zob.
(=zobacz) cf., vide

zobaczyć
pf vt 1. (zauważyć) to see, to notice z daleka zobaczył znajomych he saw some friends in the distance zobaczyła, że wchodzą do budynku she saw them go(ing) into the building co on w niej zobaczył? przen. what did he see in her? 2. (obejrzeć) to see [film, mecz, przedstawienie] 3. (sprawdzić, przekonać się) to see powiem ci zagadkę, zobaczymy, czy zgadniesz I'll ask you a riddle, see if you can solve it zobacz, która godzina see a. check what time it is zobacz, jakie piękne kwiaty look at those beautiful flowers zobaczę, co ona robi I'm going to see what she's doing idź na badania, a zobaczysz, że niepotrzebnie się denerwowałeś go and have the tests done, and you'll see you've got nothing to worry about doigrasz się, zobaczysz! you'll go one step too far, you'll see! zobaczysz, że będzie dobrze things will be all right, you'll see "wrócisz na obiad?" - "zobaczę, może" 'will you be back for dinner?' 'I don't know, I'll have to see' "uda się?" - "zobaczymy" 'will we make it?' 'we'll (have to) see' 4. pot. (spotkać) to see, to meet [osobę] zobaczyć się 1. (samego siebie) to see oneself zobaczyć się w lustrze/w szybie to see oneself in the mirror/windowpane 2. (spotkać się) to meet, to see (z kimś sb) prosiła, żebym zobaczył się z panem she asked me to meet you zobaczymy się wkrótce see you (soon a. later) to się (jeszcze) zobaczy we'll see about that zobaczyć świat a. kawał świata to see the world

zobiektywizować
pf vt książk. to make [sth] (more) objective [sądy, oceny] obiektywizować zobiektywizować się [sądy] to become (more) objective

zobligować
pf vt książk. to obligate zobligować kogoś do dyskrecji to require sb to be discreet obligować

zobojętniały
adv. [osoba] apathetic (na coś about sth) indifferent (na coś to sth) [twarz, wzrok] apathetic, blank

zobojętnienie
sv zobojętnieć n sgt apathy (na coś about sth) indifference (na coś to sth) popaść w zobojętnienie to become apathetic

zobojętnieć
pf (zobojętnieję, zobojętniał, zobojętnieli) vi to become indifferent (na coś a. wobec czegoś to sth) zobojętnieć w stosunku do rodziny to become indifferent to one's family rozrywki jej zobojętniały she was no longer interested in having fun dziewczyna mu zobojętniała he no longer cared for his girlfriend obojętnieć

zobowiązanie
sv zobowiązać n 1. (obowiązek) obligation, commitment zobowiązania finansowe financial obligations przyjąć na siebie zobowiązanie to take on an obligation a. a commitment dotrzymać zobowiązania to fulfil a. meet one's obligations podjął zobowiązanie zorganizowania imprezy he undertook the organization of the whole event mam wobec niego pewne zobowiązania I have some obligations to him zobowiązania wobec rodziny family commitments małżonkowie wspólnie odpowiadają za zaciągnięte przez nich zobowiązania spouses are jointly responsible for their financial obligations 2. Prawo obligation zobowiązanie jednostronne a unilateral obligation

zobowiązany
pp zobowiązać adv. 1. (obowiązany) obliged, bound obligated książk. instytucje zobowiązane do podejmowania takich działań institutions obliged a. required (by law) to undertake such measures 2. (wdzięczny) obliged przest. indebted być zobowiązanym wobec kogoś za coś książk. to be obliged a. indebted to sb for sth czuję się wobec pani wielce zobowiązany! książk. I'm much obliged a. deeply indebted to you książk. byłbym zobowiązany, gdyby przekazał mu pan wiadomość książk. I'd be obliged if you could leave him a message

zobowiązać
pf - zobowią|zywać impf (zobowiążę - zobowiązuję) vt to oblige, to obligate zobowiązać kogoś do czegoś to oblige a. obligate sb to do sth został zobowiązany do całkowitej dyskrecji he was sworn a. pledged to secrecy jedno spotkanie do niczego nie zobowiązuje one meeting doesn't obligate you in any way zobowiązać się - zobowiązywać się to commit oneself (do czegoś to sth) to undertake książk. (do czegoś to do sth) zobowiązał się do pomocy he pledged to help zobowiązała się, że wykona pracę przed terminem she promised a. undertook to complete the work before the deadline

