BEd
n = bachelor of education ? licencjat m w dziedzinie pedagogiki

BEng
n = Bachelor of Engineering ? licencjat m studiów politechnicznych

Bean Town
n US infml Boston m

Beaufort scale
n skala f Beauforta

Bedfordshire
prn Bedfordshire n inv

Bedouin
n Beduin m, -ka f adj beduiński

Beds
n GB Post = Bedfordshire

Beeb
n GB infml hum the Beeb BBC n inv

Beijing
prn Pekin m, Beijing m

Beirut
prn Bejrut m

Belarus
prn Białoruś f

Belfast
prn Belfast m

Belgian
n Belg m, -ijka f adj belgijski

Belgium
prn Belgia f

Belgrade
prn Belgrad m modif belgradzki

Belisha beacon
n GB słupek m z żółtym światłem błyskowym (przy przejściu dla pieszych)

Belize
prn Belize n inv

Belizean
n Belize|ńczyk m, -nka f adj belizeński

Bell’s palsy
n samoistne porażenie n nerwu twarzowego

Belshazzar’s Feast
n uczta f Baltazara

Benedict
prn Benedykt m

Benedictine
_ /'ben?'d?kti_n/ n 1. Relig benedyktyn m, -ka f 2. (also benedictine) (liqueur) benedyktyn m, benedyktynka f _ /'ben?'d?kt?n/ adj benedyktyński

Benelux
_ n Beneluks m _ modif Benelux countries kraje Beneluksu

Bengal
prn Bengal m

Bengal light
n fajerwerk m ogień m bengalski dat

Bengal tiger
n tygrys m bengalski

Bengali
_ n 1. (person) Bengal|czyk m, -ka f 2. Ling (język m) bengali m inv, bengalski m _ adj bengalski

Benin
prn Benin m

Beninese
_ n the Beninese Benińczycy m pl _ adj beniński

Benjamin
prn Beniamin m fig beniaminek m

Benzedrine
n amfetamina f

Berber
_ n 1. (person) Berber m, -yjka f 2. Ling (język m) berberyjski m _ adj berberyjski

Bering Sea
prn the Bering Sea Morze n Beringa

Bering Strait
prn the Bering Strait Cieśnina f Beringa

Berks
n GB Post = Berkshire

Berlin
_ prn Berlin m _ modif berliński the Berlin Wall Hist mur berliński

Berliner
n berli|ńczyk m, -nka f

Bermuda
prn Bermudy plt in Bermuda na Bermudach the Bermuda Triangle trójkąt bermudzki

Bermudan
_ n Bermud|czyk m, -ka f _ adj bermudzki

Bermudas
npl (also Bermuda shorts) bermudy plt

Bern
prn Berno n

Bernese
_ n berne|ńczyk m, -nka f _ adj berneński the Bernese Alps or Oberland Alpy Berneńskie

Bess
prn Good Queen Bess królowa f Elżbieta I

Bethany
prn Bible Betania f

Bethlehem
prn Betlejem n

be
(pres 1st person sg am, 2nd person sg, pl are, 3rd person sg is pt 1st, 3rd person sg was, pl were pp been) vi 1. (exist) być, istnieć I think, therefore I am myślę, więc jestem to be or not to be być albo nie być to let sb/sth be dać spokój komuś/czemuś 2. (take place) być, odby|ć, -wać się the party/concert is tomorrow przyjęcie/koncert jest or odbędzie się jutro the meeting will be in the hall zebranie będzie or odbędzie się w sali the exams were last week egzaminy były or odbyły się w zeszłym tygodniu 3. (be situated, present) być, znajdować się the library is in the main building biblioteka jest or znajduje się w budynku głównym where’s the bread? gdzie jest chleb? ‘where are you?’ — ‘I’m over here’ „gdzie jesteś?” — „tutaj” what’s in that box? co jest w tym pudle? who’s in that movie? kto gra w tym filmie? he’s here for two weeks będzie tu przez dwa tygodnie I’ve never been to India nigdy nie byłem w Indiach linking verb 1. (followed by a noun) być (kimś/czymś) he’s a teacher/a fool jest nauczycielem/głupcem she’s a Catholic/Muslim jest katoliczką/muzułmanką ‘you must be Adam!’ — ‘no, I’m Robert’ „ty pewnie jesteś Adam!” — „nie, jestem Robert” ‘who is it?’ — ‘it’s me!’ „kto to?” — „to ja!” who was Prime Minister at the time? kto był wtedy premierem? she was Juliet in the school play była Julią or grała Julię w szkolnym przedstawieniu you be the prince and I’ll be the fairy ty będziesz księciem, a ja wróżką 2. (followed by an adjective) być (jakimś) he’s blind/frustrated jest niewidomy/sfrustrowany she’s French/German ona jest Francuzką/Niemką tomatoes are expensive in winter w zimie pomidory są drogie Tony is married/divorced/single Tony jest żonaty/rozwiedziony/kawalerem we’ve been married for six years jesteśmy małżeństwem od sześciu lat be quiet! cicho bądź! don’t be silly! nie bądź głupi! 3. (expressing mental and physical states) czuć się ‘how are you?’ — ‘I’m much better, thanks’ „jak się czujesz?” — „dziękuję, dużo lepiej” how’s the patient today? jak się dziś miewa chory? she’s tired/pregnant jest zmęczona/w ciąży I’m hungry/sleepy jestem głodny/śpiący, chce mi się jeść/spać I’m cold/hot jest mi zimno/gorąco she’s been ill lately ona ostatnio choruje he’s dead on nie żyje 4. (expressing age) mieć, liczyć sobie how old are you? ile masz lat? I’m 25 mam 25 lat Robert was four last Monday Robert skończył cztery lata w poniedziałek Maria will be ten next Tuesday Maria skończy dziesięć lat we wtorek he’s older/younger on jest dużo starszy/młodszy the house is over 100 years old dom ma or liczy sobie ponad sto lat 5. (expressing measurement) mieć (expressing weight) ważyć the room is 10 by 5 metres pokój ma 10 metrów na 5 Adam is over six feet (tall) Adam ma ponad sześć stóp (wzrostu) Anna is ten pounds lighter than I am Anna waży o 10 funtów mniej niż ja two plus two is four dwa plus dwa jest or równa się cztery 6. (expressing cost) kosztować how much are the eggs? ile kosztują jajka? ‘how much is that?’ — ‘(that’ll be) Ł30, please’ „ile to będzie (kosztować)?” — „30 funtów” the large ones are Ł15 each duże są po 15 funtów sztuka 7. (expressing time) być how long will lunch be? kiedy będzie lunch? don’t be too long pośpiesz się I’m drying my hair, I won’t be long suszę włosy, zaraz będę gotowa 8. (expressing supposition) if Robert were here gdyby tu był Robert were it not (for the fact) that... gdyby nie to, że... if I were you gdybym był tobą, na twoim miejscu had it not been for Maria, I’d have missed the train gdyby nie Maria, spóźniłbym się na pociąg 9. (in tag questions) she’s right, isn’t she? ona ma rację, prawda? Adam isn’t tired, are you Adam? Adam nie jest zmęczony prawda, że nie, Adamie? so that’s what you think, is it? a więc tak uważasz? 10. (in elliptical use) ‘are you disappointed?’ — ‘yes, I am/no, I’m not’ „czy jesteś rozczarowany?” — „owszem/wcale nie” ‘isn’t this wonderful scenery?’ — ‘it certainly is!’ „czyż to nie cudowny widok?” — „z całą pewnością” Adam was late, and so was Robert Adam się spóźnił, i Robert też she was told the news, and so was he/but I wasn’t powiedziano jej nowinę, i jemu też/a mnie nie I’m surprised, are/aren’t you? jestem zaskoczony, a ty (nie)? ‘it’s me!’ — ‘yes, I guessed it was!’ „to ja!” — „tak też sądziłem!” v impers 1. (relating to conditions) it’s sunny/cold/hot jest słonecznie/zimno/gorąco it’s cloudy jest pochmurno, niebo jest zachmurzone it was three degrees below zero było trzy stopnie poniżej zera it was still dark outside na dworze było jeszcze ciemno it’s so noisy in here! taki tu hałas! it’s so quiet in here! tak tu cicho! what was it like in Australia? jak było w Australii? it was chaos at the station na stacji było zamieszanie I have enough problems as it is mam i tak dość problemów 2. (expressing time) it’s three (o’clock) jest (godzina) trzecia it was still very early było jeszcze bardzo wcześnie it’s Wednesday today, isn’t it? dziś jest środa, prawda? it’s high time we had a talk najwyższy czas porozmawiać or żebyśmy porozmawiali it’s time for lunch czas na lunch it’s time to go to school/to bed czas iść do szkoły/spać it was 1956 było to w 1956 roku, był rok 1956 hi, Joe, it’s been a long time cześć, Joe, dawno nie widzieliśmy się 3. (expressing distance) how far is it to Brighton? jak daleko jest (stąd) do Brighton? it’s 500 miles from here to Edinburgh stąd do Edynburga jest 500 mil it’s 20 minutes by train to the airport pociągiem na lotnisko jest 20 minut it’s a 30-mile/20-minute drive to 30 mil/20 minut jazdy samochodem 4. (introducing person, object) it was he/they who suggested it to on zaproponował/to oni zaproponowali it was me that told them to ja im powiedziałem what was it that intrigued/upset them? co to ich tak zaciekawiło/zmartwiło? modal aux 1. (expressing obligation) to be to do sth mieć coś zrobić you’re to do it now! masz to zrobić natychmiast! you’re not to tell Anna! masz nic nie mówić Annie! what am I to tell her? co mam jej powiedzieć? what are we to do? co mamy robić? he wasn’t to know (that...) nie mógł wiedzieć, (że...) guests are (requested) to vacate their rooms by 10 am on the day of their departure goście proszeni są o zwolnienie pokoi w dniu wyjazdu do godziny dziesiątej am I to understand that...? czy mam rozumieć (przez to), że...? she’s to be admired for her persistence należy się jej uznanie za wytrwałość he’s not to be disturbed nie należy mu przeszkadzać 2. (expressing future arrangements, destiny, supposition) to be to do sth mieć coś zrobić he’s to be greeted at the airport by the Ambassador ma zostać powitany na lotnisku przez ambasadora the plane was to have landed in Cairo samolot miał wylądować w Kairze the main attraction is yet to come główna atrakcja dopiero będzie she was to die in poverty miała umrzeć w nędzy they had made plans to marry but it was not to be planowali się pobrać, ale nie było im to pisane her husband-to-be jej przyszły mąż mother-to-be przyszła matka we searched everywhere but the ring was nowhere to be found szukaliśmy wszędzie, ale pierścionka nigdzie nie było are we never to know the truth? czyż nigdy nie poznamy prawdy? is she to be trusted? czy można jej ufać? what’s to stop you from making a complaint? czemu nie miałbyś złożyć zażalenia? what would happen if she was or were to die? co by się stało, gdyby umarła? were he to refuse... fml gdyby odmówił... if a solution is to be found... jeśli jest jakieś rozwiązanie... v aux 1. (in progressive tenses) to be doing sth robić coś don’t disturb me while I’m working nie przeszkadzaj mi, kiedy pracuję she was reading when her son came in czytała, kiedy wszedł jej syn how long have you been waiting? jak długo czekasz? I was watching TV until 11 o’clock oglądałem telewizję do jedenastej he is or will be arriving tomorrow przyjeżdża jutro when are you or will you be seeing her? kiedy będziesz się z nią widzieć? she’ll be staying at the Plaza zatrzyma się w hotelu Plaza 2. (in passive voice) the castle was built in the fourteenth century zamek zbudowano or został wybudowany w czternastym wieku she was told that... powiedziano jej, że... it is known that... wiadomo, że... smoking is not permitted palenie jest zabronione she deserves to be promoted ona zasługuje na awans we’re being seen to ktoś się już nami zajmuje the book is being published by Oxford książkę wydaje Oxford are you afraid of being recognized? czy obawiasz się, że zostaniesz rozpoznany or że ktoś cię rozpozna? the flames could be seen several miles away płomienie widoczne były z odległości kilku mil he demanded that the hostages be released zażądał uwolnienia zakładników the dish is then cooked on a low heat następnie potrawę gotuje się na wolnym ogniu so be it zgoda, niech więc tak będzie be that as it may tak czy owak as it were niejako, jak gdyby, tak jakby even if that were so nawet gdyby tak było I preferred it as it was wolałem po dawnemu or tak jak było leave it as it is zostaw tak, jak jest let or leave him be zostaw go w spokoju

be-all and end-all
n the be-all and end-all wszystko n (co najważniejsze) making money is the be-all and end-all of his life robienie pieniędzy to najważniejsza sprawa w jego życiu work isn’t the be-all and end-all praca to nie wszystko

beach
n plaża f on the beach na plaży modif [bag, mat] plażowy [party] na plaży vt (force out) wyrzuc|ić, -ać (coś) na brzeg [boat] (pull) wyciąg|nąć, -ać (coś) na brzeg [boat] beached whale wieloryb wyrzucony na brzeg fig (building) gmaszysko (object, person) kolos

beach ball
n piłka f plażowa

beach buggy
n lekki samochód m terenowy (do jazdy po piaskach)

beach bum
n infml młody tramp spędzający większość czasu na plaży

beach chair
n US leżak m

beach hut
n kabina f plażowa

beach resort
n nadmorska miejscowość f wypoczynkowa, kąpielisko n

beach volleyball
n Games siatkówka f plażowa

beachcomber
n 1. (person) człowiek zajmujący się zbieraniem tego, co fale morskie wyrzucają na brzeg 2. (wave) fala f przybojowa

beachfront
n US nabrzeże n (wzdłuż plaży)

beachhead
n przyczółek m

beachrobe
n płaszcz m plażowy

beachwear
n stroje m pl plażowe

beacon
n 1. Naut (lighthouse) latarnia f morska (lantern) stawa f świetlna (buoy) pława f or boja f świetlna fig światło n przewodnie fig to act as a beacon to sb być komuś światłem przewodnim 2. Aviat latarnia f lotniskowa 3. (also radio beacon) radiolatarnia f 4. Aut (on ambulance, police car) światło n błyskowe kogut m infml (on roadworks) światło n ostrzegawcze 5. Hist wici f pl dat (ognisko ostrzegawcze rozpalane na wzgórzu) 6. (hill) wzgórze n, wzniesienie n

bead
n 1. (jewellery) koralik m, paciorek m beads, a string of beads korale, sznur korali 2. Relig (of rosary) koralik m, paciorek m to say or tell one’s beads dat odmawiać różaniec 3. (of sweat, dew) kropla f, kropelka f beads of perspiration stood out on his forehead krople potu wystąpiły mu na czoło 4. (on gun) muszka f to draw a bead on sb/sth wziąć kogoś/coś na muszkę vt his face was beaded with sweat miał twarz zroszoną potem

bead curtain
n zasłona f z koralików

beaded
adj [blouse, dress] ozdobiony koralikami or paciorkami

beadily
adv [look, stare] (intently) świdrująco, badawczo (greedily) łakomie

beading
n 1. Arch, Art perełki f pl, perełkowanie n 2. (on dress) koraliki m pl, paciorki m pl

beadle
n 1. Relig urzędnik m parafialny 2. GB Univ bedel m dat

beady
adj beady eyes świdrujące oczy or spojrzenie, świdrujący wzrok to have one’s beady eyes on sth (look greedily) patrzeć łakomie na coś (look intently) świdrować coś wzrokiem I’ve got my beady eye on you GB hum mam cię na oku infml

beady-eyed
adj to be beady-eyed (greedy) spoglądać łakomie (attentive) świdrować wzrokiem

beagle
n beagle inv vi polować z psami rasy beagle

beak
1. n 1. (of bird, turtle) dziób m (small) dziobek m 2. infml (nose) haczykowaty nos m 3. (of jug) dziobek m 2. n GB infml dat (schoolmaster) belfer m infml (magistrate) sędzia m

beaker
n 1. (cup) kubek m (zwykle bez ucha) 2. Chem zlewka f

beam
n 1. (of light) snop m (of sun) promień m (of lighthouse, torch, headlights) snop m światła on full GB beam, on high beam US Aut na światłach drogowych or długich on low beam US Aut na światłach krótkich 2. Phys (of particles) wiązka f, strumień m (of laser) promień m, wiązka f 3. (smile) promienny uśmiech m she gave him a huge beam posłała mu promienny uśmiech 4. Constr belka f nośna, dźwigar m 5. (in gymnastics) równoważnia f beam exercises ćwiczenia na równoważni 6. Aviat, Naut (course) kurs m, namiar m (wyznaczony sygnałem radiowym lub radarowym) to be on beam GB, to be on the beam US poruszać się zgodnie z kursem or namiarem fig zgadzać się z rzeczywistością your guess is right on (the) beam trafiłeś w samo sedno to be off beam GB, to be off the beam US zejść z kursu fig rozmijać się z rzeczywistością or stanem faktycznym he’s right off (the) beam if he expects to be promoted grubo się myli, jeśli spodziewa się awansu 7. Naut (cross-member) pokładnik m (greatest width) szerokość f statku on the port/starboard beam z lewej/prawej burty 8. Mech (of engine, pump) wał m (of plough) grządziel f (of loom) nawój m (of scales) dźwignia f, balansjer m vt 1. (direct) [antenna, satellite, space station] wys|łać, -yłać, przes|łać, -yłać [signal, picture] [radio, TV station] nada|ć, -wać, transmitować [programme] the concert was beamed all over the world koncert był transmitowany na cały świat 2. fig wyra|zić, -żać (coś) uśmiechem she beamed her delight rozpromieniła się w zachwycie vi 1. [sun, moon] świecić the sun beamed down on the meadow słońce oblewało łąkę swym blaskiem 2. (smile) uśmiech|nąć, -ać się promiennie (at sb do kogoś) to beam with delight promienieć radością to be broad in the beam infml mieć rozłożyste biodra

beam balance
n waga f dźwigniowa

beam compass
n cyrkiel m drążkowy

beam end
n Naut koniec m pokładnika the ship is on her or its beam ends statek leży na burcie, statek jest w głębokim przechyle to be on one’s beam ends GB infml być kompletnie spłukanym infml

beaming
adj [face] promieniejący, rozpromieniony [smile] promienny

bean
n 1. Bot, Culin (plant, seed, pod) fasola f green beans fasola szparagowa 2. (of coffee, cocoa) ziarno n 3. infml dat (head) łeb m infml modif [soup] fasolowy vt to bean sb infml dat palnąć kogoś w łeb infml to be full of beans GB infml (be lively) tryskać energią US infml (be wrong) być w błędzie, mylić się I haven’t got a bean infml jestem bez grosza, jestem goły infml it’s not worth a bean infml to nie jest nic warte I don’t know a bean or beans about it infml nie mam (o tym) zielonego pojęcia infml to spill the beans infml puścić farbę infml hello, old bean GB infml cześć staruszku/staruszko or stary/stara infml

bean counter
n US infml pej księgow|y m, -a f liczykrupa m/f infml

bean curd
n tofu n inv, ser m sojowy

bean salad
n sałatka f z fasoli

bean shoot
n kiełek m (fasoli, sojowy)

bean sprout
n = bean shoot

beanbag
n 1. (seat) poducha f (wypełniona zwykle plastikowymi kuleczkami) 2. (for throwing) woreczek m (wypełniony ziarnkami grochu lub gorczycy)

beanfeast
n infml biesiada f liter or hum

beano
n GB infml jubel m infml

beanpole
n tyka f, tyczka f also fig (o wysokiej osobie)

