ABA
n GB = Amateur Boxing Association Związek m Boksu Amatorskiego

ABC
n 1. (alphabet) abecadło n 2. (basics) (of cooking, photography) abecadło n, abc n 3. US = American Broadcasting Company amerykańska sieć telewizyjna as easy as ABC dziecinnie proste

ABD
n US Univ = all but dissertation doktorant po egzaminie, przed złożeniem pracy doktorskiej

ABM
n Mil = antiballistic missile pocisk m antybalistyczny

ABS
n Aut ? Anti-Lock Brakes System ABS ABS brakes hamulce ABS n Aut system m ABS

ABTA
n GB = Association of British Travel Agents ? Stowarzyszenie n Brytyjskich Biur Podróży

Abel
prn Abel m

Aberdonian
n 1. (native) to be an Aberdonian pochodzić z Aberdeen 2. (inhabitant) mieszkan|iec m, -ka f Aberdeen adj Aberdonian climate klimat Aberdeen Aberdonian life życie w Aberdeen

Aboriginal
n Aborygen m, -ka f (w Australii) adj aborygeński

Aborigine
n Aborygen m, -ka f

Abraham
prn Abraham m Abraham’s bosom łono Abrahama

Abu Dhabi
prn Abu Zabi n inv

Abyssinia
prn Hist Abisynia f

Abyssinian
prn Hist Abisy|ńczyk m, -nka f adj abisyński

Abyssinian cat
n kot m abisyński

aback
adv to take sb aback zaskoczyć kogoś, zbić kogoś z tropu to be taken aback być or zostać zaskoczonym (by sth czymś) I was totally taken aback byłem całkowicie zaskoczony

abacus
n (pl -ci, -cuses) 1. (counting frame) liczydło n abak m, abakus m dat 2. Archit abak m, abakus m

abaft
adv (behind stern) za rufą (towards stern) na rufie prep za (czymś) [mast, poop, beam]

abalone
n Zool uchowiec m, ucho n morskie

abandon
n fml dat (unbounded enthusiasm) zapamiętanie n, oddanie się n, pasja f to do sth with gay abandon oddawać się czemuś z radością vt 1. porzuc|ić, -ać [hope, land, person, plan] opu|ścić, -szczać [post, spouse, farm, ship] man the lifeboats! abandon ship! do łodzi! opuścić statek! abandon ship! fig ratuj się kto może! to abandon sth to sb wydawać or rzucać coś na pastwę kogoś to abandon sb to (their) fate pozostawić kogoś swojemu or własnemu losowi 2. przer|wać, -ywać [game, strike] zarzuc|ić, -ać [habit] zaniechać (czegoś) [attempt] to abandon play Sport przerwać grę 3. zrze|c, -kać się [claim, property] to abandon sth to sb zrzec się czegoś na rzecz kogoś vr to abandon oneself to sth odda|ć, -wać się czemuś

abandoned
adj 1. [person, place] opuszczony [animal, person, place, thing] porzucony 2. (licentious) [behaviour] wyuzdany 3. (wild) [dance, music] szalony, dziki

abandonment
n (of person, place) opuszczenie n (of person, place, vehicle, hope) porzucenie n (of attempt, idea, strike) zaniechanie n

abase
vr fml to abase oneself ukorzyć się, poniżyć się (before sb przed kimś)

abasement
n ukorzenie n, poniżenie n

abashed
adj speszony, zmieszany (by or at sth czymś)

abate
vt fml 1. obniż|yć, -ać [pollution] zmniejsz|yć, -ać [noise] uśmierz|yć, -ać [pain] o|studzić [zeal] powściąg|nąć, -ać [pretensions] 2. Jur (cancel) unieważni|ć, -ać [sentence, writ] 3. Jur (end) to abate a nuisance powstrzymać naruszenie porządku vi [noise, storm, wind] przycich|nąć, -ać [pain, fever, illness, epidemic, terror] ust|ąpić, -ępować [feeling] wygas|nąć, -ać [flood, emotion] opa|ść, -dać [wind] o|słabnąć

abatement
n (of noise, wind) przycichnięcie n (of pain) ustępowanie n (of taxes) złagodzenie n (of feelings, epidemic) wygasanie n

abattoir
n rzeźnia f, ubojnia f

abbess
n przeorysza f

abbey
n opactwo n

abbot
n opat m

abbreviate
vt skr|ócić, -acać [word, phrase] (to sth do czegoś)

abbreviation
n 1. (short form) skrót m (for sth od czegoś) 2. (process) skrócenie n

abdicate
vt zrze|c, -kać się (czegoś) [position, power, right] uchyl|ić, -ać się od (czegoś) [responsibility] to abdicate the throne zrzec się tronu vi abdykować to abdicate from the throne zrzec się tronu

abdication
n (royal) abdykacja f (of position, power, right) zrzeczenie się n abdication of responsibility zrzeczenie się odpowiedzialności

abdomen
n brzuch m

abdominal
adj brzuszny

abduct
vt uprowadz|ić, -ać

abduction
n 1. (of person) uprowadzenie n 2. (of muscles) abdukcja f, odwodzenie n

abductor
n 1. (kidnapper) porywacz m, -ka f 2. Anat (also abductor muscle) mięsień m odwodzący, odwodziciel m abduktor m ra

