ze
zob. z

zebra
f 1. Zool. zebra 2. (na jezdni) zebra crossing GB, crosswalk US przejść przez jezdnię na zebrze to cross (the road) at the zebra crossing

zebranie
sv zebrać n meeting zwołać zebranie to call a meeting na zebranie przyszła większość członków klubu most of the club members attended the meeting o swej decyzji powiadomił na zebraniu he announced his decision at the meeting dyrektor jest na zebraniu the manager is in a meeting zabrać głos na zebraniu to take the floor at a meeting uczestniczyć w zebraniu to attend a meeting walne zebranie Ekon. annual general meeting otwarte zebranie open meeting

zebrany
pp zebrać adv. [dzieła, pisma, utwory] collected zebrani plt the assembled company

zebrać
pf - z|bierać1 impf (zbiorę - zbieram) vt 1. (zgromadzić) to collect [znaczki, książki, informacje] zebrano już spore sumy na pomoc dla ofiar powodzi large sums (of money) have already been collected a. raised for the flood victims od trzech lat zbieramy na samochód we've been saving up for a car for three years on zbiera materiały do książki he's collecting material for a book 2. (zgrupować) to gather [sb] together, to gather together, to assemble [uczniów, pracowników] zbierał ochotników he was looking for volunteers 3. (złączyć) to gather zebrała suknię w fałdy she gathered her dress zebrać lejce to draw the reins dziewczyna zebrała włosy w koński ogon the girl did her hair up in a ponytail 4. (z pola, ogrodu) to gather, to pick [owoce, kwiaty, grzyby] to harvest, to gather [zboże, rzepak, buraki] 5. (sprzątnąć) to clear [sth] away, to clear away, to take [sth] away, to take away zebrać ze stołu brudne talerze to clear away the dirty plates from the table zbierz okruchy chleba spod stołu pick up the crumbs from under the table zebrać rozlaną wodę z podłogi to mop up the water on the floor zebrać osad z powierzchni wody to skim the scum off the water's surface 6. (uzyskać) to collect [nagrody, punkty] zebrać oklaski to draw applause, to be applauded w szkole zbierał same dobre stopnie he got nothing but good marks at school zebrać się - zbierać się 1. (zgromadzić się) [tłum, uczniowie, pracownicy] to gather, to assemble kierownicy zebrali się na naradę the managers assembled for a meeting sejm zebrał się na kolejne posiedzenie Parliament is in session 2. (pojawić się) [woda, kurz] to collect [chmury] to gather zebrać się - zbierać się v imp. zbiera się na deszcz it's going to rain, it looks like rain zbiera się na burzę there's going to be a storm po obiedzie zebrało mu się na wymioty he felt sick after dinner niespodziewanie zebrało mu się na wspomnienia all of a sudden he started to reminisce zbierać się (przygotować się) zbierać się do zrobienia czegoś to mean to do sth zbierałem się od dawna, żeby z tobą pogadać I've been meaning to talk to you for a long time zbierali się właśnie do wyjścia they were just about to leave zbieraj się już do domu it's time for you to go home nic tu po nas, lepiej zbierajmy się stąd we're not needed here, we'd better be going zbierać grosz do grosza to scrape together (some money) zbierać laury to reap laurels zebrać myśli to collect one's thoughts zebrać siły a. zebrać się w sobie to gather one's strength zebrać się na odwagę to pluck up courage

zebu
n inv. Zool. zebu

zecer
m typesetter, compositor

zecernia
f (Gpl zecerni a. zecerń) composing room a. department

zecerski
adv. [błąd] typesetter's, compositor's materiał zecerski typesetting matter

zecerstwo
n sgt typesetting, composition

zechcieć
pf (zechciał, zechcieli) vi to be willing to to want vt nikt nie zechciał ustąpić mi miejsca w pociągu on the train nobody was willing to give up their seat to me co się stanie, jeśli ona zechce wrócić? and what if she wanted to return a. come back? spotkamy się, kiedy tylko zechcesz we can meet any time you like czy zechciałby pan podać mi tamtą książkę? would you mind passing me that book? czy zechciałabyś zostać moją żoną? will you marry me? zechce pan spocząć would you mind taking a seat? zrobisz, jak zechcesz do as you please

zedrzeć
pf - z|dzierać impf vt 1. (zerwać) to tear [sth] off, to tear off, to strip [sth] off, to strip (off) zedrzeć plakat ze ściany to tear a poster off the wall huragan zdarł dach z szopy the hurricane tore the roof off the shed zdarto z niej ubranie her clothes were torn off jeleń zdarł korę z drzewa a deer stripped the bark off a tree zedrzeć skórę z zabitego zwierzęcia to skin a dead animal 2. (otrzeć) to scrape, to graze [łokieć, kolano] zdarł ręce do krwi przy szorowaniu podłogi his hands were rubbed raw from scrubbing the floor 3. (zniszczyć) to wear [sth] out, to wear out [buty, ubrania] samochód miał zdarte opony the car tyres have worn down zdarła sobie fleki w nowych butach she wore down the heels of her new shoes 4. pot. (stracić) to ruin [zdrowie, płuca] zdzierać gardło to shout oneself hoarse daj spokój, szkoda zdzierać nerwy stop it, it's not worth the trouble zedrzeć się - zdzierać się 1. (oderwać się) [nalepka, plakat, strup] to tear away 2. (zniszczyć się) [ubranie, buty] to wear out [opony] to wear down 3. (stracić zdrowie) nerwy mi się zdarły do szczętu my nerves are shattered głos mi się zdziera I'm losing my voice, I'm going hoarse zedrzeć z kogoś (skórę) pot., pejor. to fleece sb pot. adwokaci zdarli z niego ostatnie pieniądze the lawyers fleeced him of all his money zedrzeć komuś łuskę a. zasłonę z oczu to open sb's eyes przen.

