Wielkopolanin
m, Wielkopolanka f inhabitant of Great Poland (in west central Poland)

Wietnamczyk
m, Wietnamka f Vietnamese

Wit
m sgt święty Wit St Vitus choroba a. taniec św. Wita przest. St Vitus's dance przest. Sydenham's chorea

wiaderko
n dem. (small) bucket blaszane/plastikowe wiaderko a tin/plastic bucket wiaderko do lodu/na wodę an ice/a water bucket wiaderko na śmieci a litter bin GB, a trash can US wiaderko piasku/węgla a bucket of sand/coal wlać coś do wiaderka to pour sth into a bucket

wiadomo
1. (jest znane) everybody knows, it's a well-known fact nic mi nie wiadomo o tej sprawie I know nothing about it nie wiadomo było, co za chwilę nastąpi there was no telling what would happen next nie wiadomo, kto to zrobił/kiedy przyjechali nobody knows who did it/when they arrived wiadomo było, że wojna jest nieunikniona everybody knew that war was inevitable wiadomo było, że wyprawa nie dojdzie do skutku it was obvious the journey would come to nothing jak wiadomo as everybody knows nie wiadomo jak nobody knows how nie wiadomo skąd out of nowhere a. the blue a. thin air nigdy nie wiadomo you never know o ile (mi) wiadomo as far as I know 2. (jasne, zrozumiałe) of course za wszystko, wiadomo, trzeba płacić you have to pay for everything, of course

wiadomość
f (informacja) message, (piece of) news U aktualna/ważna/dobra/zła/niepokojąca wiadomość up-to-date/important/good/bad/worrying news najświeższe a. ostatnie wiadomości the latest news smutna/tragiczna wiadomość sad/tragic news pomyślna/radosna/sensacyjna/rewelacyjna wiadomość fortunate/happy/sensational/amazing news wiadomość prasowa/radiowa/telewizyjna press/radio/TV news prawdziwa/fałszywa wiadomość true/false information wiadomość telefoniczna a telephone message wiadomość od specjalnego wysłannika news from a special correspondent wiadomość z pewnego źródła news a. a message from a reliable source wiadomości z pierwszych stron gazet front-page news dawno nie miał wiadomości od rodziny he hasn't heard from his family for a long time docierają do nas niepokojące wiadomości z frontu we're receiving disturbing news from the front dostać/odebrać wiadomość to get/to receive a message na wiadomość o jego sukcesie bardzo się ucieszyła she was very happy at the news of his success przekazała mi poufną wiadomość she passed on a confidential message rozgłaszać wiadomości to spread news to niepewna wiadomość this news is unconfirmed zostaw dla mnie wiadomość, gdzie mamy się spotkać leave me a message about where we're meeting wiadomości plt 1. (zasób wiedzy) knowledge sg elementarne/podstawowe/praktyczne wiadomości elementary/rudimentary/practical knowledge gruntowne/skąpe wiadomości profound/poor knowledge historyczne/językowe historical/linguistic knowledge źródło wiadomości na jakiś temat a source of knowledge on sth 2. (serwis informacyjny) news U wiadomości polityczne/ekonomiczne/sportowe/kulturalne political/financial/sports/cultural news wiadomości z kraju/ze świata home a. domestic/international a. foreign news nadać/emitować wiadomości to broadcast/to air the news wysłuchać wieczornych wiadomości to listen to the evening news podawać coś do publicznej wiadomości to make sth public, to make sth generally known przyjmować coś do wiadomości to take note of sth nie przyjmuję tego do wiadomości I don't accept that

wiadomy
adv. 1. (znany) known sprawa jest wszystkim ogólnie wiadoma the matter is known to everybody, this is common knowledge z wiadomych powodów for obvious reasons wiadoma rzecz a. sprawa it's obvious nie jest wiadome, dlaczego wybrał właśnie ją nobody knows why it was her that he chose wędrował sobie tylko wiadomymi szlakami he was taking routes known only to himself 2. (wspomniany) spotkamy się o drugiej w wiadomym miejscu we're meeting at two at the usual place wiadoma osoba odbierze przesyłkę you know who will pick up the parcel zadzwonię do ciebie w wiadomej sprawie I'll call you to talk about you know what

wiadro
n (pojemnik) bucket wiadro na mleko/węgiel a milk bucket/coal scuttle wiadro na śmieci a litter bin GB, trash can US wiadro z wapnem/z węglem/z wodą a bucket of lime/coal/water wylać wiadro wody to pour a bucket of water zużyć dwa wiadra węgla to use up two bucketfuls of coal wiadro zimnej wody przen. a cold shower wylać na kogoś wiadro pomyj pot. to drag sb through the mud

wiadukt
m (G wiaduktu) flyover (dłuższy) viaduct wiadukt górski nad głęboką przepaścią a viaduct over a deep precipice wiadukt nad ruchliwą ulicą a flyover over a busy road

wianek
m 1. (z kwiatów) garland dziewczynka w wianku na głowie a girl with a garland on her head wianek ze stokrotek/z polnych kwiatów a garland of daisies/wild flowers splatać a. wić wianek to plait a garland założyć wianek na głowę to put on a garland 2. pot. (z przedmiotów) string wianek grzybów/czosnku/obwarzanków a string of mushrooms/garlic/pretzels 3. przen. circle dom otoczony wiankiem kwiatów a house surrounded by a circle of flowers łysina z wiankiem siwych włosów a bald head with a circle of white hair 4. przest. (dziewictwo) maidenhood, virginity panieński wianek maidenhood stracić/zachować wianek to lose/to guard one's virginity wianki plt the custom of throwing garlands of flowers into the water on Midsummer Night's Eve

wiano
n przest. dowry wiano klasztorne przest. (monastic) dowry przest.

wianuszek
m dem. 1. (z kwiatów) (small) garland dziewczynki w wianuszkach z polnych kwiatków girls with garlands of wild flowers on their heads wianuszek z rumianków garland of c(h)amomile 2. (z przedmiotów) wianuszek kiełbasy a ring of sausage(s) 3. pot. (krąg) circle wianuszek wielbicieli a circle of admirers stała otoczona wianuszkiem dzieciaków she stood there, surrounded by children

wiara
f 1. (religia, wyznanie) faith akt/dogmaty wiary an act/dogmas of faith głęboka/niezachwiana/słaba wiara a deep/an unshakable/a weak faith wiara chrześcijańska/katolicka/mahometańska/protestancka/żydowska the Christian/Catholic/Muslim/Protestant/Jewish faith wiara w Boga belief in God wyznawcy wiary believers nawrócić się na/przyjąć jakąś wiarę to convert to/to adopt a faith oddać życie za wiarę to give a. lay down one's life for one's faith odstąpić od wiary to abjure a. to renounce one's faith stracić a. utracić wiarę to lose one's faith trwać/utwierdzać się w wierze to adhere to/to reaffirm one's faith wyznawać jakąś wiarę to practice a faith 2. sgt (przeświadczenie, ufność) belief, faith głęboka/niezachwiana/ślepa wiara w coś a deep/an unshakable a. unwavering/a blind belief a. faith in sth podważyć czyjąś wiarę to challenge sb's belief a. faith wiara w człowieka belief a. faith in humanity wiara w siebie self-confidence 3. sgt (pewność) belief wiara w tajemną moc ziół a belief in the secret power of herbs 4. książk. (zaufanie) faith dozgonna/wzajemna wiara an undying/a mutual faith nie był godzien takiej wiary, jaką go obdarzyła he was not worthy of the faith she bestowed upon him 5. pot. (paczka) comrades pl, lads pl stara, żołnierska wiara old comrades zeszła się cała wiara all the lads got together łotr bez czci i wiary a consummate villain wyznanie wiary the Creed dać a. dawać wiarę czemuś/komuś książk. to give a. to lend credence to sth/sb, to have a. to put faith in sth/sb dotrzymać a. dochować komuś wiary to remain faithful to sb, to keep faith with sb nie do wiary pot. incredible, unbelievable pokładać wiarę w czymś/kimś książk. to place a. to put one's faith in sth/sb działać w dobrej a. najlepszej/złej a. najgorszej wierze to act in good/bad faith wiara czyni cuda faith can work miracles wiara góry przenosi książk. faith can move mountains żyć z kimś na wiarę pot. to shack up with sb

wiarołomny
adv. książk. faithless wiarołomny kochanek/mąż/przyjaciel/sojusznik a faithless lover/husband/friend/ally

wiarołomstwo
n sgt książk. perfidiousness (zdrada) faithlessness wiarołomstwo współmałżonka the faithlessness of the spouse

wiarus
m (Npl wiarusy) pot. old comrade, old campaigner

wiarygodnie
adv. grad. książk. credibly jego relacja brzmi wiarygodnie his story sounds credible

wiarygodność
f sgt książk. the credibility, the reliability wiarygodność spółki/firmy credibility a. reliability of a company wiarygodność źródła historycznego/zeznania the credibility a. reliability of a historical source/sb's testimony kwestionować wiarygodność informacji to question the credibility a. reliability of the information sprawdzać czyjąś wiarygodność to check sb's credibility zyskać/stracić na wiarygodności to gain/to lose credibility a. reliability

wiarygodny
adv. książk. credible, reliable wiarygodne badania statystyczne/źródła historyczne reliable statistical research/historical sources wiarygodny partner w interesach/świadek a reliable business partner/witness miał wiarygodne alibi he had a credible a. reliable alibi

wiata
f shed wiata autobusowa/tramwajowa a bus/tram shelter wiata nad parkingiem a carport schronić się pod wiatą przed deszczem to protect oneself from rain under a shelter

wiaterek
m dem. (G wiaterku) breeze chłodnawy/lekki/orzeźwiający wiaterek a cool/light/refreshing breeze wiosenny/letni wiaterek a spring/summer breeze przyjemny wiaterek wiał od morza a pleasant breeze was blowing from the sea

wiatr
m (G wiatru) 1. (strumień powietrza) wind huraganowy/ostry/porywisty/silny/słaby wiatr a hurricane/sharp/gusty/strong/light wind lodowaty/suchy wiatr an icy/a dry wind podmuch/poryw wiatru a blast/gust of wind siła wiatru wind power pomiar prędkości wiatru wind speed measurement południowy/północny/wschodni/zachodni wiatr a southerly/northerly/easterly/westerly wind szum wiatru w konarach drzew wind rustling in the trees wiatr od lądu/morza an offshore/onshore wind wiatr zmienny a. o kierunkach zmiennych a variable wind boczny/pełny/przeciwny wiatr Żegl. a crosswind/tailwind/headwind pomyślne a. szczęśliwe/niepomyślne wiatry fair/adverse winds wiatr odczuwalny/pozorny/rzeczywisty a noticeable/an apparent/a real wind wiatr halny/monsunowy/pasatowy a foehn (wind)/a monsoon/a trade wind drzewa uginają się na wietrze the trees are bending in the wind flaga/bandera łopocze na wietrze a flag/banner flutters in the wind parawan osłaniał ich od wiatru a screen shielded them from the wind wiatr dmie/zrywa się/wzmaga się/ustaje/jęczy the wind blows/rises/picks up/subsides/howls jak wiatr like the wind pod wiatr against the wind a. upwind z wiatrem with the wind a. downwind 2. książk. (tendencje) tide, wind(s) wiatr historii the tide of history powiało wiatrem odnowy the wind of reform was in the air 3. Myślis. scent ogary pognały za wiatrem lisa the hounds chased off on the fox's scent psy z najlepszym wiatrem the most keen-scented dogs wiatry plt pot. wind U mieć a. puszczać wiatry to break wind wiatrem podszyty pot. [płaszcz, kurtka] flimsy wystawić kogoś (rufą a. tyłem) do wiatru pot. to lead sb up the garden path biednemu zawsze wiatr w oczy (wieje) przysł. the poor must pay for all chwycić a. złapać wiatr w żagle przen. to catch the ball on the fly czuć a. wiedzieć, skąd wiatr wieje pot. to know which way the wind blows inny wiatr wieje/powiał przen. a new wind is blowing/blew iść a. pędzić a. stawać z wiatrem w zawody przen. to go/run like the wind rzucać słowa na wiatr pot. to make wild promises, to waste words szukaj wiatru w polu pot. well, I/you/he won't see that again pot. kto sieje wiatr, burzę zbiera przysł. sow the wind and reap the whirlwind

wiatraczek
m dem. 1. (zabawka) windmill 2. (wentylatorek) (small) fan włączyć wiatraczek to switch on a fan

wiatrak
m 1. (młyn) windmill drewniany wiatrak a wooden windmill skrzydła wiatraka the sails of a windmill 2. (wentylator) fan pod sufitem obracał się wiatrak a fan rotated on the ceiling walczyć z wiatrakami to tilt at windmills walka z wiatrakami a losing battle

wiatrowskaz
m (G wiatrowskazu) 1. (kurek) weathercock 2. (rękaw) windsock

wiatrowy
adv. wind attr. elektrownia a. siłownia wiatrowa a wind power station młyn wiatrowy a windmill przyrządy o napędzie wiatrowym wind-driven instruments

wiatrołom
m (G wiatrołomu) Leśn. 1. (drzewo) blowdown 2. (teren) blowdown (area)

wiatrówka
f pot. 1. (kurtka) anorak wiatrówka z drelichu/ortalionu z kapturem a denim/nylon anorak with a hood ubrać się w/nosić wiatrówkę to put on/to wear an anorak 2. (broń palna) air gun, air rifle ładować wiatrówkę to load an air gun a. rifle strzelać z wiatrówki to shoot with an air gun a. rifle

wiatrówkowy
adv. pot. 1. Moda, Włók. windproof materiał wiatrówkowy windproof material 2. Sport air gun attr., air rifle attr. wiatrówkowe mistrzostwa Polski the Polish air gun a. rifle championships

wiać
impf (wieję) vi 1. (o wietrze) to blow wiatr wieje od a. z północy/znad morza a wind is blowing from the north/from over the sea 2. (wionąć) to smell, to waft wieje chłód/zimno a. chłodem/zimnem it's cold z piwnicy wieje stęchlizną there's a musty smell wafting up from the cellar 3. przen. to breathe the air (czymś of sth) krajobraz wieje pustką the landscape breathes an air of emptiness od zgliszcz wiało grozą the smouldering ruins breathed an air of peril z ekranu wieje nudą boredom is drifting from the screen była piękna, ale wiało od niej chłodem she was beautiful but cold 4. Roln. (oddzielać ziarno od plew) to winnow wiać pszenicę/żyto to winnow wheat/rye 5. pot. (uciekać) to bolt, to run away wiać na strych/przez okno to bolt up to the attic/out of the window, to run away to the attic/through the window wiać za granicę to flee the country wiać ze strachu/z przerażenia to run away out of fear/terror wiejemy, strażnik idzie let's beat it, the guard's coming zwiać v imp. wieje it's windy na dworze wieje it's windy outside wiało na mnie od okna I could feel a draught (coming) from the window zamknij drzwi, strasznie wieje close the door, it's really draughty wiać aż się kurzy pot. to run away like a bat out of hell wiać, gdzie pieprz rośnie pot. to run for dear a. one's life orientować się/wiedzieć/wyczuwać skąd wiatr wieje to see/to know what's in the wind

wibracja
f (Gpl wibracji) 1. (drgania) vibration pomiar wibracji vibration measurement wibracja mechaniczna/akustyczna a mechanical/acoustic vibration wpadać w wibracje to start vibrating wprawić coś w wibracje to put a. to set sth in vibration 2. Muz. vibrato grać/śpiewać z wibracją to play/to sing vibrato 3. zw. pl (nastrój) vibration zw. pl pot., vibe zw. pl pot.