abeam
adv Naut na trawersie

abed
adj dat to be abed być w łóżku adv to lie abed leżeć w łóżku

aberrant
adj [behaviour, ideas] dziwny, dziwaczny [result] nieprzewidziany, zaskakujący

aberration
n 1. (deviation) aberracja f 2. (lapse) (mental) odchylenie n od normy in a moment of aberration w chwili zaćmienia umysłowego 3. Astron, Phys aberracja f

abet
vt (prp, pt, pp -tt-) Jur (encourage) podżegać do (czegoś), namawiać do (czegoś) [crime] (assist) pom|óc, -agać w (czymś) [crime] pom|óc, -agać (komuś), być wspólnikiem (kogoś) [lawbreaker] to aid and abet sth pomóc w dokonaniu czegoś she was accused of aiding and abetting him in his crimes była oskarżona o pomaganie mu w przestępstwach

abetter
n współspraw|ca m, -czyni f to be an abetter in sth być współsprawcą czegoś

abettor
n współspraw|ca m, -czyni f to be an abetter in sth być współsprawcą czegoś

abeyance
n fml to be in abeyance [matter, situation] być w zawieszeniu [law] być zawieszonym, pozostawać w zawieszeniu to fall into abeyance zostać zawieszonym to hold sth in abeyance utrzymać coś w zawieszeniu or w stanie nierozstrzygniętym

abhor
vt (prp, pt, pp -rr-) czuć or mieć odrazę do (kogoś/czegoś) [injustice, opinion, person, violence] nie cierpieć (kogoś/czegoś) [behaviour, person, task] nature abhors a vacuum natura nie znosi próżni

abhorrence
n odraza f, wstręt m to have an abhorrence of sth, to hold sth in abhorrence czuć odrazę or wstręt do czegoś to look at sb in or with abhorrence patrzeć na kogoś z odrazą or ze wstrętem

abhorrent
adj to be abhorrent to sb być komuś wstrętnym

abide
vt (put up with, endure) zn|ieść, -osić I can’t abide sth/doing sth nie znoszę czegoś/robienia czegoś they can’t even abide to think about it nie mogą nawet znieść myśli o tym vi (pt, pp abode, abided) (live, stay) przebywać, mieszkać (at or in sth w czymś) ? abide by: abide by [sth] (to stick to, adhere to) za|stosować się (do czegoś) [rules, decision, judgment] przestrzegać (czegoś) [agreement, rules] obstawać przy (czymś), podtrzymywać [opinion] dotrzym|ać, -ywać (czegoś) [promise] they refused to abide by the judge’s decision odmówili zastosowania się do decyzji sędziego I abide by what I said: he’s a liar obstaję przy tym or podtrzymuję to, co powiedziałem: on jest kłamcą she hasn’t abided by what she promised to do nie dotrzymała tego, co obiecała

abiding
adj [friendship, hatred] nieprzemijający [interest] trwały, stały [faith] niewzruszony

ability
n 1. (capability) umiejętność f, zdolność f (to do sth robienia czegoś) someone of proven ability osoba wypróbowana the ability to pay Jur wypłacalność Fin zdolność płatnicza to the best of his/her ability jak najlepiej potrafi within the limits of one’s ability w granicach swoich możliwości, na miarę swoich możliwości 2. (talent) talent m she’ll go far with her ability or abilities daleko zajdzie z takim talentem abilities npl (skills) umiejętności f pl Sch (of pupils) zdolności f pl mental abilities sprawność intelektualna, zdolności umysłowe musical abilities zdolności muzyczne

abject
adj 1. [state, condition] opłakany, nędzny [failure] żałosny, beznadziejny abject poverty skrajna nędza 2. [coward, deed] podły, nikczemny [apology, flattery] służalczy

abjectly
adv 1. [live, subsist] nędznie, w nędzy 2. [apologize, behave] służalczo

abjuration
n fml (of claims, religion) wyrzeczenie się n (of sth czegoś) (of rights, title) rezygnacja f (of sth z czegoś) (of wrongdoing) poniechanie n (of sth czegoś)

abjure
vt fml wyrze|c, -kać się (czegoś) [religion] zrze|c, -kać się (czegoś) [rights, title] poniechać (czegoś) [wrongdoing] wyzby|ć, -wać się (czegoś) [vice]

ablate
vt Med usu|nąć, -wać, odci|ąć, -nać, od|jąć, -ejmować

ablation
n Med usunięcie n, odcięcie n, odjęcie n

ablative
Ling n ablativus m, ablatiwus m in the ablative w ablatiwie adj ablative case/ending przypadek/końcówka ablatiwu ablative construction konstrukcja ablatywna

ablative absolute
n Ling ablativus absolutus m inv

ablaze
adj 1. (alight) [building, town] płonący, w ogniu to be ablaze płonąć to set sth ablaze podpalić coś 2. fig (lit up) to be ablaze with excitement płonąć z podniecenia to be ablaze with anger or rage pałać or płonąć gniewem, pienić się ze wściekłości the room was ablaze with light pokój jarzył się światłami to be ablaze with colour mienić się wszystkimi kolorami tęczy

