Zairczyk
m, Zairka f Zairean

Zambijczyk
m, Zambijka f Zambian jest Zambijką she's Zambian poślubić Zambijczyka to marry a Zambian

za
1. praep. 1. (dalej, z tyłu) behind (kimś/czymś sb/sth) przekroczył linię mety dwie sekundy za zwycięzcą he crossed the line two seconds behind the winner zajęli drugie miejsce za drużyną z Krakowa they came in second place behind the Cracow team stała za młodym mężczyzną she was standing behind a young man autobus jechał za ciężarówką the bus was travelling behind a lorry pies biegł za tramwajem a dog was running behind the tram jeden za drugim one after the other a. another zamknij drzwi za sobą close the door after you brama powoli zamknęła się za nimi the gate slowly closed behind them oglądać się za kimś to look back at sb mieć coś za sobą (w przeszłości) to have sth behind one mieć kogoś za sobą (mieć poparcie) to have sb behind one najgorsze jest już za nami the worst is behind us a. is over ma za sobą trzyletnie doświadczenie he has three years' experience behind him rząd ma za sobą policję i wojsko the government have the police and the military behind them za czyimiś plecami behind sb's back także przen. 2. (poza) za murami miasta beyond city walls mieszkają za miastem they live outside town a. the city wyjechać za miasto to go out of town 3. (po przeciwnej stronie) [znajdować się] behind, beyond (kimś/czymś sb/sth) za biurkiem/ladą behind the desk/counter za oceanem beyond the ocean 4. (na przeciwną stronę) [udać się] behind, beyond (coś sth) słońce schowało się za chmury the sun hid behind some clouds włożyła banknoty za stanik she hid the banknotes in her bra pojechać za granicę to go abroad wyrzucić kogoś za drzwi to throw sb out patrzyć za siebie to look back 5. (wskazuje na sposób) by (coś sth) wziąć kogoś za rękę to take sb by the hand trzymała torbę za pasek she held her bag by the strap 6. (z określeniem kwoty) for (coś sth) 10 jajek za dwa złote 10 eggs for two zlotys kupić/sprzedać coś za 100 złotych to buy/sell sth for 100 zlotys za nic bym tego nie zrobił I wouldn't do that a. it for anything za darmo for free za wszelką cenę przen. at any price za żadną cenę not at any price 7. (wskazuje na przedmiot transakcji) for (coś sth) ile płacisz za telefon? how much do you pay for your telephone? cennik opłat za świadczone przez nas usługi a list of fees for services we provide 8. (wskazuje na powód kary, nagrody) for (coś sth) kara/nagroda za coś a penalty/reward for sth ukarać/nagrodzić kogoś za coś to punish/reward sb for sth skazać kogoś za kradzież to sentence sb for theft pogniewała się na niego za spóźnienie she was cross with him for being late dostał medal za uratowanie tonącego he got a medal for saving a drowning man 9 (wskazuje na cel) for (coś sth) naprawdę chcesz umrzeć za ojczyznę? do you really want to die for your country? modlić się za kogoś/za czyjąś duszę to pray for sb/for sb's soul (wypijmy) za zdrowie młodej pary! (let's drink) to the bride and groom! 10 (wskazuje na warunek, okoliczności) on, at (czymś sth/doing sth) wejście tylko za przepustką a. okazaniem przepustki entry on presentation of a valid pass za czyjąś zgodą with sb's permission a. consent wyszedł za kaucją he was released on bail oddaj mu to za pokwitowaniem give it to him and ask for a receipt za czyjąś radą on sb's advice za czyjąś namową at sb's instigation 11 (wskazuje na powtarzające się okoliczności) at (czymś sth) za pierwszym/drugim razem (the) first/second time round za każdym razem each a. every time trafił do tarczy dopiero za trzecim razem he only managed to hit the target on the third go zdał egzamin za trzecim podejściem he passed the exam at the third attempt 12 (w zastępstwie) for, instead of (kogoś sb) napisał za nią wypracowanie he wrote her essay for her wzięła dyżur za chorą koleżankę she covered her sick friend's shift pracować za dwóch to do enough work for two pił za trzech he drank enough for three (people) gadać za dziesięciu to talk nineteen to the dozen GB pot., to run off at the mouth US pot. 13 (wskazujące na upływ czasu) in za godzinę in an hour a. an hour's time za trzy lata in three years a. three year's time za chwilę wybije północ it'll be midnight in a minute 14 (w określeniach czasu) za pięć szósta (at) five to six "która godzina?" - "za dziesięć pierwsza" 'what's the time?' - 'ten to one' pociąg odchodzi za dwadzieścia trzecia the train leaves at twenty to three 15 (wskazuje na okres) during, in za jej życia during a. in her lifetime za króla Kazimierza Wielkiego during a. in the reign of Casimir the Great za komuny pot. during a. in communist times za kadencji poprzedniego prezydenta during the term of office of the previous president za czasów Księstwa Warszawskiego during the period of the Duchy of Warsaw za młodu sporo podróżował in his youth he did quite a bit a. a fair bit of travelling dzień za dniem/rok za rokiem one day/year after another wynagrodzenie za trzy miesiące three months' wages zapłacić czynsz za styczeń to pay the rent for January 16 (wskazuje na właściwość) as uważano go za ekscentryka he was regarded as an eccentric przebrała się za Kopciuszka she dressed up as Cinderella klucz posłużył mu za narzędzie do otwarcia butelki he used the key as a bottle opener z krótkimi włosami można ją wziąć za chłopca with her short hair she could be taken for a boy 17 (wskazuje na upodobania) przepadać za czymś to go in for a. be fond of sth tęsknić za kimś to miss sb to yearn for sb książk. szaleć za kimś to be mad about sb uganiać się a. latać za babami pot. to chase (after) women 18 pot. biegać a. chodzić za czymś (umieć załatwiać) to run around after sth pot. jeździł po Polsce za towarem he travelled around Poland looking for goods adv. argumenty za i przeciw pros and cons wyważyć wszystkie za i przeciw to weigh up (all) the pros and cons 20 głosów za i 5 przeciw 20 votes for and 5 against jestem za I'm in favour za to but, yet tani, za to pożywny cheap but a. yet nourishing 2. adv. (zbyt) too za długi/krótki too long/short za późno/wcześnie too late/early jest za zimno, żeby się kąpać it's too cold to go swimming jesteś za młody, żeby chodzić do kasyna you're too young to go gambling tego już za wiele! enough is enough! za mądry to on nie jest iron. he's not exactly bright iron.

zaabonować
pf vt to subscribe (coś to sth) zaabonować gazetę/czasopismo to subscribe to a newspaper/magazine abonować

zaabsorbować
impf vt 1. książk. (zająć) [praca, książka, film] to absorb [uwagę, osobę] to engross [osobę] [rodzina, prowadzenie domu, zadania] to occupy [osobę, czas] być zaabsorbowanym czymś to be engrossed in sth absorbować 2. Chem., Fiz. (wchłonąć) to absorb [wilgoć, zanieczyszczenia, promieniowanie] absorbować zaabsorbować się [osoba] to become engrossed (czymś in sth)

zaadaptować
pf vt to adapt [utwór] to convert [budynek] (na coś into sth) zaadaptować powieść do wystawienia na scenie to adapt a novel for stage production a. for the stage adaptować zaadaptować się to adapt (oneself), to adjust (do czegoś to sth) zaadaptować się w nowej szkole to adjust to a new school adaptować się

zaadoptować
pf vt to adopt [dziecko] adoptować

zaadresować
pf vt 1. to address [list, paczkę] (do kogoś to sb) być źle zaadresowanym to be wrongly addressed list był zaadresowany do mnie the letter was addressed to me zaadresowana koperta zwrotna a self-addressed envelope adresować 2. książk. (kierować) to address, to direct [uwagę, pytanie] program zaadresowany do masowej widowni a programme aimed at a. addressed to a mass audience adresować

zaaferowanie
n sgt preoccupation

zaaferowany
adv. [osoba, mina] preoccupied być czymś zaaferowanym to be preoccupied with a. engrossed in sth

zaagitować
pf vt to canvass [wyborców] zaagitować kogoś do zrobienia czegoś to make sb do sth agitować

zaakcentować
pf vt 1. Jęz. to stress, to accent [wyraz, sylabę] akcentować 2. książk. (podkreślić) to stress, to emphasize [potrzebę, znaczenie] to highlight, to accentuate [problemy] w ten sposób chciał zaakcentować swoją niezależność in this way he wanted to demonstrate his independence akcentować 3. (uwidocznić) [sukienka, ubiór] to accentuate [talię, ramiona] to emphasize, to highlight [kształty, figurę] akcentować 4. Muz. to accent, to stress [dźwięk, początek taktu] akcentować

zaakceptować
pf vt książk. 1. (zatwierdzić) to accept, to approve [dokument, działanie] (zgodzić się) to accept [sytuację, decyzję] zaakceptować czyjąś kandydaturę to accept sb as a candidate zachowanie/argument nie do zaakceptowania unacceptable behaviour/an unacceptable argument akceptować 2. (okazać przychylność) to accept [osobę] zaakceptować samego siebie to accept oneself dziecko musi czuć się zaakceptowane a child needs to feel accepted akceptować 3. Handl. to accept zaakceptować weksel to accept a bill (of exchange) a. draft akceptować

zaaklimatyzowany
pp zaaklimatyzować adv. po tygodniu był już zaaklimatyzowany w nowym miejscu after a week he felt at home in the new place

zaaklimatyzować
pf vt Biol. to acclimatize [zwierzęta] (do czegoś to sth) to harden off [rośliny] udało się zaaklimatyzować tę roślinę w naszych parkach the plant has been successfully naturalized in our parks aklimatyzować zaklimatyzować się 1. Biol. to acclimatize (do czegoś to sth) aklimatyzować się 2. przen. to acclimatize (oneself), to acclimate (oneself) US, to adjust zaaklimatyzować się w nowej szkole to settle in at a new school aklimatyzować się

zaakompaniować
pf Muz. zaakompaniować komuś/sobie to accompany sb/oneself (na czymś on sth) akompaniować

zaalarmować
pf vt książk. 1. (zawiadomić) to alert [policję, straż pożarną] (wezwać) to call [policję, straż pożarną] zaalarmować kogoś o wystąpieniu nowych wirusów to alert sb about new viruses zaalarmować kogoś, że. to alert sb that. alarmować 2. (zaniepokoić) to alarm zaalarmować opinię publiczną to alarm public opinion alarmować

zaanektować
pf vt 1. Polit. to annex [terytorium, obszary] anektować 2. książk. (zabrać) to appropriate książk. to take over [teren, budynki] anektować

zaangażowanie
sv zaangażować n sgt 1. (udział) involvement zaangażowanie kraju w konflikt a country's involvement in a conflict 2. (oddanie) commitment pracować z pełnym zaangażowaniem to be totally committed to one's work

zaangażowany
pp zaangażować adv. 1. (biorący udział) involved być zaangażowanym w coś to be involved in sth być zaangażowanym emocjonalnie to be emotionally involved a. committed być zaangażowanym politycznie to be politically committed państwa zaangażowane w konflikt the countries involved in the conflict 2. (oddany) [osoba] committed być bardzo zaangażowanym w swoją pracę to be very committed to one's work 3. [literatura, sztuka, twórca] engage

zaangażować
pf vt 1. (do pracy) to employ to engage książk. (do konkretnego zadania) to hire zaangażować detektywa to hire a private investigator angażować 2. (wciągnąć) to involve [osobę, instytucję] (w coś in sth) zaangażować kogoś w swoje własne sprawy to involve sb in one's own affairs angażować 3. przen. to invest [kapitał, pieniądze, czas] (w coś in sth) to devote [zdolności] (w coś to sth) angażować zaangażować się 1. (przyjąć pracę) to take up employment, to take up work zaangażować się do firmy to take up employment in a company zaangażować się jako kelner/dozorca to get a job as a waiter/caretaker angażować się 2. (włączyć się) to become involved (w coś in sth) to commit oneself (w coś to sth) zaangażować się po czyjejś stronie to actively support sb zaangażować się uczuciowo to become a. get emotionally involved angażować się

zaanonsować
pf vt książk. (zapowiedzieć) to announce [gości, interesantów, wydarzenie] anonsować zaanonsować się książk. to announce one's arrival anonsować się

zaapelować
pf vi 1. (wezwać) to appeal (do kogoś/czegoś to sb/sth) to call (o coś for sth) zaapelować o spokój/wyrozumiałość/rozwagę to call for calm/understanding/caution apelować 2. (odwołać się) to appeal (do czegoś to sth) zaapelować do czyjegoś sumienia/rozsądku to appeal to sb's conscience/common sense apelować 3. Prawo to appeal zaapelować od wyroku to appeal against a sentence GB, to appeal a sentence US apelować

zaaplikować
pf vt książk. (zastosować) [lekarz] to administer książk. [kurację, lekarstwo] (komuś to sb) (zalecić) to recommend [kąpiele morskie] (komuś to sb) zaaplikowano nam kolejną reformę przen., żart. we were treated to another reform aplikować

zaaportować
pf vt [pies] to retrieve [zwierzynę] to fetch [patyk, piłeczkę] aportować

zaaprobować
pf vt książk. to approve [projekt, wydatki] to agree to, to accept [zmiany w tekście] projekt został zaaprobowany przez rząd the project was approved by the government przedłożyć coś do zaaprobowania to submit sth for approval aprobować

zaaranżować
impf vt 1. książk. (zorganizować) to arrange [spotkanie] aranżować 2. (potajemnie) to contrive [spotkanie, wypadek] (nielegalnie) to fix pot. [walkę, mecz] (zainscenizować) to pre-arrange [walkę, spotkanie] aranżować 3. (urządzić) to design [wnętrze, mieszkanie] to arrange [wystawę sklepową, kwiaty] aranżować 4. Muz. to arrange [utwór, piosenkę] zaaranżować utwór na orkiestrę to orchestrate a piece aranżować

zaaresztować
pf vt 1. [policja] to arrest [podejrzanego] (za coś for sth) aresztować 2. Prawo to distrain [majątek, towary, fundusze] to arrest [statek] aresztować

zaatakować
pf vt 1. (napaść) to attack [osobę] zaatakować kogoś nożem to attack sb with a knife atakować 2. (o wojsku) [żołnierze, oddziały, pluton, eskadry, czołgi] to attack [nieprzyjaciela, twierdzę, bunkier] atakować 3. (krytykować) [dziennikarze, prasa] to attack [osobę, poglądy] to criticize [postępowanie, działania] zaatakować kogoś za jego poglądy to attack a. criticize sb for their views atakować 4. [choroby, erozja, rdza] to attack [osobę, organ, przedmiot] [owady] to infest zima ponownie zaatakowała winter struck again drzewo zaatakowane przez szkodniki a tree infested with pests atakować 5. Sport to attack [przeciwnika, bramkę] to attempt [rekord, szczyt] atakować

zaawansowany
adv. [technologia, poziom, faza, uczeń] advanced poziom średnio zaawansowany an intermediate level kraje zaawansowane gospodarczo economically advanced countries być bardziej zaawansowanym w rozwoju to be more developed rozmowy/przygotowania są bardzo zaawansowane the talks/preparations are well under way mieć zaawansowany nowotwór to suffer from advanced cancer być w zaawansowanej ciąży to be heavily pregnant a. in an advanced stage of pregnancy być zaawansowanym wiekiem a. w zaawansowanym wieku to be advanced in years m (uczeń) advanced podręcznik dla zaawansowanych a coursebook for advanced learners kurs dla średnio zaawansowanych an intermediate course

zaawizować
pf vt Poczta zaawizować przesyłkę to notify sb of a delivery awizować

zababrać
pf (zababrzę a. zababram) pot. vt 1. (zabrudzić) to get [sth] messy, to mess [sth] up zababrać sobie ręce/ubranie to get one's hands/clothes messy zababrać coś błotem to get sth muddy obrus cały zababrany czekoladą a tablecloth smeared all over with chocolate babrać 2. przen. zababrać komuś opinię to blacken sb's reputation facet z zababranym życiorysem a man with a shady past zababrać się [osoba] to get oneself messy pot. babrać się

zabagniony
adv. 1. pot. pejor. sytuacja jest zabagniona the situation is a mess mieć zabagnioną przeszłość to have a shady past 2. (bagnisty) [teren, łąka] boggy

zabajerować
pf vt pot. to give [sb] some bullshit posp. zabajerowała szefa i ten się zgodził she gave her boss some bullshit and he said yes zabajerował coś o chorej matce he came up with some bullshit about his mother being sick bajerować

zabalować
pf vi pot. to go out on the tiles pot. balować

zabalsamować
pf vt to embalm [zwłoki] balsamować

zabandażować
pf vt to bandage [ranę, nogę] zabandażowana głowa a bandaged head bandażować

zabarwiać
impf zabarwić

zabarwienie
sv zabarwić n sgt 1. (kolor) colouring GB, coloring US nabrać żółtego/szarego/czerwonego zabarwienia to turn yellow/grey/red 2. przen. (głosu) tone (wypowiedzi) tinge o zabarwieniu emocjonalnym/nacjonalistycznym with an emotional/a nationalist tinge

zabarwić
pf - zabarw|iać impf vt książk. 1. to colour GB, to color US [szkło, ubranie] to dye [tkaninę] zabarwić coś na zielono to dye sth green rumieniec zabarwił jej policzki a blush coloured her cheeks 2. przen. to tinge [pytanie, uwagę] zabarwiony ironią/humorem/sarkazmem tinged with irony/humour/sarcasm zabarwić się książk. to take on a colour GB a. color US zabarwić się na czerwono/zielono to turn red/green

zabarykadować
pf vt 1. to barricade [drzwi] (czymś with sth) zabarykadować okna workami z piaskiem to barricade windows with sandbags barykadować 2. (zatarasować) [osoba, kamień, samochód] to block [przejście, przejazd] barykadować zabarykadować się to barricade oneself (w czymś in a. into sth) zabarykadował się w środku he barricaded himself in barykadować się

zabawa
f 1. (bawienie się) play (przyjemność) fun (gra) game zabawa w ciuciubabkę/chowanego the game of blind man's buff/hide and seek zabawa lalkami/klockami playing with dolls/building blocks zabawy na świeżym powietrzu outdoor games pokój zabaw a playroom plac zabaw a playground towarzysz zabaw a playmate spędzać czas na zabawie z (innymi) dziećmi/z kolegami to spend time playing with other children/with one's friends zepsuć komuś zabawę to spoil sb's fun dać coś komuś do zabawy to give sb sth to play with to nie jest do zabawy it's not a toy mieliśmy niezłą zabawę we had a lot of fun zrobić coś dla zabawy to do sth for fun miłej a. dobrej zabawy! have fun a. a good time! to nie zabawa it's not a game zabawa w miłość/politykę przen. playing at love/politics spokojnie, to tylko zabawa take it easy, it's only a game dla nich to tylko zabawa they treat it like a game dość już tej zabawy! enough is enough! 2. (tańce) party zabawa taneczna a dance zabawa karnawałowa a carnival party pójść na zabawę to go for a dance .i po zabawie (i gotowe) .and that's it (i wszystko stracone) .and it's over cała zabawa na nic all the effort's been wasted

zabaweczka
f dem. pieszcz. toy

zabawiać
impf zabawić1

zabawić
1. pf - zabaw|iać impf vt to entertain zabawiać gości to keep the guests entertained zabawiać kogoś rozmową/anegdotami to entertain sb a. keep sb entertained with conversation/anecdotes zabawić się - zabawiać się 1. (przyjemnie spędzić czas) to have fun zabawiać się czymś to amuse oneself with sth zabawiać się grą w karty to amuse oneself playing cards zabawiać się czyimś kosztem to have a laugh at sb's expense chodźmy się zabawić let's go and have some fun 2. iron. (zajmować się czymś) zabawiałem się wtedy pisaniem scenariuszy/hodowaniem pieczarek at that time I used to write screenplays/grow mushrooms 3. (naśladować) zabawić się w kogoś to play sb postanowiłem zabawić się w Sherlocka Holmesa I decided to play Sherlock Holmes 4. pot. (flirtować) to play around (z kimś with sb) 2. pf vt książk. to stay zabawić gdzieś tydzień to stay somewhere for a week jak długo pan u nas zabawi? how long are you going to stay?

zabawka
f 1. (dla dzieci) toy telefon/samolot/zegarek zabawka a toy telephone/plane/watch sklep z zabawkami a toyshop kupił sobie nową zabawkę: kamerę wideo he got himself a new toy - a video camera traktować kogoś jak zabawkę to treat sb like a plaything być zabawką w czyichś rękach przen. to be sb's plaything 2. (ozdoba) decoration zabawki choinkowe Christmas tree decorations to dla mnie zabawka! it's a piece of cake!

zabawkarski
adv. [przemysł] toy attr. [sztuka, pracownia] toy making

zabawkarstwo
n sgt toy making

zabawnie
adv. grad. [poruszać się, mówić] funnily wyglądać zabawnie to look funny było zabawnie it was fun

zabawny
adv. grad. [osoba, film, zdarzenie] funny, amusing zabawne, że. it's funny that. zabawne, jak ludzie się zmieniają it's funny how people change najzabawniejsze jest to, że. the funniest thing of all is that.

zabawowo
adv. traktować coś zabawowo to treat sth like a game

zabawowy
adv. być w zabawowym nastroju to be in party mood ćwiczenie w formie zabawowej an exercise in the form of a game

zabazgrać
pf - zabazg|rywać impf (zabazgrzę - zabazgruję) vt pot. to fill [sth] with scribbles [kartkę, zeszyt]

zabazgrywać
impf zabazgrać

zabeczeć
pf (zabeczysz, zabeczał, zabeczeli) vi 1. [owca, koza] to bleat 2. pot. [dudy, kobza] to drone 3. pot. (zapłakać) to start bawling pot.

zabejcować
pf vt 1. Techn. (pomalować) to stain [drewno, deski, drzwiczki] bejcować 2. Techn. (oczyścić) to pickle [skórę] bejcować 3. Roln. to disinfect [nasiona] bejcować

zabetonować
pf vt to concrete [powierzchnię, strop] zabetonować słupek to concrete a post into the ground betonować

zabezpieczający
pa zabezpieczyć adv. [barierka, taśma, siatka, lina] safety attr. [strój, kask] protective

zabezpieczać
impf zabezpieczyć

zabezpieczenie
sv zabezpieczyć n 1. (ochrona) protection (barierki) safety barrier, safety fence (siatka) safety net (na banknotach, dokumentach) security feature (przed atakiem, włamaniem) security device system zabezpieczeń a security system zabezpieczenie antykorozyjne rustproofing zabezpieczenie na starość provision for one's old age zabezpieczenia socjalne dla osób zwalnianych z pracy a support package for those made redundant 2. Prawo security, guarantee pożyczać pod zabezpieczenie to borrow on security wziąć/dać coś jako zabezpieczenie to take/leave sth as security 3. Wojsk. security

zabezpieczyć
pf - zabezpiecz|ać impf vt 1. (ochronić) [osoba, urządzenie] to protect [ranę, dom, osobę] (przed czymś a. od czegoś against a. from sth) [przepis, prawo] to safeguard [osobę, społeczeństwo, obywateli] (przed czymś a. od czegoś against a. from sth) (przed otwarciem, włamaniem) to secure [drzwi, pojemnik] zabezpieczyć coś przed wilgocią to protect sth against damp zabezpieczyć coś przed rdzą to rustproof sth zabezpieczyć coś przed kradzieżą to protect a. secure sth against theft zamek zabezpieczający przed włamaniem a lock to protect against burglars zabezpieczyć rower łańcuchem to lock up one's bike zabezpieczyć kwiaty przed zmarznięciem to protect flowers from frost zabezpieczyć pracowników przed wyzyskiem to safeguard the employees from exploitation wały zabezpieczające miasto przed powodzią embankments protecting the town from flooding zabezpieczyć tyły Wojsk. to secure the rear zabezpieczyć sobie tyły a. odwrót przen. to have a backup plan 2. (uczynić bezpiecznym) to secure zabezpieczyć teren barierkami to secure the area with safety barriers zabezpieczyć broń to put the safety catch on a gun 3. (wzmocnić) to strengthen [wał, konstrukcję] (podeprzeć) to support [wykop] 4. (zapewnić środki) to provide for być zabezpieczonym materialnie a. finansowo to be well provided for mieć zabezpieczony byt to be provided for 5. Prawo (dać gwarancję) to secure [kredyt] (na czymś on sth) zabezpieczyć pożyczkę na nieruchomości to secure a property loan 6. Prawo (zająć) [policja] to seize [dowody, broń, towary] 7. kryt. (zdobyć) to obtain [bilet, wejściówkę] zabezpieczyć komuś schronienie/opiekę to provide sb with shelter/care zabezpieczyć się - zabezpieczać się 1. (ochronić się) to protect oneself zabezpieczyć się przed kradzieżą/pożarem/grypą to protect oneself against theft/fire/flu zabezpieczyć się od zimna to protect oneself from cold 2. (zapewnić sobie środki do życia) zabezpieczyć się na starość to provide for one's old age 3. (zastosować antykoncepcję) to protect oneself

zabełkotać
pf (zabełkoczę a. zabełkocę) vi (powiedzieć niewyraźnie) to mumble zabełkotał coś przez sen he mumbled something in his sleep bełkotać

zabiec
zabie|gnąć pf - zabie|gać1 impf vt (zablokować) [osoba] zabiec komuś drogę to bar sb's way vi (dobiec) [osoba, koń] to run zabiegł aż na koniec miasta he ran as far as the end of the town zabiegł na metę pierwszy he finished first

zabiedzony
adv. [osoba, zwierzę] gaunt

zabieg
m (G zabiegu) 1. Kosmet., Med. treatment (chirurgiczny) operation, surgery U zabieg kosmetyczny a beauty treatment drobny zabieg chirurgiczny minor surgery poddać się zabiegowi to undergo surgery chodzić na zabiegi to receive treatment wymagać zabiegów konserwatorskich [budynek, rzeźba] to need renovation 2. euf. (przerwanie ciąży) abortion zdecydowała się na zabieg she decided to have an abortion zabiegi plt książk. (starania) podjąć zabiegi o coś to set out to do sth to wymagało żmudnych zabiegów it required a long and arduous effort mimo usilnych zabiegów despite my/his/her efforts parę lat trwały zabiegi o odzyskanie majątku the efforts to get the estate back took several years

zabiegany
adv. pot. [osoba] hard-pressed

zabiegać
1. impf zabiec 2. impf vi książk. zabiegać o sławę/uznanie to seek fame/recognition zabiegać o głosy/czyjeś poparcie to solicit for votes/sb's support zabiegać o posadę to try to get a job zabiegać o czyjeś względy (przełożonego, władcy) to seek sb's favours przest. (zalecać się) to court sb przest. zabiegać o kogoś [pracodawca, reżyser, wydawca] to seek sb's services

zabiegnąć
zob. zabiec

zabiegowy
adv. [gabinet, pokój] treatment attr. [oddział] surgical

zabiegówka
f pot. (gabinet) treatment room (sala operacyjna) operating theatre GB, operating room US

zabielany
pp zabielić adv. barszcz zabielany beetroot soup with cream

zabielać
impf zabielić

zabielić
pf - zabiel|ać impf vt 1. (pobielić) to whiten 2. Kulin. to add cream to [sos] zabielić się to whiten

zabierać
impf zabrać

zabijaka
m (Npl zabijaki) pot. brawler

zabijać
impf zabić1

zabity
pp zabić adv. 1. [osoba, zwierzę] killed, dead 2. przest. (zagorzały) [wróg, nieprzyjaciel] sworn m było pięciu zabitych five people were killed byli zabici i ranni there were casualties spać jak zabity to sleep like a log

zabić
1. pf - zabi|jać impf (zabiję - zabijam) vt 1. (uśmiercić) [osoba, choroba, lawina, samotność] to kill [osobę, zwierzę] zabić kogoś nożem/strzałem z pistoletu to kill sb with a knife/gun zabić kogoś na miejscu to kill sb outright dałby się zabić za nią przen. he would die for her muchy by nie zabił przen. he wouldn't hurt a fly ja go zabiję! przen. I could've killed him! zabij mnie, ale a. żebyś mnie zabił, nie pamiętam I'm damned a. buggered if I remember! posp. zabili go i uciekł żart. (rodzaj filmu) a shoot-'em- up 2. (zlikwidować) [środek, gorąco] to kill [zapach, smak] gotowanie zabija zarazki boiling kills off germs zabić głód czymś to appease one's hunger with sth 3. (zniszczyć) zabić czyjąś wiarę w siebie to shatter sb's confidence zabić w kimś spontaniczność to stifle sb's spontaneity 4. (zamknąć) to nail [sth] up zabić okno/drzwi deskami to board up the window/door dziura zabita deskami a. dechami pot. a godforsaken hole pot. 5. Gry (pobić) to take zabić króla asem to take the king with the ace zabić się - zabijać się 1. (popełnić samobójstwo) to kill oneself zabić się, skacząc z okna to kill oneself jumping out of the window 2. (zginąć) to be killed, to die zabić się w wypadku/katastrofie lotniczej to be killed a. to die in a car accident/an air crash tylko się nie zabij! don't get yourself killed! zabijać się 1. (nawzajem) to be killing each other 2. pot. (wyniszczać się) to be killing oneself zabijać się ciężką pracą/alkoholem to be working/drinking oneself to death 3. pot. (starać się osiągnąć) to fall over oneself zabijać się o coś to fall over oneself to get sth ludzie zabijali się, żeby. people were falling over themselves to. zabić komuś ćwieka a. klina pot. to set sb thinking zabijać czas robieniem czegoś to kill time by doing sth robić coś dla zabicia czasu to do sth to kill time 2. pf (zabije) vi [dzwon] to ring [zegar] to strike [serce] to start beating serce zabiło mi mocniej my heart started beating faster

zabliźniać się
impf zabliźnić się

zabliźniony
adv. [rana] healed

zabliźnić
się pf - zabliźni|ać się impf v refl. książk. [rana] to heal, to scar

zablokować
pf vt 1. (utrudniać przejście) to block [drogę, przejście, wejście] blokować 2. Sport to block [podanie, strzał, cios] blokować 3. (utrudnić, uniemożliwić) to block [reformę, plan, postęp] blokować 4. (zepsuć) to jam [mechanizm, drzwi] to block [linię telefoniczną] blokować 5. (uniemożliwić korzystanie) zablokował komputer na cały dzień he hogged the computer all day long wszystkie etaty są już zablokowane all the jobs are already taken blokować 6. (uniemożliwić kontakty) to blockade [państwo, terytorium] to cut off [łączność] blokować 7. Fin., Księg. to block, to freeze [konto] blokować zablokować się [drzwi, okno] to jam zablokowały mu się hamulce w samochodzie the brakes in his car jammed on klucz zablokował się w zamku the key got stuck in the lock blokować się

zabobon
m (G zabobonu) pejor. superstition wierzyć w zabobony to believe in superstitions

zabobonnie
adv. pejor. [bać się] superstitiously

zabobonność
f sgt pejor. superstitiousness

zabobonny
adv. pejor. [osoba, lęk, cześć] superstitious

zaboleć
pf (zabolisz, zabolał) vi 1. [ręka, ząb] to hurt to mnie zabolało it hurt 2. (urazić) [uwaga, słowa] to hurt zabolało mnie, że. I was hurt that.

zaborca
m Hist. invader, partitioner opór wobec zaborców a. zaborcy the resistance against the invaders

zaborczo
adv. possessively

zaborczość
f sgt possessiveness

zaborczy
adv. 1. [osoba, miłość] possessive 2. Polit. [kraj, polityka, dążenia] imperialist 3. Hist. państwa zaborcze the partitioners

zabraknąć
pf (zabrakło) v imp. 1. (wyczerpać się) zabrakło mi cierpliwości/czasu/pieniędzy I've run short of patience/time/money zabrakło mi masła/cukru I've run out of butter/sugar zabrakło mu kilku sekund do pobicia rekordu he was a few seconds short of breaking a record tchu mi zabrakło I've run out of breath słów mi zabrakło words failed me 2. (nie pojawić się) zabrakło kilku osób several people failed to show up nikogo nie powinno zabraknąć na zebraniu everyone should be present at the meeting 3. euf. (umrzeć) jak sobie dasz radę, gdy mnie zabraknie? how will you manage when I'm no longer here?

zabraniać
impf zabronić

zabrać
pf - zab|ierać impf (zabiorę - zabieram) vt 1. (odebrać) to take (away) zabrała koleżance lalkę/książkę she took her friend's doll/book away powódź zabrała cały nasz dobytek the flood has washed away all our possessions 2. (wypełnić) przepraszam, że zabrałam ci tyle czasu sorry for taking up so much of your time przeczytanie tej notatki/sprawdzenie tego w Internecie nie zabierze ci dużo czasu reading this note/looking up the information on the Internet won't take up much of your time przygotowanie obiadu/zrobienie zakupów zazwyczaj zabiera mi około godziny preparing dinner/doing the shopping usually takes me about an hour ta kanapa/to biurko zabiera zbyt dużo miejsca this sofa/desk takes up too much space 3. (wziąć ze sobą) to take zabrać dzieci do parku/na spacer to take the children to the park/for a walk nie zapomnij zabrać ze sobą aparatu fotograficznego don't forget to take the camera with you prom zabrał wszystkich pasażerów the ferry took all the passengers psiakość, zapomniałam zabrać parasolki pot. gosh, I've forgotten to bring an umbrella pot. 4. (usunąć) to take away, to remove (przenieść) to take, to move zabierz stąd swoje rzeczy take your things away zabrała kwiaty z balkonu do pokoju she moved the plants from the balcony into the room pogotowie zabrało chorego do szpitala the ambulance took the sick person to hospital wojna zabrała mu rodziców his parents died in the war Bóg zabrał go do siebie książk. God has taken him away 5. (pozbawić wolności) to take (away) zabrać kogoś do niewoli/więzienia to take sb into captivity/to prison zabrać się - zabierać się 1. (zacząć coś robić) zabrać się do czegoś/robienia czegoś to get down to sth/doing sth lepiej zabierzmy się do sprzątania/odpisywania na listy we'd better get down to doing the cleaning/answering letters zabierajmy się do wyjścia let's start getting ready to leave 2. pot. (energicznie zająć się) zabrać się za kogoś to take sb in hand muszę się za siebie zabrać I must do something about myself 3. pot. (pójść, pojechać razem) to come along idziecie do kina? mogę się zabrać z wami? are you going to the cinema? may I come along? zabrał się jakimś samochodem do najbliższego miasta he got a lift to the nearest town 4. pot. (wsiąść) to get on nie zabrał się do tramwaju, taki był tłok he didn't get on the tram because it was so crowded 5. pot. (odejść) to clear off zabieraj się stąd, ale już! clear off, and now! zabrać się z tego świata euf. to depart from this world

zabrnąć
pf (zabrnęła, zabrnęli) vi 1. (w wodę, bagno) to wade (w coś into sth) (w las, miasto) to wander (w coś into sth) zabrnęliśmy na środek bagna we waded into the middle of a bog zabrnął w sam koniec parku he came to the very end of the park 2. przen. (uwikłać się) to get deep (w coś into sth) zabrnąć w kłopoty/długi to get (deep) into trouble/debts

zabronić
pf - zabr|aniać impf vt (zakazać) to forbid (oficjalnie) to prohibit lekarz zabronił mi palenia papierosów/picia kawy the doctor forbade me to smoke cigarettes/drink coffee nauczyciel zabronił uczniom używać słowników podczas egzaminu the teacher forbade the students to use dictionaries during the exam zabrania się wstępu osobom nieupoważnionym entry is forbidden to unauthorized persons (tablica informacyjna) authorized entry only pilnie potrzebne są ustawy zabraniające nieuczciwej konkurencji laws prohibiting unfair competition are urgently needed

zabronować
pf vt to harrow [pole, ziemię, owies, żyto] bronować

zabrudzenie
sv zabrudzić n (ślad brudu) smudge of dirt trudne do usunięcia zabrudzenia stubborn dirt

zabrudzić
pf vt (uczynić brudnym) to dirty, to make [sth] dirty, to soil [ubranie, ręce, podłogę] zabrudziłam sobie płaszcz smarem/błotem I've soiled my coat with grease/mud zabrudzić się [osoba, ubranie] to get dirty podłoga szybko się zabrudziła the floor got dirty very quickly

zabryzgać
pf - zabryzg|iwać impf vt (ochlapać) to spatter nic nie było widać przez zabryzgane szyby nothing could be seen through the mud-spattered windows zabryzgać się - zabryzgiwać się (ochlapać się) [osoba] to spatter oneself [rzecz] to get spattered

zabryzgiwać
impf zabryzgać

zabrzdąkać
pf vi pot. (zagrać niedbale) to tinkle zabrzdąkać na gitarze to twange a guitar zabrzdąkać na fortepianie to tinkle the ivories pot. brzdąkać

zabrzmieć
pf (zabrzmiał) vi 1. (rozlec się) [głos, śpiew, muzyka, wystrzał] to resound 2. (wydać dźwięk) [instrument] to sound 3. przen. (uzewnętrznić się) [gniew, rozpacz] to sound niepokój zabrzmiał w jej głosie her voice sounded anxious 4. (zostać odebranym) [słowa, wypowiedź] to sound odpowiedź zabrzmiała szorstko the answer sounded curt 5. (wypełnić się) [sala, szkoła, dolina] to resound stadion zabrzmiał oklaskami the stadium resounded with applause

zabrząkać
pf vi 1. (wywołać brzęk) [osoba] to jangle zabrząkać kluczami/pieniędzmi to jangle keys/coins 2. (wydać brzęk) [klucze, monety, szklanki] to jangle, to clank brząkać 3. pot. (zagrać niedbale) to tinkle zabrząkał na gitarze he twanged his guitar zabrząkaj nam coś na pianinie pot., żart. tinkle the ivories for us żart. brząkać

zabrzęczeć
pf (zabrzęczysz, zabrzęczał, zabrzęczeli) vi 1. (wydać brzęczący dźwięk) [telefon, domofon] to buzz [szklanki] to clink [sztućce] to clang [struna] to twang 2. (wywołać brzęk) [osoba] to jangle vt [kluczami] 3. (zabzykać) [owad] to buzz

zabrzękać
zob. zabrząkać

zabuczeć
pf (zabuczysz, zabuczał, zabuczeli) vi 1. [syrena alarmowa] to hoot [chrząszcz, trzmiel] to drone buczeć 2. pot. (zapłakać) to blubber pot. buczeć 3. pot. (odezwać się niskim głosem) [osoba] to boom "spokój!", zabuczał ojciec 'quiet!,' boomed father buczeć

zabudowa
f sgt 1. (zabudowywanie) building development plac pod zabudowę a plot for development "zabudowa wnęk" (w ogłoszeniu) 'built-in cupboards' 2. (ogół zabudowań) buildings zabudowa drewniana/kamienna wooden/stone buildings zwarta/rozproszona zabudowa high-/low-density housing wysoka zabudowa tower-block housing zabudowa wzdłuż drogi ribbon development

zabudowanie
sv zabudować zabudowania plt buildings pl wysypiska śmieci nie można umieścić w obrębie zabudowań miasta a rubbish dump cannot be built within the confines of the city

zabudować
pf - zabud|owywać impf vt 1. (wznosić budowle) to develop [teren, działkę] ulica zabudowana nowymi blokami a street of new apartment houses ograniczenie szybkości na terenach zabudowanych speed limit in built-up areas 2. (obudować) to wall [sth] off, to wall off [balkon] to furnish [pokój, kuchnię] zabudować wnękę to build cupboards into an alcove

zabudowywać
impf zabudować

zabujany
adv. pot. (zakochany) in love on jest w niej strasznie zabujany he's head over heels in love with her

zabujać
się pf v refl. 1. (zachwiać się) [stół, kajak] to rock zabujałem się na krześle I rocked in my chair bujać się 2. pot. (zakochać się) to fall in love zabujać się w kimś to fall for sb pot. bujać się

zabukować
pf vt pot. (zarezerwować) to book [bilet, pokój hotelowy] wszystkie terminy są już zabukowane all the slots have been booked bukować

zabuksować
pf vi [koła pojazdu] to spin auto zabuksowało po wilgotnym śniegu the car wheels span in the wet snow buksować

zabulgotać
pf (zabulgocze a. zabulgoce, zabulgotał) vi 1. (zacząć bulgotać) [woda, mleko, zupa] to bubble, to gurgle bulgotać 2. (wydać niski gardłowy dźwięk) [indyk] to gobble bulgotać 3. pot., przen. (powiedzieć niezrozumiale) [osoba] to gobble mężczyzna coś zabulgotał do siebie ze złością the man mumbled a. grumbled something angrily to himself

zabulić
pf vi pot. (drogo zapłacić) to pay through the nose pot. słono zabulił za te dżinsy, ale jest bardzo z nich zadowolony he paid through the nose for those jeans, but he's very happy with them bulić

zaburczeć
pf (zaburczysz, zaburczał, zaburczeli) vt pot. (burknąć) to grunt, to growl burczeć vi 1. (z głodu) zaburczało mu/jej w żołądku his/her stomach rumbled 2. (zaterkotać) [silnik] to rumble coś zaburczało w rurach the pipes rumbled burczeć

zaburzać
impf zaburzyć

zaburzenie
sv zaburzyć n zw. pl 1. Med. (zakłócenie funkcjonowania) disorder (psychiczne) disturbance zaburzenia pracy serca/snu a cardiovascular/sleeping a. sleep disorder 2. Techn., Ekon. (nieprawidłowości) disturbance zaburzenia w gospodarce economic disturbances zaburzenia w pracy silnika disfunction of the engine zaburzenia plt (zamieszki) disturbances w tej dzielnicy często dochodzi do zaburzeń na tle rasowym racial disturbances often break out in this district

zaburzyć
pf - zaburz|ać impf vt to upset [równowagę] to disturb [spokój] dziecko zaburzone emocjonalnie an emotionally disturbed child

zabytek
m (G zabytku) 1. (architektoniczny) monument (językowy, muzyczny) relic zabytki piśmiennictwa Literat. the oldest written texts konserwator zabytków a conservation officer ochrona zabytków conservation rejestr zabytków a list of vintage buildings zwiedzać zabytki to see the monuments 2. pot., żart. (przedmiot przestarzały) museum piece mój odkurzacz to zabytek my vacuum cleaner is a museum piece zabytek przyrody natural monument zabytek klasy zerowej zero-category national monument

zabytkowy
adv. [pomnik, kościół] historic [mebel, przedmiot] antique, period [samochód, aparat fotograficzny] vintage zabytkowe kamieniczki przy rynku period houses in the market square mieć wartość zabytkową [przedmiot, mebel] to be an antique [budynek, dzielnica] to be of historical value

zabzyczeć
zabzy|kać pf (zabzyczał, zabzykał) vi 1. [owad] to buzz 2. [kula, pocisk] to whizz

zabzykać
zob. zabzyczeć

zabój
zob. na zabój

zabójca
m (morderca) murderer, killer (zamachowiec) assassin wielokrotny zabójca a multiple killer

zabójczo
1. (śmiercionośnie) [działać] fatally, lethally zabójczo wysoka dawka promieniowania/narkotyku a lethal amount a. dose of radiation/a drug 2. (szkodliwie) killingly zabójczo ciężka praca/szybki marsz killingly hard work/a killingly fast march 3. żart. (uwodzicielsko) [spojrzeć, uśmiechnąć się] seductively [wyglądać] smashing adv. był zabójczo przystojny he was killingly handsome 4. przen. (wyjątkowo) [nudny, trudny] killingly

zabójczy
adv. 1. (śmiercionośny) [środek, cios, strzał] fatal, lethal 2. (szkodliwy) [klimat] murderous [praca, tempo] killing [tryb życia] destructive 3. żart. [spojrzenie, uśmiech] seductive [wygląd] smashing 4. przen. (nie do zniesienia) [nuda, monotonia] killing

zabójczyni
f (morderczyni) murderess, killer (kobieta zamachowiec) assassin

zabójstwo
n (nieumyślne) manslaughter (umyślne pozbawienie życia) murder, homicide (zamach) assassination zabójstwo z premedytacją a premeditated murder zabójstwo w afekcie a crime of passion sprawca zabójstwa a murder culprit usiłowanie zabójstwa an attempted murder dokonać zabójstwa a. popełnić zabójstwo to commit murder zabójstwo na tle rabunkowym a robbery killing, an aggravated robbery US

zabór
m (G zaboru) 1. Prawo seizure 2. Polit. (aneksja) annexation zabór przygranicznych ziem the annexation of borderlands 3. Polit. (zagarnięte terytorium) annexed territory życie kulturalne w zaborze rosyjskim a. pod zaborem rosyjskim Hist. cultural life under Russian rule okres a. lata a. epoka zaborów Hist. the period of the Partitions of Poland

zabębnić
pf vi (uderzyć) to drum (ciszej) to patter zabębnić palcami po stole to drum one's fingers on the table zabębnić pięściami w drzwi to pound (on) the door with one's fists deszcz zabębnił o szyby the rain pattered against the windowpanes bębnić

zabłocić
pf vt to muddy [podłogę] zabłocić sobie ubranie/ręce to get one's clothes/hands muddy zabłocone ręce muddy hands zabłocić się [osoba] to get oneself muddy [ubranie, ręce] to get muddy

zabłysnąć
pf (zabłysł, zabłysła a. zabłysnęła, zabłysnęli) vi 1. (pojawić się) [światło, gwiazdy] to shine (zamigotać) to glimmer (błysnąć) [błyskawica, latarka] to flash (rozpalić się) [oczy] to light up słońce zabłysło zza chmur the sun shone through the clouds łzy zabłysły jej w oczach tears sparkled in her eyes jej oczy zabłysły radością her eyes lit up with joy jego oczy zabłysły nienawiścią his eyes gleamed with hate w ich oczach zabłysł podziw their eyes lit up with admiration w oddali zabłysła tafla jeziora a lake glimmered in the distance 2. (zapalić się) [lampy] to go on zabłysły światła the lights went on 3. (pojawić się) zabłysła iskierka nadziei a glimmer of hope flickered zabłysła mu zbawcza myśl a brilliant idea struck him 4. (wyróżnić się) [osoba] zabłysnąć przed kimś to dazzle sb zabłysnąć inteligencją/dowcipem to show one's intelligence/wit zabłysnąć jako śpiewak/trener to make one's mark as a singer/coach zabłysnąć na egzaminie to do outstandingly well a. to shine in an exam dostać szansę, żeby zabłysnąć to get a chance to shine

zabłyszczeć
pf (zabłyszczysz, zabłyszczał) vi (zalśnić) [krople, rosa, brylant] to shine [śnieg] to sparkle jego oczy zabłyszczały złowrogo his eyes gleamed angrily

zabłądzić
pf vt 1. (zgubić się) to get lost zabłądzić w lesie to get lost in the forest 2. (trafić przypadkiem) to stray zabłądził do jakiejś knajpy he strayed into a bar

zabłąkany
adv. [osoba, pies, kula] stray

zabłąkać
się pf 1. (zabłądzić) to get lost 2. (zawędrować) [osoba, zwierzę] to stray (przybłąkać się) [pies] to wander up wieloryb zabłąkał się do zatoki the whale strayed into the bay 3. przen. (znaleźć się przypadkowo) to find its way między książki zabłąkały się stare zdjęcia some old photos had found their way between the books

zacementować
pf vt Budow. to cement [otwór, pęknięcie, palik] cementować

zacentrować
pf vi Sport (dośrodkować) to centre centrować

zacerować
pf vt to darn [dziurę, skarpetkę] cerować

zach.
1. (= zachodni) W 2. (= zachód) W

zachachmęcić
pf vt pot. 1. (zapodziać) to lose, to mislay [klucze, okulary, dokumenty] 2. (ukraść) to lift [drobne pieniądze, batonik, jabłko] 3. (zagmatwać) to muddle up [sprawę, zeznanie] chachmęcić zachachmęcić się (zgubić się) [przedmiot] to get lost

zacharczeć
pf (zacharczysz, zacharczał, zacharczeli) vi 1. (wydać chrapliwy dźwięk) [zwierzę, osoba] to wheeze charczeć 2. (powiedzieć charczącym głosem) [osoba] to rasp charczeć 3. (zachrypieć) [urządzenie, silnik] to splutter charczeć

zachcianka
f pot. whim, fancy dogadzać czyimś zachciankom a. spełniać czyjeś zachcianki to pander to sb's whims

zachciewać się
impf zachcieć się

zachcieć
się pf - zachc|iewać się impf v imp. pot. 1. (nabrać ochoty) jeść/pić/spać mi się zachciało I felt a bit hungry/thirsty/drowsy zachciało im się spaceru/kąpieli they felt like going for a walk/swim 2. iron. zachciewa mu się nie wiadomo czego he'll be wanting the moon next iron.

zachichotać
pf (zachichoczę a. zachichocę) vi to giggle, to snigger GB, to snicker US zachichotać w duchu to chuckle to oneself chichotać

zachlany
adv. posp. [osoba] (pijany) sloshed pot., stoned pot.

zachlapać
pf - zachlap|ywać impf (zachlapię - zachlapuję) vt (spryskać) to splash, to spatter zachlapałam sobie płaszcz wodą/farbą I've spattered my coat with water/paint zachlapana błotem przednia szyba samochodu a mud-spattered windscreen zachlapać się - zachlapywać się 1. (samego siebie) to spatter oneself cały zachlapał się farbą he got totally covered in paint 2. (zostać zachlapanym) to get spattered

zachlapywać
impf zachlapać

zachlać
pf - zachl|ewać impf (zachlam a. zachleję - zachlewam) vi posp. (wypić za dużo) to get sloshed pot. do roboty nie poszedł, bo znów zachlał he didn't go to work because he got sloshed again chlać zachlać się - zachlewać się (upić się) to get sloshed pot. jak się jeszcze raz zachlasz, to. you get sloshed again, and.