wibracyjny
adv. vibratory ruch wibracyjny sprężyny/wahadła the vibratory movement of a spring/pendulum efekty wibracyjne instrumentu the vibratory effects of an instrument

wibrafon
m (G wibrafonu) Muz. vibraphone

wibram
m (G wibramu) 1. sgt (tworzywo) Vibram chodzić w butach na wibramie to wear boots on a. with Vibram high traction soles 2. pot. (but) hiking boot

wibramowy
adv. Vibram attr. buty na wibramowej podeszwie boots on a. with Vibram high traction soles

wibrator
m Med., Muz., Techn. vibrator skóry cielęce jako wibrator w bębnach calf hides as vibrators in drums

wibrować
impf vi książk. (drżeć) [dźwięk, głos] to vibrate powietrze wibruje od żaru/huku/strzałów the air vibrates with heat/noise/gunfire wibrujący ruch sprężyny the vibrating movement of a spring wibrujący dźwięk/głos/pogłos a vibrating sound/voice/echo

wic
m (G wicu) pot. (cały) wic w tym a. polega na. the trick is.

wice-
w wyrazach złożonych vice-

wiceadmirał
m (Npl wiceadmirałowie) vice-admiral

wicedyrektor
m, wicedyrektorka f deputy director (w szkole) deputy a. assistant head

wicehrabia
m (Npl wicehrabiowie) viscount

wiceminister
m (Npl wiceministrowie) deputy minister

wicemistrz
m, wicemistrzyni f (Npl wicemistrzowie, wicemistrzynie) Sport vice-champion wicemistrz Europy/świata the European/world vice-champion

wicemistrzostwo
n Sport vice-championship wicemistrzostwo Polski the vice-championship of Poland wicemistrzostwo w skoku w dal the vice-championship in the long jump

wicepremier
m deputy prime minister

wiceprezes
m (Npl wiceprezesi a. wiceprezesowie) deputy- a. vice-chairman został wybrany na wiceprezesa he was elected (a) deputy- a. vice-chairman

wiceprezydent
m 1. (państwa) vice-president wiceprezydent USA the Vice-President of the USA 2. (miasta) deputy mayor wiceprezydent Warszawy the deputy major of Warsaw 3. (zastępca prezesa) vice-president wiceprezydent FIFA Fifa vice-president

wicher
m (G wichru) 1. (wichura) gale jesienny wicher an autumn gale poryw wichru a sudden gale wicher zerwał dach z domu the gale blew the roof off the house jak wicher like a hurricane 2. przen. whirlwind(s) wicher historii/namiętności a whirlwind of history/passion wicher rewolucji przeleciał nad Francją a whirlwind of revolution swept over France

wicherek
m (G wicherku a. wicherka) 1. dem. (wietrzyk) breeze powiewy ciepłego wicherku breaths of warm air 2. żart. (kosmyk) tuft niesforny wicherek sterczał mu na głowie an unruly tuft of hair stuck out on the top of his head

wichrowaty
adv. pot. warped wichrowate płyty paździerzowe warped fibreboards wichrowaty blat stołu a warped table top

wichrować
się impf v refl. pot. to warp deski gięły się i wichrowały the planks bent and warped okno wichruje się od wilgoci the damp warps the window zwichrować się

wichrzyciel
m (Gpl wichrzycieli) książk., pejor. troublemaker pejor., rabble-rouser pejor.

wichrzycielski
adv. incendiary, riotous wichrzycielskie poczynania incendiary a. riotous actions

wichrzycielstwo
n sgt książk., pejor. incendiarism oskarżyć kogoś o wichrzycielstwo to accuse sb of incendiarism potępiać/ukrócić czyjeś wichrzycielstwo to condemn/to curb sb's incendiarism

wichrzysko
n augm. gale, strong wind

wichrzyć
impf vt książk. 1. (mierzwić) to ruffle wiatr wichrzy włosy/korony drzew the wind ruffles sb's hair/the trees wichrzyć sobie czuprynę to ruffle one's hair zwichrzyć 2. (podburzać) to incite, to stir up wichrzyć wśród załogi to incite the crew to mutiny wichrzyć się książk. 1. (zmierzwić się) to get ruffled a. tousled zwichrzyć się 2. [fale, chmury] to swirl

wichura
f (strong) gale szkody wyrządzone przez wichurę damages caused by a gale zmagał się z wichurą he struggled against the gale

wiciowy
adv. Biol. flagellar, flagellate komórka wiciowa a flagellate cell

wid
m (G widu) ani widu, ani słychu pot. there's no trace (of sb/sth) a. neither hide nor hair (of sb/sth) w pijanym widzie pot. under the influence

widać
praed. z okna widać góry you can see the mountains from the window na tle śniegu widać było wyraźnie jej czerwony sweter her red jumper could be seen plainly against the snow nic nie widać you a. one can't see anything ledwo coś widać w tej mgle you can hardly see anything in this mist nie było cię widać I/we couldn't see you nie było go nigdzie widać he was nowhere to be seen "zajęło mi to tylko godzinę" - "to widać" 'it only took me an hour' - 'I can see that' czekamy godzinę, a autobusu ciągle nie widać we've been waiting for an hour, and there's still no sign of the bus widać ci halkę your slip is showing sprawa się ciągnie i końca nie widać the case drags on and there's still no end in sight stąd widać zamek jak na dłoni you can see the castle as plain as anything from here widać było, jak wymachuje parasolem you could see him/her waving his/her umbrella widać było, że. you could tell that. od razu widać, że to dobry samochód you can tell immediately that it's a good car widać było po jego minie, że coś zbroił you a. one could tell from his expression that he'd been up to a. he'd done something pot. widać było po nich determinację you could tell they were determined widać, że znają się dobrze you can see (that) they know each other well z tego, co mówił, widać było, że nie ma o sprawie pojęcia from what he said it was obvious that he knew nothing about it part. apparently widać wypił za dużo, bo był czerwony jak burak he must have had too much to drink, because he was as red as a beetroot jak widać as you can see, as can be seen

widelczyk
m dem. (small) fork widelczyki do ciasta dessert forks

widelec
m 1. (część nakrycia) fork widelec półmiskowy a serving fork widelce do ryb fish forks jeść nożem i widelcem to eat (sth) with a knife and fork nadział kawałek mięsa na widelec he put a piece of meat on the fork 2. pot. fork(s) być (jak) na widelcu pot. = to be an easy target mieć kogoś na widelcu pot. = to have got sb with their back against the wall

wideo
n inv. 1. (technika rejestrowania) video wideo wyparło inne techniki the video has superseded other technologies 2. pot. (odtwarzacz) video player (urządzenie do rejestrowania) video recorder nagrać coś na wideo to record something on video 3. pot. (kaseta) video cassette a. videotape film na wideo a video film adv. inv. video attr. oglądać kasetę wideo to watch a video cassette a. videotape wideo- w wyrazach złożonych video attr. wideokamera a video camera walka z wideopiractwem the fight against video piracy

wideokaseta
f video cassette, videotape

wideoklip
m (G wideoklipu) video clip oglądać wideoklipy w telewizji to watch video clips on TV

wideoteka
f video library

widełki
plt (G widełek) 1. (telefonu) cradle położyć a. odłożyć słuchawkę na widełki to hang up 2. (rozwidlony przyrząd) fork(s) widełki procy the fork of a catapult widełki roweru a bike fork(s) 3. (skala, zakres) scale ustawowe widełki płacowe statutory wage differentials widełki stawek uposażenia the salary scales widełki o dużej/małej rozpiętości a big/narrow spread 4. dem. (małe widły) fork widełki stroikowe a. strojowe Muz. tuning fork

widełkowy
adv. pot. spread attr.

widlasty
adv. forked widlaste rogi zwierzęcia the forked horns of an animal widlasty język żmii the forked tongue of a viper widlasty ogon ptaka the forked tail of a bird

widliszek
m Zool. anopheles (mosquito)

widmo
n 1. książk. (duch) apparition przed oczami przesuwały mu się jakieś straszne widma terrifying apparitions floated before his eyes 2. przen. (wizja) spectre widmo głodu/przeszłości/śmierci/wojny the spectre of famine/the past/death/war 3. przen. (pojazd) ghost pociąg/statek widmo a ghost train/ship 4. Fiz. spectrum obraz widma światła a picture of the light spectrum widmo elektronów electron spectrum widmo fal elektromagnetycznych the electromagnetic spectrum zakres widma a spectrum range widmo absorpcyjne Fiz. absorption spectrum widmo ciągłe Fiz. continuous spectrum widmo emisyjne Fiz. emission spectrum widmo optyczne Fiz. visible spectrum widmo Słońca Astron. solar spectrum

widmowo
adv. książk. ghostly twarz widmowo blada a ghostly-pale face

widmowy
adv. 1. książk. ghostly, spectral blade postaci o widmowym wyglądzie pale, ghostly figures widmowa bladość twarzy the ghostly a. spectral whiteness of sb's face 2. Fiz. spectral barwa widmowa chromatic a. spectral colour prążki widmowe spectral stripes rozkład widmowy the splitting of the spectrum

widnieć
impf (widnieje, widniał) vi książk. 1. (być widocznym) to be seen na pomniku widnieje napis there is an inscription on the monument pod dokumentem widniał podpis there was a signature under the text of the document w dali widniały zarysy gór the outline of mountains could be seen in the distance 2. (świtać) to dawn na dworze już widnieje it's dawning a. getting light outside widniało, kiedy zasnęła it was dawning a. getting light when she fell asleep

widno
adv. grad. książk. light w pokoju było dosyć widno it was quite light in the room widno jak w dzień as bright as day

widnokrąg
m (G widnokręgu) 1. książk. (horyzont) horizon daleko, na widnokręgu, majaczyły góry silhouettes of the mountains appeared on the far horizon las ciągnął się aż po widnokrąg the forest stretched as far as the horizon 2. Astron. true horizon 3. zw. pl przen. horizon(s)

widny
adv. książk. bright, light widny pokój a bright a. light room widny, sosnowy las a pine forest full of light była widna, księżycowa noc it was a bright moonlit night duża, widna sala an airy hall

widoczek
m dem. (G widoczku) żart., iron. 1. (fragment przestrzeni) view sielski widoczek an idyllic view z okna rozciąga się śliczny widoczek na las a beautiful view of the forest can be seen from the window 2. (fragment krajobrazu) landscape kartka pocztowa z widoczkami a landscape postcard malować pastelowe widoczki to paint landscapes in pastels

widocznie
adv. grad. książk. (zauważalnie) noticeably, visibly pociąg zaczął zwalniać coraz widoczniej the train was noticeably slowing down zmienił się widocznie he has changed noticeably a. visibly part. (prawdopodobnie) apparently, clearly widocznie nie było innego wyjścia apparently a. clearly there was no other solution widocznie nie mogła przyjechać evidently she couldn't come

widoczność
f sgt visibility dobra/zła widoczność good/bad visibility

widoczny
adv. 1. (widzialny) noticeable, visible książki zostawiłam w widocznym miejscu I left the books where they are visible pęknięcie widoczne było gołym okiem the crack was visible with a naked eye szyld był z daleka widoczny the sign was visible from a distance w stanie chorego nastąpiła widoczna poprawa there was a noticeable improvement in the patient's health 2. (niewątpliwy) evident, obvious słowa mówcy zyskały widoczną aprobatę the speaker's words met with evident a. obvious approval słuchała go z widocznym zainteresowaniem she listened to him with evident a. obvious interest

widok
m (G widoku) 1. (krajobraz) view urozmaicony/malowniczy/bajeczny widok a varied/picturesque/fabulous view pokój z widokiem na morze a room with a view of a. over the sea z tarasu roztacza się wspaniały widok there's a superb view from the terrace 2. (obraz) sight widok z boku/przodu/tyłu a side/front/rear view widok z lotu ptaka a bird's eye view przedstawiać sobą żałosny widok to be a pathetic sight nie znosiła widoku krwi she hated the sight of blood peszyła się na sam jego widok seeing him was enough for her to lose countenance tęsknić za widokiem rodzinnego domu to long for the sight of home na widok czegoś/kogoś at the sight of sth/sb przerażenie na widok wypadku terror at the sight of an accident ucieszył się na widok przyjaciela he was glad to see his friend widoki plt książk. (perspektywy) outlook, prospect(s) widoki na awans promotion prospects widoki na mieszkanie są niewielkie the chances of getting a flat are small widoki na przyszłość prospects for the future otwierają się przed nim widoki dalszej nauki prospects of further learning are opening up for him po a. za widoku pot. till it's light być na widoku pot. to be in view mieć coś na widoku pot. (upatrzyć) to have one's eye on sth (mieć na celu) to have sth (with)in one's sights, to set one's sights on sth mieć kogoś na widoku pot. to keep one's eyes on sb napawać a. paść oczy widokiem czegoś to feast one's eyes on sth wystawić coś na widok publiczny to bring sth into the limelight

widokowo
adv. scenically okolica urozmaicona widokowo a region of varied landscapes