able
adj 1. (having ability to) to be able to do sth być w stanie coś zrobić, móc coś zrobić he was/wasn’t able to read it był w stanie to przeczytać/nie był w stanie tego przeczytać, mógł to przeczytać/nie mógł tego przeczytać I’ll be better able to give you more information after the meeting dopiero po spotkaniu będę mógł udzielić panu więcej informacji she was able to play the piano at the age of four w wieku czterech lat grała już na fortepianie 2. (skilled) [lawyer, teacher] zdolny 3. (talented) (child, student) uzdolniony he is the most able or the ablest student in the class jest najzdolniejszym uczniem w tej klasie

able rating
n patent m or dyplom m marynarza

able seaman
n Mil, Naut mat m

able-bodied
adj (strong, healthy) silny, krzepki

able-bodied seaman
n = able seaman

ablutions
npl 1. fml or hum ablucje plt hum to perform one’s ablutions dokonywać ablucji 2. (facilities) sanitariaty m pl

ably
adv [create, write] z talentem, zręcznie [work] kompetentnie [judge] mądrze ably assisted by her colleagues kompetentnie or mądrze wspomagana przez kolegów

abnegate
vt wyrze|c, -kać się (kogoś/czegoś) [belief, pleasures, religion, God] zrze|c, -kać się (czegoś) [powers, rights]

abnegation
n fml 1. (of belief, pleasure, religion) wyrzeczenie się n (of rights, privileges) zrzeczenie się n 2. (also self-abnegation) wyrzeczenie n a life of total abnegation życie pełne wyrzeczeń

abnormal
adj 1. (deviant) nienormalny (irregular) nieprawidłowy mentally/physically abnormal upośledzony psychicznie/fizycznie 2. Comput niewłaściwy

abnormality
n 1. (state) nienormalność f, nieprawidłowość f 2. (feature) anomalia f physical/mental abnormalities wady fizyczne/psychiczne

abnormally
adv (untypically) [behave, develop, react] nienormalnie (unusually) [difficult, high, low, slow] wyjątkowo, niezwykle

abo
n Austral offensive aborygen m, -ka f

aboard
adv 1. [be, live] na pokładzie [go, take] na pokład all aboard! Naut wszyscy na pokład! Rail, Transp proszę wsiadać! 2. Naut przy burcie, wzdłuż burty prep to be aboard sth być na czymś [ship] być w czymś [bus, plane, train] to go or climb aboard sth wsiąść na coś [ship] wsiąść do czegoś [bus, plane, train]

abode
n 1. (home) fml dom m, mieszkanie n my humble abode hum moje skromne progi Mr Cox, of no fixed abode Jur pan Cox, bez stałego miejsca zamieszkania 2. Jur (residence) (permanent) miejsce n stałego zamieszkania (temporary) miejsce n pobytu his place of abode jego miejsce stałego zamieszkania/pobytu the right of abode prawo zamieszkania

abolish
vt zn|ieść, -osić [right, tax, slavery, subsidy] s|kończyć z (czymś), położyć, kłaść kres (czemuś) [custom, practices]

abolishment
n ra = abolition

abolition
n (of death penalty, right, tax) zniesienie n, abolicja f (of government, dictator) obalenie n (of custom, practices) położenie n kresu

abolitionist
n 1. zwolenni|k m, -czka f abolicji 2. US Hist abolicjonist|a m, -ka f

abominable
adj [treatment] okropny, wstrętny [conditions, workmanship] okropny [weather] ohydny, paskudny [handwriting, music] okropny, straszny [wine, food] obrzydliwy, wstrętny [wages] nędzny the abominable snowman człowiek śniegu, yeti

abominably
adv [behave] odrażająco, ohydnie [treat] wstrętnie [rude, arrogant] strasznie [perform, play, cold, hot] koszmarnie, strasznie

abominate
vt brzydzić się (czymś) [hypocrisy, wrongdoing] hum nienawidzić (czegoś) [homework, vegetables]

abomination
n 1. (loathing) odraza f, wstręt m (of sth do czegoś) to hold sb/sth in abomination czuć wstręt or odrazę do kogoś/czegoś 2. (object) ohyda f, obrzydlistwo n what an abomination! co za obrzydliwość or ohyda!

aboriginal
n (person) autochton m, tubylec m, krajowiec m (plant, animal) roślina f autochtoniczna (animal) zwierzę n autochtoniczne adj [inhabitant, tribe] tubylczy [plant, animal] autochtoniczny

aborigine
n tubylec m, krajowiec m

abort
n 1. Comput przerwanie n wykonania zadania 2. US (of flight) odwołanie n vt 1. Med (terminate) spędz|ić, -ać [foetus] przer|wać, -ywać [pregnancy] wywoł|ać, -ywać poronienie u (kogoś) [woman] 2. (interrupt) przer|wać, -ywać [attack, flight, mission] zaniechać (czegoś) [deal, plan] 3. Comput (abandon) przer|wać, -ywać [operation] wy|jść, -chodzić z (czegoś) [program] vi 1. [mother] po|ronić [embryo] obum|rzeć, -ierać, nie rozwinąć się [pregnancy] za|kończyć się poronieniem 2. [attack, plan, launch, mission] za|kończyć się niepowodzeniem, nie powieść się 3. Comput [program] zawie|sić, -szać się

