zracjonalizować
pf vt 1. książk. (usprawnić) to streamline, to rationalize [metody, procesy] racjonalizować 2. książk. (wyjaśnić) to rationalize [emocje, uczucia] 3. Psych. to rationalize

zradiofonizować
pf vt to equip [sth] with a radio [autokar] zradiofonizowane patrole policji radio-equipped police patrols radiofonizować

zradykalizować
pf vt książk. to radicalize [poglądy, osobę] radykalizować zradykalizować się [osoba, poglądy] to become (more) radical radykalizować się

zrakowaciały
adv. Med. [narząd, tkanka] cancerous

zrakowacieć
pf (zrakowaciał) vi Med. [tkanka, narząd] to become cancerous rakowacieć

zramolały
adv. pot., pejor. [osoba] doddering, doddery

zramoleć
pf (zramoleję, zramolał, zramoleli) vi pot., pejor. [osoba] to go soft in the head pot. (ramoleć)

zranić
pf vt 1. (skaleczyć) to hurt, to injure zranić kogoś nożem to wound sb with a knife zranić nogę o wystający gwóźdź to cut one's leg on a protruding nail zranione zwierzę padło the wounded animal died zraniła ją spadająca gałąź she was injured by a falling branch ranić 2. przen. (sprawić przykrość) to hurt, to wound jego słowa bardzo ją zraniły his words wounded her deeply zranić czyjąś dumę to hurt sb's pride ranić zranić się to hurt a. injure oneself zranić się w palec/ramię to hurt a. injure one's finger/arm zranić się kawałkiem rozbitego szkła to cut oneself on a piece of broken glass ranić się

zrastać się
impf zrosnąć się

zraszać
impf zrosić

zraz
m 1. zw. pl Kulin. slice of beef, beef collop zw. pl zraz wołowy zawijany beef roulade 2. Ogr. scion zrazy nelsońskie a. po nelsońsku Kulin. beef collops stewed with mushrooms

zrazik
m zw. pl (A zrazik a. zrazika) 1. dem. Kulin. (stewed) slice of beef 2. Anat. lobule zraziki wątroby the liver lobules

zrazić
pf - zra|żać impf vt to alienate, to put off swoim zachowaniem zraziła do siebie wszystkich her behaviour alienated everybody a. put everybody off kontuzje zraziły go do uprawiania sportu his injuries put him off sport zrazić się - zrażać się to be discouraged, to be put off nie zrażaj się pierwszym niepowodzeniem don't lose heart the first time things go wrong zrazić się do kogoś to take a dislike to sb kiedyś zraził się do niego i teraz go unika he took a dislike to him at one point and now he steers clear of him

zrazu
adv. przest., książk. at first, to begin with

zrażać
impf zrazić

zrealizować
pf vt 1. (urzeczywistnić) to carry [sth] out, to carry out [zadanie, pomysł, politykę, zlecenie] to execute [plan, zlecenie] to fill [zamówienie] to fulfil GB, to fulfill US [ambicje, marzenie, obietnicę, zobowiązanie] realizować 2. Ekon. (spieniężyć) to cash [czek] to sell [akcje, papiery wartościowe, obligacje] realizować 3. Kino, Radio, TV (stworzyć) to produce [film, program, przedstawienie] realizować 4. Farm. [aptekarz, apteka] to dispense, to fill [pacjent, klient] to have [sth] filled a. dispensed [receptę] realizować zrealizować się 1. (urzeczywistnić się) [marzenia] to come true [oczekiwania, ambicje] to be fulfilled [plany, pomysły] to be carried out realizować się 2. (spełnić się) [osoba] to fulfil oneself GB, to fulfill oneself US, to find fulfilment GB, to find fulfillment US zrealizował się w pracy społecznej he found volunteer work very fulfilling zrealizowała się w badanich naukowych it was as a researcher that she came into her own zrealizować się jako matka to find fulfilment as a mother realizować się

zreasumować
pf vt książk. to sum up, to recapitulate [artykuł, główne tezy, zagadnienie] reasumować

zrecenzować
pf vt to review (książkę, film, przedstawienie) recenzować

zredagować
pf vt Dzien., Wyd. (opracować) to edit [tekst, materiał, audycję, książkę] (do druku) to copy-edit [tekst, rękopis]