zachlewać
impf zachlać

zachlupotać
pf (zachlupocze a. zachlupoce) vi pot. [ciecz] to squelch pot. chlupotać

zachmurzać się
pf zachmurzyć się

zachmurzenie
sv zachmurzyć się n Meteo. clouds, cloudiness zachmurzenie duże heavy clouds zachmurzenie umiarkowane partly cloudy zachmurzenie całkowite overcast

zachmurzony
adv. 1. Meteo. (pokryty chmurami) [niebo] clouded, overcast 2. przen. (zasępiony) [osoba, twarz] frowning

zachmurzyć
się pf - zachmurz|ać się impf v refl. 1. (pokryć się chmurami) [niebo] to cloud over, to become overcast 2. (sposępnięć) [twarz] to cloud over [osoba] to become gloomy

zachodni
1. Geog. [brzeg] west [rejon] western wiatr zachodni a west a. westerly wind będziemy płynąć w kierunku zachodnim we'll be sailing westwards 2. Polit., Socjol. Western zachodni styl życia the way of life in the West zachodnie wzorce Western models

zachodnio-
w wyrazach złożonych West- zachodniosłowiański West Slavonic zachodniosyberyjski West-Siberian

zachodnioeuropejski
/za'xodnoewro'pejski/ adv. [kultura, cywilizacja] West-European

zachodzić
1. impf zajść 2. impf vi zachodzić na siebie [listwy, dachówki] to overlap cholewki zachodziły na kostkę the tops covered the ankles

zachomikować
pf vt pot., żart. (zgromadzić zapas) to stash [sth] away, to stash away [smakołyki, butelkę wina] chomikować

zachorowalność
f sgt Med. incidence spec. wysoka/niska zachorowalność na gruźlicę a high/low TB incidence rate

zachorować
pf vi 1. (zacząć chorować) to fall a. be taken ill zachorować na grypę/malarię to go down with flu/malaria zachorować z przepracowania/przejedzenia to become ill from overwork/overeating chorować 2. pot. (koniecznie chcieć) zachorować na deskorolkę/psa to go mad about buying a skateboard/dog chorować

zachowanie
sv zachować n 1. (postępowanie) behaviour GB, behavior US zachowanie wobec nauczycieli/starszych behaviour towards teachers/elderly people przepraszam za moje niewłaściwe zachowanie please excuse my inappropriate behaviour 2. (sposób bycia) bearing, comportment 3. zw. pl (postawa) behaviour GB, behavior US zachowania dewiacyjne/przestępcze deviant/criminal behaviour wzorce zachowań społecznych social behaviour patterns 4. Szkol. conduct

zachowawczo
1. (konserwatywnie) [myślący, nastawiony] conservatively 2. Med. [leczyć] non-invasively

zachowawczość
f sgt (poglądów, ideologii) conservatism

zachowawczy
adv. 1. (zachowujący) conservative układ zachowawczy Fiz. conservative system 2. (konserwatywny) [osoba, poglądy, ideologie, obóz] conservative 3. Med. [leczenie] non-invasive

zachować
pf - zachow|ywać impf vt 1. (przetrzymać) to keep, to retain [list, kwit, akcje, zdjęcie] proszę zachować bilet do kontroli please retain tickets for inspection 2. (utrzymać) to keep, to retain [młodość, pamięć, urodę] zachować niezależność to remain independent zachować przytomność umysłu to keep a level head właściwie przechowywane warzywa długo zachowują świeżość vegetables stored in the right conditions retain their freshness for a long time cytuję list z zachowaniem oryginalnej pisowni I quote, retaining the original spelling 3. (przechować) to preserve [zwyczaj, tradycję, wiarę] zachować wspomnienie kogoś/czegoś to retain a memory of sb/sth 4. (przyjąć określoną postawę) zachować ostrożność to exercise caution zachować powagę to keep one's countenence zachować umiar w jedzeniu/piciu/zabawie to eat/drink/play in moderation darczyńca pragnie zachować anonimowość the donor wants to remain anonymous proszę o zachowanie ciszy please remain quiet 5. (nie wyjawić) to keep [tajemnicę] zachować dyskrecję to maintain secrecy zachować milczenie w jakiejś sprawie to remain silent about sth tę wiadomość lepiej zachowaj dla siebie you'd better keep this piece of information to yourself 6. (podporządkować się) to observe [post, dietę] zachować dyscyplinę to maintain a. keep discipline 7. Komput. (zapamiętać) to save [dane, dokument] zachować się - zachowywać się 1. (przetrwać w niezmienionej postaci) [dzieło, pamiątka] to be preserved, to survive niewiele historycznych budynków zachowało się w naszym mieście not many historical buildings have survived in our town 2. (przetrwać w pamięci) [legenda, obyczaj] to survive 3. (postąpić) to behave zachowywać się spokojnie/swobodnie/skandalicznie to behave calmly/without restraint/scandalously zachowywać się jak dziecko/idiota/cham to behave a. act like a child/an idiot/a boor zachowywać się po dziecinnemu/chamsku to behave a. act childishly/boorishly zachowywać się z godnością to behave with dignity zachować się bez zarzutu to behave irreproachably zachować się jak przystało na bohatera/mężczyznę to behave as befits a hero/man zachować się jak trzeba to rise to the occasion on nie umie zachować się w towarzystwie he doesn't know how to behave in company

zachowywać
impf zachować

zachrapać
pf (zachrapię) vi 1. [osoba] to give a snore chrapać 2. [koń] to give a snort chrapać 3. pot. (zasnąć) [osoba] to drop off pot. chrapać

zachrobotać
pf (zachroboczę a. zachrobocę) vi (wydać chrobot) [mysz] to scratch [klucz] to grate (chrobotać)

zachrypieć
pf (zachrypisz, zachrypiał, zachrypieli) vi 1. (odezwać się ochrypłym głosem) [osoba] to croak chrypieć 2. (zacząć charczeć) [radio, głośnik] to splutter chrypieć

zachrypnięty
adv. [osoba, głos] hoarse

zachrypnąć
pf (zachrypnął a. zachrypł) vi 1. (ochrypnąć) [osoba] to become hoarse zachrypnąć od krzyku to shout oneself hoarse 2. (stać się chrapliwym) [głos] to hoarsen głos mu zachrypł od ciągłego nawoływania he made himself hoarse from constant calling

zachrypły
zob. zachrypnięty

zachrzaniać
pf vi posp. 1. (ciężko pracować) [osoba] to sweat blood pot. 2. (pędzić) [osoba] to go like the clappers pot.

zachrzęścić
pf vi (wydać chrzęst) [piasek] to grit [żwir] to crunch [łańcuch, metalowe części] to rattle (chrzęścić)

zachwalać
pf vt (wychwalać) to recommend [lekarza, rzemieślnika] to tout [towar] zachwalać się [osoba] to blow one's own trumpet przen.

zachwaszczać
impf zachwaścić

zachwaścić
pf - zachwa|szczać impf vt 1. Roln. (pozwolić rozplenić się chwastom) to let weeds grow on [teren] zachwaszczona grządka/pole a bed/field choked with weeds, a weedy bed/field 2. Roln. [chwasty] to grow over [grządkę, pole, ścieżkę] 3. przen. (zaśmiecić) to clutter [język] język zachwaszczony obcymi wyrazami a language cluttered with foreign words

zachwiać
pf (zachwieję) vt 1. (zachybotać) to shake [budynkiem, rusztowaniem, masztem, krzesłem] wiatr zachwiał gałęziami drzew the wind shook the branches of the trees chwiać 2. przen. (naruszyć) to upset [równowagę] (osłabić) to shake [wiarę, przekonania] zachwiać rynkiem to upset a. unsettle the market to zdarzenie zachwiało autorytet prezesa the incident undermined the chairman's authority nic nie zachwiało go w przekonaniu o słuszności podjętej decyzji nothing would shake his belief in the justness of his decision zachwiać się 1. (stracić na moment równowagę) [osoba] to stagger chwiać się 2. (przechylić się) [drabina, krzesło] to wobble chwiać się 3. przen. (ulec osłabieniu) [pozycja, potęga] to be weakened chwiać się 4. (zacząć mieć wątpliwości) [osoba] to waver zachwiać się w decyzji/przekonaniu to waver in one's decision/conviction chwiać się

zachwycająco
adv. [wyglądać] delightful adv. zachwycająco piękny obraz a delightfully beautiful picture

zachwycający
pa zachwycać adv. (urzekający) [widok, śpiew] delightful [osoba] enchanting

zachwycać
impf zachwycić

zachwycić
pf - zachwy|cać impf vt (olśnić) [osoba, miasto, widok] to enrapture, to delight zachwycić kogoś grą/śpiewem to delight sb with one's acting/singing zachwycić kogoś urodą to enrapture sb with one's beauty zachwycić się - zachwycać się 1. (zostać urzeczonym) [osoba] to admire vt [urodą, grą, osobowością] zachwycaliśmy się krajobrazem Mazur we admired the Mazurian landscape 2. (wyrazić zachwyt) [osoba] to enthuse recenzent zachwycał się scenografią/partiami chóru the reviewer enthused about the sets/choral singing "cudowny pomysł!", zachwyciła się 'a wonderful idea!,' she enthused

zachwycony
adv. (oczarowany) [osoba] delighted był zachwycony filmem he was delighted with the film patrzył na nią zachwyconymi oczyma he looked at her with delighted eyes

zachwyt
m (G zachwytu) (podziw) admiration, rapture oszaleć z zachwytu to go mad with delight wpaść w zachwyt to go into raptures oniemieć z zachwytu to be speechless with delight ten pomysł nie budzi mojego zachwytu I'm not delighted with the idea mówić o kimś/czymś z zachwytem to speak about sb/sth with admiration

zachybotać
pf (zachyboczę) vt to shake [drzewem, samolotem] to rock [łodzią] chybotać vi [żyrandol] to swing [kładka] to sway [konstrukcja, drzewo] to shake, to sway [łódź] to rock [płomień] to flicker, to waver statek nagle zachybotał the ship suddenly rocked chybotać zachybotać się [żyrandol] to swing [kładka] to sway [konstrukcja, drzewo] to shake [łódź] to rock [płomień] to flicker, to waver płomyk zachybotał się i zgasł the flame flickered and died out chybotać się

zachyłek
m Med. recess

zachód
m (G zachodu) 1. Astron. (słońca, księżyca) setting zachód słońca sunset 2. (pora dnia) sunset dzień chyli się ku zachodowi książk. it's nearing sunset 3. (strona świata) west południowy zachód South-West północny zachód North-West Katowice leżą na zachód od Krakowa Katowice is west of Cracow potem droga skręca na zachód then the road turns west wiatr z zachodu a west a. westerly wind 4. sgt Polit., Socjol. Zachód the West 5. książk. (trud) trouble być wartym zachodu to be worth the trouble być niewartym zachodu to not be worth the trouble to sprawa niewarta zachodu it's not worth the trouble, it's more trouble than it's worth wymagać a. kosztować wiele zachodu to involve a lot of trouble Dziki Zachód The Wild West

zachęcająco
adv. [uśmiechać się, działać] encouragingly ten projekt wygląda zachęcająco this project looks encouraging

zachęcający
pa zachęcać adv. [gest, uśmiech] encouraging [spojrzenie] inviting perspektywy nie są zachęcające the prospects are unappealing

zachęcać
impf zachęcić

zachęcić
pf - zachę|cać impf vt (wzbudzać chęć) to encourage zachęcić kogoś do nauki/wytrwałości to encourage sb to study/to persevere zachęcić się - zachęcać się 1. (wzajemnie) to encourage one another 2. (nabierać ochoty) zachęcić się do wyjazdu to become keen on leaving a. to leave

zachęta
f (bodziec) incentive, encouragement zachęta do pracy/nauki an incentive to work/study słowa zachęty words of encouragement dojrzał w jej oczach zachętę he saw an invitation in her eyes

zachłannie
adv. grad. [jeść, czytać] voraciously zachłannie zgarniał pieniądze he avariciously raked in the money wpatrywał się w nią zachłannie he looked at her hungrily

zachłanność
f sgt greed, cupidity zachłanność na pieniądze avariciousness

zachłanny
adv. grad. 1. [osoba] greedy zachłanny na sukcesy/pochwały greedy for success/praise zachłanny na pieniądze money-grubbing 2. [miłość] possessive [ciekawość] insatiable

zachłysnąć
się pf - zachły|stywać się impf (zachłysnęła się, zachłysnęli się - zachłystuję się) v refl. 1. (zakrztusić się) to choke zachłysnął się herbatą he choked on a mouthful of tea 2. (odczuć ucisk w gardle) to choke zachłysnąć się płaczem/ze śmiechu to choke with tears/laughter 3. przen. (przeżywać silne emocje) to relish zachłysnąć się swobodą/szczęściem to relish one's freedom/happiness zachłystywał się z zachwytu he was speechless with admiration

zachłystywać się
impf zachłysnąć się

zachłyśnięty
adv. [osoba] (swobodą, szczęściem, sukcesem) intoxicated (urodą kobiety, krajobrazu) entranced

zaciec
zacie|knąć pf - zacie|kać impf (zaciekniesz, zaciekł, zaciekła, zaciekli - zaciekam) vi 1. [dach, sufit, łódź] to leak 2. [woda] to leak deszcz zaciekał na parapet the rain was leaking onto the window sill

zaciek
m (G zacieku) damp patch zacieki na ścianach damp patches on the walls na suficie porobiły się zacieki damp patches appeared on the ceiling

zaciekawiać
impf zaciekawić

zaciekawienie
sv zaciekawić n sgt interest, curiosity wzbudzać czyjeś zaciekawienie to arouse sb's curiosity słuchać/przyglądać się z najwyższym zaciekawieniem to listen/watch with utmost interest

zaciekawiony
pp zaciekawić adv. [słuchacz, twarz, spojrzenie] interested być zaciekawionym czymś to find sth interesting

zaciekawić
pf - zaciekaw|iać impf vt to interest [słuchaczy, klasę] to mnie zaciekawiło I found it interesting mam nadzieję, że to cię zaciekawi I hope you'll find it interesting coś mnie w niej zaciekawiło something intrigued me about her zaciekawiło mnie, jak/gdzie/kiedy. I began to wonder how/where/when. zaciekawić się - zaciekawiać się (zainteresować się) zaciekawić się czymś to find sth interesting "gdzie byłeś?", zaciekawiła się 'where have you been?,' she asked curiously

zaciekać
impf zaciec

zaciekle
adv. grad. [walczyć, bronić się, kłócić się] fiercely [ujadać, szczekać] fiercely, ferociously [dyskutować] heatedly

zacieknąć
zob. zaciec

zaciekłość
f sgt (upór) doggedness (walki, kłótni) fierceness atakować kogoś z zaciekłością to attack sb fiercely

zaciekły
adv. grad. 1. (zawzięty) [osoba] dogged [wróg, przeciwnik, nienawiść, pogarda] fierce [ateista, antysemita] rabid 2. przen. (zażarty) [bój, opór, wojna, spór] fierce [dyskusja, polemika] heated

zaciemniać
impf zaciemnić

zaciemnienie
sv zaciemnić n 1. (w czasie wojny) blackout 2. (na kliszy) shadow

zaciemnić
pf - zaciemni|ać impf vt 1. (uczynić ciemnym) to darken [pokój, okno] (w czasie wojny) to black out [dom, okna] 2. przen. (uczynić niezrozumiałym) to obscure [problem, sytuację, sprawę] zaciemniać obraz to muddy the waters przen. 3. przen. [emocje, alkohol] to dull [umysł]

zacieniać
impf zacienić

zacieniować
pf - zacieni|owywać impf vt Szt. to shade (in) [obrazek, tło]

zacieniowywać
impf zacieniować

zacienić
pf - zacie|niać impf vt [drzewo, budynek] to (over)shadow [plac, ulicę] zacienione miejsce a shaded spot

zacier
m (G zacieru) (do fermentacji) mash

zacierać
impf zatrzeć

zacierka
f zw. pl Kulin. small dumplings eaten with milk or in soup

zacierkowy
adv. Kulin. zupa zacierkowa broth with small dumplings zacierkowa f pot., Kulin. broth with small dumplings

zacietrzewiać się
impf zacietrzewić się

zacietrzewienie
n sgt dyskutować z zacietrzewieniem/bez zacietrzewienia to discuss heatedly/without getting heated

zacietrzewiony
adv. [osoba] enraged

zacietrzewić
się pf - zacietrzew|iać się impf v refl. [osoba] to grow a. get heated (z powodu czegoś over sth) zacietrzewili się w dyskusji the discussion grew heated

zacieśniać
impf zacieśnić

zacieśnić
pf - zacieśni|ać impf vt 1. (zacisnąć) to tighten [pętlę, obrożę, uścisk] 2. (zagęścić) zacieśnić zabudowę to increase the density of housing 3. (umocnić) to strengthen [przyjaźń, więzi, stosunki] zacieśnić współpracę z kimś to co-operate more closely with sb 4. (zawęzić) to narrow [zakres] zacieśnić krąg badań to narrow the scope of research zacieśnić się - zacieśniać się 1. (zacisnąć się) [pętla] to tighten [krąg, oblężenie] to close obława zacieśniała się wokół nich the police were closing in on them 2. (umocnić się) [przyjaźń, więź] to become strengthened [współpraca, kontakty] to be intensified 3. (zawęzić się) [zakres, problematyka] to narrow

zacinać
1. impf zaciąć 2. impf vi [deszcz, śnieg] to slant down zacinający deszcz slanting rain wiatr zacinał im deszczem w twarz the rain was driving in their faces

zacisk
m (G zacisku) 1. Techn. clamp (mały, ze sprężyną) clip zacisk sprężynowy a spring clamp zacisk chirurgiczny a surgical clamp zwolnić zacisk to release a clamp 2. Elektr. terminal 3. (zawór) valve 4. (uścisk) grip zacisk dłoni the grip of one's hand

zaciskać
impf zacisnąć

zaciskowy
adv. Techn. uchwyt zaciskowy a clamp złącze zaciskowe a clip

zacisnąć
pf - zaci|skać impf (zacisnęła, zacisnęli - zaciskam) vt 1. (ścisnąć) to clamp [przewód] to close [szczęki imadła] to tighten up [śrubę] to clench [szczęki, pięści, zęby] zacisnąć rurkę palcami to clamp a tube with one's fingers zacisnąć palce na czymś to clench one's fingers around sth zacisnąć zęby z bólu to grit one's teeth in pain zacisnęła zęby ze złości her teeth clenched in anger zacisnął zęby, żeby nie jęknąć he clenched his teeth to suppress a moan trzeba zacisnąć zęby i próbować dalej przen. you have to grit your teeth and go on musiał znosić to z zaciśniętymi zębami przen. he had to grin and bear it zacisnąć pięści z gniewu to clench one's fists in anger spod zaciśniętych powiek from under one's tightly closed lids trzymać coś w zaciśniętej (kurczowo) dłoni to hold sth in a (tightly) clenched hand 2. (zaciągnąć) to tighten [pasek, sznurek] (wokół czegoś round sth) zacisnąć pętlę na czyjejś szyi to tighten the noose round sb's neck także przen. zacisnąć się - zaciskać się 1. (zewrzeć się) [klamra, imadło] to close [szczęki, dłonie] to clench jej palce zacisnęły się na poręczy her fingers clenched around the armrest krtań zacisnęła mu się z przerażenia his throat clenched in terror 2. [sznur, pasek] to tighten (wokół czegoś around sth)

zacisze
n (Gpl zaciszy) 1. (miejsce osłonięte od wiatru) sheltered place 2. (ustronne miejsce) retreat wiejskie zacisze a country retreat w zaciszu domowym in the privacy of one's home

zacisznie
adv. grad. w pokoju było zacisznie the room was snug

zaciszny
adv. grad. 1. (osłonięty od wiatru) [dolina, zatoka, polana, miejsce] sheltered 2. (przytulny) [pokój, mieszkanko] snug

zaciąg
m (G zaciągu) 1. (nabór) recruitment, enlistment Hist. levy (nowi pracownicy) intake nowy zaciąg studentów the new intake of students 2. Ryboł. draught GB, draft US

zaciągać
1. impf zaciągnąć 2. impf vi to draw out one's vowels, to drawl zaciągać z rosyjska to speak with a Russian drawl

zaciągnąć
pf - zaciąg|ać1 impf (zaciągnęła, zaciągnęli - zaciągam) vt 1. (zataszczyć) to drag [worek, osobę] zaciągnąć łódkę w krzaki to drag a boat into the bushes zaciągnąć kogoś do kina pot. to drag sb to the cinema zaciągnąć kogoś siłą do dentysty pot. to drag sb kicking and screaming to the dentist 2. FIn. to take out [pożyczkę] kredyt zaciągnięty w banku a bank loan zaciągnąć wobec kogoś dług wdzięczności przen. to become indebted to sb 3. (wystawić) to mount [wartę] przed bramą zaciągnięto straże a guard was mounted at the gate 4. (zasunąć) to draw [zasłony, kotarę] firanki były zaciągnięte the curtains were drawn przez na wpół zaciągnięte zasłony through half-drawn curtains okno było zaciągnięte grubą zasłoną the window was covered with a thick curtain 5. (zamknąć, zacisnąć) to tighten [krawat] to draw [sznurek, sznurowadło, pętlę] zaciągnąć suwak w namiocie to zip up a tent zaciągnąć pasek na ostatnią dziurkę to buckle one's belt on the last hole zaciągnąć hamulec ręczny to pull up the handbrake 6. (powlec) to cover zaciągnąć coś farbą/lakierem to paint/varnish sth niebo zaciągnięte chmurami an overcast sky 7. Kulin. to thicken [zupę, sos] zaciągnąć coś mąką/śmietaną/żółtkiem to thicken sth with flour/cream/egg yolks vi (powiać) zimny wiatr zaciągał z północy a cold wind blew in from the north od rzeki zaciągnęło chłodem a cold draught came in from the river od ogrodu zaciągał zapach kwiatów a scent of flowers drifted in from the garden zaciągnąć się - zaciągać się 1. (wstąpić) to enlist zaciągnąć się do wojska to enlist in the army zaciągnąć się na statek to sign on a ship 2. (wciągnąć dym) to inhale zaciągnąć się dymem a. papierosem to drag on a cigarette 3. (pokryć się) niebo zaciągnęło się chmurami the sky became overcast zaciągnęło się it became overcast

zaciąć
pf - za|cinać1 impf (zatnę, zacięła, zacięli - zacinam) vt 1. (skaleczyć) [fryzjer] to cut zaciąć kogoś przy goleniu to cut sb shaving 2. (uderzyć) to lash zaciąć konia (batem) to lash a horse 3. (poderwać) to jerk [wędkę] zaciąć rybę to strike 4. (zacisnąć) to purse [usta, wargi] zaciąć wargi w gniewie to purse one's lips angrily zaciąć usta z bólu to bite one's lips in pain trzeba zaciąć zęby i próbować dalej przen. you have to grit your teeth and go on zaciąć się - zacinać się 1. (skaleczyć się) [osoba] to cut oneself zaciąć się przy goleniu to cut oneself shaving zaciąć się w policzek to cut oneself on the cheek 2. (zablokować się) [drzwi, mechanizm, zamek] to jam zaciął mu się karabin his rifle jammed 3. (zacisnąć się) jej usta zacięły się w uporze she pursed her lips stubbornly 4. (uprzeć się) [osoba] zaciąć się (w sobie) to dig in one's heels zaciąć się w uporze przeciw czemuś to stubbornly resist sth 5. (zająknąć się) [osoba] to stumble zaciąć się na trudnym słowie to stumble over a difficult word zacinać się [osoba] to falter mówić zacinając się to speak falteringly

zaciążyć
pf vi 1. (wydać się ciężkim) [plecak, wór] to weigh [sb] down zaciążyły mi powieki my eyelids felt heavy 2. książk. (zacząć doskwierać) [samotność, odpowiedzialność] to start to weigh on [osobie] tajemnica zaciążyła mu nieznośnie the secret became an unbearable burden to him 3. książk. (wywrzeć wpływ) zaciążyć na czymś to affect sth zaciążyć na wizerunku czegoś to affect the image of sth to zaciążyło na całym jego życiu it affected his whole life

zacięcie
sv zaciąć n 1. (nacięcie) notch (rysa) scratch 2. sgt (skłonność) flair (do czegoś for sth) zacięcie gawędziarskie/pisarskie a flair for story-telling/writing aktor z zacięciem komediowym an actor with a flair for comedy mieć zacięcie do fotografowania/majsterkowania to have a flair for photography/do-it-yourself 3. sgt (zapał) pracować z zacięciem to work fervently robić coś bez zacięcia to do sth without conviction artykuł napisany z zacięciem an article written with passion 4. (zająknięcie) stumble mówić bez zacięć to speak without faltering adv. with determination walczyli tak zacięcie, że. they fought with such determination, that.

zaciętość
f sgt dogged determination

zacięty
pp zaciąć adv. grad. 1. (uparty) [osoba] tenacious [twarz, spojrzenie] determined zła, zacięta twarz a hard evil face 2. (zaciekły) [wróg] fierce [komunista] ardent najzaciętszy przeciwnik czegoś the fiercest opponent of sth 3. (zażarty) [bój, konkurencja] fierce zacięty mecz a closely fought game adv. (zepsuty) [mechanizm, drzwi] jammed powtarzać coś jak zacięta płyta to keep repeating sth like a broken record

zaciężny
adv. Hist. [żołnierz, oddziały, armia] regular

zacnie
adv. grad. książk. zacnie postąpić to do a good thing to zacnie z twojej strony, że. it's nice of you to.

zacność
f sgt książk. goodness zacności człowiek a good man

zacny
adv. grad. książk. [osoba, rodzina, serce, uczynek] good najzacniejsi ludzie pod słońcem the nicest people under the sun

zacofanie
n sgt 1. (opóźnienie w rozwoju) backwardness zacofanie gospodarcze the economic backwardness 2. (ciemnota) benightedness

zacofaniec
m pot. stick-in-the-mud pot.

zacofany
adv. 1. (opóźniony) [obszar, region] backward kraje gospodarczo zacofane the economically backward countries zacofany pod względem technologicznym technologically backward 2. (ciemny) [osoba, lud, kraj] benighted [poglądy] stick-in-the-mud pot.

zacukany
adv. pot. [osoba] tongue-tied

zacukać
się pf v refl. pot. to get a. find oneself tongue-tied

zacumować
pf vt to moor [łódź, balon] (do czegoś to sth) to berth, to moor [statek] zacumować jacht do mola to moor a yacht to a pier barka zacumowana przy nabrzeżu a barge moored at the quay cumować vi [łódź, żeglarz] to moor [statek] to berth, to moor zacumować w porcie to moor at a port cumować

zacytować
pf vt to quote [osobę, fragment] błędnie coś zacytować to misquote sth cytować

zaczadziały
adv. [osoba] asphyxiated (by carbon monoxide) czuł się jak zaczadziały he felt dizzy

zaczadzieć
pf (zaczadzieję, zaczadział, zaczadzieli) vi to be asphyxiated with carbon monoxide

zaczadzić
się pf - zacza|dzać się impf v refl. to be asphyxiated with carbon monoxide

zaczadzony
adv. 1. (osoba) asphyxiated (by carbon monoxide) 2. przen. [osoba, społeczeństwo] brainwashed

zaczaić
się pf v refl. [napastnik, zwierzę] to lie in wait (na kogoś/coś for sb/sth) zaczaić się za drzwiami to hide behind the door

zaczajać się
impf zaczaić się

zaczajony
adv. [tygrys, lew] crouching [napastnik, morderca] hidden

zaczarowany
pp zaczarować adv. [zamek, ogród, świat] enchanted

zaczarować
pf vt 1. to enchant, to put [sb/sth] under a spell zaczarować kogoś w coś to turn a. transform sb into sth 2. przen. (oczarować) to enchant [osobę]

zaczekać
pf vi 1. [osoba] to wait (na kogoś/coś for sb/sth) zaczekaj tu na mnie wait for me here zaczekajmy do jutra let's wait till tomorrow zaczekajmy jeszcze tydzień let's wait another week postanowili zaczekać ze ślubem they decided to put their wedding on hold zaczekał, aż sobie pójdą he waited till they left zaczekaj, nie rób tego! wait a minute, don't do it! zaczekaj, kto tak powiedział? hold on, who said so? zaczekajcie, nie wszyscy naraz! hold on, one at a time! zaczekajcie, niech pomyślę wait a minute a. hold on, let me think 2. [praca, zadanie] to wait pranie może zaczekać the washing can wait raport niech sobie zaczeka! the report can wait!

zaczep
m (G zaczepu) fastening (haczyk) hook

zaczepiać
impf zaczepić

zaczepienie
sv zaczepić n potrzebujemy jakiegoś punktu zaczepienia we need somewhere to start

zaczepić
pf - zaczep|iać impf vt 1. (umocować) to fasten (hakiem) to hook (przypiąć) to clip zaczepić sznurek o gwóźdź to hook a string over a nail zaczepić linę na gałęzi to pass a rope over a tree branch 2. (zagadnąć) to accost [osobę] zaczepić kogoś na ulicy to accost sb in the street zaczepił mnie jakiś nieznajomy I was accosted by a stranger przez nikogo nie zaczepiani dotarliśmy na miejsce we arrived without being stopped by anybody 3. (prowokować) to provoke lepiej go nie zaczepiaj you'd better not provoke him vi 1. (zawadzić) to catch zaczepić nogą o coś to catch one's foot on sth zaczepić rękawem o gwóźdź to catch one's sleeve on a nail samolot zaczepił skrzydłem o komin the plane hit a chimney with its wing 2. (wstąpić) to stop over zaczepić o Warszawę to stop over in Warsaw po drodze zaczepiliśmy o bar on our way we dropped in at a bar zaczepić się - zaczepiać się 1. (złapać się) to catch hold (o coś of sth) zaczepić się rękami o gałąź to catch hold of a branch 2. (zahaczyć się) [szalik, latawiec, klamra] to get caught (o coś in sth) 3. pot. (zamieszkać) to stay zaczepić się u przyjaciół to stay at one's friends' house zaczepić się w jakiejś firmie to get a job in some company zaczepić się na rynku to gain a foothold in the market

zaczepka
f taunt nie reagować na czyjeś zaczepki to ignore sb's taunts szukać zaczepki z kimś to be looking for a fight with sb

zaczepnie
adv. [zachowywać się, odzywać się] aggressively

zaczepność
f sgt aggressiveness

zaczepny
adv. 1. (napastliwy) [osoba] truculent [zachowanie, uwagi, ton] aggressive być zaczepnym [osoba] to be looking for a fight 2. Wojsk. [działania] aggressive operacje zaczepne offensive military operations

zaczepowy
adv. Techn. wyciąg zaczepowy a ski tow

zaczerniać
impf zaczernić

zaczernić
pf - zaczer|niać impf vt to blacken zaczernić rysunek węglem to shade a drawing with charcoal chmury zaczerniły niebo the clouds blackened the sky zaczernić się - zaczerniać się [niebo] to blacken

zaczerpnąć
pf - zaczerp|ywać impf (zaczerpnęła, zaczerpnęli - zaczerpuję) vt 1. (nabrać) to scoop up [wodę, mąkę] zaczerpnąć wody ze studni to draw some water out of the well zaczerpnąć dłońmi wodę to take some water in one's cupped hands zaczerpnąć powietrza (zrobić wdech) to breathe in a gulp of air (przewietrzyć się) to get some air wynurzyć się dla zaczerpnięcia powietrza to come up for air zaczerpnąć sił to get one's strength back 2. (zapożyczyć) to take [motyw, tytuł] zaczerpnąć informacji o czymś to find out about sth pomysł zaczerpnięty z. an idea taken from. skąd zaczerpnąłeś ten cytat? where did you get this quotation from?

zaczerpywać
impf zaczerpnąć

zaczerwienienie
sv zaczerwienić n reddening

zaczerwieniony
pp zaczerwienić adv. 1. [skóra, oczy] reddened 2. (ze wstydu, złości) [osoba, twarz] flushed

zaczerwienić
pf vt (nadać czerwony kolor) to turn [sth] red, to redden mróz zaczerwienił nam nosy the frost turned our noses red czerwienić zaczerwienić się 1. (ze wstydu) to turn a. go red, to redden (ze złości) to flush (z wysiłku) to go red zaczerwienić się z zażenowania to go red with embarrassment czerwienić się 2. (stawać się czerwonym) [jabłka, pomidory, bandaż] to turn red czerwienić się

zaczesać
pf - zacze|sywać impf (zaczeszę - zaczesuję) vt to brush back [włosy] zaczesać włosy gładko do tyłu to slick back one's hair włosy zaczesane do tyłu the swept-back hair włosy zaczesane do góry the upswept hair zaczesać się - zaczesywać się [osoba] to brush back one's hair

zaczesywać
impf zaczesać

zaczopować
pf - zaczopow|ywać impf vt to bung (up) [beczkę, kadź] zaczopować się - zaczopowywać się [rura, pory, żyła] to clog up

zaczopowywać
impf zaczopować

zaczołgać
się pf v refl. [osoba] to crawl

zaczyn
m (G zaczynu) 1. Kulin. leaven, sourdough dodać do czegoś zaczynu to leaven sth 2. książk. być zaczynem czegoś to initiate sth 3. Budow. cement slurry

zaczynać
impf zacząć

zaczyniać
impf zaczynić

zaczynić
pf - zaczy|niać impf vt to leaven [chleb, ciasto]

zaczytać
pf - zaczyt|ywać impf vt to wear [sth] out [książkę] mój egzemplarz był doszczętnie zaczytany my copy was completely worn out zaczytać się to become engrossed in reading zaczytywać się (chętnie czytać) zaczytywać się czymś a. w czymś to read a lot of sth

zaczytywać
impf zaczytać

zaczątek
m (G zaczątku) książk. beginning zaczątki polskiej literatury the beginnings of Polish literature stanowić zaczątek czegoś to mark the beginnings of sth

zaczątkowo
adv. pojawiać się zaczątkowo [motywy, elementy, oznaki] to start to appear

zaczątkowy
adv. [formy, postacie] early

zacząć
pf - zacz|ynać impf (zacznę, zaczęła, zaczęli - zaczynam) vt 1. (rozpocząć) to start, to begin [grę, czynność, posiłek] (od czegoś with sth) zacząć nową pracę/nowe życie to start a new job/life zaczynać dzień od kawy to start a. begin one's day with a cup of coffee zaczęty projekt/remont an ongoing project/renovation 2. (napocząć) to start, to begin [bochenek, paczkę] zaczęta butelka an opened bottle vi 1. (rozpocząć działanie) to start, to begin zacząć coś robić to start doing sth a. to do sth zacząć chodzić/mówić [dziecko] to start walking/talking zacząć łysieć/tyć to begin a. start to go bald/put on weight zacząć pisać na nowej stronie to start a new page zacząć od zrobienia czegoś to start a. begin by doing sth ustawa zaczyna obowiązywać w maju the act comes into force in May zaczyna padać it's beginning to rain to mi się zaczyna podobać I'm beginning to like it zaczęły napływać złe wiadomości the bad news started to flood in zacząć od początku to start again a. afresh zacznijmy jeszcze raz let's start from the beginning o której zaczynamy? when do we start? no to zaczynamy let's get started sprzątanie zaczął od salonu he started cleaning with the living room 2. (rozpocząć mówienie, pisanie, wymienianie) [osoba] to begin zacząć od czegoś to begin with sth nie wiem, od czego zacząć I don't know where to begin zacznijmy od tego, że wcale o to nie prosiłem to begin with, I didn't ask for that wszyscy, zaczynając od dzieci, a na staruszkach kończąc everybody, starting with children and ending with the elderly znów zaczynasz? don't start that again! "szanowni państwo", zaczął 'ladies and gentlemen,' he began zacząć z innej beczki pot. to change the subject 3. (rozpoczynać karierę) [osoba] to begin zaczynać od zera to start from scratch zaczynał jako kelner he began as a waiter 4. pot. (być prowodyrem) to start to on zaczął! he started it! 5. pot. (zadzierać) zaczynać z kimś to mess with sb lepiej z nim nie zaczynaj you'd better not mess with him zacząć się - zaczynać się (rozpocząć się) [lekcja, film, wojna, droga] to start, to begin zacząć się dobrze/źle to begin well/badly zaczęła się wiosna spring has come wszystko zaczęło się od./kiedy. it all started a. began with./when. film zaczyna się sceną polowania the film starts a. begins with a hunting scene wyrazy zaczynające się na "a" the words starting a. beginning with 'a'

zad
m (G zadu) 1. Zool. rump (u konia) croup 2. pejor. (u człowieka) (large) rump pot.

zadanie
sv zadać n 1. (czynność do wykonania) task (wyznaczone przez zwierzchnika) assignment (cel) objective wyznaczyć komuś zadanie to give sb an assignment wywiązać się z zadania to carry out a task otrzymać zadanie, żeby. to be given the task to. pojechać gdzieś z zadaniem zrobieniem czegoś to go somewhere on assignment to do sth mieć za zadanie zrobić coś to have the task of doing sth twoim zadaniem będzie. your task will be to. postawić sobie ambitne zadanie to set oneself an ambitious task najważniejszym zadaniem rządu będzie. the main objective of this government will be. ułatwić komuś zadanie to make sb's task easier to jest zadanie ponad moje siły this task is beyond me stanąć na wysokości zadania to make the grade 2. Szkol. (polecenie) assignment (do rozwiązania) problem zadaty nos a snub nose zadanie z matematyki/fizyki a maths/physics problem zadanie domowe homework zbiór zadań a problem book rozwiązać zadanie to solve a problem

zadarty
pp zadrzeć adv. [broda] turned-up była blondynką o zadartym nosie she was a snub-nosed blonde pantofle z zadartymi czubkami shoes with turned-up toes

zadaszenie
sv zadaszyć n roof, canopy nie mamy garażu, jedynie zadaszenie, pod którym stawiamy samochód we don't have a garage, only a carport

zadaszyć
pf vt to roof (over) [budynek, pasaż]

zadatek
m (G zadatku) deposit dać zadatek na coś to put down a deposit on sth zadatki plt (ukryte zdolności) makings mieć (wszelkie) zadatki na kogoś to have all the makings of sb ma zadatki na wielkiego skrzypka he has the makings of a great violinist

zadatkować
pf vt to put down a deposit on [mieszkanie, samochód]

zadawać
impf zadać

zadawniony
adv. 1. (istniejący od dawna) [uprzedzenia, nienawiść] inveterate 2. (nawracający) [przeziębienie, dolegliwość] chronic

zadać
pf - zada|wać impf (zadam - zadaję) vt 1. (wyznaczyć) to ask [pytanie, zagadkę] to set [pracę domową] to give [pokutę] zadać komuś lekcje do odrobienia to give sb homework zadać komuś wypracowanie na temat czegoś to set sb an essay on sth pisać na zadany temat to write on a set topic co masz na jutro zadane? what's your homework for tomorrow? było coś zadane z matematyki? was there any maths homework? zadawać sobie pytanie to ask oneself wciąż zadaję sobie pytanie, dlaczego/kiedy/jak. I keep asking myself why/when/how. zadać sobie wiele trudu to go to a lot of trouble zadać sobie trud, żeby coś zrobić a. zrobienia czegoś to take the trouble to do sth, to go to the trouble a. bother of doing sth nawet nie zadał sobie trudu, żeby. he didn't even bother to. 2. książk. (spowodować) to inflict [ból, cierpienie, klęskę, ranę] (komuś on sb) to deal [cios] (komuś to sb) zadać przeciwnikowi poważne straty to inflict serious losses on the enemy zadać komuś/czemuś ostateczny cios przen. to deal a final blow to sb rana zadana nożem a knife wound zadać komuś śmierć to kill sb zadać gwałt naturze to violate nature zadać kłam czemuś to belie sth 3. (dać) to give [paszę] zadać koniom obrok a. obroku to feed the horses zadać się - zadawać się (mieć do czynienia) zadawać się z kimś to associate a. hang about with sb lepiej się z nimi nie zadawaj you'd better stay away from them

zadbany
adv. [osoba, zwierzę, wygląd] well-groomed [włosy, dłonie, paznokcie] neat, tidy [ogród, dom] spruce, trim [trawnik] manicured być schludnym i zadbanym to be neat and trim miał zawsze zadbane paznokcie he always had well-manicured nails

zadbać
pf vi to take care (o kogoś/coś of sb/sth) to look after (o kogoś/coś sb/sth) to see to (o coś sth) przestała pracować, żeby zadbać o wychowanie dzieci she stopped working to take care of her children's upbringing po śmierci żony nie ma kto zadbać o dom since my wife died there's no one to look after the house producent filmu zadbał o kampanię reklamową przed premierą the film producer saw to the advertising campaign before the premiere zadbać, żeby. to see to it that. o jedzenie i picie zadbała firma food and drink was laid on by the company dbać

zadebiutować
pf vi to make one's debut zadebiutować na ekranie to make one's screen debut zadebiutować jako aktor/polityk to make a debut as an actor/a politician zadebiutował tomikiem wierszy he made his debut with a volume of poetry debiutować

zadecydowany
adv. [sprawa, przedsięwzięcie] decided, settled

zadecydować
pf vi 1. (dokonać wyboru) to determine (o czymś sth) zadecydować, że. to decide that. zadecydowali o sposobie wychowania dzieci they determined the way in which their children were brought up zadecydował, że firma wypuści nowe akcje he decided that the company should issue some more shares o wysokości podatków zadecyduje parlament parliament will determine the level of taxation decydować 2. (wpłynąć) to decide (o czymś sth) o naszej znajomości zadecydował przypadek our acquaintance was decided by chance ta rozmowa zadecydowała o jego losie that conversation sealed his fate decydować zadecydować się (zostać rozstrzygniętym) to be determined, to be decided jego przyszłość zadecyduje się na sali sądowej his future will be decided in the courtroom decydować się

zadedykować
pf vt to dedicate [książkę, wiersz] koncert został zadedykowany zmarłej żonie kompozytora the concert was dedicated to the composer's late wife dedykować

zadek
m (G zadka a. zadku) posp. backside pot. rump żart. tail end pot. miała cały zadek pokłuty zastrzykami her rump was all pierced with shots

zadeklamować
pf vt zadeklamować wiersz to declaim a poem deklamować

zadeklarowany
adv. [ateista, konserwatysta, socjalista] adamant, confirmed

zadeklarować
pf vt to pledge rząd zadeklarował pomoc ofiarom powodzi the goverment pledged itself to help the victims of the flood deklarować zadeklarować się 1. (wyrazić gotowość działania) to pledge oneself zadeklarował się, że nam pomoże he declared that he would help us deklarować się 2. (zająć stanowisko) zadeklarował się po stronie socjalistów he declared himself for the socialists deklarować się 3. (ujawnić poglądy) to declare oneself zadeklarował się jako zwolennik faszyzmu he declared himself to be a follower of fascism deklarować się

zadekować
pf vt 1. (ukryć) to harbour GB, to harbor US [osobę] dekować 2. przen. to hide, to shelter [broń, biżuterię, obrazy] dekować zadekować się pot. to hide away to scrimshank GB pot. dekować się

zademonstrować
pf vt 1. (pokazać) to display, to demonstrate [ubiory, urządzenia, produkty] zademonstrować, jak coś robić to demonstrate how to do sth zademonstrować działanie czegoś to demonstrate how sth works demonstrować 2. (wyrazić uczucia) to demonstrate [niechęć, solidarność] zademonstrować poparcie dla kogoś/czegoś to demonstrate one's support for sb/sth demonstrować 3. (ujawnić cechę, właściwość) to demonstrate zademonstrować własne umiejętności to show one's paces demonstrować

zadenuncjować
pf vt to denounce, to inform on

zadepeszować
pf vi to telegraph vt to wire vt US pot. zadepeszować do kogoś o poradę to wire sb for advice zadepeszować o chorobie dziecka to send a wire about the child's illness depeszować

zadeptać
pf - zadep|tywać impf (zadepczę a. zadepcę - zadeptuję) vt 1. (depcząc zatrzeć) to tread out [ognisko, niedopałek] 2. (stratować) to trample tłum w panice zadeptał kilka osób a number of people were trampled in the panic 3. (pobrudzić) to muddy, to dirty [podłogę, dywan]

zadeptywać
impf zadeptać

zadomawiać się
impf zadomowić się

zadomowiony
adv. 1. (przyzwyczajony do nowego miejsca) czuję się tu zadomowiony I feel settled here, I feel at home here 2. (o zwierzęciu) domesticated

zadomowić
się pf - zadom|awiać się impf v refl. to settle in zadomowić się w nowym mieszkaniu to feel settled in the new flat zadomowić się w pracy to settle into the new job niepokój zadomowił się w jej sercu przen. unease remained forever present in her heart na stawach zadomowiło się ptactwo birds had made the ponds their home

zadowalająco
adv. [objaśnić, działać] satisfactorily egzamin wypadł zadowalająco the exam was satisfactory

zadowalający
pa zadowalać adv. [ocena, wyniki, stan] satisfactory [sprzedaż, postęp, rozwiązanie] satisfying [dochód, środki] comfortable [praca, występ] competent

zadowalać
impf zadowolić

zadowolenie
sv zadowolić n sgt satisfaction, pleasure zadowolenie z czegoś/robienia czegoś pleasure of sth/of doing sth zadowolenie z pracy job satisfaction wyrazić zadowolenie z czegoś to express satisfaction with sth czerpać zadowolenie z czegoś to get a. derive satisfaction from sth robić coś z zadowoleniem to take a. find pleasure in doing sth uśmiechnąć się z zadowoleniem to smile with contentment miał wyraz zadowolenia na twarzy there was a look of contentment on his face przyjęli zmianę z zadowoleniem they welcomed the change

zadowolić
pf - zadow|alać impf vi to satisfy [gościa, klienta, potrzeby] zadowolić się - zadowalać się to settle for zadowalał się tym, co miał he settled for what he had

zadowolony
adv. content, satisfied zadowolony z siebie self-satisfied, smug on jest zawsze zadowolony he's always content wyglądać na bardzo zadowolonego z siebie to look like the cat that's got the cream jestem z ciebie zadowolony, dobrze się spisałeś I'm pleased with you, you did a good job

zadość
czynić czemuś zadość to satisfy sth sprawiedliwości stało się zadość justice has been done

zadośćuczynienie
sv zadośćuczynić n sgt (wynagrodzenie za krzywdy) compensation domagał się zadośćuczynienia w wysokości 10 000 dolarów he demanded $10,000 in damages

zadośćuczynić
pf vi książk. to fulfil GB, to fulfill US (czemuś sth) zadośćuczynić czyimś prośbom/życzeniom/żądaniom to fulfil sb's requirements/wishes/demands

zadra
f splinter, snag mieć a. nosić zadrę w sercu to bear a. have a. nurse a grudge

zadrapanie
sv zadrapać n 1. (uszkodzenie powierzchni) scratch, scrape ten delikatny środek do czyszczenia nie powoduje zadrapań na emalii this delicate cleaning agent doesn't scratch the enamel 2. (powierzchowne skaleczenie) scratch, graze nic mi nie będzie, to tylko zadrapanie I'll be all right, it's just a scratch

zadrapać
pf (zadrapię) vt to scratch, to graze zadrapać sobie rękę/nogę cierniem to scratch one's hand/leg on a thorn ktoś mi zadrapał lakier na drzwiach samochodu someone has scratched the paint on the door of my car upadła i zadrapała sobie kolano she fell and grazed her knee zadrapać się to scratch oneself, to cut oneself zadrapać się przy goleniu to cut oneself while shaving

zadrasnąć
pf (zadrasnęła, zadrasnęli) vt 1. (uszkodzić, skaleczyć) to scratch gałąź zadrasnęła go w policzek a branch scratched his cheek 2. przen. (naruszyć) to wound zadrasnąć czyjąś ambicję przen. to wound sb's ambition zadrasnąć czyjąś miłość własną to damage sb's self-esteem zadrasnąć się to scratch oneself, to nick oneself zadrasnął się przy zamykaniu bramy he scratched himself while shutting the gate drasnąć

zadraśnięcie
sv zadrasnąć n scratch, graze

zadrażniać impf
zadrażnić

zadrażnienie
sv zadrażnić n zw. pl friction U drobne zadrażnienia petty squabble a. quarrel w każdej rodzinie występują pewne zadrażnienia there is a certain amount of friction in any family między kierownictwem a załogą doszło do zadrażnień there's been some friction between the management and workforce

zadrażnić
pf - zadrażni|ać impf vt 1. (pobudzić do gniewu) to irritate, to annoy rozmawiaj z nim ostrożnie, żeby go nie zadrażnić when you talk to him, be careful not to irritate a. annoy him 2. (uczynić mniej przyjaznym) to strain, to aggravate zadrażnić sytuację to make the situation worse, to aggravate the situation ten incydent na granicy zadrażni stosunki między obu państwami that incident on the border will put a strain on a. will strain relations between both countries

zadrgać
pf vi 1. (drgnąć kilka razy) [nozdrza, wargi] to twitch [powietrze] to vibrate 2. [dźwięk] to waver głos mu zadrgał ze wzruszenia his voice wavered a. broke with emotion

zadrukować
pf - zadruk|owywać impf vt 1. (pokryć drukiem) to print zadrukować gazety sprawozdaniami z. to fill the newspapers with reports on. kartka jest zadrukowana po jednej stronie the card is printed on one side 2. Włók. (pokryć wzorem) to print bawełna zadrukowana w czerwone kwiatki cotton printed with red flowers

zadrukowywać
impf zadrukować

zadrwić
pf vi to sneer (z kogoś/czegoś at sb/sth) zadrwił sobie ze starego człowieka he made a fool of the old man "jaki mądry!", zadrwiła 'how clever of him,' she jibed a. sneered drwić

zadrzewiać
impf zadrzewić

zadrzewić
pf - zadrzew|iać impf vt to afforest [wydmę, zbocze górskie] zadrzewione tereny tree-covered areas

zadrzeć
pf - za|dzierać impf vt 1. (oderwać brzeg) to chip zadrzeć sobie paznokieć to chip one's nail zadrzeć kartkę w książce to dog-ear a page in a book 2. (unieść) to lift [głowę, ogon, spódnicę] zadarł głowę, żeby policzyć, ile pięter ma wieżowiec he craned his neck to count how many stories the skyscraper had dawniej zadzierała nosa she used to put on airs, she used to queen it over everybody vi pot. (narazić się) to cross (z kimś sb) zadrzeć z prawem to fall foul of the law zadarł z gangsterami he fell foul of gangsters lepiej z nim nie zadzierać better not to cross him, better not to fall foul of him zadrzeć się - zadzierać się 1. (zostać oberwanym z brzegu) to chip zadarł mi się paznokieć I chipped a nail 2. (zadrzeć się ku górze) zadarły się rogi kartek w książce the corners of the pages in the book are dog-eared zadarły się noski w pantoflach the toes of my shoes have curled

zadręczać
impf zadręczyć

zadręczyć
pf - zadręcz|ać impf vt 1. (doprowadzić do zmęczenia) to torment, to pester przestań mnie zadręczać! stop pestering a. tormenting me! zadręczać kogoś swoimi pytaniami/podejrzeniami to torment a. plague sb with one's questions/suspicions dzieci zadręczały mnie, żeby im kupić lody the kids pestered me to buy them ice cream zadręczyć kogoś na śmierć przen. to pester the life out of sb pot. 2. (doprowadzić do śmierci) to torment to death zadręczyć się - zadręczać się to agonize (czymś over a. about sth)

zadrżeć
pf (zadrżysz, zadrżał, zadrżeli) vi 1. (zatrząść się) [osoba] to tremble, to shiver [dom, ziemia] to shake, to tremble [samolot] to shudder zadrżeć z zimna/ze strachu to tremble a. shiver a. quiver with cold/fear zadrżeć z gniewu to shake with anger cały dom zadrżał od wybuchu the whole house shook from the explosion powieka mu zadrżała his eyelid twitched zadrżał z przerażenia he quaked with fear zadrżał na myśl o tym, co by się stało, gdyby. he trembled at the thought of what would happen if. drżeć 2. (zamigotać) [płomień, światło, blask] to flicker drżeć 3. (o głosie, dźwięku) to tremble, to waver drżeć

zaduch
m sgt (G zaduchu) stuffiness, closeness fug GB pot. w sali panował zaduch it was stuffy in the room

zadudnić
pf vi 1. [pociąg, koła, grzmot] to rumble nagle deszcz zadudnił po dachu suddenly the rain drummed on the roof ziemia zadudniła od huku strzelających armat the earth rumbled with the sound of cannons being fired dudnić 2. (zabrzmieć głośno, głucho) to rumble, to thump zadudnić na fortepianie to thump the keys of the piano muzyka zadudniła z głośników music thumped from the speakers dudnić

zadufanie
n sgt książk. self-righteousness drażniące jest to jego zadufanie w sobie his self-righteousness is annoying

zadufany
adv. self-righteous, opinionated vainglorious książk. zawsze był zadufany we własny rozum he's always been overconfident of his own intellect nie wiedziałem, że jest tak zadufana w sobie I didn't know she was so stuck up a. so cocksure of herself

zadufek
m (Npl zadufki) książk., pejor. self-righteous prig

zaduma
f sgt książk. reverie, pensiveness pogrążyć się w zadumie a. popaść w zadumę to slip into reverie, to fall into a reverie zostać wyrwanym z zadumy to be startled out of one's reverie

zadumany
adv. 1. (zamyślony) pensive, lost in thought 2. (wyrażający zadumę) [spojrzenie, uśmiech] pensive, thoughtful

zadumać
się pf v refl. książk. to fall into a reverie zadumać się nad przemijaniem młodości to ponder upon the passing of one's youth

zadupie
n (Gpl zadupi) wulg. hole pot., Podunk US pot., jerkwater town US pot.