widokowy
adv. with a view, scenic miejsca widokowe sights taras widokowy na lotnisku an airport observation deck a. viewing area punkt widokowy a beauty spot

widokówka
f postcard przysłać komuś widokówkę to send sb a postcard

widomie
adv. książk. evidently

widomy
adv. książk. evident, visible widome ślady dawnej urody visible traces of former beauty widomy dowód niewinności evident proof of sb's innocence widomy sygnał przełomu an evident a. a visible sign of a breakthrough

widowisko
n 1. (wydarzenie) event, show 2. (występ artystów) show, performance widowisko teatralne a stage performance widowisko muzyczne musical entertainment robić/zrobić (z siebie) widowisko pot., pejor. (ośmieszyć się) to make a fool of oneself (wygłupiać się) to play the fool

widowiskowo
adv. spectacularly

widowiskowy
adv. (efektowny, ciekawy) spectacular widowiskowa uroczystość a spectacular ceremony

widownia
f (Gpl widowni) 1. (sala dla widzów) auditorium widownia zapchana po brzegi full house 2. zw. sg (publiczność) audience widownia zaczęła klaskać the house began to applaud 3. przen. (miejsce ważnych wydarzeń) scene przen. nowa postać pojawiła się na widowni politycznej a new figure appeared on the political scene

widywać
impf vt to see, to meet rzadko go widuję I don't see him very often widywać się to meet już się z nim nie widuję we don't see each other any more

widz
m (Npl widzowie) spectator (oglądający telewizję) viewer przen. (obserwator) looker-on, onlooker na stadionie siedziało kilka tysięcy widzów there were several thousand spectators in the stadium

widzenie
sv widzieć n 1. książk. (wizja) vision miał widzenie końca świata he had an apocalyptic vision 2. (odwiedzanie więźnia) visit do widzenia goodbye powiedzieć coś na do widzenia to say sth on parting punkt widzenia point of view a. viewpoint, standpoint znać (kogoś) z widzenia to know sb by sight, to have a nodding acquaintance with sb

widziadło
n apparition

widzialność
f sgt (widoczność) visibility dobra/zła widzialność good/poor visibility

widzialny
adv. visible planeta widzialna gołym okiem a planet visible to the naked eye

widzieć
impf (widzisz, widział, widzieli) vt 1. (zauważać) to see widzieć wyraźnie/słabo to see clearly/to have poor eyesight 2. (oglądać) to see widziałeś ten nowy film? have you seen the new film? 3. (spotkać się) to see, to meet miło mi ciebie/was widzieć nice to see you nie widziałam go już od miesiąca I haven't seen him for a month 4. (wyobrażać sobie) to see widzieć coś oczami duszy to see sth in one's mind's eye 5. (oceniać) to see widzę to zupełnie inaczej I see it all rather differently 6. (uważać za kogoś) to see widziała we mnie wroga she looked on me as an enemy 7. (stwierdzać, zauważać) to see widziała, że ją oszukuje she knew that she was being cheated widzieć się 1. (swoje odbicie) to see oneself 2. (jeden drugiego) to see each other 3. (spotkać się) to see chciał widzieć się z dyrektorem he wanted to see the manager widzi mi się, że nic z tego nie będzie I have a feeling that nothing will come of this 4. pot. (podobać się) jak ci się widzi moja koszula? how do you like my shirt? być dobrze/mile/źle widzianym to be welcome/unwelcome co widzę! well, well! jakiego świat nie widział pot. unparalleled, matchless jak cię widzą, tak cię piszą przysł. fine feathers make fine birds jak widzę/widzisz as I/you see świata (po)za kimś nie widzieć to only have eyes for sb widzieć coś jak na dłoni (widzieć wyraźnie) to see sth clearly przen. (być pewnym czegoś) to know sth for sure widzieć tylko swój nos a. nie widzieć dalej niż czubek własnego nosa pot. to not see beyond the end of one's nose (a) widzisz pot. you see!

widzimisię
n inv. pot. whim, will wszystko robi według swojego widzimisię s/he does everything his/her own fussy way

widłak
m Bot. clubmoss, lycopod

widły
plt (G wideł) 1. Roln. (narzędzie rolnicze) fork widły dwuzębne/trójzębne a pitchfork/a three-pronged fork widły do a. od gnoju a manure fork podnosić siano widłami to lift hay with a pitchfork roztrząsać nawóz widłami to spread manure with a fork 2. przen. (rozgałęzienie) fork widły Wisły i Dunajca the bifurcation of the Vistula and Dunajec Rivers gniazdo w widłach konarów a nest in a fork of the boughs miasto leży w widłach rzeki the town lies where the river forks

wiec
m (G wiecu) 1. (manifestacja) rally wiec protestacyjny a protest rally wiec wyborczy an election rally 2. Hist. assembly

wiecha
f 1. pot. (wiecheć) bunch 2. Budow. a decoration of branches and grass or flowers placed on the pinnacle of the roof to denote the end of building works 3. Bot. (kwiatostan) panicle

wiecheć
m (siana, słomy) bunch (kwiatów) bunch of flowers

wiecowy
adv. 1. (manifestacyjny) [mówca, przemówienie] rally attr. 2. Hist. [sądy] assembly attr.

wieczerza
f (Gpl wieczerzy) książk. supper wieczerza wigilijna książk. Christmas Eve supper Ostatnia Wieczerza Relig. the Last Supper

wieczko
n dem. lid, top

wiecznie
1. (zawsze) [trwać, żyć] eternally, forever 2. pot. (stale) [przesiadywać, narzekać] always, constantly ona jest wiecznie niezadowolona she's always dissatisfied

wieczność
f sgt książk. (wieczne trwanie) eternity czas dłużył się jak wieczność (the) time dragged on endlessly przenieść się a. odejść do wieczności książk. to pass away

wieczny
adv. 1. (nieskończony) eternal, everlasting nikt nie jest wieczny no one is immortal 2. (nieustanny) [kłopoty, zmartwienia, problem] permanent, perennial żył w wiecznym strachu he lived in permanent fear Wieczne Miasto książk. (Rzym) the Eternal City

wieczorek
m 1. dem. (pora dnia) evening wybrać się na spacer wieczorkiem to go for a walk in the evening 2. (zabawa towarzyska) evening party, soiree

wieczorny
adv. [pociąg, godzina, rozmowa] evening attr.

wieczorowy
adv. 1. [suknia, strój, toaleta] evening attr. 2. [szkoła, kursy, zajęcia] evening attr.

wieczorówka
f pot. evening classes, evening school

wieczysty
adv. książk. perpetual, timeless użytkowanie wieczyste Prawo perpetual usufruct

wieczór
m (G wieczoru a. wieczora) 1. (część doby) evening, night wieczór wigilijny/sylwestrowy Christmas Eve/New Year's Eve zapada wieczór evening falls od rana do wieczora from morning till night co wieczór chodzi do kina he goes to the cinema every evening pod wieczór towards (the) evening wrócił o ósmej wieczór a. wieczorem he came back at 8 o'clock in the evening lubi spacerować wieczorami he likes walking in the evening dobry wieczór good evening 2. (impreza) [literacki, muzyczny] soiree wieczór autorski a soiree wieczór kawalerski a stag GB a. buck's night

wiedza
f sgt 1. (zasób informacji) knowledge pogłębiać (swoją) wiedzę to broaden one's knowledge rozległa/gruntowna wiedza an extensive/a sound knowledge 2. (mądrość) wisdom 3. (zasób wiadomości z jakiejś dziedziny) competence, expertise wiedza hermetyczna Hist. hermetic knowledge przen. (tylko dla wybranych) hermetic knowledge, recondite knowledge bez czyjejś wiedzy behind sb's back za czyjąś a. z czyjejś wiedzy with sb's knowledge

wiedzieć
impf (wiem, wiedział, wiedzieli) vi to know wiedział o mnie wszystko he knew all about me nic o nim nie wiedziała she knew nothing about him niewiele wiem na ten temat I don't know much about this subject dokładnie wiem, o co ci chodzi I know exactly what you mean wiem o tym z własnego doświadczenia I know that from my own experience wiedziała, że to już koniec she knew it was the end wiedzieć z góry pot. to know in advance wiem, wiem I know wiesz (co) pot. you know?, know what? choćby nie wiem jak/co/kto pot. no matter how/what/who czy ja wiem a. bo ja wiem pot. well, I don't know nie wiedzieć czemu a. dlaczego książk. God only knows why o ile wiem pot. as far as I know wiedzieć, co w trawie piszczy pot. to know what's what jak nie wiem co pot. like hell

wiedźma
f 1. (czarownica) witch 2. pot., obraźl. hag

wiejski
adv. 1. [droga, powietrze, szkoła] country attr. [ludność] rural 2. [chleb] farmhouse attr. [ubranie] farmer's [obyczaje] folk

wiejskość
f sgt rusticity

wiek
m (G wieku) 1. sgt (liczba lat przeżytych) age z wiekiem with age być w kwiecie wieku to be in one's prime na swój wiek for one's age nie wyglądać na swój wiek to not look one's age dożyć sędziwego wieku to live to a great age nad wiek rozwinięty precocious jesteśmy w tym samym wieku we're the same age w jakim są wieku? how old are they? 2. (epoka) age wiek atomu the nuclear age wiek wielkich odkryć the Age of Discovery wiek pary the steam age 3. (stulecie) century na przełomie XIX i XX wieku at the turn of the 20th century pod koniec wieku towards the end of the century w ubiegłym wieku during the last century początek/schyłek wieku the beginning/close of a century przed wiekami ages ago wieki plt (długi czas) ages nie widzieć kogoś wieki to not see sb for ages, to not see sb for donkey's years od wieków from a. since time immemorial wiek dojrzały adulthood, age of maturity wiek emerytalny retirement age wiek poborowy conscription age wiek produkcyjny working age wiek przedszkolny nursery school age wiek szkolny school age wieki średnie Hist. the Middle Ages złoty wiek golden age na wieki wieków Relig. forever and ever

wieko
n lid zatrzasnąć wieko skrzyni to slam down the lid of a chest

wiekopomny
adv. książk. [dzieło, wynalazek, zasługi] memorable

wiekowo
adv. in terms of age grupa zróżnicowana wiekowo a mixed-age group

wiekowy
adv. 1. (stary) [kultura, tradycja, dom] ancient, age-old 2. pot. (leciwy) ancient 3. (dotyczący wieku) [kategoria, grupa] age attr. limit wiekowy an age limit przedział wiekowy an age bracket

wiekuistość
f sgt książk. (wieczność) eternity

wiekuisty
adv. książk. 1. (wieczny) [szczęście, chwała] eternal, everlasting światłość wiekuista eternal light 2. (odwieczny) perennial

wielbiciel
m, wielbicielka f (Gpl wielbicieli, wielbicielek) 1. (miłośnik) admirer, lover 2. (wielbiciel) devotee, admirer 3. (adorator) adorer

wielbić
impf vt książk. 1. (uwielbiać) to adore, to admire 2. (czcić) to worship 3. (wychwalać) to worship

wielbłąd
m Zool. camel wielbłąd dwugarbny Zool. two-humped camel, Bactrian camel wielbłąd jednogarbny Zool. one-humped camel, dromedary

wielbłądzi
adv. [koc, płaszcz, wełna] camel's, camel attr.

wielce
adv. książk. (bardzo) highly, greatly wielce przejęty highly a. greatly excited Wielce Szanowny Panie!. (w liście) Honoured Sir,.

wiele
pron. (dużo) a lot (z policzalnymi) many (z niepoliczalnymi) much wiele domów/samochodów a lot of a. many houses/cars wiele czasu/miejsca a lot of time/room nie mamy wiele czasu/miejsca we don't have much a. a lot of time/room pod wieloma względami in many respects przed wielu a. wieloma laty many years ago wiele hałasu o nic much ado about nothing coraz więcej ludzi/pieniędzy more and more people/money za a. zbyt wiele wysiłku too much effort mają ze sobą wiele wspólnego they've got a lot a. they have much in common wielu oskarżało go o zdradę many accused him of treason uczeń jak wielu innych a pupil like many others film jakich wiele a film like many others adv. grad. (skala intensywności) a lot, much zrobił wiele, żeby nam pomóc he did a lot a. a great deal to help us to wiele o niej mówi that says a lot about her zarabiasz wiele więcej niż ja you earn considerably a. a good deal more than I do o wiele młodszy/dłuższy much younger/longer przyszliśmy o wiele za wcześnie we came much too early o wiele za drogi/trudny much a. far too expensive/difficult jesz o wiele za dużo you eat far too much tego już za wiele! this is too much! pot. this has gone far enough! pot.

wielebność
f Relig. Wasza Wielebność Your Excellency Jego Wielebność His Excellency

wielebny
adv. Reverend Wielebna Matka Przełożona Reverend Mother

wielekroć
pron. książk. many times (po) wielekroć powtarzał to samo he kept repeating the same thing over and over (again)

wieleset
pron. książk. (many) hundreds

wielgachny
adv. pot., żart. huge, whopping

wielkanocny
adv. Relig. [śniadanie, ciasta, pisanki] Easter

wielki
adv. 1. (ogromny) [budynek, miasto, majątek, osoba] huge, large poniósł wielkie straty he suffered huge losses 2. (niespotykany) [mróz, wicher, strach, talent] great to wielki sekret it's a big secret 3. książk. (doniosły) great, momentous to wielka chwila it's a great moment dokonał wielkiego odkrycia he made a great discovery 4. (wybitny) great to wielki człowiek he's a great man 5. Hist. (przydomek wybitnych władców) the Great (w tytułach) Great wielki hetman/kanclerz/marszałek Hist. Great Hetman/Chancellor/Marshal m zw. pl wielcy (tego świata) = the great wielki Boże a. wielkie nieba Good God! wielka pani a. dama iron. grand lady wielkie imię/nazwisko a great name, a big name

wielkodusznie
adv. grad. książk. generously wybaczył jej wielkodusznie he forgave her magnanimously

wielkoduszność
f sgt książk. generosity, magnanimity zdobyć się na wielkoduszność to show one's magnanimity

wielkoduszny
adv. grad. książk. generous, magnanimous był wielkoduszny wobec wrogów he was magnanimous towards his enemies

wielkolud
m pers. (Npl wielkoludy) (bardzo wysoka osoba) żart. giant m inanim. (olbrzym) giant

wielkomiejski
adv. [ruch, tłum, życie] city attr., big-city attr.