zredukować
pf vt 1. (ograniczyć) to reduce [ilość, deficyt, arsenał broni, wydajność] to cut down (on), to cut back (on) [koszty, przestępczość] to scale down [plany] (stopniowo zmniejszyć) to whittle [sth] away a. down [przewagę, zyski] (nagle, drastycznie) to axe, to ax US to slash pot. [wydatki, usługi, program] zredukować długą listę do trzech punktów/wachlarz możliwości do jednej to pare down a long list to three items/to eliminate all the possibilities but one zredukować coś do minimum to reduce sth to a minimum a. to the bare minimum zredukować dochody o pięć procent to decrease revenues by five per cent redukować 2. (zwolnić) to cut down on [personel, pracowników] to streamline [biurokrację] (nagle, drastycznie) to axe, to ax US [stanowiska] zredukować obsługę biura to cut down on the office staff redukować 3. (sprowadzić) to reduce zredukować coś do czegoś to reduce sth to sth zredukować skomplikowany problem do prostej kwestii to reduce a complex problem to a simple issue życie zredukowane do walki o przetrwanie life reduced to a struggle for existence system zredukuje człowieka do roli trybika w maszynie the system reduces the individual to a mere cog in the machine redukować 4. Aut. (obniżać) zredukować bieg to reduce gear, to change down GB, to downshift US redukować 5. Chem. to deoxidize zredukować się 1. (pod względem ilości, wielkości) [wpływy, ilość] to drop, to fall nasze koszty zredukowały się o jedną trzecią our costs have fallen by one third redukować się 2. (pod względem złożoności) [funkcja, zagadnienie, dzieło] to be reduced powódź danych zredukowała się do rozmiarów możliwych do przetworzenia the deluge of data has been reduced to manageable proportions redukować się

zreferować
pf vt (zdać relację) to report, to recount [wydarzenie, przebieg wydarzeń] (podsumować) to sum up, to summarize [dyskusję, stanowisko, najważniejsze zagadnienia] (przedstawić w postaci referatu) to present [zagadnienie] w kilku zdaniach zreferowano wyniki badań the findings were summed up in a few sentences referować

zreflektować
się pf v refl. (zauważyć) to realize (powstrzymać się) to reconsider, to have second thoughts zreflektowała się, że popełniła gafę she realized she'd blundered chciał ją pocałować, ale się zreflektował he wanted to kiss her, but thought better of it w porę się zreflektowałam i zamilkłam I had second thoughts and closed my mouth just in time reflektować się

zreformować
pf vt to reform [szkolnictwo, przepisy, gospodarkę, instytucję, system] reformować zreformować się [system, instytucja] to be reformed reformować się

zrefundować
pf vt książk. to refund [nadpłatę] zrefundować komuś koszty leczenia/poniesione wydatki to reimburse sb for their medical costs/expenses zrefundowano nam wczasy/koszty remontu our holiday/renovation costs have been reimbursed refundować

zregenerować
pf vt 1. (odzyskać) to recover [siły, sprawność psychiczną] regenerować 2. (odtworzyć) [jaszczurka, legwan] to regenerate [ogon, kończynę] [organizm] to regenerate [wątrobę, naskórek] to revitalize [cerę, skórę] regenerować 3. Techn. to restore, to recondition [urządzenie] regenerować zregenerować się 1. (wrócić do sił) to recover 2. Biol. (odrodzić się) [komórki, tkanki, organ] to regenerate (itself) [skóra, cera] to be revitalized regenerować się

zrehabilitować
pf vt 1. (przywrócić prawa, uznanie) to rehabilitate (uniewinnić) to vindicate to exculpate książk. rehabilitować 2. Med. to rehabilitate [chorego, pacjenta] rehabilitować zrehabilitować się (oczyścić się z zarzutów) to be vindicated to be exculpated książk. rehabilitować się

zrejterować
pf vi 1. książk., żart. (uciec) to beat a (hasty) retreat to head for the hills żart. rejterować 2. przest. [wojsko, oddział, żołnierze] to flee rejterować

zrekapitulować
pf vt książk. to summarize [rozmowę, dyskusję] rekapitulować

zrekompensować
pf vt 1. (finansowo, materialnie) to make up for, to make good [straty, szkodę, wydatki] zrekompensować komuś straty to recompense książk. a. compensate sb for their losses szkody zostały zrekompensowane the damage was made good podwyższono im płace, aby zrekompensować inflację they were given a pay rise to compensate for inflation rekompensować 2. (wynagrodzić) to make amends for [krzywdę, wysiłek] to make up for [stracony czas, zgubę] zrekompensować komuś coś to compensate sb for sth rekompensować

zrekonstruować
pf vt 1. (przywrócić) to reconstruct [zniszczony fragment, zagubiony oryginał, niepełny tekst, całość] (odnowić) to renovate [zabytek, budynek] rekonstruować 2. (odtworzyć) to reconstruct [przebieg wydarzeń, przeszłość] rekonstruować

zrekultywować
pf vt Roln. to reclaim [nieużytki, las, bagniska] rekultywować

zrelacjonować
pf vt to relate, to recount [wydarzenia, historię] zrelacjonował (nam) przebieg negocjacji/treść dokumentu he recounted (to us) how the negotiations had been progressing/he told us the contents of the document relacjonować

zrelaksować
pf vt to relax relaksować zrelaksować się to relax, to unwind relaksować się

zrelatywizować
pf vt książk. to render [sth] relative to relativize spec. relatywizować zrelatywizować się książk. to become relative relatywizować się

zremisować
pf vt Sport [zawodnik, zespół] to draw, to tie (z kimś with sb) zremisować dwa do dwóch to draw 2-2 drużyny zremisowały na punkty the teams tied on points remisować

