węch
m (G węchu) sgt 1. (zmysł powonienia) smell pies o wyczulonym węchu a dog with a keen nose stracić węch to lose one's sense of smell wyczuć coś węchem to detect sth by smell 2. pot., przen. (wyczucie) nose przen. mieć (psi) węch do czegoś to have a (good) nose for sth

węchowo
adv. [poczuć, znaleźć] by smell [przyjemny, obrzydliwy] on the nose

węchowy
adv. [nerw, narząd, receptory] olfactory [wrażenia, wspomnienia] of smell

wędka
f fishing rod, fishing pole US łowić ryby na wędkę to fish with a fishing rod a. with a rod and line, to angle zarzucić wędkę to cast a line

wędkarski
adv. [sprzęt, żyłka] fishing [klub, zawody] angling sport wędkarski angling

wędkarstwo
n sgt angling wędkarstwo morskie offshore angling amatorzy wędkarstwa angling enthusiasts uprawiać wędkarstwo to be an angler

wędkarz
m (Gpl wędkarzy a. wędkarzów) angler

wędkować
impf vi to angle, to fish (with a fishing rod a. with a rod and line)

wędlina
f Kulin. cold (cooked) a. cured meat półmisek z wędlinami a platter of cold cuts and sausages, a platter of charcuterie sklep/stoisko z wędlinami a shop/stand with cold cooked a. cured meats, charcuterie

wędrować
impf vi 1. (dla przyjemności) to wander, to roam (jako turysta) to hike (w odległym, trudnym terenie) to trek wędrować z plecakiem to backpack wędrować autostopem to hitch-hike wędrować po kraju to hike across a. through a country wędrować pieszo przez świat a. po świecie to travel the world on foot, to wander around the world w młodości dużo wędrowała samotnie po górach when she was young, she often hiked alone in the mountains kilka tygodni wędrowali przez pustynię/puszczę for several weeks they trekked across the desert/through a jungle powędrować 2. (przemieszczać się) [koczownicy, Cyganie] to travel, to journey (bez celu) to rove [zwierzęta, ptaki, ryby] to migrate 3. przen. (przesuwać się) [niż, obłoki, ból] to move 4. pot. (chodzić) to wander vt/vi (bez celu) to roam vt (spokojnie, leniwie) to toddle pot., to ankle US pot. (w poszukiwaniu przygód, przyjemności) to gallivant pot. wędrować alejkami parku to roam a. wander park paths 5. (być przekazywanym) [listy, towary] to be transported powędrować 6. pot. (zostać umieszczonym) to be sent wędrować do więzienia/szpitala to be sent to prison/hospital nie każdy przestępca wędruje za kratki not every criminal goes down GB pot. zawodnik wędruje na ławkę kar a player is sent to the penalty box powędrować jego/jej oczy a. spojrzenie wędruje his/her eyes wander jej spojrzenie wędrowało a. wędrowała oczami a. spojrzeniem ciągle za okno her eyes kept wandering to the window jej/jego myśli wędrują do kogoś/czegoś she/he is thinking about sb/sth wędrować z rąk do rąk (przekazywać) to pass from hand to hand (zmienić właściciela) to change hands

wędrowiec
m (V wędrowcze a. wędrowcu) książk. (piechur) wayfarer książk. (podróżnik) wanderer vagrant przest.

wędrowniczek
m (Npl wędrowniczki) dem. little walker, little wanderer Jaś Wędrowniczek żart. (whisky) Johnny Walker

wędrowniczy
adv. przest., książk. [kij, sakwa] wanderer's [szlaki, trasy] wandering attr. żyłka wędrownicza wanderlust

wędrownik
m, wędrowniczka f przest., książk. (piechur) wayfarer książk. (podróżnik) wanderer vagrant przest.

wędrowny
adv. 1. (objazdowy) [cyrk, teatr, artysta] touring, travelling, traveling US [aktor, muzyk, handlarz, kaznodzieja] itinerant wędrowna trupa teatralna strolling players daw. 2. (turystyczny) [wczasy, trasa] walking, touring obóz wędrowny a camping trip a. tour

wędrówka
f 1. (rekreacyjna) walk (turystyczna) hike, walking tour (w odległym, trudnym terenie) trek wędrówka z plecakiem backpacking, a backpacking tour wędrówka samochodem/rowerem po Francji a motoring/cycling tour of France pójść a. wybrać się na wędrówkę w góry to go walking a. hiking in the mountains 2. (przemieszczanie się) (ludzi, zwierząt) migration (ryb) run (Księżyca, Słońca) movement 3. pot. wander, wandering U nasza bezowocna wędrówka od urzędu do urzędu our futile wander from one office to another nerwowa wędrówka po pokoju/targu hectic wandering around a room/market wędrówka ludów Hist. migration of people pot., żart. mass migration wędrówka dusz Relig. metempsychosis, transmigration of souls ziemska a. doczesna wędrówka the way of all flesh zakończyć swoją ziemską wędrówkę to go the way of all flesh

wędzarnia
f (Gpl wędzarni) 1. (przemysłowa, domowa) smoking chamber, smokehouse US (w piecu) smokebox 2. pot., żart. smoky room ale tu wędzarnia! it's smoky in here!