abortifacient
adj poronny

abortion
n 1. Med (termination) aborcja f, przerwanie n ciąży (spontaneous) poronienie n samoistne back-street abortion skrobanka wykonana pokątnie infml to have or get an abortion poddać się zabiegowi usunięcia ciąży to perform or carry out an abortion (on sb) przeprowadzić (u kogoś) zabieg usunięcia ciąży abortion on demand or request aborcja na żądanie 2. (interruption) zaniechanie n (of sth czegoś) (failure) niepowodzenie n (of sth czegoś) 3. (monstrosity) potworność f modif [rights, law] dotyczący przerywania ciąży [pill] poronny abortion debate debata or dyskusja na temat przerywania ciąży

abortionist
n osoba f dokonująca zabiegu usunięcia ciąży back-street abortionist osoba pokątnie wykonująca skrobanki infml

abortive
adj 1. (unsuccessful) [mission, attack] nieudany [plan, effort] chybiony, poroniony 2. Med [method] aborcyjny [medicine] poronny

abortively
adv [attempt, try] bezskutecznie

abound
vi fish/food abounded było pełno ryb/jedzenia everything abounded there except milk nie brakowało or nie zbywało tam niczego prócz mleka to abound in or with sth roić się od czegoś [animals, mistakes] być pełnym czegoś [energy] stwarzać mnóstwo czegoś [opportunities]

about
adj 1. (expressing future intentions) to be about to do sth właśnie mieć coś zrobić 2. (rejecting the course of action) I’m not about to do it nie myślę tego robić 3. (awake and up) na nogach you were up and about early this morning wczesnym rankiem byłeś już dziś na nogach adv 1. (approximately) mniej więcej, prawie, około it’s about the same as yesterday prawie to samo co wczoraj, prawie tak samo jak wczoraj at about 6 pm około szóstej wieczorem it’s about as useful as an umbrella in a hurricane iron to jest prawie tak przydatne jak parasol podczas wichury ? round 2. (almost) prawie to be just about ready być prawie gotowym that seems about right wydaje się mniej więcej w porządku I’ve had just about enough of her zaczynam już mieć jej dosyć I’ve had about as much as I can take jestem na granicy wytrzymałości mam tego po dziurki w nosie infml ? just 3. (in circulation) there was no one about nikogo tam nie było there are few people about jest zaledwie parę osób there is a lot of food poisoning about jest wiele przypadków zatrucia pokarmowego there is a lot of it about mnóstwo tego wszędzie or wokół 4. (in the vicinity) to be somewhere about być gdzieś tutaj or w pobliżu she must be somewhere about ona musi gdzieś tu być 5. (indicating reverse position) the other way about w odwrotną stronę ? put about, turn about prep 1. (concerning, regarding) a book/film about sb/sth książka/film o kimś/czymś to talk about sb/sth mówić o kimś/czymś what’s it about? (of book, film, play) o czym to jest? it’s about snakes to jest o wężach may I ask what it’s about? można spytać, o czym to jest? I’m ringing about my results dzwonię w sprawie moich wyników it’s about my son’s report chodzi mi o oceny mojego syna about your overdraft co się tyczy pańskiego debetu, w sprawie pańskiego debetu 2. (in the nature of) there’s something weird/sad about him jest w nim coś dziwnego/jakiś smutek there is something about the place that intrigues me jest w tym miejscu coś, co mnie intryguje what I like about her is her honesty podoba mi się w niej jej uczciwość 3. (bound up with) business is about profit w interesach chodzi o zysk teaching is all about communication w nauczaniu najważniejszy jest kontakt z uczniem that’s what life is all about i na tym polega życie, i o to w życiu chodzi 4. (occupied with) I know what you are about wiem, o co ci chodzi I know what I’m about wiem, co robię mind what you’re about! GB uważaj na to, co robisz! while you are about it, please clean your room a przy okazji sprzątnij swój pokój and be quick about it! i pośpiesz się (z tym)! 5. (around) to wander/run about the streets błąkać się/biegać po ulicach toys strewn about the floor zabawki porozrzucane na podłodze 6. (in invitations, suggestions) how or what about some tea? może herbaty? how about going into town? może pojedziemy do miasta? 7. (when soliciting opinions) what about the transport GB or transportation US costs? a co z kosztami transportu? what about us? a co z nami?, a my? what about the dinner? co powiesz na kolację? what about it? a o co chodzi? what about you a ty? what about Anna? a Anna? how about it? co ty na to? 8. fml (on) to have sth hidden about one’s person [arms, drugs] mieć coś (ukryte) przy sobie the police found drugs hidden about his person policja znalazła przy nim narkotyki 9. GB (surrounding) wokół there were trees about the house wokół domu rosły drzewa it’s about time (that)... już czas or pora, żeby... about time too! najwyższa pora!, najwyższy czas! that’s about it (that’s all) i to by było na tyle infml (that’s the situation) i tak to jest

about-face
n GB Mil zwrot m obrót m fig (total change of viewpoint, attitude) wolta f the government has done an about-face rząd wykonał zwrot o sto osiemdziesiąt stopni, rząd wykonał woltę