wielkopański
adv. książk. [maniery, wygląd, posiadłość] lordly, grand

wielkopolski
adv. Great Poland attr.

wielkopostny
adv. Relig. Lent, Lenten

wielkoświatowy
adv. książk. (elitarny) distinguished, refined

wielkość
f sgt 1. (rozmiar) size portret naturalnej wielkości a life-size portrait grad wielkości gołębich jaj hail stones the size of pigeon's eggs 2. przen. (ogrom) magnitude, enormity wielkość jej poświęcenia the enormity of her sacrifice 3. (doniosłość) greatness uznać czyjąś wielkość to acknowledge sb's greatness 4. książk. (znakomitość) grandeur wielkość skalarna Fiz. scalar quantity wielkość wektorowa Fiz. vector quantity

wielmoża
m (Npl wielmoże a. wielmożowie) Hist. magnate, nobleman

wielmożność
f przest. Jego Wielmożność His Lordship Wasza Wielmożność Your Lordship/Ladyship

wielmożny
adv. przest. The Honourable Jaśnie Wielmożny The Most Honourable

wielo-
w wyrazach złożonych multi-, many- wielofazowy multi-phase wielokierunkowy multi-directional

wieloaspektowy
adv. książk. multifaceted, many-sided

wielobarwnie
adv. (kolorowo) colourfully, colorfully US wielobarwnie ilustrowana książka a colourfully illustrated book

wielobarwność
f sgt 1. having many colours 2. Fiz., Miner. pleochroism

wielobarwny
adv. książk. colourful, colorful US, multicoloured, multicolored US wielobarwny obrazek a colourful picture wielobarwne mozaiki (multi)coloured mosaics

wieloboczny
adv. polygonal, many-sided

wieloboista
m Sport (dziesięcioboista) decathlete (pięcioboista) pentathlete

wieloboistka
f Sport (siedmioboistka) heptathlete (pięcioboistka) pentathlete

wielobok
m (G wieloboku) Mat. (wielokąt) polygon

wielobój
m (G wieloboju) Sport (pięciobój) pentathlon (siedmiobój) heptathlon (dziesięciobój) decathlon

wielobóstwo
n sgt Relig. polytheism

wieloczynnościowy
adv. universal, multifunctional

wieloczęściowy
adv. multipartite

wielodzietny
adv. [rodzina] large, numerous

wielofunkcyjność
f sgt multifunctionality

wielofunkcyjny
adv. multifunctional, multipurpose

wielogłosowy
adv. Muz. polyphonic

wielojęzyczność
f sgt multilingualism

wielojęzyczny
adv. multilingual

wielokierunkowo
adv. [rozchodzić się] in different directions ruch odbywa się wielokierunkowo the traffic goes in different directions działamy wielokierunkowo, by zlikwidować bezrobocie we're exploring every avenue to eliminate unemployment śledztwo w tej sprawie przebiegało wielokierunkowo there were several lines of investigation into the case

wielokierunkowość
f sgt 1. (ruchu) multidirectional character 2. (prac, zainteresowań) many-sidedness

wielokierunkowy
adv. 1. [ruch] multidirectional 2. [działalność, zainteresowania] many-sided, multifaceted [uczelnia] diversified, multidisciplinary

wielokilometrowy
adv. [trasa, droga, marsz] many kilometres long GB, many kilometers long US wielokilometrowy las a forest stretching for many kilometres

wielokolorowy
adv. [wzór, haft, ilustracja] multicoloured GB, multicolored US

wielokomórkowy
adv. Bot. [roślina] multicellular Zool. [organizm] metazoan

wielokropek
m Jęz. ellipsis, suspension points

wielokrotnie
adv. [próbować, prosić, upominać się] repeatedly ceny wzrosły wielokrotnie the prices increased several times

wielokrotność
f 1. (liczba) multiple najmniejsza wspólna wielokrotność the lowest common multiple 2. (powtarzalność) repeatability, iteration

wielokrotny
adv. 1. [postanowienie, obietnice, próba] repeated 2. [mistrz, laureat] many times attr. GB, many time attr. US [morderca] multiple 3. [wzrost] multiple

wielokroć
zob. wielekroć

wielokąt
m Mat. polygon wielokąt foremny a regular polygon wielokąt wpisany an inscribed polygon wielokąt wpisany w koło a. okrąg a cyclic polygon wielokąt wypukły a convex polygon wielokąt opisany (na krzywej) a circumscribed polygon

wielokątny
adv. [figura, filar, podstawa] polygonal

wieloletni
1. [pracownik, budynek] of many years' standing [dąb, samochód] old [doświadczenie, przyjaźń] long-standing attr. wieloletni przyjaciel a friend of long standing 2. Bot. perennial

wielometrowy
adv. [wstęga, welon] many metres long GB, many meters long US

wielomiesięczny
adv. [pobyt, rejs] many-months attr. wielomiesięczne zapasy a supply for many months

wielomilionowy
adv. multimillion attr.

wielonarodowy
wielonarodowościowy adv. [kraj, państwo, społeczność] multiethnic

wieloosobowy
adv. [przedział, pokój, sala] shared [personel, rodzina] numerous [wycieczka] group attr.

wielopartyjny
adv. [system, demokracja, rząd] multiparty

wielopiętrowy
adv. [blok, biurowiec] multi-storey attr.

wieloplanowo
adv. [myśleć, działać] on various levels, multifariously

wieloplanowość
f sgt 1. (obrazu, dekoracji) perspective 2. (poezji, przedstawienia) multifaceted character a. nature, multidimensional character a. nature

wieloplanowy
adv. 1. [rysunek, obraz] perspective 2. przen. [powieść, sztuka] multifaceted, multidimensional

wielopokoleniowy
adv. [rodzina] multigenerational wielopokoleniowa tradycja the tradition of many generations

wielopostaciowość
f sgt 1. (zjawisk) multiformity (bóstwa) polymorphic nature 2. Biol., Miner. polymorphism

wielopostaciowy
adv. [bóstwo] polymorphic, polymorphous

wielopoziomowość
f sgt przen. (tematu, zagadnienia, języka, powieści) multidimensional character

wielopoziomowy
adv. 1. [garaż] multilevel [budynek, kompleks] multi-storey 2. przen. [zagadnienie, kultura] multidimensional, multifaceted

wielopłaszczyznowo
adv. [ułożyć, usytuować] at various levels rozpatrywać zagadnienie wielopłaszczyznowo przen. to consider all aspects of a matter

wielopłaszczyznowość
f sgt 1. (terenu, obszaru) multilevel nature (rzeźby) multidimensional structure 2. przen. (twórczości, problematyki) multifaceted character, multidimensional character

wielopłaszczyznowy
adv. 1. [osiedle, teren] multilevel [rzeźba] multidimensional 2. przen. [działanie, badanie, analiza] multifaceted, multidimensional

wieloraki
adv. [kształty, funkcje, rola] multiple, manifold

wielorako
adv. [rozumieć, tłumaczyć] in various ways, variously

wielorakość
f sgt (rozwiązań, pomysłów) diversity, variety

wieloramienny
adv. many-branched świecznik wieloramienny a branched candleholder

wielorodzinny
adv. [budynek, dom] multi-occupied, multi-family

wieloryb
m (wielorybek dem.) Zool. whale wieloryb gładkoskóry a right whale, a bowhead whale

wielorybi
adv. [tłuszcz, mięso, tran] whale attr.

wielorybnictwo
n sgt whaling

wielorybniczy
adv. [przemysł, harpun] whaling statek wielorybniczy a whaler

wielorybnik
m pers. whaler GB, whaleman US m inanim. pot. (statek) whaler

wieloródka
f Med., Zool. multigravida, multipara

wieloskładnikowy
adv. [nawozy, substancje] compound

wielostopniowy
adv. [turbina, program, kurs] multistage

wielostronnie
adv. [analizować, rozważać] extensively był człowiekiem wielostronnie wykształconym he was an extensively educated man

wielostronność
f sgt (zainteresowań, uzdolnień) many-sidedness

wielostronny
adv. 1. (wszechstronny) [rozwój, zainteresowania] many-sided [analiza] multifaceted, multilevel 2. (multilateralny) [stosunki, rozmowy, umowy] multilateral

wielostrzałowy
adv. karabin/pistolet wielostrzałowy a repeater

wielosłowie
n sgt pejor. circumlocution, verbiage popadać w wielosłowie to be verbose

wielotomowy
adv. [encyklopedia, słownik] multi-volume

wielotonowy
adv. [ładunki, tir, płyta] multi-tonne attr.

wielotorowość
f sgt (badań, nauczania) multifaceted character

wielotorowy
adv. 1. [bieżnia] multi-lane attr. [przejazd kolejowy] multi-track attr. 2. przen. [działalność, badania, praca, nauczanie] multifaceted, diversified

wielotygodniowy
adv. [wyjazd, urlop] lasting many weeks

wielotysięczny
adv. of many thousands wielotysięczny tłum a crowd of many thousands wielotysięczny stadion a stadium holding thousands of people

wielowarstwowo
adv. [ułożyć, zlepić] in layers ubierać się wielowarstwowo to dress oneself in (several) layers of clothes buduje swoje filmy wielowarstwowo przen. his films have many layers of meaning

wielowarstwowość
f sgt 1. (malowideł, płyt, tortu) multilayered structure 2. przen. (filmu, powieści) multifaceted character, multidimensional character

wielowarstwowy
adv. 1. [płyty, nabłonek] multilayered 2. przen. [film, powieść] multifaceted, multidimensional

wielowiekowy
adv. [konflikt, ród, kultura, tradycja] centuries-old

wielowymiarowy
adv. [przestrzeń, rzeczywistość] multidimensional

wielowątkowo
adv. on many a. various levels

wielowątkowość
f sgt (powieści, filmu) complexity, multi-layered structure

wielowątkowy
adv. [utwór, powieść, film] multi-layered dyskusja była wielowątkowa the discussion covered a number of topics

wielozmianowość
f sgt (produkcji, pracy) multi-shift system

wielozmianowy
adv. multi-shift praca wielozmianowa shift work

wieloznacznie
adv. ambiguously wieloznacznie sformułowana odpowiedź an ambiguously worded answer uśmiechał się wieloznacznie he gave an ambiguous smile

wieloznaczność
f sgt (wyrazów, utworu, uśmiechu) ambiguity

wieloznaczny
adv. [wyraz, odpowiedź, powieść, postać] ambiguous

wielościan
m (G wielościanu) Mat. polyhedron wielościan foremny a regular polyhedron wielościan wypukły a convex polyhedron

wielościenny
adv. [kąt] polyhedral [minerał] multifaceted

wielość
f sgt (słów, tematów, wzorów) multitude, multiplicity

wielożeństwo
n sgt polygamy

wieniec
m 1. (wiązanka) wreath złożyć wieniec pod pomnikiem to lay a wreath at the memorial wieniec z czerwonych róż a wreath of red roses 2. przen. (przedmioty nanizane na sznurek) string wieniec czosnku/grzybów a string of garlic/dried mushrooms 3. przen. (krąg) circle, ring wieniec drzew a circle of trees otoczona była wieńcem koleżanek she was surrounded by a circle of friends 4. Myślis. attire 5. Techn. rim

wieprz
m pers. (Gpl wieprzy a. wieprzów) pot., pejor. (grubas) porker pot., obraźl. (gbur) swine pot. utyć jak wieprz to be (as) fat as a pig najeść się jak wieprz to make a pig of oneself pot. m anim. pig (wykastrowany) hog

wieprzak
zob. wieprzek

wieprzek
m pot. porker

wieprzowina
f (wieprzowinka dem.) sgt pork kotlety z wieprzowiny pork chops

wieprzowy
adv. [kiełbasa] pork attr. mięso wieprzowe pork pieczeń wieprzowa roast(ed) pork żywiec wieprzowy porkers wieprzowe n sgt (mięso) pork

wiercenie
sv wiercić n zw. pl drilling próbne wiercenia test drilling prowadzić wiercenia w poszukiwaniu ropy to drill for oil wiercenie udarowe Górn. percussion drilling, hammer drilling

wierch
m (G wierchu) dial. peak, summit tatrzańskie wierchy the peaks of the Tatras

wiercipięta
m (Npl wiercipięty) pot., żart. fidget

wiercić
impf vt (świdrować) to drill [otwór, studnię] wywiercić vi przen. gryzący dym wiercił mu w nosie przen. the acrid smoke made his nose tingle wiercić się to fidget, to wriggle about nie wierć się! stop fidgeting! wiercić się na krześle to fidget in one's seat wiercić komuś dziurę w brzuchu pot. to badger a. pester sb

wiernie
adv. grad. 1. [służyć, kochać] faithfully 2. [powtórzyć, przetłumaczyć] faithfully, accurately

wiernopoddańczo
adv. książk. [kłaniać się, zachowywać] subserviently, servilely

wiernopoddańczość
f sgt książk. subservience, servility

wiernopoddańczy
adv. książk. [lud, gazeta, polityka] subservient, servile

wierność
f sgt 1. (oddanie) faithfulness, fidelity wierność małżeńska marital fidelity dochować komuś wierności to remain faithful to sb wierność dla a. wobec króla allegiance to the king rycerze składali przysięgę wierności a. na wierność królowi the knights pledged a. swore an oath of allegiance to the king wierność ideałom młodości faithfulness to the ideals of youth 2. (przekładu, rysunku, relacji) faithfulness, fidelity opisać coś z wiernością to give a faithful account of sth wierność odtwarzania (dźwięków) Techn. fidelity

wierny
adv. grad. 1. [przyjaciel, mąż, sługa] faithful rycerze wierni królowi the knights loyal to the king wierny jak pies (as) faithful as a dog pozostał wierny młodzieńczym ideałom he remained faithful to the ideals of youth 2. [tłumaczenie, relacja, kopia] faithful, accurate wierny naśladowca mistrza a faithful imitator of the master wierni plt (wyznawcy) the faithful (zgromadzeni) the congregation

wiersz
m 1. (utwór) poem pisać wiersze to write a. compose poems wiersze miłosne love poems tomik wierszy a volume of poetry wiersze dla dzieci children's poems 2. (linijka wiersza) line przeczytać kilka wierszy poematu to read a few lines of a poem 3. (linijka tekstu) line zacznij czytać od nowego wiersza start reading from the next line zacznij pisać od nowego wiersza start a new line wiersz adonijski a. adoniczny Literat Adonic wiersz akatalektyczny Literat. acatalectic wiersz akefaliczny Literat. acephalous verse wiersz aleksandryjski Literat. alexandrine wiersz biały Literat. blank verse wiersz bohaterski Literat. heroic verse wiersz jedenastozgłoskowy Literat. hendecasyllable wiersz joniczny Literat. ionic verse wiersz katalektyczny Literat. catalectic wiersz leoniński Literat. Leonine verse wiersz meliczny Literat. melic poem wiersz nieregularny Literat. free verse wiersz stroficzny Literat. strophic verse wiersz sylabiczny Literat. syllabic verse wiersz toniczny Literat. accentual verse czytać między wierszami to read between the lines mówić wierszem to rhyme

wierszokleta
m (Npl wierszokleci a. wierszoklety) pejor. rhymester pejor., poetaster pejor.