zadurzenie
sv zadurzyć się n sgt przest. książk. infatuation (w kimś with sb) crush (w kimś on sb) pot. chwilowe zadurzenie a passing infatuation

zadurzony
adv. książk. infatuated jest tak zadurzony, że świata poza nią nie widzi he's completely infatuated with her

zadurzyć
się pf v refl. przest. to become enamoured (w kimś of a. with a. by sb) to be infatuated (w kimś with sb) to have a crush pot. (w kimś on sb) durzyć się

zadusić
pf vt to throttle, to strangle lis zadusił dwie kury the fox throttled two hens dusić zadusić się to suffocate otwórz okno, bo się zadusimy open the window otherwise we'll suffocate dusić się

zaduszkowy
adv. [nabożeństwo, modlitwa] All Souls' Day attr.

zaduszny
adv. [nabożeństwo, modlitwa] All Souls' Day attr. Dzień Zaduszny All Souls' Day

zadygotać
pf (zadygoczę a. zadygocę) vi to shiver, to tremble zadygotał z zimna he shivered from cold płomień świecy zadygotał na wietrze the candle flickered in the wind

zadyma
f pot. 1. augm. (śnieg i wiatr) blizzard, snowstorm 2. (zamieszki uliczne) pot. trouble bovver GB pot. nie bierz udziału w żadnych zadymach don't get involved in any fights

zadymiarz
m (Gpl zadymiarzy) pot. troublemaker to nie są żadni demonstranci, to jacyś zadymiarze i chuligani they aren't a. they're no demonstrators, they're troublemakers and hooligans

zadymiać
impf zadymić

zadymić
pf - zadym|iać impf vt (napełnić dymem) to smoke out, to smoke [sth] out paląc papierosy, zadymili pokój they filled the room with cigarette smoke kominy elektrowni zadymiły miasto the chimneys of the power plant filled the town with smoke. vi (zacząć dymić) [kominy, ogniska] to start smoking kocioł zadymił parą the pot started to steam zadymić się - zadymiać się to fill with smoke mieszkanie się zadymiło, trzeba przewietrzyć the flat has filled with smoke and should be aired zadymić się v imp. to smoke zadymiło się z pieca/z komina the stove/chimney smoked

zadymka
f blizzard, snowstorm

zadyndać
pf vi pot. 1. (zakołysać) to dangle vt zadyndać nogami w powietrzu to dangle a. to swing one's legs in the air dyndać 2. (zakołysać się) to dangle kolczyki jej zadyndały, gdy podskoczyła her earrings dangled when she jumped dyndać 3. pot. (zostać powieszonym) to be hanged na pewno zadynda he's sure to be hanged

zadysponować
pf vi książk. 1. (podjąć decyzję dotyczącą majątku) to make arrangements (czymś for sth) zadysponować majątkiem na wypadek śmierci to make arrangements for one's property in case of one's death w testamencie zadysponował swoim majątkiem he made arrangements for his property in his will dysponować 2. (zamówić) to order [obiad, szampana] zadysponować pokój w hotelu to book a room in a hotel

zadyszany
adv. breathless, out of breath zadyszanym głosem zdał relację z demonstracji he reported breathlessly on the demonstration, he panted out his report on the demonstration

zadyszeć
pf (zadyszysz, zadyszał, zadyszeli) vi to pant zadyszeć się to be out of breath

zadyszka
f breathlessness, panting muszę chwilę odpocząć, mam zadyszkę I've got to rest a while, I'm short of breath

zadziałać
pf vi 1. (wywołać oczekiwane reakcje) [lekarstwo, uwaga] to work działać 2. (zacząć funkcjonować) [silnik, mechanizm] to start working po minucie alarm zadziałał a minute later the alarm went off działać 3. pot. (załatwić sprawę) to act szybko zadziałał i znalazł jej pracę he acted swiftly and found her a job działać

zadzierać
impf zadrzeć

zadzierzgać
impf zadzierzgnąć

zadzierzgnąć
pf - zadzierzg|ać impf (zadzierzgnęła, zadzierzgnęli - zadzierzgam) vt przest. to tie up [węzeł, pętlę] zadzierzgnąć się - zadzierzgać się przest. to be tied up zadzierzgnąć węzły przyjaźni to strike up a friendship

zadzierzystość
f sgt truculence

zadzierzysty
adv. truculent, pugnacious

zadzierzyście
adv. książk. truculently, pugnaciously

zadziobać
pf - zadzi|obywać impf vt 1. (zabić kłując dziobem) to peck [sb/sth] to death 2. pot. (pokonać atakując zbiorowo) to hound out minister został zadziobany przez prasę the minister was hounded out (of political life) by the press

zadziobywać
impf zadziobać

zadzior
m (G zadzioru a. zadziora) pot. splinter wlazł mi pod paznokieć jakiś zadzior a splinter got under my nail

zadziora
m, f (Npl m zadziory, Gpl m zadziorów a. zadzior Npl f zadziory, Gpl f zadzior) pot. 1. (drzazga) splinter 2. (awanturnik) brawler, blusterer niezła z niej zadziora she's some brawler

zadziornie
adv. grad. książk. [odpowiadać, pytać] pugnaciously, cheekily

zadziorność
f sgt książk. pertness, cheek

zadziorny
adv. grad. książk. [chłopak, mina, spojrzenie] obstreperous

zadziwiająco
adv. [odważny, udany] astonishingly, remarkably zachowywał się zadziwiająco grzecznie he behaved remarkably well

zadziwiający
pa zadziwiać adv. [zdolności, inteligencja, odwaga] astounding, astonishing [podobieństwo, kontrast, osiągnięcie] startling co za zadziwiający zbieg okoliczności what a remarkable coincidence!

zadziwiać
impf zadziwić

zadziwić
pf - zadziw|iać impf vt to astonish, to bewilder zadziwił świat swoim pięknym głosem he set the world on fire with his beautiful voice zadziwić się - zadziwiać się to marvel (czymś at sth)

zadzwonić
pf vi 1. [osoba] to ring (a bell) zadzwonić do drzwi to ring the (door)bell, to ring at the door zadzwoniono na obiad the dinner bell announced dinner, dinner was announced by a bell zadzwonić na kogoś to ring for sb 2. [dzwon, dzwonek, telefon] to ring zadzwonił dzwonek u drzwi the doorbell rang budzik zadzwonił o piątej rano the alarm clock went off at 5 a.m. dzwonić 3. (wydać metaliczny odgłos) [osoba, przedmiot] to jingle zadzwonić kluczami to jingle the keys 4. (zatelefonować) zadzwonić do kogoś to ring sb up

zadąć
pf (zadmę, zadęła, zadęli) vi 1. (o wietrze) to blow wichura zadęła w żagle the gale filled the sails zadęło śniegiem it blew with snow dąć 2. (zagrać na instrumencie dętym) to blast (w coś sth) to blow (w coś sth) to sound (w coś sth) [trąbkę, róg, puzon] dąć 3. książk. (zasypać) to cover śnieg zadął drogi the snow covered the roads piasek zadął ślady stóp the sand covered the footprints

zadęcie
sv zadąć n sgt 1. (dźwięk wydobyty z instrumentu dętego) blast zadęcie trąbki a blast on the trumpet, a blast of the trumpet 2. pot. (pretensjonalność) pomp swank pot. mieć zadęcie na artystę to have pretensions to being an artist impreza została zorganizowana z wielkim zadęciem the event was organized with great pomp 3. pot. (zacięcie) bent od dziecka miał zadęcie do malarstwa he's had a bent for painting since childhood

zadławić
pf vt książk. (udusić) to strangle zadławić się to choke (czymś on sth) zadławił się ością przy jedzeniu he choked on a fishbone

zadłużać
impf zadłużyć

zadłużenie
sv zadłużyć n debt zadłużenie Trzeciego Świata Third World debt poziom/współczynnik zadłużenia debt level/ratio spłatę zadłużenia rozłożono na raty the debt was to be paid in instalments

zadłużyć
pf - zadłuż|ać impf vt zadłużyć majątek to mortgage one's assets poważnie zadłużone przedsiębiorstwo/państwo a debt-laden a. heavily indebted company/country jest zadłużony (w banku) na sumę 5000 dolarów he's in debt (to the bank) to the tune of $5,000 pot. zadłużyć się - zadłużać się to run up a debt

zadźgać
pf vt pot. to stick [świnię] zadźgać kogoś to stab sb to death zadźgać kogoś nożem/widłami to stab sb to death with a knife/pitch fork

zadźwięczeć
pf (zadźwięczał) vi 1. [alarm, sygnał] to sound, to go off [dzwon, dzwonek do drzwi] to ring [dzwoneczki, klucze, monety] to jingle w pokoju zadźwięczał kobiecy śmiech a woman's laughter rang out in the room 2. przen. w jego słowach zadźwięczał jakiś fałsz his words sounded false

zadżumiony
adv. [osoba, miasto] plague- stricken unikają go, jakby był zadżumiony they avoid him like the plague

zafajdany
pp zafajdać adv. posp., obraźl. crappy posp. nie twój zafajdany interes! none of your fucking business! wulg. zafajdany gnojek a stupid arsehole posp.

zafajdać
pf posp. vt [zwierzę] to foul [podłogę, dywan] [osoba] to soil [spodnie, ubranie] zafajdana pielucha a soiled diaper zafajdać się [osoba] to foul oneself to shit oneself posp.

zafalować
impf vi (zacząć falować) [zboże, gałęzie, flaga] to wave [drzewa, tłum] to sway [pierś] to heave woda zafalowała waves formed on the water falować

zafarbować
pf vt zielona bluzka zafarbowała resztę prania the green blouse has bled over the rest of the wash vi [ubranie] to run zafarbować w praniu to run in the wash

zafascynować
pf vt to fascinate [osobę] to go zafascynowało he was fascinated by it był zafascynowany he was fascinated fascynować zafascynować się to become fascinated (czymś by sth) fascynować się

zafastrygować
impf vt (zszyć) to tack, to baste zafastrygować szew/nogawkę/rękaw to tack a. baste a seam/leg/sleeve fastrygować

zafałszować
pf - zafałsz|owywać impf vt to distort [prawdę, fakty, historię]

zafałszowywać
impf zafałszować

zaflegmiony
adv. [gardło, drogi oddechowe] phlegmy

zafoliować
pf vt (pokryć) to laminate [dokument, papier, tkaninę] to shrink-wrap [książkę, płytę] zafoliowana książka a shrink-wrapped book foliować

zafrapować
pf vt książk. to fascinate, to intrigue [osobę] być czymś zafrapowanym to be fascinated a. intrigued by sth zafrapowało go to zagadnienie he was fascinated a. intrigued by this question frapować

zafrasowanie
sv zafrasować n sgt przest. sadness powiedzieć coś z zafrasowaniem to say sth sadly

zafrasowany
pp zafrasować adv. [osoba, wyraz twarzy] worried

zafrasować
pf przest. vt to sadden [osobę] frasować zafrasować się to be saddened zafrasował się, kiedy usłyszał, że. it saddened him to hear that. frasować się

zafundować
pf vt 1. pot. (zapłacić rachunek) zafundować coś komuś to treat sb to sth to stand sb sth pot. zafundować komuś piwo to stand sb a beer zafundować komuś wycieczkę to pay for sb's trip zafundować sobie coś to treat oneself to sth fundować 2. pot. (dostarczyć) zafundować coś komuś to treat sb to sth zafundowali nam niezwykłe widowisko they treated us to an unusual spectacle fundować

zagabnąć
pf - zagab|ywać impf (zagabnęła, zagabnęli - zagabuję) vt książk. (zaczepić) to approach [osobę] (zapytać) to ask zagabnąć o coś to ask about sth zagabnąć kogoś na ulicy to approach sb in the street zagabnął ją jakiś nieznajomy she was approached by a stranger

zagabywać
impf zagabnąć

zagadany
pp zagadać adv. [osoba] lost in conversation

zagadać
pf - zagad|ywać1 impf pot. vt 1. (odwrócić uwagę) to distract [strażnika] próbowali zagadać nauczyciela they tried to engage their teacher in chit chat 2. (przegadać) to out-talk [rozmówcę] 3. (nie dać dojść do słowa) zupełnie go zagadała she didn't let him say much ona potrafi człowieka zagadać na śmierć she could talk the hind legs off a donkey 4. (zmniejszyć znaczenie) to talk [sth] away [problem] vi pot. zagadać do kogoś to start talking to sb do dziewczyny trzeba umieć zagadać you have to know how to talk to a girl nie mam do kogo zagadać there's nobody I can talk to zagadać się - zagadywać się [osoba] to get carried away in conversation

zagadka
f 1. (pytanie) riddle zadać komuś zagadkę to ask a. tell sb a riddle rozwiązać zagadkę to solve a riddle mówić samymi zagadkami to speak in riddles 2. (tajemnica) riddle zagadka życia i śmierci the riddle of life and death zagadka nieśmiertelności the secret of immortality zagadki natury the secrets of nature to wciąż pozostaje zagadką it still remains a riddle była dla mnie wielką zagadką she was a riddle to me kluczem do rozwiązania zagadki jest. the key to the riddle is.

zagadkowo
adv. [uśmiechać się, zachowywać się] mysteriously

zagadkowość
f sgt mystery

zagadkowy
adv. [osoba, uśmiech, sprawa] mysterious

zagadnienie
n problem, issue omawiać zagadnienia związane z czymś to discuss issues concerning sth

zagadnąć
pf - zagad|ywać2 impf (zagadnęła, zagadnęli - zagaduję) vt (zaczepić) to approach [osobę] (zapytać) to ask zagadnąć o coś to ask about sth zagadnięty o to, odpowiedział, że. when asked about it he said that.

zagadywać
1. impf zagadać 2. impf zagadnąć

zagaić
pf - zaga|jać impf vt to open [dyskusję] zagaić rozmowę (odezwać się do kogoś) to start a conversation (nadać bieg) to get a conversation going "cieszę się, że jesteście", zagaił 'I'm glad you've come,' he started

zagajać
impf zagaić

zagajenie
sv zagaić n opening speech wygłosić zagajenie to give the opening speech w zagajeniu premier powiedział, że. opening the discussion the prime minister said that.

zagajnik
m (zagajniczek dem.) grove zagajnik brzozowy/sosnowy a birch/pine grove

zagalopować
się pf - zagalopow|ywać się impf v refl. pot. to go too far przen. zagalopował się, mówiąc to he overstepped the mark when he said it zorientował się, że się zagalopował he realized he'd gone too far

zagalopowywać się
impf zagalopować się

zaganiany
pp zaganiać adv. pot. [osoba] busy być ciągle zaganianym to be always on the go

zaganiać
impf zagnać

zagapiony
adv. staring stał tam zagapiony he stood there staring był tak zagapiony, że. he was so busy staring that.

zagapić
się pf vt 1. pot. (zapatrzyć się) to stare (na kogoś/coś at sb/sth) tak się na nią zagapił, że nie zauważył. he was so busy staring at her that he didn't notice. 2. (mieć chwilę nieuwagi) zagapiłem się I wasn't paying attention (idąc, jadąc) I wasn't looking zagapiłem się i wpadłem na drzewo I wasn't looking and I drove into a tree

zagarniać
impf zagarnąć

zagarnąć
pf - zagarn|iać impf (zagarnęła, zagarnęli - zagarniam) vt 1. (przysunąć do siebie) to scoop up [przedmioty, ciecz] zagarnąć zupę z dna garnka to scoop up a ladle of soup from the bottom of a pot zagarniać wiosłem wodę to dig into the water with one's paddle zagarnąć ręką pieniądze leżące na stole to sweep up the money on the table spychacz zagarniał śnieg the bulldozer was scooping up snow 2. (przywłaszczyć) to grab [majątek, władzę] zwrot zagarniętego mienia the return of seized property zagarnąć wszystkie medale/nagrody to sweep up all the medals/prizes

zagazować
pf vt (zabić) to gas [osobę] gazować

zagdakać
pf (zagdacze a. zagdaka) vi 1. [kura] to cluck gdakać 2. przen. [karabin maszynowy, silnik] to sputter

zaginać
impf zagiąć

zaginiony
adv. [osoba] missing [ląd, przedmiot] lost zagini|ony m, zaginiona f missing person Wojsk. person missing in action, MIA uznano go za zaginionego he was reported missing

zaginąć
pf (zaginęła, zaginęli) vi [osoba, przedmiot] to go missing zgłosić czyjeś zaginięcie to report sb missing zaginąć bez śladu to go missing without trace słuch po nim zaginął no more was heard of him

zagipsować
pf vt 1. (zalepić) to plaster over [dziurę, szparę] 2. (unieruchomić) to put [sth] in plaster [rękę, nogę]

zagiąć
pf - zag|inać impf (zagnę, zagięła, zagięli - zaginam) vt 1. (zgiąć) to bend [drut, pręt] to bend [sth] down, to fold [sth] down [kartkę, róg] zagiąć brzegi pod spód/na wierzch to fold the edges under/over parasol z zagiętą rączką an umbrella with a curved handle 2. pot. [osoba] to stump [nauczyciela, eksperta] zagiąć się - zaginać się [drut, pręt] to bend zagiął mi się kołnierzyk my collar curled over at the corner

zagięcie
sv zagiąć n (zagniecenie) crease (fałda) fold (na kartce) fold mark

zaglądać
impf zajrzeć

zaglądnąć
zob. zajrzeć

zagmatwany
pp zagmatwać adv. [historia, losy, sprawa] tangled

zagmatwać
pf vt to complicate [sprawy, wywód] to tylko jeszcze bardziej wszystko zagmatwa it will only complicate things further gmatwać zagmatwać się 1. (stawać się zagmatwanym) [sprawy] to get complicated wszystko się zagmatwało things got complicated gmatwać się 2. (pogubić się) to get bogged down zagmatwać się w szczegółach to get bogged down in detail zagmatwać się w zeznaniach to trip oneself up while testifying gmatwać się

zagnać
zag|onić pf - zag|aniać impf vt 1. to drive [bydło, świnie] zagnać krowy na pastwisko to drive the cattle to pasture 2. (zmusić) zagonić kogoś do roboty to put sb to work zagonić kogoś do książek to make sb study zagonić kogoś do spania to send sb to bed

zagniatać
impf zagnieść

zagniecenie
sv zagnieść n (na materiale, ubraniu) crease mieć zagniecenia [materiał, koszula] to be creased

zagnieciony
pp zagnieść adv. [spodnie, koszula] creased, crumpled

zagniewany
adv. [osoba, twarz] cross (na kogoś with sb) powiedzieć coś zagniewanym głosem to say sth in a cross voice

zagnieść
pf - zagni|atać impf (zagniotę, zagnieciesz, zagniótł, zagniotła, zagnietli - zagniatam) vt 1. (ugnieść) to knead [ciasto, glinę] 2. (pognieść) to crease, to crumple [materiał, ubranie] zagnieść sobie sukienkę to crease one's dress 3. (stratować) to crush [osobę, zwierzę] zagnieść się - zagniatać się [ubranie] to crumple, to crease zagniotła mi się koszula I creased my shirt

zagnieździć
się pf - zagnie|żdżać się impf v refl. 1. (założyć gniazdo) [ptak] to make a. build a nest 2. (zalęgnąć się) [myszy, robaki] to infest vt w mojej szafie zagnieździły się mole (clothes) moths have infested my wardrobe 3. przen. (pojawić się) w domu zagnieździła się bieda poverty crept into the house w jej sercu zagnieździł się smutek a feeling of sadness settled over her heart wszędzie zagnieździła się korupcja corruption has taken root everywhere

zagnieżdżać się
impf zagnieździć się

zagnieżdżony
adv. przen. stereotypy zagnieżdżone w ludzkiej świadomości stereotypes rooted in people's minds

zagoić
pf vt [maść, okład] to heal [ranę] goić zagoić się [rana, kolano] to heal (up) rana nie chce się zagoić the wound won't heal goić się

zagojony
pp zagoić adv. [rana] healed

zagon
m (G zagonu) 1. (pole) patch zagon kapusty a cabbage patch 2. (przest.) troop zagony nieprzyjacielskie książk. the enemy troops 3. przest. (wypad wojsk) raid

zagonek
m dem. (small) patch zagonek warzywny a vegetable patch

zagoniony
pp zagonić adv. pot. [osoba] busy być ciągle zagonionym to be always on the go

zagonić
zob. zagnać

zagorzale
adv. grad. [dyskutować] heatedly [bronić] vehemently

zagorzały
adv. grad. [zwolennik] keen, staunch [wielbiciel, fan] fervent [wyznawca] staunch, fervent [dyskusja] heated być zagorzałym przeciwnikiem czegoś to be vehemently a. adamantly opposed to sth

zagospodarować
pf - zagospodar|owywać impf vt (uzdatnić do uprawy) to reclaim [pustynię, bagna] (zabudować) to develop [teren, obszar] zagospodarować odpadki to recycle waste zagospodarować rzekę to develop a river zagospodarować coś na swoje potrzeby to adapt a. take over sth for one's own purposes plan przestrzennego zagospodarowania terenu a land development plan zagospodarować się - zagospodarowywać się to settle in dodatek na zagospodarowanie się a relocation allowance

zagospodarowywać
impf zagospodarować

zagotować
pf - zagot|owywać impf vt to boil [sth] up, to boil (up) [wodę] zagotować wodę w czajniku to boil the kettle podgrzewać coś aż do zagotowania to heat sth until it boils zagotować się - zagotowywać się 1. (zacząć wrzeć) [ciecz] to boil woda się zagotowała! the kettle's boiling! krew się we mnie zagotowała przen. it made my blood boil 2. przen. aż się w mnie zagotowało ze złości I was boiling with rage szef aż się zagotował the boss flipped his lid w tłumie się zagotowało the crowd was furious

zagotowywać
impf zagotować

zagościć
pf vi książk. 1. (pojawić się) to appear spokój zagościł w moim sercu a sense of peace filled my soul książk. uśmiech ani razu nie zagościł na jego twarzy he didn't smile even once wystawa zagości także w Warszawie the exhibition will also be shown in Warsaw 2. (być gościem) to stay (u kogoś with sb)

zagrabiać
impf zagrabić

zagrabić
pf - zagrab|iać impf vt 1. (zgarnąć) to rake (up) [liście, siano] grabić 2. (wyrównać) to rake [ścieżki, grządki] grabić 3. książk. (ukraść) to plunder [mienie, przedmioty] to seize [ziemie] zagrabione dzieła sztuki the plundered works of art ziemie zagrabione przez najeźdźców territory seized by the invaders grabić

zagracać
impf zagracić

zagracić
pf - zagra|cać impf vt pot. to clutter (up) [dom, pokój] (czymś with sth) pokój był duży, ale zagracony the room was large but cluttered

zagradzać
impf zagrodzić

zagranica
f sgt foreign countries turyści z zagranicy foreign tourists przyjechać z zagranicy to come from abroad

zagraniczniak
zagranicznik m pot. foreigner

zagraniczny
adv. [towary, turyści] foreign [kontakty] international podróże/wyjazdy zagraniczne travels/trips abroad sprawy zagraniczne foreign affairs minister spraw zagranicznych a foreign minister

zagranie
sv zagrać n 1. Sport play (podanie) pass zagranie ręką a handball dobre zagranie a skilful piece of play niedozwolone zagranie a foul tackle 2. pot. (posunięcie) move to było dobre zagranie it was a good move ona ma swoje zagrania she can be mean at times

zagrać
pf vt 1. (rozegrać) to play [partię, spotkanie] zagraliśmy dzisiaj świetny mecz we played a great game zagramy partyjkę? would you like to play a game? grać 2. Sport. (podać) to play [piłkę] zagrać do kogoś to pass to sb grać 3. pot., Gry (położyć) to play zagrać asa to play the ace zagrać w piki to play a spade grać 4. Kino, Teatr [aktor] to play [rolę] zagrać w czyimś filmie to appear in sb's film zagrał Hamleta he played Hamlet świetnie zagrana sztuka a very well-acted play grać 5. (udać) to feign [ból, smutek] grać 6. Kino, Teatr (wystawić, wyświetlić) to play zagraliśmy tę sztukę sto razy we have performed this play a hundred times grać 7. Muz. to play [utwór, takt, Mozarta] zagraj nam coś play us a tune grać vi 1. (brać udział w grze) to play vt zagrać w piłkę nożną/karty/szachy to play football/cards/chess zagrać z kimś w tenisa to play a game of tennis with sb chcesz z nami zagrać? a. zagrasz z nami? would you like to play with us? zagrać o mistrzostwo/w półfinałach to play for the title/in the semis zagrał w reprezentacji ponad pięćdziesiąt razy he's won over fifty caps for his country w inauguracyjnym meczu zagrają Niemcy z Hiszpanią in the opening game Germany takes on a. plays Spain grać 2. Muz. to play vt zagrać na skrzypcach/gitarze/fortepianie to play the violin/guitar/piano grać 3. (zabrzmieć) [muzyka, instrument, radio] to play zagrały fanfary a fanfare played grać 4. Fin., Ekon. to play vt zagrać na giełdzie to play the stock market grać 5. przen. (postąpić) to play zagrać uczciwie to play fair zagrać va banque to go for broke grać 6. (wykorzystać coś) to play zagrać na czyichś uczuciach to play on sb's feelings zagrać na czyjejś ambicji to appeal to sb's ambition grać 7. książk. (pojawić się) w jego głosie zagrała nuta ironii there was a note of irony in his voice jej twarz zagrała tysiącem uczuć all sorts of emotions flickered across her face grać 8. Myślis. [pies myśliwski] to bay psy zagrały w oddali the hounds bayed in the distance grać 9 pot. (udać się) wszystko zagrało everything went well

zagrażać
impf zagrozić1

zagroda
f 1. (gospodarstwo) homestead 2. (ogrodzony teren) enclosure (dla zwierząt) pen (dla bydła, koni) corral US

zagrodowy
adv. szlachta zagrodowa Hist. minor gentry

zagrodzić
pf - zagr|adzać impf vt 1. (przegrodzić) [osoba, przedmiot] to block, to bar [przejście przejazd] to obstruct [dojście, dojazd] zagrodzić komuś drogę to bar sb's way łóżko zagradza dostęp do okna the bed obstructs access to the window 2. (ogrodzić) to fence off [plac, teren]

zagrozić
1. pf - zagr|ażać impf vi to threaten vt zagraża nam niebezpieczeństwo we are in danger to zagraża jego zdrowiu it threatens his life miastu zagraża głód/powódź the town is threatened with famine/flooding nic ci tu nie zagraża you are perfectly safe here 2. pf vi to threaten vt zagrozili jej śmiercią they threatened to kill her zagrozili, że podpalą jej dom they threatened to set her house on fire

zagrożenie
sv zagrozić n (niebezpieczeństwo) risk, threat zagrożenie pożarowe a fire hazard a. risk istnieje poważnie zagrożenie, że. there is a considerable risk that. nie ma żadnego zagrożenia dla konsumentów there is no risk to consumers stanowić zagrożenie dla kogoś/czegoś to pose a threat to sb/sth żyć w ciągłym poczuciu zagrożenia to live under constant threat

zagrożony
adv. endangered zagrożone gatunki endangered species jego życie jest zagrożone his life is in danger osoby zagrożone chorobą people at risk from disease rejon zagrożony powodzią an area threatened with flooding drużyna zagrożona spadkiem a team facing relegation być zagrożonym Szkol. to be at risk of having to repeat the year wykroczenie zagrożone grzywną an offence subject to a. punishable by a fine przestępstwo zagrożone karą śmierci a capital crime

zagruchać
pf vi [gołąb] to coo gruchać

zagruntować
pf vt Budow., Szt. to ground, to prime [metal, płótno, deskę] gruntować vi pot. (sięgnąć dna) to touch the bottom gruntować

zagruzować
pf vt (zasypać gruzem) to cover [sth] with rubble [teren] to fill [sth] with rubble [piwnicę]

zagrycha
f posp. (przekąska po wódce) snacks munchies pot.

zagrypiony
adv. pot. suffering from (the) flu

zagrywać
1. impf zagrać 2. impf vt Sport (w tenisie, siatkówce) to serve

zagrywka
f 1. Sport (w siatkówce) serve, service 2. Sport (zagranie) move 3. pot. (posunięcie) trick, gambit zagrywka taktyczna a tactical gambit

zagryzać
impf zagryźć1

zagryźć
1. pf - zagry|zać impf (zagryzę, zagryziesz, zagryzł, zagryzła, zagryźli - zagryzam) vt 1. (zakąszać) zagryzał wódkę kiełbasą he ate a bit of sausage after downing his vodka jadł śledzia, zagryzając razowym chlebem he ate brown bread with his herring 2. (spowodować śmierć) [zwierzę] to bite [sb] to death wilki zagryzły owcę the wolves killed a sheep 3. (gryźć) zagryźć wargi a. usta to bite one's lip(s) zagryzła wargi do krwi she bit her lips till they bled zagryźć się - zagryzać się 1. (rozszarpać zębami) [zwierzęta] to bite each other to death 2. przen. [osoby] to torment each other 3. przen. (zamartwić się) [osoba] to worry oneself sick zagryzała się chorobą matki/brakiem pieniędzy she worried herself sick about her mother's illness/the shortage of money 2. pf (zagryzę, zagryziesz, zagryzł, zagryzła, zagryźli) vt przen. (zadręczyć) to torment sąsiedzi go zagryźli his neighbours made him wish he were dead

zagrzać
pf - zagrz|ewać impf (zagrzeję - zagrzewam) vt 1. (podgrzać) to heat a. warm [sth] up, to heat a. warm up [jedzenie] zagrzać coś na kuchni/gazie to heat sth up on the stove/gas cooker zagrzać coś w piecyku/mikrofalówce to heat sth in the oven/a microwave (oven) zagrzać wino/piwo z korzeniami to mull wine/beer 2. książk. (pobudzić do działania) to cheer on [graczy, zawodników] zagrzewać kogoś do działania to spur sb to action zagrzać się - zagrzewać się 1. (stać się ciepłym) [jedzenie] to heat up, to warm up 2. (rozgrzać się) [osoba] to warm (oneself) up zagrzać się (zbyt silnie się rozgrzać) [silnik, maszyna] to overheat nigdzie miejsca nie zagrzał he was always on the move

zagrzebany
pp zagrzebać adv. przen. [osoba] buried

zagrzebać
pf - zagrzeb|ywać impf (zagrzebię - zagrzebuję) vt (zakryć) to bury pies zagrzebał kość the dog buried a bone strażacy ratowali ludzi zagrzebanych po gruzami domu firefighters rescued the people buried under the rubble zagrzebać się - zagrzebywać się (schować się) [osoba, zwierzę] to bury oneself, to burrow jaszczurka zagrzebała się w piasku the lizard burrowed into the sand zagrzebał się w słomie i zasnął he burrowed into the hay and fell asleep zagrzebać się 1. (zamieszkać w miejscu odludnym) [osoba] to hide oneself away zagrzebał się gdzieś na prowincji he hid himself away somewhere in the country 2. (poświęcić się pracy) [osoba] to bury oneself zagrzebał się w papierach he immersed himself in paperwork

zagrzebywać
impf zagrzebać

zagrzechotać
pf (zagrzechoczę a. zagrzechocę) vi [osoba, przedmiot] to rattle coś zagrzechotało w pudełku something rattled in the box dziewczynka zagrzechotała makówką the little girl rattled the poppy head zagrzechotały karabiny maszynowe the machine-guns rattled grzechotać

zagrzewać
impf zagrzać

zagrzmieć
pf (zagrzmiał) vi 1. (donośnie rozbrzmieć) [działo] to thunder, to boom [organy] to blast out zagrzmiały oklaski there was a thunderous applause grzmieć 2. (powiedzieć bardzo głośno) to thunder, to bellow "cisza!", zagrzmiał 'silence!,' he bellowed grzmieć v imp. to thunder zagrzmiało i lunęło it thundered and started to pour grzmieć

zagrzybiać
impf zagrzybić

zagrzybić
pf - zagrzyb|iać impf vt (zarazić grzybem) to let [sth] become mouldy [piwnicę, magazyn] zagrzybić się - zagrzybiać się [ściana, piwnica, magazyn] to become infested with dry/wet rot

zagubienie
sv zagubić n sgt książk. poczucie zagubienia a feeling of being lost

zagubiony
pp zagubić adv. 1. (niepewny) adrift czuł się zagubiony w dużym mieście he felt adrift in the big city robiła wrażenie zagubionej she seemed lost and confused 2. (odległy) [wyspa, wioska] remote

zagubić
pf vt książk. 1. (zapodziać) to lose [książkę, list] zagubione dokumenty/zdjęcia lost documents/pictures 2. przen. (stracić) to lose [wrażliwość, tożsamość] zagubić się 1. (zginąć) [zdjęcie, list, dokument] to get lost 2. (stracić orientację) [osoba] to get lost zagubić się w lesie/tłumie to get lost in the forest/in a crowd 3. przen. (zostać utraconym) [idea, istota] to become lost 4. przen. (stracić przytomność umysłu) [osoba] to get confused pytana o tyle rzeczy naraz, kompletnie się zagubiła she was asked so many questions all at once, she got completely confused

zagulgotać
pf (zagulgocze a. zagulgoce) vi 1. [indyk] to gobble gulgotać 2. [woda] to bubble gulgotać 3. (powiedzieć ze złością) to gobble gulgotać

zagustować
pf vi książk. (polubić) to develop a taste (w kimś/czymś for sb/sth) zagustowała w muzyce Wschodu/we francuskich serach/w sensacyjnych powieściach she developed a taste for Eastern music/French cheeses/thrillers gustować

zagwarantować
pf vt (książk.) to guarantee [bezpieczeństwo, spokój, stanowisko] kto mi zagwarantuje, że nie stracę na tej transakcji? who will guarantee that I won't lose out on this deal? gwarantować

zagważdżać
impf zagwoździć

zagwizdać
pf (zagwiżdżę) vt (gwiżdżąc wykonać melodię) to whistle [piosenkę] gwizdać vi 1. (wydać wysoki dźwiek) [lokomotywa, czajnik, ptak] to whistle gwizdać 2. (przywołać gwizdem) to whistle zagwizdać na psa to whistle the dog over gwizdać

zagwozdka
f pot. (problem) toughie pot. no to mamy zagwozdkę do rozwiązania so we're faced with a toughie

zagwoździć
pf - zagw|ażdżać impf (zagwożdżę - zagważdżam) vt (zaklinować) to jam [drzwi, zamek] coś zagwoździło drzwi something's got jammed in the door zagwoździć się - zagważdżać się [drzwi, zamek] to jam

zagęgać
pf vi [gęś] to gaggle gęgać

zagęszczać
impf zagęścić

zagęszczenie
sv zagęścić n sgt (nagromadzenie) zagęszczenie ludności the population density mieszkać w dużym zagęszczeniu to live in very crowded conditions

zagęścić
pf - zagę|szczać impf vt 1. to thicken [zupę, mieszaninę] zagęścić sos mąką to thicken sauce with flour zagęszczony syrop concentrated syrup 2. zagęścić sale w szpitalu to increase the number of patients per ward a. room zagęścić środek boiska Sport. to compact the midfield nadmiernie zagęszczone mieszkania overcrowded flats zagęścić się - zagęszczać się 1. [zupa, sos] to thicken atmosfera się zagęszcza przen. the atmosphere is growing tense 2. [ruch, tłum] to thicken plaże zagęściły się od wczasowiczów the beaches were packed with thousands of holidaymakers

zagłada
f sgt extermination Biol. extinction zagłada Żydów the mass murder of Jews obóz zagłady an extermination camp broń masowej zagłady weapons of mass destruction gatunek, któremu grozi zagłada a species facing extinction

zagładzać
impf zagłodzić

zagłaskać
pf - zagła|skiwać impf (zagłaszczę a. zagłaskam - zagłaskuję) vt przen. zagłaskać kogoś na śmierć (zanadto chwalić) to spoil sb with compliments (zanadto dogadzać) to kill sb with kindness

zagłaskiwać
impf zagłaskać

zagłodzić
pf - zagł|adzać impf vt to starve [osobę] zagłodzić kogoś na śmierć to starve sb to death zagłodzić się - zagładzać się to starve oneself

zagłosować
pf vi (brać udział w głosowaniu) to vote zagłosować za czymś to vote for a. in favour of sth zagłosować przeciwko czemuś to vote against sth zagłosować na kogoś to vote for sb zagłosować w wyborach to vote in the elections głosować

zagłuszać
impf zagłuszyć

zagłuszyć
pf - zagłusz|ać impf vt 1. (stłumić) [osoba, dźwięk] to deafen [hałas] to drown [sth] out [rozmowę, muzykę, osobę] to jam [audycję, częstotliwość] orkiestra zupełnie ją zagłuszyła she was completely drowned out by the band 2. (być intensywniejszym) to obscure [zapach] 3. (zdławić) zagłuszyć w sobie wyrzuty sumienia to appease one's conscience robić coś, żeby zagłuszyć lęk to do sth to keep one's mind off one's fear 4. Ogr. [chwasty] to choke [sth] up [roślinę] zagłuszyć się - zagłuszać się [osoby] to drown each other out

zagłówek
m 1. (część fotela) headrest 2. (poduszka) bolster (pillow)

zagłębiać
impf zagłębić

zagłębie
n (Gpl zagłębi) Górn. zagłębie węglowe a coal basin zagłębie miedziowe a copper mining region zagłębie truskawkowe przen. a strawberry-growing region

zagłębienie
sv zagłębić n hollow (większe) depression zagłębienie w piachu a hollow in the sand zagłębienie dna rzeki a depression in the river bed zagłębienie skalne a hollow among the rocks

zagłębiony
pp zagłębić adv. być zagłębionym w myślach to be lost in thought

zagłębić
pf - zagłęb|iać impf vt to plunge [dłoń] to sink [zęby] zagłębić rękę w wodzie/kieszeni to plunge one's hands into the water/a pocket zagłębić w czymś zęby to sink one's teeth into sth zagłębić wiosło w wodzie to dig one's oar into the water zagłębić się - zagłębiać się 1. (zanurzyć się) zagłębić się w coś a. w czymś [ostrze, wiertło] to sink into sth zagłębić się w fotelu to sink into an armchair zagłębił się w zimnej wodzie he went into the cold water 2. (zająć się) [osoba] to bury oneself zagłębić się w pracy to bury oneself in one's work zagłębiać się w szczegóły to go into detail bez zagłębiania się w szczegóły without going into detail 3. (wejść) zagłębić się w las/pustynię to go deep into the forest/desert

zahaczać
impf zahaczyć

zahaczyć
pf - zahacz|ać impf vt 1. (zawiesić) to hook zahaczyć drabinę o dach to hook a ladder on the roof 2. pot. (zapytać) to accost zahaczył jakiegoś przechodnia i zapytał o drogę he accosted a passer-by and asked the way ktoś zahaczył go o termin somebody asked him about the deadline vi 1. (zawadzić) to catch zahaczył rękawem o gwóźdź he caught his sleeve on a nail kotwica zahaczyła o dno the anchor was hooked to the bottom 2. pot. (wstąpić) to stop off w drodze powrotnej zahaczyli o Warszawę/znajomych on the way back they stopped off at Warsaw/some friends zahaczyć się - zahaczać się 1. (zaczepić się) to catch latawiec zahaczył się o gałęzie the kite got caught in some branches 2. pot. zahaczył się w firmie wujka he found a job in his uncle's company zahaczył się na pewien czas w Warszawie he found temporary accommodation in Warsaw

zahamowanie
sv zahamować n zw. pl Psych. inhibition, block zahamowania emocjonalne/psychiczne emotional/psychological blocks mieć zahamowania seksualne to be sexually inhibited ludzie bez zahamowań people with no inhibitions

zahamować
pf vt 1. (hamując, zatrzymać) [osoba] to brake [samochód, pociąg] hamować 2. książk. przen. (wstrzymać) [osoba, lek, decycja] to stop [proces] hamować vi [pociąg, tramwaj] to brake zahamować ostro to brake hard hamować

zahartować
pf vt 1. Techn. (nadać twardość) to harden, to temper [stal, żelazo, szkło] hartować 2. książk. (uodpornić fizycznie) to harden off [roślinę] to inure [osobę] hartować 3. książk. (uodpornić psychicznie) to harden, to toughen up [osobę] zahartowany w bojach battle-hardened hartować zahartować się książk. (uodpornić się) [osoba] (fizycznie) to harden (psychicznie) to toughen up hartować się

zahipnotyzować
pf vt 1. Psych. (wprowadzić w stan hipnozy) to hypnotize chodził jak zahipnotyzowany he walked as if hypnotized hipnotyzować 2. przen. (zafascynować) to mesmerize zahipnotyzowała go swym urokiem he was mesmerized by her charm hipnotyzować

zaholować
pf vt 1. Techn. (dociągnąć) to tow [samochód, barkę] holować 2. pot., przen. to haul koledzy zaholowali go do domu his (drinking) mates hauled him home holować

zahuczeć
pf (zahuczysz, zahuczał, zahuczeli) vi 1. (wydać huczący dźwięk) [działo, grzmot] to boom huczeć 2. pot. (odezwać się) [osoba] to roar zahuczał groźnie na dzieci he roared fiercely at the children sala zahuczała od oklasków the hall broke out with thunderous applause w mieście aż zahuczało od plotek the whole town was abuzz with rumours huczeć

zahukany
adv. pot. [osoba] cowed

zaimek
m Jęz. pronoun (określający rzeczownik) determiner spec. zaimek osobowy/zwrotny a personal/reflexive pronoun zaimek wskazujący a demonstrative zaimek dzierżawczy a possessive

zaimkowy
adv. Jęz. pronominal

zaimponować
pf vi książk. (wzbudzić podziw) to impress vt zaimponować komuś wiedzą/odwagą to impress sb with one's knowledge/courage imponować

zaimportować
pf vt Ekon. (sprowadzić) to import [towar, surowiec] importować

zaimpregnować
pf vt Chem., Techn. to impregnate, to proof [płótno, drewno, skórę] impregnować

zaimprowizować
pf vt 1. (zorganizować na poczekaniu) to improvize zaimprowizować spotkanie/konferencję prasową to call an impromptu meeting/press conference improwizować 2. (skomponować bez przygotowania) to improvise, to extemporize [utwór muzyczny, wiersz, przemówienie] improwizować 3. przen. (zrobić naprędce) to improvise, to knock together [stół, palenisko] to knock up pot. [obiad] zaimprowizowany szpital the improvized hospital

zainaugurować
pf vt książk. (dokonać inauguracji) to inaugurate [sezon, działalność, rok szkolny] inaugurować

zainfekować
pf vt Med., Biol. (zakazić) to infect [ranę, wodę, rośliny] infekować

zainicjować
pf vt książk. (zapoczątkować) to initiate [rozmowy] to spearhead [reformy] inicjować

zainkasować
pf vt 1. (pobrać jakąś kwotę pieniędzy) to receive [należność, honorarium, zaliczkę] inkasować 2. pot. (w boksie) zainkasować cios to take a blow inkasować

zainscenizować
pf vt 1. Teatr (wystawić) to stage [dramat, utwór literacki] inscenizować 2. książk., przen. (zaaranżować) to arrange [spotkanie, powitanie] inscenizować

zainspirować
pf vt książk. (natchnąć) to inspire podróż do Włoch zainspirowała ją do napisania cyklu opowiadań a journey to Italy inspired her to write a series of short stories inspirować

zainstalować
pf vt 1. Techn. (zamontować) to instal(l), to put [sth] in [telefon, kamerę, podsłuch] to put [sth] in, to put in [kuchenkę, wannę] instalować 2. Komput. to instal(l), to put [sth] in [program] instalować 3. pot. (ulokować) to instal(l), to put uchodźców zainstalowano tymczasowo w szkole the refugees were temporarily housed in the school building instalować zainstalować się (ulokować się) to instal(l) oneself zainstalowałam się na strychu I've installed myself in the attic instalować się

zainteresowanie
sv zainteresować n 1. (ciekawość) interest zainteresowanie kimś/czymś an interest in sb/sth zainteresowanie opinii publicznej public interest z zainteresowaniem [czytać] avidly [słuchać] intently wzbudzić czyjeś zainteresowanie to arouse sb's interest okazać/stracić zainteresowanie czymś to show/lose interest in sth zasługiwać na zainteresowanie to be worthy of interest 2. sgt (sympatia) interest wzbudzić w kimś zainteresowanie to arouse sb's interest cieszyć się zainteresowaniem kobiet/mężczyzn to be popular with women/men zainteresowania plt (upodobania) interests zainteresowania naukowe/artystyczne scientific/artistic interests mieć szerokie/różnorakie zainteresowania to have wide/varied interests rozwijać swoje zainteresowania to cultivate one's interests koło a. kółko zainteresowań Szkol. a special interests group

zainteresowany
pp zainteresować adv. interested jesteś zainteresowany tym, co mam do powiedzenia? are you interested in what I've got to say? czy banki są zainteresowane udzielaniem kredytów studentom? are banks interested in granting credit lines to students? jestem tym żywotnie zainteresowana this is of utmost importance to me jest żywotnie zainteresowany w tym, żeby do porozumienia nie doszło he has a vested interest in the agreement not being signed osoby zainteresowane naszą ofertą prosimy o kontakt telefoniczny anyone interested in our offer is requested to contact us by phone wszystkie zainteresowane strony all interested parties zainteresowan|y m, zainteresowana f the interested party

zainteresować
pf vt 1. (zaciekawić) to arouse [sb's] interest zainteresował go film/wykład the film/lecture aroused his interest ojciec zainteresował go sportem his father got him interested in sport interesować 2. (oferować) to interest zainteresować kogoś kupnem akcji to make sb interested in purchasing shares interesować 3. (spodobać się) to arouse [sb's] interest zainteresował ją tamten wysoki blondyn she fancied that tall blond man interesować zainteresować się 1. (okazać zainteresowanie) to become interested (czymś in sth) zainteresować się muzyką/sportem to become interested in music/sport nikt nie zainteresował się ich losem nobody was interested in what happened to them interesować się 2. (zająć się) to take an interest (czymś in sth) sprawą zainteresowała się policja the police started to investigate the matter interesować się

zaintonować
pf vt (rozpocząć śpiew) to intone [hymn, pieśń, modlitwę] intonować

zaintrygować
pf vt (pobudzić ciekawość) to puzzle, to intrigue zaintrygowało ją dziwne zachowanie psa she was puzzled a. intrigued by the dog's strange behaviour intrygować

zainwestować
pf vt Ekon. (dokonać inwestycji) to invest zainwestować pieniądze w przedsięwzięcie to invest money in a project inwestować

zairski
adv. Zairean

zaiskrzyć
pf vi 1. książk. (zaświecić) to sparkle woda zaiskrzyła w słońcu the water sparkled in the sun 2. Elektr. (sypnąć iskrami) [styki] to spark zaiskrzyło w silniku something sparked in the engine iskrzyć zaiskrzyć się (zabłyszczeć) [gwiazda, oczy] to sparkle iskrzyć się zaiskrzyło między nimi (doszło do scysji) they clashed with each other pot. (poczuli sympatię) there was a real chemistry between them

zaiste
part. przest., książk. indeed

zaistniały
adv. [sytuacja, skutek, stan] ensuing w zaistniałej sytuacji. in the ensuing situation.

zaistnieć
pf (zaistnieję, zaistniał, zaistnieli) vi 1. (powstać) [życie] to come into being [trudności, niebezpieczeństwo] to arise 2. przen. (stać się znanym) [osoba] to become known chciał zaistnieć jako polityk/pisarz he wanted to become known as a politician/writer

zaiwaniać
impf vi posp. (iść raźno) to go hell for leather pot. (pracować z zapałem) to work like the clappers pot.