beanstalk
n łodyga f fasoli

bear
1. vt (pt bore pp borne) fml 1. (carry) [person, animal] (current action) nieść (repeated action) nosić (from place to place) przen|ieść, -osić [vehicle, ship] (current action) wieźć (repeated action) wozić (from place to place) przew|ieźć, -ozić disease-bearing flies muchy przenoszące choroby borne on the wind niesiony przez wiatr the sound was borne across the water dźwięk niósł się po wodzie 2. (bring) przyn|ieść, -osić [gift, message, sound] the waves bore us to the shore fale zniosły nas na brzeg 3. (display) nosić also fig [address, signature, inscription, mark, scar] envelopes bearing the company’s logo koperty z or noszące logo firmy he still bears the scars wciąż ma blizny fig jego rany jeszcze się nie zabliźniły fig to bear the hallmarks of sth nosić znamiona czegoś to bear a resemblance to sb/sth być podobnym do kogoś/czegoś, przypominać kogoś/coś ? relation, witness 4. (have) nosić [name, title] 5. (keep) to bear sth in mind (remember) pamiętać o czymś, mieć coś w pamięci [information] (take into account) brać coś pod uwagę, mieć coś na uwadze to bear in mind that... pamiętać or brać pod uwagę, że... bearing in mind his inexperience biorąc pod uwagę jego brak doświadczenia 6. (support) udźwignąć, dźwigać to bear the weight of sth udźwignąć or wytrzymać ciężar czegoś 7. fig (endure, tolerate) zn|ieść, -osić [hardship, illness, pressure, suspense, person] it’s more than I can bear tego już nie zniosę, to jest nie do zniesienia I can’t bear the thought of him going to prison nie mogę znieść myśli, że pójdzie do więzienia she can’t bear doing the housework ona nie cierpi zajmować się domem I can’t bear his preaching to me nie znoszę or nie cierpię, kiedy prawi mi kazania I can’t bear to watch! nie mogę (na to) patrzeć! how can you bear to drink that stuff? jak możesz pić to świństwo? ‘after a long illness bravely borne’ (in obituary) „po długiej i ciężkiej chorobie” 8. (accept) pon|ieść, -osić [blame, responsibility, cost] 9. (stand up to) wytrzym|ać, -ywać the plan won’t bear close scrutiny or inspection plan przy próbie głębszej analizy okazuje się nie najlepszy to bear no comparison with sb/sth nie wytrzymywać porównania z kimś/czymś, nie dorównywać komuś/czemuś that joke doesn’t bear repeating ten dowcip nie nadaje się do powtórzenia the consequences don’t bear thinking about strach pomyśleć o konsekwencjach 10. (nurture) to bear sb sth darzyć kogoś czymś, żywić coś do or dla kogoś [love, hatred] the love she bore her father miłość, jaką żywiła do ojca or jaką darzyła ojca to bear sb ill will, to bear a grudge against sb żywić or mieć do kogoś urazę 11. (yield) [tree, land] u|rodzić [fruit, crops] odn|ieść, -osić [result] przyn|ieść, -osić [loss] to bear interest Fin przynosić odsetki, procentować to bear fruit [tree] rodzić owoce [idea] zaowocować 12. dat or liter (pp active borne pp passive born) (give birth to) u|rodzić powić dat or liter to bear sb a son dać komuś syna dat or litermc,vcxm vi (pt bore pp borne) 1. (change direction) s|kierować się (towards sth w stronę czegoś) to bear right/west [person] kierować się na prawo/na zachód [road] skręcać lekko na prawo/na zachód 2. Naut (lie) leżeć land bearing south-west ląd na południowy zachód 3. (weigh) to bear heavily/hardest on sb [tax, price increase] być poważnym/największym ciężarem dla kogoś, być dotkliwie/najdotkliwiej odczuwanym przez kogoś to bring pressure to bear on sb fig wywrzeć nacisk or presję na kogoś to bring pressure to bear on sth fig wywierać wpływ na coś to bring all one’s energy to bear on sth skoncentrować całą energię na czymś, włożyć całą energię w coś vr (pt bore pp borne) to bear oneself nosić się dat or liter (behave) zachowywać się (move) poruszać się he bore himself bravely sprawił się dzielnie bear yourself with pride zachowuj się godnie ? bear along: bear along [sb/sth], bear [sb/sth] along por|wać, -ywać, un|ieść, -osić borne along by one’s enthusiasm uniesiony or porwany entuzjazmem ? bear away: bear away [sb/sth], bear [sb/sth] away [vehicle] zab|rać, -ierać [raiders] uprowadz|ić, -ać [hostages] [wind, water] un|ieść, -osić [person] zdoby|ć, -wać [prize] ? bear down: ¶ bear down (in childbirth) przeć ¶ bear down on [sb/sth] (approach aggressively) [person, animal] rusz|yć, -ać na (kogoś/coś), rzuc|ić, -ać się na (kogoś/coś) [wave] zwal|ić, -ać się na (kogoś/coś) [train, ship] zbliż|yć, -ać się niebezpiecznie do (kogoś/czegoś) ¶ bear down on [sth] (push, press) docis|nąć, -kać [screw] obciąż|yć, -ać [surface] ¶ bear down [sb/sth], bear [sb/sth] down (defeat) pokon|ać, -ywać [enemy] zdu|sić, -szać [opposition, resistance] ? bear in: to bear in with sth Naut zbliż|yć, -ać się do czegoś [land] to be borne in (up)on sb do|trzeć, -cierać do kogoś or do świadomości kogoś it was finally borne in upon them that... wreszcie do nich dotarło, że... ? bear off: ¶ to bear off from sth Naut oddal|ić, -ać się od czegoś [land] ¶ bear off [sb/sth], bear [sb/sth] off = bear away ? bear on: bear on [sb/sth] 1. (relate) rzutować na coś, mieć z czymś związek 2. (afflict) [tax, legislation] ciążyć komuś, być dla kogoś ciężarem his crimes bore heavily on his conscience zbrodnie ciążyły mu na sumieniu ? bear out: ¶ bear out [sth] potwierdz|ić, -ać [theory, claim, story] ¶ bear out [sb], bear [sb] out przyświadczać (komuś or czyimś słowom) I think you will bear me out on this fml sądzę, że się ze mną zgodzisz ? bear up: bear up 1. [person] trzymać się, nie tracić ducha to bear up against sth znosić coś mężnie or dzielnie to bear up under the strain znosić napięcie ‘OK?’ — ‘I’m bearing up’ „wszystko w porządku?” — „jakoś sobie daję radę” 2. [branch] wytrzym|ać, -ywać will the ice bear up under our weight? czy lód udźwignie or wytrzyma nasz ciężar? ? bear upon = bear on ? bear with: ¶ bear with [sth] zn|ieść, -osić coś cierpliwie ¶ bear with [sb] okaz|ać, -ywać (komuś) cierpliwość please bear with me for a moment proszę o chwilę cierpliwości 2. n 1. Zool niedźwiedź m (female) niedźwiedzica f 2. (toy) miś m, niedźwiadek m 3. fig pej (man) niedźwiedź n fig pej 4. Fin „niedźwiedź” m (spekulant grający na zniżkę) modif [hat, coat] niedźwiedzi vt Fin spowodować obniżkę (czegoś) [price] to bear a market spowodować zniżkę akcji na giełdzie to be like a bear with a sore head infml być złym jak osa or jak diabli

bear cub
n niedźwiedziątko n, niedźwiadek m

bear garden
n fig dom m wariatów infml fig

bear hug
n (in wrestling) chwyt m polegający na unieruchomieniu ramion (tight embrace) mocny uścisk m to give sb a bear hug uścisnąć kogoś zrobić komuś niedźwiedzia infml

bear market
n Fin rynek m zniżkujący

bear pit
n wybieg m dla niedźwiedzi

bearable
adj znośny

bearbaiting
n szczucie n psami uwiązanego niedźwiedzia

beard
n 1. (on man) broda f a bushy beard gęsta broda to grow a beard zapuścić brodę to shave off one’s beard zgolić brodę to wear/to have a beard nosić or mieć brodę 2. (on dog, goat, bird) broda f, bródka f (on fish, wheat, barley) wąsy m pl 3. (in typography) odsadka f vt dat stawić czoło (komuś) to beard the lion in his den leźć lwu prosto w paszczę, iść do jaskini lwa

bearded
adj brodaty

bearded lady
n kobieta f z brodą

bearded tit
n Zool wąsatka f

beardless
adj bez zarostu

beardless youth
n gołowąs m

bearer
n 1. (of news) zwiastun m, -ka f 2. (of letter, gift) oddaw|ca m, -czyni f (of equipment) tragarz f pallbearer żałobnik niosący trumnę the bearer of a name/title noszący imię/tytuł 3. Fin, Jur (of note, cheque) okaziciel m, -ka f (of passport) właściciel m, -ka f 4. Hort this tree is still a good bearer to drzewo nadal dobrze owocuje 5. Constr wspornik m

bearer bond
n Fin obligacja f na okaziciela

bearer check
GB zob. bearer cheque

bearer cheque
US n czek m na okaziciela

bearing
n 1. (posture) postawa f postura f liter a man of soldierly bearing człowiek o posturze wojskowego, człowiek noszący się po wojskowemu 2. (behaviour) zachowanie n, sposób m bycia her dignified bearing jej godne zachowanie, jej pełen godności sposób bycia 3. (relevance) to have no/little bearing on sth nie mieć związku/mieć niewielki związek z czymś to consider sth in all its bearings rozważyć coś we wszystkich aspektach or uwarunkowaniach 4. (influence) wpływ m (on sth na coś) 5. (endurance) (to be) past or beyond (all) bearing (być) nie do zniesienia 6. (position) położenie n (compass direction) namiar m true/magnetic bearing namiar rzeczywisty/magnetyczny to take a bearing of sth określić położenie czegoś to take a bearing on sth wziąć namiar na coś 7. Tech panew f, panewka f 8. Herald znak m rodowy or herbowy armorial bearings herb bearings npl 1. (orientation) to get or find one’s bearings z|orientować się, rozezna|ć, -wać się also fig we had to stop to get our bearings musieliśmy stanąć, żeby zorientować się, gdzie jesteśmy to lose one’s bearings zgubić drogę, zgubić się fig stracić orientację, być zdezorientowanym to take one’s bearings ustalić swoje położenie 2. Aut, Mech łożysko n

bearish
adj 1. [person] nieokrzesany 2. Fin [market, trend] zniżkujący

bearskin
n 1. (pelt) niedźwiedzia skóra f 2. Mil (hat) bermyca f (wysoka czapka z czarnego futra noszona przez reprezentacyjne jednostki armii brytyjskiej)

bear’s breech
n Bot akant m

bear’s ear
n Bot pierwiosnek łyszczak m

bear’s foot
n Bot ciemiernik m cuchnący

beast
n 1. (animal) zwierzę n zwierz m liter (mythical or fierce animal) bestia f the king of the beasts król zwierząt a beast of burden zwierzę juczne a beast of prey drapieżnik the Beast Bible Bestia (apokaliptyczna) 2. infml pej or hum (person) bestia f, potwór m he’s a selfish beast on jest wstrętnym egoistą children can be absolute beasts dzieci potrafią być okropne to bring out the beast in sb wyzwalać w kimś bestię 3. infml a beast of a job/problem wredna robota/paskudny problem infml it’s in the nature of the beast hum to wynika z (samej) natury rzeczy

beastliness
n 1. (unpleasantness) podłość f, wredność f (of comment, words) ohyda f 2. (bestiality) bestialstwo n

beastly
infml adj 1. [person, behaviour] wredny [food, trick, weather] paskudny [child] nieznośny to be beastly to sb zachować się okropnie wobec kogoś what a beastly thing to do/say! jak można zrobić/powiedzieć coś tak podłego! 2. (bestial) bestialski adv okropnie, paskudnie

beat
n 1. (repeated sound) (of drum) bicie n (of rain) bębnienie n, dudnienie n (of hammer) walenie n, stukot m 2. (stroke) uderzenie n 3. Mus (rhythm) rytm m, tempo n (in a bar) jednostka f taktowa (in verse) akcent m (metryczny) 4. (of heart) (single) uderzenie n (repeated) bicie n 80 beats per minute 80 uderzeń na minutę his heart missed or skipped a beat when he saw her serce zabiło mu mocniej na jej widok 5. Phys, Elec dudnienie n 6. (in police force) (area) rewir m (route) obchód m her beat covers the town centre jej rewir obejmuje śródmieście to patrol one’s beat robić obchód policeman on the beat policjant z patrolu pieszego that’s off my beat fig to nie moja działka infml fig 7. Hunt (act) naganianie n, nagonka f (area) miot m 8. = beatnik modif 1. [poet, writer] należący do pokolenia bitników 2. (pop) [group, music] bitowy infml adj infml wykończony, wypompowany infml we were absolutely beat byliśmy kompletnie wypompowani vt (pt beat pp beaten) 1. (strike) z|bić [person, animal] to beat sb with a stick/whip zbić kogoś kijem/batem to beat sb senseless pobić kogoś do nieprzytomności to beat sb to death pobić kogoś na śmierć to beat one’s fist against or on a door walić or uderzać pięścią w drzwi to beat sth into sb nauczyć (siłą) kogoś czegoś beat some respect into him! naucz go szacunku! they beat grammar into our heads kijem wbijano nam gramatykę do głowy fig to beat sth out of sb oduczyć (siłą) kogoś czegoś I had my rebelliousness beaten out of me oduczono mnie krnąbrności, wybito mi z głowy krnąbrność fig you’ll have to beat the truth out of him będziesz musiał siłą wyciągnąć z niego prawdę to beat sb into submission zmusić kogoś do uległości or posłuszeństwa to be beaten about the head dostać po głowie, oberwać po głowie to beat the shit vinfml or hell infml out of sb spuścić komuś łomot, policzyć or porachować komuś kości infml 2. (strike with tool, fist) walić w (coś), tłuc w (coś) [door] (with sth czymś) kuć [metal] (with sth czymś) to beat the undergrowth or bushes Hunt płoszyć zwierzynę w zaroślach to beat (the dust out of) a carpet wytrzepać dywan his arms and legs beating the air wymachując rękami i nogami w powietrzu to beat sth into shape nadać czemuś kształt (kuciem) to beat sth flat wyklepać [metal] uklepać [earth] beat the steak with a mallet Culin zbij befsztyk tłuczkiem to beat the dents out of a car wing wyklepać błotnik or wgniecenia na błotniku 3. Mus, Mil (produce sound) uderz|yć, -ać w (coś) [drum, tambourine] (stronger) wal|nąć, -ić w (coś) wybi|ć, -jać [rhythm] to beat the retreat Mil bić w bęben na odwrót, dać sygnał do odwrotu to beat time wybijać takt or rytm to beat time to the music with one’s feet przytupywać w takt muzyki 4. Culin (mix vigorously) ubi|ć, -jać [eggs, cream, mixture] (with sth czymś) beat sugar and butter together ubij or utrzyj masło z cukrem 5. (make way) wydept|ać, -ywać [path] (with difficulty) prze|trzeć, -cierać to beat one’s way (through sth) prze|drzeć, -dzierać się przez coś [jungle, crowd] 6. (make escape) to beat a retreat pierzch|nąć, -ać z|rejterować dat or hum beat it! infml spadaj!, zjeżdżaj! infml 7. (flap) to beat its wings trzepotać or machać skrzydłami the bird beats its wings 1000 times a minute ptak macha skrzydłami 1 000 razy na minutę 8. (defeat) pobić, pokonać, wygrać z (kimś) [opponent, team] zwalcz|yć, -ać [illness] przezwycięż|yć, -ać, po|radzić sobie z (czymś) [inflation] to beat drug abuse poradzić sobie or rozprawić się z problemem narkomanii to beat sb at chess/hockey wygrać z kimś w szachy/w hokeja to be beaten at chess/hockey przegrać w szachy/w hokeja he doesn’t like being beaten on nie lubi przegrywać to beat sb hands down pokonać kogoś bez trudu or z łatwością 9. (confound) [mystery] pozostać niewyjaśnionym dla (kogoś) a mystery which has beaten the experts zagadka, której specjalistom nie udało się rozwiązać it beats me how/why nie pojmuję, jak/dlaczego we admit to being beaten przyznajemy się do porażki ‘why did he do it?’ — ‘beats me!’ infml „dlaczego to zrobił?” — „nie mam zielonego pojęcia” infml the problem’s got them beat infml nie potrafili tego rozgryźć infml 10. (arrive earlier) ubiec [person] he beat me to the hotel/door był przede mną w hotelu/u drzwi to beat sb to it ubiec kogoś 11. (anticipate) zdążyć przed (czymś) [crowd, rush hour] he left early to beat the rush hour wyszedł wcześniej, żeby zdążyć przed szczytem I beat my sister to the altar wyszłam za mąż wcześniej niż moja siostra beat the budget! ostatnia okazja! (przed podwyżką cen) 12. (outdo) po|bić [record] poprawi|ć, -ać [score, target] zakasować infml [product] our model beats theirs (for fuel consumption) nasz model przewyższa or bije na głowę ich produkt (pod względem zużycia paliwa) nothing beats home cooking nie ma nic lepszego od domowej kuchni you can’t beat Italian shoes/a nice cup of tea nie ma jak włoskie buty/filiżanka herbaty their prices are hard to beat ich ceny są konkurencyjne beat that (if you can)! co ty na to?! that beats everything! to szczyt wszystkiego! infml can you beat it! coś takiego! vi (pt beat pp beaten) 1. to beat against sth [waves] uderzać o (coś), rozbijać się o (coś) [shore, cliff] [rain] bębnić o (coś), bić o (coś) [window, roof] [rain] smagać [face] 2. to beat at or on sth [person] walić w (coś) to beat at the door dobijać się do drzwi 3. Physiol [heart, pulse] bić his heart beat with joy fig serce mu biło z radości 4. (make sound) [drum] brzmieć, bić 5. (flap) [wing] za|trzepotać 6. Hunt naganiać zwierzynę 7. Naut halsować beat to windward! ostrzyć (kurs)! ? beat back: beat back [sth], beat [sth] back zmu|sić, -szać do odwrotu [crowd] the police were beaten back by the angry mob policjanci zostali zmuszeni do odwrotu przez rozwścieczony tłum she tried to beat the flames back próbowała opanować ogień ? beat down: ¶ beat down on [sb/sth] [sun] lać się promieniami na (kogoś/coś) [rain] lać się strumieniami na (kogoś/coś) [hail] sypać na (kogoś/coś) ¶ beat down [sth], beat [sth] down 1. (flatten) położyć, kłaść, wybi|ć, -jać [crop, grass] 2. (break open) wyłam|ać, -ywać [door] ¶ beat [sb] down skł|onić, -aniać (kogoś) do obniżenia ceny I beat her down to Ł100/to a good price stargowałem u niej 100 funtów/utargowałem u niej dobrą cenę competition should beat the price down konkurencja powinna doprowadzić do spadku ceny ? beat in: beat in [sth], beat [sth] in rozwal|ić, -ać he’d had his skull beaten in miał wgniecioną or pogruchotaną czaszkę ? beat off: beat off [sb/sth], beat [sb/sth] off od|eprzeć, -pierać [attack, attackers] odg|onić, -aniać [insects] ? beat out: beat out [sth], beat [sth] out wyklep|ać, -ywać [metal] wybi|ć, -jać [rhythm] (on sth na czymś) wystuk|ać, -iwać [signal, tune] s|tłumić [flames] ? beat up: beat up [sb], beat [sb] up po|bić, z|bić to beat up eggs ubić jajka a rod or stick to beat sb with kij na kogoś, broń przeciwko komuś if you can’t beat ‘em, join ‘em jeśli nie możesz z kimś wygrać, dołącz do niego to beat the charge US uniknąć kary, umknąć sprawiedliwości