wierszopis
m (Npl wierszopisowie a. wierszopisy) pejor. poetaster pejor.

wierszować
impf vt przest. to rhyme utwór wierszowany a rhyming piece

wierszowy
adv. miara wierszowa a metre zwrotka wierszowa a stanza of a poem drukarka wierszowa a line (at-a-time) printer

wierszyk
m dem. rhyme

wierszówka
f pot. 1. (honorarium) linage 2. środ. (tekst) article

wiertarka
f Techn. drill, drilling machine wiertarka dentystyczna Stomat. dentist's drill wiertarka elektryczna electric drill wiertarka ręczna hand drill wiertarka stołowa bench drill wiertarka udarowa hammer drill, jackhammer US

wiertniczy
adv. [szyb, narzędzia, prace] drill attr., drilling platforma wiertnicza a drilling platform otwór wiertniczy a bore

wiertło
n drill bit (dentystyczne) dental bur(r) wiertło do drewna/metalu a wood/metal drill bit

wierutnie
adv. flatly, outright kłamać wierutnie to lie flatly a. outright

wierutny
adv. grad. [kłamca] downright, blatant [kłamstwo] outright, downright wierutne bzdury utter nonsense

wierzba
f willow (mająca bazie) pussy willow, sallow wierzba koszykarska osier wierzba płacząca weeping willow

wierzbina
f 1. (drewno wierzby) willow wood 2. (gałązki wierzby) osiers, wicker

wierzbowy
adv. 1. (odnoszący się do wierzby) [gałęzie, pędy, kora] willow attr. 2. (wykonany z drewna wierzbowego) [stół, krzesło] willow attr., willow wood attr. 3. (wykonany z gałęzi wierzby) [koszyk, krzesło] wicker attr.

wierzch
m (G wierzchu) 1. (górna część) top z wierzchu a. na wierzchu leżały gazety some newspapers were lying on top z wierzchu a. na wierzchu zielony green on (the) top zdjąć coś z wierzchu to take sth off the top posyp cukrem po wierzchu sprinkle with sugar on top wierzch tkaniny the face side of a fabric na wierzch walizki włożyła ręcznik she put a towel on top when packing 2. (zewnętrzna strona) outside wierzch dłoni the back of the hand walizka jest porysowana na wierzchu the case is scratched on the outside a. on the lid włożyć coś na wierzch to put sth on top [sweter, marynarkę] bluzka wyrzucona na wierzch (spodni) a blouse worn outside one's trousers zostawić coś na wierzchu to not put sth away oczy wyłażą mu na wierzch pot. his eyes nearly pop out of his head moje/jego na wierzchu I'm/he's right again twoje na wierzchu OK, you win koń pod wierzch a saddle horse, a hack jechać wierzchem to ride on horseback

wierzchni
adv. outer, top, outside wierzchnie okrycie outerwear, outdoor clothing

wierzchowiec
m riding a. saddle horse, hack

wierzchowy
adv. (do jazdy wierzchem) riding attr.

wierzchołek
m 1. (drzewa, masztu) top (góry) peak, summit 2. Mat. vertex oznacz wierzchołki tego wielokąta mark the vertices of this polygon wierzchołek kąta Mat. vertex of an angle

wierzchołkowy
adv. 1. (górny, szczytowy) top attr. 2. Mat. vertical

wierzeje
plt (G wierzei) przest. gate

wierzenie
sv wierzyć wierzenia plt beliefs pl wierzenia pogańskie pagan beliefs

wierzgać
1. impf wierzgnąć 2. impf vi przen. (buntować się) to be rebellious a. defiant

wierzgnąć
pf - wierzg|ać1 impf (wierzgnęła, wierzgnęli - wierzgam) vi 1. (kopnąć) to kick uwaga, ten koń wierzga watch out, this horse kicks 2. pot., żart. (machać nogami) to waggle

wierzyciel
m (Gpl wierzycieli) creditor wierzyciel solidarny Prawo joint and several creditor

wierzycielski
adv. creditor kraje wierzycielskie the creditor countries

wierzytelność
f Prawo liability, debt

wierzyć
impf vi to believe wierzyć w Boga/reinkarnację to believe in God/reincarnation wierzyć w duchy to believe in ghosts wierzyć komuś (ufać) to trust sb (w czyjeś słowa) to believe sb wierzę ci na słowo I'll take your word for that wierzyć w czyjąś niewinność to believe in sb's innocence wierzyć w kogoś to believe in sb, to have faith in sb wierzyć, że. to believe that.

wierzący
pa wierzyć adv. 1. (przyjmujący coś za prawdę) believing 2. (wyznający jakąś religię) być wierzącym to believe in God wierząc|y m, wierząca f (wyznawca jakiejś religii) książk. believer

wiesiołek
m Bot. evening primrose

wiesiołkowy
adv. Bot., Kosmet. [krem, olejek] evening primrose attr.

wieszak
m (wieszaczek dem.) 1. (stojący) stand (łazienkowy) (towel) rail (kołek) peg (haczyk) hook 2. (ramiączko) (clothes) hanger 3. (pętelka) hanger loop, tab nie można powiesić twego płaszcza, ma zerwany wieszak I can't hang up your coat - the (hanger) loop's a. the tab's gone

wieszać
impf vt 1. (przyczepiać) to put up [firany, obrazy] (na wieszakach, w szafie) to hang up [ubrania] 2. (zabijać) to hang wieszać się 1. to hang down wieszać się czyjegoś ramienia to hang on sb's shoulder także przen. 2. (odbierać sobie życie) to hang oneself psy na kimś wieszać pot. to knock sb pot., to bad-mouth sb pot.

wieszcz
m (Npl wieszczowie a. wieszcze) książk. 1. (poeta) bard, poet 2. (wróżbita) seer, soothsayer

wieszczka
f książk. prophetess, oracle

wieszczy
adv. książk. 1. (odnoszący się do poety) [dzieło, poezja, słowa] prophetic 2. (profetyczny) prophetic wieszcze słowa prophetic words wieszczy sen a prophetic dream

wietnamski
adv. Vietnamese wojna wietnamska the Vietnam War język wietnamski Vietnamese m (język) Vietnamese

wietrzeć
impf vi 1. [wino] to go flat, to go off [perfumy] to lose its fragrance 2. przen. [daty, wspomnienia] to fade away 3. Geol. [skała] to erode, to weather, to crumble

wietrznie
adv. grad. windy adv.

wietrzno
zob. wietrznie

wietrzny
adv. 1. [pogoda, klimat, dzień] windy 2. [erozja, silnik] wind attr.

wietrzyk
m dem. (G wietrzyka a. wietrzyku) breeze, zephyr

wietrzysko
m augm. nasty a. strong wind

wietrzyć
impf vt 1. (odświeżać) to air, to ventilate [mieszkanie] to air [ubranie, pościel] wywietrzyć 2. (wyczuwać węchem) [zwierzę] to nose, to scent 3. przen. wietrzyć podstęp to smell a rat przen. wietrzyć sensację [dziennikarz] to sniff out a scandal wietrzyć zdradę to smell treason zwietrzyć wietrzyć się to be airing wywietrzyć się

wiew
m sgt (G wiewu) 1. książk. (wiatru, chłodu) gust (zapachu) whiff 2. przen. breath, taste wiew śmierci taste of death

wiewiórczy
adv. 1. [dziupla, ogon] squirrel attr., squirrel's 2. [futro, skórki] squirrel attr.

wiewiórka
f Zool. squirrel

wieńcowy
adv. Med. coronary naczynia wieńcowe coronary arteries choroba wieńcowa coronary (thrombosis)

wieńczyć
impf vt książk. 1. (zdobić) to crown budowlę wieńczyła wspaniała attyka the building was crowned with a splendid parapet zwieńczyć 2. (kończyć) to crown jego starania nie zawsze były wieńczone sukcesem his efforts were not always crowned with success uwieńczyć 3. (nakładać) to garland wieńczyła kwiatami skronie zwycięzców she garlanded the winners with flowers uwieńczyć 4. przen. to adorn gałązka oliwna wieńczy jego głowę an olive twig adorns his head koniec wieńczy dzieło przysł. the end crowns the work przysł.

wieńcówka
f sgt pot. coronary

wieś
f 1. (miejscowość) village 2. (mieszkańcy wsi) the villagers 3. (tereny leżące poza miastem) the country, countryside wyprowadzić się na wieś to go and a. to live in the country mieszkać na wsi to live in the country(side)

wieścić
impf vt książk. to announce

wieśniaczy
adv. przest. peasant attr.

wieśniak
m, wieśniaczka f 1. przest. (chłop, rolnik) peasant 2. obraźl. bumpkin obraźl., hick US obraźl.

wieść
1. f 1. książk. (wiadomość) news otrzymać złe wieści to get a. receive bad news od dawna nie miała od niego żadnych wieści she's had no news of him for ages a. a long time przepaść a. zginąć a. zniknąć bez wieści [osoba] to vanish a. disappear without trace 2. (pogłoska) rumour, hearsay jak wieść gminna głosi. pot. rumour has it (that). 2. impf (wiodę, wiedziesz, wiódł, wiodła, wiedli) książk. vt 1. (prowadzić) to lead 2. (przewodzić) to lead wieść oddział do ataku to lead the detachment in(to) the attack 3. (stanowić dojście) [ścieżka, ulica] to lead ta droga wiedzie do miasta the road leads into town 4. (przeciągać) to slide, to move wiódł smyczkiem po strunach he slid the bow over the strings 5. (powodować) to drive, to guide wiedziony ciekawością zajrzał przez okienko driven by curiosity he looked through the window 6. (prowadzić) to lead wiódł z nią długie rozmowy he had long talks with her wieść się v imp. wiedzie mu się całkiem nieźle he's quite well off jak ci się wiedzie? how are you doing? nie wiodło jej się w miłości she was unlucky in love

wieźć
impf (wiozę, wieziesz, wiózł, wiozła, wieźli) vt to carry wieźć turystów autobusem to take the tourists by coach wieźć węgiel na wozie to transport coal on a cart a. wagon

wieża
f 1. Budow. tower wieża strażnicza a watchtower 2. Gry (w szachach) rook castle przest. 3. Muz. (zestaw urządzeń do odtwarzania muzyki) stacking hi-fi 4. Komput. (obudowa komputera) tower case 5. Wojsk. (artyleryjska) (gun) turret 6. Sport (do skoków do wody) diving platform wieża Babel Bibl. the Tower of Babel przen. the tower of Babel wieża ciśnień Techn. water tower wieża kontrolna Lotn. control tower wieża wiertnicza drilling rig

wieżowiec
m Budow. (tower) block, skyscraper

wieżyczka
f 1. dem. Archit. turret, pinnacle 2. Wojsk. turret

wigilia
f (GDGpl wigilii) 1. (przed Bożym Narodzeniem) Christmas Eve 2. (kolacja wigilijna) Christmas Eve supper 3. książk. (przeddzień) eve w wigilię ślubu on the eve of the wedding

wigilijny
adv. Christmas Eve attr. kolacja wigilijna Christmas Eve supper

wigor
m sgt (G wigoru) vigour GB, vigor US, verve pełen wigoru vigorous, spirited nabrać wigoru to regain one's vigour stracić wigor to lose one's vigour

wigwam
m (G wigwamu) Antrop. wigwam, tepee

wihajster
m pot. żart. whatsit pot., thingamabob pot.

wikariusz
m (Gpl wikariuszy) Relig. 1. (w kościele katolickim) (assistant) curate 2. (w kościele anglikańskim) vicar

wikary
m (Npl wikarzy a. wikarowie, Gpl wikarych) pot. (assistant) curate

wiking
m (Npl wikingowie) Hist. Viking

wiklina
f 1. (gatunek wierzby) osier, wicker 2. sgt wicker kosz z wikliny a wicker basket

wikliniarski
adv. wicker attr. przemysł wikliniarski wicker industry wyroby wikliniarskie wickerwork

wikliniarstwo
n sgt 1. (uprawa wikliny) wicker cultivation, osier growing 2. (przemysł) the wicker industry

wikliniarz
m (Gpl wikliniarzy) wicker weaver

wiklinowy
adv. wicker attr. meble wiklinowe wicker furniture

wikt
m (G wiktu) (całodzienne wyżywienie) board całodzienny wikt full board być u kogoś na wikcie to board with sb zapewnić komuś wikt i opierunek to give sb their board and keep być na własnym wikcie to earn one's keep

wiktoria
f (GDGpl wiktorii) daw. (zwycięstwo) victory

wiktoriański
adv. Victorian

wiktuały
plt (G wiktuałów) książk., przest. victuals przest.

wikłać
impf vt 1. (plątać) to tangle [plany, sprawę] to bardzo mi wikła moje plany this has really complicated my plans powikłać 2. (wciągać) to embroil, to entangle (w coś in sth) uwikłać wikłać się 1. przen. (komplikować się) to become tangled, to tangle śledztwo coraz bardziej się wikła the investigation becomes more and more complicated a. involved powikłać się 2. (wplątać się) to become embroiled, to become involved (w coś in sth) uwikłać się 3. (przeczyć sobie) wikłać się w odpowiedziach/zeznaniach to be inconsistent in one's answers/testimony

wilczek
m dem. 1. (młody wilk) wolf cub 2. (młody owczarek alzacki) Alsatian cub

wilczur
m (wilczurek dem.) (owczarek alzacki) German shepherd, Alsatian GB

wilczy
adv. wolfish, lupine wilcza jagoda belladonna, deadly nightshade mieć wilczy apetyt pot. to eat like a horse

wilczyca
f 1. (samica wilka) she-wolf 2. (suka z rasy owczarków alzackich) German shepherd bitch, Alsatian bitch GB

wilczę
n (G wilczęcia) wolf cub

wilga
f Zool. oriole

wilgotnieć
impf (wilgotnieje, wilgotniał) vi to get wet oczy wilgotniały jej od łez her eyes grew moist with tears zboże wilgotnieje w stodole the grain in the barn is getting damp zwilgotnieć

wilgotno
adv. grad. wet adv., damp adv.