zajad
m (G zajadu) zw. pl Med. cheilosis, perleche

zajadać
impf vt (jeść z apetytem) to eat [sth] heartily zajadać się (jeść w dużych ilościach) to gorge, to tuck in zajadać się truskawkami/lodami to gorge on strawberries/ice cream

zajadle
adv. grad. (zaciekle) [targować się, kłócić się] heatedly pies szczekał zajadle the dog barked fiercely

zajadłość
f sgt książk. (dyskusji, sporu) acrimony (ataku, obrony) virulence

zajadły
adv. grad. (zaciekły) [polemista, wróg] virulent [bój] fierce [spór] heated

zajarać
pf vi pot. (zapalić papierosa) to light a fag pot. daj zajarać give me a fag

zajarzyć
się pf v refl. książk. (zabłysnąć) [latarnia, żarówka] to light up

zajazd
m (G zajazdu) 1. (hotel) inn, roadhouse 2. Hist. (najazd) foray

zajazgotać
pf (zajazgoczę a. zajazgocę) pot. vi [pies] to yap [dzwonek] to blare przekupka zajazgotała the pedlar started yelling jazgotać

zajaśnieć
pf (zajaśnieje, zajaśniał) vi książk. 1. (zaświecić mocno) [słońce] to come out [reflektor] to flash [latarnia] to light up 2. (zostać oświetlonym) to glow na horyzoncie zajaśniały góry suddenly the mountains glowed on the horizon rozsunęła zasłony i pokój zajaśniał ostrym porannym światłem she drew the curtains aside and the room was flooded with bright morning sun 3. przen. (rozpromienić się) [oczy, twarz] to brighten up jego twarz zajaśniała radością his face brightened (up) with joy

zajebisty
adv. posp. shit-hot posp.

zajechać
1. pf - zaj|eżdżać1 impf (zajadę - zajeżdżam) vi 1. (przyjechać) to arrive to reach vt zajechał do domu w nocy he arrived a. reached home at night zajechała taksówką na dworzec she arrived at the station in a taxi 2. (podjechać) to pull up samochód zajechał przed dom/hotel the car pulled up in front of the house/hotel 3. (wstąpić) to stop off zajechać do kuzynów to stop off at one's cousins' na noc zajechali do hotelu they stopped at a hotel for the night 4. (zablokować) zajechać komuś drogę to cut in on sb v imp. pot. (cuchnąć) to stink, to reek zajechało od niego wódą he reeked of vodka od obory zajechało gnojówką there was a stench of manure coming from the barn kłamstwem i oszustwem daleko w życiu nie zajedziesz pot. lies and fraud won't take you far 2. pf (zajadę) vt pot. (uderzyć) to hit zajechać kogoś w pysk to give sb a knuckle sandwich pot.

zajezdnia
f (Gpl zajezdni) (autobusowa, tramwajowa) depot zjazd do zajezdni (tablica informacyjna) drive to the depot

zajeździć
pf - zaje|żdżać2 impf vt 1. (zmęczyć) to exhaust [konia] 2. pot. (zniszczyć) to overdrive [motocykl, samochód, silnik] 3. pot., przen. (zamęczyć) to overdrive dała się rodzinie zajeździć she let her family overdrive her

zajeżdżać
1. impf zajechać1 2. impf zajeździć

zajmować
impf zająć

zajmująco
adv. [pisać] engagingly [opowiadać] entertainingly

zajmujący
pa zajmować adv. [osoba] interesting [książka, audycja] engrossing, absorbing niezwykle zajmujący fascinating

zajob
m pers. (Npl zajoby) posp. (świr) freak pot. m inanim. (A zajoba) posp. (dziwactwo) obsession mieć zajoba na punkcie czegoś posp. to be mad about sth

zajrzeć
za|glądnąć dial. pf - za|glądać impf (zajrzysz, zajrzał, zajrzeli - zaglądam) vi 1. (popatrzeć w głąb) to look, to peep zajrzeć do szafy/garnka to look into the wardrobe/pot zajrzeć pod ławkę/łóżko/dywan to look under the bench/bed/carpet zajrzeć za kotarę/róg to look behind the curtain/corner zaglądnąć przez dziurkę od klucza to peep through the keyhole zaglądnąć przez szparę w drzwiach do środka to peep into the room through a crack in the door zajrzeć do książki/gazety to look through a book/paper zajrzyj lepiej do słownika you'd better look it up in a dictionary zaglądać w cudze garnki przen. to poke one's nose into other people's affairs zajrzeć komuś (głęboko) w oczy to look (deep) into sb's eyes zajrzeć komuś w twarz to look sb in the face 2. pot. (odwiedzić) to drop in a. by, to call zajrzyj do nas, jak będziesz w pobliżu drop by when you're in the neighbourhood często zaglądasz do rodziców? do you often drop in at your parents? poczekaj, zajrzę jeszcze do tego sklepu wait, I'll just pop into that shop 3. książk., przen. (oświetlać) [światło] to come in księżyc/słońce zagląda przez okno the room is lit by the moon/sun 4. książk., przen. (być widocznym na zewnątrz) to be seen kwiaty i drzewa zaglądają do pokoju flowers and trees can be seen outside the window bieda/głód zagląda komuś w oczy książk. poverty/hunger is staring sb in the face śmierć zagląda komuś w oczy książk. death is staring sb in the face zaglądać do kieliszka a. butelki pot. to like to booze

zajzajer
m (G zajzajeru) pot. 1. (kwas solny) hydrochloric acid 2. (niesmaczny napój) rotgut pot.

zając
m Zool. hare młody zając a leveret pogoń za zającem hare coursing zając morski Zool. lumpfish zając polarny Zool. arctic hare spać jak zając po miedzą to sleep with one eye open złapać zająca pot. (przewrócić się) to take a nosedive robota nie zając, nie ucieknie pot. don't rush, you can do it tomorrow

zajączek
m anim. dem. (little) hare (jednoroczny) leveret m inanim. (A zajączka) pot. (ruchoma plamka świetlna) glint puszczać zajączki to play at catching sunbeams in a mirror

zająknienie
zająknięcie n stammer U czytać/recytować bez zająknięcia to read/recite without faltering

zająknąć
się pf (zająknęła się, zająknęli się) v refl. (zaciąć się w mówieniu) to stammer, to stutter kłamał, ani się nie zająknął he lied through his teeth pot. o aferze/prezesie ani się nie zająknąłhe never mentioned the affair/chairman

zająć
pf - zaj|mować impf (zajmę, zajęła, zajęli - zajmuję) vt 1. (wypełnić przestrzeń) to take up, to occupy, to fill stół zajmował środek pokoju a large table occupied the middle of the room tłum zajął cały plac the crowd filled the whole square tabelki zajmują zbyt dużo miejsca the tables take up too much space wojsko zajęło nowe pozycje the army took up new positions 2. (siąść) to take [miejsce] zająć stolik to take a table zajmij mi miejsce, dobrze? keep a seat for me, please "przepraszam, czy to miejsce jest wolne?" - "nie, zajęte" 'excuse me, is this seat vacant?' - 'no, it's taken' 3. (w klasyfikacji, hierarchii) zająć pierwsze/ostatnie miejsce na liście to be first/last on the list zajmować ważne/odpowiedzialne/dobrze płatne stanowisko w firmie to have an important/a responsible/a well-paid position in the company zajmować wysokie stanowisko to be highly placed 4. (wziąć w użytkowanie) to take, to occupy firma zajęła całe piętro the company occupies the whole floor zajęła najlepszy apartament w hotelu she took the best suite in the hotel długo będziesz zajmować kuchnię/łazienkę? are you going to occupy the kitchen/bathroom a. be in the kitchen/bathroom for long? 5. (zawładnąć) to occupy [miasto, terytorium] 6. (wypełnić czas) to take robienie zakupów zajmowało dużo czasu the shopping took (up) a lot of time dotarcie na miejsce zajmie nam pół godziny it will take us half an hour to get there mogę ci zająć chwilkę? could you spare a minute? 7. (zaciekawić) to absorb książka/audycja bardzo nas zajęła the book/broadcast absorbed us spróbuj zająć ich jakimś opowiadaniem try to entertain them with some anecdote zajmij czymś dzieci, bo zaczną psocić occupy the children with something or they'll be up to mischief 8. (zarekwirować) to distrain komornik zajął im meble the bailiff distrained their furniture 9 (rozprzestrzenić się) [choroba] to affect [ogień] to take hold gruźlica zajęła oba płuca both lungs have been affected by TB płomienie zajęły większą część dachu the flames took hold of most of the roof 10 Polit., Wojsk. to occupy [miasto, teren] zająć się - zajmować się 1. (zacząć coś robić) to take up na emeryturze zajął się ogródkiem when he retired he took up gardening czym zajmuje się jego firma? what does his company do? zrezygnowała z pracy i zajęła się domem she gave up her job and became a housewife 2. (zaopiekować się) to take care (kimś/czymś of sb/sth) zajmować się dziećmi to take care of children zajmować się gośćmi to entertain guests 3. (zapalić się) to catch fire od płonącej stodoły zajęły się dalsze zabudowania other buildings caught fire from the burning barn zająć stanowisko to take a. adopt a stance

zajęcie
sv zająć n 1. (źródło utrzymania) job, occupation stałe/intratne zajęcie a permanent/well-paid job dodatkowe zajęcie an extra job imać się różnych zajęć to do odd jobs dostać zajęcie w biurze to get a clerical job szukać jakiegoś zajęcia to look for a job być bez zajęcia to be jobless 2. (czynność) (wykonywana z przyjemnością) occupation (obowiązek) job praca w ogródku/obserwowanie ptaków jest frapującym zajęciem gardening/bird-watching is a fascinating occupation oddawać się swojemu ulubionemu zajęciu to pursue one's favourite occupation jeśli się nudzisz, znajdź sobie jakieś zajęcie if you're bored, find yourself something to do w chwilach wolnych od zajęć domowych czytam albo słucham muzyki when I'm free from my household chores I read or listen to music udać się do swoich zajęć to go about one's business 3. sgt książk. (zainteresowanie) interest wszyscy słuchali jego wykładu z zajęciem everyone listened to his lecture with interest 4. sgt Prawo distraint dokonać zajęcia nieruchomości to seize immovables zajęcia plt Szkol., Uniw. (kurs) classes (lekcja) class zajęcia obowiązkowe obligatory classes zajęcia fakultatywne optional classes, options plan a. rozkład zajęć timetable dzień wolny od zajęć a day off prowadzić zajęcia to give classes uczestniczyć w zajęciach (stale) to take classes (raz) to attend a class

zajęciowy
adv. [terapia] occupational

zajęczeć
pf (zajęczysz, zajęczał, zajęczeli) vt (powiedzieć żałośnie) to whine, to whimper "pomóż mi", zajęczała 'help me,' she whined a. whimpered jęczeć vi 1. (wydać jęk) to give a groan a. whimper jęczeć 2. przen. (zabrzmieć żałośnie) [wiatr, syrena] to give a moan jęczeć

zajęczy
adv. [uszy, ogon] leporine

zajęczyca
f Zool. doe (hare)

zajęty
pp zająć adv. 1. [osoba] busy [miejsce] taken [taksówka] hired [łazienka] occupied dyrektor jest zajęty the manager is busy ona jest teraz zajęta przy dziecku she's busy with her child at the moment wszyscy jesteśmy zajęci przygotowaniami do ślubu we're all busy with the preparations for the wedding jak długo jeszcze będziesz zajęta pisaniem tego raportu? how much longer will it take you to write the report? sobotni wieczór mam zajęty I'm not free on Saturday evening 2. Telekom. [numer] engaged zajęte pot. the line is busy ponowne wybieranie zajętego numeru redial when engaged

zajście
n zajść n (zdarzenie) incident w kilku miejscach doszło do zajść ulicznych there were occasional street riots

zajść
pf - za|chodzić1 impf vt (podejść ukradkiem) to steal zajść kogoś nieoczekiwanie od tyłu to steal up on sb from behind zajść kogoś z prawej/lewej strony to steal up on sb from the right/left vi 1. (przybyć) to arrive to reach vt zaszli aż do lasu they got to the forest 2. [słońce, księżyc] (schować się za horyzontem) to set (schować się za chmurami) to hide 3. (wstąpić) to call, to drop by a. in zajdź, jak będziesz miał czas drop by when you have time 4. (zaistnieć) to happen powiedz, co zaszło tell me what happened zaszła pomyłka there was a mistake zaszło nieporozumienie there was a misunderstanding bada reakcje, jakie zachodzą podczas obróbki termicznej he studies reactions that occur during heat treatment 5. (zasnuć się) to be covered oczy zaszły mu łzami his eyes misted over (with tears) ściany piwnicy zachodzą pleśnią the walls in the cellar are going mouldy zajść daleko/wysoko (zrobić karierę) to go far/high zajść komuś za skórę to be a nuisance to sb

zakablować
pf vi pot., pejor. to split GB pot. (na kogoś on sb) to squeal pot. (na kogoś on sb) zakablował na mnie do szefa he blew the whistle on me to the boss kablować

zakalcowaty
adv. [chleb, ciasto] gummy

zakalec
m (A zakalec a. zakalca) Kulin. sad layer chleb z zakalcem sad bread

zakamarek
m 1. (trudno dostępne miejsce) corner przeszukał wszystkie zakamarki he searched every nook and cranny pies schował się w jakimś zakamarku the dog has hidden in some nook a. corner 2. przen. recess ciemne zakamarki duszy the dark recesses of one's soul najgłębsze zakamarki jej umysłu the deepest recesses of her mind

zakamuflować
pf vt 1. (zamaskować, nadać pozory) to camouflage, to disguise ta powieść to zakamuflowana biografia the novel is a biography in disguise 2. (ukryć) to conceal w dobrze zakamuflowanym sejfie odkryto kilkanaście cennych obrazów several valuable paintings have been found in a well-concealed safe kamuflować zakamuflować się pot. (ukryć się) to hide trzeba będzie zakamuflować się w kuchni one would have to hide in the kitchen kamuflować się

zakapior
m (Npl zakapiory) pot. hooligan, hoodlum jakiś zakapior zaczepił go i żądał pieniędzy some hooligan accosted him and demanded money

zakapować
pf vt pot. 1. (zadenuncjować) to snitch on pot., to grass on pot. to ona go zakapowała it was she who put the finger on him 2. (zrozumieć) to dig pot., przest. to get the picture zakapować dowcip to get the joke nie zakapował, o co chodzi he didn't get the message kapować

zakapslować
pf vt to crown-cap butelka była źle zakapslowana the bottle was badly capped kapslować

zakasać
pf - zaka|sywać impf (zakaszę - zakasuję) vt to roll [sth] up, to roll up [rękawy, nogawki] to hitch [sth] up, to hitch up, to tuck [sth] up, to tuck up [spódnicę] zakasać rękawy to pitch up muszę zakasać rękawy i skończyć robotę do jutra I must pitch up and finish the job by tomorrow

zakasować
pf vt pot. to exceed, to surpass urodą zakasowała wszystkie koleżanki she surpassed all her friends with her looks

zakasywać
impf zakasać

zakaszlać
zob. zakaszleć

zakaszleć
zakaszl|ać pf (zakaszlał, zakaszleli) vi [osoba] to start to cough stary gazik zakaszlał the old jeep coughed up zakaszleć się, zakaszlać się to have a fit of coughing

zakasłać
pf zakaszleć

zakatarzony
adv. 1. (mający katar) suffering from cold być zakatarzonym to have a cold w poczekalni siedzieli zakatarzeni pacjenci patients with colds sat in the waiting room od miesiąca chodzi zakatarzony he's had a cold for a month 2. [głos] catarrhal

zakatować
pf vt to torture [sb] to death katować

zakatrupić
pf vt posp. to bump off pot., to polish off pot.

zakaukaski
adv. Transcaucasian

zakaz
m (G zakazu) ban, prohibition zakaz prób jądrowych a test ban, a ban on nuclear testing zakaz palenia a smoking ban "zakaz palenia" (napis) 'no smoking' zakaz podlewania trawników/ogródków a sprinkler/hosepipe ban całkowity zakaz importu samochodów a total ban on car imports wprowadzić zakaz czegoś to introduce a ban on sth, to place a prohibition on sth uchylić a. znieść zakaz czegoś to lift the ban on sth wydać zakaz czegoś to ban sth stosować/nie stosować się do zakazu to observe/ignore a ban

zakazany
pp zakazać adv. (niebudzący zaufania) [twarz, gęba, morda] ugly [knajpa, spelunka, ulica] seedy zakazana dzielnica a no-go area kręci się tu jakiś zakazany typ some dodgy a. shady character has been hanging around

zakazać
pf - zaka|zywać impf (zakażę - zakazuję) vt to forbid, to prohibit (formalnie) to ban zakazać komuś robienia czegoś to forbid sb to do sth, to prohibit sb from doing sth zakazać komuś wstępu do klubu/pubu to bar a. ban sb from the club/pub poligamia jest zakazana przez Kościół katolicki polygamy is proscribed by the Catholic Church

zakazić
pf - zaka|żać impf vt to infect [ranę, osobę] to poison, to contaminate [wodę, powietrze, teren] zakazić kogoś ospą to infect sb with smallpox żywność zakażona salmonellą food contaminated with salmonella krew zakażona wirusem HIV blood contaminated with HIV, HIV-infected a. HIV-contaminated blood zakazić się - zakażać się to become infected (czymś with sth) to catch (czymś sth) zakazić się grzybicą stóp to catch athlete's foot

zakazywać
impf zakazać

zakała
m, f (Npl m zakały, Gpl m zakał a. zakałów Npl f zakały, Gpl f zakał) bad apple pot. disgrace był zakałą rodziny he was a disgrace to the family

zakałapućkać
pf vt pot. to muddle to mess up pot. zakałapućkane życie one's messed up life zakałapućkać się to become confused zakałapućkała się na egzaminie she was lost for words during the oral exam

zakańczać
impf zakończyć

zakaźnie
adv. chory zakaźnie contagiously ill być chorym zakaźnie to suffer from a contagious disease

zakaźny
adv. Med. 1. [choroba, czynnik] contagious infectious spec. różyczka jest zakaźna German measles is contagious 2. [szpital, oddział] isolation attr.

zakażać
impf zakazić

zakażenie
sv zakazić n infection U (czymś with sth) ryzyko zakażenia the risk of infection zakażenie pierwotne/wtórne a primary/secondary infection zakażenie ogniskowe a focal infection zakażenie kropelkowe droplet infection zakażenie krwi blood poisoning

zakichany
adv. pot. [życie, los, pogoda] damned pot.

zakipieć
pf (zakipisz, zakipiał, zakipieli) vi 1. [ciecz] to boil, to seethe 2. przen. (zirytować się) to seethe na tę wiadomość aż w niej zakipiało ze złości she seethed with fury at the news

zakisnąć
pf (zakisnął a. zakisł) vi 1. (ulec fermentacji, ukisić się) [kapusta, ogórki] to turn sour 2. (skwaśnieć i zepsuć się) to go bad

zakisły
adv. 1. (o potrawie) [zupa, wino] sour 2. (o zapachu) sour zakisły oddech sour breath

zakitować
pf vt to putty [otwory, szczeliny, szpary] to cement [okno, szybę] kitować

zaklajstrować
pf vt pot. 1. (zakleić) to paste up, to stick [dziury, otwory, szpary] klajstrować 2. przen. (zatuszować) to patch up, to hush up [sprawę, fakt, problem] klajstrować

zaklaskać
pf (zaklaszczę a. zaklaskam) (zacząć klaskać) to begin to clap (one's hands) (klasnąć kilkakrotnie) to clap one's hands cała sala spontanicznie zaklaskała the whole audience spontaneously started to clap a. applaud

zaklasyfikować
pf vt to categorize, to classify zaklasyfikować gatunki zwierząt/roślin to classify animal/plant species klasyfikować

zakleić
pf - zakle|jać impf vt (klejem) to seal, to gum [kopertę] (taśmą) to tape (up), to Sellotape [kopertę, paczkę, pudełko] zakleić dziurę w dętce to seal a puncture zakleić się - zaklejać się to be sealed koperta się zakleiła the envelope was sealed

zaklejać
impf zakleić

zaklepać
pf - zaklep|ywać impf (zaklepię - zaklepuję) vt 1. (rozpłaszczyć) to beat, to flatten zaklepać nity to flatten the rivets (tight) 2. pot. (załatwić) to nab pot. to secure [miejsce, bilet] zaklepać sprawę to seal a deal, to wheel and deal zaklepać wycieczkę do Grecji to book an excursion to Greece 3. pot. (w grze w chowanego) to tig, to tag zaklepać się - zaklepywać się (w grze w chowanego) = to touch home

zaklepywać
impf zaklepać

zaklinacz
m (Gpl zaklinaczy a. zaklinaczów) charmer zaklinacz deszczu a rainmaker zaklinacz węży a snake charmer

zaklinać
impf zakląć1

zaklinowany
pp zaklinować adv. [papier, drzwi, zamek] jammed, stuck

zaklinować
pf vt 1. (wbić klin) to wedge klinować 2. (unieruchomić) to chock [mechanizm, koło, pojazd] 3. (zatarasować) to jam [przejście, otwór] wszystkie boczne uliczki są zaklinowane samochodami all side streets have been jammed with cars zaklinować się [papier, zamek] to jam, to stick drzwi znowu się zaklinowały the door has jammed again

zakląć
1. pf - zakl|inać impf (zaklnę, zaklęła, zaklęli - zaklinam) vt 1. (prosić, błagać) to exhort, to implore zaklinała go, żeby został she exhorted a. implored him to stay 2. (w baśniach) to spell, to charm królewna zaklęta w złotą kaczkę the princess turned into a golden duck zakląć królewicza w żabę to turn a prince into a frog zakląć się - zaklinać się to swear, to avow zaklinać się, że. to swear blind that . zaklinał się na wszystkie świętości, że nie miał z tym nic wspólnego he swore by all he held dear that he had nothing to do with it zaklinał się, że jest niewinny he swore his innocence 2. pf (zaklnę, zaklęła, zaklęli) vi to swear zakląć brzydko a. szpetnie a. ordynarnie to turn the air blue zakląć pod nosem to swear under one's breath kląć

zaklęcie
n 1. (w baśniach, dawnych obrzędach) spell (formułka) magic charm, incantation mruczał jakieś dziwne zaklęcia he muttered some weird incantations 2. zw. pl (zapewnienie, obietnica) pledge, vow wymieniali najczulsze zaklęcia miłości they exchanged the tenderest vows of love 3. zw. pl (prośba, błaganie) plea, entreaty był głuchy na zaklęcia córki he was deaf to his daughter's pleas a. entreaties

zaklęsać
impf zaklęsnąć

zaklęsnąć
(się) pf - zaklę|sać (się) impf (zaklęsnął a. zaklęsł - sam) vi to sink ciasto zaklęsło w foremce the cake sank a. went sad in the baking tin

zaklęsły
zaklęśnięty adv. [podłoga, mogiła] sinking

zaklęty
pp zakląć adv. [rycerz, królewna, zamek] enchanted

zaklęśnięcie
sv zaklęsnąć n depression, cavity w zaklęśnięciu terenu powstało jezioro a lake formed in a depression in the land

zakneblować
pf vt to gag zakneblować komuś usta to put a gag over sb's mouth zakneblowali jej usta szmatą they gagged her with a rag kneblować

zakochanie
sv zakochać się n sgt love, infatuation zakochanie od pierwszego wejrzenia love at first sight

zakochany
adv. 1. (darzący miłością) enamoured, in love być zakochanym w kimś to be in love with sb, to be enamoured of sb zakochana dziewczyna zrobiłaby dla niego wszystko a girl in love would do anything for him jest zakochana w swoim szefie she's in love with her boss 2. (zachwycony) enamoured (czymś of sth) in love (czymś with sth) jest po prostu zakochana w Nowym Jorku she's simply in love with a. enamoured of New York zakochan|y m zakochana f lover na ławce siedziała para zakochanych a couple of lovers were sitting on a bench

zakochać
się pf - zakoch|iwać się impf v refl. 1. (zapałać miłością) to fall in love (w kimś with sb) zakochać się w kimś po uszy to fall head over heels in love with sb zakochać się od pierwszego wejrzenia to fall in love at first sight zakochał się z wzajemnością he fell in love and his love was reciprocated zakochał się w niej bez wzajemności he fell in love with her, but it was unrequited 2. (bardzo polubić) to fall in love (w czymś in sth) zakochać się w muzyce/w Londynie to fall in love with music/London

zakochiwać się
impf zakochać się

zakodować
pf vt 1. (zapisać przy pomocy kodu) to encrypt, to (en)code [wiadomości, dane] kodować 2. przen. (zapamiętać) zakodować coś w powszechnej świadomości to implant sth in the public a. collective consciousness ożyły zakodowane w pamięci wspomnienia memories ingrained a. stored in his brain stirred within him

zakole
n (Gpl zakoli) (zakręt koryta rzecznego) bend, curve (zakręt drogi) curve kajakarze zatrzymali się w zakolu rzeki the canoeists stopped at a river bend rzeka płynie zakolami przez łąki the river zigzags a. meanders through meadows

zakompleksiony
adv. pot. with hang-ups, full of complexes zakompleksione nastolatki teenagers with hang-ups

zakomunikować
pf vt książk. to announce (o czymś sth) to inform (komuś o czymś sb about sth) zakomunikować o zamiarze zrobienia czegoś to announce one's intention of doing sth zakomunikowano jej o zmianie planów she was informed about the change of plans komunikować

zakon
m (G zakonu) Relig. order wstąpić/należeć do zakonu to join/belong to an order zakon sióstr wizytek the order of the Sisters of the Visitation zakon jezuicki the Society of Jesus zakon krzyżacki the (Order of) Teutonic Knights zakon kontemplacyjny contemplative order zakon rycerski knightly order zakony mnisze monastic orders zakony żebrzące mendicant orders trzeci zakon third a. tertiary order Zakon maltański the Order of the Knights of St John (of Malta)

zakonnica
f nun, religious

zakonnik
m monk, religious

zakonny
adv. [śluby, zgromadzenie, życie] monastic brat zakonny a monk, a friar siostra zakonna a nun cela zakonna a monastic cell złożyć śluby zakonne to take (one's) vows

zakonotować
pf vt przest. to note dobrze to sobie zakonotuj, młodzieńcze remember it well, young man zakonotował ich nazwiska w notesie he wrote down their names in his notebook

zakonserwować
pf vt 1. (uchronić przed zepsuciem, przetworzyć) to preserve [mięso, ogórki] to conserve [maliny, truskawki] konserwować 2. (utrzymać w dobrym stanie, zabezpieczyć) to preserve [stare mury, mumie] jest dobrze zakonserwowaną osiemdziesięciolatką she's a well-preserved eighty-year old, she's a well-preserved octogenarian zakonserwować się [ogórki, owoce] to be preserved konserwować się

zakonspirować
pf vt to keep [sth] secret (przed kimś/czymś from sb/sth) to hide (przed kimś/czymś from sb/sth) zakonspirowany lokal a safe house konspirować zakonspirować się to hide (out) konspirować się

zakontraktować
pf vt to contract [zboże, ziemniaki, owoce] zakontraktować zawodnika to sign on a. up a player kontraktować

zakopać
pf - zakop|ywać impf (zakopię - zakopuję) vt 1. (przykryć ziemią) to bury [skarb, broń] 2. (pogrzebać w ziemi) to bury [zmarłego, poległych] zakopać kogoś we wspólnej mogile to bury sb in a mass grave zakopać się - zakopywać się to dig oneself zakopać się w sianie to bury oneself in a haystack zakopać się po uszy w pracy przen. to be up to one's ears in work zakopać się na głuchej wsi przen. to bury oneself in the country przen.

zakopcić
pf vt 1. pot. (zadymić) to smoke zakopcili papierosami całe mieszkanie the whole flat was filled with the smell of their cigarettes 2. pot. (zapalić papierosa) to have a fag pot. zakopcić się to get sooted sufit/ściany się zakopciły the ceiling/walls got blackened a. sooted

zakopywać
impf zakopać

zakorkować
pf vt 1. (zamknąć) to cork [butelkę] korkować 2. pot. (zatarasować) to block [drogę, ruch] korkować zakorkować się [ulica, miasto] to become jammed (with traffic) korkować się

zakorzeniać się
impf zakorzenić się

zakorzeniony
adv. 1. (utrwalony) [zwyczaj, tradycja] deep-rooted głęboko a. silnie zakorzenione przesądy deep-rooted superstitions być głęboko zakorzenionym w kimś/czymś [nienawiść, zwyczaj] to be deeply ingrained a. rooted in sb/sth zakorzenione w społeczeństwie stereotypy the stereotypes ingrained in our society Biblia jest głęboko zakorzeniona w naszej świadomości the Bible is deeply ingrained in our minds być zakorzenionym w tradycji [zwyczaj, motyw] to be rooted in tradition 2. Bot. [roślina] rooted

zakorzenić
się pf - zakorze|niać się impf v refl. 1. (utrwalić się) [zwyczaj, przyzwyczajenie] to take hold zakorzenić się w kimś [nawyk] to grow on sb 2. (związać się) [osoba] to put down roots 3. Bot. [roślina] to take root

zakos
m (G zakosu) (rzeki, drogi) twist droga wiła się zakosami the road twisted and turned ścieżka schodziła zakosami do jeziora the trail zigzagged down to the lake iść zakosami pod górę to climb up the hill in zigzags

zakosić
pf vt pot. 1. (dostać) to scoop pot. [nagrodę, medal] zakosić za coś dziesięć tysięcy to scoop ten thousand for sth 2. (ukraść) to snitch pot. zakosić komuś portfel to snitch sb's wallet

zakosztować
pf vt książk. to experience [biedy, szczęścia] zakosztować wolności to get a taste of freedom

zakotwiczać
impf zakotwiczyć

zakotwiczony
pp zakotwiczyć adv. być zakotwiczonym w tradycji/historii [zwyczaj, motyw] to be rooted in tradition/history

zakotwiczyć
pf - zakotwicz|ać impf vt Żegl. to anchor [statek] vi Żegl. [statek, osoba] to anchor zakotwiczyć się - zakotwiczać się 1. Żegl. [statek, osoba] to anchor 2. przen. zakotwiczyć się gdzieś [osoba] to stay somewhere for good

zakotłować
się pf v refl. [woda] to seethe w tłumie się zakotłowało there was a sudden surge in the crowd

zakołatać
pf (zakołaczę a. zakołacę) vi 1. (zastukać) to knock zakołatać do drzwi to bang a. knock on the door wiatr zakołatał okiennicą the wind rattled the shutter kołatać 2. przen. (o myślach, uczuciach) nadzieja zakołatała jej w sercu her heart thumped with hope pewna myśl zakołatała mi w głowie a thought occurred to me serce jej zakołatało na myśl o. her heart pounded at the thought of.. 3. przen. (poprosić) to appeal, to turn (do kogoś to sb) to request (o coś sth) zakołatał do matki o pomoc he appealed to his mother for help

zakołysać
pf (zakołyszę) vt to rock nagle wiatr zakołysał drzewami suddenly the wind swayed the trees i wtedy łodzią gwałtownie zakołysało and then the boat gave a violent lurch kołysać zakołysać się to rock, to sway zakołysał się w fotelu na biegunach he rocked in his rocking chair kajak zakołysał się na falach the canoe swayed on the waves

zakończenie
sv zakończyć n ending, conclusion zakończenie dyskusji/rozdziału/wizyty the conclusion of the argument/chapter/visit niespodziewane zakończenie a twist in the tail zakończenie programu a close-down GB nie pamiętam zakończenia tego filmu I don't remember the ending of the film szczęśliwe zakończenie tej powieści jest nieco sztuczne the happy ending of this novel is a little artificial na zakończenie możemy powiedzieć, że. in conclusion we could say that. zakończenie nerwowe Anat. nerve ending

zakończyć
pf - zak|ańczać impf vt 1. (doprowadzić do końca) to finish [pracę, lekcję, dyskusję] 2. (położyć kres) to end [spory, strajki] 3. (nadać kształt) ostro zakończony pręt a pointed rod zakończyć rękawy mankietem to gather sleeves into cuffs zakończyć się 1. (dobiec końca) [wakacje, targi] to end 2. (przybrać obrót) [wyprawa, spór] to end (up) wyprawa zakończyła się tragicznie the expedition ended (up) tragically 3. (stać się ostatnią częścią) to close koncert zakończył się dwoma bisami the concert closed with two encores zakończyć życie to pass away, to depart this life

zakpić
pf vi 1. (zadrwić) to jibe (z kogoś/czegoś at sb/sth) "nie chcesz spróbować?" zakpił 'don't you want to try?' he jibed 2. (wywieść w pole) zakpić sobie z kogoś to play a trick on sb los okrutnie z niej zakpił fate played a cruel trick on her

zakradać się
impf zakraść się

zakrakać
pf (zakraczę) vt pot. (zakrzyczeć) to shout [sb] down vi [kruk, wrona] to caw krakać

zakrapiać
impf zakropić

zakraplacz
m dropper zakraplacz do oczu an eye dropper

zakraplać
impf zakroplić

zakratować
pf vt to bar [okno, drzwi] zakratowane okno/pomieszczenie a barred window/room

zakrawać
impf vi zakrawać na coś to sound like sth to zakrawa na kiepski żart it sounds like a bad joke to zakrawa na rzecz nieprawdopodobną it sounds impossible to już zakrawa na bezczelność! what a cheek!

zakraść
się pf - zakra|dać się impf (zakradnę się, zakradniesz się, zakradł się, zakradła się, zakradli się - zakradam się) v refl. 1. [osoba, zwierzę] to steal up, to sneak up zakraść się do kuchni/ogrodu to steal a. sneak up to the kitchen/garden zakraść się do kogoś z tyłu to sneak up behind sb 2. przen. [błąd] to creep in do (mojego) serca zakradł się niepokój anxiety crept into my thoughts do tekstu zakradły się pewne nieścisłości a few inaccuracies crept into the text

zakres
m (G zakresu) 1. scope, range zakres badań the scope of research szeroki zakres usług a wide range of services zakres działalności firmy a company's scope of operation poszerzyć zakres (swojej) wiedzy to broaden the scope a. range of one's knowledge wykłady z zakresu filozofii lectures in philosophy mieć wąski/szeroki zakres to be narrow/broad in scope wchodzić w zakres/wykraczać poza zakres czegoś to be a. fall within/outside the scope of sth to wykracza poza zakres moich badań it's beyond my range of study to nie wchodzi w zakres moich obowiązków it's not my responsibility robić coś we własnym zakresie to do sth on one's own przygotowywać posiłki we własnym zakresie to cater for oneself 2. Fiz. range zakres częstotliwości a range of wavelengths, a waveband 3. Log. denotation

zakreślać
impf zakreślić

zakreślić
pf - zakreśl|ać impf vt 1. (zaznaczyć) to circle [błąd, odpowiedź] (markerem) to highlight [fragment] 2. (zatoczyć) zakreślić łuk [piłka, pocisk] to arc zakreślić koło nad czymś [samolot, ptak] to circle above a. over sth 3. (wyznaczyć) to mark [granice]

zakrojony
adv. zakrojony na dużą a. szeroką skalę [program, przedsięwzięcie, operacja] large-scale szeroko zakrojone poszukiwania an extensive search operation

zakropić
pf - zakr|apiać impf pot. vt zakropił sobie he's had too much to drink zakrapiana kolacja a boozy dinner zakropić się - zakrapiać się to get tight pot.

zakroplić
pf - zakr|aplać impf vt zakroplić coś do oka a. czymś oko to apply sth to the eye [płyn, kropelki]

zakrwawiać
impf zakrwawić

zakrwawić
pf - zakrwaw|iać impf vt to get blood on [koszulę, prześcieradło] zakrwawione bandaże blood-stained bandages zakrwawiony nos a bleeding nose zakrwawić się - zakrwawiać się [bandaż] to get stained with blood cały się zakrwawiłem I got blood all over myself

zakrystia
f (GDGpl zakrystii) sacristy, vestry

zakrystian
m sacristan

zakrywać
impf zakryć

zakryć
pf - zakry|wać impf (zakryję - zakrywam) vt (przykryć) to cover (ukryć) to hide (osłonić) to shelter zakryć usta dłonią to cover one's mouth with one's hand zakryć twarz rękami to hide one's face in one's hands zakryć sobie twarz welonem to veil one's face zakryć rękami uszy to cover one's ears spódnica zakrywająca kolana a skirt which covers the knees zakryć garnek pokrywką to put a lid on a pan zakryć otwór głazem to cover the entrance with a stone zakrywać widok to obscure the view zakryć plamę na ścianie obrazem cover a stain on the wall with a picture chmury zakryły słońce clouds covered (up) a. hid the sun dom był zakryty od wiatru the house was well sheltered from the wind zakryć się - zakrywać się 1. [osoba] to cover oneself zakryć się kocem to cover oneself with a blanket 2. [niebo] to be covered

zakrzep
m (G zakrzepu) Med. (blood) clot zakrzepy w naczyniach (blood) clots within blood vessels miał zakrzep w mózgu/płucach he had a blood clot on the brain/lungs

zakrzepnąć
pf (zakrzepł) vi [krew] to clot [galareta] to set [tłuszcz] to solidify [wosk] to harden krzepnąć

zakrzepowy
adv. choroba zakrzepowa thrombosis

zakrzepły
zakrzepnięty adv. [krew] clotted [błoto] caked [galareta] set [tłuszcz, wosk] hardened

zakrztusić
się pf v refl. [osoba, silnik] to choke (czymś on sth) zakrztusić się herbatą/dymem to choke on one's tea/some smoke zakrztusić się ze śmiechu to choke with laughter krztusić się

zakrzyczeć
1. pf - zakrzy|kiwać impf (zakrzyczysz, zakrzyczał, zakrzyczeli - zakrzykuję) vt to shout [sb] down zakrzyczano go he was shouted down 2, zakrzy|knąć pf (zakrzyczysz, zakrzyczał, zakrzyczeli) vi (zawołać) to cry, to shout (wrzasnąć) to scream "brawo!" - zakrzyknął 'well done!' he cried a. shouted zakrzyczeć z przerażenia to scream in terror

zakrzykiwać
impf zakrzyczeć1

zakrzyknąć
2. zob. zakrzyczeć

zakrzywiać
impf zakrzywić

zakrzywić
pf - zakrzyw|iać impf vt to bend [gwóźdź, drut] zakrzywiony nos a crooked nose zakrzywione szpony hooked claws zakrzywiony dziób a curved beak zakrzywiona szabla a curved sword zakrzywić się - zakrzywiać się [gwóźdź] to bend

zakrzątnąć
się pf (zakrzątnęła się, zakrzątnęli się) v refl. zakrzątnąć się koło kolacji to set about preparing dinner zakrzątnąć się wokół jakieś sprawy to see to a problem zakrzątnąć się koło kogoś to start to make advances to sb

zakrój
m sgt (G zakroju) książk. (zakres) scope zakrój czasowy powieści the time span of a novel

zakręcać
impf zakręcić

zakręcić
pf - zakrę|cać impf vt 1. (zamknąć dopływ) to turn [sth] off [kran, gaz, wodę] śruba była mocno zakręcona the screw was firmly tightened 2. (założyć nakrętkę) to screw [sth] on [zakrętkę] zakręcić słoik to screw the lid on a jar słoik był mocno zakręcony the lid was firmly on 3. Kosmet. to curl [włosy] zakręcić włosy na wałkach to put one's hair in curlers 4. (zawinąć) to wrap [linę] zakręcić sznurek wokół czegoś to wrap a rope around sth vi 1. (obrócić) zakręcić korbą to wind a crank zakręcić gałką to twist a knob zakręcić partnerką w tańcu to spin one's partner around kręcić 2. (zmienić kierunek) [osoba, pojazd, droga] to turn zakręcić w prawo/lewo to turn right/left zakręcić w boczną drogę to turn into a side road samochód zakręcił gwałtownie the car swerved abruptly rzeka zakręca na północ/południe the river turns north/south droga zakręcała łagodnym łukiem w prawo the road curved gently to the right 3. pot. (zatelefonować) zakręcić do kogoś to call sb up kręcić zakręcić się 1. (obrócić się) [tancerz] to spin zakręcił się na pięcie i wyszedł he turned on his heel and left łzy zakręciły jej się w oczach tears came to her eyes zakręciło mu się w głowie he felt dizzy kręcić się 2. pot. (zakrzątnąć się) zakręcić się wokół czegoś to see to sth zakręcił się koło jakiejś młodej wdówki he found himself a young widow

zakręcony
pp zakręcić adv. 1. [ogon] curly [rogi] (skręcony) twisted (wygięty) curved [schody] curved 2. pot. (szalony) [muzyka, film] zappy pot.

zakręt
m 1. (zakrzywienie) bend zakręt drogi/schodów a bend of the road/stairs ostry zakręt a sharp bend tuż za zakrętem just round the corner ściąć zakręt Aut. to straighten a bend hamować na zakręcie to brake on the bend wyjechać zza zakrętu to come around the bend zniknąć za zakrętem to disappear around the bend pokonać zakręt to negotiate a. take a bend znajdować się na zakręcie przen. to be at the crossroads przen. 2. (skręt) turn wykonać zakręt w prawo/lewo to make a right/left turn

zakrętas
m pot. swirl (w piśmie) flourish podpisać się z zakrętasem to sign sth with a flourish

zakrętka
f (screw) cap, (screw) top zakręcić/odkręcić zakrętkę to screw on/unscrew a cap a. top

zaksięgować
pf vt Księg. to enter, to post [wydatki, wpływy] księgować

zaktualizować
pf vt książk. to bring [sth] up to date, to update [dokumenty] to revise, to bring [sth] up to date [przepisy, podręczniki] to update [kurs walut] aktualizować zaktualizować się książk. 1. [projekt, plan] to be updated, to be revised [zagadnienie, problem] to become topical aktualizować się 2. Filoz. to actualize aktualizować się

zaktywizować
pf vt książk. (ożywić) to stimulate [osobę] aktywizować zaktywizować się [osoba, środowisko] to become active aktywizować się

zakukać
pf vi [kukułka] to call kukać

zakulisowo
adv. [działać, rozmawiać] behind the scenes

zakulisowy
adv. 1. Teatr. [pomieszczenie, maszyneria] backstage 2. (tajny) [machinacje, negocjacje, intrygi] behind-the-scenes

zakumkać
pf vi [żaba] to croak kumkać

zakumulować
pf książk. vt to accumulate [kapitał] to accumulate, to store (up) [energię] akumulować zakumulować się [substancja, energia] to accumulate, to be stored (up)

zakup
m (G zakupu) książk. (zakupienie) purchase pieniądze na zakup czegoś money for the purchase of sth dokonać zakupu czegoś to make a purchase of sth nosić się z zamiarem zakupu czegoś to intend to purchase sth udany/nieudany zakup a good/bad buy jej najnowszy zakup her latest buy zakupy plt shopping torba na zakupy a shopping bag koszyk pełen zakupów a basket full of shopping pójść na zakupy to go shopping robić zakupy to do the shopping

zakupić
pf - zakup|ywać impf vt książk. to purchase [sprzęt, prawo, towar]

zakupywać
impf zakupić

zakurzony
pp zakurzyć adv. 1. [meble, książki] dusty 2. [dzieło, piosenka] old-time

zakurzyć
pf vt pot. to smoke [fajkę, papierosa] zakurzyć się [książki, meble] to get covered in dust aż się zakurzyło the dust rose in clouds

zakusy
plt (G zakusów) pejor. designs pl mieć zakusy na coś to have designs on sth udaremnić czyjeś zakusy to thwart sb's designs

zakutać
pf pot. vt to wrap [sb/sth] up (w coś in sth) dzieci zakutane w grube koce children wrapped in thick blankets zakutać się [osoba] to wrap oneself up (w coś in sth)

zakuty
pp zakuć adv. pot. [fanatyk] dim-witted pot. zakuta pała a bonehead pot.

zakuwać
1. impf zakuć 2. impf vi pot. to swot pot.

zakuć
pf - zaku|wać1 impf vt to beat [sth] out [nit] zakuć kogoś w kajdanki to handcuff sb zakuć kogoś w łańcuchy to put sb in chains, to chain sb up zakuć kogoś w dyby to put sb in the pillory, to pillory sb rycerz zakuty w zbroję a knight in armour

zakwakać
pf (zakwacze) vi [kaczka] to quack kwakać

zakwalifikować
pf vt zakwalifikować coś jako coś to categorize sth as sth zakwalifikować kogoś do grupy dla zaawansowanych (przyjąć) to admit sb to an advanced group (skierować) to direct sb to an advanced group zakwalifikować chorego do operacji Med. to qualify a patient for surgery kwalifikować zakwalifikować się Sport to qualify (do czegoś for sth) zakwalifikować się do finałów/półfinałów to qualify for the finals/semis kwalifikować się

zakwas
m (G zakwasu) Kulin. leavening zakwasy plt muscle sores pl

zakwasić
pf - zakwa|szać impf vt 1. (nadać kwaśny smak) to sour zakwasić coś sokiem z cytryny to sour sth with lemon juice 2. (ukisić) to pickle [kapustę, ogórki] kwasić 3. (nasycić kwaśnymi związkami) to acidify [glebę, wodę] zakwasić się - zakwaszać się 1. [kapusta] to sour kwasić się 2. [gleba, woda] to acidify

zakwaszać
impf zakwasić

zakwaszenie
sv zakwasić n sgt acidity duże zakwaszenie gleby high acidity of the soil

zakwaterowanie
sv zakwaterować n sgt książk. accommodation biuro zakwaterowania an accommodation bureau zakwaterowanie z pełnym wyżywieniem full board zakwaterowanie ze śniadaniem bed and breakfast

zakwaterować
pf - zakwater|owywać impf vt to lodge [osobę] to accommodate [uchodźców, turystów] to quarter, to billet [żołnierzy] zakwaterowano nas w starej szkole we were lodged in an old school zakwaterować się - zakwaterowywać się [sztab, wojsko] to be quartered zakwaterować się u kogoś to take lodgings with sb zakwaterować się w hotelu (zamieszkać) to stay in a hotel (zameldować się) to check in at a hotel

zakwaterowywać
impf zakwaterować

zakwefiony
adv. [kobieta] yashmaked

zakwestionować
pf vt książk. 1. (podać w wątpliwość) to question, to dispute [metodę, zeznania] zakwestionować decyzję sędziego to dispute the referee's decision zakwestionować czyjeś prawo do czegoś to question sb's right to sth zakwestionować autentyczność czegoś to question the authenticity of sth kwestionować 2. (zatrzymać) [policja] to seize [towary]

zakwiczeć
pf (zakwiczysz, zakwiczał, zakwiczeli) vi [świnia, osoba] to squeal zakwiczeć z bólu/z przerażenia to squeal in pain/terror zakwiczeć z uciechy żart. to squeal with delight a. joy

zakwitnąć
pf - zakwit|ać impf (zakwitł a. zakwitnął - zakwita) vi 1. [kwiat] to bloom [drzewo] to blossom, to come into flower kwitnąć 2. [woda, jezioro, staw] to turn green with algae kwitnąć 3. (rozwinąć się) [handel] to blossom 4. przen. (pojawić się) [rumieniec] to blossom na jej twarzy zakwitł uśmiech a smile blossomed on her face

zakwitły
adv. 1. [kwiat, drzewa] blossoming 2. [woda, jezioro, staw] green with algae

zakąsić
pf - zaką|szać impf vt pot. to snack pot. (czymś on sth) to have a. eat a snack wypił kieliszek i zakąsił kiełbasą he had a glass of vodka and a snack of sausage, he had a glass of vodka and nibbled some sausage

zakąska
f (przed głównym daniem) starter, appetizer, hors d'oeuvre (do alkoholu) snack, appetizer na zakąskę był śledzik there was herring as an appetizer

zakąszać
impf zakąsić

zakątek
m nook malowniczy zakątek a beauty spot rajski zakątek a Shangri-la cichy zakątek w Bieszczadach a quiet corner in the Bieszczady mountains

zakład
m (G zakładu) 1. (przedsiębiorstwo) factory, plant zakłady wełniarskie/bawełniane a woollen/cotton mill zakład przemysłowy an industrial plant towar z renomowanego zakładu produkcyjnego goods from a renowned production plant pracował w pobliskim zakładzie he worked in the nearby factory 2. (przedsiębiorstwo usługowe) work(shop), works zakład użyteczności publicznej a utility company zakład kuśnierski the furrier's zakład fryzjerski the hairdresser's zakład pogrzebowy an undertaker, a funeral parlour zakład szewski a shoe repair shop zakład energetyczny the electricity board zakład użyteczności publicznej a public utility company zakład ubezpieczeń an insurance company 3. (instytucja ograniczająca wolność) zakład poprawczy a correction centre, a young offenders' institution zakład penitencjarny a penitentiary umieścili ją w zakładzie she was institutionalized 4. (w wyższych uczelniach) unit zakład badawczy a research unit zakład doświadczalny an experimental unit 5. (umowa o ustaloną nagrodę) bet wager książk. zakład o tysiąc złotych a one thousand zloty bet pójść o zakład, że. to make a. lay a bet that. przyjmować zakłady to take bets trzymam zakład, że nie przyjdą I bet a. my bet is they don't come idę o zakład, że stchórzysz! I bet you'll turn chicken! punkt przyjmowania zakładów a betting shop zakłady piłkarskie football pools pospiesznie wysłał zakłady he quickly sent off the lottery/pools coupons 6. (podwinięty brzeg, obręb) hem 7. (teren polowania) Myślis. shoot GB zakład karny prison zakład Pascala Pascal's Wager zakład pracy work place zakład pracy chronionej sheltered workshop zakład w ciemno ante-post bet zakład zbiorowego żywienia catering establishment przeciąć zakład to seal a bet

zakładać
impf założyć

zakładka
f 1. (założona część materiału) tuck, fold 2. (podwinięty dolny brzeg) hem, turn in, turn up 3. (do książki) (book)mark nitowanie/spawanie na zakładkę lap riveting/welding

zakładnik
m, zakładniczka f hostage wziąć/trzymać kogoś jako zakładnika to take/hold sb hostage

zakładowy
adv. 1. (należący do przedsiębiorstwa) [teren, hala, budynek] factory attr. [fundusz, przychodnia, lekarz] company attr. rada zakładowa the works committee 2. (odbywający się w przedsiębiorstwie) company attr. poszli na bal zakładowy they went to the company/factory ball

zakładzik
m dem. (G zakładziku) 1. pieszcz. (mały zakład produkcyjny, usługowy) workshop 2. (umowa o nagrodę) bet wager książk. ciekawe, kto wygra nasz mały zakładzik I wonder who'll win our little wager

zakłamanie
sv zakłamać n sgt hypocrisy żyć w zakłamaniu to live a lie

zakłamany
pp zakłamać adv. [osoba, świat, krąg] hypocritical [historyk, umysł] mendacious

zakłamać
pf - zakłam|ywać impf (zakłamię - zakłamuję) vt to distort, to falsify [fakty, twierdzenia, idee] zakłamać historię to adulterate a. distort history zakłamać się - zakłamywać się to be entangled in one's own lies

zakłamywać
impf zakłamać

zakłopotanie
n sgt embarrassment, perplexity, confusion wprawić kogoś w zakłopotanie to embarrass sb odczuwać wobec kogoś zakłopotanie to feel akward in sb's presence popaść w zakłopotanie to become embarrassed a. perplexed uśmiechnął się z zakłopotaniem he smiled an embarrassed smile, he smiled sheepishly

zakłopotany
adv. [mina, twarz] embarrassed wyglądać na zakłopotanego to look sheepish był tą całą sytuacją mocno zakłopotany he was very embarrassed by a. about the whole situation stała zakłopotana, nie wiedząc, co powiedzieć she stood there sheepishly not sure a. knowing what to say

zakłopotać
pf (zakłopoczę a. zakłopocę) vt książk. to confuse, to embarrass zakłopotało go jej milczenie her silence disconcerted him stanął zakłopotany he stopped in confusion zakłopotać się to become disconcerted

zakłuwać
impf zakłuć1

zakłuć
1. pf - zakłu|wać impf (zakłuję - zakłuwam) vt (zabić ostrym narzędziem) to stab [sb] to death zakłuć kogoś bagnetem to stab sb to death with a bayonet, to run a bayonet through sb zakłuć się to cut oneself, to prick oneself zakłuć się szpilką to prick oneself with a pin 2. pf vt przen. (zaboleć) zakłuła go zazdrość he felt a pang a. the pangs of jealousy serce zakłuło ją z żalu she felt a pang of regret in her heart zakłuło go w piersiach he felt a stabbing pain in the chest

zakłócać
impf zakłócić

zakłócenie
sv zakłócić n 1. (dezorganizacja) disruption zakłócenie porządku publicznego a public order offence, a breach of the peace strajk nie spowodował zakłóceń w dostawach towarów the strike didn't cause disruption in a. to the delivery of goods 2. Radio (niepożądany sygnał) interference

zakłócić
pf - zakłó|cać impf vt to disrupt [komunikację, proces, lekcję] to shatter [szczęście, spokój] to disturb [sen, spokój, pracę] to impede [rozwój]

zalakować
pf vt to seal (with sealing wax) [kopertę, list, butelkę] lakować

zalany
pp zalać adv. pot. (pijany) sloshed pot. pissed (up) GB posp.