about-turn
n = about-face

above
pron the above (person) wyżej wymieniony, wspomniany the above are all witnesses wszyscy wyżej wymienieni są świadkami the above are all stolen vehicles wszystkie wyżej wymienione pojazdy zostały skradzione prep 1. (vertically) (po)nad (czymś), powyżej (czegoś) to live above a shop mieszkać nad sklepem your name is above mine on the list twoje nazwisko jest przed moim na liście the hills above Monte Carlo wzgórza wokół Monte Carlo 2. (north of) na północ od (czegoś) above this latitude na północ od tej szerokości geograficznej 3. (upstream of) powyżej (czegoś) 4. (morally) ponad (czymś) she’s above such petty behaviour ona jest ponad taką małostkowość they are not above cheating/lying nie cofną się przed oszustwem/kłamstwem he is not above lending us a hand nie odmówi nam pomocy 5. (in preference to) ponad, nad(e) to admire sth above all others podziwiać coś ponad wszystko above all else ponad or nade wszystko to value happiness above wealth przedkładać szczęście nad bogactwo 6. (superior in status, rank) wyżej niż (ktoś), nad (kimś) a general is above colonel generał jest wyższy rangą od pułkownika to be above sb in the world ranking być wyżej niż ktoś w światowym rankingu he thinks he is above us wydaje mu się, że jest lepszy od nas ma się za lepszego od nas 7. (greater than) powyżej (czegoś), ponad (coś) above average ponad przeciętną, powyżej przeciętnej above the limit przekraczający (dozwoloną) granicę children above the age of 12 dzieci powyżej dwunastu lat to rise above sth przekroczyć coś [amount, average, percentage, limit] 8. (transcending beyond) above suspicion poza (wszelkim) podejrzeniem she’s above criticism ona jest poza (wszelką) krytyką above reproach bez zarzutu 9. (too difficult for) to be above sb [book, subject] przerastać kogoś 10. (higher in pitch) ponad (czymś) 11. (over) I couldn’t hear him above the sound of the drill jego głos nie docierał do mnie, zagłuszany przez wiertarkę a shot was heard above the shouting ponad wrzawą dał się słyszeć odgłos wystrzału adj the above names wyżej wymienione nazwiska the above items wyżej wymienione artykuły adv 1. (higher up) a desk with a shelf above biurko z nadstawką the noise from the apartment above hałas dochodzący z mieszkania piętro wyżej view from above widok z góry an order from above polecenie or rozkaz z góry ideas imposed from above pomysły narzucone z góry 2. (earlier in the text) see above zobacz wyżej as stated above jak stwierdzono powyżej 3. (more) children of 12 and above dzieci w wieku lat 12 i starsze tickets at Ł10 and above bilety w cenie 10 funtów i droższe those on income of Ł18,000 and above osoby z dochodem 18 000 funtów i wyższym 4. (in the sky) the sky up above was clear niebo było czyste to look up at the stars above podnieść wzrok ku gwiazdom, spojrzeć na or w gwiazdy the powers above siły wyższe in Heaven above w niebiosach above all adv phr nade wszystko, przede wszystkim to get above oneself pysznić się, wywyższać się

above-mentioned
adj wyżej wspomniany

above-named
adj wyżej wymieniony

aboveboard
adj uczciwy

aboveground
adj nadziemny adv nad ziemią

abracadabra
excl abrakadabra!

abrade
vt 1. Geol [elements] erodować, s|powodować erozję (czegoś) [rock] 2. o|trzeć, -cierać [skin] 3. Tech [sandpaper] zetrzeć, ścierać, wygładz|ić, -ać [surface]

abrasion
n 1. (on skin) otarcie n 2. (from friction) (of rock) abrazja f (of paint, metal) ścieranie się n, zużycie n ścierne

abrasive
n (sandpaper) papier m ścierny (on cloth) płótno n ścierne (pumice, emery) materiał m ścierny (chemical for action) środek m żrący adj 1. (trait) [person] zgryźliwy, dokuczliwy [manner] szorstki [tone] ostry, szorstki [style] uszczypliwy 2. [material] ścierny [substance] żrący

abrasively
adv [say, reply, write] zgryźliwie

abrasiveness
n (of remark, criticism, tone) szorstkość f

abreaction
n Psych odreagowanie n, wyładowanie n emocjonalne

abreast
adv 1. (side by side) [walk] ramię przy ramieniu to walk two/four abreast iść dwójkami/czwórkami to advance twenty abreast posuwać się po dwudziestu w szeregu in line abreast w rzędzie, w szeregu to be or come abreast of sb/sth [vehicle, person] zrównać się z kimś/czymś 2. (in touch with) to be or keep abreast of sth mieć aktualne informacje o czymś [developments, current affairs] to keep sb abreast of sth informować kogoś o czymś na bieżąco to keep abreast of the times iść z duchem czasu

abridg(e)ment
n 1. (version) wersja f skrócona to be published in or as an abridg(e)ment zostać wydanym w wersji skróconej 2. (process) skracanie n, skrócenie n (of sth czegoś) (result of the process) skrót m (of sth czegoś)

abridge
vt skr|ócić, -acać [book, play, text] in an abridged version w skróconej wersji

abroad
adv 1. [be, live, work] za granicą [go, travel] za granicę [come from] z zagranicy holidays abroad wakacje or urlop za granicą at home and abroad w kraju i za granicą news from home and abroad wiadomości z kraju i zagranicy 2. (in circulation) there is a rumour abroad that... krążą pogłoski, że... there is a feeling abroad that... panuje przekonanie, że... there’s a new spirit abroad zapanował nowy duch 3. dat or liter (outside) na zewnątrz, na dworze

abrogate
vt uchyl|ić, -ać, anulować [law, right]

