś, że... to be deceived (fooled) być oszukanym, dać się oszukać (disapppointed) zawieść się to be deceived in sb pomylić się co do kogoś, zawieść się na kimś don't be deceived nie daj się zwieść he was deceived by her promises zwiodły go jej przyrzeczenia don't be deceived by his mildness/good-humour nie daj się zwieść jego łagodnością/dobrym humorem don't be deceived by appearances nie daj się zwieść or zmylić pozorom do my eyes deceive me? czy mnie oczy nie mylą? or czy mnie wzrok nie myli? I thought my eyes/ears were deceiving me nie wierzyłem własnym oczom/uszom 2. (be unfaithful to) zdradz|ić, -ać [spouse, lover] (with sb z kimś) vi [person] oszuk|ać, -iwać [expression, generosity, promise] zw|ieść, -odzić, z|mylić he likes to deceive on lubi oszukiwać appearances often deceive pozory często mylą with intent to deceive podstępnie vr to deceive oneself oszukiwać się to deceive oneself into believing that... wmówić sobie, że...

deceiver
n oszust m, -ka f (liar) kłamca m

decelerate
vi Aut, Mech zw|olnić, -alniać economic growth/the rise in interest rates should decelerate fig tempo wzrostu gospodarczego/tempo wzrostu stóp procentowych powinno spaść

deceleration
n 1. Aut, Mech zwalnianie n, wytracanie n prędkości 2. fig (of economic growth) zwolnienie n tempa (of rate) zwolnienie n tempa wzrostu

decency
n 1. (good manners) dobre obyczaje m pl to observe the decencies zachować dobre obyczaje or dobre maniery 2. (propriety) przyzwoitość f common decency zwykła przyzwoitość for the sake of decency dla przyzwoitości they might have had the decency to thank us mogli mieć na tyle poczucia przyzwoitości, żeby nam chociaż podziękować you can't in all decency ask him to pay ze zwykłej przyzwoitości nie możesz zażądać od niego zapłaty he hasn't an ounce of decency nie ma/nie posiada za grosz poczucia przyzwoitości

decent
adj 1. (respectable) [family, man, woman] przyzwoity, porządny no decent person would do a thing like that żaden przyzwoity człowiek nie zrobiłby czegoś takiego she wanted to give him a decent burial (not cheap) chciała mu urządzić przyzwoity pogrzeb (with due respect) chciała mu wyprawić godny pogrzeb after a decent interval, he remarried dla przyzwoitości odczekał, zanim ożenił się ponownie he did the decent thing and resigned zrobił to, co słuszne i złożył rezygnację try to persuade him to do the decent thing spróbuj go przekonać, żeby postąpił, jak należy 2. (pleasant) sympatyczny, miły he's a decent sort of chap infml porządny z niego gość infml it's decent of him to help you to miło or ładnie z jego strony, że ci pomógł 3. (adequate) [facilities, wages, level] przyzwoity 4. (not shabby) [garment, shoes] porządny I've nothing decent to wear nie mam się w co ubrać 5. (good) [camera, choice, education, food, holiday, result, score] całkiem dobry to make a decent living przyzwoicie zarabiać na życie I need a decent night's sleep muszę się dobrze wyspać they do a decent fish soup at the Nautilus w "Nautilusie" podają niezłą zupę rybną 6. (not indecent) [behaviour, clothes, language] przyzwoity are you decent? czy możesz się już pokazać ludziom?

decent-sized
adj spory, całkiem duży

decently
adv 1. (fairly) [housed, paid, treated] przyzwoicie 2. (respectably) [behave, treat, dress] przyzwoicie, porządnie we left as soon as we decently could zostaliśmy tak długo, jak nakazywała przyzwoitość she was decently brought up została porządnie wychowana

decentralization
n decentralizacja f

decentralize
vt 1. (reorganize) z|decentralizować [government, company] 2. (disperse) z|dekoncentrować [industry, population] vi z|decentralizować się

deception
n 1. (deceiving) oszukiwanie n, oszustwo n to obtain sth by deception zdobyć coś nieuczciwym sposobem to practice deception oszukiwać 2. (trick, lie) podstęp m (trick to gain money, property) oszustwo n

deceptive
adj [appearance, impression] zwodniczy her mild manner is deceptive jej łagodność jest zwodnicza appearances can be deceptive pozory mylą

deceptively
adv 1. it's deceptively easy to tylko wydaje się proste 2. Advertg the house is deceptively spacious wbrew pozorom dom jest przestronny

decibel
n decybel m

decide
vt 1. (reach a decision) postan|owić, -awiać, z|decydowć to decide to do sth postanowić coś zrobić I decided that I would turn down the offer postanowiłem odrzucić ofertę I decided that he was right uznałem, że ma rację to decide how to do sth zdecydować, jak coś zrobić to decide where/when zdecydować or postanowić gdzie/kiedy he hasn't decided whether to resign/sign jeszcze nie zdecydował, czy zrezygnuje/podpisze it was decided to wait postanowiono czekać have you decided what you are going to do? czy zdecydowałeś or postanowiłeś, co zrobisz? nothing has been decided yet nic jeszcze nie postanowiono 2. (settle) rozstrzyg|nąć, -ać [dispute, matter, quarrel] przesądzić o (czymś) [fate, outcome] [goal, penalty] rozstrzyg|nąć, -ać [match] to decide a case [jury] rozstrzygnąć sprawę 3. (persuade) przekon|ać, -ywać to decide sb to do sth skłonić kogoś do zrobienia czegoś what finally decided you to buy it? co ostatecznie skłoniło cię, żeby to kupić? that's what decided him against moving house to właśnie odwiodło go od zamiaru przeprowadzki vi z|decydować (się) let her decide pozwól jej z(a)decydować it's up to him to decide decyzja należy do niego I can't decide nie mogę się zdecydować fate decided otherwise los zrządził inaczej to decide against doing sth zrezygnować ze zrobienia czegoś to decide against sth zarzucić coś, zaniechać czegoś [plan, idea] to decide against sb odrzucić [candidate] I decided against the red dress (no to buy) postanowiłam nie kupować czerwonej sukienki (not to wear) postanowiłam nie zakładać czerwonej sukienki it's difficult to decide between the two trudno się zdecydować na jedno (z dwóch) to decide in favour of doing sth zdecydować się zrobić coś to decide in favour of/against sb [jury, judge, referee] rozstrzygnąć na korzyść/niekorzyść kogoś [plaintiff, home team] [panel, judges] wybrać/odrzucić kogoś [candidate, applicant] decide on: to decide on [sth] 1. (choose) z|decydować się na (coś) [hat, wallpaper] ustali|ć, -ać [date] to decide on a career in medicine/law postanowić zostać lekarzem/prawnikiem 2. (come to a decision) ustal|ić, -ać [measure, policy, course of action, size, budget] decide on [sb] z|decydować się na (kogoś) [member, applicant] wytypować [team]

decided
adj 1. (noticeable) [change, increase, drop] zdecydowany [tendency] wyraźny [interest, effort] autentyczny 2. (determined) [tone] stanowczy [manner] stanowczy, zdecydowany [views] jasno sprecyzowany, zdecydowany to be quite decided about doing sth być całkowicie zdecydowanym coś zrobić

decidedly
adv 1. (distinctly) [smaller, better, odd, unwell] zdecydowanie [happier, sad, violent] wyraźnie she was decidedly embarrassed była wyraźnie zakłopotana 2. (resolutely) [say, declare] zdecydowanie, stanowczo

decider
n (point) decydujący punkt m (race) decydujący wyścig m (goal) decydująca bramka f the decider (game) decydująca rozgrywka f

deciding
n [factor, goal, race] decydujący

deciduous
adj [tree, forest] liściasty [leaves] opadajacy (przed zimą) [antlers] zrzucany okresowo [teeth] mleczny

decigram(me)
n decygram m

deciliter
GB zob. decilitre

decilitre
US n decylitr m

decimal
n ułamek m dziesiętny circulating decimal adj [system, number] dziesiętny decimal currency dziesiętny system monetarny decimal fraction ułamek dziesiętny decimal point przecinek to calculate to two decimal places obliczać do dwóch miejsc po przecinku to go decimal przejść na system dziesiętny

decimalization
n 1. (of currency, unit) przejście n na system dziesiętny 2. Math (of number) przekształcenie n na ułamek dziesiętny

decimalize
vt 1. to decimalize currency/coinage wprowadzić system dziesiętny to decimalize a country wprowadzić w kraju dziesiętny system monetarny 2. Math przekształc|ić, -ać na ułamek dziesiętny

decimate
vt z|dziesiątkować

decimation
n zdziesiątkowanie n

decimeter
GB zob. decimetre

decimetre
US n decymetr m

decipher
vt 1. (decode) rozszyfrow|ać, -ywać [message] odszyfrow|ać, -ywać [enemy signals] z|łamać [code] 2. (make out) odcyfrow|ać, -ywać fig [writing, note, scrawl]

decipherable
adj 1. [message] dający się rozszyfrować 2. [handwriting] dający się odcyfrować fig

decision
n 1. (resolution reached) postanowienie n, decyzja f (about sb/sth dotyczący kogoś/czegoś) my decision to leave moje postanowienie, że odejdę to make or take a decision podjąć decyzję to reach or come to a decision zdecydować the right/wrong decision słuszna or właściwa/niewłaściwa or błędna decyzja the judge's decision is final decyzja sędziego jest nieodwołalna 2. (act of making up one's mind) decydowanie n, podejmowanie n decyzji 3. (determination) zdecydowanie n, stanowczość f a woman of decision kobieta, która wie, czego chce

decision table
n Comput tablica f decyzyjna

decision-maker
n decydent m

decision-making
n podejmowanie n decyzji to be good at decision-making umieć podejmować decyzję to be bad at decision-making nie umieć podejmować decyzji modif [process, procedure] decyzyjny decision-making skills umiejętność podejmowania decyzji

decisive
adj 1. (firm) [manner] stanowczy [tone, reply] zdecydowany, stanowczy (stronger) kategoryczny he is not decisive enough nie jest dość stanowczy a more decisive leader bardziej stanowczy or zdecydowany przywódca 2. (conclusive) [battle, factor, influence, argument] decydujący it was decisive in forcing/persuading him to resign to ostatecznie zmusiło/skłoniło go do złożenia rezygnacji

decisively
adv [speak, act] zdecydowanie, stanowczo

decisiveness
n stanowczość f, zdecydowanie n (stronger) kategoryczność f

deck
n 1. Naut pokład m upper deck górny pokład car deck pokład samochodowy to be on deck być na pokładzie to go (up or out) on deck wyjść na pokład below deck(s) pod pokładem 2. US (terrace) taras m 3. (on bus) piętro n upper/lower deck górne/dolne piętro 4. Audio (for records) płyta f podstawowa (adaptera, magnetofonu), dek m 5. Games a deck of cards talia f kart 6. US infml drug users' sl działka f heroiny infml vt 1. (decorate) u|dekorować, przyozd|obić, -abiać, przystr|oić, -ajać [building, room, table, tree] (with sth czymś) 2. (dress up) wy|stroić [person] (with or in sth w coś) 3. US infml (floor) powal|ić, -ać (kogoś) na ziemię deck out: deck out [sth], deck [sth] out u|dekorować [place] (with or in sth czymś) deck [sb] out wy|stroić (in sth w coś) he was decked out in his best suit wystroił się w najlepszy garnitur all hands on deck! Naut wszyscy na pokład! to clear the decks przygotować grunt to hit the deck infml przypaść do ziemi, przywarować he's not playing with a full deck infml ma nie wszystkich w domu, ma nie wszystko po kolei infml

deckchair
n leżak m

deckhand
n marynarz m pokładowy

deckhouse
n pokładówka f

decking
n odeskowanie n or pokrycie n pomostu

deckle-edged
adj Print [paper, page] z nieobciętym brzegiem

declaim
vt wygł|osić, -aszać [speech] wy|recytować, za|deklamować [poem] vi 1. (deliver a speech) przem|ówić, -awiać (deliver a poem) deklamować, recytować 2. (protest) to declaim against sth ostro wypowiadać się przeciwko czemuś, protestować przeciwko czemuś

declamation
n 1. (protest) tyrada f (against sth przeciwko czemuś) 2. (rhetorical style) deklamacja f, deklamowanie n

declamatory
adj deklamatorski

declarable
adj [goods, duty] podlegający ocleniu [income] podlegający opodatkowaniu

declaration
n 1. (formal statement) oświadczenie n, deklaracja f a declaration of love wyznanie miłości their declarations of innocence ich zapewnienia o niewinności a declaration of income Fin zeznanie podatkowe a customs declaration deklaracja celna to make a false declaration Jur złożyć fałszywe oświadczenie 2. (proclamation) (act) ogłoszenie n, proklamowanie n (document) deklaracja f the Declaration of Independence US Hist Deklaracja Niepodległości a declaration of war wypowiedzenie wojny the declaration of the poll ogłoszenie wyników głosowania 3. (in cards) odzywka f

declaration of association
n Jur deklaracja f powołania spółki/stowarzyszenia

declaration of bankruptcy
n Jur ogłoszenie n upadłości, orzeczenie n bankructwa

declaration of intent
n Jur oświadczenie n woli

declaration of solvency
n deklaracja f wypłacalności

declarative
adj Ling oznajmujący, orzekający

declaratory
adj Jur [judgment] deklaratywny (ustalający prawo lub obowiązek) [act] wyjaśniający wątpliwości prawa zwyczajowego

declare
vt 1. (state firmly) oświadcz|yć, -ać (that że) (state openly) oznajmi|ć, -ać [intention, decision] (in cards) zgł|osić, -aszać [trumps] to declare one's support for sth zadeklarować swoje poparcie dla czegoś to declare one's love wyznać miłość 2. (proclaim) wypowi|edzieć, -adać [war] proklamować, ogł|osić, -aszać [independence] ogł|osić, -aszać [siege] to declare war on a country wypowiedzieć wojnę państwu to declare a state of emergency ogłosić stan wyjątkowy to declare sb the winner/president ogłosić kogoś zwycięzcą/prezydentem to declare sb guilty uznać kogoś winnym I declare the meeting closed niniejszym zamykam obrady, niniejszym ogłaszam zamknięcie obrad to declare a vintage Wine ogłosić, że dane wino pochodzi z dobrego rocznika 3. Fin za|deklarować, zgł|osić, -aszać do oclenia [goods] wykaz|ać, -ywać w deklaracji or bilansie [income] to declare a dividend ustalić dywidendę I have nothing to declare nie mam nic do oclenia to declare one's interest in a company Jur ogłosić publicznie fakt posiadania udziałów w spółce vi 1. (make choice) opowi|edzieć, -adać się to declare for sb/sth opowiedzieć się za kimś/czymś to declare against sb/sth opowiedzieć się przeciwko komuś/czemuś 2. US Pol oficjalnie ogłosić fakt kandydowania na prezydenta 3. (in cards) licytować vr to declare oneself in favour of/against sth opowiedzieć się za czymś/przeciwko czemuś they declared themselves (to be) supporters of the rebels opowiedzieli się po stronie rebeliantów he declared himself (to be) guilty przyznał się do winy declared pp adj [enemy, atheist] zdeklarowany [intention] jawny well, I declare! dat nie do wiary!

declaredly
adv otwarcie

declarer
n Games rozgrywając|y m, -a f

declassification
n Admin, Mil odtajnienie n (of sth czegoś)

declassify
vt Admin, Mil odtajni|ć, -ać [document, secret plan]

declension
n Ling deklinacja f

declinable
adj Ling odmienny

declination
n 1. Geog deklinacja f magnetyczna 2. Astron deklinacja f

decline
n 1. (downward trend) upadek m (of sb/sth kogoś/czegoś) to be in decline [empire, civilization] przeżywać (swój) upadek [economy, industry] podupadać [party, politician] tracić znaczenie to go or fall into decline [empire, civilization] zacząć chylić się ku upadkowi 2. (decrease) spadek m, zmniejszanie się n (of or in sth czegoś) to be on the or in decline spadać, zmniejszać się a 5% decline to 170 pięcioprocentowy spadek do stu siedemdziesięciu there has been a decline in support for the party spada or zmniejsza się poparcie dla partii 3. (of health, condition) pogarszanie się n (in or of sth czegoś) to go or fall into a decline [person] podupadać na zdrowiu his decline into madness (jego) popadnięcie w obłęd or szaleństwo vt 1. (refuse) nie przyj|ąć, -mować (czegoś) [offer, honour, invitation] to decline to reply/to help sb odmówić odpowiedzi/komuś pomocy 2. Ling deklinować [noun, adjective] vi 1. (drop) [number, rate, demand, sales, trade, support] spa|ść, -dać [quality] pog|orszyć, -arszać się [business] podupa|ść, -dać, zmniejsz|yć, -ać się 2. (wane) [empire] chylić się ku upadkowi [influence] z|maleć, zmiejsz|yć, -ać się [status] obniż|yć, -ać się [career] kończyć się [team] przeży|ć, -wać kryzys 3. (refuse) odm|ówić, -awiać (czegoś) 4. Ling odmieniać się 5. liter [sun] za|jść, -chodzić declining prp adj 1. (getting fewer, less) [number, rate] malejący, zmniejszający się a declining birth/inflation rate malejący wskaźnik urodzeń/inflacji declining sales zmniejszająca się or malejąca sprzedaż the declining interest in sth malejące zainteresowanie czymś 2. (in decline) [empire] chylący się ku upadkowi [industry] podupadający the declining years of the empire schyłek imperium in her declining years u schyłku (jej) życia 3. (getting worse) [health, quality] pogarszający się

declivity
n pochyłość f

declutch
vi GB wyłącz|yć, -ać sprzęgło, wysprzęgać

decoction
n 1. (process) warzenie n 2. (essence) wywar m, odwar m

decoder
n 1. (person) szyfrant m, -ka f (device) szyfrarka f 2. Comput, Electron dekoder m

decoding
n 1. rozszyfrowanie n 2. Comput, Electron dekodowanie n

decoke
vt GB Aut usun|ąć, -wać nagar

decollate
vt roz|erwać, -rywać [printout]

decollete
n dekolt m, wycięcie n adj [woman] wydekoltowana [blouse, dress] wydekoltowany, z dekoltem

decolonize
vt przyzna|ć, -wać niepodległość (czemuś) [colony]

decompartmentalization
n Admin zniesienie n podziałów

decompartmentalize
vt Admin zn|ieść, -osić podziały w (czymś)

decomposition
n rozkład m Psych, Chem rozpad m (of light) rozszczepienie n

decompress
vt Comput rozpakow|ać, -ywać, z|dekompresować [file]

decompression
n dekompresja f

decompression chamber
n komora f dekompresyjna

decompression sickness
n choroba f kesonowa

decongestant
n środek m udrożniający górne drogi oddechowe adj udrożniający górne drogi oddechowe

deconstruction
n Literat dekonstrukcja f

decontaminate
vt odka|zić, -żać

decontamination
n odkażanie n, dekontaminacja f

decontrol
n zniesienie n kontroli vt (prp, pt, pp -ll-) Econ, Fin znieść kontrolę (czegoś) [trade] uw|olnić, -alniać [prices]

decor
n 1. (of house, room) wystrój m 2. Theat dekoracja f, dekoracje f pl

decorate
vt 1. (adorn) u|dekorować, przystr|oić, -ajać [room, street] przyb|rać, -ierać, ozd|obić, -abiać [cake, garment] ub|rać, -ierać [Christmas tree] decorated with carvings zdobiony rzeźbieniami 2. odn|owić, -awiać, wy|remontować [house, room] (paint) po|malować (paper) wy|tapetować the whole house needs to be decorated cały dom wymaga odnowienia a newly decorated room świeżo odnowiony pokój 3. odznacz|yć, -ać, u|dekorować (for sth za coś) the soldier was decorated for bravery żołnierz został odznaczony za odwagę to be decorated with sth zostać odznaczonym or udekorowanym czymś [medal] vi (with paint) malować (with paper) tapetować

decorating
n (of room, house) odnawianie n (with paint) malowanie n (with paper) tapetowanie n 'painting and decorating' "malowanie i tapetowanie"

decoration
n 1. (for festivitites) dekoracja f (on garment) ozdoba f (on cake) przybranie n to put up/take down decorations zawiesić/zdjąć dekoracje the fireplace is only for decoration kominek jest tylko dla dekoracji 2. (by painter) pomalowanie n (by decorator) urządzanie n, wystrój m he helped us with the decoration of the study pomógł nam odnowić/urządzić pokój do pracy interior decoration dekoracja wnętrz, wnętrzarstwo 3. Mil odznaczenie n

decorative
adj [border, frill, design] ozdobny [sculpture] dekoracyjny this is purely decorative to tylko dla ozdoby

decorator
n (painting) malarz m pokojowy (papering) tapeciarz m 'John Brown, painter and decorator' "John Brown, malowanie-tapetowanie"

decorous
adj [behaviour, language, manners] godny obyczajny dat

decorously
adv [behave, dress] godnie obyczajnie dat

decorum
n with decorum godnie obyczajnie dat a sense of decorum poczucie przyzwoitości a breach of decorum naruszenie dobrych zasad

decoy
/'diki/ n 1. (animal, person) przynęta f 2. Hunt (object) wabik m 3. Mil cel m pozorny, cel pułapka m /di'ki/ vt z|wabić to decoy sb/sth into a trap zwabić kogoś/coś w pułapkę to decoy sb/sth from sth wywabić kogoś/coś z czegoś to decoy sb/sth away from sth odciągnąć kogoś/coś od czegoś

decrease
/'dikris/ n (in price, inflation, number) spadek m (controlled) redukcja f decrease in spending redukcja wydatków decrease in strength osłabienie /di'kris/ vt zmniejsz|yć, -ać [number, amount, size, effort] obniż|yć, -ać [price, value] /di'kris/ vi 1. [number, price, inflation] spa|ść, -dać, obniż|yć, -ać się [enthusiasm, support, interest] o|słabnąć, zmniejsz|yć, -ać się 2. (in knitting) spu|ścić, -szczać oczka

decreasing
adj [number, population, size] zmniejszający się [temperature, price] obniżający się [enthusiasm, power, interest] słabnący, zmniejszający się

decreasingly
adv [effective, independent] coraz mniej decreasingly important/popular tracący na znaczeniu/popularności

decree
n 1. (order) dekret m by royal decree dekretem królewskim 2. (judgment) wyrok m, orzeczenie n sądu decree absolute/nisi (in divorce) wyrok pełnomocny/warunkowy vt 1. (order, announce) zarządz|ić, -ać, nakaz|ać, -ywać [amnesty, punishment] (by issuing a decree) za|dekretować to decree that... zarządzić or nakazać, żeby... 2. Jur za|wyrokować, orze|c, -kać (that że) fate had decreed otherwise los zrządził inaczej

decrepit
adj [chair, table] rozlatujący się, rozpadający się [building] walący się, w ruinie [old person, horse] niedołężny

decrepitude
n (of object, building) zniszczenie n (of horse, old person) zniedołężnienie n

decretal
n Relig dekret m papieski

decriminalization
n legalizacja f, zalegalizowanie n

decriminalize
vt zalegalizować

decry
vt potępi|ć, -ać

decrypt
vt Comput deszyfrować, rozszyfrow|ać, -ywać

decryption
n Comput deszyfrowanie n, rozszyfrowanie n

dedicate
vt 1. (devote) poświęci|ć, -ać to dedicate time to sth poświęcić czas na coś to dedicate one's life to sth poświęcić czemuś życie she dedicated her life to helping the poor życie poświęciła wspomaganiu biednych 2. (write dedication) za|dedykować [book, film, performance] (to sb komuś) 3. Relig za|dedykować [church, shrine] (to sb komuś) vr to dedicate oneself to serving one's country z oddaniem służyć krajowi

dedicated
adj 1. (keen, devoted) [teacher, mother, doctor, fan, worker, secretary, minister, disciple] oddany [opponent] zagorzały [student] gorliwy [musician] oddany pracy [attitude] pełny oddania or poświęcenia he is dedicated to his job jest oddany swojej pracy she is dedicated to looking after her old parents z poświęceniem opiekuje się starymi rodzicami he is dedicated to social reform jest oddany sprawie reform społecznych we only take on people who are really dedicated przyjmujemy tylko osoby naprawdę zaangażowane 2. Comput, Electron [word processor, hardware, terminal] dedykowany 3. (personalized) [copy] z dedykacją (for special purposes) [area, zone] wydzielony, wyspecjalizowany 4. (bearing name) [church] pod wezwaniem a church dedicated to St Anthony kościół pod wezwaniem św. Antoniego

dedication
n 1. (devoted attitude) poświęcenie n, oddanie n (to sth czemuś) zaangażowanie n (to sth w coś) her dedication to duty jej obowiązkowość 2. (in a book) dedykacja f 3. (act of dedicating) zadedykowanie n there are several dedications for this record tę płytę dedykujemy kilku osobom 4. Relig poświęcenie n

deduce
vt wy|wnioskować, wy|dedukować (from sth z czegoś) wyprowadz|ić, -ać, wyw|ieść, -odzić [conclusion, theory] to deduce that... wywnioskować, że...