zalatany
adv. pot. [osoba] busy być wiecznie zalatanym to be always on the go

zalatywać
impf zalecieć

zalać
pf - zal|ewać impf (zaleję - zalewam) vt 1. (oblać) [osoba] zalać coś czymś to pour sth over sth zalać owoce syropem/ogórki słoną wodą to pour syrup over the fruit/brine over the cucumbers zalać ranę jodyną to pour iodine over a wound zalać ogień to pour water over the flames 2. (zatopić) [woda, rzeka] to flood [miasto, podłogę] zalać łazienkę [osoba] to flood the bathroom zalało nam piwnicę our basement flooded powódź zalała całe miasto the entire city was flooded miastu grozi zalanie the town is threatened by flooding zalane tereny the flooded areas fale zalewały pokład waves were sweeping over the deck pot zalewał mu oczy sweat was pouring into his eyes jej zalane łzami oczy her tear-filled eyes 3. (zamoczyć) zalać coś czymś to spill sth over a. on sth zalać sobie spodnie czerwonym winem to spill red wine over one's trousers 4. przen. (wystąpić na dużą skalę) [osoba, problemy] to flood zalewać kogoś potokiem informacji to flood sb with information miasto zalewa fala przestępczości a crime wave sweeps through the city tanie towary zalewają rynek cheap goods are flooding the market tłumy zalały plac the crowd spilled onto the square 5. przen. (opanować) [uczucie] to flood zalała ją fala wspomnień memories flooded her mind żal zalał mu serce a feeling of sadness flooded (through) him 6. przen. (oświetlić, zabarwić) to flood słoneczny blask zalał pokój sunshine flooded (into) the room ogród zalany światłem księżyca a moonlit garden rumieniec zalał mu twarz a blush flooded over his face 7. Techn. (wypełnić) to fill [otwór, dziurę] (czymś with sth) zalać otwory betonem to fill the holes with concrete 8. Aut. to flood [silnik, gaźnik] 9 Techn. to prime [pompę] zalać się - zalewać się 1. (oblać się) zalać się herbatą/kawą to spill tea/coffee over a. on oneself 2. pot. (upić się) to get sloshed pot. zalać się w pestkę a. w sztok a. w trupa to get completely sloshed 3. (zacząć płakać, krwawić) zalać się łzami to break down in tears zalał się krwią he had blood all over him zalać pałę a. pałkę posp. to get pissed (up) GB posp.

zalec
pf - zale|gać1 impf (zalegnę, zalegniesz, zaległ, zaległa, zalegli - zalegam) vi 1. (pozostać) to lie zalegać półki sklepowe [towary] to fill the shelves długo zalegać w żołądku [jedzenie] to lie heavy on the stomach czarne chmury zaległy niebo dark clouds covered the sky ciężkie chmury zalegały nad oceanem clouds lay heavy over the ocean nisko zalegająca mgła low-lying fog tłumy zaległy plac the crowds filled the square gruby kurz zalegał meble thick dust lay on the furniture na polach wciąż zalega śnieg snow is still lying on the fields gruzy zalegające ulice debris lying in the streets nad Polską zalega zimny wyż a cold ridge of high pressure is lying over Poland rudy żelaza zalegają na dużych głębokościach iron ores occur at great depths 2. (zapaść) [cisza, mrok] to fall zaległo milczenie silence fell w domu zaległy ciemności the house fell into darkness

zalecać
impf zalecić się impf v refl zalecać się do kogoś to make advances to sb to court sb przest.

zalecenie
sv 1. zalecić 2. zalecieć n (rada) recommendation (rozkaz) order zalecenia, jak dbać o zęby recommendations on how to look after one's teeth ściśle stosować się do zaleceń lekarza to closely follow the doctor's orders a. instructions wydać zalecenie, że. to issue an order that.

zalecieć
pf - zal|atywać impf (zalecisz, zaleciał, zalecieli - zalatuję) vi 1. (dotrzeć) [ptak, samolot, osoba] to reach vt mogą zalecieć aż do Afryki they can fly as far as Africa 2. [dźwięk, zapach] to drift z dworu zaleciał jakiś dziwny dźwięk/zapach a strange noise/smell drifted in from outside 3. pot. (zapachnieć) to smell zalatuje od niego wódką he smells of vodka ale od niego zalatuje! he smells! w pokoju zalatywało stęchlizną the room smelt musty z kuchni zaleciało kapustą a smell of cabbage drifted out of the kitchen to zalatuje skandalem it smacks of scandal 4. pot. (dobiec) zaleciał do domu w pięć minut within five minutes he was at home 5. pot. (odwiedzić) zalecieć do kogoś to drop in on sb pot.

zalecić
pf - zale|cać impf vt 1. (poradzić, wyznaczyć) to recommend (przepisać) to prescribe [dietę, kurację] lekarz zalecił choremu leżenie w łóżku the doctor recommended that the patient should stay in bed zalecił mi, żebym nie wchodził do wody he recommended that I (should) stay out of the water zaleca się, aby wszystkie pojazdy były wyposażone w. it is recommended that all vehicles are equipped with. przy tego rodzaju schorzeniach zaleca się kąpiele cieplne thermal baths are recommended for such conditions podręczniki zalecane w szkole podstawowej course books recommended for primary schools lista zalecanych lektur the recommended reading zalecana dawka dzienna the recommended daily amount 2. (nakazać) to order prezydent zalecił swoim urzędnikom, aby. the president ordered his officials to.

zaleczyć
pf vt to partially cure [osobę, chorobę] to partially heal [ranę]

zaledwie
part. only, just zaledwie dwa lata temu only two years ago miał wtedy zaledwie siedemnaście lat he was only seventeen at the time deszcz zaledwie pokropił it just drizzled for a bit zaledwie rozróżniał ich głosy he could scarcely distinguish their voices conj. as soon as zaledwie skończyła szkołę, zaczęła pracować as soon as she finished school, she started working zaledwie otworzył drzwi, a już zadzwonił telefon as soon as he opened the door, the telephone rang

zalegalizować
pf vt 1. (stwierdzać zgodność z normą) to (officially) approve, to authorize [urządzenie] legalizować 2. (znosić sankcję karną) [ustawa] to legalize, to decriminalize [eutanazję, narkotyk] legalizować

zalegać
1. impf zalec 2. impf vi [osoba] to be behind zalegać z czynszem/opłatami to be behind with rent/payments robota zalega już drugi miesiąc we/they are two months behind with work

zaległość
f (finansowe) arrears pl zaległości podatkowe tax arrears zaległości w czynszu rent arrears mieć zaległości w pracy to be behind in one's work narobić sobie zaległości w szkole to fall behind in school nadrobić zaległości to catch up

zaległy
adv. [rata, opłata] unpaid [zamówienie, praca, korespondencja] outstanding zaległe komorne back rent zaległy podatek back tax

zalepiać
impf zalepić

zalepić
pf - zalep|iać impf vt 1. (zakryć) to cover [ścianę, powierzchnię] zalepić miasto plakatami to cover a town with posters zalepić ranę plastrem to put a plaster on a cut 2. (spoić) to seal [kopertę] zalepić paczkę taśmą klejącą to sellotape a package 3. (wypełnić) to fill [dziurę] zalepić pęknięcia gipsem to plaster the cracks

zalesiać
impf zalesić

zalesienie
sv zalesić n sgt afforestation rate

zalesiony
pp zalesić adv. [wzgórze, teren] forested

zalesić
pf - zale|siać impf vt to convert [sth] into forest, to afforest [teren, zbocze]

zaleta
f (cecha pozytywna) (osoby) virtue (rzeczy) merit, good point cenna/rzadko spotykana zaleta a valuable/rare virtue cenić/odkryć czyjeś zalety to appreciate/recognize sb's good points małe mieszkanie ma też swoje zalety a small flat has its merits, too

zalew
m (G zalewu) 1. Geog. (obszar zalany przez wodę) lake, reservoir sztuczny zalew an artificial lake 2. Geog. (zatoka) bay, lagoon Zalew Wiślany The Vistula Lagoon 3. (zalanie) flooding, inundation wały chroniły pola przed zalewem the dykes protected the fields from flooding 4. przen. (niekontrolowany napływ) deluge, inundation zalew skarg/podań/informacji a deluge of complaints/application/information 5. Roln. (nawadnianie) (controlled) flooding

zalewa
f Kulin. (solna) brine (octowa) marinade ogórki/śliwki w zalewie pickled cucumbers/plums śledzie w zalewie marinated herrings

zalewajka
f Kulin. potato soup with rye flour, cream and garlic

zalewać
impf zalać

zalewowy
adv. 1. (często zalewany) tereny zalewowe floodland 2. Roln. nawadnianie zalewowe flood irrigation 3. [ryby, żegluga] lagoon attr.

zaleźć
pf - za|łazić impf vi pot. (zawlec się) to drag oneself był tak zmęczony, że ledwie zalazł do domu he was so tired that he just about dragged himself home

zależeć
impf (zależysz, zależał, zależeli) vi 1. (być uzależnionym) to depend zależeć od kogoś/czegoś to depend on sb/sth "lubisz chodzić do szkoły?" - "to zależy" 'do you like going to school?' - 'it depends' to zależy od ciebie, czy jedziemy tam, czy nie it's up to you, whether we go there or not 2. (być niesamodzielnym) to depend zależeć od kogoś to depend on sb v imp. zależy mi na tobie/nich I care about you/them nie upieraj się, co ci zależy! pot. don't insist, what do you care? zależy mi na czasie I'm pressed for time przestało mu zależeć na opinii he doesn't care about his reputation any more nie zależy mu na pieniądzach he's not bothered about money

zależnie
adv. (w zależności) depending zależnie od potrzeb in accordance with the needs zależnie od naszych możliwości finansowych within our financial means ustalono ceny towarów zależnie od ich gatunku the prices of the goods were fixed depending on their quality

zależność
f 1. (zjawisk) relation, relationship zależność bezpośrednia/pośrednia a direct/an indirect relation(ship) wzajemna zależność an interrelationship zależność między paleniem a nowotworami płuc the relationship a. connection between smoking and lung cancer w zależności od pogody/wyników testu depending on the weather/results of the test 2. (niesamodzielność) dependence (od kogoś on sb) zależność osobista/polityczna personal/political dependence zależność służbowa subordination zależność przedsiębiorstw od banków the dependence of companies on banks pozostawać w zależności od kogoś to remain dependent on sb wyzwolić się spod zależności to become independent

zależny
adv. 1. (uwarunkowany) dependent znaczenie wyrazu jest zależne od kontekstu the meaning of the word is dependent on its context a. context dependent powodzenie naszej wyprawy jest zależne od wielu okoliczności the success of our expedition is dependent on many different factors 2. (niesamodzielny) dependent był zależny finansowo od rodziny he was financially dependent on his family

zalicytować
pf vt Gry to declare [kolor] to bid zalicytować szlemika w piki to bid a small slam in spades licytować

zaliczać
impf zaliczyć

zaliczenie
sv zaliczyć n środ., Uniw. credit wysłać książkę/płytę za zaliczeniem pocztowym to send a book/CD cash on delivery a. COD

zaliczeniowy
adv. środ., Uniw. [praca, test] final attr.

zaliczka
f (część należności) advance payment, down payment zaliczka na kupno materiałów budowlanych an advance payment for the purchase of building materials wpłacić/otrzymać/zwrócić zaliczkę to make/receive/reimburse a down payment

zaliczkowo
adv. (w formie zaliczki) in advance otrzymać/wpłacić zaliczkowo 15% sumy to receive/pay 15% in advance

zaliczkowy
adv. (stanowiący zaliczkę) [wpłata, wypłata, kwota] advance attr.

zaliczyć
pf - zalicz|ać impf vt 1. (zaklasyfikować) to rate, to count zaliczam go do bliskich przyjaciół I count him among my close friends zaliczam tę powieść do arcydzieł I rate this novel among masterpieces 2. (uznać) to recognize zaliczyć kwotę na poczet spłaty długu to recognize a sum against the repayment of a debt 3. pot. (odbyć) to do zaliczyliśmy Giewont/tę wystawę we did Giewont/the exhibition 4. pot. (odbyć stosunek seksualny) to score with pot. [dziewczynę] 5. środ., Uniw. (zdać) to pass [test, egzamin] zaliczyć zajęcia/semestr z logiki to receive a credit for a class/course in logic zaliczyć pierwszy rok studiów to get credits for the first year of one's studies 6. środ., Sport (wykonać poprawnie ćwiczenie) zaliczył tę wysokość w pierwszej próbie he cleared the height with his first attempt nie zaliczyła żadnej próby she failed with all her attempts zaliczać się (należeć) to rank, to be numbered ten samochód zalicza się do najlepszych modeli this car ranks among the best models mogę się zaliczyć do grona jego przyjaciół I can be numbered among his friends

zalogować
się v refl. Komput. to log on a. in zalogować się na serwerze a. do serwera/do systemu to log onto a. into the server/system logować się

zalotnica
f przest. a coquette

zalotnie
adv. grad. (kokieteryjnie) [spoglądać, uśmiechać się] coquettishly

zalotnik
m przest. suitor

zalotność
f sgt (kokieteria) coquetry, flirtatiousness

zalotny
adv. grad. [dziewczyna] coquettish, flirtatious [spojrzenie, uśmiech] kittenish, flirtatious

zaloty
plt (G zalotów) przest. courtship przyjmować/odrzucić czyjeś zaloty to accept/reject sb's advances

zaludniać
impf zaludnić

zaludnienie
sv zaludnić n sgt (populacja) population gęstość zaludnienia population density

zaludnić
pf - zaludni|ać impf vt (zasiedlić) to people, to populate kolonie zaludniano skazańcami colonies were peopled by convicts osadnicy zaludniali coraz dalsze tereny na zachód pioneers populated more and more distant areas in the west gęsto/słabo zaludniona okolica a densly populated/an underpopulated area zaludnić się - zaludniać się 1. (stać się zamieszkanym przez ludzi) [teren, kraj] to become populated 2. (wypełnić się ludźmi) [ulice, plaża] to come alive with people

zalutować
pf vt (lutując uszczelnić) to solder [rynnę, wiadro]

zaląc się
zob. zalęgnąć się

zalążek
m 1. Bot. ovule 2. przen. germ zalążki miast the early towns zalążek pomysłu the germ of an idea dostrzec w kimś zalążki geniuszu to notice the germs of genius in sb to stanowiło zalążek niepodległego państwa these were the beginnings of an independent country

zalążkowy
adv. 1. Bot. [woreczek] ovular 2. przen. w formie zalążkowej in embryonic form

zalążnia
f (Gpl zalążni) Bot. ovary

zalęgać się
impf zalęgnąć się1

zalęgnąć
się1 pf - zal|ęgać się impf (zalągł się - zalęga się) v refl. [insekty, szkodniki] (rozmnożyć się) to breed (zagnieździć się) to infest mole zalęgły się w szafie the wardrobe became infested with moths się2 pf (zalągł się) v refl. książk., przen. (pojawić się) to enter, to creep szalona myśl zalęgła się w jego umyśle a crazy thought entered his mind lęgnąć się

zalękniony
adv. [osoba, spojrzenie] anxious, apprehensive

zalśnić
pf vi (zabłysnąć) [gwiazda, księżyc] to shine [oczy] to glisten ostrze noża zalśniło w słońcu the blade of the knife glistened in the sun między drzewami zalśniło jezioro a lake sparkled among the trees

zamach
m (G zamachu) 1. (szeroki energiczny ruch ręką) backswing wziąć zamach to take a swing 2. (próba odebrania życia) attempt zamach na prezydenta/przywódcę opozycji an attempt on the life of the president/opposition leader niedoszły zamach a failed assassination attempt zamach bombowy a bomb attack zamach na autonomię uczelni przen. an attempt to limit the autonomy of the university 3. Polit. (próba przejęcia władzy) coup zamach stanu a coup d'etat za jednym zamachem pot. at a. in one go

zamachać
pf vi (ręką, chusteczką) to wave na mój widok pies zamachał ogonem the dog wagged its tail when it saw me

zamachnąć
się pf (zamachnęła się, zamachnęli się) v refl. (wziąć rozmach) to take a swing zamachnął się i uderzył napastnika he swung his arm and hit the attacker

zamachowiec
m assassin zamachowiec samobójca a suicide bomber

zamachowy
adv. 1. Sport [cios, chwyt, rzut] swing attr. 2. Polit. [akcja] assassination attr.

zamaczać
impf zamoczyć

zamajaczyć
pf vt (powiedzieć majacząc) to rave chory zamajaczył coś przez sen the sick man raved something in his sleep majaczyć vi (ukazać się) to loom w gęstej mgle zamajaczyły niewyraźnie sylwetki ludzi some figures loomed out of the thick fog majaczyć

zamakać
impf zamoknąć

zamalować
pf - zamal|owywać impf vt 1. (pokryć farbą) to paint [sth] over a. out, to paint over a. out [napis, rysunek] zamalować słowo/błąd korektorem to Tip-Ex a word/mistake over a. out 2. (pokryć malowidłami) to cover [sth] with paintings [ścianę, kartkę] 3. pot. (mocno uderzyć) to hit [sb] hard zamalować kogoś w gębę to smack sb in the face

zamalowywać
impf zamalować

zamamrotać
pf (zamamroczę a. zamamrocę) vt (powiedzieć niezrozumiale) to mutter, to mumble zamamrotać coś przez sen to mumble something in one's sleep zamamrotać coś pod nosem to mumble under one's breath mamrotać

zamanifestować
pf vt książk. (zademonstrować) [osoba] to manifest [uczucia, przekonania, poglądy] manifestować

zamarkować
pf vt książk. 1. (upozorować) [osoba] to feign zamarkować robotę to feign work markować 2. Sport to feint bokser zamarkował cios the boxer feinted a blow markować

zamartwiać się
impf zamartwić się

zamartwić
się pf - zamartw|iać się impf v refl. (zadręczyć się) to worry (oneself) zamartwiać się chorobą dziecka/utratą pracy to worry oneself sick over the child's illness/loss of the job zamartwiać się z byle powodu to worry about anything and everything zamartwiać się na śmierć to worry oneself sick

zamarynować
pf vt to marinate, to marinade [mięso, grzyby, ogórki] marynować

zamarzać
/za'marzat/ impf zamarznąć

zamarznięty
/'zamar'znenti/, zamarzły adv. 1. (pokryty lodem) [rzeka, kałuża] frozen, iced over zamarznięta szyba (w samochodzie) an icy windscreen 2. (zmarły wskutek mrozu) [osoba, zwierzę] frozen to death

zamarznąć
/za'marznont/ pf - zamar|zać /za'marzat/ impf (zamarzł a. zamarznął - zamarzam) vi 1. (ściąć się) [kałuża, jezioro, woda w studni] to freeze over, to ice over [rury] to freeze ziemia zamarzła the ground is frozen hard 2. (umrzeć wskutek działania mrozu) [osoba] to freeze to death

zamarzyć
pf vi (uczynić przedmiotem marzeń) to dream zamarzyć o sławie/szczęściu/podróżach to dream of fame/happiness/travel zamarzyć się (uroić się) to enter one's head, to become one's dream zamarzył mu się wyjazd do Afryki/domek na wsi it became his dream to go to Africa/have a small house in the country

zamarzły
/za'marzwi/ zamarznięty

zamarły
adv. 1. (zastygły) [osoba, zwierzę] frozen zamarły ze strachu petrified by fear 2. (niezmienny) [mit] petrified 3. (opustoszały) [ulice, miasto, port, kurort] lifeless 4. (urwany) [krzyk] silenced

zamaskowany
pp zamaskować adv. [osoba] masked [kryjówka] camouflaged

zamaskować
pf - zamask|owywać impf vt 1. (zasłonić) (okopy, wejście, drzwi) to camouflage maskować 2. (ukryć) [osoba] to mask, to conceal [uczucie] usiłował uśmiechem zamaskować smutek he was trying to conceal his sadness with a smile maskować zamaskować się - zamaskowywać się 1. (zasłonić się) [wojsko, partyzanci] to camouflage maskować się 2. (ukryć zamiary) [osoba] to disguise one's intentions maskować się

zamaskowywać
impf zamaskować

zamaszystość
f sgt (gestu, kroku) vigour, briskness

zamaszysty
adv. 1. (dziarski) [krok, gest] brisk [ruch] sweeping [pismo] sprawling 2. (energiczny) [osoba] vigorous 3. (obszerny) [płaszcz] loose

zamaszyście
adv. grad. [chodzić, poruszać się] vigorously, briskly [podpisać się] in a bold hand

zamatować
pf vt Gry to checkmate [przeciwnika] matować

zamawiać
impf zamówić

zamazany
pp zamazać adv. 1. (nieostry) [zdjęcie, obraz, tekst] blurred, muzzy 2. pot. [twarz, oczy, dzieciak] tearful

zamazać
pf - zama|zywać impf (zamażę - zamazuję) vt 1. (zakryć) to daub [ściany, szyby] to cover [sth] over [napis] zamazać szpary gipsem to daub the cracks with plaster 2. (pokryć napisami) zamazać mur rysunkami to scribble graffiti all over a wall, to graffiti a wall 3. (uczynić niewyraźnym) to blur także przen. mgła zamazywała kształty drzew the fog blurred the outlines of the trees różnice między poszczególnymi ugrupowaniami są często zamazane the distinctions between various groups are often blurred zamazać się - zamazywać się 1. [napis, obraz] to become blurred 2. (zabrudzić się) to become smeared podłoga zamazała się błotem the floor has become dirtied with mud 3. przen. (stać się niewyraźym) [obraz, dźwięk, kontur, różnice, wspomnienia] to become blurred, to become obliterated

zamazywać
impf zamazać

zambijski
adv. Zambian

zamczysko
n augm. castle ogromne, ponure zamczysko a huge, gloomy castle

zameczek
m dem. 1. (do zamykania) lock zepsuł mi się zameczek w naszyjniku the clasp on my necklace has broken 2. (budowla) (small) castle zameczek myśliwski a hunting lodge

zamek
m 1. (do zamykania) lock zamek szyfrowy a combination lock zamek cyfrowy a digital lock zamek z zapadką sprężynową a spring lock centralny zamek central locking 2. (w broni palnej) lock zamek karabinu the lock of a rifle zamek skałkowy a flintlock 3. (G zamku) (budowla) castle zamek warowny a fortified castle zamek błyskawiczny zip (fastener) GB, zipper US stawiać a. budować zamki na lodzie to build castles in the air

zameldować
pf vt 1. (zawiadomić) to report zameldować o katastrofie samolotu to report the plane crash zwiadowcy zameldowali o ruchach wojsk nieprzyjaciela the scouts reported on enemy movements meldować 2. (potwierdzić fakt zamieszkania) to register zameldować nowego lokatora to register a new tenant meldować 3. (oznajmić przybycie) to announce czy może mnie pani zameldować szefowi? could you announce me to your boss? meldować 4. Gry to show one has a king and a queen in one suit meldować zameldować się 1. (zostać wpisanym do księgi danych osobowych) to register zameldować się na pobyt stały/czasowy to register for permanent/temporary residency zameldowali się w hotelu o piątej they booked a. checked into the hotel at 5 o'clock meldować się 2. (stawić się) to report rano zameldował się u dyrektora he reported to the director in the morning meldować się

zamerdać
pf vi [pies] to wag (czymś sth) pies z radości zamerdał ogonem the dog happily wagged its tail merdać

zamerykanizować
pf vt to Americanize [przemysł filmowy, handel] amerykanizować zamerykanizować się to become Americanized amerykanizować się

zamglenie
n mist U lokalne zamglenia fog patches poranne zamglenia powoli zaczęły ustępować morning mist gradually dissipated a. lifted

zamglić
się pf v refl. 1. (stać się mglistym) to haze over, to mist niebo się zamgliło the sky hazed over jej oczy zamgliły się łzami her eyes misted przen. obraz na ekranie zamglił się i zniknął przen. the image on the screen blurred and disappeared 2. (pokryć się parą wodną) [lustro, okulary] to fog up, to mist up szyba w samochodzie natychmiast się zamgliła the windscreen immediately fogged up

zamglony
adv. 1. (niewyraźny) [fotografia, obraz] blurred, muzzy zamglone wspomnienie przen. a vague memory 2. (nieostry, stonowany) [dźwięk, głos, odgłos] muffled, veiled 3. [wzrok, spojrzenie, oczy] misty, filmy

zamiana
f (wymiana) exchange, swap zamiana za dopłatą a part exchange zamiana ról role reversal zrobić zamianę to do a swap tracić/zyskać na zamianie to lose/gain on the exchange adwokat starał się o zamianę kary aresztu na grzywnę the lawyer tried to have the sentence of imprisonment commuted to a fine

zamiar
m (G zamiaru) intention z zamiarem popełnienia przestępstwa with criminal intent nie mając najmniejszego zamiaru without the least a. slightest intention mieć zamiar coś zrobić to intend to do sth, to be going to do sth odstąpić od zamiaru zrobienia czegoś to change one's mind about doing sth mieć złe zamiary wobec kogoś to have (evil) designs against a. on sb mam względem ciebie życzliwe zamiary, chcę dla ciebie jak najlepiej I mean well, I just want the best for you mamy zamiar zbudować przedszkole it's our intention to build a kindergarten, our intention is to build a kindergarten przyjechał tu z zamiarem odwiedzenia rodziny he came here with the purpose of visiting his family właśnie miał zamiar zadzwonić do niej he was about to give her a ring przepraszam, nie miałem zamiaru pana obrazić I'm sorry, I didn't intend a. mean to offend you nie leżało w moim/jej zamiarze nikogo obrażać I/she had no intention of offending anyone mieć poważne zamiary przest. to have serious intentions mierzyć siły na zamiary = to bite off more than one can chew nosić się z zamiarem zrobienia czegoś to intend to do sth

zamiast
praep. instead of zamiast kawy zamów herbatę instead of coffee take some tea pięć zamiast dziesięciu wydziałów five departments instead of ten pójdziesz na zebranie zamiast mnie? will you go to the meeting in my place? conj. instead of, rather than zamiast pociągiem pojechał samochodem instead of going by train he went by car zagrajmy w karty zamiast oglądać telewizję let's play cards instead of watching television powinieneś mi podziękować zamiast się wściekać you should be thanking me instead of ranting and raving

zamiatacz
m, zamiataczka f (Gpl zamiataczy a. zamiataczów, zamiataczek) street cleaner

zamiatarka
f (maszyna) street sweeper, road sweeper ulicami przejechała zamiatarka, wzniecając tumany kurzu a road sweeper drove along the streets raising clouds of dust

zamiatać
impf zamieść

zamiauczeć
/za'mjawtet/ pf (zamiauczysz, zamiauczał, zamiauczeli) vi 1. [kot] to miaow, to mew miauczeć 2. przen. [osoba] to mew dziecko zamiauczało w wózeczku a baby mewed a. mewled in the pram miauczeć

zamiejscowy
adv. 1. (przybyły z innej miejscowości) [student, uczeń] non-resident [pracownik, robotnik] commuting 2. (o rozmowie telefonicznej) long-distance attr. m out-of-towner f zamiejscowa 1. (mieszkanka innej miejscowości) out-of-towner 2. (rozmowa telefoniczna) pot. long-distance call trunk call GB przest. zamówił na poczcie zamiejscową he placed a trunk call at the post office

zamieniać
impf zamienić

zamienić
pf - zamie|niać impf vt 1. (zrobić wymianę) to exchange (na coś for sth) zamienić samochód na łódź to exchange a car for a boat zamienić karę śmierci na dożywotnie więzienie to commute the death sentence to life imprisonment 2. (przeobrazić) to turn zamienić wodę w parę to turn water into steam nalot zamienił miasto w kupę gruzów the air raid turned the town into a heap of rubble zamienić się - zamieniać się 1. (dokonać między sobą wymiany) to exchange zamienić się z kimś miejscami a. na miejsca to exchange seats with sb zamienić się z kimś na znaczki/książki to exchange stamps/books with sb zamieniłbym się z tobą w każdej chwili I'd swap places with you any day zamieniłbyś się ze mną? would you like to swap with me? 2. (przeobrazić się) to turn znajomość zamieniła się w przyjaźń (mere) acquaintance(ship) turned a. evolved into friendship zamienić z kimś kilka a. parę słów to have a brief word a. quick chat with sb

zamiennie
adv. [używać, stosować] interchangeably

zamiennik
m substitute

zamienność
f sgt convertibility zamienność kary grzywny na karę więzienia the convertibility of pecuniary penalties into prison sentences

zamienny
adv. [część, element, zespół] spare, replacement attr. lokal zamienny temporary accommodation handel zamienny barter trade

zamierać
impf zamrzeć

zamierzać
impf zamierzyć

zamierzać się
impf zamierzyć się

zamierzchły
adv. książk. [przeszłość] distant, remote [czasy] ancient

zamierzenie
sv zamierzyć n aim, plan w zamierzeniu reżysera miała to być komedia the director meant it as a comedy

zamierzony
pp zamierzyć adv. [działanie, zachowanie] deliberate [efekt, cel] intended [ironia, afront] conscious to był zamierzony czyn, a nie przypadek it was a deliberate act, not an accident

zamierzyć
pf - zamierz|ać impf vt to plan zamierzać coś zrobić to be going to do sth zamierzał kupić nowy dom he intended to buy a new house, he was going to buy a new house co teraz zamierzasz? what are your plans now? nie zamierzam iść na emeryturę I have no plans to retire się pf - zamierz|ać się impf v refl. to aim a blow (na kogoś at sb) zamierzyć się kijem na psa to raise a stick to hit a dog

zamieszanie
sv zamieszać n sgt confusion, commotion narobić zamieszania to cause a. create commotion nastąpiło ogólne/chwilowe zamieszanie there followed general/a momentary confusion na giełdzie panuje zamieszanie spowodowane spadkiem cen akcji the Stock Exchange is in a turmoil following a drop in prices

zamieszać
pf vt 1. (poruszyć substancję płynną) to stir [zupę, herbatę] zamieszał sos he gave the sauce a stir mieszać 2. (wciągnąć do współdziałania) to involve, to mix [sb] up, to entangle został w to zamieszany wbrew swej woli he found himself involved a. entangled in it against his will mieszać 3. pot. (zburzyć ustalony porządek) to stir, to cause a stir zamieszać komuś w głowie to befuddle sb swoim artykułem nieźle zamieszał w świecie polityki he has caused quite a stir in politics with that article of his mieszać zamieszać się (dać się wciągnąć) to become involved, to become entangled (w coś in sth) zamieszał się w konflikt między prezesem a dyrektorem he's got entangled in a conflict between the chairman and the manager mieszać się

zamieszczać
impf zamieścić

zamieszkany
adv. [teren, dom] occupied, inhabited

zamieszkać
pf - zamieszk|iwać1 impf vi 1. (zająć lokal) to settle zamieszkać w mieście/na wsi to settle in a city/in the country, to take up one's residence in a city/in the country zamieszkał czasowo u ciotki he stayed temporarily at his aunt's na dwa dni zamieszkała w hotelu she put up in a hotel for two days 2. przen. (pojawić się) szczęście zamieszkało w ich domu happiness prevailed in a. descended upon their home w jej sercu na stałe zamieszkał niepokój unease remained forever present in her heart

zamieszkały
adv. 1. (mieszkający) resident obywatel polski, stale zamieszkały za granicą a citizen of Poland, resident a. permanently domiciled abroad 2. (zamieszkany) inhabited dom nie wyglądał na zamieszkały the house didn't look lived-in rejony zamieszkałe przez rolników regions populated by farmers

zamieszki
plt (G zamieszek) disturbance, riot zamieszki na tle rasowym race riots, racial disturbances stłumić zamieszki to put down a. suppress riots zamieszki uliczne wybuchły we wtorek street riots a. disturbances a. unrest broke out on Tuesday

zamieszkiwać
1. impf zamieszkać 2. impf vt to inhabit to dwell in książk. [teren, terytorium] obszary te zamieszkują plemiona indiańskie Indian tribes inhabit those lands nietoperze zamieszkują wnęki skał bats dwell in rock crevices

zamieć
f snowstorm, blizzard

zamieścić
pf - zamie|szczać impf vt (opublikować) to print, to run zamieścić artykuł w tygodniku to place a. print a. run an article in a weekly zamieścić sprostowanie to run a correction zamieścić ofertę pracy dla kucharza/kelnerki to advertise for a cook/waitress o tych wydarzeniach w prasie zamieszczono tylko krótką wzmiankę the events got just a short mention in the press jego esej został zamieszczony w poprzednim numerze his essay featured in the previous issue

zamieść
pf - zami|atać impf (zamiotę, zamieciesz, zamiótł, zamiotła, zamietli - zamiatam) vt to sweep up a. out [pokój, podłogę, ulicę] idąc, zamiatała długą spódnicą chodnik przen. her long skirt swept the ground

zamigotać
pf (zamigocze a. zamigoce) vi 1. [światło] to glitter, to twinkle płomień zamigotał i zgasł the flame glimmered and went out niebawem zamigocą gwiazdy na niebie the stars will soon be out 2. (stać się na krótko widocznym) to appear briefly, to flash jej postać zamigotała mu przez chwilę w korytarzu i zniknęła he caught a glimpse of her in the corridor but she disappeared oczy zamigotały jej radością her eyes sparkled with joy w jego oczach zamigotał gniew anger flickered in his eyes

zamilczać
impf zamilczeć

zamilczeć
pf - zamilcz|ać impf (zamilczysz, zamilczał, zamilczeli - zamilczam) vt książk. (nie powiedzieć, zataić) to keep [sth] secret zamilczać prawdę to hold back from telling the truth zamilczeć o czymś podczas przesłuchania to keep sth secret during interrogation vi (przestać mówić) to hold one's tongue zamilcz wreszcie! be quiet at last!

zamilknąć
pf (zamilkł a. zamilknął) vi 1. (przestać mówić) to break off, to go quiet zamilkł na chwilę, aby nabrać oddechu he broke off for a moment to draw breath czy mogę prosić o zamilknięcie na chwilę? can I ask you to be quiet for a moment? 2. przen. (przestać tworzyć) [poeta, twórca] to be heard of no more ten utalentowany pisarz zamilkł niespodziewanie this talented writer suddenly disappeared from the scene 3. [radio] to stop broadcasting, to break off

zamilkły
adv. nagle zamilkły tłum zamarł w oczekiwaniu a sudden hush fell over the crowd which froze with anticipation

zaminować
pf vt Wojsk. to mine [most, port] minować

zamiłowanie
n sgt avocation, love (do czegoś for sth) rozbudzić w kimś zamiłowanie do czegoś to imbue in sb a passion for sth z zamiłowania by avocation z zawodu jest nauczycielem, z zamiłowania ornitologiem he's a teacher by profession, but an ornithologist by avocation słynął z zamiłowania do filozofii Platona he was famous for his penchant for Plato's philosophy

zamiłowany
adv. [kolekcjoner, ogrodnik, wędkarz] keen

zamknięcie
sv zamknąć n 1. (do zamykania) lock, hasp 2. (pomieszczenie zamknięte) confinement nie możesz psa trzymać cały dzień w zamknięciu you can't keep the dog locked up all day

zamknięty
pp zamknąć adv. 1. (osłonięty ze wszystkich stron) [dziedziniec, plac, teren] closed off (murem) walled-in (płotem) fenced-in 2. (niedostępny bez zaproszeń) [impreza, konkurs] closed 3. (nieufny, skryty) self-contained, introverted mój brat jest człowiekiem zamkniętym w sobie my brother is self-contained a. an introvert

zamknąć
pf - zam|ykać impf vt 1. (zakryć wejście) to close, to shut [drzwi, pojemnik, książkę, usta, oczy] (na klucz) to lock [drzwi, bramę, kredens] zamknąć bramę na kłódkę to padlock the gate zamknąć furtkę na zasuwę to bolt the gate 2. (przerwać działalność) to close zamknąć sklep na noc to close up the shop for the night zamknął sklep, bo zbankrutował he closed down his shop because he went bankrupt z powodu sztormu zamknięto żeglugę w zatoce sailing has been suspended in the bay because of the storm nasza restauracja została zamknięta na czas remontu our restaurant was closed for redecoration 3. (umieścić w pomieszczeniu) to shut [dziecko, psa] ptak zamknięty w klatce a caged bird 4. pot. (skazać na karę więzienia) to lock [sb] up, to lock up 5. (zablokować) to close [granicę, port, lotnisko] 6. (wyłączyć) to turn off, to switch off [radio, telewizor] 7. (przerwać dopływ) to cut off, to shut off [gaz, wodę, prąd] 8. (zakończyć) to close, to conclude [obrady, dyskusję, rozdział] zamknąć się - zamykać się 1. (zostać zamkniętym) [drzwi, okna] to close, to shut zamknąć się z trzaskiem to bang shut 2. (ukryć się) to shut oneself (away) 3. (wyrazić się) to be encapsulated w tych słowach zamknęła się jej miłość do matki her love for her mother was summed up in those words 4. (złożyć się, zwinąć się) [parasol, scyzoryk] to close, to fold up 5. (przerwać działalność) [sklep, instytucja] (na noc, na tydzień) to close (na dobre) to close down 6. (dojść do końca) to end, to come to an end okres panowania dynastii Jagiellonów zamknął się śmiercią Zygmunta Augusta the Jagiellon dynasty came to an end a. to a close with the death of Sigismund Augustus bilans roczny zamknął się stratą the annual balance has ended with a loss 7. (nie chcieć słuchać) to close (na coś to sth) [krytykę, racje] zamknąć się na wszelkie argumenty to refuse to accept any arguments zamknąć się pot. to shut up zamknąć obwód elektryczny Fiz. to make a. close a circuit zamknąć rachunek Ekon. to close an account zamknąć rok Ekon. to end the year zamknąć się przed ludźmi a. przed światem to shut oneself away zamknąć się w czterech ścianach to coop oneself up, to shut oneself away zamknąć się w sobie to become withdrawn zamknij mordę a. gębę a. pysk posp. shut up pot., shut your mouth a. face a. gob pot. usta się mu/jej nie zamykają he/she is a chatterbox

zamkowy
adv. 1. [dziedziniec, brama, mury, komnaty] castle attr. 2. Wojsk. breech attr. komora zamkowa breech casing, breech recess

zamlaskać
pf (zamlaskam a. zamlaszczę) vi 1. (podczas jedzenia) to smack one's lips zamlaskać językiem to click one's tongue mlaskać 2. [woda, błoto] to squelch błoto zamlaskało pod ich ciężarem the mud squelched under their weight mlaskać

zamocować
pf - zamoc|owywać impf vt to fasten, to secure [hak, kołek] zamocować silnik to mount an engine

zamocowywać
impf zamocować

zamoczyć
pf vt 1. (niechcący) to wet, to get [sth] wet zamoczyć sobie ubranie to get one's clothes wet 2. (celowo) to soak [pranie, bieliznę] zamoczyć się to get wet zamoczyć się do kostek/do kolan/do pasa to get wet up to one's ankles/knees/waist

zamoknąć
pf - zam|akać impf (zamoknął a. zamókł - zamakam) vi to become soaked siano zamokło na polu the hay in the field got soaked

zamokły
zamoknięty adv. [ubranie, buty] soaked [droga, ścieżka, ziemia] rain-soaked [silnik, bateria] damp

zamontować
pf - zamont|owywać impf vt to mount [silnik, gaźnik] zamontować spłuczkę to install a toilet cistern

zamontowywać
impf zamontować

zamordowany
pp zamordować m murder victim, the murdered man/boy rodzina zamordowanego czekała w kostnicy the family of the murdered man was waiting in the mortuary ciała zamordowanych znaleziono w piwnicy the bodies of the murdered people a. murder victims were found in the cellar zamordowana f murdered woman/girl, murder victim zamordowana była znaną aktorką the murder victim a. murdered woman was a well-known actress

zamordować
pf vt 1. (zabić) to murder zamordować kogoś z zimną krwią to murder sb in cold blood za zamordowanie pięciu osób otrzymał wyrok dożywotniego więzienia he was given a life sentence for the murder of five people mordować 2. przen. (zepsuć) to murder pot. zamordować silnik to murder the engine mordować zamordować się to wear oneself out odpocznij trochę! zamordujesz się, jeśli będziesz tak dużo pracował take a break ! you'll kill yourself if you work so hard

zamordysta
m pot. despot, martinet

zamordyzm
m sgt (G zamordyzmu) pot. despotism

zamorski
adv. książk. [kraj, podróż, kolonie] overseas, oversea GB

zamortyzować
pf vt 1. Ekon. nowe wyposażenie jeszcze długo nie będzie zamortyzowane it will be a long time before the new equipment pays for itself zamortyzowanie tej inwestycji potrwa kilka lat the cost of this development will be refunded in a few years amortyzować 2. (osłabić) to absorb [wstrząsy, uderzenie] amortyzować zamortyzować się Ekon. to pay for itself komputer zamortyzował mi się w ciągu roku my computer paid for itself within one year amortyzować się

zamorzyć
pf vt książk. zamorzyć kogoś głodem to starve sb to death morzyć zamorzyć się (zagłodzić) zamorzyć się głodem to starve oneself to death morzyć się

zamotany
pp zamotać adv. entangled mucha zamotana w pajęczynę a fly entangled in a web kot zamotany we włóczkę a cat entangled in the yarn

zamotać
pf vt 1. (owinąć) to wrap zamotać szyję szalem a. w szal to wrap a shawl a. scarf (a)round one's neck zamotał dziecko w koc, aby nie zmarzło he's wrapped the baby in a blanket so that it didn't get cold ktoś zamotał sznurek na klamce someone's wound the string around the doorknob motać 2. (poplątać) to tangle wiatr zamotał jej długie włosy the wind tangled her long hair 3. (utrudnić zrozumienie) to complicate sprawa jest tak zamotana, że już nikt chyba nie wie, o co chodzi the matter has become so complicated that no one probably knows now what it is all about zamotać się 1. (zostać unieruchomionym) to become entangled, to get tangled up koń zamotał się w uprzęży the horse got tangled up in the harness wieloryb zamotał się w sieciach rybackich the whale became entangled in the fishing net 2. (zaplątać się) to tangle up sznurek się tak zamotał, że nie da się go rozplątać the string has got tangled up so that it can't be disentangled 3. (zaangażować się) przen. to get mixed up (w coś in sth) motać się 4. (mówić nieskładnie) to get confused, to get in a muddle na egzaminie tak się zamotał, że w pewnym momencie nie wiedział, co ma powiedzieć he got into such a muddle in the oral exam that at one point he didn't know what to say

zamożnie
adv. grad. [wyglądać] rich adv., wealthy adv. [żyć] affluently [ubierać się] expensively żyli coraz zamożniej their standard of living was constantly improving

zamożność
f sgt wealth, affluence

zamożny
adv. grad. [rodzina, wuj] wealthy [społeczeństwo] affluent [kupiec, lekarz, rodzina] well-off, well-to-do, prosperous jest najzamożniejsza z nas wszystkich she's the best off of all of us jest dość zamożny he's comfortably well-off moi sąsiedzi są zamożniejsi od większości osób my neighbours are better off than most people zamożni plt tylko zamożnych stać na ten samochód only the rich can afford that car

zamraczać
impf zamroczyć

zamrażalnik
m freezer compartment

zamrażarka
f freezer, deep-freeze

zamrażać
impf zamrozić

zamroczenie
sv zamroczyć n (po nadużyciu alkoholu, narkotyków) insensibility U, intoxication mężczyzna w stanie ciężkiego zamroczenia alkoholem trafił do izby wytrzeźwień a man, heavily intoxicated with alcohol was brought to the detoxification centre musiałem się tego wieczora znajdować w ciężkim zamroczeniu, bo nic nie pamiętam I must have been completely dazed that evening because I can't remember anything był jak w zamroczeniu, nie wiedział, co się wokół dzieje it was as if he was in a daze because he didn't know what was going on around him

zamroczyć
pf - zamr|aczać impf vt 1. (spowodować częściową utratę przytomności) uderzenie w głowę zamroczyło go the blow on his head knocked him out 2. (wprowadzić w stan oszołomienia) to (be)fuddle to intoxicate (czymś with sth) [alhoholem, narkotykami] zażywa leki uspokajające i dlatego chodzi zamroczony he takes tranquillizers, that's why he is so woozy pot. zamroczyć się - zamraczać się to become intoxicated

zamrozić
pf - zamr|ażać impf vt 1. (ochłodzić) to freeze [mięso, owoce, ryby] 2. Ekon. to freeze, to block [rezerwy, kapitał, fundusze] zamrozić się - zamrażać się to freeze szampan już się zamroził champagne has already been chilled mięso zamroziło się na kość meat froze to the bone

zamruczeć
pf (zamruczysz, zamruczał, zamruczeli) vi 1. [zwierzę] to purr mruczeć 2. (powiedzieć niewyraźnie) to mutter zamruczeć coś pod nosem to mutter sth under one's breath mruczeć 3. (zanucić) to hum zamruczeć cicho piosenkę to hum a tune quietly mruczeć

zamrugać
pf vi 1. (kilkakrotnie zamknąć i otworzyć powieki) to blink zamrugała powiekami her eyelids fluttered zamrugał by powstrzymać łzy he blinked away the tears zamrugał pod wpływem silnego światła he blinked at the strong light mrugać 2. (zaświecić przerywanym światłem) na niebie zamrugały gwiazdy stars shimmered in the sky mrugać 3. (kilkakrotnie zapalić i zgasić światło) to flash (czymś sth) [latarką, reflektorami] jadący z przeciwka samochód zamrugał światłami the car driving ahead flashed its headlights mrugać

zamrzeć
pf - zam|ierać impf (zamarł, zamarli - zamieram) vi 1. [organizm, tkanka] to die out kwiaty/rośliny zamierają flowers/plants die out 2. przen. (nieruchomieć) [osoba, twarz] to freeze zamierać z przerażenia to freeze with horror ruch uliczny stopniowo zamierał traffic was gradually decreasing na widok włamywacza zamarła w bezruchu the sight of the robber froze her to the spot dech a. oddech zamiera (w piersi) sb's breathing's getting weaker dźwięk/głos/śmiech zamiera the sound/voice/laughter is tailing off a. dying out głos zamarł mu/jej w gardle words stuck in his/her throat serce w nim/niej zamarło his/her heart sank słowa zamarły jej/mu na ustach the words died on his/her lips

zamsz
m (G zamszu) suede

zamszak
m pot. suede shoe

zamszowy
adv. [buty, kurtka, pasek] suede attr.

zamtuz
m (G zamtuza a. zamtuzu) przest. bawdy house daw.

zamulać
impf zamulić

zamulić
pf - zamul|ać impf vt to silt, to fill [sth] with slime [staw, kanał] zamulić się - zamulać się to silt [ulica, droga] to become muddy ujście rzeki zamuliło się the river mouth has silted up

zamurować
pf - zamur|owywać impf vt to brick in a. up [wnękę, otwór] to wall in [grobowiec, drzwi] zamurowało go/ją he/she was momentarily speechless a. dumbfounded zamurowało mu/jej gębę posp. he/she was gobsmacked GB pot.