zobowiązująco
adv. traktować coś zobowiązująco to treat a. take sth as binding

zobowiązujący
pp zobowiązywać adv. [przysięga, decyzja, zaproszenie] binding

zobowiązywać
impf zobowiązać

zobrazować
pf vt książk. to depict, to portray pisarz wiernie zobrazował epokę the writer gave a faithful depiction of the era zobrazować komuś swoją sytuację to give sb a picture of one's situation obrazować

zoczyć
pf vt książk. to espy poet. to spot [niebezpieczeństwo, nieprzyjaciela]

zodiak
m (G zodiaku) Astrol., Astron. zodiac znaki zodiaku the signs of the zodiac

zodiakalny
adv. Astrol., Astron. [koło] zodiacal [znak] of the zodiac być zodiakalnym Bykiem/Lwem to be a Taurus/Leo

zogniskować
pf vt 1. książk. (skupić) to focus [zainteresowanie, uwagę] (na czymś a. wokół czegoś (up)on sth) ogniskować 2. Fiz. to focus [promienie] ogniskować zogniskować się książk. [uwaga] to focus, to be focused (na czymś (up)on sth) ogniskować się

zohydzać
impf zohydzić

zohydzić
pf - zohy|dzać impf (zohydzę - zohydzam) vt (oczernić) to denigrate, to disparage [osobę, ideały] (obrzydzić) zohydzić komuś coś to cause sb to loathe sth

zomowiec
m Hist. a Polish riot policeman

zomowski
adv. Hist. of the Polish riot police

zoo
n inv. zoo pójść do zoo to go to the zoo zoo- w wyrazach złożonych zoo- zooplankton zooplankton

zoofilia
f sgt (GD zoofilii) Psych. zoophilia

zoolog
m pers. (Npl zoolodzy a. zoologowie) zoologist m inanim. (G zoologu) pot. zoo

zoologia
f sgt (GD zoologii) zoology

zoologiczny
adv. [zbiory, ekspedycja] zoological sklep zoologiczny a pet shop

zootechniczny
adv. zootechnics attr.

zootechnik
m animal rearing specialist

zootechnika
f sgt zootechnics (+ v pl/v sg)

zoperować
pf vt to operate (kogoś/coś on sb/sth) [rannego, tarczycę, serce] choremu zoperowano wyrostek robaczkowy the patient had an appendicitis operation operować

zoptymalizować
pf vt książk. to optimize [działanie, plan] optymalizować

zorać
pf (zorzę) vt 1. Roln. to plough (up) GB, to plow (up) US [pole] 2. (poryć) to furrow czoło zorane zmarszczkami a forehead furrowed with wrinkles ogród zorany pociskami a garden torn up by shelling

zorganizowany
pp zorganizować adv. [osoba, grupa przestępcza, tryb życia] organized wysoko zorganizowane zwierzęta Biol. highly organized animals

zorganizować
pf vt 1. (urządzić) to organize [wystawę, wycieczkę] to organize, to hold [zjazd, konferencję, zabawę, demonstrację] zorganizować spotkanie to arrange a meeting zorganizować pomoc dla powodzian to organize a relief effort for flood victims organizować 2. (stworzyć) to establish, to set up [komitet, teatr, firmę] organizować 3. (skupić, zrzeszyć) to organize zorganizować turystów w małe grupy to organize the tourists into small groups 4. pot. (zdobyć) to come up with musimy zorganizować pieniądze na wycieczkę we need to come up with some money for the trip organizować zorganizować się to organize (oneself) robotnicy zorganizowali się w związki the workers organized (themselves) into unions organizować się

zorientowany
pp zorientować adv. pot. on the ball pot. być zorientowanym w czymś to be well up on sth [polityce, sporcie, geografii] jest dobrze zorientowany w sytuacji he's well aware of what the situation is

zorientować
pf vt 1. (poinformować) to inform, to brief zorientować kogoś w sytuacji to brief sb on the situation komunikat zorientował turystów co do stanu pogody the bulletin informed the tourists about weather conditions orientować 2. (ustawić) to orientate GB, to orient US budynek zorientowany według stron świata a building oriented to the four cardinal points of the compass orientować 3. (ukierunkować) to orientate (na coś to a. towards sth) partia zorientowana prawicowo a right-leaning party orientować zorientować się 1. (rozeznać się) to work a. figure out vt muszę zorientować się w sytuacji I have to get my bearings nie od razu zorientował się, że jest śledzony he didn't realize right away that he was being followed nie mogę zorientować się, o co tu chodzi I can't figure out what this is all about orientować się 2. (ukierunkować się) to be orientated GB, to be oriented US (na kogoś/coś to a. towards sb/sth) banki powinny bardziej zorientować się na potrzeby klientów banks should be more orientated to the needs of their clients orientować się 3. (w terenie) to orientate oneself GB, to orient oneself US orientować się