beat generation
n the beat generation pokolenie n beatników or bitników

beat-up
adj infml [car] zdezelowany, rozwalający się

beaten
pp ? beat adj 1. (defeated) [team, competitor, army] pokonany, pobity 2. (flattened) [metal] kuty [earth] ubity 3. Culin [egg] ubity off the beaten track na uboczu to go off the beaten track zejść z utartego szlaku

beater
n 1. Hunt naganiacz m 2. Mus młoteczek m 3. Culin ubijacz m

beatific
adj błogi Relig dający wieczne szczęście

beatifically
adv błogo

beatification
n beatyfikacja f

beatify
vt beatyfikować

beating
n 1. (punishment) lanie n to get a beating dostać lanie to give sb a beating sprawić komuś lanie, zbić kogoś the prisoners suffered daily beatings więźniowie byli codziennie bici 2. fig to take some or a lot of beating [product] być bezkonkurencyjnym his score will take some beating trudno będzie poprawić jego wynik the scenery takes some beating krajobraz nie ma chyba sobie równego his manners take some beating! iron jego zachowanie pozostawia wiele do życzenia 3. infml (defeat) porażka f to take or get a beating dostać łupnia infml to give sb a beating dać komuś łupnia infml 4. infml (rough treatment) he gave his car quite a beating prawie zarżnął swój samochód infml he took a beating in the press oberwało mu się w prasie infml these toys/shoes are designed to take a beating te zabawki/buty wiele zniosą or wytrzymają 5. (of carpet) trzepanie n (of metal) kucie n 6. (sound) (of drum, heart) bicie n (of wings) trzepot m (of rain) bębnienie n, dudnienie n (of feet) tupot m 7. Hunt naganianie n, płoszenie n zwierzyny

beating up
n infml pobicie n manto n infml to get a beating up zostać pobitym to give sb a beating up zbić or pobić kogoś

beatitude
n 1. liter (happiness) błogość f, błogostan m 2. Bible the Beatitudes Osiem Błogosławieństw n pl 3. (title) His/Your Beatitude Jego/Wasza Świątobliwość

beatnik
n bitnik m

beau
n (pl beaux, beaus) 1. liter or hum (sweetheart) kawaler m, fatygant m dat or hum 2. dat (dandy) dandys m, piękniś m dat

beaut
n infml dat cudo n

beauteous
adj liter piękny, cudowny

beautician
n (beauty specialist) kosmetyczka f US (hairdresser) fryzjer m, -ka f

beautiful
adj 1. (aesthetically attractive) piękny, śliczny the beautiful people śmietanka towarzyska 2. (wonderful) [holiday, feeling] wspaniały, cudowny 3. (skilful) [goal, example] świetny, doskonały he’s a beautiful writer jest świetnym or doskonałym pisarzem

beautifully
adv 1. (perfectly) [play, write, function] świetnie, doskonale that will do beautifully (to) doskonale się nada, (to) będzie w sam raz 2. [dressed, painted, situated] (attractively) pięknie, ślicznie (wonderfully) wspaniale, cudownie 3. (emphatic) [accurate, clean, fresh] idealnie

beautify
vt upiększ|yć, -ać [object, place] wyszykow|ać, -ywać [person] vr to beautify oneself wyszykow|ać, -ywać się

beauty
n 1. (quality) (of landscape, poem) piękno n (of woman) uroda f an area of outstanding natural beauty obszar o wyjątkowo pięknym krajobrazie to mar or spoil the beauty of sth zeszpecić or oszpecić coś the beauties of nature/the Scottish countryside uroki przyrody/szkockiego krajobrazu 2. (woman) piękność f ‘Beauty and the Beast’ „Piękna i Bestia” ‘Sleeping Beauty’ „Śpiąca królewna” 3. (advantage) zaleta f, urok m the beauty of it is that... najlepsze (w tym) jest to, że... the beauty of my plan is that it won’t cost much zaletą mego planu są niskie koszty that’s the beauty of it to jest w tym wszystkim najlepsze 4. infml (perfect example) cudo n a beauty of a car cudo, nie samochód that’s a real beauty (to) prawdziwe cudo modif [product] kosmetyczny age before beauty starsi mają pierwszeństwo beauty is in the eye of the beholder Prov ? nie to ładne, co ładne, ale co się komu podoba

beauty competition
n konkurs m piękności

beauty contest
n = beauty competition

beauty editor
n redaktor m, -ka f działu urody

beauty parlour
n dat = beauty shop

beauty queen
n królowa f or miss f inv piękności

beauty salon
n US = beauty shop

beauty shop
n salon m kosmetyczny or piękności

beauty sleep
n hum drzemka f I need my beauty sleep muszę się wyspać

beauty specialist
n kosmetyczka f

beauty spot
n 1. (on skin) pieprzyk m (fake) muszka f 2. malowniczy zakątek m

beauty treatment
n zabieg m kosmetyczny

beaux
npl ? beau

beaver
1. n 1. Zool bóbr m 2. (also beaver-fur) bobry m pl, futro n bobrowe 3. (also beaver hat) czapka f bobrowa modif [garment, lodge] bobrowy beaver-lined/-trimmed podbity/obszyty bobrami ? beaver away pracować jak mrówka (at sth nad czymś) to work like a beaver pracować or uwijać się jak mrówka eager beaver infml nadgorliwiec infml (at school) pracuś infml 2. n Hist (lower face-guard) podbródek m hełmu (visor) przyłbica f 3. n US 1. vulg (female genitals) kuciapa f vulg 2. vinfml (woman) cipa f vulg

beaver lamb
n bibrety plt z barana

beaverboard
n US płyta f pilśniowa

becalmed
adj Naut [boat] unieruchomiony przez flautę fig [economy, peace talks] (znajdujący się) w zastoju

became
pt ? become

because
conj ponieważ, dlatego że bo infml I bought it because I liked it kupiłem to, bo or dlatego że mi się podobało ‘why can’t I have an ice-cream?’ — ‘because I say so’ „dlaczego nie mogę dostać lodów?” — „bo ja tak mówię” or „bo nie” ‘why?’ -’(just) because’ „dlaczego?” — „(właśnie) dlatego” the reason she’s so irritable is because she’s tired jest zdenerwowana, dlatego że or bo jest przemęczona because he was drunk, he lost control of the car ponieważ był pijany, stracił kontrolę nad samochodem just because you’re older (it) doesn’t mean you’re right to, że jesteś starszy, nie znaczy, że masz rację just because you’re jealous! infml jesteś po prostu zazdrosny! all the more so because... tym bardziej, że... because of prep phr 1. (as a result of) z powodu (kogoś/czegoś) because of illness/the rain z powodu choroby/deszczu don’t worry, I’m not leaving because of you nie przejmuj się, wychodzę nie z twego powodu 2. (through sb’s fault) przez (kogoś) because of you I lost my key przez ciebie zgubiłem klucze we’ve missed the train and it’s all because of you! spóźniliśmy się na pociąg, i to wszystko przez ciebie!

bechamel (sauce)
n beszamel m

beck
1. n to be at sb’s beck and call być na (każde) zawołanie kogoś to have sb at one’s beck and call mieć kogoś na (każde) zawołanie 2. n GB dial (stream) potok m, ruczaj m

beckon
vt 1. skinąć na (kogoś) to beckon sb in gestem zaprosić kogoś do środka to beckon sb over przywołać kogoś skinieniem to beckon sb to sit down skinąć na kogoś, żeby usiadł 2. fig [future, fame, fate] czekać (kogoś) [person] [adventure] wabić, kusić, wzywać [person] vi 1. skinąć (to sb na kogoś) 2. fig kusić, wabić I’d like to stay, but work beckons chciałbym zostać, ale obowiązki wzywają a wonderful future beckons for him czeka go cudowna przyszłość

become
(pt became pp become) vt this dress/colour becomes you w tej sukience/w tym kolorze jest ci dobrze or do twarzy modesty becomes a young girl młodej dziewczynie przystoi skromność this sort of behaviour doesn’t become a man in your position takie zachowanie nie przystoi człowiekowi na twoim stanowisku vi 1. (grow to be) sta|ć, -wać się (czymś) to become famous/fashionable stać się sławnym/modnym to become law stać się prawem to become fat utyć to become ill zachorować to become aware uświadomić sobie 2. (achieve position) zosta|ć, -wać (kimś/czymś) to become queen/a doctor zostać królową/lekarzem v impers what has become of your brother? co u twego brata? I don’t know what will become of us nie wiem, co się z nami stanie what has become of those photos? co się stało z tymi zdjęciami? it ill-becomes you to criticize nie wypada ci krytykować

becoming
adj 1. (suitable) [behaviour] odpowiedni, stosowny, właściwy 2. (attractive) [garment, hair cut] twarzowy black is becoming on her w czarnym jest jej do twarzy

becomingly
adv 1. (attractively) [dressed] twarzowo [blush, smile] czarująco, uroczo 2. (suitably) [dressed] stosownie

becquerel
n bekerel m

bed
n 1. (place to sleep) łóżko n single/double bed pojedyncze/podwójne łóżko to be in bed być or leżeć w łóżku to get into bed położyć się (do łóżka) to get out of bed wstać (z łóżka) to get sb out of bed wyciągnąć kogoś z łóżka to go to bed pójść spać it’s time for bed czas (iść) spać to make the bed posłać or zasłać łóżko the dog makes his bed in the hall pies śpi or ma posłanie w korytarzu to put sb to bed położyć kogoś spać to take to one’s bed dat rozchorować się a 40 bed ward/hotel oddział/hotel na 40 łóżek I need a bed for the night szukam noclegu to give sb a bed for the night przenocować kogoś her bed of pain liter (jej) łoże boleści 2. infml (sex) to go to bed with sb pójść z kimś do łóżka infml what’s he like in bed? jaki on jest w łóżku? infml to catch sb in bed with sb przyłapać kogoś w łóżku z kimś infml to get into bed with sb przespać się z kimś infml fig [company, group] pokumać or skumać się z kimś infml 3. Hort (of flowers) grządka f, rabata f (circular, oval) klomb m (of manure, compost) podłoże n a rose bed, a bed of roses rabata obsadzona różami 4. (bottom) (of sea, lake) dno n (of river) łożysko n the sea bed dno morza 5. Geol pokład m, złoże n 6. Tech (base) łożysko n, podstawa f 7. Print (of letterpress) fundament m z formą drukarską to put a newspaper to bed Journ, Print zamknąć numer 8. Aut (of car) podwozie n (of truck) platforma f 9. Constr (of railway track, road) podsypka f (of wall) podstawa f, fundament m vt (prp, pt, pp -dd-) 1. Hort (also bed out) wysadz|ić, -ać [seedlings, plants] 2. Tech posadowić [post] 3. dat (sleep with) zle|c, -gać z (kimś) dat [person] ? bed down: ¶ bed down u|łożyć, -kładać się do snu ¶ bed down [sb], bed [sb] down u|łożyć, -kładać (kogoś) do snu ¶ bed down [sth], bed [sth] down podesłać, podściel|ić, -ać (czemuś) [horse] the horses were bedded down with clean straw koniom podścielono czystą słomę ? bed in: bed [sth] in osadz|ić, -ać, umocow|ać, -ywać [beam] to be brought to bed of a son dat wydać na świat syna dat to get out of bed on the wrong side wstać (z łóżka) lewą nogą her life is a bed of nails życie jej nie rozpieszcza life is not a bed of roses życie nie jest usłane różami you’ve made your own bed, now you must lie in it Prov jak sobie pościelesz, tak się wyśpisz

bed and board
n mieszkanie n z utrzymaniem

bed and breakfast
n 1. (type of accommodation) zakwaterowanie n ze śniadaniem to offer B and B oferować zakwaterowanie ze śniadaniem 2. (building) ? pensjonat m (oferujący zakwaterowanie ze śniadaniem) to run a B and B prowadzić pensjonat 3. GB Sociol, Admin (also B and B accommodation) pensjonat m socjalny

bed base
n stelaż m

bed bath
n Med mycie n chorego na łóżku

bed jacket
n lizeska f, kaftanik m

bed linen
n bielizna f pościelowa

bed pad
n prześcieradło n ochronne (impermeable) cerata f

bed rest
n odpoczynek m w łóżku she’s on complete bed rest nie wolno jej wstawać, zalecono jej leżenie

bed-settee
n rozkładana kanapa f

bed-sittingroom
n dat = bedsit

bedaub
vt u|mazać, po|mazać

bedbug
n pluskwa f

bedchamber
n dat alkierz m dat (grand) komnata f sypialna

bedclothes
npl przykrycie n (kołdry, koce)

bedding
n 1. (for humans) pościel m 2. (for animals) podściółka f modif Hort [plant] jednoroczny [fork, trowel] do pikowania roślin

bedeck
vt przyozd|obić, -abiać, przystr|oić, -ajać (with sth czymś)

bedevil
vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) (plague) nękać [person] po|krzyżować [plans] obr|ócić, -acać wniwecz [career] s|komplikować [situation, problem] bedevilled by doubts/remorse nękany or dręczony wątpliwościami/wyrzutami sumienia a project bedevilled by a lack of funds przedsięwzięcie skazane na niepowodzenie ze względu na brak funduszy

bedewed
adj zroszony (with sth czymś)

bedfellow
n dat dzieląc|y m, -a f wspólne łoże to make strange bedfellows fig stanowić dziwną parę

bedhead
n wezgłowie n

bedlam
n 1. (chaos) harmider m absolute bedlam sądny dzień 2. arch zakład m dla obłąkanych dat

bedpan
n Med basen m

bedpost
n kolumienka f, drążek m (podtrzymujący baldachim łoża)

bedraggled
adj (wet) [clothes] przemoczony, przemoknięty [hair] mokry (dirty) [person, clothes] brudny (dishevelled) [clothes] w nieładzie to look wet and bedraggled wyglądać jak zmokła kura

bedridden
adj obłożnie chory, przykuty do łóżka

bedrock
n 1. Geol podłoże n skalne 2. fig (basis) podstawa f

bedroll
n zwinięte posłanie n (noszone przez wędrowca, turystę) (sleeping bag) śpiwór m

bedroom
n (in private house, flat) sypialnia f, (pokój m) sypialny m (in hotel) pokój m a four bedroom house dom z czterema sypialniami modif 1. [furniture] sypialniany bedroom window okno sypialni 2. infml (sexual) [antics, scene, secrets] łóżkowy infml to have bedroom eyes mieć roznamiętnione spojrzenie

bedroom farce
n Theat burleska f

bedroom slipper
n ranny pantofel m

bedroom suburb
n US dzielnica sypialnia f

bedside
n brzeg m łóżka fig wezgłowie n to sit at sb’s bedside czuwać or siedzieć przy łóżku kogoś to be called to sb’s bedside zostać wezwanym do kogoś (ciężko chorego) modif [lamp, table] nocny bedside book książka do poduszki bedside rug dywanik przy łóżku

bedside manner
n podejście n do pacjenta he has a good bedside manner wie, jak podejść do pacjenta ma dobre podejście do pacjenta

bedsit
n infml GB kawalerka f (zwykle umeblowana)

bedsitter
n = bedsit

bedsocks
npl ciepłe skarpetki f pl (noszone do spania)

bedsore
n odleżyna f

bedspread
n narzuta f, kapa f

bedspring
n sprężyna f (łóżka, tapczanu)

bedstead
n stelaż m

bedstraw
n Bot przytulia f

bedtime
n it’s bedtime czas or pora spać I like to drink something hot at bedtime lubię się napić czegoś gorącego przed snem 11 o’clock is my bedtime kładę się spać o jedenastej it’s way past your bedtime już dawno powinieneś być w łóżku modif bedtime story bajka do poduszki

bedwarmer
n termofor m szkandela f dat

bedwetter
n (child) dziecko f moczące się w nocy (adult) enuretyk m

bedwetting
n moczenie n nocne

bee
n 1. Zool pszczoła f a swarm of bees rój m pszczół 2. US (meeting) spotkanie n (dla wspólnej pracy połączonej z rozrywką) 3. (competition) konkurs m to think one is the bee’s knees uważać się za Bóg wie co infml as busy as a bee pracowity jak pszczółka

bee eater
n żołna f pszczołojad m

bee orchid
n Bot dwulistnik m pszczeli

bee sting
n użądlenie n

beech
n 1. (tree) buk m 2. (also beech wood) drewno n bukowe, buczyna f modif [hedge, forest] bukowy beech grove buczyna

beech marten
n kuna f domowa, kamionka f

beechmast
n buczyna f, bukiew f

beechnut
n orzeszek m bukowy

beef
n 1. Culin wołowina f, (mięso n) wołowe n minced GB or ground US beef wołowina mielona roast beef pieczeń wołowa or z wołowiny 2. US infml (grievance) pretensja f what’s your beef? o co ci chodzi?, co cię gryzie? infml I’ve got no beef with you nie mam nic do ciebie infml vi (also beef on) psioczyć infml (about sth na coś) ? beef up: beef up [sth] wzm|ocnić, -acniać [strength, control] uatrakcyjni|ć, -ać, urozmaic|ić, -ać [story] put a bit of beef into it! infml nie żałujcie mięśni!