zamurowywać
impf zamurować

zamydlać
impf zamydlić

zamydlić
pf - zamydl|ać impf vt to soap [koszule, chusteczki] dla zamydlenia jej oczu obiecali, że zapłacą na raty to pull the wool over her eyes they promised to pay in instalments

zamykać
impf zamknąć

zamysł
m (G zamysłu) książk. idea, conception w zamyśle miała to być komedia it was conceived as a comedy

zamyślać
impf zamyślić

zamyślenie
sv zamyślić n sgt reflection, pensive mood trwać w zamyśleniu to be lost in thought a. reflection popaść w zamyślenie to slip into a pensive a. reflective mood otrząsnąć się z zamyślenia to be startled out of one's reverie

zamyślić
pf - zamyśl|ać impf vt książk. to plan zamyślać osiąść na wsi to toy with the idea of settling in the country zamyślić się - zamyślać się to fall into a pensive mood, to ponder (nad czymś on a. over sth) zamyślił się głęboko nad przyszłością he pondered on a. over the future

zamyślony
adv. 1. (pogrążony w myślach) lost in thought był tak zamyślony, że nie słyszał pukania he was so lost in thought that he didn't hear the knocking on the door rycina przedstawia zamyślonego poetę the print depicts a poet lost in thought 2. (wyrażający zadumę) [oczy, spojrzenie, mina] thoughtful, pensive zamyślonym wzrokiem spoglądał gdzieś w dal he looked pensively into the distance

zamówienie
sv zamówić n 1. (polecenie dostarczenia) order pilne zamówienie a rush order zamówienie pocztowe a mail order gitara wykonana na zamówienie a custom-built guitar garnitur szyty na zamówienie a tailor-made suit złożyć zamówienie na coś to place an order for sth zrobić a. wykonać coś na zamówienie to make sth to order szafki kuchenne miała robione na zamówienie she had the kitchen cupboards made to order Mozart napisał requiem na zamówienie Mozart was commissioned to write the requiem malarz otrzymał zamówienie na portret the painter received a commission to paint a portrait przyjął zamówienie na projekt domu dla nich he accepted the commission of designing a house for them 2. (blankiet, formularz) order form 3. (w restauracji, kawiarni) order kelnerka roznosi zamówienia the waitress carries the orders 4. Dzien. expectations zgodnie z zamówieniami społecznymi corresponding to the current expectations of society zamówienia publiczne = competitive tendering ogłosić zamówienie publiczne na coś to put sth out to tender zamówienia rządowe government orders pogoda/słońce jest jak na zamówienie the weather/sunshine is just perfect, the weather/sunshine is just what the doctor ordered te meble są jak na zamówienie this furniture is just what I/we need

zamówić
pf - zam|awiać impf vt 1. (zlecić wykonanie, dostarczenie) to order zamówić meble u stolarza to order furniture from a carpenter 2. (zarezerwować) to book, to reserve zamówić rozmowę telefoniczną to place a phone call zamówić wizytę u lekarza/fryzjera to make an appointment with the doctor/hairdresser zamówić książkę w czytelni to order a book in the reading room 3. (w restauracji, kawiarni) to order [butelkę wina, przystawki] 4. (umówić się) to hire [fotografa, stolarza, hydraulika] 5. przest. (wykonać magiczne praktyki) zamówić chorobę to cast a spell to cure an illness zamówić się - zamawiać się pot. (zawiadomić o przyjściu) zamówił się do przyjaciół na obiad he told his friends that he would come to dinner zamówiła się na wizytę u dentysty o trzeciej she made an appointment with the dentist at 3 p.m.

zamącać
impf zamącić

zamącić
pf - zamą|cać impf vt 1. (wzburzyć) to stir zamącić herbatę to give the tea a stir zamącić wodę w jeziorze to stir the mud in the lake 2. (zakłócić) to disturb [spokój, uroczystość, ciszę] zamącić czyjeś szczęście to mar sb's happiness, to spoil sb's happiness nieźle zamącił w firmie he made a mess of things in the company tylko po to przyszedł na zebranie, żeby zamącić he only came to the meeting to cause trouble zamącić się - zamącać się 1. [ciecz] to get muddy 2. przen. (zostać zakłóconym) [spokój, cisza] to get disturbed zamącić komuś w głowie to befuddle sb zamąciło mu/jej się w głowie his/her mind became befuddled

zamążpójście
n sgt marriage co myślisz o jej zamążpójściu what do you think of her marriage? zdecydowała się na powtórne zamążpójście she decided to get married for the second time

zamęczać
impf zamęczyć1

zamęczyć
1. pf - zamęczać impf vt (doprowadzić do wyczerpania) to torment, to exhaust zamęcza mnie, żebym poszedł do fryzjera s/he's always on at me to get my hair cut zamęczyć się - zamęczać się to exhaust oneself, to overstrain, to tire oneself out zamęczał się pracą przez całe życie he slaved away all his life nie pracuj tyle, bo się zamęczysz! don't work so much, you will tire yourself out zamęczał się zbyt ciężką pracą he exhausted himself with too much work 2. pf vt to torture [sb] to death, to torment [sb] to death

zamęt
m (G zamętu) confusion, muddle mieć (jeden wielki) zamęt w głowie to be muddle-headed siać zamęt przest. to wreak havoc

zamężny
adv. [kobieta] married zamężna f married woman zamężne pracują u nas tylko na pierwszej zmianie married women work here only morning shifts

zanadrze
n (Gpl zanadrzy) przest. mieć a. chować a. kryć coś w zanadrzu to keep a. have sth up one's sleeve miał w zanadrzu parę pomysłów he had a few tricks up his sleeve

zanadto
adv. (przed czasownikiem) too much (przed przymiotnikiem, przysłówkiem) too zanadto się tym przejmujesz you worry about it too much lubił tylko matematykę, a i to nie zanadto maths was the only thing he liked, but he wasn't too crazy even about that pot. nie powiem, żebym zanadto się najadł iron. I wouldn't exactly say I'd overeaten iron. nie był zanadto mądry he wasn't too bright a. over-bright

zanalizować
pf vt to analyse GB, to analyze US [sytuację, problem] to study, to analyse [wiersz, sonet] analizować

zanarchizować
pf vt to destabilize [gospodarkę, ustrój, kraj] anarchizować

zanegować
pf vt książk. to negate, to dispute [zasadę, fakt, koncept] zanegować wyniki badań to discredit the research results negować

zaniechanie
sv zaniechać n Prawo nonfeasance

zaniechać
pf vi to abandon vt zaniechać dalszych badań/prób to abandon further tests/attempts zaniechać budowy czegoś to abandon one's plans to build sth zaniechać dalszych wizyt to stop coming

zanieczyszczać
impf zanieczyścić

zanieczyszczenie
sv zanieczyścić n 1. (substancja) pollutant fabryki są ogromnym źródłem zanieczyszczeń factories are serious polluters 2. sgt (stan) pollution zanieczyszczenie środowiska the environmental pollution zanieczyszczenie wody/powierza the water/air pollution

zanieczyścić
pf - zanieczy|szczać impf vt 1. (zatruć) to pollute [wodę, powietrze] zanieczyszczone rzeki polluted rivers 2. (stanowić domieszkę) to contaminate zanieczyszczone złoto contaminated gold produkt zanieczyszczony piaskiem a product contaminated with sand 3. (zabrudzić) to soil (odchodami) [osoba] to soil [zwierzę] to foul chodnik zanieczyszczony przez psy a pavement fouled by dogs

zaniedbanie
sv zaniedbać n 1. (brak troski) neglect U Prawo negligence U długoletnie zaniedbania years of neglect zaniedbanie obowiązków neglecting one's duty rażące zaniedbanie gross negligence żyć w zaniedbaniu to live in neglect z powodu zaniedbań wychowawczych through lack of parental care dopuścić się zaniedbań to be guilty of neglect nadrobić zaniedbania to make up for the neglect 2. sgt (wygląd) seediness

zaniedbany
pp zaniedbać adv. [osoba] scruffy [budynek, okolica] squalid [ogród] untended

zaniedbać
pf - zaniedb|ywać impf vt to neglect [osobę, rodzinę, ogród, obowiązki] zaniedbywać starych przyjaciół to neglect one's old friends żona zaniedbywana przez męża a wife neglected by her husband reforma została zaniedbana the reform was abandoned zaniedbać się - zaniedbywać się 1. (opuścić się) zaniedbać się w obowiązkach to start to neglect one's duties zaniedbać się w pracy to slack on the job zaniedbać się w nauce to fall behind in school 2. (przestać o siebie dbać) to stop looking after oneself (zacząć wyglądać niedbale) to start to look scruffy

zaniedbywać
impf zaniedbać

zaniemóc
pf (zaniemogę, zaniemożesz, zaniemógł, zaniemogła, zaniemogli) vi książk. [osoba] to fall ill poważnie zaniemóc to fall seriously ill

zaniemówić
pf vt to be struck dumb, to be dumbstruck zaniemówić ze zdumienia/z przerażenia to be struck dumb with astonishment/horror

zaniepokoić
pf vt (wywołać niepokój) to alarm [osobę] zaniepokoił mnie jej wygląd I was alarmed by her appearance zaniepokoiło mnie, że. I was alarmed that. zaniepokoiło mnie, dlaczego go jeszcze nie ma I was alarmed by the fact that he hadn't come yet zaniepokoić się to become worried zaniepokoić się o kogoś to become worried about sb zaniepokoić się czymś to be alarmed by sth zaniepokoić się, że. to become worried that. "naprawdę?" - zaniepokoiła się 'really?' she asked worriedly

zaniepokojenie
sv zaniepokoić n sgt (obawa) concern (świadomość niebezpieczeństwa) alarm powiedzieć coś z zaniepokojeniem to say sth with alarm wzbudzić czyjeś zaniepokojenie to alarm sb nie ma powodów do zaniepokojenia there's no cause for alarm wyraził zaniepokojenie polityką nowych władz he expressed concern at the policy of the new government rośnie zaniepokojenie, że. there is a growing concern that.

zaniepokojony
pp zaniepokoić adv. [osoba, głos, mina] worried wyglądał na zaniepokojonego he looked worried

zaniewidzieć
pf (zaniewidzisz, zaniewidział, zaniewidzieli) vi książk. [osoba] to go blind zaniewidzieć na jedno oko to go blind in one eye

zanieść
pf - zan|osić impf (zaniosę, zaniesiesz, zaniósł, zaniosła, zanieśli - zanoszę) vt 1. (dostarczyć) to take (trzymając na rękach) to carry zanieść coś do pralni/na pocztę to take sth to the laundry/post office zanieść kogoś do sypialni to carry sb to the bedroom zanieść komuś obiad to take sb lunch zanieść komuś wiadomość to take the news to sb zanosić modły do Boga książk. to pray to God los zaniósł go do Ameryki his fate took him to America gdzie go znowu zaniosło? pot. where on earth has he gone? 2. (pokryć) to cover chałupę zaniosło śniegiem the cottage was covered with snow v imp. (zabrzmieć, zapachnieć) z kuchni zaniosło zapachem kapusty a smell of cabbage drifted from the kitchen zanieść się - zanosić się 1. (nie móc opanować) zanosić się płaczem to sob uncontrollably zanieść się płaczem to start to sob uncontrollably zanosić się od śmiechu to be whooping with laughter zanosić się kaszlem to cough violently 2. (zasnuć się) [niebo] to become overcast niebo zaniosło się ciemnymi chmurami dark clouds crept across the sky znowu się zaniosło it's become overcast again

zanik
m (G zaniku) disappearance (uczuć) degeneration (gatunków) extinction (organów) atrophy zanik więzi rodzinnych the degeneration of family bonds zaniki pamięci memory lapses zanik mięśni muscle atrophy

zanikać
impf zaniknąć

zaniknąć
pf - zanik|ać impf (zanikł a. zaniknął, zanikła a. zaniknęła, zanikli a. zaniknęli - zanikam) vi 1. (zniknąć) [dźwięk] to fade out tętno zanika the pulse is fading zanikające kroki the sound of fading footsteps 2. (przestać istnieć) [gatunek] to vanish, to become extinct [zwyczaj, gwara] to vanish [strach, niepokój] to disappear [organ, mięśnie] to atrophy zanikająca tradycja a vanishing tradition hodowla owiec prawie zanikła sheep farming has almost disappeared

zanikły
adv. [gatunek] extinct [organ] atrophied [jezioro] dried-up [zwyczaj, tradycja] forgotten

zanim
conj. before, by the time zastanów się dobrze, zanim odpowiesz think (it over) carefully before you answer zanim się obejrzysz, będzie wiosna before you know it spring will be here zanim dotarli do domu, zrobiło się ciemno by the time they got home, it had grown dark

zaniżać
impf zaniżyć

zaniżyć
pf - zaniż|ać impf vt (obniżyć) to lower [poziom, standard] (przedstawić jako niższy) to understate [ilość, koszty] zaniżyć cenę czegoś to underprice sth sprzedawać coś po zaniżonych cenach to sell sth at dumping prices mieć zaniżoną samoocenę to have low self-esteem

zanocować
pf vi to stay overnight zanocować u przyjaciół to stay overnight with one's friends nocować

zanosić
impf zanieść się impf v imp. zanosi się na deszcz it's going to rain zanosi się na strajk it looks as though there's going to be a strike zanosi się na to, że będą kłopoty it looks as though there's going to be trouble

zanotować
pf vt 1. to note, to write [sth] down [nazwisko, adres, datę] zanotować coś w notesie to write sth down in one's notebook zanotować coś w pamięci to remember sth notować 2. (odnotować) [osoba, firma] to register [wzrost, zysk, spadek, sukces] policja zanotowała kilka włamań the police have recorded several cases of burglary zanotowano kilka podobnych przypadków several similar cases were reported notować

zantagonizować
pf książk. vt (wywołać wrogość) to antagonize (skłócić) to divide, to set [sb] at loggerheads zantagonizować kogoś z kimś to drive a wedge between sb and sb antagonizować

zanucić
pf vt to hum [piosenkę, melodię] zanucić coś sobie to hum to oneself nucić

zanudzać
impf zanudzić

zanudzić
pf - zanu|dzać impf vt to bore [osobę] zanudzać kogoś swoimi sprawami to bore sb with one's problems zanudzić kogoś na śmierć to bore sb to death zanudzić się to be bored zanudziłem się na tym filmie I found this film boring

zanurkować
pf vi 1. [osoba, zwierzę] to dive zanurkować pod wodę to dive under water zanurkować w krzaki/pod łóżko przen. to dive into the bushes/under the bed nurkować 2. [samolot, ptak] to dive nurkować

zanurzać
impf zanurzyć

zanurzenie
sv zanurzyć n Żegl. draught małe/duże zanurzenie a shallow/deep draught

zanurzony
sv zanurzyć adv. 1. [osoba, przedmiot] immersed stał w rzece zanurzony po pas he was standing waist-deep in the river 2. przen. immersed być zanurzonym w książkach to be immersed in books

zanurzyć
pf - zanurz|ać impf vt (włożyć) to plunge [dłoń] (zamoczyć) to dip [palce, stopy] (w czymś into sth) (umieścić pod wodą) to immerse [przedmiot, pojemnik, rękę] zanurzyć rękę w wodzie/sianie/torbie to plunge one's hand into the water/hay/bag zanurzyć wiosło w wodzie to dig one's oar into the water zanurzyć się - zanurzać się (zagłębić się) [wieloryb, łódź podwodna] to submerge zanurzyć się w wodzie [osoba] to go into water zanurzyć się po pas/szyję w jeziorze to go waist/neck deep into a lake zanurzyć się w gęstwinie to plunge into the thicket zanurzyć się w książce/obcej kulturze przen. to immerse oneself in a book/a foreign culture

zanęcać
impf zanęcić

zanęcić
pf - zanę|cać impf vt Myślis. to bait, to entice [ryby, zwierzęta] zanęcić widzów sensacyjnym tematem filmu to entice the filmgoers with a sensational subject (matter)

zaobrączkować
pf vt to ring [ptaka] obrączkować zaobrączkować się żart. to get hitched pot.

zaobrębiać
impf zaobrębić

zaobrębić
pf - zaobręb|iać impf vt to hem [koszulę, obrus, materiał]

zaobserwować
pf vt to observe zaobserwowano, że. it was observed that. nie zaobserwowano żadnych objawów no symptoms were observed obserwować

zaoczny
adv. 1. Prawo [wyrok, proces] in absentia 2. Szk. [system, studia] extramural, extension GB [student] external

zaoferować
pf vt to offer [towar, usługi] zaoferowana pomoc the help offered mieć wiele do zaoferowania [osoba, miasto] to have a lot to offer oferować zaoferować się pot. to offer zaoferowała się, że tam pójdzie she offered to go there zaoferować się z pomocą to offer help oferować się

zaofiarować
pf - zaofiar|owywać impf vt to offer [usługi, pomoc] zaofiarować komuś nocleg to offer to put sb up zaofiarować się to offer zaofiarować się z czymś to offer sth zaofiarować się z pomocą to offer help zaofiarował się, że to zrobi he offered to do it

zaofiarowywać
impf zaofiarować

zaogniać
impf zaognić

zaognienie
sv zaognić n 1. (stosunków) deterioration ulec zaognieniu [sytuacja, konflikt] to be exacerbated 2. Med. inflammation

zaognić
pf - zaogni|ać impf vt 1. (zaostrzyć) to inflame, to exacerbate [stosunki, konflikt, sytuację] 2. Med. to inflame, to irritate [ranę] zaogniona rana a festering wound 3. [chłód, alkohol] to redden [oczy, policzki] zaognić się - zaogniać się 1. [sytuacja, stosunki, konflikt] to be exacerbated, to be inflamed 2. [rana, skaleczenie] to start to fester 3. [policzki, twarz] to redden

zaokrąglać
impf zaokrąglić

zaokrąglenie
sv zaokrąglić n 1. (krągłość) curve 2. (przybliżenie) approximation podać wynik w zaokrągleniu to give a result in round figures w zaokrągleniu milion złotych a million zlotys in round figures

zaokrąglić
pf - zaokrągl|ać impf vt 1. (uczynić okrągłym) to round off [róg, brzeg] to round [samogłoskę, wargi] 2. (podać w przybliżeniu) to round [liczbę] zaokrąglić coś w górę/dół to round sth up/down zaokrąglić coś do pełnych złotych to round sth off to the nearest whole zloty zaokrąglić coś do dwóch miejsc po przecinku to round sth off to two decimal places zaokrąglić się - zaokrąglać się [osoba, twarz, policzki] to plump out, to fill out

zaokrąglony
pp zaokrąglić adv. 1. [róg, kąt, brzeg, kształt] rounded [osoba] plump 2. przen. [styl, zdanie, frazes] rounded 3. Fonet. [samogłoska] rounded

zaokrętować
pf vt to embark [pasażerów] (do pracy) to hire [kucharza, marynarza, mechanika] zaokrętować kogoś na statek to embark sb on a ship okrętować vi [pasażer] to embark zaokrętować się to embark zaokrętować się na statek to embark on a ship zaokrętować się jako kucharz to join the crew of a ship as a cook.

zaoleić
pf vt Techn. to get oil in [silnik, mechanizm] zaoleić świece to get oil in the spark plugs zaoleić się Techn. zaoleiły się świece oil got in the spark plugs

zaopatrywać
impf zaopatrzyć

zaopatrzenie
sv zaopatrzyć n sgt supply zaopatrzenie w wodę water supply linie zaopatrzenia supply lines dział zaopatrzenia a supplies department pracować w zaopatrzeniu to work in the supplies department

zaopatrzeniowiec
m supplies officer

zaopatrzeniowy
adv. [linia, firma] supply attr. [oficer] supplies attr.

zaopatrzyć
pf - zaopat|rywać impf vt 1. (dostarczyć) to supply [fabrykę, miasto] (w coś with sth) to stock [sklep, spiżarnię] (w coś with sth) zaopatrzyć kogoś w sprzęt/ubranie [osoba] to provide sb with equipment/clothing zaopatrywać coś w gaz/prąd/żywność [fabryka, rolnicy, region] to supply sth with gas/electricity/food rurociąg zaopatrujący miasto w wodę a main(s) pipe supplying water to the town dobrze zaopatrzony sklep a well-stocked shop 2. (wyposażyć) to supply, to provide [urządzenie, samochód] model zaopatrzony w coś a model supplied a. provided with sth 3. książk. (dołączyć) zaopatrzyć coś w przypisy/we wstęp to add footnotes/an introduction to sth zaopatrzyć coś w podpis to sign sth zaopatrzyć się - zaopatrywać się (zdobyć) zaopatrzyć się w coś to get sth zaopatrzyć się na drogę to get in a stock of provisions for the journey zaopatrzyć się w odpowiednie narzędzia to get suitable tools zaopatrywać się w żywność to buy one's food

zaopiekować
się pf vi zaopiekować się kimś/czymś to take care of sb/sth opiekować się

zaopiniować
pf vt książk. zaopiniować coś to give one's opinion on sth [projekt, propozycję] zaopiniować coś pozytywnie/negatywnie to give a positive/negative opinion on sth zostać pozytywnie/negatywnie zaopiniowanym to receive a positive/negative opinion przedstawić coś do zaopiniowania to submit sth for approval opiniować

zaoponować
pf vi to protest (przeciw czemuś against sth) "ależ nie" - zaoponowała 'no!' she protested nikt nie zaoponował no one objected oponować

zaorany
pp zaorać adv. pot. [osoba] overworked

zaorać
pf - zao|rywać impf (zaorzę - ruję) vt to plough, to plow US [pole, ziemię] pas zaoranej ziemi a strip of ploughed earth orać zaorać się - zaorywać się 1. (zakopać się) [pojazd, koło] to get stuck samochód zaorał się w piachu the car got stuck in the sand 2. pot. (zapracować się) to work oneself to death

zaorywać
impf zaorać

zaostrzać
impf zaostrzyć

zaostrzyć
pf - zaostrz|ać impf vt 1. (naostrzyć) to sharpen [patyk, ołówek] 2. (obostrzyć) to tighten [kontrolę, ochronę, restrykcje, dyscyplinę] to toughen [przepisy, kary] więzienie o zaostrzonym rygorze a top-security prison 3. (zaognić) to exacerbate [stosunki, spór, konflikt, sytuację, kryzys] 4. (uczynić wyrazistym) to sharpen [kontrast] zaostrzyć różnice między czymś a czymś to deepen the difference between sth and sth 5. (wzmóc) to sharpen [ból, apetyt] 6. Kulin. to make [sth] hot/hotter [jedzenie] zaostrzyć się - zaostrzać się 1. (nabrać wyrazistości) [różnice, kontrasty, rysy] to sharpen 2. (zaognić się) [konflikt, sytuacja, kryzys] to be exacerbated 3. (stać się surowym) [kontrola, ochrona] to become tight/tighter [przepisy] to become stricter [kary] to become tougher 4. (wyostrzyć się) [apetyt, ból, zmysły] to sharpen

zaoszczędzać
impf zaoszczędzić

zaoszczędzić
pf - zaoszczę|dzać impf vt 1. (mniej zapłacić) to save (odłożyć) to save (up), to put away zaoszczędzić trochę grosza to put away a. save up some money zaoszczędzić dziesięć złotych, robiąc coś to save ten zlotys by doing sth zaoszczędzić na benzynie/jedzeniu to cut back on petrol/food 2. (darować) to spare zaoszczędzić komuś szczegółów/widoku to spare sb details/a sight zaoszczędzić sobie kłopotów to spare oneself the trouble

zaowocować
pf vi 1. [roślina] to fruit owocować 2. (przynieść efekt) [wysiłki, starania] to bear fruit zaowocować czymś to result in sth owocować

zapacać
impf zapocić

zapach
m (G zapachu) 1. (woń) smell (przyjemny) scent (perfumy) fragrance zapach kwiatów the scent of flowers zapach spalenizny a smell of burning zapachy kuchenne smells of cooking poznać kogoś/coś po zapachu to recognize sb/sth by smell sądząc po zapachu. going by smell. wydzielać zapach to give off a smell mydło o zapachu bzu lilac-scented soap w pokoju unosił się przyjemny zapach there was a nice smell in the room 2. Kulin. (olejek) essence zapach waniliowy/migdałowy/rumowy vanilla/almond/rum essence

zapachnieć
zapachn|ąć pf (zapachniał, zapachnieli) vi 1. (zacząć pachnieć) cudownie zapachniały poziomki there was a lovely smell of wild strawberries wkrótce w kuchni zapachniał obiad soon there was a smell of dinner cooking in the kitchen 2. (wydać się) ta propozycja zapachniała mi podejrzanie I smelled the rat 3. (zachcieć) zapachniała mu władza he was itching for power v imp. 1. (zacząć pachnieć) w pokoju nagle zapachniało dymem there was a sudden smell of smoke in the room zapachniało od niego alkoholem I/he/she could smell alcohol on his breath 2. przen. zapachniało wojną there was a whiff of war in the air

zapachnąć
zob. zapachnieć

zapachowy
adv. [olejek] aromatic [bodziec] olfactory

zapadalność
f sgt książk. incidence zapadalność na białaczkę/żółtaczkę the incidence of leukaemia/hepatitis wysoka/niska zapadalność a high/low incidence

zapadać
impf zapaść1

zapadka
f (w kole zapadkowym) ratchet, pawl (w zamku) catch koło zębate z zapadką a ratchet zamek z zapadką sprężynową a spring lock

zapadkowy
adv. mechanizm zapadkowy a ratchet

zapadnia
f (Gpl zapadni) trapdoor (pod szubienicą) drop

zapadnięty
adv. [policzki, oczy] sunken

zapadły
adv. [mieścina, wieś, dziura] godforsaken

zapakować
pf vt 1. (włożyć) to pack [ubrania, książki] zapakować coś do plecaka to pack sth into a backpack zapakować dzieciom drugie śniadanie to pack the children a lunch zapakować rzeczy do samochodu to pack one's stuff in the car wszystko było już zapakowane everything was packed pakować 2. (wypełnić) to pack [plecak, torbę] zapakować walizkę to pack one's suitcase plecaki były już zapakowane the backpacks were already packed pakować 3. (zrobić paczkę) to pack, to package (zawinąć) to wrap zapakować coś w papier/folię to wrap sth in paper/foil zapakować coś w papier ozdobny to gift-wrap sth proszę mi to zapakować could you wrap it for me? (na prezent) could you gift-wrap it for me? zapakować to panu? would you like it wrapped? (na prezent) would you like it gift-wrapped? pakować 4. pot. (umieścić) zapakować kogoś do więzienia/szpitala to put sb in prison/in hospital zapakować kogoś do łóżka to pack sb off to bed pakować zapakować się to pack (up)

zapalający
pa zapalić adv. Wojsk. [pocisk] incendiary bomba zapalająca a firebomb

zapalarka
f 1. (w kuchni) gas lighter 2. Górn. exploder

zapalać
impf zapalić

zapalczywie
adv. grad. [dyskutować] heatedly

zapalczywość
f sgt quick temper dyskutować o czymś z zapalczywością to discuss sth heatedly

zapalczywy
adv. grad. [osoba] quick-tempered [nienawiść] vehement [słowa, przemówienie] violent [dyskusja] heated

zapalenie
sv zapalić n Med. inflammation (czegoś of sth) zapalenie dziąseł gingivitis zapalenie gardła pharyngitis zapalenie jajnika oophoritis zapalenie jajowodu salpingitis zapalenie jądra orchitis zapalenie jelit enteritis zapalenie kaletki maziowej bursitis zapalenie kostno-stawowe osteoarthritis zapalenie krtani laryngitis zapalenie mięśnia sercowego myocarditis zapalenie mięśniówki macicy metritis zapalenie migdałków tonsilitis zapalenie mózgu encephalitis zapalenie mózgu i rdzenia encephalomyelitis zapalenie naczyń chłonnych lymphangitis zapalenie nerek nephritis zapalenie nerwu neuritis zapalenie okostnej periostitis zapalenie okrężnicy colitis zapalenie opłucnej pleurisy zapalenie opon mózgowych meningitis zapalenie oskrzeli bronchitis zapalenie otrzewnej peritonitis zapalenie pęcherza moczowego cystitis zapalenie płuc pneumonia zapalenie skóry dermatitis zapalenie spojówek ophthalmia zapalenie stawów arthritis zapalenie sutka mastitis zapalenie szpiku osteomyelitis zapalenie ucha otitis zapalenie wątroby hepatitis zapalenie wsierdzia endocarditis zapalenie wyrostka robaczkowego appendicitis zapalenie wyrostka sutkowatego mastoiditis zapalenie zatok sinusitis zapalenie żyły phlebitis kleszczowe zapalenie mózgu tick fever

zapaleniec
m enthusiast

zapalić
pf - zapal|ać impf vt 1. (rozpalić) to light [świeczkę, gaz] zapalić ogień w kominku to light the fire zapalić ognisko to light a fire zapalona zapałka a lighted match 2. (włączyć) to switch on, to turn on [lampę, latarkę, światło] jeździć z zapalonymi światłami to drive with the headlights on spać przy zapalonym świetle to sleep with the light on 3. (o papierosie, fajce) to light up [papierosa, fajkę] mogę zapalić? do you mind if I smoke? 4. pot. (uruchomić) to start [samochód, silnik] to put on, to switch on [radio, telewizor] samochód mi nie zapalił a. nie chciał zapalić my car wouldn't start 5. (wzbudzić zapał) to mobilize [osobę] zapalić kogoś do działania to stir sb into action zapalić się - zapalać się 1. (zacząć się palić) [budynek, dach, słoma] to catch fire [zapałka, świeczka, ogień] to light zapalić się samoczynnie to self-ignite zapalić się od iskry to catch fire from a spark świeczka nie chciała się zapalić the candle wouldn't light 2. (włączyć się) [światło] to go on [oczy] to light up na niebie zapaliły się gwiazdy książk. the stars came out w jej oczach zapaliły się figlarne ogniki her eyes lit up with a mischievous glint jego oczy zapaliły się gniewem his eyes lit up with anger 3. (nabrać zapału) to become enthusiastic (do czegoś about sth) 4. książk. (doświadczyć gwałtownych uczuć) zapalać się w dyskusji to grow heated in a discussion zapalił się gniewem a. zapalił się w nim gniew he boiled with anger

zapalniczka
f (cigarette) lighter gaz do zapalniczki cigarette lighter fuel gniazdko zapalniczki (w samochodzie) a cigarette lighter socket

zapalnik
m Wojsk. fuse zapalnik czasowy a time fuse

zapalny
adv. 1. [materiał] inflammable substancja łatwo zapalna a highly inflammable compound 2. [temat, zagadnienie, sytuacja] explosive punkt zapalny a tinderbox przen. najbardziej zapalny region świata the most explosive region of the globe 3. Med. [proces, zmiany] inflammatory stan zapalny an inflammatory condition

zapalony
pp zapalić adv. [wędkarz, kibic, zwolennik] keen

zapamiętale
adv. grad. (z zapałem) [pracować, nauczać] zealously [kochać] passionately [dyskutować] frantically [nienawidzić, walczyć] rabidly publiczność klaskała zapamiętale there was a frenzied applause

zapamiętanie
sv zapamiętać n sgt książk. (pasja) abandon pracować w zapamiętaniu to work with intensity tańczyć aż do zapamiętania to dance with total abandon

zapamiętać
pf - zapamięt|ywać impf vt 1. (zachować w pamięci) to remember [zdarzenie, osobę, miejsce] (nauczyć się na pamięć) to memorize [tekst, numer, nazwisko] zapamiętałam dokładnie, co powiedział I remembered what he said word for word zapamiętał tę radę na całe życie a. na zawsze he always remembered that piece of advice ze mną nie wygrasz, zapamiętaj to sobie! pot. you won't beat me, you'd better bear a. keep that in mind! 2. (mieć żal) to remember [urazę, krytykę] dobrze sobie zapamiętał, jak go potraktowano he never forgot the way they treated him zapamiętać się - zapamiętywać się (zatracić się) to be engrossed, to be absorbed zapamiętać się w pracy/lekturze to be engrossed in work/a book zapamiętać się w rozpaczy to be beside oneself with grief

zapamiętałość
f sgt książk. zeal

zapamiętały
adv. [myśliwy, kolekcjoner] keen [konserwatysta] fervent być zapamiętałym w gniewie to be rabidly angry być zapamiętałym w pracy to be engrossed in work

zapamiętywać
impf zapamiętać

zapanować
pf - zapan|owywać impf vi 1. (podporządkować sobie) to control vt nauczyciel nie potrafił zapanować nad klasą the teacher couldn't control his pupils policja usiłowała zapanować nad sytuacją the police tried to control the situation 2. przen. (zachować spokój) to control vt zapanować nad emocjami/reakcjami to control one's emotions/reactions zapanować nad sobą to control oneself 3. (nastąpić) [cisza, spokój, ciemność] to fall w mieście zapanowała panika panic broke out in town

zapanowywać
impf zapanować

zapaprać
pf (zapaprzę) pot. vt (zabrudzić) to muck [sth] up pot., to muck up pot. [ubranie, obrus, podłogę] zapaprać się (zabrudzić się) to mess oneself cała się zapaprałam farbą I'm covered in paint from head to toe

zaparcie
sv zaprzeć n 1. sgt (poświęcenie) determination dążyć do czegoś z zaparciem to pursue sth with determination pracować z zaparciem to work with determination 2. Med. constipation cierpieć na zaparcia to suffer from constipation

zaparkować
pf vt (zostawić samochód) to park [pojazd] "gdzie zaparkowaliście?" - "za rogiem" 'where are you parked?' - 'round the corner' źle zaparkowana ciężarówka an incorrectly parked truck nie miałam, gdzie zaparkować I couldn't find a parking space parkować vi [pojazd] to park bomba eksplodowała, gdy samochód zaparkował w centrum miasta the bomb went off when the car parked in the town centre parkować

zaparowany
adv. [okulary, szyba, lustro] steamed up, fogged up

zaparować
pf - zapar|owywać impf vi (pokryć się parą) [szyba, lustro, okulary] to mist over, to steam a. fog up

zaparowywać
impf zaparować

zaparte
iść w zaparte pot. to dig in one's heels obie strony szły w zaparte, nie było mowy o kompromisie both parties dug in their heels and a compromise was out of the question

zaparty
pp zaprzeć adv. [dziecko, zwierzę] baulking

zaparzaczka
f 1. (do herbaty) tea infuser 2. (do prasowania) damp cloth prasować spodnie przez zaparzaczkę to iron trousers with a damp cloth

zaparzać
impf zaparzyć

zaparzyć
pf - zaparz|ać impf vt 1. (sporządzić napar) to brew [herbatę, zioła] zaparzyć kawę to make coffee (w ekspresie) to percolate coffee parzyć 2. pot. (spowodować gnicie) to scald [siano, drewno] 3. Roln. to scald [paszę] parzyć zaparzyć się - zaparzać się 1. [herbata, zioła, kawa] to brew parzyć się 2. (zgnić) [roślina] to become scalded

zapas
m (G zapasu) 1. (żywności, wody) supply (drewna, węgla, pięniędzy) reserve mieć zapas paszy na miesiąc to have a reserve of fodder for one month kupować coś na zapas to buy sth for storing 2. (do puderniczki, długopisu) refill 3. (o materiale) obręb z zapasem a wide hem szwy z zapasem wide seams 4. przen. zebrać zapas doświadczeń to gather a. acquire a lot of experience wróciłam z urlopu ze świeżym zapasem energii I came back from holiday with renewed energy uważaj, moje zapasy cierpliwości się kończą watch out, my patience is wearing thin zapasy plt provisions, stores przygotowywać a. robić zapasy drewna na zimę to stock up with wood for the winter nie ciesz się na zapas don't count your chickens nie trzeba martwić się na zapas one shouldn't worry prematurely miałam więcej argumentów i dowodów w zapasie I had more arguments and evidence in reserve najedz się na zapas, bo czeka nas długa droga eat a lot, because there's a long journey ahead of us

zapasać
impf zapaść2

zapasik
m (G zapasiku) dem. pot. (jedzenia) provisions (gotówki) reserve

zapaska
f (część stroju ludowego) apron

zapaskudzać
impf zapaskudzić

zapaskudzić
pf - zapasku|dzać impf vt pot. (zanieczyścić) to foul krowy zapaskudziły podwórze cows have mucked up the yard zapaskudzić sobie opinię to tarnish one's reputation

zapasowy
adv. [koło, części] spare [kopia dokumentu] extra [klucz] duplicate schody/wyjście zapasowe emergency stairs/exit

zapastować
pf (wyczyścić pastą) to polish [podłogę, buty] pastować

zapasy
plt (G zapasów) 1. Sport wrestling zapasy parami tag wrestling zapasy w stylu wolnym/klasycznym all-in a. freestyle/Greco-Roman wrestling 2. (mocowanie się z przeciwnikiem) wrestling, grappling 3. przen. (borykanie się) grappling zapasy z życiem grappling with life iść z kimś w zapasy to measure oneself against sb

zapaszek
m (G zapaszku) pot. faint smell zapaszek stęchlizny/zepsutego mięsa a faint odour of mustiness/bad meat

zapatrywanie
n (pogląd) opinion, view zapatrywania polityczne/społeczne political/social outlook zapatrywania na sztukę/wychowanie dzieci opinions on art/bringing up children bronić swoich zapatrywań to defend one's views mieć zgodne zapatrywania na coś to be of one mind about sth mieć różne a. odmienne zapatrywania na coś to have different opinions on sth podzielać czyjeś zapatrywania na coś to share sb's opinions on sth

zapatrywać
się2 impf v refl. książk. (uważać) to think, to view zapatrywać się na coś sceptycznie/entuzjastycznie to be sceptical/enthusiastic about sth jak się zapatrujesz na tę propozycję? what do you think of this proposition?

zapatrywać się
1. impf zapatrzyć się

zapatrzony
adv. 1. (wpatrzony) [osoba] with one's eyes fixed (w kogoś/coś on sb/sth) słuchała wykładu zapatrzona w profesora she listened to the lecture, her eyes fixed on the professor 2. (bezkrytycznie podziwiający) być zapatrzonym w kogoś to idolize sb nie bądź taka zapatrzona w siebie don't be so selfish

zapatrzyć
się pf - zapat|rywać się1 impf v refl. 1. (utkwić wzrok) to stare zapatrzyć się w dal to stare into space zapatrzyć się przed siebie to stare ahead 2. (brać z kogoś przykład) to look up to sb nie zapatruj się na koleżków don't follow the example of your buddies

zapaćkać
pf pot. vt to get [sth] messy pot. [ubranie, podłogę] zapaćkać sobie ręce smarem to get grease all over one's hands paćkać zapaćkać się to get oneself messy pot. zapaćkać się farbą to get paint all over oneself paćkać się

zapał
m sgt (G zapału) enthusiasm (do czegoś for sth) robić coś z zapałem to do sth enthusiastically a. eagerly mieć mnóstwo zapału do pracy to have lots of enthusiasm for work wzbudzić w kimś zapał do czegoś to arouse sb's enthusiasm for sth ostudzić czyjś zapał to dampen sb's enthusiasm

zapałać
pf vi książk zapałać miłością do kogoś to fall in love with sb zapałać gniewem to boil with anger zapałać żądzą zemsty to develop a desire for revenge pałać

zapałczany
adv. [przemysł] match attr.

zapałeczka
f dem. match

zapałka
f match (patyczek) matchstick zapalić zapałkę to light a match ostrzyc kogoś na zapałkę to crop sb's hair być ostrzyżonym na zapałkę to have cropped hair ciągnąć zapałki to draw straws pudełko od zapałek a matchbox

zapaśnictwo
n sgt Sport wrestling

zapaśniczka
f Sport woman wrestler

zapaśniczy
adv. Sport [sekcja, reprezentacja, walka, turniej] wrestling attr.

zapaśnik
m Sport wrestler

zapaść
1. pf - zapa|dać impf (zapadnę, zapadniesz, zapadł, zapadła, zapadli - zapadam) vi 1. (osunąć się) to sink zapadł w fotel i zagłębił się w lekturze he sank into the armchair and became engrossed in his book 2. (wklęsnąć) [policzki, oczy] to sink in koniowi zapadły boki the horse's sides sunk in 3. (opaść) [kurtyna] to drop 4. (skryć się) to disappear 5. (zachorować) zapaść na gruźlicę/malarię to go down with TB/malaria zapaść na serce to develop a heart condition zapaść w śpiączkę to fall into a coma zapaść na zdrowiu to go a. fall into a decline 6. (nastąpić) [cisza, milczenie, zmierzch] to fall zapadła ostateczna decyzja the final decision has been made wyrok jeszcze nie zapadł the verdict hasn't been reached yet uchwała zapadła większością głosów the resolution was passed by a majority vote 7. (utrwalić się w pamięci) to become embedded to zdarzenie zapadło mi głęboko w pamięć this incident became embedded in my memory 8. (pogrążyć się) to sink zapaść w głęboki sen to fall into a deep sleep zapaść się - zapadać się 1. (zawalić się) [dach, ziemia] to fall in, to cave in 2. (ugrzęznąć) [osoba] to sink nogi zapadały się nam w śniegu/piasku/błocie our feet sank deep into the snow/sand/mud 3. (stać się wklęsłym) [policzki] to sink in 2. pf - zapa|sać impf (zapasę, zapasiesz, zapasł, zapasła, zapaśli - zapasam) vt (utuczyć) to fatten up [dziecko, psa] zapasiony kot an overweight cat zapaść się - zapasać się (utuczyć się) [osoba, zwierzę] to fatten 3. f sgt 1. Med. collapse syncope spec. dostać zapaści to collapse 2. przen., książk. (gospodarki, służby zdrowia) collapse

zapchajdziura
f pot., pejor. (osoba) stopgap ten artykuł wydrukowali tylko jako zapchajdziurę this article was printed only as a filler

zapchać
pf - zap|ychać1 impf vt 1. (zatkać) to block a. clog up, to block a. clog [sth] up [rurę, zlew] 2. pot. (uszczelnić) to fill szpary między balami zapchane są mchem lub słomą the cracks between the logs are filled with moss or straw 3. pot. (zatłoczyć) to clog [sth] up, to clog up [przejście, drogę] pokój zapchany meblami a room crammed with furniture 4. pot. (umieścić) to push zapchał walizkę w kąt he pushed the suitcase into a corner zapchać się - zapychać się 1. (zostać zatkanym) [rura, zlew, odpływ] to become blocked 2. posp. (najeść się) to stuff oneself nie zapychaj się herbatnikami don't stuff yourself with biscuits zapchać się posp. (zadławić się) to choke zapychać kimś dziury pot. to use sb as a stopgap

zapchlony
adv. [zwierzę, materac] flea-infested

zaperzać się
impf zaperzyć się

zaperzony
adv. pot. (zacietrzewiony) foaming at the mouth pot., hot under the collar pot.

zaperzyć
się pf - zaperz|ać się impf v refl. pot. (zacietrzewić się) to get hot under the collar pot.

zapeszać
impf zapeszyć

zapeszyć
pf - zapesz|ać impf vt pot. (mówieniem przynieść pecha) to jinx [plan] nie mówmy o tym, żeby nie zapeszyć let's not talk about it or we'll jinx it

zapewne
1. (przypuszczalnie) probably, no doubt jak się zapewne orientujesz, . as you probably a. no doubt know. 2. (niewątpliwie) certainly, of course zapewne, (że) można obejść się bez samochodu, ale. certainly a. of course one can do without a car, but.

zapewniać
impf zapewnić

zapewnienie
sv zapewnić n (oświadczenie) assurance, reassurance zapewnienia o przyjaźni/wierności assurances of friendship/loyalty solenne zapewnienie a protestation

zapewnić
pf - zapewni|ać impf vt 1. (zaręczyć) to assure zapewniam cię, że to prawda I assure you that it's true "wszyscy się dobrze bawili" - zapewnił mnie 'everyone had a good time,' he assured me 2. (zagwarantować) to ensure, to provide zapewnić komuś mieszkanie/pracę to provide sb with accommodation/work zapewnić komuś bezpieczeństwo to guarantee sb's safety mieć zapewniony byt to be provided for zapewniamy ciągłość dostaw we guarantee continuity of supplies koszykarki zapewniły sobie awans do finału the women's basketball team has secured itself a place in the finals zapewnić się - zapewniać się (nawzajem) to assure each other zapewniali się o swej przyjaźni they assured each other of their friendship

zapełniać
impf zapełnić

zapełnić
pf - zapeł|niać impf vt 1. (wypełnić) to fill zapełnić kartkę drobnym pismem to cover a page with fine print szuflada zapełniona szpargałami a drawer filled with junk hotele zapełnione turystami hotels filled with tourists 2. (zająć przestrzeń) to fill, to cover ludzie zapełnili plac people filled the square ściany zapełniały malowidła the walls were covered with paintings 3. (zlikwidować lukę) to fill na emeryturze zapełniała czas pracą charytatywną after she retired she filled her time with charity work nie wiedział, jak zapełnić pustkę po stracie żony he didn't know how to fill the void after losing his wife zapełnić się - zapełniać się to fill up kościół powoli się zapełniał the church was slowly filling up

zapiaszczyć
pf vt (nanieść piasku) to dirty [sth] with sand [podłogę, dywan] umyj te zapiaszczone warzywa rinse the sand off these vegetables

zapiać
pf (zapieję) vi 1. [kogut] to crow 2. [osoba] to crow zapiać z radości a. zachwytu to crow with delight

zapiec
1. pf - zapie|kać impf (zapiekę, zapieczesz, zapiecze, zapiekł, zapiekła, zapiekli - zapiekam) vt Kulin. to bake, to roast zapiec ziemniaki to bake the potatoes zapiec mięso to roast meat naczynie do zapiekania a casserole kalafior zapiekany w sosie beszamelowym z serem cauliflower cheese zapiec się - zapiekać się 1. Kulin. [potrawa] to brown pasztet ładnie się zapiekł the pate has browned nicely 2. (zaschnąć) to chap [wargi] 3. pot. (przywrzeć) [śruba] to get stuck 2. pf (zapiecze, zapiekł, zapiekła) vi 1. [oczy, rana] to sting łzy zapiekły mnie pod powiekami tears stung my eyes 2. przen. [wspomnienie, krytyka] sting pogarda dziewczyny zapiekła go do żywego the girl's contempt cut him to the quick zapiec się książk., przen. zapiec się w gniewie to be uncompromising in one's anger

zapiecek
m a place to sleep behind a stove

zapieczony
adv. pot. [śruba] stuck

zapieczętować
pf vt (opieczętować) to stamp [sth] with a seal, to seal [list, kopertę] zapieczętować pokój/mieszkanie to seal the door of the room/flat pieczętować

zapiekanka
f Kulin. 1. (potrawa zapiekana) roast, gratin 2. (kanapka) = French bread pizza

zapiekać
impf zapiec1

zapiekły
adv. 1. (zadawniony) [uraza, żal] consuming [krzywda] rankling 2. (zapamiętały) człowiek zapiekły w nienawiści a man consumed with hatred 3. (zaschnięty) [wargi] parched [rana] incrusted

zapieniony
adv. 1. (pokryty pianą) [rzeka, morze] foamy 2. pot. (rozzłoszczony) foaming at the mouth pot.

zapienić
się pf v refl. 1. (pokryć się pianą) [piwo, woda] to foam, to froth 2. pot. (wybuchnąć gniewem) [osoba] to foam a. froth at the mouth pot. zapienić się z gniewu to foam at the mouth in anger

zapieprz
m (G zapieprzu) posp. (harówka) slog pot.

zapieprzać
impf vi posp. 1. (harować) to work one's arse GB a. ass US off posp. zapieprza po 12 godzin dziennie he busts his arse 12 hours a day 2. (iść bardzo szybko) to tear-arse along GB posp.

zapieprzyć
pf vt posp. (ukraść) to pinch pot., to nick pot. [przedmiot]

zapierać
1. impf zaprać 2. impf zaprzeć

zapierdalać
impf vi wulg. zapieprzać

zapierdolić
pf vt wulg. 1. (walnąć) to whack pot. 2. (ukraść) to pinch pot., to nick pot.

zapierniczać
impf vi pot. 1. (harować) to work one's guts off pot zapierniczać od świtu do nocy to toil away from dawn till dusk 2. (iść bardzo szybko) to tear along pot.

zapiewajło
m (Npl zapiewajły) pot. (przodownik chóru) leading singer

zapijaczony
adv. 1. (pijany) pot. [osoba] drunk sloshed pot. 2. (właściwy pijakowi) [głos, gęba] drunken

zapijać
impf zapić

zapinany
pp zapiąć adv. with a fastening sukienka/bluzka zapinana z tyłu na guziki a dress/blouse with a button-back fastening kieszeń zapinana na zamek błyskawiczny a zip pocket

zapinać
impf zapiąć

zapinka
f (do włosów) hairclip (klamra) clasp

zapis
m (G zapisu) 1. (sposób zapisania) notation zapis dziesiętny decimal notation 2. (tekst, nagranie, taśma filmowa) record zapis cyfrowy ścieżki dźwiękowej filmu a digital recording of a soundtrack zapis fonetyczny wyrazu/frazy phonetic representation of a word/phrase reporterski zapis wydarzeń a reporter's record of events 3. (utrwalenie dźwięku, obrazu) recording 4. Prawo (przepis) regulation (testamentowy) bequest zapis konstytucyjny a constitutional regulation zapis na cele społeczne a charity bequest dokonać zapisu na rzecz kogoś to endow sb wprowadzić zapis o prawie do strajku to introduce a regulation on the right to strike zapisy plt (do szkoły, na kurs) registration, enrolment GB, enrollment US (na akcje) subscription

zapisać
pf - zapi|sywać impf (zapiszę - zapisuję) vt 1. (zapełnić pismem) to fill [sth] with writing [zeszyt, margines] kartka zapisana do połowy a half page of writing 2. (zanotować) to note a. write [sth] down, to note a. write down [adres, nazwisko, wypowiedź] zapisać coś naprędce to jot sth down zapisać coś do notesu a. w notesie to put sth down in one's notebook zapisać coś na kartce to write sth down on a piece of paper zapisać coś na marginesie to write sth in the margin zapisać coś na czyjeś konto a. rachunek Fin. to put sth down to sb's account przen. to chalk sth up to sb zapisać sukces na własne konto przen. to notch up a success 3. (umieścić na liście) to enrol GB, to enroll US, to put down zapisać dziecko do szkoły to enrol a child in a school zapisać dziecko na lekcje muzyki to enrol a child on a music course 4. Prawo (zrobić zapis) to bequeath zapisać coś komuś w testamencie to bequeath sth to sb zapisać cały majątek na cele społeczne/na rzecz miejscowego szpitala to bequeath one's entire wealth to charity/to the local hospital 5. (zalecić) to prescribe [leki] zapisać komuś zastrzyki/kąpiele błotne to prescribe sb injections/mud baths 6. Techn. (utrwalić na taśmie, płycie) to record [głos, obraz] zapisać dane na twardym dysku Komput. to save data on the hard disc zapisać się - zapisywać się 1. (do szkoły, na kurs) to enrol GB, to enroll US (do organizacji) to join zapisać się do lekarza to register with a doctor (na wizytę) to make an appointment with the doctor zapisać się na akcje Fin. to subscribe to shares 2. książk. (wsławić się) zapisać się w pamięci potomnych to be remembered by posterity tym odkryciem zapisał się w historii polskiej nauki thanks to this discovery he will go down in the history of Polish science Adam w krawacie! węglem w kominie a. kredą na ścianie zapisać! żart. Adam wearing a tie! that's something to write home about!