deducible
adj [conclusion, theory] dający się logicznie wyprowadzić this theory is not deducible from the limited evidence that we have za mało jest danych, żeby wysnuć taką teorię

deduct
vt 1. (subtract) odlicz|yć, -ać [cost, expenses] (from sth od czegoś) od|jąć, -ejmować [number] (from sth od czegoś) 2. (withhold) potrąc|ić, -ać [tax, pension contribution] (from sth z czegoś) income tax is deducted at source podatek dochodowy jest potrącany u źródła

deductible
n US Fin franszyza f redukcyjna adj Fin, Comm [costs] podlegający potrąceniu, odliczany

deduction
n 1. Fin, Econ (on wages) potrącenie n (on bill) odliczenie n after deductions po potrąceniach or odliczeniach to make a deduction from sth potrącić z czegoś, odjąć od czegoś I made a deduction of 10% from the invoice potrąciłam 10% od faktury 2. (conclusion) wniosek m, konkluzja f to make a deduction wysnuć or wyciągnąć wniosek (from sth z czegoś) 3. (reasoning) dedukcja f by deduction przez dedukcję

deductive
adj dedukcyjny

deed
n 1. (act) czyn m, uczynek m a brave deed odważny czyn to do one's good deed for the day spełnić dobry uczynek 2. liter (heroic feat) bohaterski czyn m 3. Jur (document) akt m or dokument m notarialny (for property) akt m własności vt US Jur przeni|eść, -osić prawo własności do (czegoś) in word and deed słowem i czynem in deed if not in name czynem jeśli nie słowem, de facto

deed box
n kasetka f na dokumenty

deed of covenant
n Jur umowa f or ugoda f opatrzona pieczęcią

deed of partnership
n Comm, Jur umowa f spółki

deed poll
n (pl deeds poll) Jur jednostronny akt m prawny to change one's name by deed poll dokonać prawnej zmiany nazwiska

deejay
n infml disc jockey m didżej m infml

deem
vt uzna|ć, -wać (that że) your essay was deemed the best twoje wypracowanie uznano za najlepsze we deemed her worthy of it uznaliśmy, że jest tego godna it was deemed necessary/advisable to do it uznano, że należy to zrobić/że dobrze byłoby to zrobić it was deemed unnecessary to reply uznano, że odpowiedź nie jest konieczna it was deemed inadvisable to reply uznano, że lepiej nie odpowiadać

deep
n 1. liter (sea) the deep głębiny f pl 2. (of space) głębia f 3. (central part) środek m, jądro n (of sth czegoś) adj 1. (vertically) [well, water, snow, wrinkle, dish, box, drawer] głęboki [grass] wysoki a deep-pile carpet dywan z długim włosem deep roots Bot głębokie korzenie fig głęboko sięgające korzenie deep cleansing Cosmet głębokie czyszczenie skóry how deep is the river/wound? jak głęboka jest rzeka/rana? the lake is 13 m deep jezioro ma 13 m głębokości a hole 5 cm deep , a 5 cm deep hole dziura głęboka na 5 cm the floor was 10 cm deep in water podłogę pokrywała dziesięciocentymetrowa warstwa wody the sound/spring came from a source deep in the earth dźwięk dochodził/źródło wypływało z głębi ziemi 2. (horizontally) [shelf, stage, wardrobe, alcove, drawer] głęboki [border, band, strip] szeroki a shelf 30 cm deep półka o głębokości 30 cm people were standing six deep ludzie stali w sześciu szeregach cars were parked three deep samochody zaparkowane były w trzech rzędach 3. fig (intense) [admiration, impression, interest, regret, faith, love, sorrow, shame, coma, sleep] głęboki [difficulty, trouble] poważny [dismay, need, pleasure] wielki [desire] silny my deepest sympathy wyrazy głębokiego współczucia hum moje kondolencje iron 4. (impenetrable) [darkness] głęboki [mystery] nieprzenikniony, niezgłębiony [secret] najgłębszy [forest] głęboki, gęsty [jungle] gęsty [person] myślący poważnie głęboki fig they live in deepest Wales hum mieszkają w Walii, na głębokiej prowincji you're a deep one! infml trudno cię rozgryźć! 5. (intellectually profound) [idea, truth, meaning, thought] głęboki [book] mądry [discussion, insight] wnikliwy [knowledge] głęboki, gruntowny at a deeper level pod powierzchnią, głębiej 6. (dark) [colour] głęboki, ciemny deep blue eyes ciemnoniebieskie oczy 7. (low) [voice, note, sound] głęboki, niski 8. (absorbed, involved) to be deep in sth być zatopionym or pogrążonym w czymś [thought, conversation] być zajętym or zaabsorbowanym czymś [book, entertainment] to be deep in debt tonąć w długach 9. Sport [shot, serve] długi, daleki adv 1. (a long way down) [dig, bury, cut, dive] głęboko he thrust his hands deep into his pockets wsadził ręce głęboko do kieszeni she dived deep into the lake zanurkowała w wodę jeziora he plunged the knife deep into her body zatopił nóż głęboko w jej ciele deep in the cellars głęboko w podziemiach deep beneath the sea/the earth's surface głęboko w morzu/pod ziemią to dig deeper kopać głębiej to dig deeper into an affair fig wniknąć głębiej w sprawę to sink deeper into debt fig coraz bardziej pogrążyć się w długach he drank deep of the wine liter pociągnął duży łyk or haust wina 2. (a long way in) [go, venture, penetrate] w głąb (in or into sth czegoś) deep in the forest all was still głęboko w lesie panował spokój to go deep into the woods wejść w głąb lasu deep in the heart of Texas w samym sercu Teksasu deep in my heart w głębi serca to be deep in thought być zatopionym w myślach to be deep in discussion być pochłoniętym dyskusją to work/talk deep into the night rozmawiać/pracować do późna w nocy he gazed deep into my eyes liter patrzał mi głęboko w oczy 3. fig (emotionally, in psyche) głęboko deep down or inside w głębi duszy or serca deep down she was frightened w głębi duszy bała się deep down she's a nice woman tak naprawdę jest miłą osobą to go deep [faith, emotion, loyalty, instinct] sięgać głęboko his problems go deeper than that jego problemy są znacznie poważniejsze to run deep [belief, feeling, prejudice] być głęboko zakorzenionym 4. Sport [kick, serve, hit] daleko to be in deep infml doigrać się to be in deep waters mieć poważne kłopoty

deep end
n najgłębsza część f basenu to go off (at) the deep end infml fig wpaść we wściekłość to jump or go or plunge in at the deep end end fig wypływać or puszczać się na szerokie wody to throw sb in at the deep end fig puścić kogoś na szerokie wody

deep space
n przestrzeń f kosmiczna daleka, kosmos m głęboki

deep structure
n Ling struktura f głęboka

deep therapy
n Med radioterapia f głęboka

deep-
6. vt US Journ pozby|ć, -wać się (czegoś) [incriminating papers, documents] zarzuc|ić, -ać [project]

deep-(fat-)fryer
n frytkownica f

deep-chested
adj o potężnej klatce piersiowej

deep-dyed
adj 1. [wood] barwiony wgłębnie 2. fig [villain] (zły) do szpiku kości

deep-felt
adj [admiration] szczery [hatred] głęboki

deep-freeze
n zamrażarka f vt (pt -froze pp -frozen) zamr|ozić, -ażać

deep-fried
adj [meat, vegetables] smażony w głębokim tłuszczu

deep-frozen
adj zamrożony

deep-fry
vt Culin u|smażyć w głębokim tłuszczu

deep-laid
adj [plan, scheme, plot] misterny

deep-rooted
adj głęboko zakorzeniony

deep-sea
modif [organism, current, exploration] głębinowy

deep-sea diver
n nurek m głębinowy

deep-sea diving
n nurkowanie n głębokowodne

deep-sea fisherman
n rybak m dalekomorski

deep-sea fishing
n rybołówstwo n dalekomorskie

deep-seated
adj = deep-rooted

deep-set
adj [eyes] głęboko osadzony

deep-six
6. vt US Journ pozby|ć, -wać się (czegoś) [incriminating papers, documents] zarzuc|ić, -ać [project]

deepen
vt 1. (dig out) pogłębi|ć, -ać [channel, hole] 2. fig (intensify) pogłębi|ć, -ać [awareness, dismay, knowledge, love, understanding] wzm|óc, -agać [concern, interest, outrage] 3. (make lower) zniż|yć, -ać [voice, pitch, tone] 4. (make darker) pogłębi|ć, -ać [colour, tan] vi 1. [river, lake, channel, pool, water, mud, wrinkle] pogłębi|ć, -ać się 2. fig (intensify) [admiration, concern, dismay, interest, love] wzm|óc, -agać się [crisis, knowledge, mystery, silence] pogłębi|ć, -ać się [difficulties, gap, rift] zwiększ|yć, -ać się 3. (grow lower) [pitch, tone, voice] zniż|yć, -ać się 4. (grow darker) [colour, tan] pogłębi|ć, -ać się [night] sta|ć, -wać się (coraz) ciemniejszym [darkness] z|gęstnieć deepening prp adj 1. fig [awareness, crisis] pogłębiający się [darkness] gęstniejący [emotion] narastający [interest, need] wzrastający [understanding] coraz lepszy [confusion, rift] zwiększający się 2. [water, mud, wrinkle, snow] coraz głębszy 3. (becoming lower) [sound, voice, tone, note] obniżający się 4. (becoming darker) [colour, suntan] coraz ciemniejszy

deeply
adv 1. fig (intensely) [felt, moving] głęboko [committed, involved] mocno our most deeply held convictions nasze najgłębsze przekonania 2. (analytically) [think, reflect] głęboko [discuss, examine, study] dogłębnie, dokładnie to go deeply into sth dokładnie coś przeanalizować deeply meaningful o doniosłym znaczeniu 3. [breath, sigh, sleep, dig, cut] głęboko [blush, tan] mocno

deer
n (pl deer) (stag) jeleń m (doe) łania f (fawn) jelonek m red deer jeleń szlachetny roe deer sarna fallow deer daniel modif the deer family jeleniowate

deerhound
n chart m

deerskin
n jelenia skóra f modif deerskin gloves/jacket rękawiczki/kurtka z jeleniej skóry or ze skóry jelenia

deerstalker
n 1. (hunter) tropiciel m jeleni 2. (hat) czapka f a la Sherlock Holmes

deerstalking
n tropienie n jeleni

deface
vt 1. (damage) z|niszczyć [wall, door, furniture] (with inscriptions) pokry|ć, -wać napisami [monument, painting, poster] do not deface the book by writing in the margins nie niszcz tej książki, pisząc na marginesach to deface sth with sth zniszczyć or zeszpecić coś czymś [graffiti, slogans] (scratch) po|rysować coś czymś [penknife] 2. (make illegible) zamaz|ać, -ywać [inscription, notice]

defacement
n 1. (damaging) (of monument, painting) zeszpecenie n, zniszczenie n 2. (of inscription) zamazanie n

defamation
n Jur szkalowanie n defamation of character zniesławienie

defamatory
adj oszczerczy, szkalujący

defame
vt zniesławi|ć, -ać, o|szkalować

default
n 1. Fin (failure to keep up payments on mortgage, loan) nieuiszczenie n należności (on sth za coś) (failure to pay debt, fine) niewywiązanie się n z płatności the company is in default firma nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań finansowych to be in default of payment zalegać z płatnością 2. Jur (nonappearance in court) niestawiennictwo n a judgment by default wyrok zaoczny 3. Sport (absence from match, game) walkower m to win/lose by default wygrać/przegrać walkowerem 4. (lack) brak m to be elected by default zostać wybranym z braku innych kandydatów in default of sth fml wobec braku or z (powodu) braku czegoś the system was chosen by default ten system wybrano z braku lepszej alternatywy 5. Comput wartość f standardowa, wartość f domyślna modif Comput [attribute, case, position, option, value] domyślny vi 1. Fin (fail to pay) to default (on payments) nie uiścić należności, nie uregulować płatności to default on a loan/mortgage repayment nie spłacić pożyczki/kredytu hipotecznego to default on a fine nie zapłacić mandatu 2. Jur (fail to appear in court) nie stawi|ć, -ać się w sądzie 3. (fail to perform) to default on one's obligations nie wywiązywać się ze zobowiązań to default on a promise nie dotrzymać obietnicy 4. Sport (be absent) [team] oddać walkowerem [player] nie stawić się do gry

defaulter
n 1. (non-payer) osoba f uchylająca się od regulowania płatności 2. Jur (nonattender) osoba f winna niestawiennictwa w sądzie

defaulting
adj 1. [party, tenant, mortgagor] nie wywiązujący się z zobowiązań 2. [party, defendant, witness] uchylający się od stawiennictwa w sądzie [team] oddający grę walkowerem [player] nie stawiający się do gry

defeat
n 1. (failure to win) porażka f, klęska f to suffer a defeat, to meet with defeat doznać porażki, ponieść porażkę or klęskę to accept defeat pogodzić się z porażką to concede or admit defeat przyznać się do porażki England's 3-2 defeat at the hands of or by Italy porażka Anglii 3:2 w meczu z Włochami election defeat porażka wyborcza an air of defeat nastrój przygnębienia an admission of defeat przyznanie się do porażki or klęski a personal defeat osobista porażka 2. (victory) pokonanie n (of sb/sth kogoś/czegoś) 3. (of bill, proposal) odrzucenie n (of sth czegoś) vt 1. (beat) zwycięż|yć, -ać, pokon|ać, -ywać [army, candidate, enemy, opposition, team] (in discussion, debate) pokon|ać, -ywać [opponent] od|eprzeć, -pierać [argument] he's been defeated by the republican candidate pokonał go kandydat republikanów the government was defeated by a majority of 20 przeciwko rządowi or za obaleniem rządu opowiedziano się przewagą 20 głosów 2. (reject) odrzuc|ić, -ać [motion, amendment, proposal] 3. (thwart) udaremn|ić, -ać [attempt] zaw|ieść, -odzić [hope] być wbrew [ends] he was defeated in his attempts to escape podejmowane przez niego próby ucieczki zostały udaremnione the accident defeated her sporting ambitions wypadek położył kres jej sportowym ambicjom don't let yourself be defeated nie załamuj się, nie poddawaj się to defeat one's own ends postąpić wbrew własnym interesom 4. (baffle) a problem that has defeated many great minds zagadnienie, któremu nie dało rady wiele tęgich umysłów it defeats me why.../what... zupełnie nie pojmuję, dlaczego.../co...

defeated
adj [army, team, party] pokonany to look defeated wydawać się przygnębionym

defeatism
n defetyzm m

defeatist
n defetysta m adj defetystyczny

defecate
vi fml odda|ć, -wać stolec, wypróżni|ć, -ać się

defecation
n fml wypróżnienie (się) n, defekacja f

defect
/'difekt/ n 1. (flaw) defekt m, wada f (minor) usterka f character defect wada charakteru mechanical defect usterka mechaniczna, defekt mechaniczny structural defect wada konstrukcyjna 2. (disability) upośledzenie n, wada f a physical/mental defect upośledzenie fizyczne/umysłowe hearing/sight/speech defect wada słuchu/wzroku/wymowy a congenital or birth defect wada wrodzona /di'fekt/ vi (from country) zbie|c, -iegać, ucie|c, -kać to defect from a cause/religion wyprzeć się sprawy/religii to defect from a party/an organization wystąpić z partii/organizacji to defect to the republican side przejść na stronę republikanów a spy who defected to the West szpieg, który uciekł na Zachód several soldiers defected to the enemy kilku żołnierzy przeszło na stronę wroga

defection
n (from cause, religion) wyparcie się n (from sth czegoś) (from country, army) ucieczka f (from party, organization) wystąpienie n

defective
n pej (person) niedorozwinięt|y m, -a f umysłowo adj 1. (faulty) [part] wadliwy [workmanship, work] niedbały [speech] niewyraźny [reasoning, method, idea] błędny [eyesight, hearing] słaby breakdown caused by defective workmanship szkoda spowodowana wadliwym wykonaniem the building is structurally defective budynek ma wadliwą konstrukcję 2. (also mentally defective) pej niedorozwinięty umysłowo 3. Ling [word, verb] ułomny

defector
n (from country) zbieg m, uciekinier m, -ka f a defector from a party osoba, która wystąpiła z partii a defector from his/her religion osoba, która wyparła się swojej religii

defence
US n 1. (act of protection) obrona f (against sb/sth przed kimś/czymś) to come to sb's defence stanąć w czyjejś obronie fig (support) przyjść komuś w sukurs liter to put up a spirited defence [competitor, troops] stawiać zacięty opór the cat uses its claws for defence kot używa do obrony pazurów they marched in defence of the right to strike manifestowali w obronie prawa do strajku in the defence of freedom w obronie wolności to die in the defence of one's country umrzeć w obronie ojczyzny 2. (means of protection) broń f, obrona f (against sb/sth przed kimś/czymś) a line of defence linia obrony means of defence środek or sposób obrony Psych, Zool mechanizm obronny a defence against sth sposób na coś [anxiety, boredom, cheating] 3. (support) obrona f I have nothing to say in his defence nie mogę nic powiedzieć na jego obronę she spoke in his defence wystąpiła w jego obronie in my own defence I must say that... na swoją obronę muszę powiedzieć, że... an article in defence of monetarism artykuł broniący monetaryzmu 4. Jur the defence (representatives of the accused) obrona f (case, argument) obrona f the case for the defence obrona to conduct one's own defence prowadzić własną obronę the defence argued that... obrona argumentowała, że... her defence was that she was provoked broniła się, twierdząc, że została sprowokowana counsel for the defence obrońca witness for the defence świadek obrony to give evidence for the defence zeznawać jako świadek obrony 5. Sport obrona f to play in defence grać w obronie 6. Univ obrona f pracy (magisterskiej, doktorskiej) defences npl 1. Mil obrona f air defences obrona powietrzna, obrona przeciwlotnicza 2. Biol, Psych mechanizm m obronny the body's natural defences naturalne mechanizmy obronne organizmu to break down sb's defences przełamać opory u kogoś modif 1. Mil defence adviser/chief doradca/szef do spraw obrony defence budget budżet obrony defence forces/policy siły obronne/polityka obronna defence expenditure wydatki na obronność defence industry przemysł obronny defence cuts cięcia w wydatkach na obronność defence control kontrola (stanu) obronności 2. Jur defence lawyer/witness adwokat/świadek obrony

defence mechanism
US n (of body) system m immunologiczny Psych mechanizm m obronny

defenceless
US adj [animal, person] bezbronny [country, town] pozbawiony obrony

defencelessness
US n bezbronność f

defend
vt 1. (guard, protect) obronić, bronić [country, territory, person, freedom, argument, title, goal] (against or from sb/sth przed kimś/czymś) wyst|ąpić, -ępować w obronie (czegoś), bronić (czegoś) [freedom interests, rights] [lawyer] bronić (kogoś) [client] you must defend your own interests musisz bronić własnych interesów the government must defend its majority rząd musi się bronić przed utratą większości 2. (justify) bronić (czegoś) [argument, belief, doctrine, opinion] uzasadni|ć, -ać [action, behaviour, decision] 3. Sport obronić, bronić (czegoś) [record, title] 4. Univ to defend a thesis obronić pracę (magisterską, doktorską) vi Sport za|grać w or na obronie vr to defend oneself 1. (protect oneself) o|bronić się (against or from sb/sth przed kimś/czymś) 2. Jur [accused] po|prowadzić własną obronę defending prp adj 1. Sport [champion, titleholder] broniący tytułu 2. Jur the defending counsel adwokat obrony

defendant
n Jur (in criminal court) oskarżon|y m, -a f, podsądn|y m, -a f (in appeal court) pozwan|y m, -a f

defender
n obrońca m Defender of the Faith Obrońca Wiary (Henryk VIII)