zefir
m (G zefiru) poet. zephyr

zegar
m 1. (do mierzenia czasu) clock zegar ścienny a. wiszący a wall clock zegar szafkowy a grandfather clock zegar kościelny a church clock zegar z kukułką a cuckoo clock nastawić/nakręcić zegar to set/wind a clock bicie zegara (tykanie) the ticking of a clock (sygnał) the chiming of a clock zegar się późni/śpieszy the clock is slow/fast 2. Techn. clock, meter zegary w samochodzie car clocks zegar kontrolny a time clock zegar astronomiczny Astron. astronomical clock zegar atomowy atomic clock zegar elektryczny electric clock zegar kwarcowy quartz clock zegar piaskowy hourglass zegar słoneczny sundial zegar biologiczny biological clock

zegareczek
m dem. (small) watch

zegarek
m watch zegarek na rękę a (wrist)watch zegarek kieszonkowy a pocket watch nakręcić zegarek to wind (up) a watch zegarek mi się śpieszy/późni my watch is fast/slow pasek do zegarka a watch strap chodzić jak szwajcarski zegarek [maszyna, fabryka] to run a. go like clockwork [osoba] to be (as) regular as clockwork jak zegarek like clockwork silnik chodzi teraz jak zegarek the engine runs like clockwork now pilnować się zegarka pot. to keep good time z zegarkiem w ręku (punktualnie) on the dot pot. żyć z zegarkiem w ręku to live by the clock

zegarkowy
adv. [łożyska] watch attr.

zegarmistrz
m clockmaker, watchmaker oddać zegarek do zegarmistrza to give a watch for repair

zegarmistrzostwo
n sgt watchmaking

zegarmistrzowski
adv. [warsztat] clockmaker's, watchmaker's robić coś z zegarmistrzowską precyzją to do sth with clockwork precision

zegarowy
adv. 1. [wskazówki, wieża] clock attr. tarcza zegarowa the face mechanizm zegarowy clockwork 2. Techn. licznik zegarowy a timer czujnik zegarowy a clock wyłącznik zegarowy a time switch odbić kartę zegarową (wchodząc) to clock on a. in (wychodząc) to clock off a. out

zegarynka
f speaking clock zadzwonić do zegarynki to phone up the speaking clock

zegnać
zob. zgonić

zegzemplifikować
pf vt książk. to exemplify [teorię, definicję] egzemplifikować

zejście
sv zejść n 1. (droga w dół) descent zejście z tej góry jest bardzo strome this descent is very steep zejście do podziemia/piwnicy the stairs to the basement/cellar spotkali się przy zejściu z mola they met at the pier 2. książk. demise, death zejście śmiertelne demise

zejść
pf - schodzić2 impf (zejdę, zejdziesz, zszedł, zeszła, zeszli - schodzę) vi 1. (iść niżej) to go down, to descend zejść po schodach/drabinie to go down the stairs/the ladder zejść do piwnicy to go to the cellar zejść na ląd to go ashore zejść do podziemia przen. [organizacja, działalność] to go underground przen. 2. (przemieścić się w dół) to go down, to descend nurek zszedł jeszcze głębiej the diver went down deeper w Tatrach zeszła lawina there was an avalanche in the Tatra Mountains samolot schodzi do lądowania the plane is beginning to descend 3. (obniżyć się) to go down, to fall bezrobocie zeszło do 10% the unemployment rate went down to 10 per cent latem temperatura nie schodzi tutaj poniżej 30 stopni in summer the temperatures here don't fall below 30 centigrade 4. (opuścić, zwolnić miejsce) to go off piłkarze zeszli z boiska the players went off the pitch statek zszedł z kursu the ship deviated from the course zejść komuś z drogi to get out of sb's way zejść na bok to step aside zejść z roweru to get off a bike z taśmy produkcyjnej zszedł nowy model samochodu a new car has come off the production line 5. (zostać usuniętym, oderwać się) to come off pierścionek nie chce zejść z opuchniętego palca the ring won't come off the swollen finger skóra schodzi mu z rąk the skin on his hands is peeling off 6. (zniknąć) [plama, smuga] to come off jeszcze nie zeszły jej sińce her bruises haven't cleared up a. gone yet opuchlizna spod oczu już mi zeszła the swelling under my eyes has gone down z jej twarzy nigdy nie schodzi uśmiech she always has a smile on her face powietrze zeszło z dętki the inner tube has deflated a. gone flat zejść z ekranu/ze sceny/z afisza to come off jego książki nie schodzą z list bestsellerów all his books are best-sellers 7. (przemierzyć) to go (a)round zszedł całą wieś, żeby kupić jajka he went round the whole village to buy some eggs zejść miasto wzdłuż i wszerz to walk the length and breadth of the city 8. pot. (zostać sprzedanym) [towar, produkty] to go, to be sold świeże bułki szybko zeszły the fresh rolls were sold a. went quickly zejść się - schodzić się 1. (zgromadzić się) to gather (together), to assemble goście zeszli się w salonie the guests gathered in the living room ludzie schodzili się grupkami people came in groups 2. (zbiegać się) [linie, drogi, ścieżki] to meet, to converge 3. (odbyć się jednocześnie) to coincide (z czymś with sth) w tym dniu zeszły się dwie rocznice two anniversaries coincided on that day w tym roku Nowy Rok schodzi się z niedzielą this year New Year falls on a Sunday 4. (dojść do porozumienia) to come together pot. członkowie zespołu zeszli się, żeby wystąpić na koncercie charytatywnym the band members came together to perform in a charity concert po próbnej separacji znów się zeszli after a trial separation they got together again nie schodzić komuś z ust to be on sb's lips ich drogi się zeszły their paths crossed, their lives converged dyskusja/rozmowa zeszła na inny temat the conversation/discussion moved to a different topic czas zszedł mu na czytaniu/szukaniu noclegu he passed the time reading/he spent the time looking for a place to stay zejść do rzędu a. roli czegoś to be relegated a. downgraded to sth zejść na dalszy a. drugi plan to be pushed into the background zejść na manowce a. na psy a. na złą drogę to stray from the straight and narrow (path) zejdź ze mnie pot. get off my back pot. zejść z tego świata książk. to depart this life zejść z tematu to stray from the subject zejść z uczciwej drogi to stray from the straight and narrow path a. from the path of righteousness książk. góra z górą się nie zejdzie, ale człowiek z człowiekiem zawsze a. często przysł. it's a small world przysł.