zapisek
zapiska m, f zw. pl (G zapisku, zapiski) (notatka) note zapiski kronikarskie/pamiętnikarskie chronicle/diary notes

zapisywać
impf zapisać

zapiszczeć
pf (zapiszczysz, zapiszczał, zapiszczeli) vi 1. (wydać przenikliwy dźwięk) [osoba, zwierzę] to squeak, to squeal zapiszczeć z bólu/uciechy to squeal in pain/with joy 2. (zaskrzypieć) [drzwi, hamulce, opony] to squeak

zapity
pp zapić adv. pot. 1. (pijany) [osoba] wrecked pot. 2. (pijacki) [głos, wzrok, gęba] drunken

zapiąć
pf - zap|inać impf (zapnę, zapięła, zapięli - zapinam) vt to do up [bluzkę, spodnie, guziki, zatrzaski] to buckle [pasek] to fasten [pasy bezpieczeństwa] zapiąć sukienkę na guziki/zamek błyskawiczny to button up/zip up one's dress zapiąć sukienkę na zatrzaski/haftki to fasten one's dress with press studs/hooks zapiąć pasy (komunikat w samolocie) fasten your seat belts zapiąć się - zapinać się 1. (zapiąć na sobie ubranie) to button up zapiąć się pod szyję to button up to one's neck 2. (zostać zapiętym) dżinsy łatwo się zapięły the jeans zipped up easily 3. (mieć zapięcie) żakiet zapina się na jeden guzik the jacket is fastened with one button

zapić
pf - zapi|jać impf (zapiję - zapijam) pot. vt 1. (popić) to wash down zapić tabletkę wodą to wash down the pill with water 2. (alkoholem) to drown [smutki, żale, kłopoty] 3. (upić się) to get sloshed pot. zapić się - zapijać się (pić nałogowo) to tank up pot. zapić się na śmierć to drink oneself to death zapić się do nieprzytomności to get blind drunk zapijać się (pić w dużych ilościach) zapijać się czarną kawą/colą to drink a lot of coffee/Coke

zapięcie
sv zapiąć n 1. (urządzenie do zapinania) fastening 2. (miejsce spinania) fastening bluzka z zapięciem pod szyję a blouse fastened up to the neck spódnica z krytym zapięciem a skirt with a concealed fastening

zaplamić
pf vt (zrobić plamę) to stain [obrus, sukienkę] zaplamić dywan kawą/czerwonym winem to stain the carpet with coffee/red wine zaplamiony zeszyt a blotted exercise book plamić zaplamić się 1. (pokryć plamami ręce, ubranie) [osoba] to get stained zaplamić się jagodami to get blackberry juice on one's clothes plamić się 2. (pokryć się plamami) [obrus, dywan, kanapa] to get stained plamić się

zaplanować
pf vt 1. (umieścić w planie) to plan na wieczór zaplanowano pokaz sztucznych ogni a fireworks display was planned for the evening skończyliśmy prace w zaplanowanym terminie the work was completed as scheduled a. on schedule planować 2. (obmyślić) to plan przedstawienie zaplanowano w najdrobniejszych szczegółach the performance was planned down to the last detail planować

zaplatać
impf zapleść

zaplecze
n (Gpl zapleczy) 1. (sklepu) back (sceny) backstage wiele cennych eksponatów schowanych jest na zapleczu muzeum many valuable exhibits are kept in the back rooms of the museum 2. (struktura wspomagająca) base zaplecze polityczne powerbase

zapleśniały
adv. [kiełbasa, ser, chleb] mouldy [ubranie, buty] mildewed

zapleśnieć
pf (zapleśnieje, zapleśniał) vi (spleśnieć) [chleb, ser, kiełbasa] to get mouldy [ubrania, buty] to mildew

zapleść
pf - zapl|atać impf vt (spleść) to plait [włosy, warkocze, wstążki] zapleść się - zaplatać się (owinąć się wokół siebie) [pędy, gałązki] to interlace zapleść dłonie to lace one's hands together zapleść palce to lace one's fingers

zaplombować
pf vt 1. Admin. (umieścić plombę) to seal [licznik, wagon] magazyn/mieszkanie zaplombowano the warehouse/flat has been sealed plombować 2. Med. to fill [ząb, ubytek] plombować 3. Ogr. to stop [dziuplę, szczelinę] plombować

zapluskwić
pf vt (dopuścić do rozplenienia się pluskiew) to let [sth] get infested with bedbugs [mieszkanie, meble] zapluskwiona kanapa a sofa infested with bedbugs

zapluty
pp zapluć adv. 1. pot. (lepki od brudu) [knajpa, ubranie] disgustingly filthy 2. pot. (wstrętny) [pogoda] wretched 3. pot., obraźl. wretched

zapluwać
impf zapluć

zapluć
pf - zaplu|wać impf vt (zanieczyścić) to spit all over [podłogę] zapluć się - zapluwać się to foam at the mouth także przen.

zaplątany
pp zaplątać adv. 1. (unieruchomiony) entangled ryby zaplątane w sieć rybacką fish enmeshed in fishing nets 2. przen. (uwikłany) entangled za dużo osób jest zaplątanych w tę aferę there are too many people mixed up in that affair

zaplątać
pf - zaplą|tywać impf vt (zamotać) to entangle [nić, sznurek] zaplątała kolorowe wstążeczki wokół słupa she wound coloured ribbons around the post plątać zaplątać się - zaplątywać się 1. (zasupłać się) [nić, sznurek] to tangle up, to get tangled 2. (wplątać się) [osoba, zwierzę] to get entangled delfin zaplątał się w sieci rybackie the dolphin got entangled in the fishing nets 3. pot. (uwikłać się) to get entangled, to get mixed up zaplątał się w przemyt narkotyków he got entangled in drug smuggling niepotrzebnie zaplątałam się w tę sprawę I shouldn't have let myself get mixed up in that affair 4. pot. (znaleźć się przypadkiem) to happen to be twoje świadectwo urodzenia zaplątało się wśród moich dokumentów your birth certificate happens to be among my documents zaplątać się pot. to get confused a. mixed up język się jej/mu zaplątał her/his tongue faltered

zaplątywać
impf zaplątać

zapobiec
zapobie|gnąć pf - zapobie|gać impf (zapobiegnę, zapobiegniesz, zapobiegł, zapobiegła, zapobiegli - zapobiegam) vi to prevent vt zapobiec czemuś to prevent sth zapobiec wojnie/chorobie to prevent war/disease zapobieganie przestępczości crime prevention dla zapobieżenia powodzi in order to prevent flooding nie mogłem temu zapobiec I couldn't prevent a. stop it (from) happening

zapobiegawczo
adv. preventively Med. prophylactically przyjmować coś zapobiegawczo to take sth prophylactically działać zapobiegawczo [lek] to have prophylactic a. preventive effect

zapobiegawczy
adv. [działania] preventive Med. prophylactic podjąć środki zapobiegawcze to take preventive measures medycyna zapobiegawcza preventive medicine

zapobiegać
impf zapobiec

zapobiegliwie
adv. grad. zrobić coś zapobiegliwie to have the foresight to do sth

zapobiegliwość
f sgt prudence, foresight

zapobiegliwy
adv. grad. [osoba] provident, foresighted jego zapobiegliwe starania, żeby. his prudent attempts to.

zapobiegnąć
zob. zapobiec

zapocić
pf - zap|acać impf vt to soak [sth] with sweat [koszulę, bieliznę, sweter, skarpetki] zapocone buty sweaty shoes zapocić się - zapacać się 1. [ubranie, pościel, buty] to get soaked with sweat [osoba] to sweat cały się zapociłem I sweated all over 2. [szyba, szklanka, okulary] to steam up

zapocony
pp zapocić adv. [szyba, lustro, okulary] steamy

zapoczątkować
pf - zapoczątk|owywać impf vt książk. to initiate [proces, dyskusję, prace]

zapoczątkowywać
impf zapoczątkować

zapodziać
impf - zapodzi|ewać pf (zapodzieję - zapodziewam) pot. vt to mislay [przedmiot] zapodziałem gdzieś swoje klucze I've mislaid my keys zapodziać się - zapodziewać się (zgubić się) gdzieś mi się zapodział długopis I've mislaid my pen zajrzała pod łóżko, czy nie zapodziała się tam jakaś skarpetka she looked under the bed to see if there weren't any socks kicking around there gdzie oni się zapodziali? what's going on with them?

zapodziewać
impf zapodziać

zapolować
pf vi 1. Myślis. to go hunting a. shooting zapolować na grubego zwierza to go big-game hunting 2. przen. (spróbować zdobyć) zapolować na coś to try to get sth zapolować na panienki pot. to try to pick up some girls

zapominalski
adv. pot. [osoba] forgetful zapominals|ki m, zapominalska f forgetful person zapominalscy the forgetful ależ ze mnie zapominalski! how forgetful of me!

zapominać
impf zapomnieć

zapomnienie
sv zapomnieć n sgt 1. książk. (niepamięć) oblivion popaść w zapomnienie to sink into oblivion ulec zapomnieniu to be forgotten ocalić coś od zapomnienia to rescue sth from oblivion 2. książk. (oderwanie się od czegoś) oblivion szukać zapomnienia w czymś to seek oblivion in sth 3. (roztargnienie) przez zapomnienie out of forgetfulness

zapomnieć
pf - zapom|inać impf (zapomnisz, zapomniał, zapomnieli) vt 1. (przestać pamiętać) to forget zapomnieć kogoś/coś a. kogoś/czegoś to forget sb/sth zapomnieć o kimś/czymś to forget about sb/sth zapomnieć o czymś na śmierć to totally forget about sth zapomnieć o całym bożym świecie to become lost in one's thoughts zapomnieć o strachu to forget one's fear zapomnieć, że/jak/gdzie/kiedy. to forget that/how/where/when. już wszystko zapomniałem I forgot everything już zdążył zapomnieć he's already forgotten byłbym zapomniał. I almost forgot. nie zapominajmy/zapominaj, że. let's not/don't forget that. nie wolno zapominać, że. we mustn't forget that. zapomnieć języka w gębie to lose one's tongue nigdy nie zapomniał ojczystego języka he never forgot his mother tongue wszyscy o nas zapomnieli everybody forgot about us zapomniany poeta/zwyczaj/tradycja a forgotten poet/custom/tradition zapomnijmy już o tym, co było let bygones by bygones zapomnieć komuś krzywdę to forget the wrong that sb did one nigdy ci nie zapomnę tego, co dla mnie zrobiłeś I will never forget what you did for me 2. (nie wziąć) to forget zapomnieć parasola/chusteczki/portfela to forget one's umbrella/handkerchief/wallet vi (nie zrobić przez roztargnienie) to forget zapomnieć coś zrobić to forget to do sth zapomniałem zamknąć drzwi I forgot to lock the door zapomnieć się - zapominać się to forget oneself pan się zapomina! you are forgetting yourself!

zapomoga
f aid

zapomogowy
adv. [kasa, fundusz] relief attr.

zapora
f 1. (przeszkoda) barrier także przen. (przeciwpowodziowa) dyke stanowić zaporę nie do przebycia to be an impassable barrier zapora przeciwczołgowa an anti-tank barrier 2. (na rzece) dam zapora wodna a dam zapora na Wiśle a dam on the Vistula 3. (szlaban) (railway) barrier 4. (w drzwiach) bolt

zaporowy
adv. 1. Wojsk. [balon] barrage attr. ogień zaporowy the barrage 2. Fin. prohibitive 3. Techn. jezioro zaporowe an artificial lake

zapotniały
adv. [butelka, okulary] steamy

zapotnieć
pf (zapotnieję, zapotniał, zapotnieli) vi [okulary, szyba, butelka] to steam up potnieć

zapotrzebowanie
n 1. sgt (potrzeba) demand (na coś for sth) rośnie zapotrzebowanie na tego typu usługi there is a growing demand for this kind of service a. services of this kind 2. pot. (zamówienie) order wypisać zapotrzebowanie na coś to put in an order for sth

zapowiadacz
m (Gpl zapowiadaczy) pot. (spiker) announcer (konferansjer) master of ceremonies zapowiadacz pogody a weatherman

zapowiadać
1. impf vt (zwiastować) [zjawisko, zdarzenie] to herald [zmiany, wydarzenie, poprawę] chmury zapowiadały deszcz the clouds threatened rain nic nie zapowiadało kłopotów there was no indication of trouble nic nie zapowiadało, że to zrobią there was no indication they would do it zapowiadać się 1. (zanosić się) zapowiadał się ładny dzień it promised to be a fine day mecz zapowiada się interesująco the game promised to be interesting zapowiada się, że będą kłopoty it looks as if we are in for trouble 2. (mieć zadatki) [osoba] zapowiadać się na geniusza to have all the makings of a genius dobrze się zapowiadać to promise well dobrze zapowiadający się poeta a promising poet 2. impf zapowiedzieć

zapowiedziany
pp zapowiedzieć adv. [gość] expected

zapowiedzieć
pf - zapowi|adać2 impf (zapowiem, zapowiedział, zapowiedzieli) vt 1. (ogłosić zawczasu) [osoba, rząd] to announce [przyjazd, wizytę, gościa, artystę, program] to forecast [pogodę] synoptycy zapowiadają na jutro deszcz rain is forecast for tomorrow górnicy zapowiadają strajk na przyszły tydzień the (coal) miners threaten a strike next week swój udział zapowiedziały największe gwiazdy the biggest stars confirmed their participation zapowiedzieć, że. to announce that. zapowiadane na dzisiaj opady śniegu the snow forecast for today zapowiadana na jutro wizyta prezydenta the president's visit scheduled for tomorrow film zapowiadany jako przełom w sztuce filmowej a film billed as a breakthrough in cinematic art 2. (ostrzec) to warn zapowiedział, że każdego będzie traktować tak samo he made it clear that everyone would be treated in the same way zapowiadam, że nie będę tego więcej tolerował I'm warning you, I'm not going to stand it any more zapowiedziała, że nie wróci na obiad she said she wouldn't be back for dinner zapowiedzieć się - zapowiadać się [osoba] zapowiedział się u nas z wizytą he said he would pay us a visit zapowiedział się na kolację he said he would come for supper zapowiedzieć się u dyrektora na czwartą to make an appointment with the manager at four o'clock

zapowiedź
f 1. (ogłoszenie) announcement (przewidywanie) forecast zapowiedź zmian/reformy the announcement of changes/reforms zgodnie z zapowiedzią as announced wbrew pesymistycznym zapowiedziom contrary to gloomy forecasts zrobić coś bez zapowiedzi (bez ostrzeżenia) to do sth without warning przyjść bez zapowiedzi to come unannounced 2. (oznaka) harbinger zapowiedź nieszczęścia/choroby a harbinger of disaster/disease być zapowiedzią początku/końca czegoś to signal the beginning/end of sth 3. Relig. banns pl zapowiedź pierwsza/druga/trzecia the first/second/third reading of the banns dać na zapowiedzi to have one's banns published ogłosić czyjeś zapowiedzi to publish a. read sb's banns

zapowietrzać
impf zapowietrzyć

zapowietrzony
pp zapowietrzyć adv. 1. [przewód, rura, kaloryfer] air-locked 2. książk. [osoba, miasto] plague stricken unikają go, jakby był zapowietrzony they avoid him like the plague

zapowietrzyć
pf - zapowietrz|ać impf vt to get air in [pompę, przewód] zapowietrzyć się - zapowietrzać się [kaloryfer, pompa] to become airlocked przewód się zapowietrzył some air got into the pipe

zapoznany
pp zapoznać adv. [talent, pisarz] unacknowledged

zapoznawać
impf zapoznać

zapoznawczy
adv. wieczorek zapoznawczy an ice-breaking party

zapoznać
pf - zapozna|wać impf vt 1. (zaznajomić) to acquaint, to familiarize (z czymś with sth) zapoznać kogoś z procedurą to acquaint a. familiarize sb with the procedure 2. (przedstawić) to introduce zapoznać kogoś z kimś introduce sb to sb 3. kryt. (poznać) to meet [osobę] zapoznać się - zapoznawać się 1. (zaznajomić się) to make oneself acquainted, to familiarize oneself (z czymś with sth) [faktami, procedurami] 2. (zawrzeć znajomość) to become acquainted (z kimś with sb)

zapożyczać
impf zapożyczyć

zapożyczenie
sv zapożyczyć n (tradycja, motyw) borrowing, import (wyraz, wyrażenie) borrowing, loan(word) zapożyczenia z niemieckiego German borrowings a. loanwords zapożyczenia z kultury arabskiej borrowings from Arab culture

zapożyczony
pp zapożyczyć adv. indebted być zapożyczonym po uszy to be knee-deep in debt

zapożyczyć
pf - zapożycz|ać impf vt to borrow [zwyczaj, słowo] wyraz zapożyczony z łaciny a word borrowed from Latin zapożyczyć się - zapożyczać się to get into debt zapożyczyć się u kogoś to borrow from sb

zapracowany
adv. 1. [osoba] busy 2. (zarobiony) earned ciężko zapracowane pieniądze hard-earned money

zapracować
pf - zaprac|owywać impf vi zapracować na coś to work hard for sth zapracować się - zapracowywać się to work oneself hard zapracowywać się na śmierć to be working oneself to death

zapracowywać
impf zapracować

zapragnąć
pf (zapragnęła, zapragnęli) vi to feel a desire nagle zapragnęła tam pójść she felt a sudden desire to go there ile dusza zapragnie to one's heart's content

zaprasować
pf - zapras|owywać impf vt to press, to iron zaprasować kanty w spodniach to put creases in a pair of trousers zaprasować fałdy to press the pleats flat

zaprasowywać
impf zaprasować

zapraszać
impf zaprosić

zaprawa
f 1. Budow. (spoiwo) mortar zaprawa do tynków plaster 2. Szt. (grunt) ground 3. Kulin. seasoning 4. (ćwiczenia) practice stanowić dobrą zaprawę przed czymś to be good practice for sth sucha zaprawa pre-season training

zaprawdę
part. przest., książk. verily przest., in sooth przest.

zaprawiać
impf zaprawić

zaprawiony
pp zaprawić adv. 1. (doświadczony) seasoned, experienced 2. pot. (pijany) tight pot.

zaprawić
pf - zapraw|iać impf vt 1. Kulin. zaprawić coś czymś to add sth to sth to season sth with sth [przyprawami] zaprawić sos śmietaną to thicken sauce with cream 2. Budow. (pokryć zaprawą) to render [ścianę, powierzchnię] 3. (przyzwyczaić) to train zaprawiano nas do ciężkiej pracy we were trained to work hard 4. pot. (uderzyć) to whack pot. zaprawić kogoś w głowę to whack sb on the head zaprawić się - zaprawiać się 1. (przywyknąć) [osoba] to train oneself zaprawić się do walki to train oneself to fight 2. pot. (upić się) to get tight pot.

zaprać
pf - zap|ierać1 impf vt to wash [plamę] plamy z wina trzeba jak najszybciej zaprać wine stains should be washed out as soon as possible

zapreliminować
pf vt książk. to budget [sumy, wydatki, koszty, zyski] zapreliminowana kwota the budgeted figure preliminować

zaprenumerować
pf vt to subscribe to [czasopismo, gazetę] prenumerować

zaprezentować
pf książk. vt 1. (pokazać) to present [produkty, film, sztukę] (na targach) to exhibit [towary, produkty] to launch [nowy model] zaprezentować nową kolekcję mody to launch a new fashion collection prezentować 2. (wyrazić) to express [opinię] zaprezentowali stanowisko skrajnie nacjonalistyczne they took a strong nationalist position zaprezentował pogląd, że. he expressed the view that. prezentować 3. (przedstawić) to present [gościa, wykonawców, rezultaty] zaprezentować wyniki badań to present research results prezentować zaprezentować się 1. (zrobić wrażenie) dobrze/słabo się zaprezentować [sportowiec, drużyna] to give a good/poor performance zaprezentował się z jak najlepszej strony he made a very good impression prezentować się 2. (przedstawić się) to present oneself zaprezentować się w jak najlepszym świetle to present oneself in the best possible light prezentować się 3. (wystąpić) to make an appearance zaprezentować się na scenie to make an appearance on stage prezentować się

zaprogramować
pf vt 1. (ustawić parametry) to programme GB, to program US, to preset [kuchenkę, magnetowid] programować 2. książk. (zaplanować) to plan (out) [dzień, imprezę, uroczystość] programować 3. książk., przen. to programme GB, to program US [osobę, zachowanie] oni są zaprogramowani do takiego działania they are programmed to act like this być genetycznie zaprogramowanym do czegoś to be genetically programmed to do sth programować

zaprojektować
pf vt 1. (wykonać projekt) to design [budynek, maszynę] projektować 2. (zaplanować) to plan [wycieczkę, remont] projektować

zaproponować
pf vt 1. (zaoferować) to offer zaproponować gościom kawę to offer coffee to the guests zaproponowano mi pracę I was offered a job proponować 2. (doradzić) to suggest, to propose zaproponować rozwiązanie to suggest a. propose a solution zaproponować, żeby ktoś coś zrobił to suggest that sb do a. should do sth zaproponować zrobienie czegoś to suggest doing sth zaproponowałem, żeby wziął kilka dni urlopu I suggested he take a few days off proponować 3. (zgłosić) to propose zaproponować kogoś na przewodniczącego to propose sb as chairman żadna z zaproponowanych kandydatur nie przeszła none of the proposed candidates was accepted proponować

zaprosiny
plt (G zaprosin) invitation

zaprosić
pf - zapr|aszać impf vt to invite zaprosić kogoś na przyjęcie/na obiad to invite sb to a party/to dinner zaprosić kogoś do restauracji na kolację to invite sb out for dinner zaprosić kogoś do środka to ask a. invite sb in zaprosić kogoś do dyskusji/udziału w konkursie to invite sb to join a discussion/enter a competition zaprosił mnie, żeby do nich wpaść a. żebym do nich wpadł he invited me to drop in on them zaproszono mnie na konferencję I was invited to a conference zaprosić się - zapraszać się żart. to invite oneself

zaproszenie
sv zaprosić n invitation zaproszenie na przyjęcie an invitation to a party wysłać komuś zaproszenie na ślub to send sb a wedding invitation przyjąć zaproszenie to accept an invitation nie przyjąć zaproszenia to decline an invitation na czyjeś zaproszenie at sb's invitation "wstęp tylko za zaproszeniami" 'by invitation only'

zaprotegować
pf vt książk. to recommend [osobę] (komuś to sb) protegować

zaprotestować
pf vt Fin. to protest [weksel] protestować vi (sprzeciwiać się) to protest zaprotestować przeciwko czemuś to protest against sth "nieprawda!" zaprotestował 'that's not true!' he protested protestować

zaprotokołować
zaprotok|ółować pf vt to minute [wypowiedź, wniosek] protokołować

zaprotokółować
zob. zaprotokołować

zaprowadzać
impf zaprowadzić1

zaprowadzić
1. pf - zaprowa|dzać impf vt (wprowadzić) to establish [pokój, porządek, system, dyscyplinę] 2. pf vt 1. (pokazać drogę) to lead (zabrać) to take zaprowadzić kogoś do wyjścia to lead sb to the exit zaprowadzić dzieci do parku to take the children to the park zaprowadzić konie do wodopoju to take the horses to the watering place 2. [ścieżka, droga] to lead [osobę] ślady zaprowadziły nas nad rzekę the footprints led us to the river 3. przen. [czyn, cecha] to lead zaprowadzić kogoś do więzienia to lead sb to prison

zapryskać
pf - zapryskiwać impf vt to splatter [osobę, ścianę] (czymś with sth) zapryskać czyjś płaszcz błotem to splatter mud on sb's coat zapryskać ścianę farbą to splatter a wall with paint zapryskać lustro w łazience to splash water on the mirror in the bathroom

zapryskiwać
impf zapryskiwać

zaprzeczać
impf zaprzeczyć

zaprzeczenie
sv zaprzeczyć n 1. (sprostowanie) denial 2. sgt (przeciwieństwo) być zaprzeczeniem czegoś to be in contradiction with sth [zasady, idei]

zaprzeczyć
pf - zaprzecz|ać impf vi 1. to deny vt zaprzeczyć czemuś to deny sth zaprzeczyć zarzutom to deny the accusations zaprzeczyć informacji/pogłoskom, jakoby. to reject information/rumours to the effect that. zaprzeczyć ruchem głowy to shake one's head in denial zaprzeczył, jakoby miał z tym coś wspólnego he denied having anything to do with it nie zaprzeczy pan, że to pański samochód! it's your car, isn't it? "nieprawda!" zaprzeczyła 'it's not true!' she countered 2. (być w sprzeczności) to contradict fakty temu zaprzeczają it's inconsistent with the facts

zaprzedany
pp zaprzedać adv. być zaprzedanym obcemu mocarstwu to serve a foreign superpower

zaprzedawać
impf zaprzedać

zaprzedać
pf - zaprzeda|wać impf książk., pejor. vt to betray [wartości, zasady] zaprzedać duszę diabłu to sell one's soul to the devil zaprzedać się - zaprzedawać się to sell off (komuś to sb) zaprzedać się diabłu to sell oneself to the devil

zaprzepaszczać
impf zaprzepaścić

zaprzepaścić
pf - zaprzepa|szczać impf vt to throw away, to squander [szansę, okazję, życie] to squander [talent, majątek, fortunę]

zaprzestawać
impf zaprzestać

zaprzestać
pf - zaprzesta|wać impf (zaprzestanę - zaprzestaję) vi książk. to cease zaprzestać robić coś a. robienia czegoś to cease doing sth

zaprzeszły
adv. 1. książk. [czasy, poglądy] old 2. Jęz. czas zaprzeszły the past perfect (tense)

zaprzeć
pf - zap|ierać impf vt 1. (oprzeć) to brace zaprzeć stopy o coś to brace one's feet against sth 2. (podeprzeć) to block [bramę] zaprzeć drzwi krzesłem to block the door with a chair 3. (zatamować) zaprzeć komuś dech a. oddech [cios] to wind sb zapierać komuś dech w piersiach [mróz, wiatr] to make breathing difficult przen. to take sb's breath away widok zapierający dech w piersiach a breathtaking view oglądać coś/słuchać czegoś z zapartym tchem to watch sth/listen to sth in awe zaprzeć się - zapierać się 1. (oprzeć się) zaprzeć się rękami/nogami o coś to brace one's hands/legs against sth koń zaparł się nogami the horse balked zaprzeć się ramieniem o drzwi to set one's shoulder to the door zaprzeć się wiosłem o brzeg to push an oar against the bank 2. (zaprzeczyć) to deny vt zaprzeć się czegoś to deny sth zaprzeć się ojcostwa to deny being the father nie zapieraj się! stop denying it 3. książk. (wyrzec się) to renounce vt zaprzeć się wiary to renounce one's faith 4. pot. (uprzeć się) to dig one's heels in jak się zaprze, nikt go nie przekona once he digs his heels in he can't be persuaded zaparł się, że to zrobi he's determined to do it

zaprzyjaźniać się
impf zaprzyjaźnić się

zaprzyjaźniony
adv. 1. (znajomy) być z kimś zaprzyjaźnionym to be friends with sb są zaprzyjaźnieni they are friends mój zaprzyjaźniony listonosz/policjant my postman/policeman friend 2. [kraj, rząd] friendly

zaprzyjaźnić
się pf - zaprzyjaźni|ać się impf v refl. [osoba] to make friends (z kimś with sb) szybko się zaprzyjaźnili they soon became friends z nikim się tu nie zaprzyjaźnił he made no friends here

zaprzysiąc
pf - zaprzysi|ęgać impf (zaprzysięgnę, zaprzysięgniesz, zaprzysiągł, zaprzysięgła, zaprzysięgli - zaprzysięgam) vt 1. (odebrać przysięgę) to swear in [świadka, ławę przysięgłych] to swear [sb] into office [prezydenta] zostać zaprzysiężonym [świadek] to be sworn in [prezydent] to be sworn into office ceremonia zaprzysiężenia kogoś a swearing-in ceremony 2. książk. (przysiąc) to swear zaprzysiąc komuś zemstę to swear revenge on sb zaprzysiąc się - zaprzysięgać się książk. to swear zaprzysiągł się, że. he swore that.

zaprzysięgać
impf zaprzysiąc

zaprzysięgły
adv. [przeciwnik, wróg, zwolennik] sworn

zaprząc
zaprz|ęgnąć pf - zaprz|ęgać impf (zaprzęgę a. zaprzęgnę, zaprzężesz a. zaprzęgniesz, zaprzągł a. zaprzęgnął, zaprzęgła, zaprzęgli - zaprzęgam) vt 1. to harness [konia, wołu, psy] (do czegoś to sth) zaprząc powóz w dwa konie to harness a pair of horses to a coach wóz zaprzężony w czwórkę koni a wagon drawn by four horses wóz zaprzężony w woły an ox cart zaprzęgaj! harness the horses! 2. (zagnać) zaprząc kogoś do roboty to set sb to work zaprząc się - zaprzęgać się 1. to be harnessed zaprząc się do wozu/pługa to be harnessed to a cart/plough 2. (zmusić się) zaprząc się do roboty/nauki to set oneself to work/study

zaprząg
zob. zaprzęg

zaprzątać
impf zaprzątnąć

zaprzątnąć
pf - zaprząt|ać impf (zaprzątnęła, zaprzątnęli - zaprzątam) vt książk. [praca, czynność, myśl] to absorb [osobę, umysł, uwagę] to preoccupy [osobę] być całkowicie zaprzątniętym czymś to be totally preoccupied with sth zaprzątać komuś głowę swoimi problemami to bother sb with one's problems zaprzątać sobie głowę kimś/czymś to bother oneself with sb/sth jego uwaga zaprzątnięta była tym, co działo się za oknem he was preoccupied with what was going on outside

zaprzęg
m (G zaprzęgu) (zaprzężony pojazd) horse and cart (zwierzęta) team (uprząż) harness psi zaprzęg a sled dog team wyścigi psich zaprzęgów sled dog racing

zaprzęgać
impf zaprząc

zaprzęgnąć
zob. zaprząc

zaprzęgowy
adv. [koń] harness attr. [pies] sled attr.

zaprószać
impf zaprószyć

zaprószyć
pf - zaprósz|ać impf vt 1. to start [ogień] zaprószyła ogień papierosem she started a fire with a cigarette 2. (nasypać się) zaprószyć komuś oczy [kurz, piasek] to get in sb's eyes

zapstrzyć
pf vt pot. [owady] to spot, to stain szyby zapstrzone przez muchy flyspecked windows

zapuchnięty
adv. swollen, puffed up miała zapuchnięte oczy her eyes were all puffed up

zapuchnąć
pf (zapuchł a. zapuchnął) vi to swell oczy zapuchłe od snu eyes puffy from sleep dziecko zapuchło od płaczu the child's face was swollen from crying

zapuchły
zob. zapuchnięty

zapukać
pf vi to knock zapukać do drzwi to knock at a. on the door

zapustny
adv. przest. [bale, zabawy] Mardi Gras attr., Shrovetide attr. niedziela zapustna Quinquagesima (Sunday)

zapusty
plt (G zapustów) Shrovetide, Mardi Gras

zapuszczać
impf zapuścić

zapuszczony
adv. [ogród, sad, park] neglected, unkempt [ulica, otoczenie, kamienica] squalid

zapuszować
pf vt pot. to bang [sb] up, to bang up pot.

zapuścić
pf - zapu|szczać impf vt 1. (umieścić) to cast [wędkę, sieć] zapuścić sobie/komuś krople do oczu/do nosa to put drops in one's/sb's eyes/nose zapuścić sondę w głąb morza to cast a. plunge a lead into the sea 2. to let down [żaluzje, rolety] 3. (zaniedbać) to neglect [dom, ogród] 4. (uruchomić) to start up [silnik, motor] zapuścić się - zapuszczać się 1. (dotrzeć w głąb) to venture zapuścić się w głąb lasu to venture deep into the forest zapuścić się w nieznane to venture a. plunge into the unknown 2. (rozpatrywać) to plunge (w coś into sth) to become entangled (w coś in sth) [problem, dyskusję] 3. pot. (przestać o siebie dbać) to neglect oneself zapuścić brodę/wąsy to grow a beard/moustache, to sprout a beard/moustache zapuścił zarost he stopped shaving, he has stubble on his face/chin, his face is stubbly czy mam znowu zapuścić włosy? should I grow my hair long again? zapuścić korzenie to strike root, to put down roots zapuścić na coś kurtynę/zasłonę to draw a veil over sth zapuścić oko a. spojrzenie a. żurawia to steal a glance to have a butchers GB pot.

zapychać
1. impf zapchać 2. impf vi pot. to push along GB pot. zapychać na piechotę to hoof it pot.

zapylać
impf zapylić

zapylić
pf - zapyl|ać impf vt 1. (zakurzyć) to dust, to pollute [powietrze, atmosferę] 2. Bot. to pollinate zapylić krzyżowo to cross-pollinate zapylić się - zapylać się [rośliny] to become pollinated

zapytanie
sv zapytać n inquiry, enquiry chętnie odpowiemy na wszelkie zapytania dotyczące naszych produktów we are happy to answer any enquiries about our products w odpowiedzi na pańskie zapytanie with reference a. in answer to your inquiry to wielki znak zapytania it's a very big if być a. stać pod znakiem zapytania to be up in the air

zapytać
pf - zapyt|ywać impf vt to ask zapytać kogoś o drogę/godzinę/cenę to ask sb the way/time/price zapytać o rodziców to ask a. inquire after sb's parents chciałbym cię o coś zapytać I'd like to ask you something zapytać o pozwolenie to ask for permission zapytał, jak może się dostać do Londynu he inquired how he could get to London zapytałem, ile ma lat/czy jest chory I asked a. inquired how old he was/whether he was ill zapytać się - zapytywać się to ask, to inquire zapytaj się o cenę ask about the price

zapytywać
impf zapytać

zapyziały
adv. pot. [miasteczko, wygląd] squalid, shabby

zapóźnienie
n (zacofanie) backwardness zapóźnienie w rozwoju ekonomicznym economic backwardness

zapóźniony
adv. książk. 1. (spóźniony) [gość, przechodnie] late 2. [mieszczaństwo, kraj] backward być zapóźnionym w nauce to have learning difficulties osoba zapóźniona umysłowo a retarded person euf.

zapęd
m (G zapędu) książk. (niemożność zapanowania nad emocjami) impulse hamować zapędy gniewu to check one's anger obiecać coś komuś w zapędzie to promise sb sth on the spur of the moment zapędy plt 1. (skłonności) inclinations mieć dyktatorskie zapędy to have dictatorial inclinations 2. (ambicje) ambitions, aspirations zapędy artystyczne/literackie artistic/literary aspirations 3. (zakusy) attempts wrogie zapędy hostile attempts

zapędzać
impf zapędzić

zapędzić
pf - zapę|dzać impf vt 1. (zagonić) to drive, to shepherd [zwierzęta] zapędzić owce do zagrody to shepherd the sheep into a pen zapędzić krowy do obory to drive the cows into the shed zapędzić dzieci do klasy to shepherd the children into the classroom 2. (zmusić) to make zapędzić dzieci do odrabiania lekcji/spania to make the children do homework/go to bed 3. przen. (przemieścić) to drive huragan zapędził łódź na otwarty ocean the hurricane drove the boat into the open ocean wojna zapędziła go za ocean he was driven overseas by the war zapędzić się - zapędzać się 1. (zapuścić się) zapędził się w głąb lasu he ventured deep into the forest 2. (zagalopować się) to go too far zapędzić się w oskarżeniach to go too far in one's accusations

zapłacić
pf vt (uiścić należność) to pay [rachunek, czynsz, ratę, dług] zapłacić komuś to pay sb zapłacić za coś to pay for sth zapłacić gotówką to pay cash zapłacić czekiem/kartą to pay by cheque/with a card zapłacić w złotówkach/dolarach to pay in zlotys/dollars płacić vi 1. (ponieść konsekwencje) to pay zapłacić drogo za pomyłkę to pay dearly for a mistake zapłacić za coś zdrowiem to pay for sth with one's health płacić 2. (odpłacić) zapłacić dobrem za złe to return good for evil jeszcze mi za to zapłacisz! you'll pay for that! płacić

zapładniać
impf zapłodnić

zapłakany
adv. [osoba] crying [twarz] tear-stained [oczy] tear-filled

zapłakać
pf (zapłaczę) vi 1. (zacząć płakać) to start crying zapłakać z żalu/ze szczęścia to start crying with grief/happiness płakać 2. przen. to bemoan zapłakać nad swoim/czyimś losem to bemoan one's/sb's lot płakać się pf - zapła|kiwać się impf (zapłaczę się - zapłakuję się) v refl. (bardzo mocno płakać) to abandon oneself to tears, to weep unrestrainedly

zapłakiwać się
impf zapłakać się

zapłata
f (czynność, suma) payment termin zapłaty the due payment day zapłata za pracę the pay otrzymać zapłatę to receive payment w ramach zapłaty za coś in payment for sth

zapłodnienie
sv zapłodnić n Biol. (połączenie komórek) fertilization (wprowadzenie nasienia) insemination sztuczne zapłodnienie artificial insemination zapłodnienie in vitro in vitro fertilization, IVF

zapłodnić
pf - zapł|adniać impf vt 1. Biol. [samiec, mężczyzna] to impregnate [samicę, kobietę] [samiec, mężczyzna, plemnik] to fertilize [jajo, roślinę, samicę] (wprowadzić nasienie) to inseminate [samicę, kobietę] zapłodnione jajo a fertilized egg 2. przen. (pobudzić) to inspire [fantazję, wyobraźnię]

zapłon
m sgt (G zapłonu) Aut. (proces, urządzenie) ignition zapłon iskrowy spark ignition zapłon elektroniczny electronic ignition włączyć/wyłączyć zapłon to switch on/off the ignition wyregulować zapłon to adjust the ignition bomba z opóźnionym zapłonem przen. time bomb przen. mieć spóźniony zapłon pot. [osoba] to have slow reactions, to be on a slow a. long fuse

zapłoniony
adv. książk. [osoba, policzki] blushing

zapłonić
się pf v refl. książk. [osoba, twarz] to blush zapłonić się z zawstydzenia to blush with embarrassment płonić się

zapłonowy
adv. urządzenie zapłonowe Wojsk. a fuse świeca zapłonowa Aut. a spark plug

zapłonąć
pf (zapłonęła, zapłonęli) vt 1. (zacząć się palić) [budynek, dach, słoma] to catch fire [zapałka, świeczka] to light na kominku zapłonął ogień the fire was lit 2. (włączyć się) [światło] to go on [oczy] to light up na niebie zapłonęły gwiazdy książk. the stars came out w jej oczach zapłonęły figlarne ogniki her eyes lit up with a mischievous glint jego oczy zapłonęły gniewem his eyes flashed with anger 3. książk. (doświadczyć gwałtownych uczuć) zapłonąć gniewem to boil with anger zapłonąć do kogoś miłością to fall in love with sb zapłonąć do kogoś nienawiścią to develop a hatred for sb 4. książk. (zaczerwienić się) to flame jej policzki zapłonęły rumieńcem her cheeks flamed uszy zapłonęły mu ze wstydu he blushed with shame maki zapłonęły w słońcu poppies flamed red in the sun

zapłynąć
pf (zapłynęła, zapłynęli) vi [pływak] to swim [żeglarz, łódź] to sail zapłynąć do czegoś to swim/sail as far as sth zapłynął na sam środek jeziora he swam as far the middle of the lake

zarabiać
1. impf zarobić 2. impf vi (pracować zarobkowo) to earn zarabiać jako agent ubezpieczeniowy to earn one's living a. to make a living as an insurance agent zarabiać na siebie to earn one's a. a living hotel zarabia na siebie the hotel is self-financing

zarachować
pf vt Księg. to enter in the books a. accounts

zaradczy
adv. [środek, działania, program] preventive podjąć kroki zaradcze to take precautionary/remedial measures

zaradność
f sgt książk. resourcefulness cenię twoją życiową zaradność I appreciate your resourcefulness

zaradny
adv. resourceful, ingenious zaradna gospodyni an ingenious hostess mój mąż jest bardzo zaradny my husband is a very resourceful man

zaradzać
impf zaradzić

zaradzić
pf - zara|dzać impf vi to help zaradzić brakowi czegoś to find a remedy for a shortage of sth zaradzić niedostatkowi czegoś to make up a deficiency of sth potrafiła wszystkiemu zaradzić she could solve any problem, she was a real problem solver nie mógł zaradzić złu he was helpless in the face of evil musimy zaradzić złu we have to remedy the evil nie można temu zaradzić nothing can be done about it

zaranie
n (Gpl zarani a. zarań) książk. dawning, dawn zaranie nowej ery/nowego stulecia the dawn of a new era/century od zarania dziejów since the dawn of time w zaraniu swej młodości interesował się geologią in his early youth he was interested in geology

zaranny
adv. książk. morning attr. gwiazda zaranna the morning star

zarastać
impf zarosnąć

zaraz
part. 1. (wkrótce) zaraz po right a. straight after zaraz po zebraniu immediately after the meeting zadzwonię do ciebie zaraz po powrocie I'll phone you as soon as I get back 2. (blisko) right, just zaraz koło dworca right a. just next to the station zaraz za rogiem just around the corner mieszkają zaraz obok they live right next door zaraz następnego dnia the very next day zaraz na następnej stronie on the very next page 3. (wyrażające powątpiewanie) why zaraz gruźlica, po prostu zwykły kaszel TB, s/he says, it's just a common cough, that's all adv. (od razu) right away, straight away zaraz wracam I'll be right back zaraz się dowiemy, o co im chodzi we'll soon find out what they want od zaraz pot. right away, as of a. from now zwalniam panią od zaraz you're fired as of now a. today "kucharz potrzebny od zaraz" (w ogłoszeniu) 'cook needed immediately' inter. (chwileczkę) just a minute (wyrażając zastanowienie) hang on zaraz, jeszcze nie skończyliśmy! just a minute, we haven't finished yet! zaraz, zaraz! ja byłam pierwsza just a minute, I was first! "zadzwoń do niego" - "zaraz, tylko skończę obiad" 'give him a ring' - 'okay, just let me finish my dinner' zaraz, zaraz, gdzie są moje okulary? hang on (a minute a. tick pot.), where are my glasses?

zaraza
f 1. (choroba zakaźna) epidemic, plague miasto dotknięte zarazą a plague-stricken town miasto nękane przez zarazę a plague-ridden town ognisko zarazy Typhoid Mary pot. w mieście wybuchła zaraza an epidemic broke out in the town w gorącym klimacie zaraza szerzy się bardzo szybko an epidemic spreads very fast in a hot climate 2. pot. (uporczywa choroba) nasty disease pot. na liściach jabłoni pojawiła się (jakaś) zaraza the leaves of the apple tree are blighted 3. obraźl. (wyzwisko) scumbag pot., obraźl. (o kobiecie) hag obraźl. zaraza ziemniaczana Bot. potato blight morowa zaraza przest. bubonic plague żółta zaraza obraźl. yellow peril a niech cię zaraza! pot. a pox on you! daw. nienawidzieć kogoś jak zarazy pot. to hate sb like poison po jaką zarazę to zrobiłeś pot. why the hell did you do it? po jaką zarazę tak się męczycie? why the hell should you slave away like that? unikać kogoś/czegoś jak zarazy pot. to avoid sb/sth like the plague

zarazek
m germ, microbe odporny na zarazki germproof zarazek gruźlicy the TB germ zarazek ropotwórczy Med. pus-forming germ

zarazem
adv. (all) at the same time chciało mi się śmiać i płakać zarazem I felt like laughing and crying at the same time była piękna i bogata zarazem she was both beautiful and rich

zarazić
pf - zara|żać impf vt (wywołać chorobę zakaźną) to infect, to pass on zarażony wirusem HIV HIV-infected zarazić kogoś grypą/ospą wietrzną to infect sb with flu/smallpox, to pass flu/smallpox on to sb zaraić kogoś wesołością przen. to infect sb with joy zarazić się - zarażać się to become infected (czymś with sth) to contract, to pick up zaraił się grypą od kolegi he picked up a. caught (the) flu from a friend

zaraźliwie
adv. przen. [śmiać się, ziewać] contagiously, infectiously zły przykład działa zaraźliwie na młodzież a bad example is contagious for young people

zaraźliwość
f sgt infectiousness także przen. wirus Ebola odznacza się dużą zaraźliwością the Ebola virus is highly infectious

zaraźliwy
adv. [choroba] contagious, infectious [zapał, śmiech, entuzjazm] contagious, infectious ziewanie jest zaraźliwe yawning is contagious

zarażać
impf zarazić

zarchiwizować
pf vt 1. (przechować) to archive [dokumenty, akta] archiwizować 2. Komput. to archive [pliki, dane] archiwizować

zardzewiały
adv. [maszyna, zawiasy] rusty

zardzewieć
pf (zardzewieje, zardzewiał) vi [zawiasy, gwóźdź] to rust (up), to become rusted

zareagować
pf vi 1. to react, to respond (na coś to sth) gwałtownie zareagować to react violently nie zareagować na czyjąś uwagę to ignore sb's remark publiczność zareagowała śmiechem/oklaskami the audience responded with laughter/applause reagować 2. Biol. to respond żywe organizmy zareagowały na bodźce the living organisms responded to stimuli 3. Chem. to react

zarechotać
pf (zarechoczę a. zarechocę) vi 1. (o żabach) to croak 2. pot. (śmiać się) to cackle zarechotał zadowolony he cackled with glee

zarejestrować
pf vt to record, to register aparatura zarejestrowała zmiany ciśnienia the apparatus recorded a. registered pressure changes zarejestrować się to register zarejestrował się jako bezrobotny he registered as unemployed he signed on GB

zareklamować
pf vt 1. (zrobić reklamę) to advertise [film, wyrób] 2. (zgłosić reklamację) to make a complaint zareklamować towar z brakami to return defective goods zareklamować jakość wyrobu to complain about the (poor) quality of a product zareklamować się to advertise oneself mieliśmy okazję zareklamować się w telewizji we had a chance to show ourselves on television

zarekomendować
pf vi to recommend zarekomendować kogoś na stanowisko dyrektora to recommend sb for the post of director zarekomendował kolegę jako dobrego fachowca he recommended his friend as a real professional rekomendować

zarekwirować
pf vt książk. 1. (zabrać) to commandeer, to requisition, to impress [konie, pojazdy] rekwirować 2. żart. (skonfiskować) to confiscate zarekwirowali dzieciom proce the children's catapults have been confiscated rekwirować

zarepetować
pf vt Wojsk. to recock [karabin, strzelbę, rewolwer] repetować

zarezerwować
pf vt 1. to book, to reserve [pokój, stolik, miejsce] rezerwować 2. (przeznaczyć) to set aside [czas, pieniądze] rezerwować 3. (zastrzec sobie) to reserve zarezerwować sobie prawo do robienia czegoś to reserve the right to do sth rezerwować

zaripostować
pf vi to retort ripostować

zarobaczony
adv. [pies, kot] verminous [mięso, mąka, owoce, warzywa] maggoty, wormy

zarobek
m (G zarobku) 1. (wynagrodzenie) earnings pl (dzienny, tygodniowy) wage (miesięczny, roczny) salary obciąć komuś zarobki to cut sb's wages, to dock sb's pay GB robić coś dla zarobku to do sth for a living a. for money dostawać godziwy zarobek to make decent money zasługujemy na godziwe zarobki we deserve decent salaries mój miesięczny zarobek nie przekracza 3000 złotych my monthly income is less than 3,000 zlotys 2. (zatrudnienie) work szukać zarobku to look for work a. a job 3. (zysk ze sprzedaży) profit sprzedałem swój stary samochód z zarobkiem I sold my old car at a profit

zarobić
pf - zarabiać impf vt 1. (otrzymać wynagrodzenie) to earn zarabiać na życie to earn a living a. one's living dobrze/mało zarabiać to be a high/low earner, to make a lot of/little money zarabiać 1000 złotych tygodniowo to earn a. make 1,000 zlotys a week zarobił na czysto 1000 złotych he netted 1,000 zlotys jak myślisz, ile on zarabia? how much do you think he earns?, what do you think he earns? ciężko zarobione pieniądze hard-earned money 2. pot. (zagnieść) zarobić ciasto to knead dough 3. pot. (uzyskać) długo musiał zarabiać na dobrą opinię it took him a long time to earn a good reputation zarobić dobry stopień w szkole to earn a good mark/grade at school 4. pot. (zreperować) zarobić oczka w pończosze to repair a run in one's/sb's stocking

zarobkować
impf vi to work, to earn a living

zarobkowo
adv. for money pracować zarobkowo to be gainfully employed malował portrety zarobkowo he painted portraits as a source of income

zarobkowy
adv. praca zarobkowa gainful employment utrata możliwości zarobkowych the loss of earning capacity mieć duże możliwości zarobkowe to have many potential sources of income

zarodek
m 1. (organizm ludzki, zwierzęcy) embryo 2. (zawiązek rośliny) germ (cell) 3. przen. (początkowe stadium) embryo, germ zarodek genialnej myśli the germ of a brilliant idea miał w sobie zarodki geniuszu he had in him the germ of genius stłumić a. zdusić coś w zarodku to nip sth in the bud, to kill sth in the egg opór miał być zduszony w zarodku all resistance was to be nipped in the bud

zarodkowy
adv. 1. (odnoszący się do ludzi i zwierząt) embryonic 2. (w odniesieniu do roślin) germinal

zarodnia
f (Gpl zarodni) Bot. sporangium, spore case

zarodnik
m Bot. spore

zarodnikowy
adv. spore attr. rośliny zarodnikowe spore plants

zarodowy
adv. [klacz, krowa, stado] brood attr.

zaroić
się pf v refl. to swarm, to teem pszczoły zaroiły się na lipie bees swarmed on the lime a. linden tree na ulicy zaroił się tłum ludzi a crowd of people appeared on the street, the street was teeming with people w południe plac zaroił się turystami at noon the square started to teem a. swarm with tourists

zaropiały
adv. [oczy, rana, wrzód] festering, suppurating

zaropieć
pf (zaropieje, zaropiał) vi [oczy, rana] to suppurate, to fester, to become suppurated a. festered

zarosnąć
pf - zar|astać impf (zarósł - zarastam) vi 1. (o roślinach, włosach) to overgrow trawa zarosła ścieżkę the grass had overgrown the path, the path was overgrown with grass zarosłeś od rana, musisz się ogolić you have (a) five o'clock shadow, you need another shave staw zarósł tatarakiem the pond was covered with sweet flag 2. (zagoić się) rana już zarasta the wound's (already) healing

zarost
m sgt (G zarostu) facial hair świeży zarost five o'clock shadow kilkudniowy zarost a few days' stubble wolisz go z zarostem czy bez? do you prefer him with or without a beard?