zreorganizować
pf vt to reorganize [administrację, przedsiębiorstwo, armię] reorganizować

zreperować
pf vt to repair, to fix [zegarek, samochód, radio, komputer] to mend [buty, dach] reperować

zresztą
part. (nawiasem mówiąc) as a matter of fact, actually (poza tym) anyway, besides, in any case zapowiedział, zresztą nie po raz pierwszy, że. not for the first time he announced that. spóźniła się, zresztą jak zawsze she was late, as usual nie mam ochoty tam iść, zresztą nie mam czasu I don't feel like going there, anyway a. besides a. in any case I don't have the time

zrewaloryzować
pf vt 1. (odnowić) to restore [dzieło sztuki] rewaloryzować 2. (przewartościować) to re-evaluate [opinie, pojęcia] rewaloryzować 3. książk. to adjust [sth] for inflation [emerytury, renty] rewaloryzować

zrewanżować
się pf v refl. 1. (odwzajemnić się) to reciprocate (za krzywdę, zło) to retaliate, to pay [sb] back zrewanżować się za przysługę to return a favour zrewanżować się tym samym to retaliate in kind zrewanżować się komuś za gościnność to repay sb's hospitality jak mógłbym się panu zrewanżować? how can I return the favour? zrewanżował się podobnie napastliwą krytyką he retaliated with equally spiteful criticism rewanżować się 2. pot. (odegrać się po przegranej) to get a. take one's revenge wygrali 5:1, ale my się jeszcze zrewanżujemy they won 5-1 but we'll get our revenge on them yet rewanżować się

zrewidować
pf vt 1. (przeszukać) to search [osobę, pojazd, mieszkanie] to search, to check [bagaż] zrewidowano nasze walizki w poszukiwaniu broni our suitcases were searched a. checked for weapons rewidować 2. (ponownie rozważyć) to revise [opinie, decyzję] rewidować

zrewoltować
pf vt książk. 1. (podburzyć) to incite [sb] to rebellion [tłum, lud] (rewoltować) 2. (zmienić) to revolutionize [sztukę, badania naukowe] (rewoltować) zrewoltować się książk. 1. (wzburzyć się) [lud, miasto, kraj] to revolt, to rebel (rewoltować się) 2. (zmienić się) [nauka, sztuka] to be revolutionized (rewoltować się)

zrewolucjonizować
pf vt 1. Polit. to incite [sb] to rebellion a. revolution [robotników, lud] rewolucjonizować 2. (zmienić) to revolutionize [teatr, technikę, naukę] rewolucjonizować zrewolucjonizować się 1. Polit. [armia, społeczeństwo, środowisko] to revolt, to rebel rewolucjonizować się 2. (stać się radykalnym) [stanowisko, poglądy, twórczość] to become (more) radical rewolucjonizować się 3. (zmienić się) to be revolutionized

zrezygnowany
adv. [osoba] resigned, long-suffering [spojrzenie, twarz, uśmiech, gest] resigned zrezygnowany gapił się w okno he stared resignedly out of the window

zrezygnować
pf vi 1. (zrzec się) to resign (z czegoś (from) sth) (odstąpić) to give [sth] up, to give up vt, to relinquish vt zrezygnował ze stanowiska he gave up a. resigned (from) his post w wyniku skandalu musiała zrezygnować z pracy in the aftermath of the scandal she had to resign from her job zrezygnował z funkcji prezesa zarządu na rzecz syna he resigned as chairman in favour of his son rezygnować 2. (zaniechać) to give [sth] up, to give up vt, to abandon vt (pominąć) to dispense (z czegoś with sth) (odmówić sobie) to skip vt pot. to forgo vt książk. zrezygnować z dekoracji/szczegółów to dispense with decorations/details zrezygnować z dalszych prób znalezienia pracy to abandon further attempts to find a job wolę zrezygnować z deseru niż się spóźnić I'd rather skip dessert than be late ani myślę zrezygnować z kariery artystycznej I have no intention of giving up my artistic career chciała jeszcze coś powiedzieć, ale zrezygnowała she wanted to add something, but decided against it zrezygnował z czytania na rzecz improwizacji he decided to extemporize instead of reading książk.