zekranizować
pf vt to adapt [sth] for the screen, to dramatize [powieść, sztukę] ostatnio zekranizowano operę "Wesele Figara" recently the 'Marriage of Figaro' has been adapted for the screen ekranizować

zelektryfikować
pf vt to electrify [wieś, kraj, kolej] elektryfikować

zelektryzować
pf vt to electrify wiadomość zelektryzowała wszystkich w mieście the whole town was electrified by the news elektryzować

zelować
impf vt to sole [buty] podzelować

zelówka
f sole zedrzeć sobię zelówki to wear down the soles of one's shoes

zelżeć
pf (zelżał) vi [deszcz, upał, ból] to ease (off), to let up mróz w ostatnim czasie wyraźnie zelżał recently the frost has let up napięcie zelżało the tension eased a. lessened

zelżywie
adv. grad. książk. abusively, insultingly wyzywać kogoś zelżywie to hurl abuse at sb

zelżywy
adv. grad. książk. [słowa, epitety] abusive, offensive

zelżyć
pf vt książk. to abuse zelżyli go ordynarnymi słowami they showered him with abuse, they swore at him lżyć

zemdleć
pf (zemdleję, zemdlał, zemdleli) vi to faint zemdleć z głodu/upału to faint from hunger/the heat mdleć

zemdlić
pf vi to make [sb] feel sick, to nauseate obiad go zemdlił dinner made him feel sick mdlić v imp. zemdliło go he felt sick zemdli cię, jak zjesz te wszystkie ciastka you'll make yourself sick if you eat up all the cakes mdlić

zemdlony
adv. unconscious upadła zemdlona she fainted and fell down

zemleć
pf vt to grind [kawę, mak, zboże] to mince [mięso] zemleć zboże na mąkę to grind flour mleć

zemrzeć
pf vi książk. to die, to pass away zmarł młodo he died young zmarł na gruźlicę he died of tuberculosis zmarła śmiercią samobójczą she committed suicide zmarł śmiercią tragiczną he died a tragic death a. tragically zmarło się jej/jemu pot. she/he has passed away

zemsta
f sgt revenge, vengeance (za coś for sth) dokonać na kimś zemsty to take (one's) revenge on sb wywarła zemstę na swoich wrogach she took revenge on her enemies poprzysiąc komuś zemstę to swear vengeance a. to swear to take revenge on sb żądza zemsty thirst for revenge przez zemstę in revenge wyrzuciła go z pracy, a on przez zemstę podpalił jej dom she had given him the sack, so in retaliation he set her house on fire zemsta jest rozkoszą bogów revenge is sweet

zemścić
się pf v refl. 1. (odpłacić) to take (one's) revenge, to revenge oneself zemścić się na kimś za coś to take revenge on sb for sth mścić się 2. przen. (mieć niekorzystne skutki) to backfire, to rebound (na kimś on sb) zemściło się na nim lekceważenie przestróg lekarzy he neglected his health and it backfired on him mścić się

zen
n inv. sgt Relig. Zen uprawiać zen to practise Zen

zenit
m sgt (G zenitu) 1. Astron. zenith Słońce stoi w zenicie the Sun has reached its zenith 2. przen. (szczyt) zenith, height popularność zespołu sięgnęła zenitu the band is at the zenith a. peak of its popularity napięcie sięgnęło zenitu the tension reached its height a. peak

zenitalny
adv. Astron. zenith attr., zenithal deszcze zenitalne Meteo. zenithal rains

zenitowy
adv. Astron. [położenie] zenith attr., zenithal

zepchnąć
pf (zepchnęła, zepchnęli) vt 1. (zrzucić, zsunąć) to push [sb] off, to push off, to push [sb] down, to push (down) zepchnąć kogoś w przepaść to push sb off a. over the cliff zepchnąć kogoś ze schodów to push sb down the stairs zepchnąć łódkę na wodę to push a boat onto the water 2. przen. (obarczyć) zepchnąć na kogoś odpowiedzialność/winę to shift the responsibility/blame onto sb zepchnąć na kogoś sprzątanie/prasowanie to offload the cleaning/ironing on sb 3. (zmusić do ustąpienia) to push a. drive back, to push a. drive [sb] back zepchnąć armię nieprzyjaciela z zajmowanych pozycji to push back the enemy forces 4. przen. (przesunąć) to relegate, to downgrade został zepchnięty do funkcji zwykłego urzędnika he was relegated a. downgraded to an ordinary clerk zepchnąć coś na margines to push sth into the background zepchnąć coś w niepamięć to relegate sth to the back of one's mind zepchnąć wieczór pot. to pass the evening away zepchnąć robotę pot. to dash off one's work