defense
GB zob. defence n US = defence

defense mechanism
GB zob. defence mechanism

defenseless
GB zob. defenceless

defenselessness
GB zob. defencelessness

defensible
adj [position, territory, decision, theory, idea, case] do obronienia, dający się obronić [attitude, behaviour, conduct] dający się uzasadnić

defensive
n Mil, Sport defensywa f, pozycja f obronna to be on the defensive być w defensywie, zająć pozycję obronną to put sb on the defensive zepchnąć kogoś do defensywy or na pozycję obronną adj [alliance, behaviour, movement, reaction] obronny [action, play, weapon] defensywny they were very defensive about the new proposals byli bardzo niechętni nowym propozycjom

defer
1. vt (prp, pp, pt -rr-) (postpone) odr|oczyć, -aczać [payment, military service, decision, meeting] od|łożyć, -kładać [journey, publication, election, match] to defer judgment wstrzymać się z wydaniem wyroku they deferred selling the house wstrzymali się ze sprzedażą domu he has deferred making the decision for too long zbyt długo zwlekał z podjęciem decyzji to defer sentence Jur zawiesić wykonanie wyroku to defer sb's military service odroczyć komuś rozpoczęcie służby wojskowej deferred pp adj [meeting, military service] odroczony [publication, election, purchase] odłożony a deferred payment (postponed) płatność odroczona (in instalments) płatność rozłożona na raty deferred payment plan transakcja handlowa z odroczonym terminem płatności a deferred share akcja odroczona a deferred sentence Jur wyrok z odroczonym wykonaniem 2. vi (prp, pt, pp -rr-) to defer to sb/sth zda|ć, -wać się na kogoś/coś I defer to you in this matter w tej sprawie zdaję się na ciebie to defer to sb's judgment/experience zdać się na sąd/doświadczenie kogoś to defer to sb's wishes or demands or will ulegać życzeniom kogoś

deference
n szacunek m, poważanie n in deference to sb/sth, out of deference to or for sb/sth przez wzgląd na kogoś/coś, przez szacunek dla kogoś/czegoś in deference to sb's wishes ze względu na życzenia kogoś with all due deference to X z całym należnym szacunkiem dla X

deferential
adj pełen szacunku, pełen poważania (to sb wobec kogoś)

deferentially
adv z szacunkiem, z poważaniem

deferment
n 1. (of judgment, debt) odroczenie n (of journey, decision) odłożenie n 2. US Mil deferment of draft odroczenie służby wojskowej

deferral
n = deferment

defiance
n (noncompliance) nieposłuszeństwo n, niepodporządkowanie się n (of sth czemuś) (resistance) opór m, sprzeciw m (of sth wobec czegoś) (disregard) lekceważenie n, nieposzanowanie n (of sth czegoś) (challenge) wyzwanie n in defiance of sb/sth wbrew komuś/czemuś, na przekór komuś/czemuś a gesture/act of defiance against sb/sth gest/wyrażenie sprzeciwu wobec kogoś/czegoś in defiance [look, say] bezczelnie, wyzywająco

defiant
adj [attitude, behaviour, words, tone, look] wyzywający [person] arogancki, bezczelny

defiantly
adv (challenging) wyzywająco (showing disregard) bezczelnie

defibrillation
n defibrylacja f

defibrillator
n defibrylator m

deficiency
n 1. (shortage) (of funds, resources) niedostatek m (of or in sth czegoś) Med niedobór m (of sth czegoś) iron/vitamin deficiency niedobór żelaza/witamin deficiency disease choroba z niedoboru pokarmowego 2. (weakness) (human) niedoskonałość f, ułomność f (of system, argument) mankament m his deficiencies as a poet jego niedoskonałości or ułomności jako poety 3. Med (defect) (of liver, heart) niewydolność f (of hearing) upośledzenie n

deficient
adj 1. (inadequate) niedostateczny to be deficient in sth wykazywać brak or niedostatek czegoś a diet deficient in protein dieta uboga w białko 2. (faulty, flawed) niesprawny a deficient health service niewydolna służba zdrowia

deficit
n Comm, Fin deficyt m, niedobór m to be in deficit mieć deficyt or niedobór budget deficit deficyt budżetowy a deficit in taxes deficyt podatkowy

deficit spending
n Fin finansowanie n przez deficyt finansowy

defile
1. vt liter 1. (pollute) zanieczy|ścić, -szczać [river, land, building] fig s|kalać [beauty, purity, reputation] z|hańbić [virgin, maiden] 2. Relig s|profanować, z|bezcześcić [church, altar] 2. n 1. (gorge) wąwóz m 2. (march in line) pojedyncza kolumna f

defilement
n liter 1. (pollution) zanieczyszczenie n fig (of beauty, reputation) skalanie n (of virgin, maiden) zhańbienie n 2. Relig profanacja f, zbezczeszczenie n

definable
adj dający się zdefiniować, możliwy do określenia my feelings are not easily definable niełatwo jest mi określić, co czuję his duties are not clearly definable jego obowiązków nie da się wyraźnie określić

define
vt 1. (give definition of) z|definiować [word, term, phrase] (as sth jako coś) this word is not easy to define tego słowa nie da się łatwo zdefiniować 2. (specify) s|precyzować [attitude, problem] określ|ić, -ać [condition, duties, feelings, limits, powers] I can't define how I feel about him nie potrafię określić swoich uczuć wobec niego his powers are not clearly defined jego uprawnienia nie są jasno określone 3. to be defined against sth (stand out) [building, tree] rysować się or odznaczać się na tle czegoś [forest, sky] odbijać się od czegoś [background]

definite
adj 1. (not vague) [opinion, plan, date, criteria] określony, sprecyzowany (exact) [result, boundary, amount] dokładny a definite answer/refusal wyraźna odpowiedź/odmowa definite evidence jednoznaczne dowody to have a definite feeling that... wyraźnie czuć, że... can't you be more definite? czy nie mógłbyś wyrażać się jaśniej? there's nothing definite yet, nothing is definite yet jeszcze nic nie jest pewne or ustalone 2. (firm) [contract, offer, decision, order] wiążący 3. (sure) [person] pewny to be definite about sth być pewnym czegoś it's not definite to nie jest pewne it is definite that... to (jest) pewne, że... 4. (decided) [manner, tone] zdecydowany, stanowczy 5. (obvious) [change, advantage] oczywisty [stain, smell] wyraźny

definite article
n Ling przedimek m określony (marked for gender) rodzajnik m określony

definite integral
n Math całka f oznaczona

definitely
adv 1. (certainly) z pewnością, na pewno it is definitely going to rain na pewno będzie padać he is definitely not coming to the wedding on na pewno nie przyjdzie na ślub is she definitely going to be there? czy ona na pewno tam będzie? this one is definitely the best/cheapest ten jest niewątpliwie najlepszy/najtańszy this definitely isn't going to work to się na pewno nie uda 'are you going to resign?' - 'definitely/definitely not' "czy masz zamiar ustąpić?" - "oczywiście/oczywiście, że nie" 2. (without doubt) zdecydowanie it is definitely colder today dzisiaj jest zdecydowanie chłodniej he's definitely not my type on zdecydowanie nie jest w moim typie 3. (categorically) [answer, refuse] stanowczo, zdecydowanie she stated her opinion most or very definitely przedstawiła swoją opinię w sposób bardzo kategoryczny 4. [definitely] [agree, arrange] definitywnie, ostatecznie

definition
n 1. (of word, term) definicja f (of feeling, quality) określenie n, sprecyzowanie n by definition z definicji fml what's your definition of good music? co rozumiesz przez "dobra muzyka"? 2. TV, Comput, Phot rozdzielczość f a photo with good/bad definition ostre/nieostre zdjęcie

definitive
adj 1. (conclusive) [result, decision, answer, solution] ostateczny, definitywny [work, research, interpretation] autorytatywny the definitive edition/version of a novel pełne wydanie/ostateczna wersja powieści the definitive performance of Hamlet najlepsze or niezrównane przedstawienie Hamleta 2. Post [stamp, issue] zwykły

definitively
adv [decide] nieodwołalnie [solve, eradicate, answer] definitywnie, ostatecznie

deflate
vt 1. spu|ścić, -szczać powietrze z (czegoś) [tyre, balloon, ball, airbed] 2. fig od|ebrać, -bierać pewność siebie (komuś) [confidence] z|szargać [reputation] ukr|ócić, -acać [conceit] umniejsz|yć, -ać [importance] rozwi|ać, -ewać [hopes] sprowadz|ić, -ać na ziemię [person] 3. Econ wpły|nąć, -wać na obniżenie (czegoś) [prices] to deflate the economy prowadzić politykę deflacji to deflate the currency zmniejszać obieg waluty vi [tyre, ball, balloon] s|tracić powietrze s|flaczeć infml deflated pp adj 1. [tyre, ball, baloon] sflaczały infml 2. fig [person] przygnębiony, przybity

deflation
n 1. Econ deflacja f 2. (of tyre, baloon) sflaczenie n infml 3. fig a feeling of deflation uczucie przygnębienia

deflationary
adj deflacyjny

deflationist
n zwolennik m, -czka f deflacji adj popierający deflację

deflect
vt 1. odchyl|ić, -ać kurs [missile] zmieni|ć, -ać kierunek [water, air] odgi|ąć, -nać [light] the ball was deflected into the goal odbita piłka trafiła do bramki 2. fig odwr|ócić, -acać [attention] od|eprzeć, -pierać [criticism, accusation] her evidence deflected blame from our brother dzięki jej zeznaniom zdjęto winę z naszego brata 3. (dissuade) to deflect sb from sth/from doing sth odw|ieść, -odzić kogoś od czegoś/zrobienia czegoś he won't be deflected from his purpose nic go nie odwiedzie od raz powziętego zamiaru vi [missile] zb|oczyć, -aczać (z kursu) [compass needle] odchyl|ić, -ać się [river] zmieni|ć, -ać kierunek [ball] odbi|ć, -jać się, zmieni|ć, -ać kierunek

deflection
n (of missile) odchylenie n toru (of river) zmiana f kierunku (of indicator needle, angle) odchylenie n (of light, rays) ugięcie n, odgięcie n

deflector
n deflektor m, owiewek m kierujący

deflexion
n (of missile) odchylenie n toru (of river) zmiana f kierunku (of indicator needle, angle) odchylenie n (of light, rays) ugięcie n, odgięcie n

defloration
n fml defloracja f fml

deflower
vt liter 1. pozbawi|ć, -ać dziewictwa z|deflorować fml [virgin, maiden] 2. s|kalać [beauty, purity]

defoliant
n defoliant m

defoliate
vt [chemical substance] s|powodować opadanie liści z (czegoś) [tree, shrub, plant] [human, animal] og|ołocić- ałacać z liści vi Bot [plant, tree, shrub] zrzuc|ić, -ać liście, s|tracić liście

defoliation
n defoliacja f

deforest
vt wylesi|ć, -ać [terrain, place] deforested pp adj [area] wylesiony, bezleśny

deforestation
n wylesienie n

deform
vt 1. z|deformować [foot, spine] 2. odkształc|ić, -ać [metal, plastic] z|deformować [shape, outline] 3. fig oszpec|ić, -ać [landscape] vi odkształc|ić, -ać się, z|deformować się deformed pp adj 1. Med zdeformowany, zniekształcony a deformed mind fig chory umysł a deformed person osoba ułomna 2. [metal, structure] odkształcony

deformation
n 1. Med deformacja f, zniekształcenie n 2. (of metal, structure) odkształcenie n, deformacja f 3. fig (of landscape) oszpecenie n

deformity
n Med (deformed part) zniekształcenie n, deformacja f (condition) ułomność f, kalectwo n

defraud
vt oszuk|ać, -iwać [client, bank, employer] okra|ść, -dać [person] to defraud sb of sth okraść kogoś z czegoś he defrauded his client of $2,000 okradł or oszukał swego klienta na 2 000 dolarów

defrauder
n (professional) defraudant m, -ka f (amateur) oszust m, -ka f

defray
vt pokry|ć, -wać [cost] zwr|ócić, -acać [expenses]

defrayal
n (of expenses, costs) zwrot m

defrayment
n = defrayal

defrock
vt 1. Relig suspendować, wymierzyć karę suspensy (komuś) [priest] 2. fig zakaz|ać, -ywać wykonywania zawodu (komuś) [lawyer, doctor]

defrost
vt rozmr|ozić, -ażać [frozen food, refrigerator, lock] odmr|ozić, -ażać [windscreen, window] vi [window, windscreen, lock] odma|rznąć, -ać [frozen food, freezer] rozmr|ozić, -ażać się vr to defrost itself [freezer] rozmr|ozić, -ażać się automatycznie

defroster
n odmrażacz m

deft
adj [movement] wprawny, zwinny [worker, mechanic] wprawny, sprawny to be deft at doing sth wprawnie coś robić, robić coś z dużą wprawą he is very deft at feeding babies karmienie niemowląt idzie mu bardzo sprawnie she's very deft with the needle z dużą wprawą posługuje się igłą

deftly
adv zręcznie, sprawnie

deftness
n zręczność f, zwinność f

defunct
adj [organization, company] nieistniejący, zlikwidowany [tradition, custom] zapomniany [idea, law] martwy

defuse
vt 1. rozbr|oić, -ajać [bomb, explosive device] 2. fig rozładow|ać, -ywać fig [situation, tension] za|łagodzić, zażegn|ać, -ywać [conflict, crisis]

defy
vt 1. (resist) przeciwstawi|ć, -ać się (komuś/czemuś) [person, authority, law] z|ignorować [order] nie liczyć się z (czymś) [advice] 2. (challenge) igrać z (czymś) [danger, death] wyz|wać, -ywać [person] s|prowokować [person] przeczyć (czemuś) [expectations, predictions] to defy sb to do sth sprowokować kogoś do zrobienia czegoś I defy you to prove me wrong udowodnij mi, że nie mam racji 3. (elude) op|rzeć, -ierać się (czemuś) [attempt, efforts] to defy description/imitation być nie do opisania/podrobienia to defy all logic or reason być wbrew wszelkiej logice

degeneracy
n degeneracja f, zwyrodnienie n

degenerate
/di'denrt/ n degenerat m, -ka f, zwyrodnialec m /di'denrt/ adj 1. [person] zdegenerowany, zwyrodniały [society, life] zdegenerowany 2. Biol, Phys zdegenerowany, zwyrodniały /di'dnreit/ vi 1. [race, morals] z|degenerować się [health, quality] pog|orszyć, -arszać się to degenerate into sth przerodzić się w coś [war, chaos] the debate degenerated into a bitter argument debata przerodziła się w zajadłą kłótnię to degenerate into farce zmienić się w farsę 2. Biol, Psych z|degenerować się, z|wyrodnieć

degeneration
n 1. (of quality of life, goods, health) pogorszenie się n the degeneration of the economy pogorszenie się stanu gospodarki 2. Biol degeneracja f, zwyrodnienie n

degenerative
adj Med zwyrodnieniowy

degradation
n 1. (humiliation) upokorzenie n, poniżenie n the degradation of being unable to support one's family upokorzenie jakim jest niemożność utrzymania rodziny 2. (debasement) (of person) upokorzenie n, upodlenie n (of culture, knowledge, work) upadek m (of facilities) degradacja f (of services) pogorszenie się n jakości (of equipment) pogorszenie się n stanu 3. (squalor) nędza f 4. Biol, Chem, Ecol, Geol degradacja f

degrade
vt 1. (humiliate) poniż|yć, -ać, upok|orzyć, -arzać [person] 2. (debase) poniż|yć, -ać [person's body, culture, artist] films which degrade women filmy, które poniżają kobietę 3. (demote) z|degradować [officer] 4. Ecol s|powodować degradację (czegoś) [environment] vi 1. Biol, Chem roz|łożyć, -kładać się 2. Geol ule|c, -gać degradacji

degrading
adj [portrayal, conditions, film, treatment, punishment] poniżający, upokarzający (to sb dla kogoś) (stronger) [job, work] hańbiący, upadlający

degree
n 1. Geog, Math, Meas stopień m at an angle of 40 degrees to the vertical pod kątem 40 stopni w stosunku do pionu turn the knob through 180 degrees obróć gałkę o 180 stopni ten degrees of latitude/longitude dziesięć stopni szerokości/długości geograficznej 20 degrees south of the equator 20 stopni na południe od równika 2. Meteorol, Phys stopień m 30 degrees Celsius or centigrade 30 stopni Celsjusza it was 40 degrees in the shade było 40 stopni w cieniu I had a temperature of 104 degrees (Fahrenheit) miałam 39 stopni gorączki (Celsjusza) 3. Univ stopień m (naukowy) first or bachelor's degree licencjat higher degree (master's) tytuł magistra, magisterium doctor's degree stopień doktora, doktorat to take a degree odbyć studia to get a degree otrzymać stopień naukowy 4. (amount) stopień m this gives me a degree of control to daje mi pewną kontrolę a high degree of efficiency duża wprawa an alarming degree of ignorance zatrważający stopień niewiedzy the exact degree of his influence is unknown nie wiadomo, jak duże są jego wpływy to such a degree that... do takiego stopnia, że... to a or some degree do pewnego stopnia to a lesser degree w mniejszym stopniu I was not in the slightest degree anxious zupełnie się nie niepokoiłem by degrees stopniowo with varying degrees of accuracy/success raz lepiej, raz gorzej/ze zmiennym szczęściem or powodzeniem 5. US Jur murder in the first degree morderstwo pierwszego stopnia, morderstwo z premedytacją 6. Math, Mus stopień m 7. Ling stopień m the degrees of comparison stopniowanie przymiotników comparative/superlative degree stopień wyższy/najwyższy 8. dat (rank) urodzenie n stan m dat a man of high/low degree człowiek wysokiego/niskiego urodzenia or stanu

degree ceremony
n GB Univ uroczystość f wręczania dyplomów

degree certificate
n GB Univ dyplom m ukończenia studiów uniwersyteckich

degree course
n GB Univ studia plt dyplomowe

degree examinations
npl GB Univ egzaminy m pl dyplomowe

degree factory
n GB infml pej fabryka f magistrów infml pej

degree-mill
n US = degree factory

dehumanization
n odczłowieczenie n, dehumanizacja f

dehumanize
vt odczłowiecz|yć, -ać, z|dehumanizować

dehumidifier
n osuszacz m, odwilżacz m

dehumidify
vt odwilż|yć, -ać, osusz|yć, -ać

dehydrate
vt liofilizować [food] Chem odw|odnić, -adniać [substance] Med s|powodować odwodnienie (czegoś) [body, tissues] vi [body, tissue] odw|odnić, -adniać się

dehydrated
adj 1. (dried) [food] liofilizowany 2. (lacking fluids) [person] odwodniony to become dehydrated odwodnić się I feel dehydrated jestem odwodniony

dehydration
n 1. (of food) liofilizacja f 2. Med odwodnienie n

deicide
n 1. (act) bogobójstwo n 2. (person) bogobój|ca m, -czyni f

deictic
Ling n wyrażenie m deiktyczne adj deiktyczny

deification
n deifikacja f, ubóstwienie n

deify
vt deifikować, ubóstwi|ć, -ać

deign
vi to deign to do sth raczyć or łaskawie zechcieć coś zrobić iron

deism
n deizm m

deist
n deista m

deistic
adj deistyczny

deity
n bóstwo n the Deity Bóg

deixis
n Ling deixis n inv

deja vu
n deja vu n inv a feeling/sense of deja vu poczucie/wrażenie deja vu there was a sense of deja vu about the nominations for the committee hum or iron proponowany skład komisji wydawał się dziwnie znajomy hum or iron

dejected
adj (sad) przygnębiony, przybity (disappointed) zniechęcony don't look so dejected nie bądź taki przygnębiony, rozchmurz się to get or become dejected zmarkotnieć, popaść w przygnębienie

dejectedly
adv [stare, say] z przygnębieniem, ponuro they walked dejectedly home after losing the match po przegranym meczu przygnębieni wracali do domu

dejection
n (despondency) przygnębienie n (discouragement) zniechęcenie n a feeling of dejection came over me ogarnęło mnie uczucie przygnębienia or zniechęcenia

dekko
n GB infml (krótkie) spojrzenie n to have or take a dekko at sth rzucić na coś okiem have you had a dekko at her new car? widziałeś jej nowy samochód?