zripostować
pf vi książk. to retort ripostować

zrobaczywieć
pf (zrobaczywiał) vi [jabłka, orzechy] to go wormy robaczywieć

zrobić
pf vt 1. (wytworzyć) to make [obiad, herbatę, ciasto, półkę, film, listę, notatki] sos zrobiony z oliwy, miodu i wina a sauce made of olive oil, honey and wine szalik zrobiony z jedwabiu a scarf made from a. of silk zrobić sweter/czapkę na drutach to knit a jumper/cap zrobić zdjęcie a. fotografię to take a picture a. photo(graph) zrobić gniazdo to make a. build a nest zrobiłam ci parę kanapek i filiżankę kawy I've made some sandwiches and a cup of coffee for you robić 2. (wykonać, wytworzyć) to make [błąd, ruch, gest] to do [zakupy, pranie] zrobić kilka kroków to take a few steps zrobić opatrunek to put on a dressing zrobić komuś zastrzyk to give sb an injection zrobić wiosenne/gruntowne porządki to do the spring/some thorough cleaning zrób porządek w swoim pokoju clean up a. tidy up your room doktor mówi, że muszę zrobić badania krwi/prześwietlenie płuc the doctor says I need to have a. do a blood test/a lung X-ray zrobić karierę to have a (successful) career zrobić pieniądze/majątek to make money/a fortune zrobił miliony na handlu bronią he's made millions from arms trading zrobić magisterium/doktorat to do a degree/PhD zrobić na kimś wrażenie to make an impression on sb, to impress sb jakie on zrobił na tobie wrażenie? what's your impression of him? zrobić siusiu/kupę pot. to have a pee/do a poo pot. mały zrobił siusiu do łóżeczka the little one's wet the bed pot. czy coś źle zrobiłem? have I done something wrong? nie zrobiła niczego złego she hasn't done anything wrong zrobię dla ciebie wszystko I'll do everything I can for you nie mogłem nic dla niej zrobić there was nothing I could do for her zrobię wszystko, co w mojej mocy, aby. I'll do everything within my power to. świetnie to zrobiłeś you've done very well, you've done a great job chciał pójść spać, ale tego nie zrobił he wanted to go to bed, but didn't co mam zrobić z tą kartką/torbą? what should I do with this note/bag? trzeba coś zrobić z niepunktualną komunikacją miejską something must be done about the unreliable city transport robić 3. (postąpić w określony sposób) to do [krzywdę, dobry uczynek, szkodę] to cause [kłopot, zamieszanie] to make [bałagan, propozycję] zrobić komuś przykrość to hurt a. upset sb tato zrobił mi awanturę o bałagan w kuchni Dad gave me a rollicking for making a mess in the kitchen robić 4. (zorganizować) to have, to hold [zabawę, zebranie, spotkanie] zróbmy sobie ognisko let's have a bonfire robić 5. pot. (pomalować) zrobić sobie twarz to do one's make-up to put one's face on pot. zrobić sobie oczy/usta to do one's eyes/lips zrobiła sobie włosy na blond she dyed her hair blond zrobić sobie jeszcze paznokcie pot. to do one's nails as well robić vi 1. (postąpić) to do dobrze zrobiłeś, odrzucając tę ofertę you did well to reject the offer źle zrobiła, dając mu pieniądze she was wrong to give him money najlepiej zrobisz, jeśli sobie pójdziesz it'll be best if you leave robić 2. (wpłynąć) to do napij się, to ci dobrze zrobi have a drink, it'll do you good rejs źle mu zrobił the voyage wasn't good for him robić 3. (odmienić) zrobił z niej gwiazdę he's made a star of her a. turned her into a star zrobić z kogoś bandytę/bohatera to make a criminal/hero out of sb zrobić z kogoś głupca to make a fool (out) of sb zrobił z siebie pośmiewisko he made a laughing stock of himself robić zrobić się 1. (zmienić się, przeobrazić) dzieci zrobiły się smutne/nieznośne the kids grew a. became sad/started acting up zrobiłem się głodny I got hungry zrobił się z niego postawny mężczyzna he's grown into quite a man jabłka zrobiły się czerwone the apples turned red z robaków zrobiły się muchy the maggots turned into flies ze sprzeczki zrobiła się awantura the argument turned into a big row co się z niego/niej zrobiło! what's happened to him/her? robić się 2. (nastąpić) zrobił się dzień day broke zrobiła się późna godzina it had grown late robić się 3. (powstać) [skorupa, zaspa, kra] to be formed [zmarszczka, kolejka, chmury, para] to form [szpary, pęcherz, pryszcz] to appear [problem] to come up, to arise [zamieszanie, awantura] to break out zrobiły mu się wrzody/odleżyny he's developed an ulcer/bedsores na ścieżce zrobiła się kałuża there was a puddle a. a puddle had formed on the path w autobusie/na ulicy zrobił się tłok the bus/street had become crowded robić się 4. pot. (przy pomocy makijażu, charakteryzacji) to make (oneself) up zrobiła się na Chinkę she made herself up to look like a Chinese zrobiła się na bóstwo a. piękność she was dressed to kill a. done up to the nines pot. robić się v imp. 1. (stać się) zrobiło się zimno/gorąco it turned a. got cold/hot niedługo zrobi się ładnie we'll soon have some sunny weather w pokoju zrobiło się cicho/gwarno the room got a. went quiet/got a. grew noisy w pokoju zrobiło się duszno the room got a. became stuffy, it got a. became stuffy in the room 2. (być odczuwanym) zrobiło mu/jej się smutno/wesoło he/she became sad/cheerful głupio mi/jej się zrobiło I/she felt embarrassed jeśli jemu/jej zrobi się niedobrze/gorąco. if he/she feels sick/hot. zrobiło mi się go żal I felt sorry for him nagle zrobiło mu/jej się ciemno w oczach a. przed oczami he/she suddenly felt faint nie mieć co ze sobą zrobić to have nothing to do zrobić coś z niczego to make something out of nothing zrobić dobry początek to start off on the right foot, to get off to a good start zrobić swoje to do one's share a. bit zrobić z kimś porządek to take sb in hand zrobić z kogoś człowieka to make a decent human being out of sb co nam zrobią, jeśli nie przyjdziemy nothing will happen if we don't show up co z nim/tobą zrobić he's/you're a hopeless case co ja zrobię? what can I do? co ja bez ciebie/niej zrobię? what will I do without you/her?