beef cattle
npl bydło n opasowe

beef export
n eksport m wołowiny

beef farm
n farma f bydła opasowego

beef farming
n hodowla f bydła opasowego

beef market
n targ m bydlęcy

beef olive
n ? zraz m wołowy zawijany

beef stew
n ? gulasz m wołowy

beef stock
n wywar m z wołowiny, bulion m wołowy

beef tea
n bulion m wołowy

beefburger
n hamburger m z wołowiny

beefcake
n infml atletycznie zbudowany przystojniak m osiłek m pej mięśniak m infml

beefeater
n strażnik m londyńskiego zamku Tower

beefsteak
n befsztyk m

beefsteak tomato
n odmiana dużych pomidorów

beefy
adj 1. beefy flavour zapach wołowego mięsa 2. infml [man] muskularny napakowany infml a beefier computer komputer wyższej klasy

beehive
n 1. (for bees) ul m 2. (also beehive hairdo) włosy m pl upięte wysoko (na czubku głowy)

beekeeper
n pszczelarz m

beekeeping
n pszczelarstwo n

beeline
n to make a beeline for sth ruszyć prosto w kierunku czegoś

been
pp ? be

beep
n (of electronic device, on radio) sygnał m akustyczny bipnięcie n infml (of car) dźwięk m klaksonu, klakson m give three beeps (on your horn) zatrąb trzy razy vt przywoł|ać, -ywać (kogoś) biperem vi [electronic device] brzęknąć, za|brzęczeć bipnąć infml [car horn, driver] za|trąbić

beeper
n biper m, pager m

beer
n piwo n two beers, please! proszę dwa piwa modif beer bottle/barrel (for storage) butelka/beczka na piwo (emptied) butelka/beczka po piwie life isn’t all beer and skittles życie to nie jest bajka ? small

beer belly
n brzuch m (typowy dla piwosza) mięsień m piwny infml

beer bust
n US Univ infml piwkowanie n infml

beer can
n puszka f po piwie

beer garden
n ogródek m piwiarni

beer gut
n infml brzuszysko n infml (typowe dla piwosza)

beer mat
n podkładka f or podstawka f pod kufel

beerfest
n święto n piwa

beerswilling
adj pej chlejący piwo infml

beery
adj 1. [taste] piwny [breath] śmierdzący piwem 2. (drunken) [person] podchmielony [face] zapijaczony [roars] pijacki they’re a beery lot lubią sobie popić piwa they gave him a beery farewell urządzili mu pożegnanie, na którym piwo lało się strumieniami

beeswax
n wosk m pszczeli

beet
n 1. (also sugar beet) burak m cukrowy 2. US ? beetroot to turn as red as a beet US poczerwienieć jak burak

beet sugar
n cukier m buraczany

beetle
1. n 1. Zool chrząszcz m, żuk m 2. Aut infml (Volkswagen) garbus m infml 3. (game) gra przypominająca lotto vi infml posuwać raźnym krokiem, szorować infml to beetle in wparować infml to beetle off wynieść się infml 2. n Tech (tool) ubijak m drewniany, dobniak m Tex (machine) gładziarka f stępowa, magiel m stępowy

beetle drive
n GB spotkanie towarzyskie przy grze w „beetle”

beetle-browed
adj (with thick eyebrows) o krzaczastych brwiach fig (scowling) [person] z marsową miną [expression] marsowy

beetling
adj [brow] krzaczasty [cliff] zwieszający się

beetroot
n GB burak m (ćwikłowy) to turn as red as a beetroot poczerwienieć jak burak

befall
(pt befell pp befallen) liter vt [fate, misfortune] spot|kać, -ykać (kogoś), spa|ść, -dać na (kogoś) it befell that... tak się stało, że... I pray that no harm will befall him modlę się, żeby nic złego go nie spotkało vi sta|ć, -wać się, zdarz|yć, -ać się whatever may befall cokolwiek się stanie or zdarzy

befallen
pp ? befall

befell
pt ? befall

befit
v impers (prp, pt, pp -tt-) fml być stosownym or właściwym przystawać dat (to sth do czegoś) it ill befits you to do that nie wypada ci tego robić as befits sb jak przystoi komuś, jak przystało na kogoś as befits sth jak przystało na coś

befitting
adj fml [manner, attire] stosowny, odpowiedni przystojny dat befitting for the occasion odpowiedni do okoliczności

befog
vt (prp, pt, pp -gg-) 1. okry|ć, -wać mgłą 2. fig zaćmi|ć, -ewać [person, mind] zaciemni|ć, -ać [argument, issue, meaning] his mind was befogged with drink miał umysł zaćmiony alkoholem

before
prep 1. (earlier than) przed (czymś) before the end of the year przed końcem roku the day before the meeting dzień przed spotkaniem the one before last przedostatni the day before yesterday przedwczoraj I was in Paris the week before last byłem w Paryżu dwa tygodnie temu they hadn’t met since before the war nie widzieli się od przedwojny it should have been done before now to powinno już być zrobione phone me if you need me before then zadzwoń, jeśli będziesz mnie wcześniej potrzebował six weeks before then sześć tygodni wcześniej she became a doctor, like her mother before her została lekarzem, tak jak kiedyś jej matka not before time! najwyższy czas!, w samą porę! it was long before your time to było na długo przedtem, zanim ty nastałeś she has grown old before her time przedwcześnie się postarzała 2. (in order, sequence) przed (kimś/czymś) G comes before H in the alphabet litera g jest w alfabecie przed h I was before you in the queue byłem przed tobą w kolejce the page before this one poprzednia strona 3. (in importance, priority) to put quality before quantity stawiać jakość ponad or wyżej niż ilość to put sth before everything else stawiać coś na pierwszym miejscu I put my family before everything else dla mnie rodzina jest ważniejsza niż wszystko inne ladies before gentlemen panie mają pierwszeństwo 4. (this side of) przed (czymś) turn left before the roundabout skręć w lewo przed rondem 5. (in front of) przed (czymś) they stopped before a large house zatrzymali się przed dużym domem he sat before the fire siedział przy kominku we have the whole week before us przed nami cały tydzień the desert stretched out before them przed nimi rozciągała się pustynia before our very eyes na naszych oczach they fled before the enemy uciekali przed wrogiem 6. (in the presence of) przed (kimś/czymś), w obecności (kogoś/czegoś) he was brought before the king przyprowadzono go przed oblicze króla fml he appeared before the court on a charge of murder stanął przed sądem pod zarzutem morderstwa they played before a crowd of 10,000 grali dla dziesięciotysięcznego tłumu to put proposals before a committee przedstawić propozycje komisji to bring a bill before parliament przedstawić projekt ustawy w parlamencie I swear before God przysięgam przed Bogiem 7. (confronting) wobec (kogoś/czegoś), przed (kimś/czymś) they were powerless before such resistance byli bezsilni wobec takiego sprzeciwu the task before us stojące przed nami or czekające nas zadanie she trembled before the prospect of meeting him fml drżała na myśl o spotkaniu z nim 8. US (in time expressions) ten before six za dziesięć szósta adv 1. (preceding) wcześniej, przedtem the day before dzień wcześniej the week/year before tydzień/rok wcześniej this page and the one before ta strona i poprzednia 2. (previously) przedtem, poprzednio as before jak przedtem, jak dawniej before and after przed i po he had been there two months before był tam dwa miesiące przedtem have you been to India before? czy byłeś (już kiedyś przedtem) w Indiach? I’ve never been there before nigdy przedtem tam nie byłem haven’t we met before? czy już się kiedyś nie spotkaliśmy? I’ve never seen him before in my life nigdy w życiu go przedtem nie widziałem it’s never happened before to się nigdy przedtem nie zdarzyło long before dużo wcześniej, dawno temu before long adv phr niedługo, wkrótce before long it will be winter niedługo or wkrótce będzie zima before long, he was speaking Spanish fluently wkrótce mówił już biegle po hiszpańsku conj 1. (in time) zanim, nim before moving to England he lived in Germany zanim przeprowadził się do Anglii, mieszkał w Niemczech before he goes, I must remind him that... zanim wyjdzie, muszę mu przypomnieć, że... it was some time before she was able to walk again minęło sporo czasu, zanim znów mogła chodzić before I had time to realize what was happening, he left zanim zdążyłam się zorientować, co się dzieje, wyszedł it will be years before I earn that much money! minie wiele lat, zanim będę tyle zarabiać! oh, before I forget, did you remember to post the letter? zanim zapomnę, czy pamiętałeś o wysłaniu listu? póki pamiętam, czy nie zapomniałeś wysłać listu? not before dopiero gdy ‘let’s go’ — ‘not before you’ve had your breakfast’ „chodźmy już” — „najpierw zjedz śniadanie” 2. (rather than) raczej niż he would die before betraying that secret raczej skona niż wyjawi tę tajemnicę 3. (or else) get out of here before I call the police wynoś się stąd, zanim wezwę policję or bo wezwę policję 4. (as necessary condition) you have to show your ticket before they’ll let you in musisz pokazać bilet, zanim cię wpuszczą before you could say Jack Robinson zanim się zdąży policzyć do trzech before you know where you are zanim człowiek się spostrzeże

before tax
adj [income, profit] brutto, przed opodatkowaniem

beforehand
adv (in readiness) zawczasu (in advance) wcześniej, z wyprzedzeniem I arrived beforehand to get everything ready przyszedłem wcześniej, żeby wszystko przygotować you should have thought about it beforehand powinieneś był pomyśleć o tym wcześniej or zawczasu get everything ready beforehand przygotuj wszystko zawczasu can you book the tickets beforehand? czy można wcześniej zarezerwować bilety? let me know beforehand daj mi znać zawczasu, uprzedź mnie

befoul
vt fml z|brukać liter also fig

befriend
vt (make friends with) zaprzyjaźni|ć, -ać się z (kimś) (look after) okaz|ać, -ywać (komuś) przyjaźń she was befriended by an older girl zaprzyjaźniła się z nią starsza dziewczynka

befuddle
vt [drink, drugs] zamroczyć, odurz|yć, -ać [person] [old age] przytępi|ć, -ać [mind, wits] to be befuddled by drink być zamroczonym alkoholem

beg
(prp, pt, pp -gg-) vt 1. (solicit) po|prosić o (coś) [food, money] (from sb kogoś) 2. (entreat) błagać, po|prosić o (coś) [favour, permission] (from or of sb kogoś) to beg sb for sth błagać or prosić kogoś o coś I begged his forgiveness błagałem go o przebaczenie to beg leave to do sth prosić o pozwolenie na zrobienie czegoś I beg leave to remind you... fml pozwolę sobie przypomnieć państwu... fml I begged her to wait błagałem ją, żeby poczekała stop, I beg (of) you! błagam, przestań! 3. (leave unresolved) pozostawi|ć, -ać otwartym or bez odpowiedzi [problem, question] this proposal begs the question whether... w związku z tą propozycją, nasuwa się pytanie, czy... vi 1. (solicit) [person] żebrać [dog] po|prosić to beg for money/food prosić o pieniądze/jedzenie to go begging from tourists żebrać wśród turystów to train a dog to beg nauczyć psa prosić 2. (entreat) błagać, po|prosić to beg for help/patience prosić or błagać o pomoc/cierpliwość to beg to be spared/to be forgiven prosić or błagać o zmiłowanie/przebaczenie ? beg off wym|ówić, -awiać się, wymig|ać, -iwać się I beg your pardon (apologizing) bardzo przepraszam (requesting repetition) słucham? (expressing disagreement) chyba się przesłyszałem?!, co takiego?! John, begging your pardon, is a bloody fool! John jest, za przeproszeniem, wyjątkowym głupcem! I beg to differ or disagree on this point pozwalam sobie mieć odmienne zdanie w tej kwestii to go begging [flat] być do wzięcia this piece of cake is going begging ten kawałek ciasta aż się prosi, żeby się nad nim zlitować fig hum I must have it, whether I have to beg, borrow or steal muszę to mieć, żeby nie wiem co

began
pt ? begin

begat
pt ? beget

beget
vt (pt begot, begat pp begotten) arch s|płodzić [son, daughter] fig z|rodzić, s|powodować

beggar
n 1. (who lives by begging) żebra|k m, -czka f (pauper) nędza|rz m, -rka f 2. GB infml (man) a lucky beggar szczęściarz you lucky beggar! szczęściarz z ciebie! a poor beggar nieszczęśnik, biedaczysko a crazy beggar szaleniec vt 1. (ruin) pu|ścić, -szczać (kogoś) z torbami [person] doprowadz|ić, -ać (coś) do ruiny [company] 2. (defy) to beggar description być nie do opisania, nie dać się opisać to beggar belief przechodzić ludzkie pojęcie beggars can’t be choosers Prov na bezrybiu i rak ryba z braku laku dobry i opłatek jak się nie ma, co się lubi, to się lubi, co się ma if wishes were horses beggars would ride Prov gdyby ciocia miała wąsy, to by był wujaszek

beggar-my-neighbour
n (card game) ? gra f w wojnę

beggarly
adj 1. (poor) [existence, meal] nędzny 2. (inadequate) [amount] nędzny, skąpy [pay] głodowy, nędzny [thanks] skąpy

beggary
n skrajna nędza f to reduce sb to beggary doprowadzić kogoś do skrajnej nędzy

begging bowl
n miseczka f na jałmużnę to hold out a begging bowl fig chodzić po prośbie fig

begging letter
n proszalny list m

begin
to begin with adv phr 1. (at first) najpierw, początkowo to begin with they take your name najpierw proszą cię o podanie nazwiska was it like that to begin with? czy tak było od or na początku? 2. (firstly) po pierwsze to begin with, I don’t like him po pierwsze, nie lubię go 3. (at all) w ogóle I wish I hadn’t told her to begin with żałuję, że jej w ogóle powiedziałem vt (prp -nn- pt began pp begun) 1. (start) zacz|ąć, -ynać, rozpocz|ąć, -ynać [game, journey, letter, meal] (with sth od czegoś, czymś) to begin to do sth, to begin doing sth zacząć coś robić, rozpocząć robienie czegoś I’m beginning to like this to mi się zaczyna podobać it’s beginning to rain zaczyna padać I began the letter (with) ‘Dear Sir’ zacząłem list od „Szanowny Panie” ‘well,’ she began „a więc”, zaczęła I begin work next week zaczynam pracę w przyszłym tygodniu 2. (start to use) zacz|ąć, -ynać [notebook, page] napocz|ąć, -ynać, zacz|ąć, -ynać [bottle, loaf] 3. (start out) zacz|ąć, -ynać [career] (as sb jako ktoś) 4. (come anywhere near) I can’t begin to describe it nie potrafię tego opisać I don’t begin to understand zupełnie nie pojmuję I can’t begin to imagine how he felt nie potrafię sobie wyobrazić, jak się czuł I can’t begin to tell you how grateful I am nie potrafię wyrazić, jak bardzo jestem ci wdzięczny fml 5. (initiate) zapoczątkow|ać, -ywać [campaign, debate, trend] doprowadz|ić, -ać do (czegoś) [argument, war] da|ć, -wać początek (czemuś) [custom, dynasty] 6. (come first) otw|orzyć, -ierać [festival, series] vi (prp -nn- pt began pp begun) 1. [person] zacz|ąć, -ynać (with sth, by doing sth od czegoś, od zrobienia czegoś) to begin as a typist zacząć karierę jako maszynistka to begin again zacząć jeszcze raz, zacząć od nowa let’s begin zacznijmy I don’t know where to begin nie wiem, od czego zacząć 2. [meeting, play, storm, term] zacz|ąć, -ynać się, rozpocz|ąć, -ynać się (with sth od czegoś) [custom, political movement] być or zostać zapoczątkowanym (with sth czymś) a name beginning with C imię zaczynające się na literę „c” beginning from next Monday poczynając od przyszłego poniedziałku the week beginning September 24th tydzień zaczynający się 24 września your problems have only just begun! to dopiero początek twoich problemów! to begin well/badly zacząć się dobrze/źle it all began when... wszystko zaczęło się wtedy, kiedy... after/before the match began po rozpoczęciu się/przed rozpoczęciem się meczu 3. (have its starting point) [river] mieć źródła [road] zacz|ąć, -ynać się ? begin on: begin on [sth] zab|rać, -ierać się do (czegoś) [cake, project] wziąć się za (coś), brać się za (coś) [garden, project]

beginner
n początkując|y m, -a f ‘Spanish for beginners’ „hiszpański dla początkujących” beginners’ class kurs dla początkujących ‘beginners please’ Theat „przygotować się do wyjścia na scenę” beginner’s luck! głupim szczęście sprzyja! infml

beginning
n (start) początek m at the beginning na początku (of sth czegoś) in the beginning początkowo since the beginning of March od początku marca from beginning to end od początku do końca to go back to the beginning powrócić do początku to make a good beginning zrobić dobry początek since the beginning of time od początku świata, od samego początku to begin at the beginning zacząć od początku in the Beginning was the Word na początku było słowo the beginning of the end (for sb/sth) początek końca (kogoś/czegoś) beginnings npl (origins) początki m pl the theory has its beginnings in the 19th century początki tej teorii sięgają XIX wieku to grow from small beginnings [company] zaczynać skromnie

begone
excl arch precz! begone foul fiend! zgiń, przepadnij, maro nieczysta!

begonia
n begonia f

begot
pt ? beget

begotten
pp ? beget

begrimed
adj (with dirt, mud) umazany, upaprany (with soot) usmolony

begrudge
vt 1. (give unwillingly) po|żałować [money, time] she begrudged paying so much szkoda jej było płacić tak dużo they begrudged every day they had to spend there szkoda im było or żałowali każdego spędzonego tam dnia 2. (envy) to begrudge sb sth po|zazdrościć komuś czegoś

begrudgingly
adv [agree, lend] bardzo niechętnie

beguile
vt 1. (entice, trick) omami|ć, -ać, zw|ieść, -odzić (with sth czymś) to be beguiled by sth dać się zwieść czemuś he was beguiled into signing the contract tak go omamiono or skołowano, że podpisał umowę infml 2. (charm) urze|c, -kać, oczarow|ać, -ywać (with sth czymś) 3. (pass pleasantly) to beguile the time miło spędzać czas they beguiled the long hours of the journey by telling jokes skracali sobie długie godziny podróży opowiadając dowcipy

beguiling
adj [smile, voice] urzekający, zniewalający [prospects] nęcący

begum
n begam f (tytuł przysługujący dobrze urodzonej kobiecie muzułmańskiej)

begun
pp ? begin

behalf
on behalf of sb, on sb’s behalf GB, in behalf of sb, in sb’s behalf US prep phr 1. (as representative of) [act, speak, phone] w imieniu kogoś I can only speak on my own behalf mogę się jedynie wypowiadać we własnym imieniu 2. (in the interest of) [campaign, collect money] na rzecz kogoś a collection on behalf of the victims zbiórka na rzecz ofiar 3. (because of sb) z powodu kogoś don’t go to any trouble on my behalf nie rób sobie kłopotu z mego powodu

behave
vi 1. (act) zachow|ać, -ywać się (towards sb wobec kogoś, w stosunku do kogoś) (in given circumstances) post|ąpić, -ępować he behaved quite disgracefully zachował się or postąpił skandalicznie he has no idea how to behave nie potrafi się zachować he’s behaving like an idiot postępuje or zachowuje się jak idiota she behaved in a suspicious manner zachowywała się podejrzanie you didn’t have to behave like that! nie musiałeś się tak zachowywać! what a way to behave! cóż to za zachowanie! he behaved badly towards her źle się zachował wobec niej, źle ją potraktował 2. (be good) [child] zachowywać się, sprawować się, być grzecznym will you behave! bądź grzeczny! their children know how to behave ich dzieci są dobrze wychowane let’s hope the weather behaves miejmy nadzieję, że pogoda nie sprawi zawodu 3. (function) [machine, device, system] działać, sprawować się [substance] zachowywać się vr to behave oneself [person] dobrze się zachowywać or sprawować behave yourself! zachowuj się jak należy! is the computer behaving itself? hum czy komputer dobrze się sprawuje?