zeprać
zob. sprać

zepsucie
sv zepsuć n sgt książk. (niemoralność) corruption, immorality

zepsuty
pp zepsuć adv. [mięso, owoce] spoiled [zęby] decayed zepsute jedzenie spoiled food

zepsuć
pf vt 1. (uszkodzić) to break [samochód, maszynę, urządzenie] zepsuła im komputer she broke their computer psuć 2. (pogorszyć) to spoil [nastrój, humor] zepsuł wszystko niepotrzebnym gadaniem he spoilt everything by talking too much zepsuć sobie zdrowie/oczy to ruin one's health/eyes psuć 3. (rozpieścić) to spoil [dziecko] powodzenie kompletnie go zepsuło his success spoilt him completely zepsuć kogoś pochlebstwami to spoil sb with one's adulation psuć zepsuć się 1. (uszkodzić się) [maszyna, samochód, zegar] to break down psuć się 2. (zgnić) to spoil, to go bad mięso się zepsuło the meat has spoilt psuć się 3. (pogorszyć się) [pogoda, nastrój] to get worse [stosunki, wzrok, zdrowie] to deteriorate w ich małżeństwie coś się zepsuło their marriage is breaking down z wiekiem pamięć mu się zepsuła his memory deteriorated a. got worse as he grew old być zepsutym do szpiku kości to be rotten to the core zepsuć powietrze to break wind

zerkać
impf zerknąć

zerknąć
pf - zerk|ać impf vi to peek, to peep zerkać na zegarek to peek at one's watch zerknęła do szuflady she peeked in the drawer

zero
n 1. (liczba) zero (cyfra) nought (w sporcie) nil milion to jedynka z sześcioma zerami a million is written with six noughts prawdobodobieństwo kontaktu z nim jest bliskie zeru a. sprowadza się do zera the chances of getting in touch with him are zero a. nil widoczność spadła a. zmalała do zera visibility is down to zero temperatura spadła do trzynastu stopni poniżej zera the temperature has fallen to thirteen below zero wynik meczu nadal zero do zera the result is still nil-nil jest czternasta zero zero it's four o'clock sharp 2. (nic) zero, nil zapłacił zero podatku he paid zero taxes ma zero oszczędności he has zero savings zaczynać wszystko od zera to start from scratch mieć zero pewności siebie to have zero confidence nowy prezydent obiecał zero tolerancji dla przestępców the newly elected president promised a policy of zero tolerance to(wards) crime 3. (miernota) zero on jest kompletnym zerem he's a total nonentity zero absolutne a. bezwzględne Fiz. absolute zero dwa zera pot. loo pot. WC ostrzyc się na zero to have one's hair shaved

zerowy
adv. 1. [temperatura, południk] zero attr. 2. [wyniki, korzyści, postępy] zero attr. jego szanse są zerowe his chances are zero a. nil

zerwać
pf - z|rywać impf (zerwę - zrywam) vt 1. (oderwać) to tear [sth] off, to tear off to pick, to pluck [owoc, kwiat, listek] zerwać plaster z rany to tear a plaster off a wound wichura zerwała dach z budynku the storm blew the roof off the building wiatr zerwał mu czapkę z głowy the wind blew his cap off his head rzeka zerwała most the river washed away the bridge zerwać strunę/linę (holowniczą) to break a string/towline zrywać kwiaty/owoce to pick flowers/fruit 2. (unieważnić) to break [sth] off, to break off, to sever [umowę, stosunki, więzi, zaręczyny] piosenkarka zerwała kontrakt z wytwórnią the singer broke off her contract with the studio 3. (poderwać) [hałas, huk, wystrzał] to start huk zerwał go z łóżka the bang made him jump out of the bed zerwać się - zrywać się 1. (urwać się) [lina, sznur] to break pies zerwał się z uwięzi the dog slipped its leash 2. (poderwać się) to spring up, to jump zerwać się z łóżka to jump out of bed zerwać się z krzesła to spring out of a chair stado ptaków zerwało się z drzewa a flock of birds flew out of the tree oddział zerwał się do ataku the unit sprang into action 3. (zacząć się) [wiatr] to get up [burza] to break zerwały się oklaski applause burst out 4. pot. (wstać z łóżka) to get up zerwać się o świcie to get up early 5. pot. (uciec) to push off pot. a co ty tu robisz, zrywaj się stąd! what are you doing here? push off at once! zerwać się ze szkoły/z pracy to bunk off school/to skive (off) work zerwać się jak oparzony to leap to one's feet zerwać się kimś to break a. split up with sb zerwali ze sobą po ośmiu latach narzeczeństwa they split up after being together for eight years zerwać z czymś to give up a. quit sth zerwać z paleniem to give up smoking zerwać z nałogiem to break a. kick a habit zerwać z przeszłością to start a new life

zerówka
f 1. (klasa) reception class GB, kindergarten US 2. Włók. wool-like fibre bluzka z zerówki an acrylic blouse

zerżnąć
1. pf - z|rzynać impf (zerżnęła, zerżnęli - zrzynam) vt 1. (ściąć) to saw [sth] off, to saw off, to cut [sth] off, to cut off zrzynać suche gałęzie to saw off the dead branches zerżnąć drzewo piłą to saw a. cut down a tree 2. (pociąć) to cut [sth] up, to cut up zerżnąć słomę na sieczkę to cut up straw 3. pot., pejor. (odpisać) to crib, to copy zerżnąć wypracowanie od kolegi to crib an essay from a classmate 2. pf (zerżnęła, zerżnęli) vt 1. pot. (zbić) to give [sb] a hiding pot. zerżnęła mu skórę she tanned his hide 2. wulg. (odbyć stosunek) to shag wulg.