zrodzić
pf vt książk. to give rise to [nieporozumienia, podejrzenia, niepokój] to engender książk. [atmosferę, poczucie, wspólnoty, zapał, silne uczucia] to beget książk. [zbrodnię] zrodzić w kimś potrzebę działania to engender a need for action in sb rodzić zrodzić się książk. [moda, nastawienie] to be born [gniew, miłość, żal] to arise [projekt, plan, pomysł] to be conceived kompleksy zrodzone z niewiary w siebie complexes springing from a. born of self-doubt rodzić się

zrogowacenie
sv zrogowacieć n Fizj. callus callosity spec.

zrogowaciały
adv. Fizj. [naskórek, ręce, skóra] calloused

zrogowacieć
pf (zrogowaciał) vi [skóra, naskórek] to become calloused rogowacieć

zrolować
pf vt to roll up [dywan, papier] rolować zrolować się [skarpety] to get bunched (up)

zromanizować
pf vt 1. (zbliżyć do kultury francuskiej) to imbue with French cultural influences romanizować 2. Hist. [starożytny Rzym, Rzymianie] to Romanize [podbite regiony, ludy, obyczaje] romanizować zromanizować się [ludność, region] to adopt French cultural traits romanizować się

zrosić
pf - zr|aszać impf vt 1. (pokryć) kroplisty pot zrosił mu twarz his face was beaded with perspiration a. sweat zroszone potem plecy sb's sweaty back 2. [osoba] (spryskać wodą) to mist [rośliny, liście] to sprinkle [trawę] [deszcz] to dampen [trawę, dachy] regularnie zraszany trawnik a regularly watered a. sprinkled lawn zrosić się - zraszać się [czoło, twarz, skóra] to be beaded nos zrosił jej się potem her nose was beaded with perspiration a. sweat ziemia zroszona krwią poległych książk. a battlefield stained with the blood of fallen heroes

zrosnąć
się pf - zr|astać się impf v refl. 1. (złączyć się) [kość] to knit [gałęzie, pędy] to grow together rana się zrosła the wound has healed over 2. (stworzyć całość) [księstwa, ugrupowania] to unite [dzielnice, miasta, potoki] to merge, to run together [krzewy, zarośla, korony drzew] to interweave 3. (zespolić się) [osoba] to integrate, to become integrated (z czymś into a. with sth) (być kojarzonym) [nazwisko, pojęcie, symbol] to be linked (z kimś/czymś with sb/sth) nazwisko Chaplina zrosło się nieodłącznie z postacią trampa w meloniku Chaplin's name is inseparably linked with the character of the bowler-hatted tramp tak długo nosił mundur, że prawie z nim się zrósł he'd been wearing the uniform so long that it was like a second skin

zrost
m (G zrostu) 1. sgt (miast, dzielnic, obszarów wodnych, pustyń) coalescence książk. (firm, partii) merger 2. Jęz. (solid a. closed) compound (word) 3. Med. adhesion spec. 4. Biol. adhesion spec. (na szczepionym pędzie) graft union

zrozpaczony
adv. 1. (przejęty rozpaczą) desperate, devastated być zrozpaczonym to be in despair zrozpaczeni rodzice zadzwonili na policję the desperate a. distraught parents called the police 2. (wyrażający cierpienie) [ton, głos] despairing [mina, twarz] agonized

zrozumiale
adv. [przemawiać, pisać] intelligibly, clearly

zrozumiałość
f sgt intelligibility, comprehensibility

zrozumiały
pf (zrozumiem, zrozumiał, zrozumieli) vt 1. (pojąć) to understand, to comprehend [tekst, sens, problem] to understand [osobę, język] to grasp [znaczenie, złożoną kwestię, zawiłości] źle zrozumieć pytanie to misunderstand a question w lot zrozumiała, co miałem na myśli she instantly grasped what I meant a. my meaning masz zrobić, co mówię: zrozumiałeś? a. zrozumiano? you're to do what I tell you, (do you) understand? a. (is that) understood? rozumieć 2. (zdać sobie sprawę) to understand, to realize [błąd, doniosłość] zrozumiał, że pora odejść he realized it was time to quit rozumieć 3. (domyślić się, poznać) to understand [osobę, uczucia, przyczynę] to understand, to comprehend [stanowisko, powody, sposób myślenia] nie potrafiłam zrozumieć, dlaczego to zrobił I couldn't understand why he'd done it tylko matka może zrozumieć moje podejście do dzieci only another mother can understand my attitude to children rozumieć 4. (interpretować) to understand utwór zrozumiano jak polityczną aluzję the work was understood as (being) a political allegory jak zrozumiałem, jesteś przeciw as I understood it, you'e against proszę nie zrozumieć mnie źle please don't misunderstand me rozumieć zrozumieć się (jeden drugiego) to understand each other rozumieć się