delay
n 1. (of train, flight, post) opóźnienie n (of sth czegoś) (traffic holdup) zator m korek m infml a delay of four hours delay, a four hour delay czterogodzinne opóźnienie further delays in flights/in taking off dalsze opóźnienia lotów/startu samolotów long delays on a motorway duże korki na autostradzie 2. (slowness) zwłoka f without delay bez (chwili) zwłoki, bezzwłocznie without further delay bez dalszej zwłoki, dłużej nie zwlekając we apologize for the or our delay in replying przepraszamy, że dotąd nie odpowiedzieliśmy there's no time for delay nie ma czasu na opóźnienia 3. (interval) upływ m after a few minutes' delay po kilku minutach/po upływie kilku minut vt 1. (postpone, put off) od|łożyć, -kładać, odwle|c, -kać [departure, decision] we delayed our journey until the weather improved odłożyliśmy wyjazd do czasu poprawy pogody they delayed paying the bill odłożyli zapłacenie rachunku 2. (hold up) zatrzym|ać, -ywać [person] wstrzym|ać, -ywać [action] don't delay me, I'm in a hurry spieszę się, nie zatrzymuj mnie your letter was delayed in the post twój list długo szedł 3. (cause to be late) opóźni|ć, -ać, s|powodować opóźnienie (czegoś) [flight, train] the flight was delayed for six hours lot był opóźniony (o) sześć godzin the train has been delayed again pociąg znów się spóźnił road works are delaying traffic roboty drogowe powodują opóźnienia w ruchu the bad weather delayed our journey fatalna pogoda przedłużyła naszą podróż vi zwlekać we delayed too long zbyt długo zwlekaliśmy don't delay, the train leaves in half an hour pośpiesz się, pociąg odjeżdża za pół godziny delayed pp adj [reaction, flight, train] opóźniony [passenger] spóźniony to have a delayed reaction zareagować z opóźnieniem the drug has a delayed effect to lekarstwo ma opóźnione działanie delaying prp adj delaying action or tactics gra na zwłokę

delayed-action
adj [shutter] o opóźnionym działaniu [fuse] zwłoczny [bomb] czasowy delayed-action camera aparat fotograficzny z samowyzwalaczem

dele
n Publg, Print kasownik m

delectable
adj (tasty) smakowity [drink] przedni, wyborny [dress, room, child] uroczy

delectation
n rozkoszowanie się n, przyjemność f for the delectation of sb, for sb's delectation dla przyjemności kogoś

delegate
/'deligt/ n 1. (representative) delegat m, -ka f 2. US Pol (to party, convention) delegat m, -ka f (in House of Representatives) przedstawiciel w Izbie Reprezentantów bez prawa głosu /'deligeit/ vt 1. (transfer) przekaz|ać, -ywać [power, authority, duty] (to sb komuś) zlec|ić, -ać [task] (to sb komuś) she delegated some of the work to her assistant przekazała część pracy asystentowi 2. (select as agent) oddelegow|ać, -ywać, wyznacz|yć, -ać you have been delegated to make the tea infml hum przypadł ci obowiązek zrobienia herbaty masz zaszczyt zaparzenia herbaty hum /'deligeit/ vi po|dzielić się obowiązkami or władzą a good manager must know how to delegate dobry kierownik musi wiedzieć, jak przekazywać obowiązki podwładnym

delegation
n 1. (body) delegacja f (of responsibilities, duties) przekazanie n 2. (selecting agent) wy|delegowanie n (with assignment) oddelegowanie n, wyznaczenie n

delete
vt (with a pen) wykreśl|ić, -ać, skreśl|ić, -ać Comput s|kasować, wymaz|ać, -ywać [character, file] delete where inapplicable or as appropriate niepotrzebne skreślić

delete key
n Comput klawisz m kasujący, klawisz m DEL

deleterious
adj fml [effect, influence] szkodliwy to be deleterious to sth szkodzić czemuś

deletion
n 1. (act) usunięcie n, skasowanie n (by crossing out) skreślenie n, wykreślenie n 2. (item removed) skreślenie n

delft
n (also delftware) fajans m z Delft, delfty m pl

delft blue
n błękit m kobaltowy

deli
n infml 1. (shop) delikatesy plt 2. US (eating place) bar m

deliberate
/di'librt/ adj 1. (intentional) [act, cruelty, mistake, choice] rozmyślny, umyślny (planned) [act of aggression, vandalism, violation] zamierzony this was no accident, it was deliberate to nie był przypadek, to było rozmyślne 2. (unhurried) [gesture, action] nieśpieszny, powolny (measured) [steps, movement] miarowy 3. (thoughtful) [decision, action, judgment] przemyślany he was deliberate in his choice of words starannie dobierał słowa /di'libreit/ vt 1. (consider) rozważ|yć, -ać [matter, problem, question] zastan|owić, -awiać się nad (czymś) [matter, problem, question] 2. (discuss) naradz|ić, -ać się nad (czymś) [problem, question] /di'libreit/ vi 1. (discuss) toczyć debatę 2. (reflect) zastan|owić, -awiać się (on or about or over sth nad czymś) deliberować dat or hum

deliberately
adv 1. (intentionally) [do, say] rozmyślnie, umyślnie (on purpose) [act, do] celowo 2. (slowly and carefully) [speak] powoli i wyraźnie [walk] niespiesznie, statecznie

deliberation
n 1. (consideration) zastanowienie (się) n after careful/long deliberation, she decided... po uważnym/długim zastanowieniu, postanowiła... 2. (debate, discussion) obrady plt narada f Jur narada f 3. (slowness) (of movement, speech) powolność f, stateczność f with deliberation powolnie, niespiesznie

deliberative
adj 1. [assembly, council] obradujący 2. [conclusion, decision, speech] przemyślany, rozważny

delicacy
n 1. (of features, design, fabric) delikatność f (of fragrance, beauty, tone) delikatność f, subtelność f (of touch, footsteps, gesture) lekkość f 2. (of health, constitution) wątłość f, delikatność f 3. (of mechanism, instrument) czułość f (of senses) wrażliwość f 4. (of situation, subject) delikatność f a matter of great delicacy bardzo delikatna sprawa 5. (tact) (of person) delikatność f, taktowność f 6. Culin przysmak m, delikates m caviar is a great delicacy kawior jest wielkim przysmakiem

delicate
adj 1. (fine) [design, features, flavour, shade, touch] delikatny [perfume] o delikatnym or subtelnym zapachu 2. (easily damaged) [china, fabric] delikatny 3. (finely tuned) [mechanism, instrument] czuły [senses] wrażliwy 4. (weak) [child, constitution] wątły [stomach] delikatny [heart] słaby I feel rather delicate today nie czuję się dziś najlepiej 5. (requiring skill or tact) [situation, operation, subject, manner] delikatny her delicate handling of the problem takt, z jaką zajęła się tą sprawą delicates npl (fabrics) tkaniny f pl delikatne

delicately
adv 1. [carved, printed, touch] delikatnie [flavoured, perfumed] subtelnie, lekko 2. [treat, deal with people] delikatnie [handle, phrase] ostrożnie

delicatessen
n 1. (shop) sklep m delikatesowy the local delicatessen sells a wide range of French cheeses w miejscowych delikatesach jest duży wybór francuskich serów 2. (food) delikates m, rarytas m 3. US (eating place) bar m

delicious
adj 1. [food, drink] (exquisite) wyborny, wyśmienity (tasty) pyszny the salmon tastes delicious ten łosoś smakuje wybornie or wyśmienicie 2. [feeling, joke, story] doskonały [sight, person, sound] wspaniały

deliciously
adv wspaniale the water was deliciously cool woda była cudownie chłodna

delight
n (joy) radość f (pleasure) przyjemność f (intense happiness) rozkosz f (rapture) zachwyt m to take delight in doing sth robić coś z przyjemnością or radością to take delight in sth cieszyć się czymś, czerpać radość z czegoś (intensively) rozkoszować się czymś I took delight in their achievements cieszyłem się z ich osiągnięć to laugh in sheer delight śmiać się z czystej radości a cry of delight okrzyk zachwytu or radości (much) to my delight ku mojej wielkiej radości the delights of camping rozkosze biwakowania your work is a delight to read twoją pracę czyta się z przyjemnością the new ballet is a delight nowy balet jest zachwycający she is a delight to watch or to the eyes to rozkosz or radość na nią patrzeć he is the delight of his family jest szczęściem swojej rodziny vt zachwyc|ić, -ać (with sth czymś) he delighted the children with his stories zachwycił dzieci swymi opowieściami it delights me that... jestem zachwycony tym, że... zachwyca mnie, że... vi to delight in sth czerpać radość z czegoś, zna|leźć, -jdować przyjemność w czymś rozkoszować się or cieszyć się (czymś) she delighted in our failure ucieszyła ją nasza porażka, ucieszyło ją nasze niepowodzenie

delighted
adj (happy) uszczęśliwiony (with or by or about sth czymś) (pleased) zachwycony (with or by or about sth czymś) delighted smile/cry/expression uśmiech/okrzyk/wyraz zachwytu with a delighted look on his face z wyrazem zachwytu na twarzy we were delighted to hear of his success z wielką przyjemnością dowiedzieliśmy się o jego sukcesie (I am) delighted to meet you bardzo mi miło pana/panią poznać (I should be) delighted! z (największą) przyjemnością!

delightedly
adv [announce, smile, agree] z zachwytem, z radością [laugh, applaud, shriek] z zachwytu, z radości

delightful
adj 1. [hat, person, performance, personality, atmosphere, view] zachwycający [child, animal, garden] rozkoszny [meal, party, story] wspaniały it is delightful to do sth, it is delightful doing sth wspaniale or cudownie jest robić coś it was delightful to sit in the shade for a while wspaniale było przysiąść na chwilę w cieniu 2. [character, manners] zachwycający

delightfully
adv [dressed, perform, behave] zachwycająco [warm, furnished] rozkosznie she is delightfully eccentric jest uroczą ekscentryczką she is delightfully shy jest wzruszająco nieśmiała

delimit
vt wytycz|yć, -ać [boundary, territory, area] określi|ć, -ać, ustal|ić, -ać [scope, range]

delimitation
n (of boundaries) wytyczenie n (of range) określenie n

delineate
vt 1. (mark) na|rysować [shape, object, line] wytycz|yć, -ać [area] 2. (determine) nakreśl|ić, -ać [plan, strategy] wyznacz|yć, -ać [area, aspects, subject] s|formułować [problem, terms, concerns] the character of the hero could be better delineated charakter bohatera mógłby być lepiej nakreślony

delineation
n fml 1. (of shape, strategy, problem) zarysowanie n, nakreślenie n (of area, aspects, subject) wyznaczenie n 2. Literat (of character) portret m psychologiczny

delinquency
n Jur 1. (offence) wykroczenie n 2. (criminality) przestępczość f juvenile delinquency przestępczość nieletnich 3. US Fin zaległa płatność f

delinquent
n winn|y m, -a f wykroczenia or przestępstwa juvenile delinquent młodociany przestępca adj 1. [behaviour, nature, act] przestępczy a delinquent child Jur nieletni or niepełnoletni przestępca 2. US Fin [tax, payment] zaległy [debtor] zalegający (z zapłaceniem podatku)

deliquesce
vi Phys rozpły|nąć, -wać się (pod wpływem wilgoci powietrza)

deliquescence
n Phys rozpływanie się n (pod wpływem wilgoci powietrza)

deliquescent
adj Phys rozpływający się (pod wpływem wilgoci powietrza)

delirious
adj 1. Med [patient] majaczący, bredzący [condition, hallucinations] deliryczny to be delirious majaczyć or być w delirium to become delirious zacząć majaczyć 2. fig [crowd, fan] rozentuzjazmowany to be delirious with joy szaleć z radości the crowd grew delirious with excitement tłum szalał z podniecenia

deliriously
adv 1. Med [rave] nieprzytomnie, w malignie 2. fig [scream] w uniesieniu deliriously happy szaleńczo szczęśliwy, szczęśliwy do szaleństwa

delirium
n 1. Med majaczenie n, maligna f, delirium n inv 2. fig szaleństwo n, histeria f

delirium tremens
n delirium tremens n inv

deliver
vt 1. (take to address) dostarcz|yć, -ać [goods, groceries, milk] (to sb komuś) (by vehicle) przyw|ieźć, -ozić (to sb komuś) (to several houses) rozn|ieść, -osić [newspapers] (by vehicle) rozw|ieźć, -ozić, porozwozić [newspapers] (to an individual) doręcz|yć, -ać [mail, written notice] (to sb komuś) przekaz|ać, -ywać [oral message] to deliver sth to the wrong address dostarczyć coś pod zły adres 'delivered to your door' "z dostawą do domu" we're having pizza delivered tonight dziś wieczorem zamówimy pizzę z dostawą do domu 2. Med [doctor, midwife, vet] od|ebrać, -bierać poród (kogoś/czegoś) [baby, baby animal] to deliver the baby/the calf odebrać dziecko/cielaka she was delivered of a son dat powiła or wydała na świat syna dat 3. (utter) wygł|osić, -aszać [speech, sermon, line in play] ogł|osić, -aszać [decision, verdict] postawić, stawiać [ultimatum] udziel|ić, -ać [rebuke, reprimand] (to sb komuś) wyda|ć, -wać [exclamation] opowi|edzieć, -adać [joke] 4. (hand over) przekaz|ać, -ywać, odda|ć, -wać [property, money, goods] (over or up to sb komuś) podda|ć, -wać [town, ship] (over to or up to sb komuś) to deliver sth/sb into sb's care powierzyć coś/kogoś opiece kogoś 5. (rescue) u|ratować wybawi|ć, -ać liter [person] (from sth od czegoś) to deliver sb from captivity uratować kogoś z niewoli 'deliver us from evil' (part of the Lord's Prayer) "zbaw nas ode złego" 6. (give, strike) wymierz|yć, -ać [blow, knife thrust] wystrzeli|ć, -wać [bullets, round] (in cricket) wyrzuc|ić, -ać [ball] to deliver the final blow fig zadać ostateczny cios 7. (achieve) spełni|ć, -ać [promise] wprowadz|ić, -ać (zgodnie z obietnicą) [reform, improvement] the new model delivers speed and fuel economy nowy model zapewnia szybkość i oszczędność paliwa vi 1. [tradesman, company] dostarcz|yć, -ać the postman doesn't deliver on Sundays listonosz nie przynosi or nie roznosi poczty w niedzielę 2. infml [government, company] dotrzym|ać, -ywać słowa (on sth w sprawie czegoś) [computer, product] sprawdz|ić, -ać się, zda|ć, -wać egzamin fig ultimately, the film doesn't deliver w ostatecznym rozrachunku ten film nie spełnia oczekiwań vr fml to deliver oneself of sth wyra|zić, -żać, wygł|osić, -aszać [opinion] stand and deliver! dat or hum pieniądze, albo życie! hum to deliver the goods infml wywiązać się to fail to deliver the goods infml nie wywiązać się

deliverance
n wybawienie n Relig zbawienie n

deliverer
n 1. (of goods, groceries) dostaw|ca m, -czyni f 2. (saviour) zbaw|ca m, -czyni f

delivery
n 1. (of goods) dostawa f (of mail, newspapers) dostarczanie n to pay on delivery zapłacić przy odbiorze to take delivery of sth przyjąć coś, przyjąć dostawę czegoś there are two deliveries of mail a day pocztę dostarcza się dwa razy dziennie 2. (of baby) poród m 3. (way of speaking) sposób m wygłaszania the actor's delivery of his lines sposób wygłaszania kwestii przez aktora 4. (of judgment, ruling) ogłoszenie n 5. (handing over of property) przekazanie n to take delivery of sth objąć coś w posiadanie [property] 6. Sport podanie n

delivery address
n adres m odbiorcy

delivery boy
n roznosiciel m

delivery charge
n opłata f za dostawę or doręczenie

delivery girl
n roznosicielka f, doręczycielka f

delivery man
n roznosiciel m, doręczyciel m

delivery room
n Med sala f or izba f porodowa

delivery suite
n GB Med porodówka f infml

delivery truck
n US = delivery van

delivery van
n GB samochód m dostawczy

delivery woman
n roznosicielka f, doręczycielka f

dell
n liter zadrzewiona dolina f

delouse
vt odwszawi|ć, -ać odwszyć infml

delphinium
n Bot ostróżka f

delta
n 1. (Greek letter) delta f Math delta f 2. GB Univ (mark) d n = ocena f dostateczna 3. Geog (of river) delta f

delta wing
n Aviat skrzydła n pl trójkątne or delta

deltoid
n (also deltoid muscle) mięsień m naramienny adj [shape] trójkątny

delude
vt zw|ieść, -odzić (with sth czymś) he is trying to delude us into believing that... próbuje nam wmówić, że... vr to delude oneself łudzić się to delude oneself into believing that... łudzić się, że... deluded pp adj to be deluded dać się zwieść the poor deluded creature hum biedny naiwniak

deluge
n potop m fig zalew m vt zal|ać, -ewać (with sth czymś) to be deluged with letters/requests fig zostać zasypanym listami/prośbami

delusion
n iluzja f, urojenie n, złudzenie n to be under the delusion that... wyobrażać sobie, że... to be under a delusion mieć złudzenia karmić się złudzeniami liter to suffer from delusions Psych cierpieć na urojenia delusions of grandeur mania wielkości

delusive
adj złudny

delve
vi 1. to delve into sth sięg|nąć, -ać do (czegoś) [pocket, subject] zagłębi|ć, -ać się w (coś) [memory, past, records] wnik|nąć, -ać w (coś) [motive, subject] 2. GB liter (dig) kopać

demagnetize
vt rozmagnesow|ać, -ywać

demagogic
adj demagogiczny

demagogue
n demagog m

demagogy
n demagogia f

demand
n 1. (request) żądanie n to make a demand for sth zażądać czegoś, wystąpić z żądaniem czegoś there have been many demands for his resignation wielokrotnie żądano jego rezygnacji on demand [divorce, abortion, access] na żądanie Fin [payable] a vista [available] na żądanie 2. (pressure) wymóg m the demands of sth wymogi czegoś I have many demands on my time jestem bardzo zajęty the purchase will make extra demands on on our finances ten zakup dodatkowo obciąży nasze finanse 3. Econ popyt m, zapotrzebowanie n (for sth na coś) supply and demand podaż i popyt there is (a) great demand for teachers jest duże zapotrzebowanie na nauczycieli 4. (favour) to be in demand mieć wzięcie these books are always in demand na te książki zawsze jest popyt or zapotrzebowanie, te książki zawsze są poszukiwane he is in great demand as a singer jest wziętym piosenkarzem vt 1. (request) domagać się (czegoś) [reform, release] za|żądać (czegoś) [attention, payment, ransom] to demand an inquiry domagać się przeprowadzenia dochodzenia to demand one's money back żądać zwrotu pieniędzy to demand sth from sb zażądać czegoś od kogoś I demand to know the truth żądam, żeby powiedziano mi prawdę to demand to see sb's driving licence zażądać okazania prawa jazdy to demand that sb do sth zażądać, żeby ktoś coś zrobił we demand that we be included in the invitation domagamy się, żeby nas również zaproszono 2. (require) [work, situation, employer] wymagać [patience, skill, punctuality] (of sb od kogoś) to demand of sb that... wymagać od kogoś, żeby... we demand of our employees that they be punctual od naszych pracowników wymagamy punktualności

demand deposit
n Fin wkład m bankowy zwrotny na żadanie, depozyt m na żądanie

demand feeding
n karmienie n (niemowlęcia) na żądanie

demand note
n GB Fin wezwanie n do zapłaty US Fin weksel m

demand-pull inflation
n Econ inflacja f spowodowana wzrostem popytu

demanding
adj [boss, teacher] wymagający [child, sick person] wymagający stałej opieki [work, course] trudny [schedule] napięty

demanning
n GB zmniejszenie n zatrudnienia

demarcate
vt wytycz|yć, -ać [boundary] wyznacz|yć, -ać [scope, space] sociology and political science cannot always be strictly demarcated nie zawsze można dokładnie rozgraniczyć socjologię i nauki polityczne

demarcation
n 1. (physical) (action, boundary) rozgraniczenie n, odgraniczenie n 2. Jur, Admin wytyczenie n granic or granicy (czegoś) line of demarcation linia demarkacyjna 3. (at work) podział m kompetencji

demarcation dispute
n spór m kompetencyjny

demarche
n zabiegi m pl or kroki m pl dyplomatyczne

demean
vr to demean oneself poniż|yć -ać się (to do sth żeby coś zrobić)

demeaning
adj poniżający

demeanor
GB zob. demeanour

demeanour
US n fml (behaviour) zachowanie (się) n (bearing) postawa f

demented
adj 1. (insane) [person] obłąkany [screams] obłąkańczy 2. (very worried, irritated) [person] bliski obłędu to become demented wpaść w obłęd to drive sb demented wpędzić kogoś w obłęd, doprowadzić kogoś do obłędu

dementedly
adv (believe) obłąkańczo (behave) jak w obłędzie

dementia
n Med demencja f, otępienie n umysłowe

demerara (sugar)
n brązowy cukier m trzcinowy

demerge
vt po|dzielić [joined companies] vi po|dzielić się, rozdziel|ić, -ać się

demerger
n podział m

demerit
n 1. wada f, ujemna strona f the merits and demerits of sth zalety i wady czegoś 2. US Sch (also demerit point) przewinienie n

demigod
n półbóg m

demijohn
n gąsior m, butla f

demilitarization
n demilitaryzacja f

demilitarize
vt z|demilitaryzować demilitarized zone strefa zdemilitaryzowana

demimondaine
n euph dama f z półświatka

demimonde
n euph półświatek m demi-monde m dat

demise
n fml 1. (of institution, system, movement) upadek m (of aspirations) koniec m her political demise jej śmierć polityczna 2. euph, hum (death) zgon m zejście n fml 3. Jur (lease) przeniesienie n praw własności, dzierżawa f (by inheritance) przekazanie n w spadku demise of the crown Pol przekazanie korony vt 1. Jur (by lease) przekaz|ać, -ywać w dzierżawę (by will) zapis|ać, -ywać, darow|ać, -ywać 2. Pol przekaz|ać, -ywać [sovereignty, the Crown]

demisemiquaver
n GB Mus trzydziestkodwójka f

demist
vt GB usu|nąć, -wać zamglenie (czegoś) [windscreen, rear window]

demister
n GB odmgławiacz m szyb

demo
n infml (pl -mos) = demonstration 1. Pol demonstracja f 2. Aut model m pokazowy or na pokaz modif demo disk/cassette/tape dyskietka/kaseta/taśma demonstracyjna

demob
GB infml n demobilizacja f vt (prp, pt, pp -bb-) z|demobilizować

demobilization
n demobilizacja f

demobilize
vt z|demobilizować

democracy
n (system) demokracja f (country) państwo n demokratyczne

democrat
n demokrat|a m, -ka f

democratic
adj 1. [country, nation, election, constitution, principles] demokratyczny 2. (believing in freedom) o demokratycznych poglądach

democratically
adv demokratycznie

democratization
n demokratyzacja f

democratize
vt z|demokratyzować

demographer
n demograf m

demographic
adj demograficzny

demography
n demografia f

demolition
n 1. (of building, wall) rozbiórka f 2. fig (of belief, system, village, town) zburzenie n (of argument, theory) obalenie n modif demolition area obszar, na którym prowadzona jest rozbiórka demolition squad Mil oddział saperski wysadzający obiekty demolition work prace rozbiórkowe demolition worker robotnik zatrudniony przy rozbiórce

demon
n Relig demon m also fig the demon drink (alcohol) szatański napój the demon of inflation zmora inflacji modif demon driver/player wytrawny kierowca/gracz

demonetization
n demonetyzacja f

demonetize
vt (withdraw) wycof|ać, -ywać z obiegu (deprive of value) z|deprecjonować

demoniac
n opętany m przez złe duchy adj = demonic

demonic
adj [aspect, person, power] demoniczny, szatański [music, noise] piekielny

demonize
vt demonizować

demonology
n demonologia f

demonstrable
adj dający się udowodnić the candidate will have demonstrable organizing skills kandydat musi wykazać się zdolnościami organizacyjnymi