wilgotność
f sgt humidity, moistness

wilgotny
adv. grad. [powietrze, klimat] humid, wet [ubranie, ziemia, ściany, pokój] damp, wet [twarz, oczy] wet

wilgoć
f sgt damp, dampness, humidity

wilia
zob. wigilia

wilk
m anim. 1. (zwierzę drapieżne) wolf stado wilków a pack of wolves 2. pot. (owczarek alzacki) German shepherd, Alsatian GB m inanim. (A wilka) 1. pot. (wyprawiona wilcza skóra) wolfskin 2. Bot., Ogr. (dziczka) straggler, sucker 3. sgt Med. (toczeń) lupus wilk morski Żegl. sea dog bajka o żelaznym wilku a cock and bull story pot. słuchać czegoś jak bajki o żelaznym wilku to listen to sth in utter disbelief wilk w owczej a. jagnięcej skórze a wolf in sheep's clothing być głodnym jak wilk to be (as) hungry as a bear, to be ravenously hungry jestem głodny jak wilk I'm ravenous, (I'm so hungry) I could eat a horse nie wywołuj wilka z lasu let sleeping dogs lie przysł., don't trouble trouble until trouble troubles you przysł. wilkiem mu patrzyło z oczu he looked evil patrzeć a. spoglądać wilkiem na kogoś to glower a. scowl at sb złapać wilka to get a cold (from sitting on a cold surface) ciągnie wilka do lasu a leopard cannot change its spots przysł. i wilk syty, i owca cała that makes everyone happy o wilku mowa (a wilk tu) speak a. talk of the devil (and he's sure to appear)

wilkołak
m werewolf, lycanthrope zamienić a. przemienić się w wilkołaka to turn a. be transformed into a werewolf

willa
f (Gpl willi a. will) Archit. (w mieście) villa, (detached) house (na wsi) (country) villa, house in the country mieszkał w ekskluzywnej/luksusowej/okazałej willi nad morzem he lived in an exclusive/luxury/sumptuous villa by the sea

willowy
adv. Archit. dzielnica willowa an exclusive residential district a. area osiedle willowe an exclusive residential development a. estate

wina
f 1. (przewinienie) guilt, fault dowieść czyjejś winy to prove a. establish sb's guilt przyznać się do winy to admit a. confess one's guilt (w sądzie) to plead guilty, to make a. enter a plea of guilty nie przyznać się do winy to refuse to admit one's guilt, to deny one's guilt (w sądzie) to plead not guilty, to make a. enter a plea of not guilty odkupić/zmazać winę to expiate/atone for one's guilt próbował pomniejszać swoją winę he tried to lessen his guilt 2. (odpowiedzialność za zły czyn) guilt, blame nie poczuwam się do winy I don't feel guilty, I feel no sense of guilt obarczyć kogoś winą to lay a. put a. place the blame on sb zrzucić a. zwalić winę na kogoś to shift the blame on sb, to pin the blame on sb wziąć na siebie winę za coś to take a. shoulder the blame for sth wziąć całą winę na siebie to take all the blame upon oneself ponosić winę za coś to bear the blame for sth poczucie winy sense of guilt pozbyć a. wyzbyć się poczucia winy to divest oneself of guilt wywoływać a. wzbudzać w kimś poczucie winy to make sb feel guilty dręczyło ją poczucie winy she was haunted by (feelings of) a. racked with guilt ogarnęło ją poczucie winy (a feeling of) guilt washed a. swept over her 3. sgt (przyczyna złego) fault czyja to wina? whose fault is it?, who is to blame? to twoja wina it's your (own) fault to nie moja wina, że nie zdał it's not my fault (that) he failed to wszystko moja wina my fault entirely, it's all my fault nie z mojej winy through no fault of mine z twojej winy spóźniliśmy się na pociąg because of you we missed the train nie jesteś całkiem bez winy you're not entirely blameless wina nieumyślna Prawo unintentional guilt wina umyślna Prawo deliberate a. intentional guilt

winda
f Techn. lift GB, elevator US drzwi/kabina windy the lift door(s)/car winda osobowa/do transportu dań a passenger lift/a dumb waiter szybkobieżna/przeszklona winda an express/a glass-walled a. glass-sided lift budynek bez windy a building with no lift, a walk-up (building) US przywołać a. wezwać windę to summon a. call the lift ściągnąć windę na parter to bring the lift (down) to the ground floor utknąć w windzie (między piętrami) to get stuck a. caught in the lift (between floors) zatrzymać windę między piętrami to stop a. jam the lift between floors wjechać windą na górę/na piąte piętro to go up in the lift, to ride the elevator up US/to take the lift (up) to the fifth floor zjechać windą (na dół)/na parter to go down in the lift, to ride the elevator down US/to take the lift (down) to the ground floor winda kotwiczna Techn., Żegl. (o osi pionowej) capstan (o osi poziomej) windlass winda towarowa Techn. service a. goods lift GB, service a. freight elevator US

windować
impf pot. vt 1. (wnosić na górę) to hoist, to heave up windować ciężkie skrzynie na wóz to hoist heavy boxes onto a cart wwindować , wywindować 2. (zwiększać) to push up, to force up, to jack up [ceny] to push up, to force up [koszty] sztuczne windowanie cen forcing up prices wywindować 3. przen. (zwiększać znaczenie) to promote windować kogoś na wyższe stanowisko to move sb up, to elevate sb to a higher position windować kogoś na czołówki gazet/szczyty list przebojów to push sb onto the front pages/to catapult sb to the top of the charts wywindować windować się 1. (wchodzić na górę) to clamber (up) windować się po schodach to struggle a. haul oneself up the stairs wwindować się , wywindować się 2. przen. (osiągać lepszą pozycję) to upgrade oneself windować się na piedestał to elevate oneself onto a pedestal wywindować się

windowy
adv. Techn. szyb windowy a lift shaft GB, an elevator shaft US

windsurfing
/wint'serfig/ m sgt (G windsurfingu) 1. (rekreacja) windsurfing, sailboarding deska do windsurfingu a windsurfer, a sailboard uprawiać windsurfing to windsurf 2. Sport (dyscyplina sportu) windsurfing mistrzostwa świata w windsurfingu world windsurfing championship

windsurfingowy
/'wintserfi'govi/ adv. Sport [sprzęt, klub, szkółka, zawody] windsurfing attr. deska windsurfingowa a windsurfing board, a sailboard pływać na desce windsurfingowej to windsurf

windziarz
m, windziarka f (Gpl windziarzy, windziarek) lift attendant GB, elevator operator US

winegret
/'vine'gret/ m, m inv. sgt (G winegretu) Kulin. 1. (sos) vinaigrette, French dressing GB zielona sałata z sosem winegret lettuce with vinaigrette (dressing) 2. (sałatka) vinaigrette salad

winiak
m (G winiaku) 1. (wódka) (grape) brandy U kieliszek winiaku a glass of (grape) brandy 2. (porcja) (grape) brandy poproszę dwa winiaki two brandies, please

winiarnia
f (Gpl winiarni a. winiarń) Wina 1. (lokal) wine bar a. tavern 2. (wytwórnia wina) winery, wine factory

winiarski
adv. Wina [przemysł, sklep, akcesoria, drożdże] wine attr. [region] wine-producing attr. [tradycje] winemaking attr. branża winiarska the wine trade, the winemaking business

winiarstwo
n sgt Wina winemaking

winidur
m sgt (G winiduru) Chem., Techn. Vinidur, rigid PVC

winien
adv. praed. winny2 impf (winieneś, winien, winno) vi książk. 1. (mieć obowiązek) should, ought to winien jej okazać więcej szacunku he should show her more respect 2. (musieć spełnić warunki) should formularze winny być wypełnione czytelnie forms should be filled in legibly

winieta
f 1. Druk. (w książce) vignette (na początku rozdziału) headpiece (na końcu rozdziału lub książki) tailpiece 2. Druk. (na tytułowej stronie gazety) masthead, flag wprowadzić nową/zmienioną winietę to introduce a new/revamped masthead 3. Aut. toll sticker

winietka
f dem. (small) vignette

winić
impf vt to blame (za coś a. o coś for sth) za wszystko winił lekarzy he blamed the doctors for everything, he blamed it all on the doctors winić posłańca za to, że przynosi złe wieści to blame the messenger (for bringing bad news) możesz winić tylko siebie you only have yourself to blame, you can't blame anyone but yourself winić się 1. (samego siebie) to blame oneself (za coś for sth) nie wiń się o to don't blame a. you shouldn't blame yourself (for that) 2. (jeden drugiego) to blame each other a. one another winili się wzajemnie za opóźnienie they blamed each other for the delay

winkiel
m (Gpl winkli a. winklów) 1. pot. (narożnik) corner stać na winklu to stand on a. at the corner czaić się/zniknąć za winklem to hide/to disappear a. vanish round the corner wychylić się/wyskoczyć/podglądać zza winkla to poke one's head (out)/to jump out a. pop out GB/to peek (out) from behind the corner 2. Techn. (kątownik) square

winko
n dem. pot. 1. (napój) wine napić się winka to have a drop of wine 2. (porcja) (butelka) bottle of wine (kieliszek) glass of wine

winnica
f Ogr. vineyard wina z najlepszych winnic Burgundii wines from the best a. from select vineyards in Burgundy założyć/zasadzić winnicę to establish/to plant a vineyard

winniczek
m Zool. edible a. Roman snail

winny
1. adv. 1. Bot., Ogr. krzew winny vine winne grona grapes 2. Wina [piwnica, handel, sos] wine attr. kamień winny tartar kupiec winny a wine merchant, a vintner 3. [smak, zapach] winey, vinous [owoce] wine-flavoured 4. pot. (pikowy) as winny the ace of spades 2. adv. 1. (ponoszący winę) guilty (czegoś of sth) on jest wszystkiemu winny it's all his fault, he's entirely to blame wszyscy jesteśmy winni (temu bałaganowi) we are all to blame a. at fault (for this mess) czuć się winnym to feel guilty, to have a guilty feeling czuł się winny wypadku he felt guilty about the accident czuł się wobec niej winny he felt guilty about a. towards her czuję się trochę winny I feel some guilt a. a certain amount of guilt uznać kogoś winnym to find a. declare a. pronounce sb guilty sąd uznał go winnym morderstwa the court found a. adjudged książk. him (to be) guilty of murder 2. (o dłużniku) owing jestem mu winna pieniądze I owe him money jestem wam winny wyjaśnienie przen. I owe you an explanation winien adv. praed. 1. (ponoszący winę) guilty uznano, że oskarżony był winien zbrodni the accused was found guilty of the crime sam sobie jestem winien I only have myself to blame, it's my own fault nikt nie jest winien no one's to blame, it's nobody's fault 2. (o dłużniku) owing ile jestem winien za książki? how much a. what do I owe for the books? winnam ci przeprosiny/wyjaśnienie I owe you an apology/explanation słowa wdzięczności jestem winien organizatorom I owe (my) gratitude to the organizers 3. Fin., Księg. debit strona winien the debit side zapisać a. zaksięgować coś po stronie winien to enter a. record sth on the debit side win|ny m, winna f person to blame, culprit winnych kradzieży surowo ukarano those guilty of stealing were severely punished nie był jedynym winnym he wasn't the only one to blame

wino
n 1. Wina (napój alkoholowy) wine młode wino young wine wino różowe rose (wine) wino wytrawne/półwytrawne/słodkie/półsłodkie dry/medium-dry/sweet/medium-sweet wine wino musujące sparkling wine wino owocowe/grzane/z korzeniami fruit/mulled/spiced wine wino lekkie/mocne light/strong wine wino domowej roboty home-made wine wino z dobrego rocznika vintage wine butelka/lampka wina a bottle/glass of wine pić a. sączyć wino to drink/to sip wine wino poszło a. uderzyło mu do głowy the wine went (straight) to his head 2. pot., Wina (porcja) (butelka) bottle of wine (kieliszek) glass of wine zamówili/wypili po winie they each ordered/had a glass of wine 3. pot., Ogr. (winorośl) grapevine, vine altana obrośnięta winem an arbour covered a. overgrown with vines 4. pot. (pik) spades pl wyjść a. zagrać w wino to play spades wino deserowe dessert wine wino likierowe fortified a. liqueur wine wino mszalne altar a. Communion a. sacramental wine wino muszkatołowe muscatel (wine) wino pepsynowe Farm. pepsin elixir wino reńskie Rhine wine, hock wino stołowe table wine białe wino white wine czerwone wino red wine dzikie wino Bot., Ogr. Virginia creeper, woodbine US wino patykiem pisane pot., pejor. cheap (fruit) wine plonk GB pot. na przyjęciu wino lało się strumieniami the wine flowed like water at the party

winobranie
n Ogr. 1. (zbiór winogron) grape harvest, vintage pojechaliśmy do Francji na winobranie we went grape picking in France, we went to pick grapes in France 2. (okres zbioru winogron) grape harvest a. grape-picking season w czasie winobrania during the grape harvest (season)

winogrono
n 1. zw. pl Bot. (owoc) grape kiść winogron a bunch a. cluster of grapes sok z winogron grape juice olej z pestek winogron grapeseed oil 2. pot. (winorośl) grapevine, vine usiąść w cieniu winogron to sit in the shade of the vine kwaśne winogrona sour grapes

winogronowy
adi 1. Kulin. [sok] grape attr. pestki winogronowe grape pips GB a. seeds US 2. pot. [liście, pędy] vine attr.