zrozumienie
sv zrozumieć n sgt 1. (pojęcie znaczenia) understanding C/U, comprehension problem trudny do zrozumienia a problem that's difficult to understand zrozumienie współczesnej sztuki/muzyki an understanding of contemporary art/music czytać ze zrozumieniem obcojęzyczny tekst to understand a foreign-language text kiwać ze zrozumieniem głową to give a nod of understanding 2. (wyrozumiałość) understanding, sympathy mieć dla kogoś zrozumienie to have sympathy for sb brak zrozumienia pomiędzy bratem a siostrą (a) lack of understanding between brother and sister atmosfera pełnego/wzajemnego zrozumienia an atmosphere of complete/mutual understanding dać do zrozumienia to imply dać komuś coś do zrozumienia to give sb to understand sth dano nam do zrozumienia, że. we were given to understand that.

zrośnięty
pp zrosnąć się adv. 1. (połączony) zrośnięte brwi joined eyebrows dziewczynki urodziły się zrośnięte ze sobą at birth the girls were physically joined together 2. (zasymilowany) integrated byli zrośnięci ze społecznością, w której przyszło im żyć they were integrated into the community where they had come to live

zrudziały
adv. 1. (brązowawy) [liście, las] russet 2. (spłowiały) [płaszcz, koc] faded [kolor, barwa] faded, washed-out

zrudzieć
pf (zrudział) vi 1. (zbrązowieć) [trawy, paprocie, liście] to turn brown [włosy] to turn auburn rudzieć 2. (spłowieć) [kolory, płaszcz] to fade rudzieć

zrugać
pf vt pot. (zbesztać) to tell [sb] off pot. (zwymyślać) to call [sb] names zrugać kogoś za coś to tell sb off for sth zrugać kogoś od idiotów to call sb an idiot pot.

zrujnować
pf vt 1. (zburzyć) [huragan, wojna] to devastate, to destroy [budynki, miasto] rujnować 2. (finansowo) to ruin, to bankrupt [osobę, firmę] rujnować 3. (zniszczyć) to wreck [życie, małżeństwo] to destroy [szczęście] to ruin [zdrowie, życie] zrujnować czyjeś nerwy to shatter sb's nerves rujnować zrujnować się 1. (finansowo) to go bankrupt rujnować się 2. żart. to splurge out pot. a. lash out GB pot. (na coś on sth)

zrusyfikować
pf vt to Russify rusyfikować zrusyfikować się to become Russified rusyfikować się

zruszczyć
pf vt książk. to Russify zruszczyć się książk. to become Russified

zrymować
pf vt 1. (ułożyć do rymu) to rhyme [słowo, sylaby] rymować 2. (ułożyć) to compose [wiersz] zrymować się [wyrazy, linijki] to rhyme rymować się

zrytmizować
pf vt 1. (wprowadzić rytm) to make [sth] rhythmic(al) zrytmizowany taniec/tekst a rhythmic dance/text rytmizować 2. (uczynić regularnym) to make [sth] rhythmic(al) [wiosłowanie, uderzenia] to make [sth] steady a. regular [dostawy, produkcję] rytmizować zrytmizować się [produkcja, praca] to become steady a. regular rytmizować się

zryw
m (G zrywu) 1. (poderwanie się z miejsca) dash, dart (przyśpieszenie) spurt, burst of speed zryw do piłki/do drzwi a dash for the ball/door próbować uciec nagłym zrywem to make a break a. bolt for it przyśpieszyć ze zrywem to put on a spurt 2. (nagły wysiłek) burst, spurt pracować zrywami to work in spurts 3. pot. (przyśpieszenie) acceleration U ale to auto ma zryw this car has great acceleration 4. Polit. (powstanie) uprising zryw społeczny a popular a. mass uprising zryw niepodległościowy a rebellious a. an armed bid for independence

zrywać
impf zerwać

zrywny
adv. [pojazd, silnik] nippy GB pot.