wędzidło
n Jeźdz. bit

wędzisko
n (część wędki) rod

wędzić
impf vt 1. (konserwować w dymie) to smoke, to smoke-dry, to cure [ryby, mięso] uwędzić 2. pejor. (palić papierosy) to expose [sb] to passive smoking nie palimy, bo nie chcemy wędzić niepalących gości we don't smoke because we don't want to expose our guests to passive smoking uwędzić wędzić się 1. (o żywności) to be smoked, to be dry-smoked a. cured uwędzić się 2. pejor. (o ludziach) to breathe in cigarette smoke uwędzić się

wędzonka
f Kulin. smoked bacon U

wędzony
pp wędzić adv. Kulin. [boczek, ryba, ser] smoked

węgiel
m 1. sgt Geol., Górn. coal węgiel opałowy a. na opał stove coal zasoby węgla coal reserves pokład/złoże węgla a coal seam/deposit kopalnia węgla a coal mine, a (coal) pit wydobywać a. urabiać węgiel to extract a. mine coal kubeł na węgiel a coal scuttle komórka na węgiel a coalhouse, a coal house US palić w piecu węglem to burn coal in a stove czarny jak węgiel as black as coal a. soot, coal-black 2. sgt Chem. carbon dwutlenek węgla carbon dioxide tlenek węgla carbon monoxide 3. zw. pl (bryła opału) piece of coal, coal GB (bryła żaru) coal (wypalona) cinder (żarząca się) ember żarzące się węgle live coals a. embers przygasające węgle dying embers dorzucić kilka węgli do pieca to put some more coals on the fire GB 4. sgt Szt. (do rysowania) (artist's) charcoal rysować/szkicować węglem to make charcoal drawings/sketches 5. Szt. (rysunek) charcoal (drawing) biały węgiel Techn. water power, white coal US węgiel brunatny Geol., Górn. lignite a. brown coal węgiel drzewny charcoal węgiel kamienny Geol., Górn. hard bituminous coal US węgiel koksujący a. koksowy Przem. coking coal węgiel kopalny Geol., Górn. mineral coal węgiel lekarski a. leczniczy Farm. = carbo medicinalis (form of activated charcoal, used medically) węgiel promieniotwórczy Chem., Fiz. radiocarbon węgiel retortowy Techn. retort carbon siedzieć jak na rozżarzonych węglach to be like a cat on a hot tin roof, like a cat on hot bricks GB spalić coś na węgiel to char sth completely

węgielek
m dem. ember żarzący się a. tlący się węgielek a living a. live ember

węgielny
zob. kamień

węgierka
f 1. Bot. (drzewo) purple plum (tree) 2. Kulin. (owoc) purple plum

węgierski
adv. [kultura, taniec, wino] Hungarian [lud, język] Magyar m sgt (język) Hungarian, Magyar mówić/rozumieć po węgiersku to speak/understand Hungarian

węgieł
m Budow. quoin, corner wyjść zza węgła/zniknąć za węgłem to turn/disappear round a corner

węglarz
m (Gpl węglarzy) 1. (sprzedawca węgla) coalman 2. (wypalający węgiel drzewny) charcoal burner 3. Hist., Polit. (karbonariusz) Carbonaro włoscy węglarze Carbonari

węglowodan
m zw. pl (G węglowodanu) Chem. carbohydrate

węglowy
adv. 1. Geol., Górn. [przemysł, górnictwo, złoże, pył] coal attr. 2. Przem. [piec, smoła, gaz] coal attr. kuchnia węglowa a coal-fired (kitchen) range stal węglowa carbon steel 3. Chem. [filtr, włókno] carbon attr. węglowe związki chemiczne carbon compounds kwas węglowy carbonic acid

węgorz
m (Gpl węgorzy a. węgorzów) Kulin., Zool. eel

węgorzyk
m dem. Zool. elver

węgrzyn
m (A węgrzyna) przest., Wina Hungarian wine

węszyć
impf vt 1. (obwąchiwać) [pies] to scent [trop] zwęszyć 2. przen. (podejrzewać) to smell (out) [podstęp, kłopoty, złodzieja] to sense [ironię, kpinę] węszyć skandal to have an inkling of a scandal zwęszyć vi 1. (wąchać) [zwierzę] to sniff, to snuffle jakiś kundel węszy wokół śmietnika a stray dog's sniffing at a. snuffling around a dustbin 2. (szukać) smell out vt (za czymś sth) to sniff out vt pot. (za czymś sth) psy węszące za materiałami wybuchowymi/narkotykami dogs sniffing out explosives/drugs wszędzie węszyć komunistyczny spisek to see reds under the bed wywęszyć 3. pejor. (wywiadywać się) to sniff (a)round pot., to nose (a)round a. about pot. (za kimś/czymś for sb/sth) to snoop about pot.