winorośl
f (Gpl winorośli) Bot., Ogr. grapevine, vine uprawa winorośli wine growing, viticulture

winowajca
m culprit, wrongdoer prawdziwym winowajcą był Kowalski Kowalski was the real culprit a. really the one to blame wskazać winowajcę to point out the culprit a. the guilty party spojrzał na mnie z miną winowajcy he looked at me guiltily a. with a hangdog expression jako i my odpuszczamy naszym winowajcom Relig. as we forgive those who trespass against us

winowajczyni
f culprit, wrongdoer

winszować
impf vi 1. (składać życzenia) to wish (komuś czegoś sb sth) winszować komuś z okazji urodzin to wish sb (a) happy birthday winszować młodej parze to extend one's wishes to the young couple powinszować 2. (gratulować) to congratulate (komuś czegoś sb on sth) winszować komuś awansu/sukcesu to congratulate sb on their promotion/success winszować nowożeńcom to congratulate the newly-weds powinszować winszować sobie to congratulate oneself (czegoś on sth) winszował sobie pomysłu he congratulated himself on the idea powinszować się

wint
m (A winta) sgt przest., Gry auction bridge

wio
inter. gee up!, giddy-up!, giddap! US

wiocha
f augm. pejor. dump of a village pot., (little) hick town US pot. zapadła wiocha a godforsaken hole a. dump to straszna wiocha this place is a real hole a. dump przyjechał z jakiejś nędznej wiochy he came from some wretched little village

wiodący
pa wieść1 adv. kryt. [firma, marka, rola] leading, prominent [produkt] leading

wiola
f (Gpl wiol a. wioli) Muz. 1. zw. pl Hist. viol, viola 2. (altówka) viola

wiolinista
m, wiolinistka f Muz. violinist, violin player

wiolinistyczny
adv. Muz. [konkurs, technika] violin attr.

wiolinistyka
f sgt Muz. (art of) violin playing

wiolonczela
f (Gpl wiolonczel a. wiolonczeli) Muz. cello violoncello książk. grać na wiolonczeli to play the cello

wiolonczelista
m, wiolonczelistka f Muz. cellist, cello player

wiolonczelowy
adv. Muz. [koncert, partia] cello attr.

wionąć
pf, impf (wionę, wionęła, wionęli) vi książk. 1. (powiać) [wiatr] to blow, to waft wionie ożywczy wietrzyk there's an invigorating breeze blowing 2. (być przywianym) to be wafted a. drifted z łąk wionęło zapachem siana the scent of hay wafted a. drifted from the meadows chłód wionął z otwartych drzwi a chill drifted through the open door wionęło od niego alkoholem he reeked of alcohol 3. przen. (dać się odczuć) to be felt ze sceny/z boiska wionęło nudą the show/the game was a drag a. yawner pot. z jej oczu wionie strach there is fear in her eyes

wiorsta
f przest., Miary verst

wiosenka
f dem. 1. (pora roku) spring 2. przest. (rok życia) summer książk. ma już kilka ładnych wiosenek na karku she has seen quite a few summers

wiosennie
adv. vernally kwiaty pachną wiosennie flowers smell like spring robi się wiosennie it's getting springlike była wiosennie rozmarzona she was as dreamy as in springtime pozdrawiam wszystkich wiosennie springtime greetings to all

wiosenny
adv. [kwiaty, słońce, roztopy, siew, semestr, kolekcja] spring attr. [pogoda, dzień] spring attr., springlike wiosenne zrównanie dnia z nocą the vernal a. spring equinox robić wiosenne porządki to do the spring-cleaning, to spring-clean ubrać się po wiosennemu to dress in spring clothes

wioska
f 1. (wieś) (small) village, hamlet cicha/uboga wioska a quiet/poor village wioska górska/rybacka a mountain/fishing village okoliczne wioski the surrounding villages, the villages round about pobliskie/sąsiednie wioski nearby/neighbouring villages 2. (mieszkańcy wsi) the village, the villagers na ślub przyszła cała wioska the whole (of the) village came to the wedding wioska olimpijska Sport the Olympic village globalna wioska the global village

wioskowy
adv. [chłopak, zielarka, społeczność, festyn] village attr. starszyzna wioskowa the village elders wioskowy głupek the village idiot

wiosna
f 1. (pora roku) spring pierwsze oznaki/pierwszy powiew wiosny the first signs a. stirrings/breath a. touch of spring wiosną/na wiosnę in (the) spring, in (the) springtime z wiosną when spring comes, with the arrival a. coming of spring wiosna się zbliża/przyszła a. zawitała spring is coming a. on the way/has come a. sprung ma się (już) ku wiośnie spring will soon be here jest wiosna it's spring a. springtime, spring is here czuć wiosnę w powietrzu spring is in the air, it feels like spring 2. przest. (rok życia) summer książk. (ona) liczy sobie dwadzieścia wiosen she is a girl of twenty summers, she has seen twenty summers wiosna kalendarzowa spring (reckoned from 21 March to 21 June) Wiosna Ludów Hist. Springtime of Nations, the Revolutions of 1848 wiosna życia książk. the springtime of life jesteś w wiośnie życia you're in the springtime of your life byle a. aby do wiosny pot. we will live to fight another day, after a storm comes a calm

wioszczyna
f pejor. poor little village licha/maleńka/zaniedbana wioszczyna a poxy/tiny/scruffy little village

wiosło
n 1. (osadzane w dulce) oar (trzymane w ręku) paddle, scull wiosło sterowe a steering oar pióro wiosła the blade a. flat of an oar okręt napędzany wiosłami/z dwoma rzędami wioseł a ship propelled by oars a. an oar-powered ship/a ship with two banks of oars każde pchnięcie/pociągnięcie wioseł przybliżało nas do brzegu each thrust/pull a. stroke of the oars drew us nearer the shore pracować wiosłami to pull a. ply the oars wciągnąć/zanurzyć wiosła to ship a. boat the oars/to dip a. lower the oars into the water symulator wioseł (na siłowni) a rowing machine 2. pot., żart. (łyżka) spoon wiosło dwupióre Żegl. double-bladed paddle

wiosłować
impf vi 1. (poruszać wiosłami) (osadzonymi) to row, to oar US (trzymanymi w ręku) to paddle wiosłować łodzią to row a boat wiosłować do brzegu/w górę rzeki to row/paddle to the shore/up the river a. upstream wiosłować miarowo to row steadily wiosłować mocno to row hard, to pull hard on the oars wiosłować wstecz a. do tyłu to back oars a. water zaczął wiosłować z całych sił he began pulling a. to pull at the oars with all his might 2. Zool. (o zwierzętach) to row, to swim 3. pot., żart. (jeść zupę łyżką) to spoon (one's) soup

wiosłowy
adv. łódź wiosłowa a rowing boat GB, a rowboat US statek wiosłowy a rowing vessel, a vessel under oars

wiotczeć
impf (wiotczeję, wiotczał, wiotczeli) vi [mięśnie] to get flabby, to go limp [skóra] to go slack [ciało, kwiaty] to go limp zwiotczeć

wiotki
adv. 1. (giętki, słaby) [gałązka] pliable, pliant [łodyga] flexible [konstrukcja] fragile 2. (zwiotczały) [skóra] limp, slack [mięśnie, piersi] flabby, flaccid wiotkie ciało a limp body, flabby flesh 3. (miękki, delikatny) [materiał, tkanina] fine, soft 4. (szczupły, smukły) [kibić, postać] slender, slim wiotki jak trzcina as slender as a reed

wiotko
1. (miękko, delikatnie) [piąć się, wić się] softly [opaść] limply 2. (szczupło, gibko) [zbudowany] slenderly wyglądać wiotko to look supple a. willowy

wiotkość
f sgt 1. (gałązki) pliability, pliancy 2. (skóry) limpness, slackness (mięśni) flabbiness, flaccidity 3. (postaci) slenderness, slimness

wioślarka
f 1. Sport rower (członek załogi) oarswoman 2. (osoba, która wiosłuje) rower wioślarki plt Zool. cladocerans, daphnia, water flea

wioślarski
adv. Sport [klub, wyścig, zawody, trener] rowing attr. osada/załoga/ósemka wioślarska a rowing crew/team/eight

wioślarstwo
n sgt Sport rowing trenować/uprawiać wioślarstwo to row

wioślarz
m (Gpl wioślarzy) 1. Sport rower (członek załogi) oarsman, oar być dobrym wioślarzem to be a good oarsman a. oar, to pull a good oar 2. (osoba, która wiosłuje) rower

wiośniany
adv. 1. książk. [uroda, uśmiech] vernal książk. 2. przest. rześki wiośniany poranek a fresh a. brisk spring morning

wir
m (G wiru) 1. (wodny) whirlpool (mniejszy) eddy (powietrzny) eddy gwałtowne/potężne/zdradliwe wiry violent/powerful/treacherous whirlpools porwał go wir (wody) he was caught in an eddy (of water) wir wciągnął go pod wodę a whirlpool sucked him underwater a. down, he was sucked (down) into a whirlpool gwałtowny wir powietrza a whirling a. swirling a. spinning vortex of air wir wody znikający w odpływie wanny a swirl of water disappearing down the bath drain 2. (obracanie się w koło) whirl, whirling (motion) wir karuzeli the whirl of a merry-go-round porwać kogoś w wir tańca to sweep sb into a whirl of dancing 3. (natłok, kołowrót) whirl wir spotkań/życia a whirl of meetings/the whirl a. merry-go-round of life wir życia towarzyskiego the social whirl wir wojny the maelstrom a. welter of war szalony wir zdarzeń the mad whirl a. rush of events w wirze walki in the thick of the fighting a. the fray rzucić się w wir polityki/pracy/walki to throw oneself into the hurly-burly of politics/into work/into the fray odpocząć od wiru codziennego życia to relax from the hustle and bustle of everyday life

wiraż
m (G wirażu, Gpl wiraży a. wirażów) 1. (zakręt drogi) bend, curve łagodny wiraż a gentle bend ostry wiraż a sharp a. tight bend, a dog-leg przyśpieszyć na wirażu to accelerate on a bend minąć a. pokonać wiraż to make the corner firma znalazła się na wirażu przen. the company is at a crossroads 2. (skręt) turn samolot wykonał wiraż w lewo the plane made a left turn a. turned left auto weszło w wiraż/wyszło z wirażu the car went into a. took the turn/came around a. off the turn wziąć wiraż pot. to take a. round a bend, to go around a bend samochód wziął ostry wiraż the car took a sharp turn a. corner

wirnik
m Techn. rotor (w pralce) agitator łopatka wirnika a rotor blade

wirnikowy
adv. Techn. brona wirnikowa a rotor harrow pralka wirnikowa an agitator a. impeller washing machine pług wirnikowy a. odśnieżarka wirnikowa snowblower, snow thrower

wirować
impf vi 1. (kręcić się) [tancerz] to whirl, to spin (round) [śmigło, płatki śniegu] to whirl [liście] to whirl, to eddy [woda] to swirl Ziemia wiruje dokoła a. wokół własnej osi the Earth spins a. rotates a. turns on its axis dziewczyny wirowały w rytm muzyki the girls moved a. danced in time to the music wirująca karuzela a spinning a. whirling merry-go-round drobinki kurzu wirujące w promieniach słońca specks of dust whirling a. dancing in the rays of the sun zawirować 2. Techn. (nadawać ruch wirowy) to spin ta pralka wiruje z prędkością 500 obrotów na minutę this washing machine spins at 500 revolutions per minute 3. Techn. (przepuszczać przez wirówkę) wirować mleko to centrifuge milk wirować pranie to spin a. spin-dry GB the laundry odwirować świat/wszystko wiruje komuś przed oczami the world/everything swims before sb's eyes a. sb pokój zaczął wirować mi przed oczami the room began to swim a. spin before my eyes a. around me wiruje mi w głowie my head is spinning a. swimming po drugim kieliszku zaczęło jej wirować w głowie after the second glass, her head began to spin a. swim tysiące myśli wirowało mi w głowie a thousand thoughts were whirling around in my head a. dancing about in my head aż w głowie wiruje od gwiazdorskich nazwisk the mind boggles at the stellar names US

wirowo
adv. obracać się wirowo to spin (round)

wirowy
adv. [ruch] rotary, rotational masaż wirowy whirlpool massage prąd wirowy Elektr. rotary current taniec wirowy a round dance

wirtualnie
1. Komput. (pozornie) [być kreowanym] virtually wirtualnie tworzone światy virtually created worlds 2. (potencjalnie) [istnieć] virtually, potentially

wirtualny
adv. 1. Komput. (pozorny) [pamięć, świat, scenografia, studio] virtual 2. (potencjalny) [czytelnik] virtual, potential cząstki wirtualne Fiz. virtual particles

wirtuoz
m, wirtuozka f 1. (muzyk) virtuoso (performer) wirtuoz skrzypiec a violin virtuoso, a virtuoso violinist prawdziwy wirtuoz fortepianu a true piano virtuoso, a true virtuoso on the piano 2. (mistrz) master wirtuoz pióra a master a. virtuoso writer

wirtuozeria
f sgt (GD wirtuozerii) 1. (w muzyce) virtuosity, bravura wykonała koncert z wielką wirtuozerią she gave a virtuoso a. bravura performance of the concerto 2. (w innych dziedzinach) virtuosity jego poetycka wirtuozeria his poetic virtuosity, his virtuosity as a poet

wirtuozerski
adv. 1. [wykonanie, technika] virtuoso attr., bravura attr. [kadencja, umiejętności] virtuoso attr., virtuosic 2. [reżyseria] virtuoso attr. wirtuozerski popis oratorski a virtuoso display of oratory

wirtuozostwo
n sgt 1. (w muzyce) virtuosity, bravura 2. (w innych dziedzinach) virtuosity

wirtuozowski
adv. 1. (w muzyce) [wykonanie] virtuoso attr., bravura attr. 2. (w innych dziedzinach) [występ, popis] virtuoso attr.