abrogation
n (of law, right) uchylenie n, anulowanie n

abrupt
adj 1. (sudden) [change, departure] nagły, raptowny to come to an abrupt end zakończyć się nagle or raptownie 2. (curt) [person] szorstki w obejściu [behaviour, manner] obcesowy [tone] opryskliwy, ostry 3. (disjointed) [style, sentence, speech] nieskładny 4. (steep) stromy

abruptly
adv 1. (suddenly) [change, end, leave, turn] nagle, raptownie [gesture] gwałtownie 2. (curtly) [behave] obcesowo [speak] opryskliwie, ostro 3. [drop, fall, rise] gwałtownie, stromo

abruptness
n 1. (in manner) szorstkość f, opryskliwość f 2. (suddenness) nagłość f

abs
npl infml mięśnie m pl brzucha

abscess
n ropień m

abscond
vi [captive, prisoner] zbiec [pupil] ucie|c, -kać to abscond with sth zbiec z czymś zbiec, zabierając ze sobą coś [money, winnings]

absconder
n (from justice) zbieg m (from school) uciekinier m, -ka f

absconding
n ucieczka f

abseil
n GB (from mountain) zjazd m na linie to execute a dangerous abseil wykonać niebezpieczny zjazd vi zje|chać, -żdżać na linie (from sth z czegoś) to abseil down zjechać

abseil device
n GB przyrząd m do zjazdu (na linie)

abseiling
n GB zjeżdżanie n na linie to go abseiling zjeżdżać na linie

absence
n 1. (of person) nieobecność f in or during sb’s absence pod nieobecność kogoś an excused/unexcused absence nieobecność usprawiedliwiona/nieusprawiedliwiona how much absence with pay can you take? ile masz płatnego urlopu? 2. (of thing) brak m (of sth czegoś) in the absence of sth z or wobec braku czegoś [alternative, cooperation, evidence] 3. (also absence of mind) roztargnienie n 4. Jur to be sentenced in one’s absence zostać skazanym zaocznie absence makes the heart grow fonder Prov o nieobecnych myślimy życzliwiej he was conspicuous by his absence iron jego nieobecność rzucała się w oczy

absent
/'?bsnt/ adj 1. (not there) [person] nieobecny to be absent from school/work być nieobecnym w szkole/pracy he was conspicuously absent iron jego nieobecność rzucała się w oczy (here’s) to absent friends! (as toast) zdrowie nieobecnych (przyjaciół)! 2. (lacking) brakujący (not existing) nieistniejący any sign of remorse was absent from her face na jej twarzy nie było śladu skruchy 3. (preoccupied) [expression, look] nieobecny, nieprzytomny 4. Mil to be or go absent without leave oddalić się samowolnie /b'sent/ vr fml to absent oneself (leave) opu|ścić, -szczać (from sth coś) (stay away) nie stawi|ć, -ać się (from sth w/na czymś)

absent-minded
adj roztargniony

absent-mindedly
adv [say, look] w roztargnieniu [ignore] przez roztargnienie, w roztargnieniu [stare] nieprzytomnie

absent-mindedness
n roztargnienie n

absentee
n nieobecn|y m, -a f modif [person] nieobecny

absentee ballot
n głosowanie n korespondencyjne to vote by absentee ballot głosować korespondencyjnie

absentee father
n ojciec m, który opuścił rodzinę

absentee landlord
n nieobecny właściciel m (domu, majątku zarządzanego w jego imieniu przez dzierżawcę)

absentee rate
n wskaźnik m nieobecności or absencji

absentee voter
n wyborca m głosujący korespondencyjnie

absenteeism
n stała nieobecność f, absencja f

absently
adv [muse, say] z roztargnieniem, w zamyśleniu to look or stare absently patrzeć nieobecnym wzrokiem

absinth(e)
n absynt m, piołunówka f

absolute
n 1. the absolute absolut m 2. (rule, principle) prawda f absolutna rigid absolutes prawdy niepodważalne adj 1. (complete) [certainty, discretion, minimum] absolutny [refusal] kategoryczny [proof] niezbity [right, choice] nieograniczony, pełny Pol [power, monarch] absolutny absolute majority Pol bezwzględna większość absolute beginner (pupil) rozpoczynający naukę 2. (emphatic) [chaos, disaster, idiot, ignorance] kompletny [scandal] prawdziwy [fact] niepodważalny [lie] wierutny 3. Phys, Chem [scale] bezwzględny [zero, temperature] bezwzględny, absolutny [alcohol] absolutny [humidity] bezwzględny 4. Jur decree absolute wyrok rozwodowy prawomocny the decree was made absolute wyrok się uprawomocnił 5. Ling [ablative, construction] absolutny absolute verb czasownik przechodni bez dopełnienia 6. Philos [term] absolutny 7. Math [value] bezwzględny

absolute discharge
n GB Jur zwolnienie n bezwarunkowe

absolute pitch
n Mus słuch m absolutny

absolutely
adv 1. (totally) [certain] całkowicie [mad] kompletnie [agree, believe] całkowicie [refuse] kategorycznie [flabbergast] zupełnie to rule absolutely Pol sprawować władzę absolutną you’re absolutely right masz całkowitą rację 2. (emphatic) this hotel is absolutely the most expensive I know ze znanych mi hoteli ten jest zdecydowanie najdroższy I absolutely adore opera! ubóstwiam operę! you absolutely must come koniecznie musisz przyjechać/przyjść 3. (certainly) yes, absolutely! absolutnie tak! absolutely not! absolutnie nie! 4. Ling a transitive verb used absolutely czasownik przechodni użyty bez dopełnienia