behavior
GB zob. behaviour

behavioral
GB zob. behavioural

behaviorism
GB zob. behaviourism

behaviorist
GB zob. behaviourist

behaviour
US n 1. (of person, group, animal) zachowanie n (towards sb wobec kogoś, w stosunku do kogoś) (in given circumstances) postępowanie n antisocial/model behaviour zachowanie aspołeczne/wzorowe for good/bad behaviour za dobre/złe sprawowanie his behaviour towards his wife was disgraceful zachował się skandalicznie w stosunku do żony 2. (of substance, chemical) zachowanie n (of device, machine) działanie n, funkcjonowanie n to be on one’s best behaviour zachowywać się nienagannie or wzorowo I want you on your best behaviour masz się dobrze zachowywać

behaviour therapy
n terapia f behawioralna

behavioural
US adj behavioural change/disorder/theory zmiana/zaburzenia/teoria zachowania

behavioural science
n nauka f o zachowaniu

behaviourism
US n behawioryzm m

behaviourist
US n behawiorysta m adj behawiorystyczny

behead
vt uci|ąć, -nać (komuś/czemuś) głowę (as punishment) ści|ąć, -nać (komuś) głowę, ściąć (kogoś)

beheld
pt, pp ? behold

behemoth
n Bible Behemot m fig (building, organization, town) moloch m, kolos m (person) olbrzym m, kolos m

behest
n fml at the behest of sb, at sb’s behest na życzenie kogoś (stronger) na żądanie kogoś, na rozkaz kogoś

behind
n infml siedzenie n, pupa f infml adv 1. (to the rear, following) [follow] z tyłu [trail] w tyle [glance] do tyłu, w tył to be far behind być daleko w tyle or z tyłu I was attacked from behind zaatakowano mnie od tyłu keep an eye on the car behind obserwuj samochód za nami 2. (in race, competition) w tyle England were two goals behind Anglia przegrywała dwiema bramkami they came from behind to win 3-2 odrobili straty i wygrali 3:2 the Republicans are behind in the polls republikanie zajmują niską pozycję w sondażach 3. (in arrears) to be behind with sth zalegać z czymś [payments] mieć zaległości w czymś [work] we’re six months behind with the rent zalegamy z czynszem za sześć miesięcy to be behind in one’s research opóźniać się z badaniami 4. (in time) New York is five hours behind w Nowym Jorku jest pięć godzin wcześniej prep 1. (at rear of, at other side of) za (kimś/czymś) behind Adam/our car za Adamem/naszym samochodem the mountains behind the town góry za miastem behind the desk/the counter za biurkiem/ladą to work behind the bar być barmanem/barmanką he crossed the line ten seconds behind the winner przekroczył linię mety w dziesięć sekund za zwycięzcą she ran out from behind a tree wybiegła zza drzewa behind sb’s back za plecami kogoś also fig 2. (less advanced than) za (kimś/czymś) she’s well behind the rest of the class jest daleko w tyle za resztą klasy we’re ten years behind the Japanese in microelectronics w mikroelektronice jesteśmy dziesięć lat w tyle w stosunku do Japończyków 3. (responsible for) to be behind sth stać za czymś I know who’s behind all this wiem, kto za tym wszystkim stoi 4. (hidden) to be behind sth kryć się za czymś the reality behind the façade rzeczywistość ukryta za fasadą the real story behind the news prawdziwe fakty, których nie ujawniono 5. (motivating) the motives behind your decision motywy twojej decyzji who is behind this proposal? kto wystąpił z tą propozycją? what’s behind this sudden change of plan? co się kryje za tą nagłą zmianą planu? the idea behind it is to mobilize the community chodzi o to, żeby zmobilizować społeczeństwo 6. (in support of) za (kimś/czymś) to be (solidly) behind sb stać za kimś (murem) I’m behind you all the way popieram cię w całej rozciągłości 7. (in past) za (sobą) he has three years’ experience behind him ma za sobą trzyletnie doświadczenie all that is behind me now mam to już wszystko za sobą I’ve put all that behind me now zostawiłem już to wszystko za sobą ? schedule, time

behind-the-scenes
adj zakulisowy adv potajemnie, bez rozgłosu

behindhand
adv 1. (in arrears) to be behindhand with sth być opóźnionym z czymś, mieć zaległości w czymś [work] zalegać z czymś [rent] 2. (slow, reluctant) he’s always a bit behindhand in paying his share zawsze z ociąganiem płaci swoją część

behold
vt (pt, pp beheld) liter or hum (see) ujrzeć, spostrzec (look at) oglądać it’s an incredible sight to behold to niesamowity widok he was a joy to behold przyjemnie było na niego patrzeć behold the handmaid of the Lord Relig oto ja służebnica Pańska ? lo

beholden
adj fml to be beholden to sb mieć dług wdzięczności or zobowiązania wobec kogoś to be beholden to sb for sth zawdzięczać coś komuś

beholder
n obserwator m, -ka f beauty is in the eye of the beholder nie to ładne, co ładne, ale co się komu podoba

behoove
v impers US = behove

behove
v impers GB fml it behoves you to do it (be proper) wypadałoby or dobrze byłoby, żebyś to zrobił (be advantageous) w twoim własnym interesie leży, żeby to zrobić or zrobienie tego it ill behoves you to speak so rudely to your parents nie uchodzi zwracać się tak niegrzecznie do rodziców liter

beige
n beż m, (kolor m) beżowy m adj beżowy

being
n 1. (entity) istota f, stworzenie n 2. (soul) jestestwo n liter with my whole being całą duszą, całym swoim jestestwem liter 3. (existence) istnienie n, byt m in being istniejący to bring sth into being powołać coś do życia [organization, party] wprowadzić coś w życie [rule] to come into being [university, union] powstać [law, rule] wejść w życie

bejabbers
n infml to scare the bejabbers out of sb napędzić komuś pietra or stracha infml excl Jezu! infml

bejesus
n vinfml ? bejabbers

bejeweled
GB zob. bejewelled

bejewelled
US adj [person] obwieszony biżuterią [hand] upierścieniony [dress] naszywany drogimi kamieniami [object] wysadzany drogimi kamieniami

belabor
GB zob. belabour

belabour
US vt 1. (beat hard) okładać (with sth czymś) 2. (attack verbally) za|atakować ostro he was belaboured with insults obrzucono go obelgami 3. (explain more than necessary) roztrząsać, wałkować [point, issue]

belated
adj [apology, conclusion, greetings] spóźniony [arrival, response] opóźniony

belatedly
adv poniewczasie

belay
n (in climbing) autoasekuracja f vt 1. Naut ob|łożyć, -kładać [rope] 2. (in climbing) zabezpiecz|yć, -ać [line] asekurować [climber] vi (in climbing) asekurować

belaying pin
n Naut pachołek m

belch
n beknięcie n infml he gave a loud belch głośno mu się odbiło głośno beknął infml vt = belch out vi 1. [person] bek|nąć, -ać infml he belched noisily głośno mu się odbiło głośno beknął infml 2. [flames, smoke] buch|nąć, -ać flames belched from the window z okna buchnęły płomienie ? belch out: ¶ belch out [flames, smoke] buch|ąć, -ać ¶ belch out [sth], belch [sth] out wyrzuc|ić, -ać (z siebie), buch|nąć, -ać (czymś) [smoke, flames]

beleaguered
adj 1. [city, troops] oblegany, oblężony 2. fig (suffering difficulties) nękany kłopotami (criticized) pod obstrzałem fig

belfry
n dzwonnica f to have bats in the belfry infml mieć nierówno pod sufitem infml

belie
vt (prp belying pt, pp belied) 1. (show to be false) zada|ć, -wać kłam (czemuś) [assurances, rumours, testimony] zaprzecz|yć, -ać, przeczyć (czemuś) [facts, predictions, promises] zaw|ieść, -odzić [hopes] 2. (disguise) skry|ć, -wać [true feelings, emotion] da|ć, -wać mylne wyobrażenie o (czymś) [reality]

belief
n 1. (conviction, opinion) przekonanie n (about sth dotyczące czegoś) political/religious beliefs przekonania polityczne/religijne to go against sb’s beliefs być niezgodnym z przekonaniami kogoś, być wbrew przekonaniom kogoś in the belief that... w przekonaniu, że... it is my belief that... jestem przekonany, że... to the best of my belief o ile mi wiadomo contrary to popular belief wbrew powszechnej opinii 2. (credence) to be beyond or past belief przechodzić wszelkie wyobrażenia to be wealthy/stupid beyond belief być niewyobrażalnie bogatym/głupim 3. (confidence, trust) wiara f (in sb/sth w kogoś/coś) zaufanie n (in sb/sth do kogoś/czegoś) her belief in democracy/justice jej wiara w demokrację/sprawiedliwość I have no belief in new medicines nie mam zaufania do nowych leków belief in oneself wiara w (samego) siebie 4. Relig (faith) wiara f (religious system) wyznanie n, religia f his belief in God jego wiara w Boga pagan/Christian beliefs wierzenia pogańskie/chrześcijańskie

believable
adj [evidence, explanation] wiarygodny, wiarogodny [character in drama] realistycznie przedstawiony with barely believable courage z niewiarygodną or nieprawdopodobną odwagą

believe
vt 1. (have confidence in sb) u|wierzyć (komuś) I have every reason to believe him nie mam powodu mu nie wierzyć if he is to be believed jeśli mu wierzyć, jeśli dać mu wiarę I’ll believe you, thousands wouldn’t niech ci będzie, choć trudno w to uwierzyć 2. (accept as true) u|wierzyć (czemuś) [promises, rumours, words] da|ć, -wać wiarę (czemuś) [facts, statement, story] I don’t believe a word she says nie wierzę ani jednemu jej słowu I don’t believe a word of it nie wierzę ani jednemu słowu I don’t believe she’s capable of that nie wierzę, żeby była do tego zdolna I’d never have believed that of her nigdy bym się po niej tego nie spodziewał believe (you) me! uwierz mi!, możesz mi wierzyć! believe it or not wierz(cie) lub nie would you believe it! możesz sobie wyobrazić? don’t you believe it! nie daj się nabrać! infml I can well believe it wcale mnie to nie dziwi I’ll believe it when I see it nie uwierzę, dopóki nie zobaczę na własne oczy it has to be seen to be believed to trzeba zobaczyć na własne oczy (żeby uwierzyć) I could hardly believe my ears/eyes nie wierzyłem własnym uszom/oczom I can’t believe my luck! nie wierzę własnemu szczęściu! 3. (think) sądzić, uważać I believe (that) she is right, I believe her to be right sądzę or uważam, że ma rację I believe so/not sądzę or uważam, że tak/nie Mr Smith, I believe? czy pan Smith? it is believed that... sądzi się or uważa się, że... to believe sth to be true/false uznać coś za prawdę/fałsz he is believed to be dead jest uznany za zmarłego she is believed to be a spy uważa się ją za szpiega to have reason to believe that... mieć powody sądzić, że... to let sb believe (that)... pozwolić komuś sądzić, że... to give sb to believe (that)... dać komuś do zrozumienia, że... vi 1. (have confidence) to believe in sth wierzyć w coś to believe in sb pokładać wiarę w kimś, wierzyć w kogoś to fight for what one believes in bronić własnych przekonań you have to believe in what you do musisz mieć przekonanie do tego, co robisz 2. (consider good) to believe in sth być zwolennikiem czegoś I believe in being firm with children jestem zwolennikiem trzymania dzieci krótko 3. Relig wierzyć to believe in God/reincarnation wierzyć w Boga/reinkarnację do you believe? czy jesteś wierzący? vr to believe oneself to be clever uważać się za sprytnego seeing is believing zobaczyć znaczy uwierzyć

believer
n 1. Relig wierząc|y m, -a f she’s not a believer in ghosts/miracles ona nie wierzy w duchy/cuda 2. believer in sth zwolenni|k m, -czka f czegoś she’s a great believer in co-ed schools ona jest gorącą zwolenniczką szkół koedukacyjnych I’m a great believer in being frank with people zdecydowanie uważam, że z ludźmi należy być szczerym

belittle
vt umniejsz|yć, -ać, z|deprecjonować [achievement, effort] z|lekceważyć [person]

belittling
adj [comment] lekceważący

bell
1. n 1. (in church) dzwon m (on sheep, goat, bicycle) dzwonek m (on cat, toy) dzwoneczek m (for servant) dzwonek m to ring the bells (in church) bić w dzwony 2. (buzzer) dzwonek m door bell dzwonek u drzwi to ring the bell zadzwonić (do drzwi) I didn’t hear the bell nie słyszałem dzwonka the bell for the end of school went at 3 dzwonek na koniec lekcji zabrzmiał o trzeciej 3. (warning device) dzwonek m 4. GB infml (phone call) to give sb a bell zadzwonić do kogoś 5. Bot dzwonek m 6. Naut szklanka f to ring eight bells wybić osiem szklanek 7. Mus (instrument) dzwon m, dzwonek m (part of wind instrument) czara f głosowa tubular bells dzwony rurowe 8. (in boxing) gong m vt przywiąz|ać, -ywać (czemuś) dzwonek [goat, sheep] that name/number rings a bell to nazwisko wydaje mi się znajome/ten numer wydaje mi się znajomy does that ring any bells with you? czy to ci coś przypomina?, czy to ci się z czymś kojarzy? with bell, book and candle uciekając się do wszelkich możliwych sposobów to be as sound as a bell być zdrowym jak ryba or rydz to be saved by the bell wyratować się (z opresji) w ostatniej chwili to do sth with bells on zrobić coś z największą przyjemnością to bell the cat podjąć się ryzykownego zadania 2. n Hunt (of stag) ryk m (of hound) jazgot m

bell buoy
n pława f dzwonowa

bell captain
n US portier m hotelowy (sprawujący pieczę nad boyami)

bell glass
n szklany klosz m or dzwon m

bell heather
n wrzosiec m szary

bell jar
n = bell glass

bell pepper
n US papryka f o wydłużonych strąkach

bell rope
n (in church) sznur m dzwonu (in house) sznur m dzwonka

bell tent
n namiot m stożkowaty

bell tower
n wieża f dzwonnicza (in church) dzwonnica f

bell-bottomed
adj z szerokimi or dzwonowatymi nogawkami

bell-bottoms
npl (spodnie) dzwony plt infml

bell-pull
n (handle) rączka f dzwonka (rope) sznur m dzwonka

bell-push
n guzik m or przycisk m dzwonka

bell-ringer
n (in church) dzwonnik m (in orchestra) muzyk m grający na dzwonkach

bell-ringing
n gra f na dzwonach (zwłaszcza kurantowych)

bell-shaped
adj dzwonowaty, dzwonkowaty

belladonna
n 1. Bot (pokrzyk m) wilcza jagoda f, belladona f 2. Med (atropine) atropina f (hyoscyamine) hioscyjamina f

bellboy
n US boy m hotelowy

belle
n piękność f the belle of the ball królowa f balu

bellflower
n dzwonek m, kampanula f

bellfounder
n ludwisarz m

bellhop
n US = bellboy

bellicose
adj fml buńczuczny, wojowniczy

bellicosity
n fml buńczuczność f, wojowniczość f

belligerence
n wojowniczość f, agresywność f

belligerency
n stan m wojny

belligerent
n strona f wojująca adj 1. (aggressive) wojowniczy, agresywny 2. (at war) (będący) w stanie wojny, walczący

bellow
n (of bull) ryk m (of person) ryk m, wrzask m to give or let out a bellow of rage ryknąć ze wściekłości vt = bellow out vi [bull] za|ryczeć, ryknąć [person] za|grzmieć (in pain) za|wyć to bellow at sb wrzasnąć na kogoś ? bellow out: bellow out [sth], bellow [sth] out wrzeszczeć, wywrzas|nąć, -kiwać [orders] ryczeć [song]

bellows
npl 1. (for blowing air) miech m, miechy m pl 2. Phot mieszek m

bellwether
n (baran m) przewodnik m stada fig prowodyr m

belly
n 1. infml (stomach) żołądek m (paunch) wydatny brzuch m brzuszek m infml on a full belly przy pełnym żołądku, na pełny żołądek 2. (abdomen) brzuch m to lie on one’s belly leżeć na brzuchu 3. (curved part) (of plane) brzuch m (of violin, cello) płyta f rezonansowa (of vase, muscle) brzusiec m (of sail) wybrzuszenie n 4. (internal cavity) (of ship) wnętrzności plt fig 5. belly of pork boczek m 6. arch (womb) łono n (entrails) trzewia plt ? belly out: ¶ belly out [sail] wyd|ąć, -ymać się ¶ belly [sth] out [wind] wyd|ąć, -ymać [sails] ? belly up to: US infml belly up to [sb/sth] (belly foremost) zbliż|yć, -ać się do (kogoś/czegoś), pod|ejść, -chodzić do (kogoś/czegoś) (on the belly) podpełz|nąć, -ać do (kogoś/czegoś) to go belly up infml [fish] pływać brzuchem do góry [business] splajtować, paść infml

belly dance
n taniec m brzucha

belly dancer
n tancerka f wykonująca taniec brzucha

belly flop
n infml uderzenie m brzuchem o powierzchnię wody (przy skoku do wody)

belly landing
n Aviat lądowanie n ze schowanym podwoziem to make a belly landing wylądować ze schowanym podwoziem

belly laugh
n gromki śmiech m to let out a belly laugh wybuchnąć gromkim śmiechem

belly tank
n Aviat zbiornik m podkadłubowy

bellyache
n 1. infml ból m brzucha or żołądka 2. vinfml fig biadolenie n infml vi (prp -aching) infml labiedzić biadolić, psioczyć infml (about sth na coś)

bellyaching
n infml labiedzenie n biadolenie n infml stop your bellyaching! przestań biadolić or labiedzić!

bellyband
n popręg m, podbrzusznik m

bellybutton
n infml pępek m

bellyful
n infml nadmiar m to have a bellyful of sth mieć czegoś po dziurki w nosie

belong
vi 1. (be the property of) to belong to sb należeć do kogoś, być własnością kogoś who does this book belong to? do kogo należy ta książka?, czyja to książka? don’t take what doesn’t belong to you nie bierz tego, co do ciebie nie należy or co nie jest twoje 2. (be member of) to belong to sth należeć do czegoś, być członkiem czegoś [family, party, club, library] 3. (have its proper place) mieć swoje miejsce where does this plate belong? gdzie powinien stać ten talerz? that jug belongs in the cupboard/with the others miejsce tego dzbanka jest w kredensie/z pozostałymi put it back where it belongs odłóż or połóż to na miejsce 4. (be classified) to belong to sth należeć do czegoś, zaliczać się do czegoś it belongs to the reptile family należy or zalicza się do gromady gadów his plays belong in or to the romantic tradition jego sztuki należą or są zaliczane do tradycji romantycznej these figures belong under the heading of expenses te liczby należy zapisać pod wydatkami 5. (be suitable) books belong in every home książki powinny znaleźć się w każdym domu a man like him belongs on the stage dla kogoś takiego odpowiednim miejscem jest scena this matter doesn’t belong in or to our department to nie jest sprawa naszego działu you belong in or to the Dark Ages powinieneś żyć w średniowieczu, czułbyś się dobrze w średniowieczu 6. (fit in socially) zna|leźć, -jdować swoje miejsce you don’t belong here tu nie ma dla ciebie miejsca, to nie twoje miejsce I don’t feel I belong here czuję się tu obco to give the immigrants a sense of belonging dać imigrantom poczucie przynależności grupowej 7. Jur it belongs to the jury to answer the question... jest rzeczą ławy przysięgłych odpowiedzieć na pytanie...