demonstrably
adv (obviously) w sposób oczywisty

demonstrate
vt 1. (prove) dow|ieść, -odzić słuszności (czegoś) [theory, principle] to demonstrate that... dowieść or wykazać, że... as demonstrated by this experiment jak wykazało or dowiodło to doświadczenie 2. (illustrate) za|prezentować [principle, concept] 3. (show, reveal) okaz|ać, -ywać [concern, emotions, feelings, support] wykaz|ać, -ywać, wykaz|ać, -ywać się (czymś) [skill] to demonstrate one's concern/one's support for sth okazać zainteresowanie czymś 4. (display) za|demonstrować, za|prezentować [machine, gadget, product] to demonstrate how to do sth zademonstrować, jak robić coś to demonstrate how sth works zademonstrować działanie czegoś vi Pol manifestować, demonstrować to demonstrate for/against sth demonstrować na rzecz czegoś/przeciwko czemuś

demonstration
n 1. Pol demonstracja f, manifestacja f demonstration against/for sth demonstracja na rzecz czegoś/przeciwko czemuś to stage a demonstration zorganizować demonstrację human rights demonstration demonstracja w obronie praw człowieka 2. (of machine, gadget) demonstracja f, prezentacja f, pokaz m cookery demonstration pokaz kulinarny to give a demonstration zrobić prezentację or pokaz 3. (of emotion, concern) okazywanie n 4. (of theory, principle) przedstawienie n, wykazanie n (of sth) modif demonstration model prototyp demonstration match/sport mecz/sport pokazowy

demonstration tape
n taśma f demonstracyjna infml taśma f demo

demonstrative
n Ling wyrażenie n wskazujące adj 1. [person, behaviour] wylewny 2. fml to be demonstrative of sth świadczyć o czymś 3. Ling wskazujący demonstrative pronoun zaimek (rzeczowny) wskazujący

demonstrator
n 1. Pol demonstrant m, -ka f 2. Comm demonstrator m, -ka f 3. GB Univ asystent m, -ka f (profesora) 4. Aut infml samochód m przeznaczony do jazd próbnych

demoralization
n 1. (desenchantment) zniechęcenie n 2. (corruption) demoralizacja f

demoralize
vt 1. (dishearten) zniechęc|ić, -ać to become demoralized zniechęcić się 2. (corrupt) z|demoralizować

demoralizing
adj demoralizujący

demote
vt z|degradować [person] z|deprecjonować [idea, principle, policy] zostać przeniesionym do niższej ligi [football team]

demotic
adj 1. Ling demotyczny 2. fml [art form, press, entertainment] plebejski

demotion
n (of person) degradacja f (of idea, principle , policy) deprecjacja f (of football team) przeniesienie n do niższej ligi

demotivate
vt zniechęc|ić, -ać

demur
fml n without demur bez sprzeciwu vi (prp, pt, pp -rr-) 1. (object) odn|ieść, -osić się niechętnie (at sth do czegoś) sprzeciwi|ć, -ać się (at sth czemuś) 2. Jur wn|ieść, -osić sprzeciw

demure
adj 1. (decorous) [behaviour, girl, dress] skromny she gave him a demure smile skromnie się do niego uśmiechnęła 2. pej (coy) fałszywie skromny

demurely
adv 1. (modestly) skromnie 2. pej (coyly) z fałszywą skromnością

demureness
n 1. (modesty) skromność f 2. pej (coyness) fałszywa skromność f

demurrage
n Comm, Jur (delay) przestój m (compensation) przestojowe n

demutualization
n przekształcenie n towarzystwa wzajemnego w spółkę publiczną

demutualize
vi przekształc|ić, -ać towarzystwo wzajemne w spółkę publiczną

demystification
n (of esoteric, difficult subject) wyjaśnienie n

demystify
vt (remove mystery from) wyjaśni|ć, -ać, wy|tłumaczyć [story] (clarify) objaśni|ć, -ać, wyjaśni|ć, -ać [sth not clear]

demythologize
vt odmitologizow|ać, -ywać

den
n 1. (of lion) legowisko n (of fox) nora f, legowisko n 2. fig pej (of criminals) melina f infml pej a den of thieves złodziejska melina a den of vice or iniquity gniazdo rozpusty a gambling den jaskinia występku 3. fig (room) pokój m

denationalization
n 1. (of industry) prywatyzacja f 2. (of individual, people) wynarodowienie n

denationalize
vt 1. s|prywatyzować [industry] 2. wynar|odowić, -adawiać [individual, people]

denaturalization
n pozbawienie n obywatelstwa, denaturalizacja f

denaturalize
vt pozbawi|ć, -ać obywatelstwa, z|denaturalizować [person]

denature
vt Chem denaturować denatured alcohol spirytus denaturowany denaturat infml

dengue
n Med denga f

deniable
adj [evidence, fact, theory] sporny, wątpliwy

denial
n 1. (of rumours) zaprzeczenie n, dementi n inv (of accusation, doctrine, guilt) zaprzeczenie n (of request, rights) odmowa f (of country, religion) wyparcie się n he issued a denial of his involvement in the scandal oficjalnie zaprzeczył jakoby był zamieszany w ten skandal despite her denial that she had met him mimo że twierdziła, że go nie zna Peter's denial of Christ Bible zaparcie się św. Piotra 2. Psych zaprzeczenie n 3. = self-denial

denial of justice
n Jur odmowa f ochrony prawnej

denier
n Tex denier m, den m 15 denier tights GB, 15 denier pantyhose US rajstopy o grubości 15 den

denigrate
vt oczerni|ć, -ać, uwłaczać (komuś) [person] pomniejsz|yć, -ać [achievement, success]

denigration
n (of sb's character) oczernianie n (of sb's success) pomniejszanie n

denim
n (fabric) dżins m, materiał m dżinsowy modif [jacket, shirt] dżinsowy denims npl (trousers) dżinsy plt (suit) dżinsowe ubranie n (overalls) roboczy kombinezon m a pair of denims para dżinsów

denizen
n 1. (person, animal) mieszkan|iec m, -ka f the denizens of the forest mieszkańcy lasu 2. Jur (naturalized foreigner) naturalizowany cudzoziemiec m, naturalizowana cudzoziemka f 3. Bot zaaklimatyzowana roślina f

denominate
vt 1. naz|wać, -ywać, określ|ić, -ać [object, person] to denominate sb/sth as sth nazwać kogoś/coś jako coś 2. Fin to be denominated in sth być określonym w czymś [dollars, euros]

denomination
n 1. Relig wyznanie n denominacja f fml 2. Fin (of coins, notes) wartość f nominalna, nominał m high/low denomination coins monety o wysokim/niskim nominale 3. (name assigned) nazwa f, określenie n

denominational
adj [school] wyznaniowy

denominative
n derywat m odrzeczownikowy adj (naming) określający (derived) odrzeczownikowy

denominator
n Math mianownik m

denotation
n 1. Ling denotacja f 2. (symbol used) określenie n (process) oznaczanie n

denotative
adj Ling denotacyjny

denote
vt 1. (stand for) [written symbol] oznacz|yć, -ać [notice, phrase, picture, word] oznaczać, znaczyć 2. (show proof of) wskaz|ać, -ywać na (coś), świadczyć o (czymś) [taste, intelligence]

denouement
n rozwiązanie n

denounce
vt 1. (inform on) za|denuncjować, don|ieść, -osić na (kogoś) he threatened to denounce me to the inspector groził, że doniesie na mnie inspektorowi 2. (criticize) potępi|ć, -ać (for sth za coś) 3. (accuse) otwarcie oskarż|yć, -ać (for sth/doing sth o coś/o zrobienie czegoś) publicly denounced as a traitor/a thief publicznie oskarżony o zdradę/o kradzież 4. Jur (give notice of termination) wypowi|edzieć, -adać [agreement, treaty, armistice]

denouncement
n = denunciation

denouncer
n 1. denuncjator m, -ka f, donosiciel m, -ka f 2. (journalist) demaskator m

dense
adj 1. [liquid, smoke, fog, wood, undergrowth] gęsty [crowd] zbity, zwarty [housing] zwarty the population in the old town is very dense stare miasto jest bardzo gęsto zaludnione 2. [style, article] treściwy 3. infml (stupid) [person] tępy 4. Phys o dużej masie właściwej 5. US (profound) [book, sentence] zawierający głębokie treści, poważny 6. Phot [negative] zaczerniony, mocno naświetlony

densely
adv [populated, wooded] gęsto

denseness
n 1. = density 2. infml tępota f

densimeter
n Phys gęstościomierz m, densymetr m

densitometer
n Phot densytometr m

density
n 1. (of fog, wood, substance, population) gęstość f (of housing, crowd) zwartość f high/low density housing zwarta/rzadka zabudowa 2. Phys, Comput, Electron gęstość f

dent
n (in metal, plastic) wgniecenie n to make a dent in sth zrobić wgniecenie w czymś [metal] zarysować coś [wood] you've got a dent in your car door masz wgniecione drzwi w samochodzie to make a dent in sb's savings infml uszczuplić oszczędności kogoś this failure made a dent in his self-esteem fig ta porażka zraniła jego miłość własną vt wgni|eść, -atać [metal object] po|rysować [furniture, wooden surface] stuknąć infml [car] his pride has been dented fig jego duma została zraniona

dental
n Ling (also dental consonant) spółgłoska f zębowa adj 1. (of teeth) dental decay próchnica dental hygiene higiena jamy ustnej dental problems kłopoty z zębami 2. [record, treatment] dentystyczny, stomatologiczny 3. Ling zębowy

dental appointment
n wizyta f u dentysty

dental clinic
n klinika f or przychodnia f dentystyczna or stomatologiczna

dental floss
n nić f dentystyczna

dental hygienist
n asystent m, -ka f stomatologa or dentysty

dental nurse
n pomoc f dentystyczna

dental plate
n proteza f dentystyczna

dental receptionist
n recepcjonistka f w gabinecie dentystycznym

dental school
n szkoła f stomatologiczna

dental surgeon
n dentyst|a m, -ka f, stomatolog m

dental surgery
n (premises) gabinet m dentystyczny (surgery) chirurgia f stomatologiczna, chirurgia f szczękowa

dental technician
n technik m dentystyczny

dentifrice
n środek m do czyszczenia zębów

dentin(e)
n zębina f

dentist
n dentyst|a m, -ka f to go to the dentist's iść do dentysty

dentistry
n dentystyka f, stomatologia f

dentition
n (teeth) uzębienie n (teething) ząbkowanie n

denture
n proteza f dentystyczna upper/lower denture górna/dolna proteza dentures npl sztuczna szczęka f

denude
vt 1. ogoł|ocić, -acać [tree, plant] obnaż|yć, -ać, odsł|onić, -aniać [rock] 2. fig to be denuded of sth być pozbawionym czegoś, być odartym or ogołoconym z czegoś

denunciation
n (public statement) potępienie n (of sb/sth kogoś/czegoś) denunciation of sb as a traitor zdemaskowanie kogoś jako zdrajcy

deny
vt 1. zaprzecz|yć, -ać (czemuś) [accusation, rumour, news] to deny that... zaprzeczyć, że... she denies that this is true zaprzecza, że to prawda to deny the rumour/news that... zaprzeczyć pogłoskom/informacjom jakoby... to deny doing/having done sth zaprzeczyć, że się coś zrobiło they are denying all knowledge of the robbery twierdzą, że nic nie wiedzą o tym napadzie rabunkowym there's no denying his popularity nie można mu odmówić popularności 2. (refuse) to deny sb sth odmówić komuś czegoś to deny sb admittance to a building/club odmówić komuś wstępu do budynku/klubu he was denied bail Jur odmówiono mu zwolnienia z więzienia za kaucją 3. (renounce) zap|rzeć, -ierać się, wyp|rzeć, -ierać się [God, religion] 4. Comm to deny a signature zakwestionować podpis vr to deny oneself sth odm|ówić, -awiać sobie czegoś

deodorant
n (personal) dezodorant m (for room) odświeżacz m powietrza an under-arm/a foot deodorant dezodorant do ciała/stóp a roll-on/spray deodorant dezodorant w kulce/w sprayu adj [effect, powder] dezodorujący

deodorize
vt usu|nąć, -wać przykry zapach z (czegoś) [clothing, fabric] odśwież|yć, -ać [room, atmosphere]

deontology
n deontologia f

deoxidize
vt Chem odtleni|ć, -ać, z|redukować

deoxyribonucleic acid
n kwas m deoksyrybonukleinowy

depart
vt to depart this life liter rozstać się z życiem, odejść z tego świata liter vi 1. fml (leave) [person] wy|rusz|yć, -ać [train, bus] odje|chać, -żdżać, od|ejść, -chodzić [plane] odl|ecieć, -atywać, wyl|ecieć, -atywać [boat] odpły|nąć, -wać, wypł|ynąć, -wać the train for London is about to depart pociąg do Londynu za chwilę odjeżdża or odchodzi the train now departing from platform one pociąg właśnie odchodzący or odjeżdżający z peronu pierwszego the last guests didn't depart till after midnight ostatni goście wyszli dopiero po północy 2. (deviate) to depart from sth [path] odchodzić od czegoś [road] fig odejść od czegoś [subject, practice, script, custom] (desist) odstąpić od czegoś [rule] (differ) odbiegać od czegoś [position, attitude] to depart from the truth rozminąć się z prawdą

departed
n the departed euph (dead person) nieboszcz|yk m, -ka f, zmarł|y m, -a f (dead persons) zmarli m pl adj 1. euph (dead) zmarły 2. liter (vanished) [glory, youth] przebrzmiały niegdysiejszy liter

departing
adj [chairman, government] odchodzący, ustępujący [guest] wychodzący

department
n 1. Admin, Pol ministerstwo n (part of ministry) departament m 2. Comm, Fin (section) (wy)dział m Ind wydział m personnel department dział kadr social services department (wy)dział spraw socjalnych 3. Comm (in store) dział m, stoisko n fashion department dział konfekcji, stoisko z konfekcją 4. (in hospital) oddział m casualty department GB oddział pomocy doraźnej X ray department radiologia 5. (in university) wydział m (smaller unit) = zakład m English department instytut or zakład filologii angielskiej 6. Admin, Geog (district) departament m 7. infml (area) działka f infml fig that's not my department! to nie moja działka! she's a bit lacking in the brain/looks department rozumem/urodą ona nie grzeszy 8. Sch (in secondary schools) zespół m przedmiotowy

department head
n 1. Admin, Comm kierowni|k m, -czka f wydziału, dyrektor m wydziału or departamentu 2. Univ dyrektor m instytutu, kierownik m zakładu

department manager
n 1. (of business) kierowni|k m, -czka f, naczelnik m (wy)działu, dyrektor m (wy)działu or departamentu 2. (in store) kierowni|k m, -czka f działu or stoiska

department store
n dom m towarowy

departmental
adj 1. Pol (ministerial) [committee, meeting] ministerialny her departmental colleague jej kolega z ministerstwa 2. Admin (of organization, business) departmental head/meeting kierownik/zebranie wydziału 3. (in university) wydziałowy, zakładowy departmental meeting zebranie zakładu

departmentalization
n rozczłonkowanie n

departmentalize
vt po|dzielić

departure
n 1. wyruszenie n w drogę (of bus, train, person) odjazd m (of plane) odlot m (of boat) odpłynięcie n, wypłynięcie n (of person by vehicle) wyjazd m (on foot) wyjście n departure from Heathrow odlot z Heathrow departure from a place wyjazd skądś their departure for their holidays has been postponed odłożyli wyjazd na wakacje 2. (from office, job) odejście n, ustąpienie n departure from a position ustąpienie ze stanowiska 3. (from regulation, policy, tradition) odejście n (from sth od czegoś) (from norm) odchylenie n (from sth od czegoś) (from rule) odstępstwo n departure from the truth rozmijanie się z prawdą this technique is a total departure from traditional methods technika ta stanowi całkowite odejście od metod tradycyjnych in a departure from standard practice... wbrew zwykłej praktyce... 4. fig (start) zwrot m, nowy kierunek m (in sth w czymś) this discovery makes a new departure in physics to odkrycie stanowi zwrot w fizyce modif departure date/time data/godzina odjazdu/odlotu

departure gate
n wyjście n (do samolotu), bramka f

departure language
n język m wyjściowy

departure lounge
n hala f odlotów

departure platform
n Rail peron m dla pociągów odjeżdżających

departures board
n (at airport) tablica f odlotów Rail tablica f odjazdów

departures tax
n opłata f lotniskowa

depend
vi 1. (rely, place trust or confidence) polegać (on sb/sth na kimś/czymś) liczyć (on sb/sth na kogoś/coś) you can depend on him to spoil the evening zawsze musi popsuć (nam) wieczór you can't depend on the bus arriving on time nie możesz liczyć na to, że autobus przyjedzie według rozkładu you can depend on it! możesz być pewien! 2. (be conditioned, determined) zależeć od (kogoś/czegoś) the temperature varies depending on the season temperatura zmienia się zależnie or w zależności od pory roku 3. (be financially dependent) to depend on sb/sth być zależnym od kogoś/czegoś he has to depend on his father for money jest finansowo zależny od ojca 4. (be undecided) it or that depends to zależy

dependability
n (of equipment, person) niezawodność f her dependability is a great comfort to us to, że można na niej polegać, jest dla nas wielką pociechą

dependable
adj [person] godny zaufania [machine] niezawodny [forecast, news, source] pewny

dependance
n US = dependence GB zob. dependence

dependant
n Jur, Soc, Admin (financially) to be sb's dependant być na utrzymaniu kogoś he has five dependants ma pięć osób na (swoim) utrzymaniu

dependence
US n 1. (emotional, financial) uzależnienie n, zależność f (on sb/sth od kogoś/czegoś) 2. (trust) zaufanie n (on sth/sb do czegoś/kogoś) 3. (on drug, alcohol) uzależnienie n (on sth od czegoś) alcohol/drug dependence uzależnienie od alkoholu/narkotyków

dependency
n 1. Pol (territory) terytorium n zależne 2. (reliance) (financial, emotional) zależność (on drugs, alcohol) uzależnienie n

dependency culture
n życie n w państwie opiekuńczym

dependency grammar
n Ling gramatyka f zależności

dependency leave
n GB Sociol Admin urlop m opiekuńczy

dependent
adj 1. (subordinate) zależny (on sth/sb od czegoś/kogoś) (on drugs) uzależniony to be dependent on or upon sb/sth być zależnym od kogoś/czegoś a drug-dependent patient pacjent uzależniony od leków dependent relatives krewni na utrzymaniu 2. (contingent) [event, emotion, action] uwarunkowany (on sth czymś) expedition dependent on the weather wyprawa zależna or uzależniona od pogody 3. Ling [clause] podrzędny 4. Math [variable] zależny

depersonalize
vt pozbawi|ć, -ać charakteru [restaurant, hotel] u|czynić bezosobowym [criticism, service]

depict
vt (visually) na|malować (in writing) przedstawi|ć, -ać, odmalow|ać, -ywać fig

depiction
n przedstawienie n, obraz m

depilate
vt wy|depilować [leg, arm]

depilatory
n depilator m adj depilacyjny

deplane
vi US opu|ścić, -szczać samolot

deplete
vt (reduce) uszczupl|ić, -ać [stock, reserves, funds] zmniejsz|yć, -ać [number] (exhaust) wyczerp|ać, -ywać [supply, energy, resources] a population severely depleted by war ludność zdziesiątkowana przez wojnę liter the number of applicants is greatly depleted liczba kandydatów znacznie spadła reservoirs depleted of water zbiorniki niemal zupełnie pozbawione wody a lake depleted of fish prawie bezrybne jezioro depleted uranium/fuel uran zubożony/paliwo zubożone

depletion
n (of reserves, funds) uszczuplenie n (of number) zmniejszenie n, spadek m (exhaustion) wyczerpanie n

deplorable
adj [behaviour] godny ubolewania [state] opłakany, żałosny a deplorable lack of manners/taste godny ubolewania brak obycia/dobrego smaku

deplorably
adv [treat, behave] w sposób godny ubolewania [late, early] nieprzyzwoicie [impolite, negligent] niewybaczalnie

deplore
vt (regret) ubolewać nad (czymś), boleć nad (czymś) I deplore his lack of manners ubolewam nad jego brakiem wychowania to deplore the fact that... ubolewać nad tym, że... (disapprove) potępi|ć, -ać, napiętnować

deploy
vt 1. Mil rozlokow|ać, -ywać, rozmie|ścić, -szczać [soldiers, equipment] 2. rozstawi|ć, -ać [chess pieces]

deployment
n Mil rozmieszczenie n, rozlokowanie n

depolarization
n 1. Med, Phys depolaryzacja f 2. Pol zbliżenie n (opinii)

depolarize
vt 1. Med, Phys depolaryzować 2. Mgmt, Pol doprowadz|ić, -ać do zbliżenia (czegoś) [attitudes, parties] osiąg|nąć, -ać kompromis w (czymś) [discussion]

deponent
n 1. Jur osoba f składająca zeznanie pod przysięgą 2. Ling deponens m adj 1. [witness] składający zeznanie pod przysięgą 2. Ling [verb] czynno-bierny

depopulate
vt wyludni|ć, -ać

depopulation
n wyludnienie n a region suffering from serious depopulation region w znacznym stopniu wyludniony

deport
vt Jur (expel) deportować [immigrant, criminal] z|esłać, -syłać [political prisoners] wyw|ieźć, -ozić [slaves] slaves deported to sugar plantations niewolnicy wywożeni na plantacje trzciny cukrowej vr fml to deport oneself sprawować się, zachowywać się

deportation
n Jur (expulsion) (of immigrant, criminal) deportacja f Hist (of slaves, political prisoners) wywiezienie n

deportation order
n nakaz m deportacji

deportee
n deportowan|y m, -a f

deportment
n 1. fml (posture) postawa f postura f liter (way of walking) sposób m poruszania się 2. arch (behaviour) sposób m bycia, obejście n

deposit
n 1. (to bank account) wpłata f, depozyt m, lokata f to make a deposit dokonać wpłaty I have Ł600 on deposit at the bank zdeponowałem 600 funtów na koncie 2. (part payment) (on house, hire purchase goods) zaliczka f to put down a deposit on sth dać zadatek na coś, zadatkować coś 3. (to secure goods, hotel room) zadatek m 'a small deposit will secure any item' "po wpłaceniu małego zadatku towar rezerwujemy" 4. (against damage) kaucja f 5. (on bottle) zastaw m is there a deposit on the bottle? czy ta butelka jest z zastawem? 6. GB Pol wadium n to lose one's deposit stracić wadium 7. Geol, Geog (of oil, ore) złoże n, pokład m (of silt, mud) nanos m 8. Chem, Wine (sediment) osad m modif [bank, box] depozytowy vt 1. (put down) położyć, kłaść, złożyć, składać [object] [animal] złożyć, składać [egg, spawn] 2. (entrust) z|deponować, odda|ć, -wać na przechowanie [valuables, documents] (earning interest) wpłac|ić, -ać [money] to deposit cash at or in a bank wpłacić gotówkę do banku to deposit sth with a bank/solicitor zdeponować coś w banku/u adwokata I deposited the keys with my sister klucze oddałem na przechowanie siostrze 3. Geol nan|ieść, -osić [silt, mud] pozostawi|ć, -ać [moraine, boulders]