zeschnąć
pf - z|sychać impf (zeschnął a. zsechł - zsycha) vi [trawa, liście, zboże] to wither [ziemia, ogródek] to dry out zeschłe gałęzie dead branches zeschnięte a. zeschłe wargi dry lips zeschnąć się - zsychać się [liście, trawa] to wither skóra zeschła się od opalania the skin was dry from sunbathing

zeskakiwać
impf zeskoczyć

zeskanować
pf vt Komput. to scan [rysunek, fotografię, dokument] skanować

zeskoczyć
pf - zesk|akiwać impf vi 1. (skoczyć w dół) to jump down zeskoczyć z wozu to jump down from a cart zeskoczyć z konia to dismount a horse 2. (odbić się) to jump off siekiera zeskoczyła z pnia the axe slipped off the stump

zeskok
m (G zeskoku) 1. (zeskoczenie) jumping down, jumping off złamał nogę przy zeskoku z konia he broke his leg dismounting from the horse 2. Sport (faza skoku) landing 3. Sport (skoczni narciarskiej) landing area (w skoku wzwyż, o tyczce) pit

zeskorupieć
zob. zaskorupieć

zeskrobać
pf - zeskrob|ywać impf (zeskrobię - zeskrobuję) vt to scrape off a. away, to scrape [sth] off a. away zeskrobać błoto z butów to scrape mud off one's shoes zeskrobać farbę z drzwi to scrape paint off a door

zeskrobywać
impf zeskrobać

zesmrodzić
się pf v refl. pot. to fart pot., to cut the cheese US pot.

zespalać
impf zespolić

zespawać
pf vt Techn. to weld (together) spawać

zespolik
m dem. (G zespoliku) 1. pot. (mały zespół) small group 2. iron. (muzyczny) minor band

zespolić
pf - zesp|alać impf vt książk. to unite [ludzi] to combine [cechy, umiejętności] to join, to combine [siły] wspólny cel zespolił pracowników the workers were united by a common aim zespolił w sobie wiele różnych talentów he was a man of many talents zespolić się - zespalać się książk. to team up, to band together zespolić się z kimś to team up with sb

zespołowo
adv. collectively pracować zespołowo to work as a team

zespołowość
f sgt collectivity

zespołowy
adv. team attr., group attr. praca zespołowa teamwork zespołowy sukces a group success zespołowe dzieło a joint work

zespół
m (G zespołu) 1. (grupa ludzi) team zespół ekspertów a team of experts pracować w zespole to work in a team tworzyć zespół to form a team kapitan zespołu the team captain 2. (muzyczny) band, group zespół ludowy a folk band a. group 3. (zbiór) complex zespół obiektów przemysłowych an industrial complex zespół klasztorny a monastery complex 4. Techn. unit zespół chłodniczy a coolant unit 5. Bot. complex, assemblage 6. Med. (objawy) syndrome zespół objawów przedmiesiączkowych premenstrual syndrome, PMS zespół adwokacki Prawo (siedziba) law firm a. office (grono adwokatów) law practice zespół encefalopatyczny Med. encephalopathy zespół instrumentalny Muz. instrumental group zespół katatoniczny Med. catatonia, catatonic disorder zespół nerczycowy Med. nephrotic syndrome zespół żółtaczkowy Med. jaundice

zesrać
się pf - zesr|ywać się impf v refl. wulg. zesrać się (w majtki) to shit oneself a. one's pants posp. zesrać się ze strachu to be scared shitless posp.

zestarzeć
się pf (zestarzeję się, zestarzał się, zestarzeli się) v refl. 1. (stać się starszym) to age, to get old mocno się zestarzał he's aged considerably starzeć się 2. przen. (zdezaktualizować się) to become dated, to age ten film szybko się zestarzał this film became dated quickly starzeć się 3. (zmienić strukturę wieku) to age, to get old społeczeństwo się zestarzało our society has aged starzeć się 4. (stracić świeżość) to go a. get stale chleb się zestarzał the bread's gone stale

zestaw
m (G zestawu) 1. (zbiór) set (mebli) suite, set (narzędzi) kit zestaw obiadowy (menu) a set lunch zestaw pytań na egzamin a set of exam questions 2. książk. (dobór) combination gustowny zestaw kolorów i tkanin a tasteful combination of colours and fabrics 3. Żegl. (sygnał flagowy) (combination of) signal flags 4. Techn. (zespół) unit

zestawiać
impf zestawić

zestawienie
sv zestawić n 1. książk. (połączenie) combination juxtaposition książk. ciekawe zestawienie kolorów an interesting colour combination 2. Księg. balance sheet, financial statement zestawienie strat i zysków the profit and loss account 3. (wykaz) list zestawienie lektur na zajęcia the required reading list for a course 4. Jęz. (połączenie wyrazów) open compound w zestawieniu z kimś/czymś in comparison with sb/sth