absolution
n rozgrzeszenie n (from sth z czegoś)

absolutism
n Pol absolutyzm m Relig predestynacja f

absolve
vt 1. Relig rozgrzesz|yć, -ać (from sth z czegoś) udziel|ić, -ać rozgrzeszenia (komuś) 2. fml (clear) to absolve sb from or of sth zw|olnić, -alniać kogoś z czegoś [obligation, promise, responsibility] uw|olnić, -alniać kogoś od czegoś [charge] oczy|ścić, -szczać kogoś z czegoś [blame, suspicion] 3. (acquit) uniewinni|ć, -ać

absorb
vt 1. wchł|onąć, -aniać [drug, moisture, liquid] pochł|onąć, -aniać [gas, heat, sound] 2. fig wchł|onąć, -aniać [business, village] pochł|onąć, -aniać [time, attention] za|absorbować [attention, person] przyj|ąć, -mować [immigrants] the countryside is being absorbed by or into the large cities wielkie miasta wchłaniają okoliczne tereny 3. (withstand) z|łagodzić [effect, impact, jolt] wy|tłumić [sound] zn|ieść, -osić [blows, insults] Aut z|amortyzować [jolt, shock] 4. Chem, Phys absorbować

absorbable
adj (łatwo) wchłaniający się

absorbed
adj zaabsorbowany, pochłonięty (in or by sth czymś) to be absorbed in one’s thoughts być pogrążonym w myślach to be absorbed in a book/one’s work być pochłoniętym czytaniem książki/pracą to get/become absorbed in sth pogrążyć się w czymś, zagłębić się w coś

absorbency
n Chem, Phys absorpcyjność f, chłonność f a high-absorbency material materiał o wysokiej chłonności

absorbent
n absorbent m, pochłaniacz m adj [cloth, cotton, cotton-wool, material] chłonny, wsiąkliwy

absorbent cotton
n US wata f higroskopijna

absorbing
adj zajmujący, pasjonujący

absorption
n 1. (of liquid, minerals, nutrients) wchłanianie n, przyswajanie n (of heat, gas, sound) pochłanianie n 2. fig (of business) wchłanianie n, wchłonięcie n (of costs) pochłanianie n, pochłonięcie n fig (of people) wchłonięcie n 3. (of shock, impact) złagodzenie n Aut (of jolt, shock) zamortyzowanie n 4. (in activity, book) zaabsorbowanie n (in sth czymś)

absquatulate
vi hum da|ć, -wać nogę or dyla or drapaka infml hum

abstain
vi 1. Relig powstrzym|ać , -ywać się (from sth/doing sth od czegoś/robienia czegoś) to abstain from meat/alcohol powstrzymać się od spożywania mięsa/alkoholu to abstain from sex zachowywać wstrzemięźliwość seksualną 2. Pol wstrzym|ać, -ywać się to abstain from voting wstrzymać się od głosowania with China abstaining przy wstrzymującym się głosie Chin

abstainer
n 1. (teetotaller) abstynent m, -ka f he’s a total abstainer jest całkowitym abstynentem 2. Pol (in vote) wstrzymując|y m, -a f się od głosowania (in election) osoba f niebiorąca udziału w wyborach

abstemious
adj [person, life] wstrzemięźliwy [diet] ścisły [meal] skromny abstemious habits wstrzemięźliwość

abstemiously
adv [eat, live] wstrzemięźliwie

abstemiousness
n (of person) wstrzemięźliwość f (of diet) umiarkowanie n, umiar m

abstention
n 1. Pol (act) wstrzymanie się n głosu or od głosowania 2. Pol (when counting votes) głos m wstrzymujący się with three abstentions przy trzech głosach wstrzymujących się 3. (abstinence) wstrzemięźliwość f (from alcohol) abstynencja f (from meat, sweets) powstrzymywanie się n (from sth od spożywania czegoś)

abstinence
n wstrzemięźliwość f (from alcohol) abstynencja f (from meat, sweets) powstrzymywanie się n (from sth od spożywania czegoś) rezygnacja f (from sth z czegoś)

abstinent
adj wstrzemięźliwy

abstract
/'?bstr?kt/ n 1. (theoretical) the abstract abstrakcja f, abstrakt m in the abstract teoretycznie 2. (summary) streszczenie n, skrót m 3. Fin (of accounts) wyciąg m Jur (of legal title) wypis m 4. Art abstrakcja f to paint abstracts malować abstrakcje or obrazy abstrakcyjne /'?bstr?kt/ adj 1. (theoretical) abstrakcyjny 2. Art abstrakcyjny, abstrakcjonistyczny abstract artist artysta abstrakcyjny, abstrakcjonista 3. Ling [noun, expression] abstrakcyjny /b'str?kt/ vt 1. (separate) wyodrębni|ć, -ać [idea] 2. (draw off) wydoby|ć, -wać [substance] 3. (summarize) stre|ścić, -szczać [book] to abstract sth from sth wyodrębnić coś z czegoś [document, data] 4. fml (remove) wyciąg|nąć, -ać, zab|rać, -ierać to abstract sth from sb wyciągnąć coś komuś /b'str?kt/ vr to abstract oneself from sth oderwać się od czegoś