zryć
pf (zryję) vt (zrobić rowy) [osoba, pług, ciągnik] to plough GB, to plow US [ziemię, grunt, pole] [zwierzę] to tear up [grunt] dziki zryły ziemię w poszukiwaniu korzeni the ground was furrowed from wild boars rooting around ryć

zrzec
się pf - zrze|kać się impf (zrzeknę się, zrzekniesz się, zrzekł się, zrzekli się - zrzekam się) v refl. Prawo to renounce [tytułu, majątku, spadku] to waive (czegoś sth) [prawa, roszczeń] zrzec się tronu to renounce the throne

zrzednieć
zob. zrzednąć

zrzednąć
zrzed|nieć pf (zrzednął a. zrzedł) vi [dym, mgła] to clear, to lift [zarośla, las] to thin out [krew, włosy] to thin [tłum, zbiegowisko] to disperse [deszcz, ulewa] to let up, to ease rzednąć zrzedła mu/jej mina = his/her nose was put out of joint pot. mina mu zrzednie, kiedy się dowie prawdy it will put him clean out of countenance when he finds out

zrzekać się
impf zrzec się

zrzeszać
impf zrzeszyć

zrzeszenie
sv zrzeszyć n association, union

zrzeszony
adv. [robotnicy, pracownicy, studenci] organized, united zrzesz|ony m, zrzeszona f member głosują tylko zrzeszeni w naszym klubie only club members can vote

zrzeszyć
pf - zrzesz|ać impf vt klub zrzeszający emerytowanych nauczycieli a club for retired teachers nasze stowarzyszenie zrzesza tylko osoby pełnoletnie our association is open to adults only zrzeszyć się - zrzeszać się to form a union a. association rodzice dzieci niepełnosprawnych chcą się zrzeszyć w organizację samopomocową parents of disabled children want to set up a self-help organization

zrzucać
impf zrzucić

zrzucić
pf - zrzu|cać impf vt 1. (strącić) to knock [sth] off/down, to knock off/down [wazon, kubek] (rzucić w dół) to throw [sth] down, to throw down [papiery] [koń] to throw [jeźdźca] to drop [spadochroniarza, paczkę, bombę] 2. (rozebrać się) to take [sth] off, to take off 3. (pozbyć się) to lose, to shed [liście, owoce, skórę, sierść] to lose [wagę, kilogramy] 4. (w grze w karty) to discard, to get rid of [asa, króla] zrzucić się - zrzucać się 1. pot. (zrobić składkę) to club together, to pass the hat (a)round (na coś for sth) 2. (w grze w karty) to discard vt zrzucić się z kierów to get rid of all one's hearts zrzucić odpowiedzialność/winę/pracę na czyjeś barki to shift the responsibility/blame/work on to sb zrzucić z siebie odpowiedzialność to disavow any responsibility zrzucić habit/sutannę to renounce one's (holy) vows zrzucić mundur to return to civilian life zrzucić jarzmo a. pęta a. więzy to throw off the yoke zrzucić kamień a. ciężar z serca to unburden oneself zrzucić maskę to throw off one's mask zrzucić pychę z serca to humble oneself

zrzut
m (G zrzutu) 1. Wojsk. airdrop 2. środ., Techn. discharge, emission

zrzutka
f 1. pot. (składka) whip-round GB pot. kitty (na coś for sth) 2. (w grze w karty) discard

zrzygać
się pf v refl. pot. to throw up pot., to puke (up) pot.

zrzynać
impf zerżnąć

zrzynek
m zw. pl (metalu, drewna) shaving zw. pl (sera, warzyw, mięsa) paring zw. pl

zrządzać
impf zrządzić

zrządzenie
sv zrządzić n providence zrządzenie (Boskiej) Opatrzności an act of (divine) providence nieszczęśliwym zrządzeniem losu by an unfortunate twist of fate to było zrządzenie losu it was fate a. destiny

zrządzić
pf - zrzą|dzać impf vi [los, opatrzność, przypadek] to decree

zrzęda
m, f (Npl m zrzędy, Npl f zrzędy Gpl m zrzęd, Gpl f zrzęd) pot., pejor. grouch pot., pejor., grump pot., pejor.

zrzędliwie
adv. pejor. grouchily pot., pejor., grumpily pot., pejor.

zrzędliwy
zrzędny adv. pejor. [osoba, ton] grumpy pot., pejor., grouchy pot., pejor.

zrzędzić
impf vi pejor. to grouch pot. (na kogoś/coś about sb/sth) to grumble pejor. (na kogoś/coś about sb/sth)

zrównanie
sv zrównać n sgt Astron. equinox jesienne zrównanie dnia z nocą the autumn(al) equinox wiosenne zrównanie dnia z nocą the spring a. vernal equinox

zrównać
pf - zrówn|ywać impf vt 1. (zniwelować) to level (off a. out) [teren, plac] 2. Prawo to make [sth/sb] equal [prawa, przywileje, obywateli] zrównać się - zrównywać się 1. (zostać zniwelowanym) to be levelled GB, to be leveled US 2. (być obok siebie) to draw a. pull level (z kimś/czymś with sb/sth) taksówka zrównała się z autobusem a taxi pulled level with the bus 3. (dorównać) (w sporcie, wynikach) to draw level (z kimś with sb) (w osiągnięciach, zarobkach) to come up to the same level (z kimś at sb) zrównać z ziemią to level, to raze to the ground

zrównoważenie
sv zrównoważyć n sgt (cecha osoby) stability, equilibrium jej/jego zrównoważenie psychiczne her/his psychological equilibrium