deposit account
n GB Fin rachunek m depozytowy

deposit slip
n Fin bankowy dowód m wpłaty

depositary
n 1. Jur depozytariusz m 2. = depository 2

deposition
n 1. Jur (statement) zeznanie n pod przysięgą to make or lodge a deposition (with sb) złożyć zeznanie pod przysięgą (przed kimś) 2. (of ruler) detronizacja f (of dictator) obalenie n (of president) odwołanie n z urzędu

depositor
n Fin deponent m

depository
n 1. (store) magazyn m, skład m 2. Jur, Fin depozytariusz m

depot
n 1. Comm, Mil (for storage) skład m 2. Transp zajezdnia f Rail lokomotywownia f a bus depot zajezdnia autobusowa 3. US Transp (bus or train station) dworzec m

depravation
n deprawacja f

deprave
vt z|deprawować

depraved
adj [person] zdeprawowany [behaviour, tastes] niemoralny

depravity
n 1. deprawacja f led into depravity zdemoralizowany, zdeprawowany 2. (act) czyn m niemoralny

deprecate
vt fml 1. (disapprove of) dezaprobować (condemn) potępi|ć, -ać 2. (belittle) nie doceni|ć, -ać

deprecating
adj (disapproving) wyrażający dezaprobatę, niechętny (disparaging) lekceważący deprecating smile/wink lekceważący uśmiech/lekceważące mrugnięcie deprecating shrug lekceważące wzruszenie ramion

deprecatingly
adv [smile, speak] (about sb else) z dezaprobatą, niechętnie (about oneself) skromnie

deprecatory
adj 1. (disapproving) potępiający 2. (apologetic) przepraszający

depreciate
vi [property, currency, shares] s|tracić na wartości (against sth w stosunku do czegoś)

depreciation
n 1. (loss of value) spadek m wartości, deprecjacja f 2. (on balance sheet) amortyzacja f, odpis m amortyzacyjny

depredation
n rabunek m, grabież f

depressant
n Med środek m uspokajający adj uspokajający

depressed
adj 1. [person] przygnębiony, w depresji [mood] smutny to be/get depressed być w depresji/wpaść w depresję I got very depressed about it bardzo mnie to przygnębiło 2. Econ, Comm [district, industry, region, sector, trade] dotknięty kryzysem [sales, prices] obniżony depressed market osłabiony rynek

depressing
adj przygnębiający, depresyjny that's what I find depressing i to uważam za najsmutniejsze

depressingly
adv [talk, describe] w przygnębiający sposób depressingly slow koszmarnie or okropnie wolno

depression
n 1. Med, Psych depresja f, przygnębienie n to suffer from depression cierpieć na depresję 2. Econ (slump) depresja f, kryzys m (in sth czegoś) the (Great) Depression Hist Wielki Kryzys 3. (hollow) zagłębienie n Geol wklęśnięcie n terenu, depresja f 4. Meteorol niż m

depressive
n cierpiąc|y m, -a f na depresję (prone) skłonn|y m, -a f do depresji adj 1. Med depresyjny depressive illness depresja 2. Econ [effect, policy] wyniszczający

depressurization
n dekompresja f

depressurize
vt rozhermetyzow|ać, -ywać [aircraft, container] zmniejsz|yć, -ać ciśnienie (czegoś) [gas, liquid] vi [container, aircraft] rozhermetyzow|ać, -ywać się [diver] podda|ć, -wać się dekompresji

deprivation
n 1. (poverty) nędza f, ubóstwo n to suffer deprivations cierpieć niedostatek 2. Psych głód m uczuć, deprywacja f 3. (removal) (of right, privilege) pozbawienie n, utrata f 4. (lack, loss) brak m, utrata f

deprive
vt pozbawi|ć, -ać to be deprived of sth być pozbawionym czegoś deprived pp adj [area] upośledzony, ubogi [child] z ubogiej rodziny [existence] w biedzie, w niedostatku educationally deprived children dzieci pozbawione możliwości edukacji he was an emotionally deprived child był spragnionym uczucia dzieckiem

deprogramme
vt Psych przeorientować (ofiary zniewolenia umysłowego)

deprogrammer
n Psych terapeuta m ofiar zniewolenia umysłowego

dept
= department

depth
n 1. (measurement) (of water, hole, box, shelf) głębokość f (of layer, snow) grubość f to dive to a depth of 10 m nurkować na głębokość 10 metrów to dig to a depth of 10 m kopać do głębokości 10 metrów at a depth of 30 m na głębokości 30 metrów to be 12 m in depth być głębokim na 12 metrów to be out of one's depth (in water) stracić grunt, nie sięgać gruntu fig czuć się zagubionym I'm completely out of my depth when you start talking about... całkowicie się gubię, kiedy zaczynasz mówić o... 2. (degree of intensity) (of colour) głębia f (of crisis, recession) powaga f (of ignorance, stupidity) bezdenność f (of emotion, feelings) bezmiar m, głębia f bezdeń f liter the depth of despair otchłań rozpaczy with depth of feeling z głębokim uczuciem 3. (complexity) (of analysis, knowledge) dogłębność f (of work, novel) głębia f a work of great depth and insight głębokie i wnikliwe dzieło to study sth in depth wnikliwie or dogłębnie coś przestudiować in-depth 4. Mus (of voice, sound) niskość f 5. Cin, Phot głębia f depth of focus obrazowa głębia ostrości depth of field przedmiotowa głębia ostrości depths npl (remote part) głębia f (most intense part) dno n, otchłań f (demoralization) (moralne) dno n the depths of the sea głębina or głębia or otchłań morska in the depths of the countryside na głębokiej or zapadłej prowincji in the depths of the woods w głębi or w środku lasu to be in the depths of despair być na dnie rozpaczy in the depths of his consciousness w głębi duszy in the depth(s) of night głęboką nocą in the depth(s) of winter w pełni zimy to sink to the depths nisko upaść to reach the depths spaść or stoczyć się na (samo) dno

depth charge
n Mil ładunek m głębinowy

deputation
n delegacja f deputacja f dat

depute
vt fml (select) wyznacz|yć, -ać [person] (for sth/to do sth do zrobienia czegoś) (assign) zleci|ć, -ać [task] (to sb komuś)

deputize
vt US Pol wyznacz|yć, -ać na or jako delegata vi to deputize for sb zastąpić kogoś

deputy
n 1. (aide, replacement) zastęp|ca m, -czyni f (to sb kogoś) to act as (a) deputy for sb zastępować kogoś to be appointed as a deputy for sb zostać mianowanym zastępcą kogoś 2. Pol (politician) deputowan|y m, -a f (in Poland) pos|eł m, -łanka f 3. US (also deputy sheriff) zastępca m szeryfa modif deputy minister/director wiceminister/wicedyrektor deputy sheriff zastępca szeryfa

deputy chairman
n Pol wiceprzewodniczący m Mgmt wiceprezes m

deputy chief constable
n GB (police) zastępca m szefa policji

deputy chief of staff
n Mil zastępca m szefa sztabu

deputy judge
n Jur sędzia m dodatkowy

deputy leader
n GB Pol wiceprzewodnicząc|y m, -a f

deputy premier
n Pol wicepremier m

deputy president
n Pol, Mgmt wiceprezes m

deputy prime minister
n = deputy premier

derail
vt s|podowodać wykolejenie się (czegoś) [train] the train has been derailed (unintentionally) pociąg wykoleił się vi wykole|ić, -jać się

derailleur gears
npl przerzutka f

derailment
n Rail wykolejenie n

derange
vt fml 1. (make insane) doprowadz|ić, -ać do obłędu [person] 2. (disturb) zakłóc|ić, -ać [calm, operation, routine] po|krzyżować [plans] deranged pp adj [person] obłąkany, niepoczytalny [idea] obłąkańczy

derangement
n Psych obłęd m, szaleństwo n

derby
n 1. (hat) melonik m 2. Turf derby plt 3. the Derby GB derby n inv w Epsom, gonitwa f trzylatków

derecognition
n GB (of body, union) cofnięcie n uznania

derecognize
vt GB cofnąć uznanie dla (czegoś) [organization, country]

deregulate
vt 1. uw|olnić, -alniać [prices] wyj|ąć,-mować spod kontroli [trade, market] 2. Jur zn|ieść, -osić ograniczenia (czegoś)

deregulation
n Fin (of trade, market) zniesienie n kontroli (of prices) uwolnienie n

derelict
n 1. (tramp) bezdomny m, włóczęga m 2. Naut (wreck) wrak m adj [building, farm, land] (abandoned) opuszczony, porzucony (ruined) zrujnowany, w ruinie to let sth go derelict doprowadzić coś do ruiny

dereliction
n 1. (falling into decay) dewastacja f rujnacja f infml (abandoning) opuszczenie n, porzucenie n in a state of dereliction zrujnowany, w opłakanym stanie 2. Jur dereliction of duty zaniedbanie n obowiązku

derestrict
vt zn|ieść,-osić ograniczenia (czegoś) [speed, controls] derestricted road GB Aut droga bez ograniczenia prędkości

deride
vt (ridicule) wyśmi|ać, -ewać (sb/sth kogoś/coś) wyśmiewać się or naśmiewać się z (kogoś/czegoś) (with contempt) wyszydz|ić, -ać (sb/sth kogoś/coś) szydzić z (kogoś/czegoś)

derision
n drwiny f pl to arouse or provoke derision wzbudzać śmiech or drwiny

derisive
adj drwiący, szyderczy

derisively
adv drwiąco, szyderczo

derisory
adj 1. [amount, resources] śmiechu wart [offer, suggestion] niepoważny 2. [comment] szyderczy

derivation
n Ling 1. (process) derywacja f (origin) pochodzenie n 2. (word) derywacja f

derivative
n Ling derywat m Chem, Math pochodna f adj 1. Ling derywowany Chem, Math pochodny 2. pej [style] zapożyczony, naśladowczy

derive
vt 1. czerpać [profit, power, enthusiasm] 2. zna|leźć, -jdować [pleasure, joy] (from sth w czymś) to be derived from sth [vitamin, enzyme] być otrzymywanym z czegoś [name, word] pochodzić od czegoś [rock, data] pochodzić z czegoś 3. otrzymywać [substance] (from sth z czegoś) 4. Ling derywować [word] vi [name, custom] wywodzić się od (czegoś) (from sth od czegoś) [power, idea] pochodzić (from sth z czegoś)

dermatitis
n zapalenie n skóry wysypka f infml

dermatologist
n dermatolog m

dermatology
n dermatologia f

dermis
n Med, Zool skóra f właściwa

derogate
vi fml to derogate from sth (detract from) przyn|ieść, -osić ujmę czemuś [status, position] umniejsz|yć, -ać coś [right, position, power] uwłacz|yć, -ać czemuś [dignity, honour] (deviate from) uchybi|ć, -ać czemuś [correct behaviour] narusz|yć, -ać coś [law]

derogation
n (of authority, power, right, position) umniejszanie n (of dignity, honour, status) uwłaczanie n (of law) naruszenie n

derogatory
adj [remark, comment, term] uwłaczający [review, article] obraźliwy to be derogatory about sb wyrażać się o kimś obraźliwie

derrick
n 1. (crane) żuraw m masztowy 2. (also oil derrick) wieża f wiertnicza

derring-do
n arch brawura f deeds of derring-do brawurowe czyny

derringer
n US derringer m (pistolet kieszonkowy)

derris
n Hort rotenoin m

derv
n GB Aut olej m napędowy

dervish
n derwisz m

des res
n infml (in ad) komfortowa or luksusowa rezydencja f

desalinate
vt ods|olić, -alać

desalination
n odsalanie n modif desalination equipment sprzęt do odsalania desalination plant zakład odsalania

desalinator
n urządzenie n do odsalania

desalt
vt ods|olić, -alać

descale
vt GB usu|nąć, -wać kamień z (czegoś) [teeth, iron, kettle]

descaler
n preparat m do usuwania kamienia

descant
n Mus dyskant m, dyszkant m

descant recorder
n Mus flet m dyszkantowy

descend
vt zejść, schodzić po (czymś) or z (czegoś) [steps] zejść, schodzić z (czegoś) [slope] zejść, schodzić w dół (czymś) [path] he descended the stairs/ladder zszedł po schodach/po drabinie vi 1. (go down) [person, road, avalanche] zejść, schodzić [rain, snow, hail] s|padać [mist] opa|ść, -dać [sun] zniż|yć, -ać się [terrain] obniż|yć, -ać się [aircraft] obniż|yć, -ać lot [fog] spły|nąć, -wać fig in descending order of importance w kolejności or kolejno od najważniejszego 2. (be felt) [despair, sleep, darkness, exhaustion, calm] ogarn|ąć,-iać (on or upon sb/sth kogoś/coś) (fall) [darkness, night] zapa|ść, -dać 3. (arrive) [tourists, visitors] zwal|ić, -ać się infml (on sb/sth do kogoś/czegoś) [unwanted guest] zwal|ić, -ać się na głowę or kark infml (on sb komuś) to descend on the enemy Mil spaść or uderzyć znienacka na nieprzyjaciela the police descended on the house and caught the whole gang policja otoczyła dom i ujęła całą szajkę 4. [person, family] (be related to) to descend from sb, to be descended from sb wywodzić się or pochodzić od kogoś, być potomkiem kogoś we descend or are descended from the Normans wywodzimy się od Normanów he says he's descended from a royal family mówi, że pochodzi or wywodzi się z królewskiego rodu I'm descended from William the Conqueror jestem potomkiem Wilhelma Zdobywcy 5. (be inherited, transmitted) [quality, property, privilege] prze|jść, -chodzić (from sb to sb z kogoś na kogoś) 6. (degrade oneself) zniż|yć, -ać się (to sth/doing sth do czegoś/zrobienia czegoś) to descend so low or far as to lie zniżyć się (aż) do kłamstwa 7. (sink) popa|ść, -dać (into sth w coś) [sentimentalism, alcoholism] the situation descended into chaos zapanował chaos to descend into crime zejść na drogę występku

descendant
n potom|ek m, -kini f (of sb kogoś) descendants Jur potomkowie m pl Biol potomstwo n

descendeur
n Sport (in mountaineering) ósemka f (zjazdowa)

descent
n 1. (downward motion) zejście n, schodzenie n (moral decline) staczanie się n to make one's descent zejść the aircraft began its descent samolot zaczął zniżać się or obniżać lot the Descent from the Cross Relig Zdjęcie z Krzyża a slow descent into drunkness powolne staczanie się w alkoholizm thus he began his descent into crime w ten sposób zszedł or stoczył się na drogę występku 2. (downward path) zejście n, droga f w dół (downward inclination) opadanie n, pochyłość f the street makes a sharp descent ulica schodzi ostro or stromo w dół 3. (overwhelming arrival of guests, tourists) najazd n fig Mil atak m, desant m to make a descent on sb/sth zwalić się do kogoś/czegoś infml Mil zaatakować znienacka kogoś/coś, dokonać desantu na kogoś/coś 4. (extraction) pochodzenie n of Irish descent pochodzenia irlandzkiego a British citizen by descent Brytyjczyk z pochodzenia to trace one's (line of) descent back to Henry VIII wywodzić swoje pochodzenie od Henryka VIII

descramble
vt Telcom, TV rozszyfrow|ać, -ywać pomieszane sygnały

descrambler
n Telcom, TV (device) dekoder m

descrambling
n Telcom, TV dekodowanie n

describe
vt 1. (give details of) opis|ać, -ywać [event, person, thing] police described him as... policja opisała go jako... 2. (characterize) przedstawi|ć, -ać, określ|ić, -ać to describe sb as an idiot przedstawić kogoś jako idiotę to describe sth as useless określić coś jako bezużyteczne he's described as generous/as a recluse przedstawia się or określa się go jako osobę hojną/jako odludka I wouldn't describe him as an artist nie nazwałabym go artystą it could be described as pretty można uznać, że to jest ładne 3. Math, Tech opis|ać, -ywać [circle, curve]

description
n 1. (of person, event, object) opis m (of sb/sth kogoś/czegoś) (of person for police) rysopis m (of sb kogoś) to be beyond description nie dać się opisać 2. (type, kind) (of object, food) rodzaj m (of people) pokrój m of every description, of all descriptions (of objects) wszelkiego rodzaju (of people) wszelkiego pokroju items of a similar description podobne przedmioty I need a table of some description potrzebne mi jest coś jako stół job description

descriptive
adj opisowy

descriptive geometry
n geometria f wykreślna

descriptive linguistics
n (+ v sg) językoznawstwo n opisowe

descriptivism
n Philos, Literat, Ling deskryptywizm m

descriptivist
n Philos przedstawiciel m, -ka f deskryptywizmu

descry
vt arch dostrze|c, -gać [land, star, ship]

desecrate
vt 1. Relig s|profanować, z|bezcześcić [church, altar] 2. fig ze|szpecić [landscape, area]

desecration
n 1. Relig (of altar, shrine) profanacja f, zbezczeszczenie n 2. fig (of area, landscape) zeszpecenie n

deseed
vt Culin usu|nąć, -wać nasiona z (czegoś) [vegetable, fruit]

desegregate
vt to desegregate a school/neighbourhood znieść segregację rasową w szkole/dzielnicy

desegregation
n desegregacja f (rasowa)

deselect
vt 1. GB Pol cofnąć poparcie dla (kogoś) [candidate, member of parliament] to be deselected nie otrzymać poparcia 2. Comput cof|nąć, -ać or anulować wybór

deselection
n GB wycofanie n poparcia

desensitize
vt 1. Med (weaken person's reaction) (to allergen) odczul|ić, -ać (to pain) znieczul|ić, -ać 2. Phot odczul|ić, -ać [film, emulsion] 3. Psych wy|leczyć z fobii

desert
/'dezt/ n pustynia f also fig /'dezt/ modif [animal, region] pustynny /di'zt/ vt [person] opu|ścić, -szczać, porzuc|ić, -ać [house, land, person] [determination, courage] opu|ścić, -szczać [person] our luck deserted us szczęście nas opuściło his appetite deserted him stracił apetyt he deserted his side for their rivals przeszedł do obozu przeciwników or do wrogiego obozu fig /di'zt/ vi [soldier] z|dezerterować [politician] opu|ścić, -szczać szeregi partii they deserted to the enemy przeszli na stronę wroga they deserted to the opposition przeszli na stronę opozycji

desert boot
n but m pustynny

desert campaign
n Mil kampania f pustynna

desert crossing
n przejście n przez pustynię

desert island
n bezludna wyspa f

desert lynx
n Zool karakal m, ryś m perski

desert rat
n Zool skoczek m egipski

deserted
adj 1. (abandoned) [person, building, land] opuszczony, porzucony 2. (empty) [street, area, town] wyludniony, opustoszały [beach] pusty by midnight the streets are deserted przed północą ulice pustoszeją or wyludniają się

deserter
n Mil dezerter m Pol zdrajca m, odstępca m shot as a deserter rozstrzelany za dezercję she is a deserter from the cause zdradziła sprawę

desertification
n Geol pustynnienie n

desertion
n dezercja f shot for desertion rozstrzelany za dezercję Jur porzucenie n to sue for divorce on the grounds of desertion Jur wniesienie pozwu o rozwód z powodu porzucenia

deserts
npl (reward) zasłużona nagroda f (punishment) zasłużona kara f to get one's (just) deserts dostać to, na co się zasłużyło according to his deserts tak, jak na to zasłużył sb's just deserts to, co się komuś słusznie należy

deserve
vt zasłu|żyć, -giwać na (coś) [victory, success, reward] this act of bravery deserves a medal za ten czyn bohaterski należy się medal you deserve better than this zasługujesz na coś więcej or na coś lepszego she deserves to win/be punished zasługuje na zwycięstwo/na karę what did we do to deserve this? czym sobie na to zasłużyliśmy? they only got what they deserved, it was no more than they deserved zasłużyli sobie na to vi to deserve well/ill of sb fml dobrze/źle się komuś przysłużyć she deserves to be remembered as a person who never gave up zasługuje na to, żeby zachować ją w pamięci jako osobę, która nigdy nie dawała za wygraną they deserve better of us zasługują na więcej z naszej strony deserved adj [person, criticism, attention] zasłużony

deservedly
adv słusznie, zasłużenie

deserving
adj 1. [winner] zasłużony [cause] słuszny the deserving poor potrzebujący 2. fml to be deserving of sth być wartym czegoś, zasługiwać na coś he is deserving of our respect zasługuje na nasz szacunek a scheme deserving of consideration plan wart rozważenia

desiccant
n środek m suszący or wysuszający Chem środek m odwadniający Agric desykant m

desiccate
vt odw|odnić, -adniać [chemical substance] wy|suszyć [foodstuffs, material] wysusz|yć, -ać [skin] vi wys|chnąć, -ychać

desiccated
adj 1. [foodstuff] suszony [skin] przesuszony 2. pej wyjałowiony fig

desiccation
n (of foodstuffs) suszenie n (of chemicals) odwadnianie n

desideratum
n (pl -ta) dezyderat m, postulat m

design
n 1. (idea, project, sketch) projekt m a design for sth projekt czegoś of faulty/excellent design błędnie/doskonale zaprojektowany 2. Art, Archit (planning, development) projektowanie n to study graphic design studiować grafikę industrial design projektowanie przemysłowe interior design projektowanie wnętrz theatre design (costumes and scenery) scenografia i kostiumy 3. (completed object) model m (pattern) wzór m (decorative) deseń m (of room, building) wystrój m this car is a very modern design to jest bardzo nowoczesny model samochodu this season's new designs nowe modele sezonu a fabric with a bold floral design tkanina w śmiały wzór or deseń kwiatowy a cup with a leaf design filiżanka z deseniem w liście 4. (intention) zamiar m, zamysł m to have a design to do sth mieć zamiar coś zrobić by design (na)umyślnie, celowo to have designs on sb/sth mieć plany co do kogoś/czegoś to have (evil) designs against sb, to have (evil) designs on sb mieć złe zamiary wobec kogoś modif [data, defect] projektowy design technique technika projektowania vt 1. (conceive, plan out) za|projektować [dress, car, theatre set, building, decor, appliance] well/badly designed dobrze/źle zaprojektowany 2. (intend) przeznacz|yć, -ać a track designed for the use of cyclists droga przeznaczona dla rowerzystów a jug designed to hold 4 litres of liquid dzbanek na 4 litry płynu a course designed for foreign students kurs przeznaczony dla studentów zagranicznych these measures are designed to reduce pollution te środki mają zmniejszyć zanieczyszczenie środowiska a dining room designed as a grotto jadalnia zaprojektowana jako grota or jaskinia 3. (draw plan for) [draughtsman, stylist] zaprojektować [object, garment, costume] sporządz|ić, -ać plan or projekt (czegoś) [building, theatre set]