zorza
f (poranna) daybreak U (wieczorna) twilight U zorza polarna aurora (na północy) northern lights, aurora borealis (na południu) southern lights, aurora australis

zostawać
impf zostać1

zostawiać
impf zostawić

zostawić
pf - zostaw|iać impf vt 1. (nie zabrać) to leave (behind) zostawili ubrania na brzegu rzeki they left their clothes on the river-bank chyba zostawiłam gdzieś mój notes I think I left my notebook behind zjadł mięso, ale ziemniaki zostawił he ate the meat, but left his potatoes zostawić odstęp to leave a gap zostawić dla kogoś wiadomość to leave a message for sb zostawić coś komuś na pamiątkę to leave sth for sb as a memento 2. (odejść) to leave dlaczego zostawiłeś mnie tam samą? why did you leave me there all alone? zmarł, zostawiwszy żonę z trojgiem dzieci książk. he died, leaving a wife and three children dla tej dziewczyny zostawił żonę he left his wife for that girl zostawiła włączony silnik she left the engine running 3. (odłożyć) to put a. set [sth] aside, to put a. set aside zostawiła trochę zupy na jutro she put aside some soup for the next day zostawić trochę pieniędzy na czarną godzinę to put away some money for a rainy day 4. (w testamencie) to leave, to bequeath umarła i zostawiła mu piękny dom she died and left him a beautiful house zostawił synowi w spadku mieszkanie he bequeathed the flat to his son 5. (spowodować) to leave zostawiać ślady to leave a trail tamte wydarzenia zostawiły w nas poczucie winy those events left us with an abiding sense of guilt zostawiła po sobie dobre wrażenie she made a good impression 6. (zdać się na kogoś) to leave zostawić komuś coś to leave sth to sb, to leave it up to sb to do sth zostawić komuś decyzję to leave the decision (up) to sb zostawić komuś wolną rękę to give sb a free hand a. (a) free rein zostaw to mnie leave it to me 7. (nie zajmować się) to leave zostawić kogoś samemu sobie to leave sb alone a. to his/her own devices zostaw to do jutra leave it until tomorrow zostawiła gary i wyszła she left the dishes and went out zostaw tę pracę i znajdź sobie coś lepiej płatnego quit your job and look for something better zostaw mnie w spokoju leave me alone zostawić coś czasowi a. własnemu biegowi to let sth take a. run its course zostawić coś przy sobie to keep sth to oneself

zostać
1. pf - zosta|wać impf (zostanę - zostaję) vi 1. (nie wychodzić) to stay zostać na kolacji to stay for dinner zostać na noc to stay overnight zostać w domu to stay at home zostaję na tydzień na wsi I'm spending a week in the country 2. (pozostać) to be left z dawnych mebli zostały tylko fotele of the old furniture only two armchairs are/were left w butelce zostało trochę wody there's/there was a little water left in the bottle zostało mu tylko 100 złotych he only has/had 100 zlotys left zostało jeszcze trochę czasu there's/there was still a little time left zostać w tyle to fall a. lag behind, to be left behind po rodzicach został domek na wsi our parents left a cottage to us 3. (trwać) to remain, to be wszystko zostało po staremu everything remained unchanged zostać w niepewności to remain uncertain 4. (w trudnym położeniu) to be left zostać bez grosza/bez dachu nad głową to be left penniless/homeless została sama z dzieckiem she was left with a child to support zostać się - zostawać się pot. 1. (pozostać) to stay zostać się na obiedzie to stay for lunch 2. (trwać) to remain wszystko zostało się po staremu everything remained the same nikt nie został się przy życiu nobody remained alive a. survived (niech) to zostanie między nami this is between you and me zostać w czyjeś głowie a. pamięci a. we wspomnieniach to stick in sb mind 2. pf (zostanę) vi 1. (w stronie biernej) to be samochód został uszkodzony the car was damaged zostać odznaczonym to be honoured tamta sprawa nie została jeszcze wyjaśniona that case remains unsolved 2. (stać się) to become zostać ojcem/lekarzem to become a father/doctor zostać czyjąś żoną/czyimś mężem to get married to sb

zowąd
zob. stąd

zołza
f pot., pejor. bitch pot., pejor. dragon pejor. zołzy plt przest., Med. scrofula U przest. = king's evil U

zołzowaty
adv. 1. pot., pejor. [kobieta, usposobienie] bitchy pot., pejor., catty pot., pejor. 2. przest., Med. [dziecko] scrofulous

zośka
f Gryfootbag