by
prep 1. (indicating agent, cause) przez (kogoś/coś) he was bitten by a snake został ukąszony przez węża the house was designed by a famous architect dom został zaprojektowany przez słynnego architekta a building destroyed by fire budynek zniszczony przez pożar we were forgotten by all our friends wszyscy nasi znajomi zapomnieli o nas a film by Chabrol film Chabrola a novel by Virginia Woolf powieść Virginii Woolf who is this poem by? czyj to wiersz?, kto napisał ten wiersz? 2. (indicating means, method) made by hand wykonane ręcznie to travel by car/train/plane podróżować samochodem/pociągiem/samolotem by bicycle rowerem, na rowerze to pay by cheque/credit card zapłacić czekiem/kartą kredytową you can reach me by phone możesz się ze mną skontaktować telefonicznie I sent the letter by registered mail wysłałem list polecony by moonlight przy świetle księżyca to dine by candlelight jeść kolację przy świecach to read by candlelight czytać przy świecy to navigate by the stars żeglować podług gwiazd or kierując się gwiazdami I know her by sight znam ją z widzenia I took him by the hand wziąłem go za rękę she was holding it by the handle trzymała to za uchwyt I'll begin by introducing myself zacznę od przedstawienia się, najpierw przedstawię się 3. (owing to, from) by accident/mistake przez przypadek/pomyłkę by chance przypadkiem, przypadkowo by an amazing coincidence dziwnym trafem she's Polish by birth jest Polką z pochodzenia or z urodzenia he is an architect by profession or trade z zawodu jest architektem by nature/disposition z natury/usposobienia he had two children by his second wife z drugą żoną miał dwójkę dzieci by being too extreme, they have lost public support przez nadmierny radykalizm utracili poparcie społeczne 4. (according to, from evidence of) by my watch it is three o'clock na moim zegarku jest trzecia I could tell by the look on his face that he was angry po jego minie poznałem, że jest zły what did you understand by his remark? jak zrozumiałeś jego uwagę? I knew him by his walk poznałem go po chodzie judging by what you say... sądząc po tym, co mówisz... by the look of things, we are too late wygląda na to, że się spóźniliśmy is it all right by you if I smoke? czy nie masz nic przeciwko temu, że zapalę? that's fine by me jeśli chodzi o mnie, to wszystko w porządku 5. (in accordance with) forbidden by law zakazany przez prawo to play by the rules postępować zgodnie z regułami gry it seems primitive by western standards według norm zachodnich wydaje się prymitywne 6. (via, passing through) przez (coś) we entered by the back door weszliśmy drzwiami od tyłu or tylnymi drzwiami we travelled to Rome by Venice and Florence jechaliśmy do Rzymu przez Wenecję i Florencję 7. (near, beside) koło (kogoś/czegoś), obok (kogoś/czegoś) by the bed/the window koło or obok łóżka/okna come and sit by me usiądź koło or obok mnie by the sea nad morzem, na morskim brzegu I always keep some money by me US zawsze mam przy sobie trochę pieniędzy 8. (past) koło (kogoś/czegoś), obok (kogoś/czegoś) she walked right by me przeszła tuż koło or obok mnie they passed us by in their car minęli nas samochodem we've already gone by that house już raz mijaliśmy ten dom please let us get by proszę nas przepuścić 9. (before, not later than) do, przed she was told to be home by 9 kazano jej wrócić (do domu) przed dziewiątą or najpóźniej o dziewiątej it must be done by four o'clock/next Thursday to musi być zrobione do czwartej/do przyszłego czwartku by this time next week we'll be in Rome o tej porze w przyszłym tygodniu będziemy w Rzymie by the time he arrived, the others had left zanim się zjawił, pozostali wyszli he ought to be here by now powinien już tu być by now it was clear that they were going to win w tym momencie było wiadomo, że wygrają but by then it was too late ale wtedy było już za późno 10. (during) by day as well as by night w dzień i w nocy, dniem i nocą by daylight w dzień, za dnia Rome by night Rzym nocą or by night 11. (indicating extent of difference) o prices have risen by 20% ceny wzrosły o 20% he's taller than me by two centimetres jest ode mnie wyższy o dwa centymetry we missed the train by seconds spóźniliśmy się na pociąg o kilka sekund she is by far the cleverest jest zdecydowanie najzdolniejsza it's better by far to znacznie lepiej 12. (indicating measurement) na a room 20 metres by 10 metres pokój 20 metrów na 10 13. Math (in multiplication, division) przez divide six by three podziel sześć przez trzy 10 multiplied by 5 is 50 dziesięć razy pięć równa się pięćdziesiąt 14. (indicating rate, quantity) to sell/buy sth by the metre/kilo sprzedawać/kupować coś na metry/kilogramy to be paid by the hour/batch dostawać zapłatę od godziny/partii we gathered apples by the bagful zbieraliśmy jabłka całymi workami they produce them by the thousand produkują ich tysiące 15. (in successive degrees, units) little by little po trochu day by day dzień po dniu, z dnia na dzień one by one jeden po drugim step by step krok po kroku, krok za krokiem 16. Naut (in compass directions) south by south-west południe południowy zachód 17. (alone, without assistance) by oneself sam, sama, samo he did it all by himself zrobił to wszystko sam I need to be by myself chcę być sam I don't like to leave them by themselves nie lubię zostawiać ich samych 18. (in promises, oaths) by God, you'll be sorry you said that! na Boga, jeszcze pożałujesz swoich słów! I swear by all that's holy, I never did it! przysięgam na wszystko, co najświętsze, że nie zrobiłem tego! I swear by Almighty God przysięgam na Boga Wszechmogącego adv 1. (past) obok to walk by przejść obok she walked by without seeing me przeszła obok nie dostrzegając mnie they watched the parade march by oglądali przemarsz defilady a lot of time has gone by since then (od tamtej chwili) minęło wiele czasu as time goes by w miarę upływu czasu, z czasem 2. (near) w pobliżu, niedaleko, blisko he lives close by mieszka niedaleko or w pobliżu 3. (aside, in reserve) to put money by odkładać pieniądze keep some food by, just in case zostaw trochę jedzenia na wszelki wypadek 4. (to one's house) come by for a drink wpadnij na drinka I'll stop by after work wpadnę po pracy by and by adv phr z czasem you'll forget him by and by z czasem o nim zapomnisz by and large adv phr ogólnie rzecz biorąc, w sumie by and large it hasn't been a bad year ogólnie rzecz biorąc or w sumie nie był to zły rok by the bye adv phr nawiasem mówiąc, a propos by the bye, he said he might call round tonight nawiasem mówiąc, powiedział, że może wpadnie dziś wieczorem he mentioned it by the bye wspomniał o tym mimochodem my parents weren't wealthy either, but that's just by the bye moi rodzice również nie byli zamożni, ale to tak nawiasem (mówiąc)