belongings
npl rzeczy f pl, dobytek m personal belongings rzeczy osobiste

beloved
n liter or hum ukochan|y m, -a f lub|y m, -a f dat or hum adj ukochany a man beloved by all ulubieniec wszystkich a slogan beloved of or by politicians ulubiony slogan polityków

below
prep 1. (under) pod (czymś), poniżej (czegoś) the apartment below mine mieszkanie pode mną to reach below the knee/the waist sięgać poniżej kolan/talii below the surface pod powierzchnią below (the) ground pod ziemią one kilometre below the surface kilometr pod powierzchnią below sea level pod poziomem or poniżej poziomu morza his name was below mine on the list na liście jego nazwisko znalazło się pod moim in the field below the castle na polu u stóp or u podnóża zamku the sun has sunk below the horizon słońce skryło się za horyzontem 2. (less than: in quantity, degree) poniżej (czegoś) below the average/ten percent poniżej przeciętnej/dziesięciu procent below the age of 12 poniżej dwunastu lat 10 degrees below (freezing) dziesięć stopni poniżej zera children of seven and below dzieci do lat siedmiu sales were well below target obroty były znacznie niższe od planowanych if you earn below Ł8,000 a year jeśli zarabiasz poniżej 8 000 funtów rocznie your behaviour was (well) below the standard expected of a manager twoje zachowanie (zupełnie) nie licowało z tym, czego się oczekuje od zwierzchnika 3. (inferior in rank to) all employees below executive level wszyscy pracownicy poniżej szczebla kierowniczego those below the rank of Major wszyscy w stopniu niższym od majora a lieutenant is below a captain porucznik to stopień niższy od kapitana the teams below them in the table drużyny zajmujące w tabeli pozycję niższą od nich 4. (south of) na południe od (czegoś) below Liverpool/London na południe od Liverpoolu/Londynu 5. (downstream from) poniżej (czegoś) 6. (unworthy of) ? beneath I, 3 adv 1. (lower down) niżej 100 metres below sto metrów niżej the village/river below wioska/rzeka leżąca niżej or w dole the people/cars (down) below ludzie/samochody na dole the apartment below mieszkanie piętro niżej seen from below widziane z dołu the miners working below górnicy pracujący pod ziemią 2. (later on page, in book) niżej, dalej see below patrz poniżej information below informacje poniżej 3. (not in heaven) here below (on earth) na ziemi liter or dat down below (in hell) w piekle liter 4. Naut [be] pod pokładem [go] pod pokład

below stairs
adv w pomieszczeniach dla służby she found life below stairs hard ciężko jej było jako służącej

below-the-line advertising
n reklama f pozamedialna

belt
n 1. Fashn pasek m (soldier’s) pas m to do up or fasten a belt zapiąć pas or pasek to undo a belt rozpiąć pas or pasek to loosen a belt rozluźnić pas or pasek he had a knife at or in his belt nosił nóż przy pasie or u pasa 2. (also safety or seat belt) pas m bezpieczeństwa 3. (area) pas m, strefa f a belt of greenery pas zieleni a belt of industry strefa przemysłowa a belt of poverty around the inner city dzielnice nędzy wokół śródmieścia earthquake belt strefa sejsmiczna mountain belt pasmo górskie 4. Meteorol strefa f, obszar m a belt of rain/low pressure strefa or obszar opadów/niskiego ciśnienia 5. Tech taśma f 6. (in boxing, judo) pas m he is a black belt on ma czarny pas the world heavyweight belt mistrz świata wagi ciężkiej 7. infml (blow) cios m fanga f infml to give sb a belt dać komuś fangę I gave the ball a good belt rąbnąłem mocno piłkę infml vt 1. infml (hit) wy|łoić or z|łoić skórę (komuś) infml [person] wal|nąć, -ić infml [ball] he belted him in the gut/across the face walnął go w brzuch/w twarz 2. Hist pasować (na rycerza) 3. (fasten with belt) to belt sth to sth przymocować or przytroczyć pasem coś do czegoś 4. US infml = belt down vi infml (go fast) po|pędzić infml he belted home popędził or pognał do domu a motorcyclist was belting along or down the lane motocyklista pędził drogą belted pp adj [coat] z paskiem ? belt down infml: belt down [sth], belt [sth] down US wy|żłopać infml ? belt off infml popędzić infml ? belt out: belt out [sth], belt [sth] out [person] za|śpiewać (coś) na całe gardło the radio was belting out the latest hit radio grało na cały regulator najnowszy przebój ? belt up 1. GB infml (shut up) zamilknąć zamknąć się infml belt up! zamknij się! 2. Aut zapi|ąć, -nać pasy zapi|ąć, -nać się infml to have a belt and braces approach infml zabezpieczyć się ze wszystkich stron to hit sb below the belt zadać komuś cios poniżej pasa this remark was a bit below the belt ta uwaga była trochę poniżej pasa to tighten one’s belt zacisnąć pasa he’s got a couple of beers under his belt zaliczył już dwa piwa infml she has fifteen years’ experience/three tournaments under her belt ma na swoim koncie piętnastoletnie doświadczenie/trzy turnieje

belt drive
n Tech napęd m pasowy

belt line
n US Transp linia f okrężna

belt pulley
n Tech koło n pasowe

belt-tightening
n zaciskanie n pasa

belting
n 1. (leather) skóra f na pasy napędowe 2. (beating) lanie n manto n infml to give sb a (good) belting (porządnie) złoić or wyłoić komuś skórę

beltway
n US Transp obwodnica f

belvedere
n belweder m

belying
prp ? belie

bemoan
vt fml opłakiwać [loss] lamentować nad (czymś) [fate]

bemuse
vt s|peszyć, z|deprymować

bemused
adj speszony, zdeprymowany

ben
n Scot góra f Ben Nevis najwyższy szczyt W. Brytanii

bench
n 1. (for sitting) ławka f to sit on a bench siedzieć na ławce to be on the (substitute’s) bench Sport być or siedzieć na ławce rezerwowych 2. GB Pol ława f (poselska) on the government/opposition benches w ławach partii rządzącej/opozycji 3. (also work bench) (in workshop) warsztat m (in factory) stół m montażowy (in laboratory) stół m (laboratoryjny) to work at a bench pracować przy warsztacie/stole 4. Jur the bench, the Bench (as profession) sędziowie m pl (in one case) sąd m, skład m or komplet m sędziowski bench and bar sędziowie i palestra to be or sit on the bench być sędzią to be raised to the bench zostać mianowanym sędzią to serve on the bench sprawować urząd sędziowski to be on the bench for a case być sędzią w jakiejś sprawie, należeć do składu sędziowskiego w jakiejś sprawie to thank the bench podziękować (wysokiemu) sądowi to approach the bench zbliżyć się do stołu sędziowskiego

bench lathe
n tokarka f stołowa

bench press
n Sport wyciskanie n leżąc

bench seat
n Aut siedzenie n na całą szerokość pojazdu

bench test
n próba f laboratoryjna (of motor engine) próba f hamowania

bench warmer
n US Sport infml zawodnik m rezerwowy, zawodniczka f rezerwowa

bench warrant
n nakaz m aresztowania (wydany przez sędziego)

bencher
n Jur GB 1. (magistrate) sędzia m 2. (of Inn of Court) senior m (w korporacji adwokackiej)

benchmark
n 1. (in surveying) reper m fig wzorzec m, punkt m odniesienia 2. Fin (price) cena f referencyjna or odniesienia 3. Comput test m sprawności modif (model) wzorcowy vt (test) prze|testować przeprowadz|ić, -ać test porównawczy (czegoś) (against sth z czymś)

benchmarking
n Mgmt analiza f porównawcza (dotycząca selekcji kadr, szkoleń i wynagrodzeń)

bend
1. _ n 1. (in road) zakręt m (in river) zakręt m, zakole n (in pipe) wygięcie n (of elbow, knee) zgięcie n a sharp bend (of the road) ostry zakręt, wiraż at the bend of the road przy zakręcie (drogi) on the bend na zakręcie there’s a bend in the road droga skręca the taxi came around the bend taksówka wyjechała zza zakrętu an old town in a bend of the river stare miasto w zakolu rzeki 2. (action) (of body) skłon m (of knees) ugięcie n (of object) zgięcie n forward bends skłony w przód _ bends npl (+ v sg/pl) Med the bends choroba f kesonowa _ vt (pt, pp bent) 1. (force into a curve) zgi|ąć, -nać, ugi|ąć, -nać [arm, leg, knee] schyl|ić, -ać, pochyl|ić, -ać [head, body] giąć, zgi|ąć, -nać, wygi|ąć, -nać [pipe, wire] załam|ać, -ywać [light, ray] to bend one’s arm zgiąć ramię or rękę to be bent over sth [person] być pochylonym nad czymś his head was bent over the book pochylał się nad książką to go down on bended knee przyklęknąć 2. (distort) nagi|ąć, -nać [truth, facts] to bend the rules nagiąć przepisy 3. fml (direct) to bend one’s attention/efforts/thoughts to sth skierować uwagę/wysiłki/myśli na coś to bend one’s mind to one’s work skoncentrować się na pracy she bent her steps towards the cottage skierowała kroki w stronę domu _ vi (pt, pp bent) 1. (become curved) [road, path, river] (once) zakręc|ić, -ać, skręc|ić, -ać (several times) wić się [bar, branch, nail] wygi|ąć, -nać się, zgi|ąć, -nać się [mudguard] wygi|ąć, -nać się (under heavy weight) ugi|ąć, -nać się to bend to the right/left [road] skręcać or zakręcać w prawo/lewo my arm won’t bend nie mogę zgiąć ręki 2. (stoop) [person] pochyl|ić, -ać się, schyl|ić, -ać się [plant] pochyl|ić, -ać się to bend forward pochylić się do przodu to bend backwards odchylić się do tyłu to bend towards sb nachylić się do kogoś to bend low pochylić or schylić się nisko to bend double zgiąć się w pół or we dwoje to bend double with pain zwijać się z bólu 3. (change opinion) ugi|ąć, -nać się to bend to sb’s will poddać się woli kogoś to bend to sb ugiąć się przed kimś ? bend back: ¶ bend back [person] odchyl|ić, -ać się, przegi|ąć, -nać się to bend back on itself [road, river] zawracać ¶ bend back [sth], bend [sth] back (to original position) prostować, wyprostow|ać, -ywać [nail, wire] (away from natural position) odgi|ąć, -nać, wygi|ąć, -nać [nail, wire] to bend one’s fingers back wyginać or odginać palce do tyłu to bend sth back into shape wyprostować coś ? bend down: ¶ bend down [person] pochyl|ić, -ać się, schyl|ić, -ać się ¶ bend down [sth], bend [sth] down nagi|ąć, -nać, przygi|ąć, -nać [branch] zagi|ąć, -nać [corners of pages] ? bend over: ¶ bend over [person] nachyl|ić, -ać się, pochyl|ić, -ać się ¶ bend over [sth], bend [sth] over zagi|ąć, -nać _ round GB or around US the bend infml niespełna rozumu to go (a)round the bend tracić rozum to drive sb (a)round the bend doprowadzać kogoś do szału to bend over backwards for sb wysilać się dla kogoś to bend over backwards to do sth stawać na głowie or wychodzić ze skóry or dwoić się i troić, żeby coś zrobić 2. n Naut węzeł m 3. n Herald pasek m

bend sinister
n Herald skośnica f w prawą

bender
n infml (drinking bout) to go on a bender pójść w tango infml

bendy
adj 1. [road] kręty 2. [toy] giętki

beneath
_ prep 1. (under) pod (czymś), poniżej (czegoś) beneath the table/the surface pod stołem/powierzchnią beneath the statue/the hill u stóp pomnika/wzgórza the ground gave way beneath his feet ziemia usunęła się mu pod stopami to feel sand beneath one’s feet czuć piasek pod stopami to buckle beneath the weight of sth ugiąć or wygiąć się pod ciężarem czegoś the city lay spread out beneath us u naszych stóp rozciągało się miasto he hid his disappointment beneath a polite smile ukrył rozczarowanie pod maską uśmiechu beneath the calm exterior pod maską spokoju beneath the festive mood there is an underlying apprehension mimo świątecznego nastroju daje się odczuć pewien niepokój 2. (unworthy of) to be beneath sb być niegodnym kogoś it’s beneath you to make such nasty comments takie wredne komentarze są ciebie niegodne she took a job far beneath her przyjęła pracę znacznie poniżej swych kwalifikacji you’re beneath contempt jesteś godzien najwyższej pogardy 3. (inferior to) those beneath him ci, którzy stoją niżej od niego she married beneath her popełniła mezalians _ adv poniżej, niżej, w dole, na dole the apartment beneath mieszkanie piętro niżej the river/valley beneath rzeka/dolina w dole

benediction
n 1. (blessing) błogosławieństwo n also fig in benediction na znak błogosławieństwa 2. (grace) modlitwa f dziękczynna (odmawiana przed posiłkiem) to say a benediction odmówić modlitwę 3. (Catholic ceremony) adoracja f Najświętszego Sakramentu

benefaction
n fml (generosity) szczodrobliwość f (good deed) dobrodziejstwo n (donation) szczodrobliwy dar m

benefactor
n dobroczyńca m (donor) ofiarodawca m

benefactress
n dobrodziejka f (donor) ofiarodawczyni f

benefice
n beneficjum n

beneficence
n 1. (kindness) wspaniałomyślność f 2. (charitable help) wspaniałomyślny gest m

beneficent
adj [patron, assistance, ruler] wspaniałomyślny, wielkoduszny [system] ludzki [concern] życzliwy [work] dobroczynny

beneficial
adj 1. (advantageous) [change, effect, influence] zbawienny, dobroczynny [treatment] skuteczny to be beneficial to sb/sth być korzystnym dla kogoś/czegoś to be beneficial for sb/sth korzystnie wpływać na kogoś/coś 2. Jur [owner] pobierający pożytki [interest, use] wynikający z prawa użytkowania

beneficially
adv [influence] korzystnie beneficially for sb z korzyścią dla kogoś

beneficiary
n 1. Jur beneficjent m to be the sole beneficiary of a will być jedynym spadkobiercą na mocy testamentu 2. (recipient) osoba f odnosząca korzyść 3. Relig beneficja(n)t m

benefit
_ n 1. (helpful effect) korzyść f dobroczynny skutek m (from sth czegoś) to be of benefit to sb/sth być korzystnym dla kogoś/czegoś [patient, environment, industry] to feel the benefit of sth odczuwać dobroczynne skutki czegoś [change, holiday, treatment] to give sb the benefit of one’s experience/knowledge podzielić się z kimś doświadczeniem/wiedzą to give sb the benefit of one’s advice udzielić komuś rady 2. Sociol, Admin zasiłek m to be on benefit(s) być na zasiłku to live off benefit(s) żyć z zasiłku 3. (advantage) korzyść f, pożytek m the benefits of modern technology korzyści płynące z nowoczesnej techniki to have health benefits mieć właściwości lecznicze to have the benefit of a good education mieć gruntowne wykształcenie with the benefit of word-processors/government grants dzięki edytorom tekstów/dotacjom rządowym to be to sb’s benefit być korzystnym dla kogoś, działać na korzyść kogoś to reap the benefits of sth czerpać korzyści or odnosić korzyść z czegoś 4. (good) dobro n, korzyść f it’s for your own benefit to dla twego własnego dobra for the benefit of the newcomers z myślą o nowo przybyłych he’s just crying for your benefit płacze tylko po to, żebyś zwrócił na niego uwagę 5. (perk) dodatkowe świadczenie n (financial) dodatek m (do pensji) salary Ł20,000 plus benefits wynagrodzenie roczne w wysokości 20 000 funtów plus dodatki benefits in kind świadczenia w naturze tax-free benefits świadczenia nie podlegające opodatkowaniu 6. Jur the benefit of the doubt przywilej m wątpliwości (zasada, zgodnie z którą wątpliwości przemawiają na korzyść oskarżonego) to give sb the benefit of the doubt fig uwierzyć komuś na słowo (mimo wątpliwości) _ modif [concert, gig, match] dobroczynny, charytatywny [system] socjalny _ vt (prp, pt, pp -t-, -tt-) przyn|ieść, -osić korzyść (komuś/czemuś) [person, group] korzystnie po|działać na (coś) [economy, health] how can we benefit those who have no money? jak możemy pomóc tym, którzy nie mają pieniędzy? _ vi (prp, pt, pp -t-, -tt-) s|korzystać (from sth z czegoś) to benefit by sth skorzystać na czymś I will benefit the most ja najbardziej skorzystam, ja odniosę największą korzyść how will I benefit? co ja z tego będę miał?

benefit association
n US towarzystwo n wzajemnej pomocy

benefit club
n = benefit association

benefit payment
n zasiłek m, świadczenie n

benefit tourist
n GB osoba nielegalnie pobierająca zasiłek w kilku miejscowościach

benefits package
n Mgmt pakiet m świadczeń socjalnych

benevolence
n 1. (kindness) życzliwość f, dobrotliwość f 2. (generosity) hojność f, szczodrość f, szczodrobliwość f 3. (gift) hojny dar m (kind deed) szlachetny uczynek m, dobrodziejstwo n 4. Hist przymusowa pożyczka f (udzielana królowi w średniowieczu)

benevolent
adj 1. (kindly) [person, manner, smile] dobrotliwy [government] łaskawy (well-disposed) życzliwy (to or towards sb komuś, dla kogoś) benevolent dictatorship dyktatura oświecona 2. (charitable) [trust, fund, institution] dobroczynny

benevolently
adv życzliwie, dobrotliwie

benighted
adj liter [person, policy] nieoświecony liter [era, country, community] pogrążony w mrokach niewiedzy liter

benign
adj 1. (mild) [climate, expression, gesture] łagodny 2. (beneficial) [effect, influence] dobroczynny, korzystny 3. Med [tumour] łagodny

benison
n dat błogosławieństwo n also fig

benny
n infml drug addicts’ sl amfa f infml

bent
_ pt, pp ? bend _ n 1. (flair) dryg m, zdolności f pl (for sth do czegoś) (inclination) pociąg m, słabość f (for or towards sb/sth do kogoś/czegoś) to have a bent for mathematics mieć zdolności matematyczne, mieć dryg do matematyki to have a bent for blondes mieć pociąg or słabość do blondynek to be of a studious bent być z natury pracowitym 2. Bot = bent grass _ adj 1. [nail, wire] zgięty [bumper, pipe] wygięty [person] pochylony, przygarbiony 2. to be bent on sth być zdecydowanym na coś to be bent on doing sth zawziąć się, żeby coś zrobić 3. infml (corrupt) [salesman, accountant] nieuczciwy [politician, lawyer, official] skorumpowany 4. infml offensive (homosexual) he’s bent to pedał infml offensive _ to be bent out of shape US infml skręcać się ze złości infml to get bent out of shape wściec się

bent grass
n mietlica f

bentwood
adj [furniture] gięty

benumb
_ vt [anaesthetic, cold] s|powodować odrętwienie or zdrętwienie (czegoś) [fear, shock] s|paraliżować _ benumbed pp adj [limbs] zdrętwiały, bez czucia [senses] odrętwiały [brain] przyćmiony benumbed by fear sparaliżowany strachem benumbed with cold zdrętwiały z zimna

benzene
n benzen m

benzene ring
n pierścień m benzenowy

benzin(e)
n benzyna f (frakcja ropy naftowej wrząca w temperaturze 35o-80o)

benzoin
n 1. Chem benzoina f 2. Bot (resin) żywica f benzoesowa (tree) styrakowiec m benzoesowy

benzol(e)
n benzol m

bequeath
vt Jur zapis|ać, -ywać (w spadku) [property, land, sum of money] (to sb komuś) fig pozostawi|ć, -ać, przekaz|ać, -ywać [custom, legislation, concept] (to sb/sth komuś/czemuś) to bequeath sth to future generations przekazać or pozostawić coś przyszłym pokoleniom

bequest
n Jur zapis m (to sb na rzecz kogoś) to make a bequest zrobić zapis

berate
vt fml z|gromić [person] (for sth/for doing sth za coś/za zrobienie czegoś)

berberis
n berberys m

bereave
vt liter 1. (pt, pp bereaved) (by death) to bereave sb of sb [death, accident] zab|rać, -ierać komuś kogoś his premature death bereaved us of a loving father przedwczesna śmierć zabrała nam kochającego ojca many families were bereaved by the accident wypadek pogrążył w żałobie wiele rodzin 2. (pt, pp bereft) (deprive) pozbawi|ć, -ać (of sth czegoś)

bereaved
_ n the bereaved (+ v pl) rodzina f zmarłego pogrążeni w smutku najbliżsi m pl fml _ adj [person, family] osierocony, pogrążony w smutku

bereavement
n (loss) bolesna strata f (kogoś bliskiego) (mourning) żałoba f to suffer a bereavement stracić bliską osobę

bereft
adj 1. bereft of sth pozbawiony czegoś [hope, freedom, contents] ogołocony z czegoś [furniture] bereft of love/purpose bez miłości/celu 2. (forlorn) osamotniony to be/feel bereft być/czuć się osamotnionym

beret
n beret m

berg
n góra f lodowa

bergamot
n 1. (fruit) bergamota f (tree) (pomarańcza f) bergamota f 2. (mint) mięta f pieprzowa 3. (pear) gruszka f bergamotka f