zrównoważony
pp zrównoważyć adv. 1. [osoba] (opanowany) even-tempered, equable, centered US [osobowość, psychika] stable, (well) balanced (rozważny) level-headed zrównoważony emocjonalnie emotionally stable 2. (wyrażający opanowanie) calm, equable

zrównoważyć
pf - zrównoważ|ać impf vt 1. (zniwelować) to counteract (dać przeciwwagę) to (counter)balance, to offset zrównoważyć straty/czyjąś przewagę to offset losses/sb's advantage słowa krytyki zrównoważone pochwałami words of criticism tempered with praise zrównoważyć wysokie ciśnienie/negatywne skutki to counteract high blood pressure/the negative effects podwyżkę cen zrównoważono wzrostem płac the price increases were offset by a pay rise korzyści muszą zrównoważyć koszt przedsięwzięcia the profits must offset the cost of the enterprise 2. Księg. to balance zrównoważyć budżet to balance the budget zrównoważyć się - zrównoważać się (być w równowadze) to balance (out) popyt i podaż się zrównoważyły supply and demand have balanced out siły/tendencje wzajemnie się zrównoważyły the forces/tendencies balanced each other out

zrównywać
impf zrównać

zróżnicowanie
sv zróżnicować n (różnorodność) diversity (rozwarstwienie) diversification zróżnicowanie społeczeństwa the diversification of the population zróżnicowanie cen diversity of prices

zróżnicować
pf vt to diversify [produkcję, jakość] społeczeństwo zróżnicowane etnicznie/religijnie a multi-ethnic/multi-faith society zróżnicowany sposób odżywiania się a balanced diet kontynent zróżnicowany pod względem klimatycznym a climatically diverse continent różnicować zróżnicować się to diversify miejscowy język zróżnicował się na kilka dialektów the local language has diversified into several dialects różnicować się

zrąb
m (G zrębu) 1. (szkielet konstrukcyjny) framework, skeleton 2. zw. pl książk. (podwalina) foundation (najważniejszy element) essentials pl (główne założenie) fundamentals pl zręby literatury narodowej the foundations of the nation's literature zręby teorii the fundamentals of the theory zręby ustroju politycznego the foundations of a political system zręby nowego ładu społecznego the foundations of a new social order 3. (krawędź) edge kruchy/ostry zrąb skały the crumbling/sharp edge of a rock 4. (w gospodarce leśnej) (obszar) logging site, logging area (wyrąb) logging U 5. Geol. horst

zrąbać
1. pf - zrąb|ywać impf vt pot. (ściąć) to fell (siekierą) to chop down [drzewo] to knock off [sople] 2. pf vt pot. 1. (ostrzelać) (z armat) to shell (z karabinów maszynowych) to fire at (zbombardować) to bomb 2. pot. (skrytykować) to slam pot., to slate GB pot. [tekst, utwór]

zrąbywać
impf zrąbać1

zrębowy
adv. 1. Budow. [konstrukcja, model] framework attr. 2. (w leśnictwie) [prace, obszar, powierzchnie] logging attr.

zręcznie
adv. grad. 1. (zwinnie) [posługiwać się, manewrować] skilfully [poruszać się, wylądować, uskoczyć] nimbly [manipulować palcami] dexterously [zeskoczyć, złapać] deftly 2. (sprytnie) [zmienić temat, pokierować rozmową, manipulować, wywierać wpływ] deftly, adroitly [reklamować, wprowadzić na rynek, zaprezentować] slickly [wypytywać, zadać pytanie] skilfully, adeptly (umiejętnie) [napisany, obmyślany, zaplanowany] skilfully zręcznie kogoś podejść to handle sb slickly a. artfully postępować zręcznie z uczniami/dziećmi to deal skilfully with the pupils/children zręcznie prowadziła interesy/negocjacje/grę polityczną she was an astute businesswoman/negotiator/politician on potrafi zręcznie przeprowadzić każdy wywiad he is always an adept interviewer

zręcznościowy
adv. (rozwijające zręczność) involving agility popisy zręcznościowe gimnastyczek the gymnasts' feats of agility

zręczność
f sgt 1. (zwinność) agility (manualna) (manual) dexterity ona porusza się z kocią zręcznością she moves with the agility of a cat 2. (spryt) astuteness, (mental) dexterity

zręczny
adv. grad. 1. (zwinny) [dziecko, zwierzę, tancerz, skoczek] nimble, agile (manualnie) [mechanik, hafciarka] dext(e)rous [palce, ręce] nimble, agile [ruch] deft, nimble im więcej się wspinasz, tym zręczniejsze stają się twoje ruchy the more climbing you do, the more agile you become 2. (sprytny) [dyplomata, polityk, handlarz] astute, shrewd [oszust, reklama, akcja, gra] slick [spisek, kłamstwo, posunięcie] clever 3. (umiejętny) [mówca, wywiad, dialog] adept, deft zręczna odpowiedź a deft reply