zestawić
pf vt 1. (zdjąć) to take [sth] off, to take off (postawić niżej) to take [sth] down, to take down zestawić garnek z gazu to take a pan off the heat zestawić walizki z górnej półki to take suitcases down from the upper shelf zestawiać brudne talerze do zlewu to put dirty plates into the sink 2. (złożyć w całość) to put [sth] together, to put together [meble, elementy] to set [kość, kończynę] to juxtapose [kolory] zestawić stoły w podkowę to arrange tables in a horseshoe zestawić złamaną rękę to set a broken arm zestawić zieleń z czerwienią to juxtapose green and red 3. (porównać) to compare to collate (z czymś with sth) zestawiać maszynopis z rękopisem to compare a. collate a typescript with a manuscript 4. (sporządzić) to compile, to collate, to draw [sth] up, to draw up [listę, wykaz] zestawić dane statystyczne w tabele to tabulate statistical data, to present statistical data in table form

zestrajać
impf zestroić

zestresowany
adv. stressed (out)

zestroić
pf - zestr|ajać impf vt 1. książk. (zharmonizować) to harmonize (coś z czymś sth with sth) to coordinate (coś z czymś sth and sth) zestroić treść z formą to coordinate form and content 2. Muz. to tune (up) [instrumenty] zestroić się - zestrajać się książk. to harmonize

zestrugać
pf - zestrug|iwać impf vt to plane a. shave (off), to plane a. shave [sth] off zestrugać korę z patyka to scrape the bark from a stick strugać

zestrugiwać
impf zestrugać

zestrzeliwać
impf zestrzelić

zestrzelić
pf - zestrzel|iwać impf vt to shoot [sth] down, to shoot down zestrzelić samolot to shoot down an aircraft

zeszczać
się pf (zeszczę się) v refl. wulg. to piss oneself posp., to piss (in) one's pants posp. zeszczał się w gacie he pissed himself a. (in) his pants

zeszczupleć
pf (zeszczupleję, zeszczuplał, zeszczupleli) vi 1. (schudnąć) to slim, to get thin(ner) zeszczuplała w talii she's lost (some) inches from her waist zeszczuplała na twarzy her face got thinner szczupleć 2. książk., przen. [wpływy, dochody, liczba] to dwindle, to diminish

zeszlifować
pf - zeszlif|owywać impf vt to grind (down) [szkło, kamień] (papierem ściernym) to sand zeszlifować rdzę z blachy to sand the rust off a metal sheet

zeszmacić
pf - zeszma|cać impf vt pot., pejor. 1. (zniszczyć) to make [sth] tatty a. ratty pot. [spodnie, kurtkę] zeszmacone ubranie tatty a. ratty clothes 2. posp. (upodlić) to debase [osobę] 3. posp. (obniżyć wartość) zeszmacić sobie nazwisko to besmirch one's own name zeszmacić kogoś w mediach to smear sb in the media przen. zeszmacić się - zeszmacać się 1. pot., pejor. (zniszczyć się) to become tatty a. ratty pot. ten sweter już się zupełnie zeszmacił this jumper's got all tatty 2. posp. (upodlić się) to go to the dogs pot. to be low-down a. rotten pot., pejor. tym razem do końca się zeszmaciła she's hit a new low this time pot., pejor. 3. posp. (prowadzić się niemoralnie) to sleep around pot. zeszmacona kobieta an easy lay pot., obraźl.

zeszpecić
pf vt książk. to disfigure, to mar zakłady przemysłowe zeszpeciły krajobraz the industrial plants marred the landscape jego twarz zeszpeciła ospa his face was pockmarked zeszpecić się książk. to mar a. spoil one's looks

zesztukować
pf vt pot. to patch [sth] together spódnica z zesztukowanych kawałków materiału a skirt made out of scraps of fabric sztukować

zesztywniały
adv. 1. (niesprężysty) stiff, hardened zesztywniałe od mrozu pranie laundry stiff with frost 2. pot. [ciało, plecy, kark] stiff palce zesztywniałe od artretyzmu fingers stiff with arthritis ręce zesztywniałe z zimna hands stiff with cold 3. (skamieniały) stiffened zesztywniały z przerażenia stiffened in fear

zesztywnieć
pf (zesztywnieję, zesztywniał, zesztywnieli) vt 1. (stać się sztywnym) to stiffen, to become stiff bielizna zesztywniała na mrozie the linen had stiffened with frost plecy zesztywniały mi od siedzenia my back was stiff from sitting so long sztywnieć 2. przen. to stiffen zesztywnieć ze strachu to stiffen in fear sztywnieć

zeszyt
m (G zeszytu) 1. (do pisania) notebook zeszyt w kratkę/w linię/gładki a notebook with squared/lined/blank paper zeszyt do matematyki a maths notebook 2. (broszura) book(let) zeszyt ćwiczeń exercise book

zeszytowy
adv. 1. [papier] notebook attr. 2. (wydawany w zeszytach) brochure attr. seria zeszytowa a brochure series

zeszywać
impf zszyć

zeszyć
zob. zszyć

zeszłoroczny
adv. last year's zeszłoroczna moda last year's fashions obchodzi go to tyle, co zeszłoroczny śnieg pot. he doesn't care a. give a hoot about it pot.