węzeł
m 1. (na linie, krawacie, nitce) knot (wokół słupa, haka) hitch, bend zawiązać węzeł na linie/wstążce to tie a knot in a rope/ribbon zaciągnąć węzeł to pull a knot tight rozwiązać/poluźnić węzeł to undo a. untie/loosen a knot 2. Moda (kok) bun zwinąć a. upiąć włosy w węzeł to twist a. pull back one's hair into a bun 3. Transp. (lotniczy) hub (kolejowy) junction (point) (drogowy) interchange (telekomunikacyjny) node węzeł komunikacyjny (łączący autostrady) an interchange (łączący sieci kolejowe i drogowe) a road and rail hub 4. (więź uczuciowa) bond, tie węzeł małżeński a. węzły małżeńskie the bond of marriage połączyć się węzłem małżeńskim to tie the knot węzeł wzajemnej sympatii a bond of mutual affection węzły przyjaźni ties of friendship węzły rodzinne family ties węzły krwi ties of kindred, blood ties 5. (problem) kink przen. nodus rzad. (zawikłana sytuacja) tangle splątany węzeł historycznych uwarunkowań a tangled web of historical circumstances 6. Literat. (zawiązanie akcji) pivotal point, node 7. Żegl. (jednostka prędkości) knot płynąć z prędkością 30 węzłów to do 30 knots, to travel at a speed of 30 knots 8. Techn. (ogół urządzeń) = central unit węzeł centralnego ogrzewania a distribution centre of a central a. district heating system węzeł sanitarny plumbing, a plumbing system 9 Chem., Fiz. (w sieci krystalicznej) lattice point 10 Astron., Mat., Fiz., Bot. node węzeł babski pejor. granny knot węzeł chłonny a. limfatyczny Anat. lymph node, lymph gland węzeł grecki a. klasyczny Moda (uczesanie) Psyche knot węzeł knagowy Żegl. cleat hitch węzeł marynarski Żegl. Mariner knot węzeł płaski a. prosty reef knot, square knot węzeł ratowniczy a. skrajny tatrzański Sport bowline węzeł zwykły overhand knot węzeł gordyjski Gordian knot przeciąć a. rozciąć węzeł gordyjski to cut the Gordian knot

węzełek
m 1. dem. (zaciągnięta pętla) (small) knot 2. (zawiniątko) bundle (po)ciągnąć węzełki przest. to draw straws

węzełkowy
adv. [dywan, kilim] knotted, knotwork attr. ręcznie wiązany chodnik węzełkowy a hand-knotted rug haft węzełkowy French knot

węzłowato
adv. knottily węzłowato nabrzmiałe żyły gnarled varicose veins krótko i węzłowato [opisać, przedstawić] in a nutshell, briefly and to the point

węzłowaty
adv. [lina, sznur] knotted [dłonie, ręce] gnarly, gnarled krótki i węzłowaty [styl, język] terse [wypowiedź, opis] brief and to the point

węzłowy
adv. 1. Kolej. [miejscowość] at a. in a junction (point) Transp. [punkt] interchange attr. węzłowa stacja kolejowa an interchange punkt węzłowy trasy a. drogi an interchange point komputer węzłowy a node computer 2. (zasadniczy) [zagadnienie, punkt, moment] crucial

wężowato
adv. [wijący się, wygięty] tortuously, sinuously rzeka płynie wężowato a river follows a tortuous a. serpentine course

wężowaty
adv. [ruch, zwoje] snake-like [dróżka, potok, pochód] serpentine, tortuous wężowate plt Zool. colubrids Colubridae spec.

wężowisko
n 1. (z jadowitymi wężami) snakepit (kłąb) tangle a. nest of snakes 2. przen. (kłębowisko) tangle

wężowy
adv. 1. [torebka, buty, wzór] snakeskin attr. 2. [sploty, ruchy, linie] snake-like, serpentine 3. książk., przen. serpentine

wężyk
m anim. dem. Zool. little snake m inanim. 1. [gumowy, plastikowy] (na wodę) hose (osłonka) tube 2. (falista linia) wavy line droga wije się wężykiem a road follows a tortuous a. serpentine course wężyk generalski Wojsk. (galon) galloon of silver braid on a general's cap (stopień) rank of general wężyk spustowy Fot. cable release

wężykowato
adv. [zwinięty, pokrętny] sinuously, tortuously potok płynie a. wije się wężykowato a stream follows a tortuous a. serpentine course

wężykowaty
adv. [ruch, skręty, ciało] snake-like, serpentine [kreska, linia, wzorek] wavy

wężykowy
zob. wężykowaty