design award
n (for finished product) nagroda f za udaną realizację projektu (for idea) nagroda f za projekt

design centre
n (for exhibiting) salon m wystawienniczy (for planning, construction) centrum m wzornictwa

design consultant
n doradca m or konsultant m do spraw wzornictwa

design department
n Ind wydział m projektowy, wydział m projektów or wzornictwa Theat dział m scenograficzny

design engineer
n inżynier projektant m, konstruktor m

design engineering
n projektowanie n

design fault
n wada f konstrukcyjna, błąd m projektowy

design feature
n cecha f konstrukcyjna

design specification
n specyfikacja f projektu

design student
n student m, -ka f wzornictwa

designate
/'dezigneit, -nt/ adj nowo mianowany desygnowany fml the director designate of the company nowo mianowany dyrektor firmy prime minister designate desygnowany na premiera /'dezigneit/ vt [word] określ|ić, -ać to designate sb as sth wyznaczyć or desygnować kogoś na coś we designated you as our spokesman wyznaczyliśmy ciebie na naszego rzecznika to designate sth as sth uznać coś za coś they designated the land (as) a nature reserve uznano ten teren za rezerwat przyrody a room designated (as) a nonsmoking area pokój przeznaczony dla (osób) niepalących to designate sth for sb/sth przeznaczyć coś dla kogoś/do czegoś the funds designated for this purpose fundusze or pieniądze przeznaczone na ten cel to designate sb to do sth wyznaczyć kogoś do zrobienia czegoś

designated driver
n US (at party) osoba f niepijąca wyznaczona na kierowcę

designation
n 1. (naming) określenie n (appointment) uznanie n desygnowanie n fml 2. (name) tytuł m his designation as ambassador mianowanie go ambasadorem

designedly
adv fml celowo, umyślnie

designer
n (of decor, building, clothing, appliance, furniture) projektant m, -ka f (of software) autor m, -ka f (of cars, aircraft, bridges, computers) konstruktor m, -ka f costume designer Theat, Cin projektant kostiumów hat designer (for women) modystka (for men) kapelusznik theatre designer (of sets) scenograf modif Fashn [drink, cocktail, hi-fi] najmodniejszy designer jeans/sunglasses dżinsy/okulary słoneczne znanego domu mody designer label metka domu mody designer stubble hum (modny) dwudniowy zarost, (modna) dwudniowa szczecina

designer drug
n Med działający jak narkotyk środek, którego posiadanie nie jest zabronione

designing
adj pej (crafty) podstępny she's a designing woman to intrygantka

desirability
n 1. (of apartment, property, plan) atrakcyjność f, zalety f pl 2. (sexual) ponętność f powab m liter

desirable
adj 1. (wanted) [outcome, solution, course of action] pożądany [job, quality, residence] upragniony [gift, souvenir] mile widziany desirable residence, desirable property (in ad) komfortowa or luksusowa rezydencja 2. (sexually) [man] atrakcyjny [woman] pociągająca, ponętna a desirable young man (eligible) odpowiedni młody człowiek 3. (advisable) wskazany (sensible) słuszny it was desirable to do it należało or dobrze było to zrobić

desire
n 1. (wish) ochota f, chęć f (for sth na coś) (craving) pragnienie n (for sth czegoś) to have no desire to do sth nie mieć ochoty zrobić czegoś it is my earnest desire that... gorąco pragnę, żeby... her heart's desire liter (object) jej największe pragnienie (person) najdroższa jej sercu osoba 2. (sexual) pożądanie n vt 1. (crave) za|pragnąć (kogoś/czegoś) (long for) mieć ochotę na (coś) (wish) za|życzyć sobie (czegoś) to desire to do sth pragnąć or mieć ochotę or życzyć sobie zrobić coś I desire to speak to the manager fml życzę sobie rozmawiać z kierownikiem to desire sb to do sth, to desire that sb (should) do sth pragnąć or życzyć sobie, żeby ktoś zrobił coś it leaves a lot to be desired to pozostawia wiele do życzenia to obtain the desired effect osiągnąć pożądany skutek if you so desire fml jeśli takie jest pańskie życzenie 2. (sexually) pożądać (kogoś), pragnąć (kogoś)

desirous
adj fml to be desirous of sth/doing sth pragnąć czegoś/zrobić coś

desist
vi fml przesta|ć, -wać zaprzesta|ć, -wać fml to desist from sth/doing sth zaprzestać czegoś/robienia czegoś

desk
n 1. (furniture) biurko n Mus pulpit m writing desk biurko 2. (in classroom) (pupil's) ławka f (teacher's) stolik m, biurko n 3. (in public building) reception desk recepcja information desk informacja cash desk kasa 4. (in newspaper office) the desk redakcja f picture desk serwis or dział fotograficzny sports desk redakcja sportowa news desk serwis informacyjny 5. (in organization, government office) (department) dział m he has a desk at the Foreign Office (post) pracuje or ma posadę w Ministerstwie Spraw Zagranicznych modif [calendar, diary] biurowy desk lamp lampa na biurko desk job praca przy biurku desk pad (blotter) suszka (notebook) notatnik

desk clerk
n US (in hotel) recepcjonist|a m, -ka f

desk research
n Advertg badania n pl gabinetowe/źródłowe

deskbound
adj [job] przy biurku, siedzący we are deskbound all week cały tydzień tkwimy przy biurkach

deskill
vt Ind 1. z|automatyzować [job, process] (with computers) s|komputeryzować [job, process] 2. (fail to utilize sb's skills) zatrudni|ć, -ać poniżej kwalifikacji [person, labour force]

deskilling
n (of workforce) obniżenie n kwalifikacji (of job, process) zautomatyzowanie n

desktop
n 1. blat m 2. (also desktop computer, desktop PC) komputer m biurkowy modif desktop model model na biurko, model biurkowy

desktop PC
n = desktop computer

desktop computer
n komputer m biurkowy

desktop publishing
n mała poligrafia f komputerowa

desolate
/'deslt/ adj 1. (deserted) [landscape, place] wymarły [building] opuszczony [field, area] opustoszały 2. (devastated) [city, house] zrujnowany, zdewastowany 3. (forlorn) [person, life, expression, face] beznadziejnie smutny /'desleit/ vt 1. (lay waste) s|pustoszyć [country, town] 2. (sadden) pogrąż|yć, -ać w smutku [person]

desolately
adv [speak, gaze] ze smutkiem, smętnie

desolation
n 1. (loneliness, bareness) (of place, landscape) pustkowie n (of life) pustka f (of person) samotność f 2. (devastation) (of city, country) spustoszenie n 3. (deep grief) nieutulony żal m (wretchedness) beznadziejny smutek m, przygnębienie n

despair
n 1. (emotion) rozpacz f desperacja f liter to sink into despair wpaść w rozpacz don't give in to despair nie poddawaj się rozpaczy to do sth in or out of despair zrobić coś w or z rozpaczy to be in despair about or over sth zamartwiać się o coś to be in despair at sth być zrozpaczonym z powodu czegoś to drive sb to despair doprowadzić kogoś do rozpaczy 2. (cause of anxiety) utrapienie n she is the despair of his parents jest utrapieniem rodziców vi (lose hope) tracić nadzieję (of sth/doing sth na coś/zrobienie czegoś) (be disconsolate) rozpaczać (of sb/sth nad kimś/czymś or z powodu kogoś/czegoś) don't despair! nie rozpaczaj!

despairing
adj [person] zrozpaczony, rozpaczający [glance, gesture, letter] rozpaczliwy

despairingly
adv [look, write, speak] rozpaczliwie, z rozpaczą

despatch
n, vt = dispatch

desperado
n (pl -s, -es) (desperate person) desperat m, -ka f, straceniec m

desperate
adj 1. (filled with despair) [person] zrozpaczony [search, act, effort] rozpaczliwy to be desperate for sth rozpaczliwie potrzebować czegoś to be desperate for news rozpaczliwie wyczekiwać wieści I'm desperate for a cup of tea marzę o filiżance herbaty the refugees are desperate uchodźcy są w rozpaczliwej sytuacji he is desperate to find his father on rozpaczliwie poszukuje ojca 2. (reckless) [person] zdesperowany [act] desperacki to do sth desperate posunąć się do ostateczności 3. infml (terrible) koszmarny, potworny infml

desperately
adv 1. (with despair) [search, plead] rozpaczliwie [glance, look, ask] z rozpaczą to want sth desperately usilnie pragnąć czegoś to need sth desperately rozpaczliwie potrzebować czegoś 2. (recklessly) [fight, struggle, hunt] desperacko, po desperacku 3. (as intensifier) [ill, sad, ignorant] beznadziejnie [hungry, weak, poor] koszmarnie, potwornie infml to be desperately in love być beznadziejnie zakochanym

desperation
n rozpacz f desperacja f liter an act of utter desperation akt skrajnej rozpaczy to do sth in or out of desperation zrobić coś w rozpaczy or z rozpaczy in sheer desperation I phoned the police zdesperowany or doprowadzony do ostateczności zadzwoniłem na policję her desperation to win/for another victory jej desperackie pragnienie, żeby kolejny raz wygrać to drive sb to desperation doprowadzić kogoś do rozpaczy

despicable
adj podły, nikczemny

despicably
adv [act, behave] podle, nikczemnie [greedy, rude, mean] odrażająco, haniebnie

despise
vt gardzić, pogardzać (kimś/czymś) (for sth za coś, z powodu czegoś) that's an offer not to be despised to propozycja nie do pogardzenia

despite
prep pomimo (czegoś), mimo (czegoś) despite the fact that... pomimo tego, że... or pomimo że... despite oneself wbrew sobie (samemu)

despoil
vt fml liter ograbi|ć, -ać [museum, house, nation] s|plądrować [country, land] to despoil sb/sth of sth fig ograbić kogoś/coś z czegoś

despondence
n = despondency

despondency
n przygnębienie n, zniechęcenie n

despondent
adj [person] (dejected) przygnębiony, przybity (disheartened) zniechęcony he's despondent about losing his job jest przybity z powodu utraty pracy she gave a despondent shrug ze zniechęceniem wzruszyła ramionami

despondently
adv (dejectedly) [speak, move] z przygnębieniem (disheartenedly) ze zniechęceniem despondently, she walked to the door ze zniechęceniem or z przygnębieniem, podeszła do drzwi

despot
n despot|a m, -ka f

despotic
adj despotyczny

despotically
adv despotycznie

despotism
n despotyzm m

dessert
n Culin deser m modif [plate, knife] deserowy dessert fruit owoce na deser

dessert apple
n jabłko n deserowe

dessert chocolate
n czekolada f deserowa

dessert wine
n wino n deserowe

dessertspoon
n łyżeczka f deserowa

destabilization
n destabilizacja f

destabilize
vt Pol, Econ z|destabilizować [country, economy] podważ|yć, -ać pozycję (kogoś), osłabi|ć, -ać pozycję (kogoś/czegoś) [government, president] this has destabilized the reform process to zakłóciło przebieg procesu reform

destalinization
n Pol, Hist destalinizacja f

destalinize
vt Pol, Hist destalinizować

destination
n (of journey) cel m podróży (of letter, parcel) miejsce n przeznaczenia (of train) stacja f docelowa (of ship, aircraft) port m przeznaczenia trains to East coast destinations are delayed pociągi do stacji na wschodnim wybrzeżu są opóźnione when will we arrive at our destination?, when will we reach our destination? kiedy dotrzemy na miejsce or do celu?

destine
vt przeznacz|yć, -ać [person, thing] (for sth na coś or do czegoś)

destined
adj 1. (preordained) przeznaczony (for sth or to do sth do czegoś) he is destined for higher things jest przeznaczony do wyższych celów we were destined never to meet again było nam przeznaczone or pisane już nigdy więcej się nie spotkać it was destined to happen to musiało się wydarzyć, tak było przeznaczone or pisane it was destined that... los zrządził, że... 2. [person, object, vehicle] this letter/parcel is destined for Paris miejscem przeznaczenia tego listu/tej paczki jest Paryż

destiny
n los m, przeznaczenie n it was her destiny to become a queen było jej przeznaczone zostać królową Destiny had decreed that... los zrządził, że... a man of destiny mąż opatrznościowy (full of promise) nadzieja fig

destitute
n the destitute (+ v pl) ubodzy m pl, nędzarze m pl adj 1. (poor) bez środków do życia he left her destitute pozostawił ją bez środków do życia 2. fml to be destitute of sth być pozbawionym czegoś [common sense, pity, reason]

destitution
n (skrajne) ubóstwo n

destroyer
n 1. Naut niszczyciel m 2. (person) niszczyciel m, -ka f (killer) zabój|ca m, -czyni f 3. (fire, flood, earthquake) niszczący żywioł m

destroying angel
n Bot muchomór m mglejarka

destruct
n Mil (of rocket, missile) samozniszczenie n modif [mechanism] likwidujący vt z|niszczyć, unicestwi|ć, -ać [missile, rocket] vi [missile] ule|c, -gać samozniszczeniu

destruct button
n przycisk m likwidujący

destructible
adj zniszczalny this equipment/material is all too easily destructible ten sprzęt/materiał łatwo zniszczyć or łatwo się niszczy

destruction
n (of buildings, evidence, environment) zniszczenie n (of hope, faith) zniweczenie n (of population) zagłada f (of enemy) unicestwienie n (of character) wypacz|enie, -anie n (of reputation, career) zniszczenie n (of happiness) zburzenie n (of engine, machine) destrukcja f an act of wanton destruction niezrozumiały akt wandalizmu the gales caused widespread destruction huragan spowodował znaczne szkody total destruction całkowite zniszczenie

destructive
adj 1. (causing destruction) [force, fire] niszczący [behaviour, policy, method] destrukcyjny, niszczycielski to be destructive of or to sth niszczyć coś a destructive child mały psuj infml 2. (having potential to destroy) [weapon] niszczycielski [weapon, implement] niebezpieczny [emotion, criticism, urge] destruktywny

destructively
adv [behave] destruktywnie

destructiveness
n (of storm) niszczące działanie n (of weapon, monster) niszczycielska siła f (of person, emotion, behaviour) destruktywność f (of child) skłonności f pl niszczycielskie (of argument, regime, theory) destrukcyjny charakter m

destructor
n 1. GB (incineator) piec m do spopielania Ind piec m do spalania odpadów 2. Mil samolikwidator m

desuetude
n fml to fall into desuetude wyjść z użycia

desultory
adj [conversation] zdawkowy [reading] pobieżny [attempt, effort] bez entuzjazmu in a desultory fashion [applaude, play] bez entuzjazmu [walk] bez celu

detach
vt 1. (remove) odpi|ąć, -nać [hood, lining] (from sth od czegoś) od|erwać, -rywać [sticker] odłącz|yć, -ać [handle, link of chain] odczepi|ć, -ać [carriage] (from sth od czegoś) 2. (separate) oddziel|ić, -ać [group, person] (from sb od kogoś) 3. Mil odkomenderow|ać, -ywać he detached four soldiers for guard duty odkomenderował czterech żołnierzy do służby wartowniczej vr to detach oneself odłącz|yć, -ać się (from sb od kogoś)

detachable
adj [collar, cuff, lining] odpinany [handle, lever] ruchomy (dający się odłączyć) [coupon, section of form] do oderwania

detached
adj 1. (separate) osobny, oddzielny 2. (disinterested) obojętny (neutral) obiektywny, bezstronny 3. Mil odkomenderowany

detached garage
n garaż m wolno stojący

detached house
n dom m (jednorodzinny) wolno stojący

detached retina
n Med odklejona siatkówka f

detachment
n 1. (separation) (of group) oddzielenie (się) n (by accident) oderwanie (się) n detachment of sth from sth oddzielenie or oderwanie (się) czegoś od czegoś detachment of the retina odklejenie or odwarstwienie siatkówki 2. Mil (sending on a mission) odkomenderowanie n 3. (lack of interest) obojętność f (neutrality) bezstronność f, obiektywizm m 4. Mil (unit) oddział m

detail
n 1. (of story, account) szczegół m (insignificant) drobiazg m, błahostka f point of detail detal, szczegół in (some) detail szczegółowo, w szczegółach in more or greater detail bardziej szczegółowo in great or minute detail bardzo szczegółowo, z najdrobniejszymi szczegółami to go into detail wdawać się or wchodzić w szczegóły (of sth czegoś) to go into details about sth opisywać coś w szczegółach to have an eye for detail dostrzegać szczegóły to show attention to detail przywiązywać wagę do szczegółów I'll spare you the details oszczędzę ci szczegółów 2. Art detal m 3. Mil pododdział żołnierzy wyznaczony do konkretnego zadania guard/kitchen detail służba kuchenna/wartownicza details npl (information) szczegóły m pl, informacje f plszczegółowe for further details please phone.../write... Comm szczegółowe informacje można uzyskać pod numerem.../pisząc na adres... vt 1. (list) wyszczególn|ić, -ać [items] (relate fully) opis|ać, -ywać szczegółowo [plans, changes] 2. Mil to detail sb to sth odkomenderować kogoś do czegoś to detail sb to guard duty odkomenderować kogoś do pełnienia warty

detail drawing
n rysunek m części

detailed
adj [map, account] szczegółowy [work] wymagający precyzji a very detailed painting of a horse obraz konia namalowany z wielką dbałością o szczegóły

detain
vt 1. (delay) zatrzym|ać, -ywać I won't detain you any longer nie będę cię dłużej zatrzymywać 2. (keep in custody) [police] zatrzym|ać, -ywać (w areszcie) [offender] to be detained for questioning zostać zatrzymanym w celu przesłuchania 3. (in hospital) zatrzym|ać, -ywać [patient] she'll be detained for observation zostanie zatrzymana na obserwację

detainee
n (general) zatrzyman|y m, -a f (political) więzień m polityczny

detect
vt 1. (find, locate) wykry|ć, -wać [error, traces, evidence, plot, crime, disease, enemy plane] 2. (sense) wyczu|ć, -wać [gas, smell, heart beat, mood] I detected a note of impatience in her voice wyczułem nutę zniecierpliwienia w jej głosie

detectable
adj [trace, element] wykrywalny (in sb's voice) [emotion] wyczuwalny (in sb's expression) dostrzegalny

detection
n (of crime, disease, error) wykry|cie, -wanie n detection of errors in a programme wykrywanie błędów w programie the detection of crime, crime detection wykrywanie przestępstw, ściganie przestępstw to escape detection [criminal] wymknąć się [error] nie zostać wykrytym radar detection wykrywanie radiolokacyjne submarine detection wykrywanie okrętów podwodnych modif (crime) detection rate wykrywalność przestępstw

detective
n (in police) oficer m z wydziału dochodzeniowo-śledczego (private) detektyw m

detective constable
n GB policjant m (z wydziału dochodzeniowo-śledczego)

detective inspector
n GB komisarz m (z wydziału dochodzeniowo-śledczego)

detective sergeant
n GB sierżant m (z wydziału dochodzeniowo-śledczego)

detective story
n opowiadanie n detektywistyczne or kryminalne kryminał m infml

detective superintendent
n GB nadinspector m (z wydziału dochodzeniowo-śledczego)

detective work
n dochodzenie n, śledztwo n also fig

detector
n wykrywacz m, detektor m lie detector wykrywacz kłamstw

detector van
n wóz m pelengacyjny

detente
n Pol odprężenie n

detention
n 1. (confinement) uwięzienie n to be/die in detention być więzionym/umrzeć w więzieniu 2. Jur (prison sentence) pozbawienie n wolności (awaiting trial) areszt m tymczasowy sentenced to five years detention skazany na pięć lat pozbawienia wolności 3. Sch koza dat infml I've got an hour's detention muszę za karę zostać godzinę po lekcjach

detention centre
n GB Jur izba f zatrzymań dla młodocianych przestępców

detention home
n US = detention centre

deter
vt (prp, pt, pp -rr-) 1. (dissuade) powstrzym|ać, -ywać a scheme to deter burglars/vandalism plan, który powstrzyma włamywaczy/wandalizm nothing will deter her nic jej nie powstrzyma he was not deterred by their hostile reaction nie powstrzymała go ich wroga reakcja 2. (discourage) zniechęc|ić, -ać this might deter women from seeking work to mogłoby zniechęcić kobiety do szukania pracy

detergent
n detergent m adj 1. detergent powder/liquid proszek/płyn do prania 2. Med oczyszczający extracts with a detergent effect wyciągi o właściwościach oczyszczających

deteriorate
vi [health, relationship, situation] pog|orszyć, -arszać się [material, foodstuff] po|psuć się [weather] pogorsz|yć, -ać się, po|psuć się [fabric] z|niszczyć się [area] podupa|ść, -dać [wood] z|gnić [chemical compound] roz|łożyć, -kładać się his health is deteriorating stan jego zdrowia pogarsza się the economy has deteriorated stan gospodarki pogorszył się the discussion deteriorated into an argument dyskusja przerodziła się w kłótnię deteriorating prp adj pogarszający się

deterioration
n (in quality, relationship, situation, weather, health) pogorszenie (się) n (in sth czegoś) (in numbers, quantity, standard, value) spadek m (in sth czegoś) (of leather, wood, foodstuffs) spadek m jakości a deterioration in the standard of living obniżenie stopy życiowej, obniżenie poziomu życia

determinable
adj 1. [number, fact, amount] dający się określić the depth of the lake is not determinable nie da się określić głębokości jeziora 2. Jur [contract, right] wygasający

determinant
n czynnik m warunkujący determinant m, determinanta f fml Math wyznacznik m adj [factor, effect] określający, wyznaczający determinujący fml

determination
n 1. (quality) zdecydowanie n, determinacja f determination to do sth zdecydowanie or determinacja, żeby zrobić coś 2. (of amount, date, limit, position) ustalenie n (of frontier, boundary) wyznaczenie n 3. Jur, Admin (ruling) postanowienie n, orzeczenie n (of contract, right) wygaśnięcie n 4. Math, Philos determinacja f

determine
vt 1. (find out) ustal|ić, -ać [fact, cause] to determine how/what/when ustalić, jak/co/gdzie 2. (decide) określi|ć, -ać, ustal|ić, -ać [date, price, cost, amount] to determine to do sth zdecydować się or postanowić coś zrobić to determine upon sth zdecydować się na coś they determined that... ustalili or zdecydowali, że... it was determined that... ustalono, że... 3. (shape, influence) za|decydować o (czymś) [outcome, lifestyle, career] wyznacz|yć, -ać [scope, extent, boundary] z|determinować fml [approach] demand determines supply popyt określa podaż to determine sb against sth zniechęcić kogoś do czegoś 4. (control) [factor] z|decydować o (czymś) [outcome, progress]

determined
adj (firm) [person] zdecydowany (to do sth na coś, na zrobienie czegoś) [approval, expression, manner] zdecydowany, stanowczy (unflinching) [person, approach] zdeterminowany he is determined to start at once jest zdecydowany zacząć natychmiast he was determined that they should get there postanowił, że tam dotrą

determiner
n Ling określnik m

determining
adj [factor, element] decydujący determinujący fml

determinism
n determinizm m

determinist
n Philos determinista m adj [idea, theory] deterministyczny

deterrent
n środek m odstraszający, środek m powstrzymujący Mil czynnik m powstrzymujący to be a deterrent to sb powstrzymywać kogoś to act or serve as a deterrent Mil pełnić rolę czynnika powstrzymującego adj [effect, measure, value] odstraszający, powstrzymujący

detest
vt nie cierpieć (kogoś/czegoś), nie znosić (kogoś/czegoś), nienawidzić (kogoś/czegoś) to detest doing sth nie cierpieć or nie znosić robienia czegoś they detest the thought of... nie mogą ścierpieć myśli, że...