zeszłotygodniowy
adv. last week's zeszłotygodniowe spotkanie last week's meeting

zeszłowieczny
adv. książk. last century's zeszłowieczne malarstwo painting of the last century

zeszły
adv. last wiadomości z zeszłego tygodnia last week's news to było w zeszłym roku it happened last year zeszłej niedzieli była piękna pogoda the weather was beautiful last Sunday

zesłanie
sv zesłać n sgt exile skazać kogoś na zesłanie to sentence sb to exile przebywać na zesłaniu to be a. live in exile zesłanie Ducha Świętego Relig. the descent of the Holy Spirit

zesłaniec
m (V zesłańcu a. zesłańcze) exile

zesłać
pf - z|syłać impf (ześlę - zsyłam) vt 1. (deportować) to exile, to banish zesłać kogoś na wygnanie to send sb into exile powstańcy zesłani na Syberię insurgents exiled in Siberia 2. (sprawić) [Bóg, los] to send Bóg zesłał nam deszcz God has sent us rain dar zesłany z nieba a heaven-sent gift

zesłańczy
adv. [życie, los] exile's

zet
n inv. (the letter) zed GB, zee US

zetknąć
pf - stykać impf (zetknęła, zetknęli - stykam) vt 1. (złączyć) to connect (coś z czymś sth to sth) zetknął ze sobą końce przewodów elektrycznych he connected the ends of the wires stykać 2. przen. to bring [sb] together po wojnie los ich znów zetknął fate brought them together again after the war zetknąć się książk. 1. (połączyć się) to touch (each other) zetknąć się z czymś to touch sth, to come into contact with sth zetknęli się głowami their heads touched 2. przen. (spotkać się) to encounter vt (z czymś sth) nigdy się z czymś takim nie zetknąłem! I've never come across anything like that!

zetlały
adv. książk. decayed, decaying materiał zetlały od wilgoci material decaying from the damp

zetleć
pf (zetlał) vi 1. książk. (spalić się) to smoulder, to smolder US 2. (ulec zniszczeniu) to decay po latach obicia na meblach zetlały the upholstery had decayed with age

zetlić się
v refl. 1. (spłonąć) to smoulder, to smolder US 2. (rozłożyć się) to decay

zetrzeć
pf - ścierać impf (starł, starli - ścieram) vi 1. to wipe [sth] off [tablicę, kurz, wodę] to wipe [sth] away [łzy] zetrzeć coś gumką to rub sth out GB, to erase sth starłam sobie skórę na pięcie my shoes rubbed my heel raw zetrzeć plamę z ketchupu/kawy to remove a ketchup/coffee stain zetrzeć szminkę z ust to wipe one's lipstick off (one's lips) 2. (zmiażdżyć) to pulverize zetrzeć coś na tarce to grate sth starty ser grated cheese 3. przen. (zniszczyć kogoś) to pulverize starli nieprzyjaciela w proch they pulverized the enemy zetrzeć się - ścierać się 1. (zniknąć) to be worn away, to be rubbed out a. off napis się zupełnie starł the inscription's completely worn away 2. (natrzeć na siebie) to clash (z kimś with sb) 3. książk. (posprzeczać się) to clash ostro starli się w dyskusji the two of them clashed head-on during the discussion

zeuropeizować
/'zewropei'zovat/ pf vt książk. to Europeanize europeizować zeuropeizować się to Europeanize, to be(come) Europeanized europeizować się

zew
m sgt (G zewu) książk. call zew krwi książk. the call of the wild zew natury natural inclinations, the voice of nature

zewidencjonować
pf vt to inventory [towar, narzędzia] to make a record of [wydatki, wpływy] zewidencjonować stan magazynu to inventory the warehouse ewidencjonować

zewnątrz
adv. outside pałac zewnątrz i wewnątrz w stylu Ludwika XVI a palace in Louis XVI style both inside and out na zewnątrz [znajdować się, wyjść] outside temperatura na zewnątrz the temperature outside na zewnątrz budynku (poza) outside a building na zewnątrz pudełka (na powierzchni) on the outside of a box na zewnątrz spokojna, w środku była kłębkiem nerwów outwardly calm, she was a bundle of nerves inside te drzwi otwierają się na zewnątrz this door opens outwards od zewnątrz from (the) outside nie da się otworzyć tych drzwi od zewnątrz you can't open this door from (the) outside z zewnątrz from (the) outside ekspert z zewnątrz an outside expert, an expert from (the) outside opinia z zewnątrz an outside opinion patrzeć na coś z zewnątrz to look at sth from (the) outside

zewnętrznie
1. (z zewnątrz) in appearance zewnętrznie przypominał ojca he resembled his father in appearance 2. (pozornie) outwardly, on the surface zewnętrznie sprawiał wrażenie opanowanego he looked outwardly composed

zewnętrzny
adv. 1. (poza czymś) outside, outer świat zewnętrzny the outside world zewnętrzna strona the outside, the exterior 2. (na zewnątrz, z zewnątrz) [obrażenia, objawy, bodziec] external [wygląd] outward [wpływ] outside, external do użytku zewnętrznego for external use only ucho zewnętrzne Anat. the outer ear 3. (zagraniczny) foreign, external polityka zewnętrzna foreign policy

zewrzeć
pf - z|wierać impf (zwarł, zwarli - zwieram) vt książk. to clench [pięści, zęby] zwierać szeregi/szyki to close ranks zewrzeć się - zwierać się 1. (zacisnąć się) to clench, to be clenched ich dłonie zwarły się w pięści they clenched their fists 2. (w gromadę) to draw a. cluster together tłum zwarł się i ruszył naprzód the crowd closed ranks and moved forward 3. (zacząć się mocować) to grapple