bergschrund
n szczelina f brzeżna (lodowca)

beriberi
n beri-beri n inv

berk
n GB vinfml pej głupek m, głupol m infml

berkelium
n berkel m

berlin
n (carriage) berlinka f

berry
n jagoda f _ to be as brown as a berry być opalonym na brązowo

berserk
adj oszalały to go berserk wpaść w szał or furię to send sb berserk doprowadzić kogoś do szału or furii

berth
_ n 1. (on boat, ship) koja f (on train) kuszetka f (in caravan, trailer) miejsce n do spania lower/middle/upper berth dolna/środkowa/górna koja or kuszetka a four-berth boat łódź z czterema miejscami do spania 2. Naut (for ship) miejsce n postoju statku a safe berth fig cicha przystań fig at berth (at wharf) na cumach (at anchor) na kotwicy 3. (job, position) Naut zaookrętowanie n fig dat synekura f _ vt (manoeuvre) dobi|ć, -jać (czymś) do brzegu [ship] (tie up) przycumow|ać, -ywać, zacumow|ać, -ywać _ vi (moor) przycumow|ać, -ywać, zacumow|ać, -ywać (at anchor) zakotwicz|yć, -ać _ to give sb/sth a wide berth omijać kogoś/coś z daleka, trzymać się od kogoś/czegoś z daleka

beryl
n (gem) beryl m

beryllium
n Chem beryl m

beseech
vt (pt, pp beseeched, besought) fml błagać, prosić usilnie [person] błagać o (coś), prosić usilnie o (coś) [forgiveness, favour] to beseech sb to do sth błagać kogoś, żeby coś zrobił

beseeching
adj fml [eyes, letter, look, voice] błagalny

beseechingly
adv fml błagalnie

beset
vt (pt, pp beset) dręczyć, nękać (with sth czymś) Mil osacz|yć, -ać to be beset with dangers/temptations być wystawionym na niebezpieczeństwo/pokusy he was beset with doubts/fears dręczyły go wątpliwości/obawy the undertaking beset with difficulties fig zadanie najeżone trudnościami a country beset by strikes kraj nękany strajkami

besetting
adj [fear, worry] dręczący his besetting sin jego główny grzech

beside
prep 1. (next to) obok (kogoś/czegoś), koło (kogoś/czegoś), przy (kimś/czymś) beside him/you obok or koło niego/ciebie beside the road/path obok drogi/ścieżki, przy drodze/ścieżce beside the sea/river nad morzem/rzeką 2. (in comparison with) w porównaniu z (kimś/czymś), przy (kimś/czymś), wobec (kogoś/czegoś) beside her, anyone looks tall przy niej or w porównaniu z nią każdy wydaje się wysoki my problems seem insignificant beside yours moje problemy wydają się nieistotne przy twoich or wobec twoich or w porównaniu z twoimi 3. (extraneous) that’s beside the point nie w tym rzecz, nie o to chodzi the price is beside the point nie chodzi o cenę 4. (apart from) ? besides II _ to be beside oneself with anger/joy nie posiadać się z gniewu/radości

besides
_ adv ponadto, poza tym, do tego, zresztą I don’t want to go, besides, I’m tired nie chcę iść, a poza tym or do tego or ponadto jestem zmęczony she has a car and a motorbike besides ma samochód, a do tego jeszcze motocykl and plenty more besides i jeszcze dużo więcej _ prep (o)prócz (kogoś/czegoś), poza (kimś/czymś) they need other things besides a car potrzebne są im inne rzeczy poza samochodem or oprócz samochodu there are five others coming besides you przychodzi jeszcze pięć osób oprócz ciebie or poza tobą nobody knows besides you nikt nie wie prócz ciebie or poza tobą everyone besides me wszyscy prócz mnie or poza mną besides waiting there’s nothing we can do poza czekaniem or prócz czekania nie możemy nic zrobić besides being an artist, she also writes poetry jest artystką, a do tego pisze wiersze

besiege
vt 1. Mil oble|c, -gać [city, garrison] 2. fig oble|c, -gać [celebrity, politician] to besiege sb with questions/requests zasypywać kogoś pytaniami/prośbami

besmear
vt liter 1. po|walać, z|brukać liter (with sth czymś) 2. fig z|brukać, z|szargać [reputation] o|szkalować [person]

besmirch
vt liter rzuc|ić, -ać cień na (kogoś/coś) [person, reputation, image] s|kalać [image, good name] oczerni|ć, -ać [person]

besom
n 1. miotła f 2. infml baba-jaga f, jędza f infml

besotted
adj 1. (infatuated) zadurzony (with sb w kimś) to be besotted with an idea nabić sobie głowę (jakimś) pomysłem 2. (with alcohol) zamroczony (with sth czymś)

besought
pt, pp ? beseech pt, pp ? beseech

bespangled
adj liter bespangled with sth usiany czymś [stars] bogato zdobiony czymś, jarzący się czymś [jewels]

bespatter
vt oprysk|ać, -iwać, sprysk|ać, -iwać (with sth czymś)

bespeak
vt (pt bespoke pp bespoke, bespoken) fml 1. (be evidence of) świadczyć o (czymś), znamionować 2. (order in advance) zam|ówić, -awiać [goods] za|rezerwować [room, seat, table]

bespectacled
adj fml w okularach, noszący okulary

bespoke
pt bespeak adj GB [suit, jacket] na miarę [tailor] szyjący na zamówienie or na miarę Comput z oprogramowaniem dla indywidualnego użytkownika

bespoken
pp bespeak

besprinkle
vt liter (with powder) obsyp|ać, -ywać, posyp|ać, -ywać (with sth czymś) (with water) zr|osić, -aszać, skr|opić, -apiać (with sth czymś)

best
n 1. (most enjoyable, pleasant) the best najlepsz|y m, -a f, -e n it's the best of his stories to najlepsze z jego opowiadań the North will have the best of the weather najlepsza pogoda będzie na północy I'm afraid we've had the best of the day obawiam się, że to na dzisiaj koniec dobrej pogody to look/sound/taste the best najlepiej wyglądać/brzmieć/smakować I don't look my best in the morning nie wyglądam najlepiej rano 2. (of the highest quality, standard) the best to, co najlepsze the best of its kind najlepszy w swoim rodzaju the best you can buy najlepszy z dostępnych na rynku it's a good play, but not his best to dobra sztuka, ale nie najlepsza (z tych, które napisał) I wanted him to have the very best chciałem, żeby miał wszystko, co najlepsze 3. (most competent) the best ten m najlepszy, ta f najlepsza she's one of the best jest jedną z najlepszych to be the best at sth być w czymś najlepszym who's the best at maths/drawing? kto jest najlepszy w matematyce/rysunkach? 4. (most appropriate, desirable or valid) the best najlepsz|y m, -a f, -e n which route is the best? która trasa jest najlepsza? it's for the best (recommending course of action) to najlepsze wyjście (of sth done) to wyjdzie na dobre to do sth for the best (with best of intentions) zrobić coś w najlepszej wierze it's not the best of times to do sth to nie najlepsza pora na robienie czegoś 5. (most favourable) the best coś najlepszego the best we can hope for najlepsze, na co możemy liczyć the best we can say najlepsze, co możemy powiedzieć at best w najlepszym razie or przypadku (even) at the best of times nawet w najbardziej sprzyjających okolicznościach he's a difficult man at the best of times nawet gdy się stara, trudno z nim wytrzymać to make the best of sth zrobić najlepszy użytek z czegoś, wykorzystać coś najlepiej they had to make the best of a bad job musieli robić dobrą minę do złej gry to turn out for the best obrócić się na dobre, zakończyć się dobrze 6. (peak, height) to be at its best [wine, cheese] być znakomitym [landscape, view] być najpiękniejszym this is modern art at its best to sztuka współczesna w najlepszym wydaniu to be at one's best (physically, in mood) być w najlepszej formie he is at his best writing poetry/playing villains najlepiej idzie mu pisanie poezji/odgrywanie czarnych charakterów this is Picasso at his best to Picasso u szczytu swych możliwości to be in the best of taste/health/spirits być w najlepszym guście/zdrowiu/nastroju to the best of one's ability najlepiej, jak się potrafi na miarę własnych możliwości to the best of my knowledge/recollection o ile mi wiadomo/o ile pamiętam to be the best of friends again znów być najlepszymi przyjaciółmi 7. (greatest personal effort) to do one's best zrobić, ile w mocy kogoś I'll do my best to make her happy zrobię wszystko, żeby była szczęśliwa is this the best you/that car can do? czy to wszystko na co cię/ten samochód stać? to demand the best of sb wiele od kogoś wymagać to get the best out of sb skłonić kogoś do największego wysiłku [student, worker] to get the best out of sth wykorzystać w pełni możliwości czegoś [gadget] to give of one's best fml dać z siebie wszystko 8. (virtues, qualities) to bring out the best in sb [suffering, crisis] wyzwalać w kimś najlepsze odruchy with the best of intentions/motives w najlepszych zamiarach/z najszlachetniejszych pobudek 9. (most advantageous or pleasing part) the best of it is that... najlepsze jest to, że... (most amusing) najzabawniejsze jest to, że... to get the best of sth najlepiej wyjść na czymś, najwięcej zyskać na czymś [bargain, deal, arrangement] 10. (good clothes) one's (Sunday) best odświętny strój m to keep sth for best trzymać coś na specjalne okazje 11. (good wishes) najlepsze życzenia n pl (friendly greeting) pozdrowienia n pl give her my best przekaż jej moje serdeczne życzenia/pozdrowienia all the best! (good luck) wszystkiego najlepszego! (cheers) na zdrowie! all the best, Anna (in letter) serdeczne pozdrowienia, Anna wishing you all the best on your retirement z najlepszymi życzeniami z okazji przejścia na emeryturę 12. (advantage) best of three/five dwie/trzy wygrane gry (z trzech lub pięciu) to play (the) best of three grać do dwóch (zwycięstw) it's the best of five gramy do trzech adj (superlative of good) 1. (most excellent or pleasing) najlepszy the best book I've ever read/written najlepsza książka, jaką przeczytałem/napisałem the best thing about sb/sth największa zaleta kogoś/czegoś the best thing about living here największa zaleta mieszkania tutaj to look/sound best najlepiej wyglądać/brzmieć to smell best najładniej pachnieć this wine is best served chilled to wino najlepiej podawać schłodzone she looks best in black najlepiej jej w kolorze czarnym which of you speaks the best English? kto z was mówi najlepiej po angielsku? she said it in her best Polish powiedziała to najstaranniejszą polszczyzną copy it in your best handwriting przepisz to jak najstaranniej my best dress moja najlepsza sukienka 'best before end May 2005' "najlepiej spożyć przed końcem maja 2005" 2. (most competent) [doctor, teacher, poet] najlepszy the award for best actor nagroda dla najlepszego aktora who is the best swimmer? kto najlepiej pływa? to be best at sth być najlepszym w czymś [subject, sport] to be best at cooking najlepiej gotować to be best at the guitar najlepiej grać na gitarze the best mother you could wish najlepsza matka na świecie may the best man win! niech zwycięży najlepszy! 3. (most appropriate or suitable) [tool, example, way, time, idea] najlepszy, najodpowiedniejszy (for sb/sth dla kogoś/do czegoś) the best scissors for cutting paper najlepsze nożyczki do cięcia papieru they're best for cutting paper, not fabric najlepiej nadają się do cięcia papieru, a nie materiału it is best for older children to jest najodpowiedniejsze dla starszych dzieci the best thing to do najlepsze, co można zrobić the best thing would be to apologize, it would be best to apologize najlepiej byłoby przeprosić it's best that she doesn't know the truth lepiej, żeby nie znała prawdy na szczęście nie zna prawdy to consider what is best for sb zastanowić się, co jest najlepsze dla kogoś adv (superlative of well) najlepiej to behave/fit/hear best zachowywać się/pasować/słyszeć najlepiej the best equipped/organized/prepared najlepiej wyposażony/zorganizowany/przygotowany the best loved woman najukochańsza kobieta to like sth best najbardziej coś lubić to like sth best of all lubić coś najbardziej na świecie or najbardziej ze wszystkiego to do best najlepiej sobie poradzić, najlepiej wypaść who did best? kto wypadł najlepiej?, kto był najlepszy? he tidied up the room as best he could posprzątał pokój najlepiej jak potrafił you'd best do it infml lepiej to zrób such advice is best ignored takich rad lepiej nie słuchać you know best wiesz najlepiej vt (defeat, outdo) pokon|ać, -ywać [opponent] to be bested in an argument zostać pokonanym w dyskusji to do sth with the best of them doskonale coś robić it happens to the best of us (mishap, failure) każdemu może się zdarzyć (death) na każdego przychodzi pora

best boy
n Cin główny pomocnik m mistrza oświetlenia

best end (of neck)
n Culin karkówka f

best friend
n najlepszy przyjaciel m, najlepsza przyjaciółka f man's best friend najlepszy przyjaciel człowieka

best man
n drużba m

best-before date
n termin m ważności

best-known
adj najsłynniejszy

best-selling
adj [product] najlepiej sprzedający się [book] bestsel(l)erowy [author] popularny the best-selling novelist of the year najpopularniejszy powieściopisarz roku

bestial
adj zwierzęcy fig bestialski

bestiality
n 1. (sex) sodomia f, zoofilia f 2. (inhumanity) bestialstwo n, zezwierzęcenie n

bestiary
n bestiariusz m

bestir
vr (prp, pt, pp -rr-) fml to bestir oneself rusz|yć, -ać się, porusz|yć, -ać się (get up) wsta|ć, -wać (z łóżka)

bestow
vt fml obdarz|yć, -ać (czymś) [friendship, honour, smile, wealth, affection, praise] (on or upon sb kogoś) obdarow|ać, -ywać (czymś) (on or upon sb kogoś) nada|ć, -wać, przyzna|ć, -wać [title] (on or upon sb komuś) s|kierować [effort] (on or upon sb/sth na kogoś/coś) poświęc|ić, -ać [attention] (on or upon sb/sth komuś/czemuś) to bestow a favour on sb wyświadczyć komuś przysługę to bestow a kiss on sb's cheek złożyć pocałunek na policzku kogoś to bestow formal recognition on a new state oficjalnie uznać nowe państwo

bestowal
n fml (of title) nadanie n (of consent, hope) wyrażenie n

bestraddle
vt liter (be seated) siedzieć okrakiem na (czymś) [chair, wall] (mount) dosi|ąść, -adać (czegoś) [horse] wsi|ąść, -adać na (coś) [bicycle] (sit down) u|siąść okrakiem na (czymś) [chair]

bestrew
vt (pt bestrewed pp bestrewed, bestrewn) liter obsyp|ać, -ywać [person, area, object] (with sth czymś) to bestrew the grave with flowers usłać grób kwiatami

bestrewn
pp bestrew

bestridden
pp bestride

bestride
vt (pt bestrode, pp bestridden) fml 1. dosi|ąść, -adać (czegoś) [horse] wsi|ąść, -adać na (coś) [bicycle] si|ąść, -adać okrakiem na (czymś) [chair, wall] 2. pokon|ać, -ywać [obstruction, fence] prze|jść, -chodzić przez (coś), przesadz|ić, -ać [ditch, stream]

bestrode
pt bestride

bestseller
n 1. (book) bestsel(l)er m (product) hit m infml 2. (writer) autor m, -ka f bestsel(l)erów

bet
n 1. (gamble) zakład m to have a bet on a race obstawiać gonitwę to have a bet on a horse postawić na konia, obstawiać konia to place or put or lay a bet on sth postawić na coś, obstawiać coś [horse, dog, number, colour] to make a bet (with sb) założyć się (z kimś) to make a bet that... założyć się, że..., pójść o zakład, że... to take bets [bookmaker] przyjmować zakłady 'place your bets!' (in roulette) "faites vos jeux" ("proszę państwa, zaczynamy grę") 2. (option, guess) he's the best bet to win the election jest najpewniejszym kandydatem na zwycięzcę w wyborach your best bet is to stay here najlepiej będzie, jeśli tu pozostaniesz your safest bet would be to invest in government bonds najlepiej będzie, jeśli kupisz obligacje rządowe it's a pretty good bet that someone here speaks English jest bardzo prawdopodobne, że ktoś tu mówi po angielsku my bet is that she wins moim zdaniem ona wygra 3. (stake) I've got a Ł10 bet on the race postawiłem 10 funtów na gonitwę vt (prp -tt- pt, pp bet, betted) 1. (gamble) postawić, stawiać [money] za|łożyć, -kładać się z (kimś) [person] he bet his whole salary on one horse postawił całą swą pensję na jednego konia Adam bet him Ł5 Adam założył się z nim o pięć funtów to bet that... założyć się (o to), że... I bet you a pint of beer (that) it'll rain tomorrow założę się z tobą o duże piwo, że jutro będzie padać 2. (be sure) za|łożyć, -kładać się I bet (that) he doesn't even remember my name założę się, że nawet nie pamięta, jak się nazywam 'I had a hard time persuading him' - 'I'll bet you did!' "z trudem udało mi się go przekonać" - "mogę to sobie wyobrazić or wcale mnie to nie dziwi" 'I can do it!' - '(I) bet you can't!' "ja (to) potrafię!" - "założę się, że nie" or "na pewno nie" vi (prp -tt- pt, pp bet, betted) 1. (gamble) grać to bet on sb/sth stawiać na kogoś/coś, obstawiać kogoś/coś I've been betting on the red all evening cały wieczór obstawiam czerwone 2. (be sure) to bet on sth happening liczyć na to, że coś się stanie something will go wrong, you can bet on it coś się nie uda, możesz być tego pewien I wouldn't bet on it! nie liczyłbym na to! I'm willing to bet on it! jestem tego pewien! you bet! no pewnie! you bet I'm going to complain! możesz być pewien, że się poskarżę! I'll bet! (in agreement) rozumie się!, no jasne! (ironically) akurat! you can bet your ass vinfml or your life or your boots or your bottom dollar infml (that...) możesz być pewien (że...) murowane (że...) infml

beta
n 1. (letter) beta f 2. (grade) ocena f dobra, dobry m to get a beta dostać ocenę dobrą modif Chem, Phys beta emitter emiter cząstek beta beta iron żelazo beta

beta blocker
n beta-bloker m, beta-adrenolityk m

beta blocking
adj beta-adrenolityczny

beta globulin
n beta-globulina f

beta particle
n cząstka f beta

beta ray
n strumień m cząstek beta

betake
vr (pt betook pp betaken) fml to betake oneself home/to bed udać się do domu/do łóżka fml to betake oneself off pójść sobie, oddalić się

betaken
pp = betake

betcha
excl infml na mur (beton), na sto procent infml betcha 10 pounds they'll lose zakład o 10 funtów, że przegrają

bete noire
n (pl betes bete noires) (person) antypatia f (thing) rzecz f szczególnie obmierzła liter her bete noire is liars/cigarette ends left in half-empty glasses szczególnie mierżą ją kłamcy/niedopałki papierosów pozostawione w na pół pustych kieliszkach liter

betel
n Bot betel m, pieprz m betelowy modif betelowy

betel nut
n orzech m arekowy, pinang m

bethink
vr (pt, pp bethought) arch to bethink oneself of sth (meditate upon) rozmyślać o czymś (remember) przypominać sobie coś to bethink oneself to do sth pamiętać, żeby coś zrobić to bethink oneself that... pomyśleć sobie, że...