zarosły
adv. zarośnięty

zarozumiale
adv. [spoglądać, mówić] conceitedly

zarozumialec
m (V zarozumialcu a. zarozumialcze) pejor. big-head pot. conceited person

zarozumialstwo
m sgt conceit

zarozumiałość
f sgt conceit

zarozumiały
adv. [osoba] conceited, swollen-headed [mina, ton] conceited, self-important

zarośla
plt (G zarośli) thickets pl, brush U US nad rzeką rosły gęste zarośla trzciny dense reeds grew by the river ukryli się w gęstych zaroślach they hid in the thick brushwood

zarośnięty
adv. 1. pot. (pokryty zarostem) [mężczyzna, twarz] unshaven [klatka piersiowa, nogi] hairy byli brudni i zarośnięci they were dirty and unshaven 2. (o terenie, powierzchni) [łąka, wzgórze] overgrown okno zarośnięte pajęczynami a cobwebbed window ogród zarośnięty chwastami a garden overgrown with weeds podłoga/szyba zarośnięta brudem a grimy floor/window ciemiączko miał już zarośnięte w wieku czterech miesięcy his fontanelle ossified when he was four months old

zarumieniony
adv. [policzki, twarz] blushing, flushed, glowing pogłaskał ją po zarumienionym policzku he stroked her flushed cheek

zarumienić
pf vt 1. Kulin. (przysmażyć na brązowo) to brown [bułkę, cebulę] 2. (uczynić rumianym) to give [sb/sth] glow mroźny wiatr zarumienił im policzki the freezing wind gave them a pink glow on their cheeks zarumienić się 1. Kulin. [masło, mięso] to brown smaż rybę aż się zarumieni fry the fish until brown 2. (zaczerwienić się) to blush, to flush zarumienić się ze wstydu to be flushed with shame zarumieniła się od wysiłku her face flushed from the effort

zarwać
pf - zar|ywać impf (zarwę - zarywam) vt pot. 1. (gwałtownie zaboleć) zarwało go w nodze suddenly he felt a shooting pain in his leg 2. (zaniedbać) zarwał studia he dropped out (of university) zarwać się - zarywać się 1. (zapaść się) [sufit, most] to collapse 2. (lód) to break (up) zarywać noce to sit up till late at night

zarybiać
impf zarybić

zarybić
pf - zaryb|iać impf vt 1. (zaprowadzić hodowlę) to stock with fry 2. (zwiększyć liczbę ryb) to restock [stawy, jeziora]

zaryczany
adv. pot. tearful dziewczyna wróciła ze szkoły zaryczana the girl came home from school (all) in tears

zaryczeć
pf (zaryczysz, zaryczał, zaryczeli) vi 1. (o zwierzętach) [krowa] to moo, to low [osioł, muł] to bray, to hee-haw [lew, niedźwiedź] to roar 2. przen. (zabrzmieć głośno) [silnik, syrena] to roar 3. pot. (wrzasnąć) to roar, to yell wynoś się! zaryczał 'get out!,' he roared a. yelled wszyscy zaryczeli ze śmiechu everybody roared with laughter zaryczeć się pot. (głośno płakać) zaryczałaby się na śmierć, gdyby się nie zjawił she would weep her heart out if he didn't turn up

zaryglować
pf - zarygl|owywać impf vt to bolt, to latch [drzwi, okno] zaryglować się - zaryglowywać się: zaryglować się w mieszkaniu to lock and bolt oneself up in the flat

zarykiwać
się impf v refl. pot. zarykiwać się ze śmiechu to laugh one's head off zarykiwała się przez tydzień po wyjeździe chłopaka she cried her eyes out for a week after her boyfriend left

zarys
m (G zarysu) 1. (niewyraźny kształt, kontur) outline zarysy budynków we mgle the outlines of buildings in the mist odróżniać zarysy czegoś to discern a. distinguish the outlines of sth 2. (wstępny projekt) outline przedstawić coś w zarysie to outline sth, to sketch sth out 3. (zbiór podstawowych wiadomości) outline "Historia Warszawy w zarysie" 'An Outline History of Warsaw' w głównych a. ogólnych zarysach in (broad) outline w grubszych zarysach broadly speaking

zarysować
pf - zarys|owywać impf vt 1. (pokryć rysunkami) to cover with drawings zarysował całą kartkę he drew all over the page 2. (zrobić rysę) to scrape, to scratch [posadzkę, lód, powierzchnię] 3. przen. (uwidocznić kontury) to outline świetnie zarysowane postacie dramatu finely sketched characters wyraźnie zarysowana indywidualność a clear-cut personality mocno zarysowana szczęka a well-defined jaw zarysować się - zarysowywać się 1. (pokryć się rysami) [podłoga, lód] to become scratched [sufit, ściana] to crack 2. (stać się widocznym) to show, to appear zarysowują się między nimi coraz głębsze różnice increasing differences between them are emerging

zaryty
adv. stuck koła samochodu zaryte w błocie car wheels stuck in the mud

zarywać
impf zarwać

zaryzykować
pf vt to risk mimo wszystko zaryzykujmy let's risk it anyway zaryzykować stwierdzenie, że. to hazard a guess that. zaryzykować kupno używanego samochodu to risk buying a second-hand car

zaryć
pf vi zarył nartami w śnieg his skis got stuck in the snow konie zaryły kopytami w piasek the horses trampled a. pawed the sand with their hooves zarył głową w ziemię he fell head-first on the ground zaryć się to burrow samochód zarył się w błocie the car got stuck in the mud

zarzecze
n (Gpl zarzeczy) hinterland

zarzewie
n (Gpl zarzewi) 1. książk. (żarzące się węgle) embers dmuchał w tlące się zarzewie, żeby ogień szybciej się rozpalił he was blowing on the flickering embers to kindle the fire 2. przen. (zaczątek) embers, hotbed tlące się zarzewie nacjonalizmu the flickering embers of nationalism stać się zarzewiem wojny to become a hotbed of war

zarzucajka
f Kulin. vegetable soup with sauerkraut

zarzucać
impf zarzucić

zarzucić
pf - zarzu|cać impf vt 1. (rzucając zawiesić) zarzucić karabin na ramię to shoulder a gun zarzucić worek na plecy to shoulder a sack zarzucić wędkę/sieć to cast a fishing rod/net 2. (zakryć, wypełnić) to cover zarzucić stół książkami/papierami to scatter the table with books/papers zarzucić scenę kwiatami to shower the stage with flowers zarzucić rów/dół kamieniami to fill a ditch/hole with stones zarzucić kogoś pytaniami/argumentami/słowami przen. to flood a. bombard sb with questions/arguments/words 3. (położyć na wierzchu) to fling zarzucić kapę na łóżko to fling a bedspread on the bed 4. (nałożyć z pośpiechem) to fling [sth] on [płaszcz, pelerynę] 5. (obwinić) to impute, to fault zarzucić coś komuś to accuse sb of sth zarzucić komuś kłamstwo to accuse sb of lying zarzucić komuś oszustwo to accuse sb of fraud/cheating zarzucić komuś zdradę/lenistwo to accuse sb of being disloyal/lazy nie można jej niczego zarzucić it's impossible to find fault with her co masz jej do zarzucenia? what do you have against her? 6. (zaniechać) to give up, to abandon [studia, malarstwo] to give up [palenie papierosów] zarzucić zwyczaj robienia czegoś to give up the habit of doing sth zarzucił pomysł kupna samochodu he dropped the idea of buying a car ta tradycja została dawno temu zarzucona the tradition fell into disuse a long time ago 7. (zagubić) to misplace, to mislay zarzucić gdzieś klucze to misplace a. mislay one's keys somewhere 8. (o pojeździe w ruchu) to fishtail samochód zarzucił a. zarzuciło na zakręcie the car fishtailed around a corner wozy zarzucało na śliskiej jezdni vehicles fishtailed from side to side on the slippery road zarzucić się pot. [notatki, dokumenty] to become misplaced, to become mislaid zarzucić komuś ręce na szyję to throw one's arms around sb's neck zarzucić rynek owocami/samochodami to glut the market with fruit/cars

zarzut
m (G zarzutu) 1. (oskarżenie) accusation, charge narażać się na zarzut, że. to lay oneself open to the charge that. wysuwać liczne zarzuty pod czyimś adresem to level a number of charges against sb/sth główny zarzut dotyczył wzrostu podatków the main objection was to the tax increase 2. Prawo charge ciąży na nim zarzut zdrady he's been charged with treason aresztowano go pod zarzutem morderstwa he was arrested on a charge of murder oczyścić kogoś z zarzutu przestępstwa to exonerate sb from a crime, to acquit sb został oczyszczony z zarzutów he was cleared of the charge bez zarzutu without fault a. blemish sprawować się bez zarzutu to behave in an exemplary way całe życie sprawował się bez zarzutu he led a blameless life mój komputer działa bez zarzutu my computer works beautifully władał polszczyzną bez zarzutu his Polish was impeccable

zarzygać
pf vt posp. to be sick to throw up GB pot. (coś on sth) to upchuck US pot. zarzygał cały stół he threw up all over the table

zarzynać
impf zarżnąć

zarząd
m (G zarządu) 1. (grupa nadzorująca) board (of directors) członek zarządu a trustee być członkiem zarządu to sit on the board (of directors) 2. (kierowanie, zarządzanie) administration pod zarządem under sb's management przekazać komuś zarząd czegoś to hand over control of sth to sb pozostawać pod czyimś zarządem to remain in the hands (of sth/sb) przejść pod czyjś zarząd to come under sb's control/under the control of sth objąć zarząd czegoś a. nad czymś to take over the running of sth nad całą firmą zarząd sprawuje trzech dyrektorów three managers run the company

zarządca
m przest. administrator zarządca majątku a land agent, a steward

zarządzać
impf vt (kierować) to run (czymś sth) [firmą, gospodarstwem] to steward (czymś sth) [majątkiem, obszarem] to administer (czymś sth) [funduszami, interesami] zarządzał moimi finansami he managed my finances zarządzanie gospodarką economic management zarządzanie danymi data management zarządzanie zasobami ludzkimi personnel management złe zarządzanie mismanagement jest absolwentem wydziału zarządzania he's a management graduate była konsultantką do spraw zarządzania she was a management consultant 1. impf zarządzić

zarządzenie
sv zarządzić n 1. (polecenie władzy) order, edict minister wydał zarządzenie dotyczące. the minister issued a directive on. 2. Prawo (akt prawny) order, directive

zarządzić
pf - zarzą|dzać1 impf vt (wydać polecenie) to order zarządzić zbiórkę to hold a rally zarządzić postój to call a halt zarządzić głosowanie to order a vote zarządzić reformy to ordain reforms

zarówno
conj. zarówno., jak i. both., and. . as well as. zarówno pomidory, jak i ogórki both tomatoes and cucumbers, tomatoes as well as cucumbers

zaróżowiony
adv. [policzki, twarz] glowing, pink

zaróżowić
pf vt to pink(en) obłoki zaróżowione słońcem sun-pinked clouds zaróżowić się to glow twarz mu się zaróżowiła there was a glow on his cheeks policzki zaróżowiły się jej od wysiłku her cheeks were glowing from exertion

zarąbać
pf vt to chop a. hack [sb] to death

zaręczać
impf zaręczyć

zaręczony
adv. engaged byli zaręczeni przez trzy lata, zanim się pobrali they were engaged for three years before getting married

zaręczynowy
adv. [przyjęcie, pierścionek] engagement attr.

zaręczyny
plt (G zaręczyn) 1. (przyrzeczenie małżeństwa) engagement (z kimś to sb) betrothal przest. ogłosić zaręczyny to announce one's engagement zerwali zaręczyny na krótko przed ślubem they broke off their engagement shortly before the wedding 2. (uroczystość) engagement party

zaręczyć
pf - zaręcz|ać impf vt to get [sb] engaged zaręczyć kogoś z kimś to betroth sb to sb przest. zaręczyli go z posażną panną they got him engaged to a rich girl vi (zagwarantować) to vouch, to affirm zaręczył za niego słowem honoru he gave his word on his behalf, he vouched for him mogę zaręczyć, że to, co mówi, jest prawdą I can vouch for what he says a. confirm that what he says is true zaręczył za syna całym majątkiem he staked all he had on his son zaręczył, że się nie spóźni he promised he wouldn't be late zaręczyć się - zaręczać się to become engaged

zarękawek
m przest. oversleeve

zarżeć
pf vi 1. [koń] to neigh, to whinny 2. przen. (zaśmiać się) to snicker

zarżnąć
pf - za|rzynać impf (zarżnęła, zarżnęli - zarzynam) vt 1. (zabić ostrym narzędziem) to slaughter, to butcher [cielaka, prosię] 2. pot. (zniszczyć) to knacker GB [silnik, mechanizm] zarżnąć kawał przen. to kill a joke 3. pot. (wpędzić w kłopoty) to ruin podatki go zarżnęły taxes finished him off odsetki od kredytów zarzynają niektóre gospodarstwa some farms are being ruined by interest rates zarżnąć się - zarzynać się 1. (skaleczyć się) to cut oneself (czymś with sth) zarżnąć się w palec/w rękę to cut one's finger/hand 2. pot. (zaszkodzić sobie) to ruin oneself, to become ruined zarżnąć się pożyczkami to run up ruinous debts zarzynać się ciężką pracą to be killing oneself with hard work

zasada
f 1. (norma postępowania) principle, rule niepisana zasada an unwritten rule a. code człowiek z zasadami a man of (high) principles zasady moralne moral principles zasady dobrego wychowania the rules of good conduct a. behaviour złamać zasady to break the rules przestrzegać zasad to observe the rules kierował się zasadą, żeby nie pożyczać pieniędzy he made it a principle never to borrow money mam taką zasadę, że nigdy tego nie robię I make it a rule never to do that postępować zgodnie z własnymi zasadami to live up to one's principles tu chodzi o zasadę it's a point of principle 2. (ustalony tryb postępowania) rule, regulation zasady ochrony przeciwpożarowej fire regulations przestrzegać zasad ruchu drogowego to observe traffic rules a. regulations respektować/naruszać zasady wolnego rynku to respect/violate the rules of the free market baseball to gra o skomplikowanych zasadach baseball is a game with complicated rules 3. (podstawa, reguła) principle zasady fizyki/chemii the laws of physics/chemistry druga zasada termodynamiki the second law of thermodynamics 4. Chem. base zasada sodowa/potasowa a sodium/potassium base zasada akcji i reakcji Fiz. Newton's third law of motion zasada bezwładności Fiz. Newton's first law of motion zasada dwoistości Mat. the law of duality zasada sprzeczności the law of contradiction zasada trzech jedności Literat. the rule of the three unities zasady współżycia społecznego rules of social intercourse dla zasady on principle w zasadzie in principle, by and large niczym w zasadzie się nie różnią they're much of a muchness

zasadniczo
1. (zupełnie) [zmienić się, różnić się] fundamentally 2. (właściwie) [zgodzić się, popierać] in principle, generally zasadniczo nie lubił kotów, ale Mimi była wyjątkiem in principle he didn't like cats, but Mimi was an exception

zasadniczość
f sgt książk. principled approach zasadniczość w postępowaniu adherence to principles in one's behaviour

zasadniczy
adv. 1. (główny) [argument, różnice] fundamental miał zasadnicze wiadomości z prawa i historii he was familiar with the fundamentals of law and history 2. (nieodstępujący od zasad) principled, high-principled był bardzo zasadniczy w swoim postępowaniu he was very highprincipled zasadnicza rozmowa a serious conversation a. talk

zasadnie
adv. grad. książk legitimately

zasadność
f sgt książk. legitimacy, legitimateness zasadność wyroku Prawo legitimacy of a verdict

zasadny
adv. książk. [wyrok, zarzut] legitimate

zasadowy
adv. Chem. basic, alkaline skały zasadowe alkaline rocks

zasadzać
impf zasadzić się impf v refl. książk. to be based (na czymś on sth) to arise (na czymś out of sth) cały ten spór zasadzał się na nieporozumieniu the whole dispute was based on a. arose out of a misunderstanding

zasadzić
pf - zasa|dzać impf vt (umieścić roślinę w ziemi) to plant [drzewka, kwiaty, las] zasadzić się - zasadzać się książk. to waylay (na kogoś/coś sb/sth) zasadzić kogoś do odrabiania lekcji to get sb to do their homework

zasadzka
f 1. Myślis. trap myśliwy zastawił zasadzkę na niedźwiedzia the hunter set a trap for the bear 2. (przygotowana próba schwytania) ambush zorganizowaliśmy zasadzkę na oddział żołnierzy wroga we set up an ambush for an enemy unit policja zorganizowała zasadzkę na działaczy opozycyjnych the police set up an ambush for opposition activists całą noc czekali w zasadzce na zwierzynę they were waiting in ambush for their quarry all night 3. przen. (podstępne działanie) wciągnęli go w zasadzkę i musiał z nimi współpracować they trapped him and he was forced to collaborate with them

zasalutować
pf vt to salute zasalutować oficerowi/kapitanowi to salute an officer/captain strzelił obcasami i zasalutował he clicked his heels and saluted salutować

zasapany
adv. [osoba] panting być zasapanym to be out of breath "dalej nie idę" powiedział zasapanym głosem 'I'm not going any further,' he said, panting

zasapać
pf (zasapię) vi [osoba] to pant, to puff [parowóz, parostatek] to chug sapać zasapać się to be breathless zasapał się od tego it made a. left him breathless

zaschnięty
pp zaschnąć adv. [krew, błoto] caked

zaschnąć
pf - zas|ychać impf (zaschnął a. zasechł, zaschnęła - zasycham) vi [klej] to set [błoto, krew] to cake [tusz, atrament, farba] to dry krew zaschła mu na twarzy blood caked his face błoto zaschnięte na butach mud caking the shoes v imp. zaschło mi w gardle a. ustach I'm thirsty a. parched pot.

zaschły
adv. [błoto, krew] caked

zaserwować
pf vt 1. Sport to serve [piłkę, asa] serwować 2. książk. (podać do stołu) to serve [potrawę] zaserwowano nam pieczeń we were served a roast serwować 3. przen. zaserwować komuś coś to treat sb to sth zaserwowano nam dwie godziny wspaniałej muzyki we were treated to two hours of great music serwować

zasiadać
impf zasiąść

zasiarczać
impf zasiarczyć

zasiarczenie
sv zasiarczyć n sgt (akumulatora) sulphating zasiarczenie atmosfery/gleby the high amount of sulphur in the air/soil ulec zasiarczeniu [akumulator] to become sulphated

zasiarczony
sv zasiarczyć adv. [gleba, powietrze] contaminated with sulphur [akumulator] sulphated

zasiarczyć
pf - zasiarcz|ać impf vt to contaminate [sth] with sulphur [glebę, powietrze]

zasiać
1. pf - zasi|ewać impf (zasieję - zasiewam) vt 1. to sow [pole] (czymś with sth) 2. przen. to sow [niezgodę] zasiać w kimś wątpliwości to sow the seeds of doubt in sb's mind 2. pf (zasieję) vt to sow [ziarno, zboże] siać

zasiec
pf (zasiekę, zasieczesz, zasiekł, zasiekła, zasiekli) vt książk. (szablą) to slash [sb] to death (batem) to lash [sb] to death zasiekli go na śmierć szablami they slashed him to death with their swords

zasiedlać
impf zasiedlić

zasiedlić
pf - zasiedl|ać impf vt to settle [tereny, kraj] zasiedlać kimś nowe tereny to settle sb in a new territory, to settle a new territory with sb zasiedlić nowo zbudowany blok to move tenants into a newly built block of flats budynek gotowy do zasiedlenia a house ready for occupation

zasiedzenie
n sgt Prawo (positive) prescription nabyć własność przez zasiedzenie to acquire ownership by prescription

zasiedziały
adv. osoba zasiedziała na wsi a person who has long moved to the country zasiedziały gość a guest who has overstayed his welcome zasiedziały lokator Prawo. a sitting tenant

zasiedzieć
się pf (zasiedzisz się, zasiedział się, zasiedzieli się) v refl. to stay (too) late zasiedzieć się w biurze to work late at the office zasiedzieć się do późnej nocy to stay up late into the night zasiedzieć się nad robotą/książką to stay late working/reading zasiedzieć się na wizycie to overstay a. wear out one's welcome

zasieki
plt (G zasieków) Wojsk. entanglements zasieki z drutu kolczastego barbed wire entanglements postawić zasieki wokół czegoś to place barbed wire entanglements around sth

zasiew
m (G zasiewu) Roln. 1. (sianie) sowing wiosenny zasiew the spring sowing 2. (uprawa) crops susza zniszczyła zasiewy the drought ruined the crops

zasiewać
impf zasiać1

zasilacz
m Elektr. power pack

zasilać
impf zasilić

zasilić
pf - zasil|ać impf vt 1. (dostarczyć energii) to power [urządzenie] maszyna zasilana elektrycznie an electrically powered machine być zasilanym prądem/gazem to be powered by electricity/gas zasilać budynek/miasto w energię elektryczną to supply electricity to a building/city zasilanie awaryjne an emergency power generator 2. (uzupełnić) [rzeka, przewód] to feed [jezioro, pojemnik] (czymś with sth) zasilić fundusz [osoba] to make a contribution to a fund [pieniądze] to go towards a fund zasilać instytucję z budżetu państwa to fund an institution with public money zasilać zbiornik wodą to feed a reservoir with water, to feed water to a reservoir zasilić zbiory muzeum [eksponat] to be acquired by a museum zasilić szeregi studentów [osoba] to become a student zasilić szeregi tych, którzy. to join the ranks of those who.

zasiąść
pf - zasi|adać impf (zasiądę, zasiądziesz, zasiadł, zasiadła, zasiedli - zasiadam) vi książk. 1. (usiąść) to seat oneself książk. (zabrać się) to sit down zasiąść w fotelu to sit down in an armchair zasiąść do obiadu/pracy/gry to sit down to dinner/to work/to a game zasiąść do fortepianu to seat oneself at the piano zasiąść za kierownicą to sit down behind the wheel 2. (zająć stanowisko) zasiadać w radzie to have a seat on a council zasiąść w ławie poselskiej to be elected to parliament zasiadać w ławie poselskiej to sit in parliament zasiadać na ławie oskarżonych Prawo. to be in the dock zasiąść na tronie to ascend the throne zasiadać w komisji/jury to sit on a committee/jury

zasięg
m (G zasięgu) 1. (zakres) reach, scope (największa odległość) range zasięg kampanii the scope of a campaign zasięg występowania gatunku the geographical range of a species kampania reklamowa o ograniczonym zasięgu a small-scale advertising campaign sprawa o zasięgu międzynarodowym an international issue znajdować się w zasięgu czyichś wpływów to be whitin the scope a. range of sb's influence objąć coś swoim zasięgiem [katastrofa, epidemia] to spread over sth w zasięgu/poza zasięgiem wzroku in/out of view w zasięgu/poza zasięgiem słuchu within/out of hearing range w zasięgu/poza zasięgiem strzału within/out of gunshot znajdować się w zasięgu ręki to be within (arm's) reach być w czyimś zasięgu przen. [nagroda, cel] to be within reach for sb być poza czyimś zasięgiem przen. to be beyond sb's reach 2. Lotn., Wojsk. range zasięg pocisku/samolotu the range of a missile/aircraft pocisk średniego/dalekiego zasięgu a medium-/long-range missile znajdować się poza zasięgiem radaru to be out of range of radar 3. Telekom. range mieć zasięg/nie mieć zasięgu to be out of/within range

zasięgać
impf zasięgnąć

zasięgnąć
pf - zasięg|ać impf (zasięgnęła, zasięgnęli - zasięgam) vt zasięgnąć czyjejś rady to ask sb's advice zasięgnąć czyjejś opinii w sprawie czegoś to consult sb about sth zasięgnąć informacji w biurze podróży na temat czegoś to enquire about sth at a travel agency zasięgnąć języka na temat czegoś to find out about sth

zasiłek
m (G zasiłku) Admin. benefit C/U zasiłek dla bezrobotnych unemployment benefit the dole pot. zasiłek chorobowy sickness benefit zasiłek macierzyński maternity benefit żyć z zasiłku to live off benefits być na zasiłku to be on benefit a. social security GB a. welfare US pójść na zasiłek to go on the dole, to go on welfare US otrzymywać zasiłek to receive a benefit mieć prawo do zasiłku to be entitled to benefit nabrać prawa do zasiłku to become entitled to benefit

zaskakiwać
impf zaskoczyć

zaskakująco
adv. surprisingly zaskakująco dobre wyniki surprisingly good results

zaskakujący
pa zaskakiwać adv. [widok, wynik, reakcja] surprising zaskakujące, że/jak/ile. it's surprising that/how/how many. trochę zaskakujące było to, że. it came as something of a surprise that. i co zaskakujące. and surprisingly.

zaskarbiać
impf zaskarbić

zaskarbić
impf - zaskarb|iać pf vt to win [szacunek, przyjaźń] zaskarbić sobie czyjeś zaufanie to win sb's trust

zaskarżać
impf zaskarżyć

zaskarżyć
pf - zaskarż|ać impf vt Prawo. 1. to appeal [decyzję, wyrok] zaskarżyć ustawę do Trybunału Konstytucyjnego to refer an act to the Constitutional Court 2. to sue [osobę] zaskarżyć kogoś do sądu to sue sb

zasklepiać
impf zasklepić

zasklepić
pf - zasklep|iać impf vt 1. (zalepić) to close [sth] up, to close up, to seal [sth] up, to seal up [otwór, wejście] (zamurować) to wall [sth] up, to wall up [wejście, niszę] 2. [maść] to heal [ranę] zasklepić się - zasklepiać się 1. [rana, otwór] to close up 2. przen. [osoba] zasklepić się w sobie to close up zasklepić się w swoim własnym świecie to be confined in one's own world

zaskoczenie
sv zaskoczyć n (zdziwienie) surprise, astonishment (niespodzianka) surprise nie okazywać zaskoczenia to not show surprise ochłonąć z zaskoczenia to get over one's surprise ku mojemu (wielkiemu) zaskoczeniu. to my (great) surprise wynik okazał się niemiłym zaskoczeniem the result came as an unpleasant surprise to nie było dla nas żadnym zaskoczeniem it came as a. was no surprise to us z zaskoczeniem przyjęliśmy fakt, że. it was with surprise that we learnt. zrobić coś z zaskoczenia a. przez zaskoczenie to do sth out of surprise element zaskoczenia the element of surprise

zaskoczyć
pf - zask|akiwać impf vt [osoba, wydarzenie] to surprise [osobę, ofiarę, złodzieja] być zaskoczonym to be surprised zaskoczyło mnie, że. I was surprised that. zaskoczyła ich burza they were caught in a storm nasze natarcie zaskoczyło wroga our offensive took the enemy by surprise vi pot. 1. (wskoczyć) [element, pokrywka] to click into place 2. [samochód, silnik] to start 3. (zrozumieć) [osoba] to get it jakoś nie zaskoczyłem I didn't get it

zaskomleć
zaskoml|ić pf (zaskomlisz, zaskomlał, zaskomleli) vi [pies] to yelp, to whimper skomleć

zaskomlić
zob. zaskomleć

zaskorupiały
adv. 1. [błoto] crusted 2. przen. [poglądy, teorie] ossified człowiek zaskorupiały w swych poglądach a person set in his/her views

zaskorupieć
pf (zaskorupiał, zaskorupieli) vi 1. [błoto, rana] to crust over 2. książk. to become set (w czymś in sth) zaskorupieć w starych zwyczajach to become set in one's habits a. ways 3. książk. (zasklepić się) [osoba] to develop a hard shell

zaskowyczeć
zaskowy|tać pf (zaskowyczysz, zaskowyczał, zaskowyczeli) vi 1. [pies] to whine skowyczeć 2. przen. [osoba] to howl zaskowyczeć z bólu to howl with pain skowyczeć

zaskowytać
zob. zaskowyczeć

zaskroniec
m Zool. grass snake

zaskrzeczeć
pf (zaskrzeczysz, zaskrzeczał, zaskrzeczeli) vi 1. [papuga] to squawk [żaba, wrona] to croak [małpa] to chatter skrzeczeć 2. pejor. [osoba, radio] to squawk skrzeczeć

zaskrzypieć
pf (zaskrzypisz, zaskrzypiał, zaskrzypieli) vi [podłoga, drzwi, schody] to creak [pióro] to scratch [śnieg] to crunch skrzypieć

zaskwierczeć
pf (zaskwierczysz, zaskwierczał, zaskwierczeli) vi [tłuszcz] to sizzle [świeca] to sputter skwierczeć

zaskórniak
m pot. secret nest egg pot.

zaskórny
adv. woda zaskórna Geol. subsoil water

zasmakować
pf vt (zakosztować) to taste [swobody, władzy, życia] vi 1. (polubić) to develop a taste (w czymś for sth) zasmakować w podróżowaniu/grach hazardowych to develop a taste for travelling/gambling 2. (przypaść do gustu) zasmakowała mi ta potrawa I liked that dish zasmakowała im wolność they enjoyed the taste of freedom

zasmarkaniec
m (Npl zasmarkańcy a. zasmarkańce) pot. snotnose pot.

zasmarkany
pp zasmarkać adv. pot. 1. (ubrudzony) [chusteczka, dziecko] snotty pot. 2. (zakatarzony) [osoba] runny-nosed być zasmarkanym to have a runny nose 3. obraźl. [przedmiot, pieniądze] stinking obraźl. [osoba] snot-nosed obraźl.

zasmarkać
pf (zasmarkam a. zasmarczę) vt to get snot on a. over pot. [osobę, rękaw] zasmarkać się [osoba] to get snot over oneself pot.

zasmarować
pf - zasmar|owywać impf vt 1. (pokryć) to smear [sth] over, to smear over zasmarować coś wapnem to smear whitewash over sth 2. pot. (zabazgrać) to smear zasmarować ściany napisami to smear the walls with graffiti 3. pot. (zabrudzić) to smear [ręce, twarz] zasmarować sobie ubranie tłuszczem to get grease over one's clothes

zasmarowywać
impf zasmarować

zasmażany
pp zasmażać adv. zasmażana kapusta/marchewka fried cabbage/carrot

zasmażać
impf zasmażyć

zasmażka
f Kulin. roux

zasmażyć
pf - zasmaż|ać impf vt Kulin. to thicken [sth] with a roux [zupę, sos]

zasmradzać
impf zasmrodzić

zasmrodzić
pf - zasmr|adzać impf vt pot. to stink [sth] up a. out, to stink up a. out pot. [pokój, mieszkanie]

zasmucać
impf zasmucić

zasmucić
pf - zasmu|cać impf to sadden, to upset [osobę] zasmuciło mnie, że. it saddened me that. zasmucił mnie tą wiadomością I was saddened by the news zasmucić się - zasmucać się 1. [osoba] to be saddened zasmucił się, kiedy usłyszał. he was saddened to hear. 2. [twarz] to turn sad

zasmucony
pp zasmucić adv. [osoba, twarz, oczy] sad

zasnuwać
impf zasnuć

zasnuć
pf - zasnu|wać impf vt [chmury] to cover [niebo] [dym, mgła] to envelop [okolicę] miasto zasnute dymem a town enveloped in smoke zasnuć się - zasnuwać się (pokryć się) niebo zasnuło się chmurami the sky became overcast góry zasnuły się mgłą fog enveloped the mountains jej oczy zasnuły się łzami her eyes misted over with tears

zasnąć
pf - zas|ypiać1 impf (zasnął, zasnęła, zasnęli - zasypiam) vi [osoba] to fall asleep zasnąć za kierownicą to fall asleep behind the wheel nie mogę zasnąć I can't sleep zasnąć na wieki a. snem wiecznym książk. to pass away

zasobnie
adv. grad. książk. żyć zasobnie to live affluently wyglądać zasobnie [okolica, dom] to look affluent

zasobnik
m Techn. (storage) container zasobnik ciepła Techn. heat accumulator

zasobność
f sgt książk. affluence

zasobny
adv. grad. książk. [osoba, kraj, dom] affluent [łowisko, teren] rich być zasobnym w coś [kraj, okolica] to be rich in sth mieć zasobną kieszeń to be well off

zasolenie
n sgt salinity (czegoś of sth)

zaspa
f bank zaspa zaspa śnieżna a bank of snow, a snowbank odgarniać zaspy to shovel away deep snow utknąć w zaspie to get stuck in a snowbank

zaspakajać
impf zaspokoić

zaspany
adv. [osoba, oczy, głos] sleepy

zaspać
pf - za|sypiać2 impf (zaśpię, zaśpisz - zasypiam) vt (przegapić) zaspać sprawę to let the chance slip vi [osoba] to oversleep

zaspokajać
impf zaspokoić

zaspokoić
pf - zasp|okajać, zasp|akajać impf vt to fulfil GB, to fulfill US [potrzeby, pragnienie, ambicję] to satisfy [ciekawość, potrzeby, głód] to sate [apetyt] to quench [pragnienie] zaspokajać dzienne zapotrzebowanie na coś [dieta] to meet the daily requirements for sth

zasraniec
m (Npl zasrańcy a. zasrańce) wulg. arsehole GB wulg., asshole US wulg.

zasrany
pp zasrać adv. wulg. 1. (ubrudzony) [spodnie, pielucha] mucky pot. zasrane trawniki dog-fouled lawns 2. obraźl. shitty wulg. nasze zasrane życie our shitty life

zasrać
pf - zasr|ywać impf wulg. vt to shit vi wulg. zasrać coś to shit on sth zasrać się - zasrywać się to shit oneself posp.

zasrywać
impf zasrać

zastanawiająco
adv. strangely zastanawiająco niska frekwencja a strangely small attendance

zastanawiający
adv. puzzling to wydało mi się zastanawiające I found it puzzling to zastanawiające, że. it's curious a. funny that.

zastanowienie
sv zastanowić n sgt thought po chwili zastanowienia after a moment's thought zrobić coś bez zastanowienia to do sth without thinking to wymaga zastanowienia it needs some thought

zastanowić
pf - zastan|awiać impf vt [wydarzenie, zagadnienie] to puzzle [osobę] zastanowiło mnie, że. it puzzled me that. zastanawia mnie, dlaczego. I wonder why. zastanowić się - zastanawiać się to think zastanawiać się nad czymś to ponder over sth zastanowić się nad czymś to give some thought to sth zastanowić się nad sobą to think about one's life zastanawiam się, dlaczego. I wonder why. zastanów się think about it muszę się nad tym zastanowić I have to think about it nie zastanawiając się specjalnie without stopping to think nigdy się nad tym nie zastanawiałem I've never given it much thought należało się nad tym lepiej zastanowić more thought should have been given to it "przyjdziesz?" - "zastanawiam się" 'are you coming?' - 'I'm not sure'

zastarzały
adv. 1. [rana] old [choroba, konflikt, spór, sprawa] long-standing 2. [brud] old

zastaw
m (G zastawu) (akt, przedmiot) pledge oddać coś w zastaw to put sth in pledge (w lombardzie) to place sth in pawn wykupić coś z zastawu to take sth out of pledge (z lombardu) to get sth out of pawn pożyczać pod zastaw to borrow on security pożyczka pod zastaw czegoś a loan secured against a. on sth

zastawa
f książk. zastawa (stołowa) tableware srebrna zastawa silverware złota zastawa gold plate zastawa do kawy a coffee set

zastawać
impf zastać

zastawiać
impf zastawić

zastawić
pf - zastaw|iać impf vt 1. (wypełnić) to cram [pomieszczenie] zastawić pokój gratami to cram a room full of junk okno zastawione kwiatami a window crammed with flowers zastawić stół to set a table stół zastawiony jedzeniem i piciem a table filled with food and drink obficie zastawiony stół a table full of food 2. (zatarasować) [osoba, samochód] to block [przejście, wjazd] zastawić drzwi komodą to barricade a door with a chest of drawers 3. (umieścić) to set [sidła, wnyki] zastawić na kogoś pułapkę to set a trap for sb wpaść w pułapkę zastawioną przez kogoś to fall into a trap set by sb 4. (oddać w zastaw) to pledge [przedmiot] zastawić coś u kogoś to pledge sth with sb zastawić coś w lombardzie to pawn sth zastawiony przedmiot a pawned item zastawić się - zastawiać się (zasłonić się) zastawić się parawanem to hide behind a screen zastaw się, a postaw się przysł. = there may be no money to live on but there will always be enough money to dazzle your guests

zastawka
f 1. Anat. valve zastawka serca a cardiac valve 2. (tama) sluice zastawka mitralna Anat. mitral valve zastawka trójdzielna Anat. tricuspid valve

zastać
pf - zasta|wać impf vt to find [rzecz, osobę] zastać w domu bałagan to find the house in a mess zastać kogoś w ogrodzie to find sb in the garden zastałem go, jak pracował przy samochodzie I found him working on the car nie zastałem go w domu he wasn't at home burza zastała nas w lesie we were out in the forest when the storm came wojna zastała go w Paryżu the outbreak of war found him in Paris czy zastałem szefa? is the boss in?

zastały
adv. 1. [woda] stagnant [powietrze] stale 2. pejor. [system wartości] outdated

zastopować
pf vt pot. 1. (powstrzymać) to thwart [plany] to block [wypłatę] to stop [osobę] 2. Sport (przyjąć) to control, to trap [piłkę] 3. (wyłączyć) to stop [pojazd, urządzenie]

zastosować
pf - zastos|owywać impf vt (użyć) to apply [sprzęt, karę, regułę, metodę, środek] to use [przedmiot] to employ [terapię, metodę, środki] zastosować pestycydy do spryskiwania pól to use pesticides to spray the fields zastosować sankcje wobec kogoś to apply sanctions against sb zastosować coś w praktyce to put sth into practice znaleźć zastosowanie w czymś to find application in sth mieć praktyczne zastosowanie to have practical applications mieć zastosowanie wojskowe to have military applications zastosowanie komputerów do czegoś the application of computers to sth zrobić coś z zastosowaniem najnowszej techniki to do sth by applying the latest technologies to określenie można zastosować do. this term can be applied to. zastosować się - zastosowywać się to comply (do czegoś with sth) zastosować się do czyichś poleceń to comply with sb's instructions zastosować się do czyjeś rady to follow sb's advice

zastosowywać
impf zastosować

zastrachany
adv. pot. [dziecko] fearful

zastrajkować
pf vt [załoga, fabryka] to go on strike strajkować

zastraszająco
adv. alarmingly w zastraszająco szybkim czasie at an alarmingly fast rate w zastraszająco krótkim czasie in an alarmingly short time

zastraszający
pa zastraszać adv. alarming, frightening w zastraszającym tempie at an alarming rate przybrać zastraszające rozmiary to reach frightening proportions

zastraszać
impf zastraszyć

zastraszyć
pf - zastrasz|ać impf vt to intimidate [osobę] (sterroryzować) to terrorize [osobę, społeczeństwo] łatwo go zastraszyć he's easily intimidated nie dam się zastraszyć I won't be intimidated a. bullied być zastraszonym to be intimidated

zastrugać
impf vt to sharpen [ołówek, patyk] strugać

zastrzał
m (G zastrzału) Med. whitlow

zastrzec
pf - zastrze|gać impf (zastrzegę, zastrzeżesz, zastrzegł, zastrzegła, zastrzegli - zastrzegam) vt 1. (zawarować) to reserve zastrzec sobie prawo do zrobienia czegoś to reserve the right to do sth wydawca zastrzega sobie prawo do. the publisher reserves the right to. zastrzec sobie anonimowość to wish to remain anonymous być zastrzeżonym patentem to be protected by a patent znak towarowy zastrzeżony a trademark miejsca parkingowe zastrzeżone dla pracowników parking spaces reserved for employees wszelkie prawa zastrzeżone Prawo all rights reserved telefon zastrzeżony an ex-directory GB a. unlisted US telephone number 2. (zapewnić) to make it clear, to explain (uprzedzić) to warn zastrzegł, że to nie był jego pomysł he explained that the idea wasn't his z góry zastrzegam, że. I must warn you that. zastrzec się - zastrzegać się (zapewnić) to make it clear, to explain (uprzedzić) to warn zastrzegł się, że on nie ma z tym nic wspólnego he maintained that he had nothing to do with it "mogę się mylić" zastrzegł się "'I may be mistaken,' he asserted

zastrzegać
impf zastrzec

zastrzelić
pf vt 1. to shoot (to death) [osobę, zwierzę] 2. pot. (zaskoczyć) a toś mnie zastrzelił! you've got me there! zastrzelić się to shoot oneself (to death)

zastrzeżenie
sv zastrzec n 1. (krytyczna uwaga) reservation bez zastrzeżeń without reservations z pewnymi zastrzeżeniami with some reservations mieć zastrzeżenia do czegoś to have reservations about sth zgłosić pewne zastrzeżenia do czegoś to express a. voice reservations about sth z tym zastrzeżeniem, że. with the reservation that. jedyne zastrzeżenie, jakie można mieć, to. the only quibble is. 2. Prawo stipulation, proviso z zastrzeżeniem, że. on the stipulation a. with the proviso that.

zastrzyc
pf (zastrzygę, zastrzyżesz, zastrzygł, zastrzygła, zastrzygli) vi zastrzyc uszami [koń, osoba] to prick up one's ears także przen. strzyc

zastrzyk
m (G zastrzyku) Med. injection shot pot. zastrzyk podskórny/domięśniowy/dożylny a hypodermic/an intramuscular/an intravenous injection zastrzyk insuliny an injection of insulin zrobić komuś zastrzyk to give sb an injection, zastrzyk gotówki a cash injection zastrzyk nowej energii a shot in the arm pot.

zastukać
pf vi (wydać odgłos) [osoba] to tap (do drzwi) to knock [buty, kopyta] to clatter [koła] to rattle [krople] to patter pot. [serce] to beat zastukać ołówkiem w stół to tap a pencil on the table zastukać do drzwi to knock at the door dzięcioł zastukał w drzewo a woodpecker drummed on a tree stukać

zastygać
impf zastygnąć

zastygnąć
pf - zastyg|ać impf vi 1. (zakrzepnąć) [galareta] to set [tłuszcz] to solidify [wosk, lawa, żywica] to harden 2. książk. (znieruchomieć) [osoba, twarz] to freeze zastygnąć w bezruchu to freeze to the spot zastygł w dziwacznej pozie he froze into a bizarre position jego twarz zastygła w zdumieniu his face froze in a look of surprise uśmiech zastygł mu na twarzy the smile froze on his face 3. przen. (przestać się rozwijać) to come to a standstill życie kulturalne zastygło cultural life came to a standstill

zastygły
adv. 1. [wosk, lawa, żywica] hardened [tłuszcz] solidified 2. książk. [osoba, twarz] frozen oczy zastygłe w przerażeniu eyes frozen in horror 3. książk. [poglądy, idee] outmoded, ossified

zastój
m (G zastoju) 1. sgt (brak postępu) stagnation zastój gospodarczy an economic slowdown zastój na rynku stagnation in the market być a. znajdować się w zastoju to stagnate w przemyśle panuje zastój the industry is stagnating 2. Med. stasis

zastąpić
pf - zast|ępować impf vt 1. (przejąć obowiązki) to substitute vi, to fill in vi [nauczyciel] to sub vi pot. zastępować kogoś to substitute a. fill in for sb [nauczyciel] to sub for sb zastąpić komuś matkę to be a mother substitute for sb 2. (zamienić) to replace zastąpić kogoś/coś kimś/czymś to replace sb/sth with sb/sth 3. (zajść) to bar zastąpić komuś drogę to bar sb's way

zastękać
pf vi 1. [osoba] (z bólu) to grunt zastękać z wysiłku to grunt with effort stękać 2. przen. [deska] to moan, to groan stękać

zastęp
m (G zastępu) 1. książk. (grupa) army przen. (wojska) host książk. zastępy ekspertów an army of experts zastępy nieprzyjacielskie the enemy host zastępy niebieskie the heavenly host Pan Bóg zastępów the Lord God of hosts 2. (w harcerstwie) patrol

zastępca
m 1. (osoba zastępująca) replacement, substitute znaleźć dla kogoś zastępcę to find a replacement for sb 2. Admin. (w urzędzie) deputy (w firmie) assistant zastępca dyrektora (w przedsiębiorstwie) the assistant manager (w szkole) the deputy head zastępca szefa sztabu the deputy chief of staff zastępca szeryfa a deputy (sheriff) US zastępca dowódcy Wojsk. the second in command zostać mianowanym czyimś zastępcą to be appointed as a deputy for sb

zastępczo
adv. używać czegoś zastępczo to use sth as a substitute pełnić czyjąś funkcję zastępczo to substitute for sb

zastępczy
adv. substitute attr. mieszkanie zastępcze substitute accommodation rodzina zastępcza a foster family matka zastępcza a surrogate mother macierzyństwo zastępcze surrogate motherhood, surrogacy hormonalna terapia zastępcza hormone replacement therapy

zastępczyni
f 1. (osoba zastępująca) replacement, substitute znaleźć dla kogoś zastępczynię to find a replacement for sb 2. Admin. (w urzędzie) deputy (w firmie) assistant

zastępować
impf zastąpić

zastępowy
m, zastępowa f (w harcerstwie) patrol leader

zastępstwo
n replacement znaleźć zastępstwo dla kogoś to find a replacement for sb mieć zastępstwo za kogoś to fill in for sb [nauczyciel] to stand in for sb to sub for sb pot. mieliśmy dzisiaj zastępstwo we had a supply teacher today zrobić coś w zastępstwie kogoś to do sth in place of sb

zasugerowany
pp zasugerować adv. [osoba] influenced (czymś by sth)

zasugerować
pf vt 1. (podsunąć myśl) to suggest zasugerować komuś, żeby coś zrobił to suggest sb should do sth "może poszli do domu?" zasugerował 'maybe they went home?' he suggested zasugerować świadkowi odpowiedź to ask a witness a leading question sugerować 2. (dać do zrozumienia) to imply zasugerował, że coś podejrzewa he implied a. indicated that he suspected something sugerować zasugerować się to be influenced (czymś by sth) (odnieść mylne wrażenie) to be misled (czymś by sth) zasugerować się czyjąś opinią to be influenced by sb's view (niesłusznie) to be misled by sb's view sugerować się

zasunąć
pf - zasu|wać1 impf (zasunął, zasunęła, zasunęli - zasuwam) vt 1. (zamknąć, zasłonić) to draw [zasłonę, firanki, zasuwę] to do up [suwak] to slide [sth] back, to slide back [klapę, dach] zasunąć pokrywę to slide the cover on zasunąć drzwi za sobą to slide the door shut behind one zasunąć szufladę to push a drawer shut zasuwane drzwiczki a sliding door 2. (zastawić) to block zasunąć drzwi regałem to block a door with a bookcase zasunąć wejście głazem to roll a stone over the entrance 3. pot. (uderzyć) to whack pot. zasunąć kogoś pięścią w nos to whack sb on the nose 4. pot. (powiedzieć) to give [kazanie] to tell [dowcip] zasunąć mowę to come out with a long speech zasuwać głodne kawałki to talk crap posp. nie zasuwaj mi pan tu bajek! don't give me that crap! posp. 5. pot. (ukraść) to pinch pot. zasunęli mu portfel he had his wallet pinched zasunąć się - zasuwać się [kurtyna] to draw drzwi zasunęły się bezszelestnie the door slid noiselessly shut

zasupłać
pf - zasupł|ywać impf vt to knot [sznurek, linę] supłać zasupłać się - zasupływać się [sznurowadła] to get knotted supłać się

zasupływać
impf zasupłać

zasuszać
impf zasuszyć

zasuszony
pp zasuszyć adv. pot. [staruszek] shrunken [twarz] shrivelled

zasuszyć
pf - zasusz|ać impf vt to dry [liść, roślinę] zasuszony kwiat a dried flower zasuszyć się - zasuszać się [kwiat, liść, roślina] to dry

zasuwa
f (zasuwka dem.) bolt zamknąć coś na zasuwę to bolt sth być zamkniętym na zasuwę to be bolted shut odciągnąć zasuwę to pull back a bolt

zasuwać
1. impf zasunąć 2. impf vi pot. 1. (pędzić) [samochód, biegacz] to scorch along pot. musiałem zasuwać do domu na piechotę I had to leg it back home pot. 2. (pracować) [osoba] to beaver away pot. 3. (grać) to bash away pot. zasuwać na gitarze to bash away on the guitar

zaswędzieć
zob. zaswędzić

zaswędzić
zaswę|dzieć pf vi [nos, noga] to itch zaswędziało mnie ucho I felt an itch in my ear zaswędziało go oko his eye itched swędzić

zasychać
impf zaschnąć

zasyczeć
pf (zasyczysz, zasyczał, zasyczeli) vi 1. [osoba, wąż, gęś, gaz] to hiss zasyczeć z bólu to hiss with pain syczeć 2. (powiedzieć ze złością) to hiss "nienawidzę cię" zasyczała 'I hate you,' she hissed syczeć

zasygnalizować
pf vt 1. (wskazać) [światełko, urządzenie] to indicate [awarię, niebezpieczeństwo] sygnalizować 2. przen. (dać znak) to signal (wspomnieć) to mention zasygnalizować, że. to signal that. zasygnalizować zamiar/gotowość zrobienia czegoś to signal one's intention/readiness to do sth zagadnienia zasygnalizowane we wstępie the issues mentioned in the preface chciałbym zasygnalizować, że. I would like to draw attention to the fact that. sygnalizować

zasymilować
pf vt książk. 1. (przyswoić) to assimilate [imigrantów] rodzina zasymilowana an assimilated family asymilować 2. Biol. [organizm] to assimilate [składniki, substancję] asymilować zasymilować się 1. (przystosować się) [imigrant, mniejszość narodowa] to become assimilated, to assimilate (w czymś into sth) asymilować się 2. Biol. [pokarm, substancja] to be absorbed a. assimilated asymilować się

zasypać
pf - zasyp|ywać impf (zasypię - zasypuję) vt 1. (zakopać) to fill [sth] in [dół, loch, wyrwę] (spychaczem) to bulldoze [sth] in zasyp z powrotem tę dziurę fill the hole back in zasypana studnia a filled-in well 2. (pokryć) to cover śnieg zasypał pola snow covered the fields trawnik był cały zasypany liśćmi the lawn was carpeted with leaves 3. (przysypać) [lawina, ziemia] to bury zasypała go lawina he was buried by a. in an avalanche w kopalni zasypało czterech górników four people were buried alive in the mine 4. przen. to flood [osobę, instytucję] zasypywać kogoś listami/pytaniami/skargami to flood sb with letters/questions/complaints 5. pot. (zdradzić) to grass vi pot. zasypać kogoś to grass on sb zasypać się - zasypywać się (zakopać się) [osoba, owad] to bury oneself zasypać się w piasku to bury oneself in the sand

zasypiać
1. impf zasnąć 2. impf zaspać 3. impf vt nie zasypiać gruszek w popiele to not let the grass grow under one's feet

zasypka
f Med. powder U zasypka dla niemowląt baby powder

zasypywać
impf zasypać