abstracted
adj (withdrawn) [gaze] nieprzytomny [air] roztargniony he seemed rather abstracted robił wrażenie nieprzytomnego

abstractedly
adv [look, listen, consider] z roztargnieniem, w roztargnieniu

abstraction
n 1. (idea) pojęcie n abstrakcyjne, abstrakcja f to talk in abstractions mówić abstrakcyjnie 2. (abstract quality) abstrakcja f 3. Art (tendency) abstrakcjonizm m (work) abstrakcja f, dzieło n abstrakcyjne 4. (absence of mind) roztargnienie n, rozkojarzenie n she had an air of abstraction about her wyglądała na osobę rozkojarzoną 5. fml (of property, money) zabranie n, zagarnięcie n (of sth czegoś)

abstruse
adj [remark, explanation] zawiły

abstruseness
n zawiłość f

absurd
n Philos, Theat the absurd absurd m the theatre of the absurd teatr absurdu adj [idea, act] absurdalny, niedorzeczny [appearance] idiotyczny it was absurd of him to do it niedorzecznością było to, co zrobił it is absurd that... to absurdalne, że... don’t be absurd! nie mów głupstw!

absurdity
n 1. (quality) absurdalność f, niedorzeczność f (of sth czegoś) 2. (absurd) absurd m, niedorzeczność f, nonsens m the height of absurdity szczyt nonsensu to the point of absurdity do granic absurdu a string of absurdities stek bzdur

absurdly
adv [wealthy, expensive] nieprawdopodobnie [behave] idiotycznie

abundance
n 1. (lots) masa f, mnóstwo n (of sth czegoś) [persons, things] obfitość f (of sth czegoś) [food, wine, wildlife] food was in abundance jedzenia było w bród 2. (wealth) dostatek m to live a life of abundance żyć w dostatku

abundant
adj [rain, resources] obfity [amount, quantity] wielki [evidence, proof] liczny [growth, vegetation] bujny an abundant supply of cheap labour duże zasoby taniej siły roboczej to be abundant in sth obfitować w coś [natural resources, plants]

abundantly
adv 1. (in large quantities) obficie [grow] bujnie [available, supplied] w dużej ilości [illustrated] bogato 2. [clear, obvious] aż nazbyt, aż nadto

abuse
/'bjus/ n 1. (misuse) (of hospitality, position, power, trust) nadużycie n, nadużywanie n alcohol abuse alkoholizm drug abuse narkomania human rights abuse łamanie praw człowieka 2. (maltreatment) maltretowanie n, znęcanie się n (sexual) wykorzystywanie n seksualne (rape) gwałt m child abuse maltretowanie/wykorzystywanie dzieci sexual child abuse seksualne wykorzystywanie dzieci to suffer abuse być maltretowanym/wykorzystywanym seksualnie 3. (insults) obelgi f pl, wyzwiska n pl to hurl or shower abuse at sb obrzucić kogoś obelgami or wyzwiskami to heap abuse on a dead person’s memory znieważyć pamięć zmarłego a shower or stream of abuse potok wyzwisk a term of abuse obelżywe określenie verbal abuse zniewaga słowna /'bjuz/ vt 1. (misuse) naduży|ć, -wać (czegoś) [drug, hospitality, position, power, trust] 2. (hurt) znęcać się nad (kimś) [person, animal] (sexually) wykorzystywać seksualnie to be abused być maltretowanym/wykorzystywanym seksualnie 3. (insult) na|ubliżać (komuś), zelżyć

abuser
n (also sex abuser, sexual abuser) zwyrodnialec m (wykorzystujący seksualnie innych)

abusive
adj 1. (insulting) [language, words] obelżywy, obraźliwy 2. (rude) [person] grubiański to be abusive to or towards sb odnosić się obelżywie or grubiańsko do kogoś 3. (improper) [use, interpretation, practices] niewłaściwy 4. (violent) [person] agresywny [relationship] pełen przemocy

abusively
adv [behave, treat] obelżywie, grubiańsko

abusiveness
n (of language) obelżywość f (of person) grubiaństwo n

abut
vt (prp, pt, pp -tt-) przylegać do (czegoś) [house, garden] graniczyć z (czymś) [country] Constr u|łożyć, -kładać na styk [wallpaper, wood] vi (prp, pt, pp -tt-) (adjoin) [house, garden] przylegać (on or upon sth do czegoś) [country, region] graniczyć (on or upon sth z czymś) (be supported) opierać się (against sth o coś)

abutment
n 1. wspornik m, podpora f Archit przypora f, skarpa f 2. (on bridge) przyczółek m

abuzz
adj, adv to be abuzz wrzeć, huczeć (with or about or over sth z powodu czegoś, w związku z czymś) the school was abuzz with the gossip w szkole huczało od plotek

abysmal
adj [condition, performance, standard] fatalny, okropny [ignorance, poverty] przeraźliwy, rozpaczliwy, potworny

abysmally
adv [behave, fail, perform] fatalnie, okropnie [poor, ignorant] rozpaczliwie, potwornie

abyss
n przepaść f, otchłań f also fig two ideologies divided by an abyss dwie ideologie, które dzieli przepaść to sink into an abyss of sth pogrążyć się w otchłani czegoś [ignorance, lawlessness] to be on the edge or brink of an abyss stać nad przepaścią