bethought
pt, pp bethink

betide
arch vt przydarz|yć, -ać się (komuś), przytrafi|ć, -ać się (komuś) vi zdarz|yć, -ać się whatever may betide cokolwiek się stanie

betimes
adv arch wcześnie rychło arch

betoken
vt fml 1. (show) znaczyć (coś), świadczyć o (czymś) 2. (presage) zapowi|edzieć, -adać, wróżyć

betook
pt betake

betray
vt 1. (be disloyal to) zdradz|ić, -ać [country, friend, wife] sprzeniewierz|yć, -ać się (czemuś) liter [feelings, interests] zaw|ieść, -odzić [trust] sprzeniewierz|yć, -ać się (czemuś) z|łamać [promise] to feel betrayed czuć się zawiedzionym 2. (disclose treacherously) zdradz|ić, -ać [secret, confidence] 3. (reveal unintentionally) [person] zdradz|ić, -ać [characteristic, curiosity, fear] ujawni|ć, -ać [presence] [expression, gesture, tone] wskaz|ać, -ywać na (coś), świadczyć o (czymś) [emotion, interest, curiosity] vr to betray oneself zdradz|ić, -ać się

betrayal
n (of country, ideal, person) zdrada f (of secret, plan) ujawnienie n, zdradzenie n (of facts, truth, intention) wyjawienie n betrayal of trust nadużycie zaufania a sense of betrayal uczucie zawodu to feel a sense of betrayal czuć się oszukanym

betrayer
n zdraj|ca m, -czyni f

betroth
vt liter, arch to betroth sb to sb zaręczyć kogoś z kimś to be betrothed to sb zaręczyć się z kimś, być zaręczonym z kimś

betrothal
n arch zaręczyny plt (to sb z kimś) zrękowiny plt arch

betrothed
arch n (pl betrothed) narzeczon|y m, -a f oblubieni|ec m, -ca f dat the betrothed (couple) narzeczeni adj zaręczony

better
1. n 1. (something preferable, of higher standard) the better lepsz|y m, -a f, -e n much or by far the better (of the two) dużo or znacznie lepszy (z dwóch) 2. (more desirable state of affairs) coś n lepszego, coś n więcej to deserve/hope for better zasługiwać/mieć nadzieję na coś lepszego to expect better of sb spodziewać się po kimś więcej so much the better, all the better tym lepiej a change or turn for the better zmiana na lepsze to change for or take a turn for the better zmienić się na lepsze, poprawić się 3. (superior persons) one's betters (in rank, status) (ludzie plt) wyżej postawieni (in ability, experience) (ludzie plt) mądrzejsi listen to the advice of your betters słuchaj rad mądrzejszych (od ciebie) adj (comparative of good) 1. (more enjoyable, satisfactory) [book, film, review, party, holiday, time, news, weather, salary, price] lepszy (than sth od czegoś, niż coś) his joke was better than yours jego dowcip był lepszy od twojego to get better poprawić się things are getting better sytuacja poprawia się the weather is no better pogoda nie poprawiła się, pogoda nie jest ani trochę lepsza 'good news?' - 'it couldn't be better!' "dobre wiadomości?" - "nie mogą być lepsze" to look/sound/taste better wyglądać/brzmieć/smakować lepiej to smell better pachnieć ładniej the soup would taste all the better for a dash of cream zupa byłaby lepsza z odrobiną śmietany or gdyby dodać trochę śmietany that's better! teraz (jest) dużo lepiej! 2. (well, recovered, happier) [mood] lepszy to be or feel better [person] czuć się lepiej, mieć się lepiej my cold/arthritis is a bit better katar/reumatyzm trochę mniej mi dokucza 'how's your leg?' - 'better than it was' "jak twoja noga?" - "lepiej (niż było)" she felt all the better for her holiday/a cold shower wakacje dobrze jej zrobiły/zimny prysznic dobrze jej zrobił I'd feel better if you did it/didn't do it wolałbym, żebyś to zrobił/żebyś tego nie robił if it makes you feel any better (less worried) jeśli cię to uspokoi (less sad) jeśli cię to pocieszy to feel better about doing sth (less nervous, worried) mniej się przejmować robieniem czegoś (less guilty) robić coś ze spokojniejszym sumieniem you may feel better about the idea when... może przekonasz się do tego pomysłu, kiedy... to make sb better [doctor, medicine] pomóc komuś this medicine will make your cough better to lekarstwo pomoże ci na kaszel 3. (of a superior quality, class, skills) [book, film, car, clothes, food, job, school, quality, result, teacher] lepszy (than sb/sth od kogoś/czegoś, niż ktoś/coś) to be a better swimmer than sb lepiej pływać od kogoś or niż ktoś to be a better poet than a novelist być lepszym poetą niż powieściopisarzem he went to a better school than I did or than me chodził do lepszej szkoły niż ja to be better at sth być lepszym w czymś [history, sport] to be better at doing sth lepiej coś robić he's no better at driving than she is or than her wcale nie prowadzi lepiej niż ona or od niej to be better with sb/sth lepiej sobie radzić z kimś/czymś [children, figures] 4. (more virtuous, commendable) [person, influence, life, nature] lepszy you're a better man than I am! jesteś lepszym człowiekiem niż ja! to be no better than sb nie być wcale lepszym od kogoś to be no better than a thief być zwykłym złodziejem his better nature ludzkie cechy 5. (more suitable, valid, appropriate) [choice, example, excuse, idea, reason, tool, word] lepszy, odpowiedniejszy to be better for sth/doing sth [tool, chemical] lepiej nadawać się do czegoś/do robienia czegoś these tablets are better for headaches te tabletki są lepsze na ból głowy the bigger/faster the car the better im większy/szybszy samochód, tym lepszy who better to play the part? któż byłby lepszy do tej roli? where better to go skiing than the Alps? gdzież lepiej jechać na narty niż w Alpy? 6. (more beneficial) [food, exercise] lepszy, zdrowszy swimming is better for you than jogging pływanie jest lepsze or zdrowsze niż jogging or od joggingu 7. (more accurate) [description, fit, view, understanding] lepszy [description, recollection] dokładniejszy in order to get a better view żeby lepiej widzieć my watch keeps better time mój zegarek lepiej chodzi adv (comparative of well) 1. (more adequately or excellently) lepiej (than sb/sth od kogoś/czegoś, niż ktoś/coś) to fit/behave better lepiej pasować/zachowywać się better educated/dressed lepiej wykształcony/ubrany to be better mannered/tempered mieć lepsze maniery/usposobienie to think better of sb lepiej o kimś myśleć she's doing better (in career, life, school) lepiej się jej wiedzie (in health) jej stan poprawia się, czuje się lepiej she did better this time (in exam, essay) tym razem powiodło się jej lepiej 'could do better' (on school report) "stać go/ją na więcej" the better to see/hear żeby lepiej widzieć/słyszeć she climbed on a chair the better to reach the shelf wspięła sie na krzesło, żeby dosięgnąć półki the sooner/faster the better im prędzej/szybciej, tym lepiej the more she talked, the better I understood im dłużej mówiła, tym lepiej rozumiałem the less said about it the better im mniej się o tym mówi, tym lepiej lepiej o tym w ogóle nie wspominać 2. (more advisably or appropriately) lepiej it couldn't have been better timed nie mogło to nastąpić w lepszym momencie the money would be better spent on housing lepiej byłoby te pieniądze wydać na budownictwo mieszkaniowe he's better left alone lepiej go zostawić w spokoju you would be better advised to do it lepiej by było, gdybyś to zrobił you would do better to do it byłoby lepiej dla ciebie, gdybyś to zrobił you had better do it, you'd better do it lepiej to zrób I'd better go lepiej już (sobie) pójdę you'd better not tell anyone lepiej nikomu nie mów 'will she come?' - 'she'd better' or 'she better infml!' "czy przyjdzie?" - "niechby tylko spróbowała nie przyjść!" infml 'will it be open?' - 'it had better be!' or 'it better had be!' or 'it better be!' infml "czy będzie otwarte?" - "mam taką nadzieję" 'more cake?' - 'better not' "jeszcze trochę ciasta?" - "lepiej nie" better still, even better jeszcze lepiej, najlepiej turn that radio down or, better still, turn it off ścisz to radio, a najlepiej wyłącz vt 1. (surpass) popraw|ić, -ać [performance, record, result, score] to better sb's offer przebić ofertę kogoś 2. (improve) poprawi|ć, -ać [condition, lot, status, education] podn|ieść, -osić vr to better oneself poprawi|ć, -ać własną sytuację or pozycję for better (or) for worse niech się dzieje, co chce (in wedding vow) na dobre i na złe they have decided to publish the book, for better or worse postanowili wydać tę książkę, i niech się dzieje wola boska to get the better of sb wziąć górę nad kimś, zdobyć przewagę nad kimś [enemy, opponent] to get the better of sth uporać się z czymś, poradzić sobie z czymś [problem, backlog] pokonać coś [disability] his curiosity got the better of him ciekawość była silniejsza od niego the problem got the better of her problem ją przerósł to go one better than sb zakasować kogoś she bought a Porsche, so I went one better and bought a Ferrari kupiła Porsche'a, więc ją zakasowałem kupując Ferrari to have the better of sb mieć przewagę nad kimś to think better of it zmienić zdanie (po namyśle) 2. n obstawiając|y m, -a f, gracz m

better off
n the better-off (+ v pl) ludzie plt zamożniejsi or lepiej sytuowani adj 1. (more wealthy) zamożniejszy, lepiej sytuowany (than sb od kogoś, niż ktoś) I was better off then powodziło mi się wtedy lepiej 2. (having more) to be better off for sth mieć więcej czegoś [space, books, boyfriends] (than sb od kogoś, niż ktoś) 3. (in a better situation) she'd be better off in hospital/without him lepiej byłoby jej w szpitalu/bez niego they'd have been better off telling or to tell the truth byłoby lepiej (dla nich), gdyby powiedzieli prawdę you're better off as you are lepiej dla ciebie jest tak, jak jest

betterment
n fml 1. poprawa f, polepszenie n 2. Jur, Econ zwiększenie n wartości

betting
n 1. (activity) zakłady m pl, obstawianie n if I were a betting man... gdybym miał się zakładać... 2. (odds) szanse f pl what's the betting that... o co zakład, że...? the betting is (that) she'll win wszystko wskazuje na to, że zwycięży

betting shop
n GB punkt m przyjmowania zakładów

betting slip
n kupon m zakładów

betting tax
n podatek m od zakładów

bettor
n US obstawiając|y m, -a f, gracz m

between
prep 1. (in space) (po)między (czymś a czymś) there is a wall between the two gardens między dwoma ogrodami jest mur there are no stops between this station and Paris pomiędzy tą stacją a Paryżem nie ma postojów it is somewhere in between Berlin and Bonn to gdzieś między Berlinem a Bonn 2. (in time) (po)między (czymś), od (czegoś) do (czegoś) between meals między posiłkami between the ages of 12 and 18 w wieku od 12 do 18 lat between now and next year (od teraz) do przyszłego roku 3. (on a scale or range) od (czegoś) do (czegoś) it costs between Ł10 and Ł20 to kosztuje od 10 do 20 funtów it's between 50 and 60 kilometres away leży w odległości od 50 do 60 kilometrów 4. (to and from) (po)między (czymś) (a czymś) flights between London and Amsterdam loty pomiędzy Londynem a Amsterdamem the train that goes between London and Brighton pociąg kursujący pomiędzy Londynem a Brighton 5. (indicating connection or relationship) (po)między (czymś a czymś) the link between smoking and cancer związek pomiędzy paleniem a rakiem what's the difference between the two? jaka jest między nimi różnica?, czym one się różnią? nothing now stands between us and success nic nie przeszkodzi nam teraz w osiągnięciu sukcesu we mustn't allow this to come between us nie możemy dopuścić, żeby to nas poróżniło it's something between a novel and an autobiography to coś pośredniego pomiędzy powieścią a autobiografią you must settle it between yourselves musicie to załatwić między sobą 6. (indicating sharing, division) między (kogoś), między (kimś) they divided the estate between themselves podzielili majątek między siebie they drank the whole bottle between (the two of) them we dwójkę wypili całą butelkę they had only one suitcase between (the three of) them we trzech mieli tylko jedną walizkę between ourselves, between you and me (and the gatepost)... (mówiąc) między nami... 7. (jointly) razem, do spółki we spent $250 between us razem or do spółki wydaliśmy 250 dolarów they wrote the article between them napisali artykuł razem or we dwójkę between them they managed to lift it razem or we dwójkę udało im się to podnieść between working and studying I've no time for reading poetry praca i nauka nie pozostawiają mi czasu na czytanie poezji adv (also in between) (in space) w środku, pośrodku, między jednym a drugim (in time) między jednym a drugim, w tym czasie a house and stables with a yard in between dom i stajnie z podwórzem pośrodku she spent four years at the university and two years training, with a year off (in) between spędziła cztery lata na uniwersytecie i dwa lata na stażu z roczną przerwą między jednym a drugim neither red nor orange but something (in) between ani czerwony, ani pomarańczowy, tylko coś pośrodku or pośredniego few

betweentimes
adv w tym czasie w międzyczasie infml

betweenwhiles
adv = betweentimes

betwixt
adv betwixt and between ni to, ni owo ni pies, ni wydra infml prep liter pomiędzy, między

bevel
n 1. (edge) faseta f, skośne cięcie n 2. (tool) nóż m kątowy, kątnik m vt (prp, pt, pp -ll- GB, -l- US) fazować [edge, frame, mirror]

bevel edge
n faseta f

bevel gear
n przekładnia f zębata stożkowa, przekładnia f kątowa

bevel square
n narzędzie n do ukosowania

bevel wheel
n koło n zębate stożkowe

bevelled mirror
n lustro n fazowane

beverage
n napój m

bevvy
n GB infml (alcoholic drink) kielich m, jeden głębszy m infml

bevy
n (of quails) stado n fig (of girls) stadko n (of critics, experts) grupa f

bewail
vt opłakiwać [death, loss, misfortune] iron lamentować nad (czymś)

beware
excl uwaga! vi 1. uważać (of sb/sth na kogoś/coś) strzec się, wystrzegać się (of sb/sth kogoś/czegoś) mieć się na baczności (of sb/sth przed kimś/czymś) to beware of doing sth wystrzegać się robienia czegoś you must beware of losing your wallet uważaj, żebyś nie stracił portfela you had better beware! lepiej uważaj! beware lest you be deceived liter uważaj, żeby cię nie oszukano or oszukali 2. (on sign) 'beware! wet paint' "uwaga! świeżo malowane" 'beware of pickpockets' "uwaga! kieszonkowcy" 'beware of the dog' "uwaga! zły pies" 'beware of falling rocks' "uwaga! spadające kamienie"

bewilder
vt zadziwi|ć, -ać, zdumie|ć, -wać, osz|ołomić, -ałamiać (by sth/by doing sth czymś/zrobieniem czegoś) your attitude bewilders me! twoje nastawienie zdumiewa mnie!

bewildered
adj zdumiony, oszołomiony (at or by sth czymś)

bewildering
adj zdumiewający, oszałamiający

bewilderingly
adv zdumiewająco, oszałamiająco

bewilderment
n konsternacja f, zdumienie n in her bewilderment w bezgranicznym zdumieniu to her bewilderment ku jej bezgranicznemu zdumieniu

bewitch
vt 1. (cast spell on) rzuc|ić, -ać czar or urok na (kogoś), zaczarować 2. fig (attract) oczarow|ać, -ywać (by or with sth czymś)

bewitching
adj czarowny, uroczy, urzekający

bewitchingly
adv czarująco, uroczo

bey
n Hist bej m

beyond
prep 1. (on the far side of) za (czymś), po drugiej stronie (czegoś) beyond the city walls za murami miasta just beyond the station tuż za stacją the countries beyond the Atlantic kraje po drugiej stronie Atlantyku beyond this point dalej, od tego miejsca 2. (later than) po (czymś) beyond 1998 po roku 1998 well beyond midnight grubo po północy children beyond the age of 11 dzieci powyżej jedenastu lat to work beyond retirement age pracować po osiągnięciu wieku emerytalnego it won't last much beyond an hour to nie będzie trwało dużo dłużej niż godzinę to go beyond the deadline przekroczyć termin, nie dotrzymać terminu 3. (further than) dalej niż (coś), za (czymś) it's one stop beyond Rugby to jeden przystanek za Rugby try to think beyond the immediate future spróbuj pomyśleć o dalszej przyszłości I didn't read beyond the first chapter przeczytałem tylko pierwszy rozdział this has gone beyond a joke to przestało być zabawne it won't go beyond these four walls to nie wyjdzie poza te cztery ściany 4. (more than) poza (czymś), ponad (coś) the level of inflation has gone beyond 10% poziom inflacji przekroczył 10% I can't tell you anything beyond that nie mogę powiedzieć ci nic więcej ponad to she told us little beyond what we already knew powiedziała nam niewiele ponad to, co już wiedzieliśmy she wouldn't commit herself beyond vague promises poza mętnymi obietnicami nie chce zająć konkretnego stanowiska 5. (surpassing) to be beyond one's means or resources przekraczać możliwości (finansowe) kogoś to be beyond one's strength być ponad siły (kogoś) to be beyond sb's ability/authority przekraczać możliwości kogoś/wykraczać poza kompetencje kogoś it's beyond his authority to give us orders nie ma prawa nam rozkazywać to live beyond one's means żyć ponad stan it's beyond belief to niewiarygodne, to nie do wiary it's beyond my comprehension! to dla mnie niepojęte! beauty beyond compare liter niezrównana uroda driven beyond endurance doprowadzony do kresu wytrzymałości, doprowadzony do ostateczności he is beyond help jemu nie można już pomóc to be wise beyond one's years być nad wiek mądrym it has succeeded beyond our wildest expectations to przeszło nasze najśmielsze oczekiwania it's not beyond the bounds of possibility that... nie można wykluczyć, że... to be beyond sb [activity, task] być ponad możliwości kogoś [subject] być niezrozumiałym dla kogoś it's beyond me! nie potrafię tego pojąć!, nie pojmuję tego! it's not beyond you to clean your room from time to time! iron nic by ci się nie stało, gdybyś od czasu do czasu posprzątał swój pokój! 6. (other than) poza (czymś) beyond that there's not much one can do poza tym, niewiele można zrobić he gets nothing beyond the basic salary nie dostaje nic poza gołą pensją infml we know little about her beyond the fact that... wiemy o niej niewiele ponad to, że... there was little I could do beyond reassuring him that... niewiele mogłem zrobić poza zapewnieniem go, że... adv 1. (in space) dalej (on other side) po drugiej stronie (to other side) na drugą stronę in the room beyond w następnym pokoju beyond there was a garden dalej rozciągał się ogród the canal and the trees beyond kanał i drzewa po jego drugiej stronie we could see our house and the woods beyond widzieliśmy nasz dom, a dalej las the ships sail to India and beyond statki kursują do Indii i jeszcze dalej 2. (in time) we're planning for the year 2010 and beyond robimy plany na rok 2010 i następne lata healthcare during preganancy and beyond opieka zdrowotna w okresie ciąży i później (po urodzeniu dziecka) 3. (more, in addition) you can earn Ł20,000 and beyond możesz zarobić 20 000 funtów, a nawet więcej they have rice, but little beyond fml mają ryż, ale niewiele więcej or niewiele ponadto n the beyond tamten świat m in the back of beyond [house, farm] gdzieś na końcu świata fig to live in the back of beyond mieszkać tam, gdzie diabeł mówi dobranoc

bezant
n Archit cekin m

bezel
n 1. (of tool) skośna krawędź f tnąca 2. (of gem) faseta f (mount for gem) oprawa f 3. (of watch) ramka f szkiełka zegarka

bezique
n Games bezik m