detestable
adj [person] obmierzły [behaviour, act] wstrętny, obrzydliwy

detestably
adv wstrętnie, obrzydliwie

detestation
n 1. (hatred) wstręt m, odraza f (of sb/sth do kogoś/czegoś) 2. (object of hatred) (person) = antypatia m/f (thing) przedmiot m odrazy paskudztwo m infml

dethrone
vt z|detronizować

dethronement
n detronizacja f

detonate
vt z|detonować [bomb, device] vi z|detonować, eksplodować

detonation
n (causing to explode) detonacja f, wybuch m

detonator
n detonator m

detour
n (diversion) objazd m (roundabout way) okrężna droga f we made a detour to visit a castle pojechaliśmy okrężną drogą, żeby zwiedzić zamek it's worth a or the detour warto nadrobić drogi fig to warte zachodu infml vt US (redirect) wyznacz|yć, -ać objazd dla (czegoś) [traffic] (bypass) okrąż|yć, -ać, obje|chać, -żdżać [city] vi z|robić objazd, jechać okrężną drogą

detox
= detoxify, detoxi(fi)cation

detoxi(fi)cation
n detoksykacja f, odtrucie n, odtruwanie n detoks m infml to be in detoxi(fi)cation być na detoksykacji modif [centre, treatment] odwykowy detoxi(fi)cation plant oczyszczalnia

detoxicate
vt odtru|ć, -wać, podda|ć, -wać detoksykacji

detoxify
vt oczy|ścić, -szczać z substancji toksycznych [water, foodstuffs, soil] odtru|ć, -wać, podd|ać, -wać detoksykacji [patient]

detract
vi to detract from sth pomniejsz|yć, -ać coś [achievement, success, value] za|szkodzić [harmony, image, publicity, good opinion] umniejszy|ć, -ać [merit] ze|psuć [pleasure, enjoyment, character] nothing can detract from our happiness nic nam nie zmąci szczęścia

detraction
n krytykanctwo n

detractor
n krytyk m among his chief detractors wśród jego zagorzałych krytyków his many detractors claim that... jego liczni krytycy twierdzą, że...

detrain
Mil vt wyda|ć, -wać rozkaz opuszczenia pociągu [troops] vi wysi|ąść, -adać z pociągu

detriment
n to the detriment of sb/sth ze szkodą or z uszczerbkiem dla kogoś/czegoś to the great detriment of sth z wielką szkodą dla czegoś without detriment to sb/sth bez szkody or uszczerbku dla kogoś/czegoś

detrimental
adj [effect, influence] szkodliwy (to sb/sth dla kogoś/czegoś) [criticism, decision] krzywdzący (to sb/sth dla kogoś/czegoś) to be detrimental to sb/sth, to have a detrimental effect on sb/sth wpływać ujemnie na kogoś/coś, mieć ujemny wpływ na kogoś/coś [environment, person, wildlife]

detritus
n 1. pozostałości f pl (of sth po czymś, czegoś) 2. Geol detrytus m

deuce
1. n (in tennis) równowaga f (in cards, dice) dwójka f 2. n infml dat licho n what/where the deuce? co/gdzie do licha? infml

deuced
adj infml dat [person] przeklęty [thing] piekielny adv diablo

devaluate
vt = devalue

devaluation
n 1. Econ, Fin (of currency) dewaluacja f (of shares) obniżenie n wartości a 12% devaluation dwunastoprocentowa dewaluacja 2. fig (lowering of status) dewaluacja f, deprecjacja f infml

devalue
vt 1. Econ, Fin z|dewaluować [currency] (against sth w stosunku do czegoś) s|powodować spadek cen (czegoś) [shares] to be devalued by 6% zostać zdewaluowanym o 6% 2. (underestimate) nie doceni|ć, -ać honesty has become devalued uczciwość zdewaluowała się or zdeprecjonowała się vi Econ, Fin [currency] z|dewaluować się (against sth w stosunku do czegoś) [property, shares] s|tracić na wartości [government, country] przeprowadz|ić, -ać dewaluację

devastate
vt 1. s|pustoszyć [land, countryside] obr|ócić, -acać w ruinę or w perzynę [town, city] z|dewastować [building] wyniszcz|yć, -ać [population, enemy] 2. fig załam|ać, -ywać [person] devastated pp adj 1. [building, town] zdewastowany 2. fig [person] zdruzgotany, załamany (by sb/sth przez kogoś/coś)

devastating
adj 1. [attack, power, force] miażdżący [storm, war] niszczycielski fig [beauty, charm] olśniewający 2. (crushing) [wit, criticism, comment, reply, argument] druzgocący, miażdżący to be devastating about sb/sth nie zostawić na kimś/czymś suchej nitki 3. infml (brilliant) bombowy infml

devastatingly
adv [speak, comment] miażdżąco, w sposób druzgocący [amusing] niesamowicie

devastation
n 1. (of land, town) spustoszenie n (of building) dewastacja f, z|dewastowanie n 2. (of person) wstrząs m, szok m devastation at the loss of somebody wstrząs po stracie kogoś her devastation was complete była całkiem zdruzgotana

develop
vt 1. (acquire) rozwi|nąć, -jać [skill] naby|ć, -wać [knowledge] nab|rać, -ierać [habit, feature] nabawić się złapać infml [illness, bad cough, cold] to develop an awareness of sth uświadomić sobie coś to develop a liking or taste for sth polubić coś the engine developed a fault w silniku coś się popsuło she developed the symptoms of flu pojawiły się or wystąpiły u niej objawy grypy 2. (evolve) rozwi|nąć, -jać [idea, plan, story] u|doskonalić [procedures, invention, technique] przedstawi|ć, -ać [mathematical solution, point of view] he had well developed opinions on sth miał wyrobioną opinię na temat czegoś 3. (expand, build up) rozwi|nąć, -jać [skill, intellect, muscles, business] pogłębi|ć, -ać [friendship, knowledge, understanding] roz|egrać, -grywać [game] 4. (improve) zagospodarow|ać, -ywać [land, site] rozbudow|ać, -ywać [city centre] they want to develop this field into a business park chcą przekształcić to pole w zaplecze swojej firmy 5. Comm, Ind (create) rozwi|nąć, -jać [market, relations] pracować nad powstaniem (czegoś) [new product] he's developing a new model opracowuje nowy model 6. Phot wywoł|ać, -ywać [photographs] vi 1. (evolve) [seed, embryo, child, intelligence, skills, society, country, theory, plot, play] rozwi|nąć się, -jać się (into sth w coś) 2. (come into being) [friendship] na|rodzić się [trouble, difficulty, crack, hole] powsta|ć, -wać [illness, symptom] pojawi|ć, -ać się a storm is developing out at sea nadciąga sztorm 3. (progress, advance) [friendship, war, illness] rozwi|nąć, -jać się [difficulty, crack, fault] pogłębi|ć, -ać się [game, story] roz|egrać -grywać się 4. (in size, extent) [town, business] rozwi|nąć, -jać się

developed
adj [country, economy] rozwinięty

developer
n 1. (also property developer) developer m, firma f deweloperska 2. Phot wywoływacz m 3. Psych, Sch early developer dziecko nad wiek rozwinięte late developer dziecko rozwijające się z opóźnieniem

developing
n 1. Phot wywoływanie n 2. rozwijanie (się) n adj [area, economy] rozwijający się

developing bath
n Phot kąpiel f wywołująca

developing country
n kraj m rozwijający się

developing tank
n Phot bak m do wywoływania, koreks m

developing world
n kraje m pl rozwijające się

development
n 1. (creation) (of commercial product) stworzenie n (of new industry) rozwijanie n, rozwój m new development nowość 2. (evolution, growth) rozwój m 3. (fostering) (of links, the arts, sport, industry) rozwijanie n, rozwój n 4. (of land) zagospodarowanie n (of site, city centre) rozbudowa f (of region) rozwój 5. (land, buildings developed) housing development osiedle domków jednorodzinnych office development biurowiec commercial development centrum handlowo-usługowe 6. (innovation) research and development prace badawczo-rozwojowe (name of a department) dział badań naukowych major developments in surgery główne osiągnięcie chirurgii 7. (event) rozwój m wydarzeń or wypadków a surprise development in the pay talks niespodziewany obrót (sprawy) w negocjacjach płacowych the latest developments ostatnie wydarzenia to await developments czekać na dalszy rozwój wypadków 8. Math, Music, Philos (of theme, idea) rozwinięcie n

development area
n strefa f rozwoju gospodarczego

development bank
n bank m rozwoju

development company
n firma f deweloperska

development costs
npl koszty m pl wdrożenia do produkcji

development period
n okres m wdrożeniowy

development planning
n planowanie n zagospodarowania or rozwoju

development potential
n możliwości f pl rozwojowe

developmental
adj Psych rozwojowy

deviance
n zboczenie n, dewiacja f

deviancy
n = deviance

deviant
n dewiant m fml (sexual) zboczeniec m (social) wykolejeniec m Bot, Zool, Ling (case, example, form, structure) odstępstwo n od normy adj [beliefs, behaviour] dewiacyjny (socially) wykolejony (sexually) zboczony

deviate
vi 1. (from norm) odbie|c, -gać (from intentions, principles) odst|ąpić, -ępować (from beliefs) sprzeniewierz|yć, -ać się (from subject) odbie|c, -gać to deviate from the truth mijać się z prawdą 2. [ship, plane, missile] zb|oczyć, -aczać (from sth z czegoś) [course]

deviation
n 1. (from course, route) zboczenie n (from sth z czegoś) 2. (from norm, custom) odstępstwo n (from sth od czegoś) his statement was a significant deviation from the truth jego oświadczenie znacznie odbiegało od prawdy 3. Pol (from party line) odchylenie n 4. (from subject) odejście n, odchodzenie n (from sth od czegoś) 5. (sexual) zboczenie n, dewiacja f 6. (of compass needle) dewiacja f 7. Stat odchylenie n standard/mean deviation odchylenie standardowe/średnie

deviationism
n Pol odejście n or odchodzenie n od partyjnej linii ideologicznej

deviationist
Pol n rozłamowiec m adj [policy, clique, faction] rozłamowy

device
n 1. (household) urządzenie n (for sth/doing sth do czegoś/do robienia czegoś) 2. Tech przyrząd m a device for measuring or to measure przyrząd pomiarowy 3. (system) urządzenie n security device urządzenie zabezpieczające 4. (also explosive device, incendiary device) (bomb) bomba f 5. Comput urządzenie n peryferyjne 6. fig (trick) sposób m (for doing sth/to do sth żeby coś zrobić) 7. Econ (means) mechanizm m (for doing/to do sth zrobienia czegoś) 8. Literat środek m wyrazu 9. Herald (emblem) godło n (motto) dewiza f to leave sb to their own devices pozostawić kogoś samemu sobie

devil
n 1. (also Devil) Relig (Satan) the devil szatan m 2. (evil spirit) diabeł m, demon m to be possessed by devils być opętanym przez diabła or demony 3. infml fig (evil person, animal) diabeł m wcielony little devil (child) półdiablę n 4. infml (for emphasis) what/where/why/how the devil... co/gdzie/dlaczego/jak do or u diabła... infml how the devil should I know? skąd do or u diabła mam wiedzieć? a or the devil of a mess/problem piekielny bałagan/kłopot infml 5. infml (expressing affection, sympathy) a lucky devil szczęściarz the poor devil biedaczysko you poor devil! biedaku! he's a handsome/cheeky devil on jest piekielnie or diabelnie przystojny/bezczelny infml some poor devil of a soldier jakiś nieszczęsny żołnierz 6. infml (clever person) to be a devil at sth być diablo or piekielnie dobrym w czymś, robić coś diablo or piekielnie dobrze infml he was a devil with the fair sex był pożeraczem niewieścich serc 7. infml dat (nuisance) diabelstwo n infml to be a devil for doing sth mieć paskudny zwyczaj robienia czegoś the devil's own piekielny, diabelny these pans are a devil to clean te garnki jest piekielnie trudno wymyć he's a devil for gambling on jest zatwardziałym hazardzistą 8. liter (courage, spirit) duch m walki 9. GB Jur aplikant m adwokacki vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) Culin przyprawi|ć, -ać na ostro [meat, kidneys] vi (prp, pt, pp -ll-) GB to devil for sb pracować dla kogoś Jur odbywać aplikację u kogoś devilled adj GB, deviled US Culin [dish] (przyprawiony) na ostro be a devil! infml nie bądź taki!, bądź człowiekiem! infml the devil you know is better than the devil you don't = lepsze znane niebezpieczeństwo niż nieznane (to be caught) between the devil and the deep blue sea (znaleźć się) między młotem a kowadłem the devil looks after his own hum głupim szczęście sprzyja infml hum the devil only knows where/why diabli wiedzą or licho wie, gdzie/dlaczego to have the luck of the devil GB infml mieć piekielne szczęście like the devil infml [scream] jak potępieniec [run, work] jak szalony to raise the devil infml podnieść wrzask infml speak of the devil (and he is bound to appear) o wilku mowa (a wilk tu) there will be the devil to pay when he finds out! będzie sądny dzień, kiedy się dowie go to the devil! infml idź do diabła! infml the devil he did! infml akurat! the devil you did! infml nie zalewaj! infml to give the devil his due... nie da się ukryć, że... trzeba przyznać, że... what the devil! (expressing resignation) pal licho or diabli!

devil worship
n kult m diabła, satanizm m

devil worshipper
n satanist|a m, -ka f

devil's advocate
n adwocat m diabła, advocatus diaboli m inv to play devil's advocate występować jako adwokat diabła or advocatus diaboli

devil's food cake
n US tort m czekoladowy

devil-may-care
n lekkoduch m adj niefrasobliwy, lekkomyślny

devilfish
n 1. (octopus) wielka ośmiornica f 2. US (manta) diabeł m morski

devilish
adj 1. [practices, invention] diabelski 2. (heinous) [crime, plan] potworny, ohydny 3. fig [cunning, charm, smile] diaboliczny adv GB infml dat piekielnie, diabelnie

devilishly
adv 1. (horribly) potwornie 2. infml [clever, cunning, handsome, hot] piekielnie, diabelnie [smile] diabolicznie

devilishness
n 1. (heinousness) potworność f 2. (dashing charm) diaboliczność f

devilment
n GB (malice) złośliwość f out of sheer devilment z czystej złośliwości they are up to some devilment or other szykują jakiś numer or jakąś diabelską sztuczkę infml

devilry
n złośliwość f

deviltry
n US = devilry

devious
n 1. (sly) [means, method] pokrętny [mind] krętacki [person, plan] chytry 2. (winding) [route] okrężny [way, road] kręty

deviously
adv chytrze, przebiegle

deviousness
n (of person, plan) chytrość f, przebiegłość f (of route) krętość f

devise
n Jur zapis m vt 1. (invent) opracow|ać, -wywać [plan, method, procedure] wymyśl|ić, -ać [ending for a novel] za|projektować [fashion, style, machine, tool] obmyśl|ić, -ać [plot, trap] u|kartować [downfall, revenge] his problems are entirely of his own devising sam sobie stwarza problemy 2. Jur zapis|ać, -ywać [property, estate] (to sb komuś)

devisee
n Jur spadkobier|ca m, -czyni f

deviser
n (of plan, procedure, fashion, plot) autor m, -ka f (of product, fashion) projektant m, -ka f

devisor
n Jur spadkodaw|ca m, -czyni f

devitalization
n osłabienie n

devitalize
vt osłabi|ć, -ać

devocalization
n ubezdźwięcznienie n

devocalize
vt ubezdźwięczni|ć, -ać

devoice
vt Ling ubezdźwięczni|ć, -ać

devoicing
n Ling ubezdźwięcznienie n

devoid
devoid of sth prep phr pozbawiony czegoś [talent, common sense] devoid of sin bez grzechu to be devoid of (any) blame for sth nie ponosić żadnej winy za coś

devolution
n 1. (transfer) przekazanie n devolution of power from central to local government przekazanie władzy przez rząd centralny władzom lokalnym Scottish/Irish devolution przekazanie władzy parlamentowi szkockiemu/irlandzkiemu 2. Jur przejście n 3. Biol degeneracja f

devolve
vt przekaz|ać, -ywać, przen|ieść, -osić to devolve sth to or on sb/sth przekazać coś komuś/czemuś, przenieść coś na kogoś/coś vi 1. (be the responsibility of) [responsibility, duty] prze|jść, -chodzić (on sb na kogoś) it devolved on him to make a speech przypadło mu w udziale wygłoszenie mowy 2. Jur prze|jść, -chodzić (on or to sb na kogoś) 3. Biol z|degenerować się devolved pp adj zdecentralizowany

devote
vt poświęc|ić, -ać [time, energy, effort] (to sth/to doing sth na coś/zrobienie czegoś) poświęc|ić, -ać [article, novel, programme] (to sth czemuś) an article devoted to sb/sth artykuł poświęcony komuś/czemuś they devote their life to the poor/to helping the poor poświęcają życie biednym/pomaganiu biednym vr to devote oneself poświęc|ić, -ać się (to sb/sth komus/czemuś) to devote oneself to one's family/to politics/to helping the poor poświęcić się rodzinie/polityce/pomaganiu biednym

devoted
adj [person, follower] oddany (to sb/sth komuś/czemuś) [animal, service] wierny [friendship] zażyły they're devoted to each other są sobie bardzo oddani, są do siebie bardzo przywiązani

devotedly
adv z oddaniem to love sb devotedly kochać kogoś żarliwie or całym sercem

devotee
n (of music, sport etc) miłośni|k m, -czka f (of sth czegoś) (of political cause) zwolenni|k m, -czka f (of sth czegoś) (of person) wielbiciel m, -ka f (of sb kogoś) (of religious sect) wyznaw|ca m, -czyni f

devotion
n 1. (commitment) (to person, work, homeland, the arts, cause, God) oddanie n (to sth/sb czemuś/komuś) his devotion to detail jego przywiązanie do szczegółów their devotion to each other ich wzajemne przywiązanie his devotion to the arts (love) miłość do sztuki, umiłowanie sztuki (support) wspieranie sztuki or artystów 2. (consecration) (of chapter, time) poświęcenie n the devotion of time to sth/to doing sth poświęcenie czasu na coś/na zrobienie czegoś devotions npl modlitwy f pl

devotional
adj [matters, activity] religijny [attitude] nabożny liter

devour
vt 1. (consume) poż|reć, -erać also fig [food, book] z|eżreć, -żerać [petrol, resources] pochł|onąć, -aniać [big sums of money] to be devoured by sth być zżeranym przez coś [passion, jealousy] to devour sb with one's eyes pożerać kogoś wzrokiem infml 2. (destroy) [fire, water, sea, plague] pochł|onąć, -aniać [death] zab|rać, -ierać

devourer
n pożeracz m, -ka f also fig

devouring
adj [passion] pożerający [ambition, jealousy] chorobliwy [hunger] dojmujący [fear] paraliżujący

devout
adj 1. Relig [prayer] żarliwy [person, act] pobożny nabożny liter a devout believer żarliwy wyznawca 2. (sincere) [hope, wish] szczery, gorący it is my devout wish that... żywię gorące pragnienie, żeby...

devoutly
adv 1. Relig [pray, kneel] pobożnie nabożnie liter 2. (sincerely) [wish, hope] szczerze, gorąco

devoutness
n 1. (piety) pobożność f nabożność f liter 2. (zeal) gorliwość f

dew
n rosa f

dew point
n Phys punkt m rosy

dew pond
n sztuczne jezioro n kondensacyjne

dewclaw
n Zool wilczy pazur m (u psa)

dewdrop
n kropla f rosy

dewfall
n opad m rosy

dewlap
n podgardle n

dewy
adj [grass, field] zroszony, mokry od rosy [mist, morning] wilgotny

dewy-eyed
adj 1. (emotional) rozrzewniony 2. (naive) zaślepiony

dexie
n infml drug users' slang tabletka f dexedryny

dexter
adj Herald prawy

dexterity
n zręczność f, sprawność f dexterity at or in or with sth/at doing sth zręczność or sprawność w czymś/w robieniu czegoś

dexterous
adj [person, movement, manager, diplomacy] zręczny [pianist, hand] wprawny (at sth/doing sth w czymś/robieniu czegoś) [mind] lotny he is dexterous with a needle/brush dobrze sobie radzi z igłą/z pędzlem

dexterously
adv [move] zwinnie [manage, solve] zręcznie, umiejętnie [think] sprytnie

dextrin(e)
n dekstryna f

dextrose
n dekstroza f, cukier m gronowy

dextrous
adj = dexterous

dextrously
adv = dexterously