zewsząd
pron. książk. (ze wszystkich miejsc) from everywhere, from far and near a. wide (z każdej strony) from all sides a. directions

zez
m sgt 1. Med. (wada wzroku) squint GB, cross-eyes a. crossed eyes pl strabismus spec. mieć zeza to have a squint 2. pot. (spojrzenie) zrobić zeza to cross one's eyes zez rozbieżny Med. divergent squint a. strabismus zez zbieżny Med. convergent squint a. strabismus patrzeć a. spoglądać na kogoś/coś zezem pot. to look askance at sb

zezik
m dem. squint GB

zeznanie
sv zeznać n 1. (w sądzie, na policji) testimony U składać zeznania to testify, to give evidence fałszywe zeznanie false evidence a. testimony (pod przysięgą) perjury odwołać zeznania to withdraw one's testimony 2. (na piśmie) statement zeznanie podatkowe tax return

zeznawać
impf zeznać

zeznać
pf - zezna|wać impf vi Prawo to testify (przeciwko komuś against sb) to give evidence zeznawać przed sądem to testify a. give evidence in court zeznawać pod przysięgą to testify a. give evidence under oath świadek zeznał, że. the witness testified that.

zezowato
adv. patrzeć/zerkać na kogoś/coś zezowato to sneak a glance at sb/sth

zezowatość
f sgt squint C GB strabismus spec.

zezowaty
adv. [osoba, spojrzenie] cross-eyed [oczy] squinty GB, crossed

zezować
impf vi 1. (mieć zeza) to squint, to have a squint GB zezuje lewym okiem he has a squint in his left eye 2. pot. (zerkać ukradkiem) to sneak a glance (na kogoś/coś at sb/sth)

zezwalać
impf zezwolić

zezwierzęcenie
sv zezwierzęcieć n sgt 1. (process) brutalization animalization książk. zezwierzęcenie społeczeństwa the brutalization of society 2. (zachowanie) savagery, brutality, bestiality

zezwierzęcieć
pf (zezwierzęcieję, zezwierzęciał, zezwierzęcieli) vi to become brutalized to become animalized książk.

zezwierzęcony
adv. savage zezwierzęcony morderca a brutal murderer, a savage killer

zezwolenie
sv zezwolić n 1. (zgoda) permission prosić o zezwolenie na lądowanie to request permission to land 2. (dokument) permit zezwolenie na broń a gun permit zezwolenie na pobyt stały a permanent residence permit zezwolenie na posiadanie psa a dog licence GB, a dog license US uzyskać a. otrzymać zezwolenie na coś to get a permit for sth starać się o zezwolenie to apply for a permit

zezwolić
pf - zezw|alać impf vi to allow, to permit zezwolić komuś na coś to allow sb to do sth zezwolić więźniowi na widzenie z rodziną to permit the prisoner to see his family

zezłościć
pf vt to annoy, to anger zezłościły mnie jego ciągłe wyrzuty his constant reproaches irked me złościć zezłościć się to get a. be angry zezłościł się na mnie he was angry with a. at me złościć się

zełgać
pf (zełżę) vt przest. to lie, to tell a lie zełgać w żywe oczy to tell a barefaced lie wszystko zełgał everything he said was a lie zełgał, że. he lied that. łgać

zeń
=z niego

ześlizg
m (G ześlizgu) 1. Sport (na nartach) parallel skiing 2. Lotn. bank 3. Techn. (ślizg) chute

ześlizgiwać się
impf ześlizgnąć się

ześlizgnąć
się pf - ześlizg|iwać się impf (ześlizgnęła się, ześlizgnęli się - ześlizguję się) v refl. 1. (obsunąć się) to slide (down), to slip (down) (ze zbocza) to slide downhill noga ześlizgnęła mi się z kamienia my foot slipped from the rock 2. przen. (pogrążyć się) to slide (w coś into a. towards sth) kraj ześlizguje się w finansowy chaos the country is sliding towards financial chaos

ześliznąć się
zob. ześlizgnąć się

ześrodkować
pf - ześrodk|owywać impf książk. vt to focus [myśli, wysiłki], to concentrate [dywizję, wojsko] ześrodkować myśli/uwagę to focus one's mind/attention ześrodkować siły to concentrate one's efforts ześrodkować się - ześrodkowywać się to concentrate

ześrodkowywać
impf ześrodkować

zeświecczać
impf zeświecczyć

zeświecczyć
pf - ześwieccz|ać impf vt książk. to secularize zeświecczyć się - zeświecczać się książk. to be a. become secularized

ześwinić
się pf v refl. pot., pejor. to act like a swine posp.

zeźlić
pf vt pot. to rile pot., to bug pot. zeźliło go takie postępowanie that kind of behaviour got his goat pot. zeźlić się pot. to get the hump GB pot., to get riled a. steamed up pot. zeźlił się na kolegę za roznoszenie plotek he was peeved at his colleague for spreading rumours pot.

zeżreć
pf - z|żerać impf (zżarł a. zeżarł, zeżarli, zżarty a. zeżarty - zeżrę) vi 1. pot. (zjeść) to scoff (down) GB pot., to scarf (down) US pot. zeżarł łapczywie obiad he scoffed (down) his dinner 2. (pożreć) to eat 3. pot. (zużyć) to eat away blaszane puszki zżarła rdza rust has eaten away the tins