wirus
m (A wirus a. wirusa) 1. Biol. (zarazek) virus bug pot. śmiertelny/zabójczy/tajemniczy wirus a deadly/killer/mystery virus wirus grypy a flu a. an influenza virus a flu bug pot. złapać wirusa to catch a virus to pick up a bug pot. być nosicielem wirusa HIV to carry HIV a. the HIV virus, to be an HIV carrier 2. Komput. (program komputerowy) virus wirusy komputerowe/pocztowe computer/e-mail viruses oprogramowanie wykrywające wirusy a virus checker, virus-detecting software w jego komputerze był wirus he had a virus on his computer

wirusolog
m (Npl wirusolodzy a. wirusologowie) Biol., Med. virologist

wirusologia
f (GD wirusologii) sgt Biol., Med. virology

wirusologiczny
adv. Biol., Med. virological badania wirusologiczne virological tests

wirusowy
adv. [choroba, infekcja, szczepionka] viral, virus attr. wirusowe zapalenie wątroby typu B viral hepatitis B

wirydarz
m (wirydarzyk dem.) (Gpl wirydarzy a. wirydarzów) Archit., Relig. (cloister) garth

wirówka
f 1. Techn. (laboratoryjna) centrifuge (przemysłowa) centrifuge, centrifugal separator (do mleka) cream separator, centrifuge (do bielizny) spin dryer (do sałaty) salad spinner 2. Lotn., Techn. (do wytwarzania przyśpieszeń) (human) centrifuge

wis, ViS, vis
m (A wisa) Vis pistol (Polish automatic pistol used in the 1930s and during World War II)

wishful thinking
/'wiful 'fikig/ n inv. sgt książk. wishful thinking

wisielczy
adv. 1. pejor. (ponury) [poczucie humoru] grim być w wisielczym nastroju to be in a grim a. gloomy mood 2. wisielczy sznur a hangman's rope a. noose a halter przest. wisielczy humor gallows humour GB a. humor US

wisielec
m (V wisielcze a. wisielcu) hanged man

wisienka
f dem. Bot. 1. (owoc) morello (cherry), sour cherry 2. (drzewo) sour cherry tree wisienka koktajlowa Kulin. maraschino cherry

wisieć
impf (wiszę, wisiał, wisieli) vi 1. (być zawieszonym) to hang pranie wisi na sznurze the washing is hanging on the line klucz wisiał na gwoździu/haczyku the key hung from a nail/hook zegar/obraz wisi na ścianie the clock/picture is hanging on the wall obraz wisi krzywo the painting hangs at a. on a slant na drzwiach wisi tabliczka there's a plaque on the door wisząca półka/szafeczka a hanging shelf/cupboard lampa wisząca u sufitu a lamp hanging a. suspended from the ceiling 2. (zwisać) to hang (down) wiszące sople lodu hanging icicles wiszący podbródek a sagging a. drooping chin 3. [ubranie] to hang loosely (na kimś on sb) to flap (na kimś round sb) płaszcz wisi na nim jak na wieszaku a. kołku his overcoat is all big and baggy suknia wisi na niej jak worek her dress is all baggy 4. (unosić się) to hang mgła wisi nad doliną fog hangs over the valley dym z papierosów wisiał w pokoju cigarette smoke hung a. floated in the room orzeł wisiał w powietrzu the eagle hovered in mid-air 5. [osoba] to hang wisieć na szubienicy to hang on the gallows 6. przen. (dać się odczuć) to be felt w powietrzu wisiała nuda boredom hung a. could be felt in the air 7. przen. (zagrażać) [niebezpieczeństwo, groźba] to hang, to hover ciągle wisiało nad nami widmo aresztowania the spectre of arrest still hung over us wisi nad nimi zagłada (the threat of) annihilation hangs over them a. hovers over their heads 8. pot. (być winnym pieniądze) to owe wisisz mi stówkę you owe me a hundred, that's a hundred you owe me wisieć na stopniach tramwaju to travel a. be perched on the footboard of a tram wisieć oczami a. wzrokiem a. spojrzeniem na kimś/na czymś to stare a. gaze at sb/sth searchingly wisieć przy kimś to be dependent on sb, to live off sb wisieć przy czyjejś spódnicy to be tied to sb's apron strings wisieć na telefonie pot. to be hogging the phone godzinami/bez przerwy wisi na a. przy telefonie he spends hours on the phone, he never gets off the phone wszystko mu wisi posp. he doesn't care about anything to mi wisi posp. I couldn't care less, I'm past caring, I don't give a damn (about that) wisi mi nad głową jeszcze jeden egzamin I have another exam hanging over my head a. over me jego kariera/życie wisi na włosku his career/life is hanging by a thread a. is on the line przez kilka dni jego życie wisiało na włosku for several days he hovered on the brink of death a. it was touch and go for him nasze małżeństwo wisi na włosku our marriage is on the skids a. in danger of breaking up wojna wisi na włosku war is looming a. imminent groźba bankructwa wisi nad nami jak miecz Damoklesa a. Damoklesowy the threat of bankruptcy hangs over us like the sword of Damocles wisieć w próżni [działanie, plan] to be divorced a. remote from reality jak wisieć, to za obie nogi przysł. I might as well be hanged for a sheep as (for) a lamb przysł., you can only die once przysł.

wisior
m (G wisiora a. wisioru) 1. (sztuka biżuterii) pendant srebrny wisior z bursztynem a silver pendant with amber 2. (przy żyrandolu, świeczniku) pendant (ze szkła, kryształu) lustre GB, luster US

wisiorek
m 1. (na łańcuchu) pendant (na delikatnym łańcuszku) lavalier(e) (przy naszyjniku, bransoletce) charm wisiorek ze złota/z brylantem a gold/diamond pendant nosić wisiorek na łańcuszku to wear a chain and pendant 2. dem. (przy żyrandolu, świeczniku) pendant (szklany, kryształowy) lustre GB, luster US

wiskoza
f sgt 1. Chem. (surowiec) viscose 2. Włók. (włókno) rayon, viscose sweter z wiskozy a jumper made of rayon a. viscose, a rayon a. viscose jumper

wiskozowy
adv. 1. Chem. [włókno, materiał] viscose attr. 2. Włók. [bluzka, mieszanka] rayon attr., viscose attr.

wist
m Gry 1. (A wista) sgt (gra) whist grać w wista to play whist 2. (G wistu) (pierwsze wyjście) lead

wistować
impf vi Gry to lead vt (w coś sth) wistować w kiery to lead hearts (zawistować)

wisus
m (Npl wisusy) przest., książk. imp scapegrace przest.

witalistyczny
adv. 1. Filoz. vitalistic 2. książk. [optymizm, postać] vital

witalizm
m (G witalizmu) sgt 1. Filoz. vitalism 2. książk. (witalność) vitality

witalnie
adv. książk. vigorously wyglądał zdrowo i witalnie he looked healthy and vigorous

witalność
f sgt książk. (pełnia sił) vitality, vigour GB, vigor US (cecha) vigorousness człowiek o ogromnej witalności a person of enormous vitality a. vigour witalność przyrody the vitality of nature niespożyta witalność zreformowanej gospodarki the inexhaustible vitality of a reformed economy

witalny
adv. książk. [osoba, grupa] vital, vigorous [energia] vital [roślina] vigorous siła witalna vital force, elan, elan

witamina
f 1. Biol., Chem., Farm. (związek organiczny) vitamin niedobór/brak witaminy D a deficiency/lack of vitamin D niedobór witamin w organizmie vitamin deficiency dieta uboga/bogata w witaminy a diet poor/rich in vitamins witaminy w pigułkach/kroplach vitamin tablets/drops witaminy rozpuszczalne w tłuszczu/wodzie fat-/water-soluble vitamins 10 kropli witaminy D dziennie ten vitamin D drops daily 2. pot. (tabletka) vitamin tablet witamina A Biol., Chem. vitamin A, retinol witaminy B Biol., Chem. vitamin B witamina C Biol., Chem. vitamin C, ascorbic acid witamina D Biol., Chem. vitamin D witamina E Biol., Chem. vitamin E, tocopherol witamina H Biol., Chem. biotin, vitamin H US witamina K Biol., Chem. vitamin K witamina PP Biol., Chem. niacin, nicotinic acid witamina M pot., żart. love

witaminizowany
pp witaminizować adv. Chem., Przem. [odżywka, krem, napój] vitaminized

witaminizować
impf vt to vitaminize

witaminowy
adv. [preparat, tabletka, kuracja] vitamin attr. odżywki witaminowe vitamin supplements

witać
impf vt 1. (pozdrawiać) to greet, to salute (przyjmować) to meet (w serdeczny sposób) to welcome witać kogoś uśmiechem/radośnie to greet a. salute sb with a smile/cheerfully witać kogoś na dworcu/w progu to meet sb at the station/door witali ją serdecznie/kwiatami they welcomed her warmly/with flowers był witany jak bohater he received a hero's welcome witamy! (oficjalnie) welcome! witajcie w domu welcome home a. back przywitać 2. (reagować) to greet (pozytywnie) to welcome jego dymisję witano z ulgą/żalem his resignation was greeted with relief/regret powszechnie witano reformy z zadowoleniem the reforms were widely welcomed przywitać 3. przen. [miejsce, widok, zapach, reakcje] to greet witały ją owacje/gwizdy she was greeted with ovations/boos and catcalls witał nas aromat kawy we were greeted by the aroma of coffee przywitać witać się 1. (pozdrawiać) to greet witał się z każdym wylewnie/podaniem ręki he greeted everyone effusively/with a handshake przywitać się 2. (jeden drugiego) to greet each other przywitać się

witka
f 1. (gałązka) twig (wierzbowa) osier (do wyplatania) withe, withy 2. Biol. (wyrostek komórki) flagellum

witraż
m (G witraża a. witrażu) Szt. (technika, kompozycja) stained glass U (okno) stained-glass window

witrażowy
adv. Szt. [okno, lampa] stained-glass attr.

witryna
f 1. (wystawa sklepowa) shop window witryna księgarni the window of a bookshop książki/manekiny w witrynie domu towarowego books/mannequins in the window of a department store 2. (mebel) cabinet (w muzeum, sklepie) display cabinet a. case witryna chłodnicza a refrigerated display case 3. Komput. website, www site znaleźć witrynę to find a (web)site wejść na witrynę to enter a (web)site

wiwat
m (G wiwatu) zw. pl (wyrażający radość, uznanie) cheer (wyrażający poparcie, gratulacje) viva(t) wznosić wiwaty na czyjąś cześć to cheer sb wiwaty dla młodej pary cheers for the newly-weds strzelić a. wypalić na wiwat to fire a salute zewsząd słychać było wiwaty i śpiew there was cheering and singing from all sides wiwat! inter. (niech żyje) viva(t)!, long live! dać komuś do wiwatu pot. to give sb a hard time pot.

wiwatować
impf vi to cheer wiwatujące tłumy cheering crowds wiwatować na cześć kogoś to cheer sb wiwatowano z okazji zwycięstwa there were exultant cheers a. there was exultant cheering on account of the victory

wiwisekcja
f (Gpl wiwisekcji) książk. 1. Biol., Med. (operacja) vivisection dokonać wiwisekcji a. przeprowadzić wiwisekcję zwierzęcia to vivisect an animal 2. (wnikliwa analiza) dissection (krytyczna analiza) vivisection

wiza
f visa otrzymać a. uzyskać wizę to be granted a visa pańska wiza wygasła your visa has expired a. run out nie dostał wizy amerykańskiej he was refused a US visa wiza pobytowa (krótkoterminowa) visa (długoterminowa) residence permit wiza tranzytowa transit visa

wizażysta
m, wizażystka f make-up artist, visagiste

wizerunek
m (G wizerunku) 1. (podobizna) likeness, image (wyrzeźbiony, na monecie) effigy ściany obwieszone olejnymi/fotograficznymi wizerunkami przodków walls hung with oil/photographic pictures of ancestors ten szkic to jedyny wizerunek naszej prababki the sketch is the only likeness of our great-grandmother wizerunek konia odlany z brązu/wosku a bronze/wax effigy of a horse 2. przen. (wyobrażenie) image (marketingowe przedstawienie) packaging U wizerunek Kalifornii stworzony a. wykreowany przez turystyczne broszury/mass media an image of California created by holiday brochures/the mass media towary/usługi o zachęcającym wizerunku products/services in attractive/novel packaging

wizja
f (Gpl wizji) 1. (przywidzenie) vision, hallucination (senna, religijna) vision nawiedzały go koszmarne wizje na jawie he suffered from horrific hallucinations 2. (projekt) vision, concept (wytwór wyobraźni) conception (artystyczne odtworzenie) evocation apokaliptyczna wizja końca świata an apocalyptic vision of the end of the world pesymistyczne/nierealne wizje przyszłości dark/unrealistic visions of the future poetycka/baśniowa wizja dziejów miasta a poetic/fabulous conception of the town's past rząd nie ma żadnej wizji polityki wschodniej the government has no vision a. concept of its Eastern policy 3. Prawo (oględziny) wizja lokalna a visit to the scene of crime dokonać wizji na miejscu przestępstwa to visit a. inspect the scene of the crime przeprowadzić wizję w terenie to go on an on-site visit 4. sgt Techn., TV (obraz na ekranie) vision, picture C (ogół sygnałów wizyjnych) video signals pl telewizor się zepsuł i nie ma ani wizji, ani fonii the TV set has broken down and there's no picture or sound być/nie być na wizji środ., TV to be on/off camera

wizjer
m (G wizjera a. wizjeru) 1. (w drzwiach wejściowych) peephole, judas (hole), spyhole GB patrzeć przez wizjer to look through a peephole 2. (w przyrządzie optycznym, broni) sight zw. pl (w aparacie fotograficznym) viewfinder, finder 3. Hist. (zasłona w hełmie) visor

wizjoner
m 1. (mający widzenia) visionary 2. książk. (twórca, projektant) visionary (teoretyk, propagator) prophet architekt/poeta wizjoner a visionary architect/poet wizjoner komunizmu a prophet of communism

wizjonerski
adv. 1. (dotyczący wizji) [interpretacja, obraz] visional (przewidujący przyszłość) [umiejętności] clairvoyant [osoba] clairvoyant, fey mieć wizjonerskie zdolności to have clairvoyant powers 2. przen. [poezja, idee, architektura] visionary

wizjonerstwo
n sgt 1. (przepowiadanie przyszłości) clairvoyance, second sight (miewanie widzeń) visioning 2. (cecha dzieła) visionariness (cecha twórcy, twórczości) visionary imagination

wizować
pf, impf vt [urzędnik, ambasada] to stamp a visa (coś in sth) przed wyjazdem musisz wizować swój paszport before you leave, you have to have your passports stamped with a visa

wizualnie
adv. książk. [ciekawy, sprawdzać] visually

wizualny
adv. książk. [sztuka, efekty, słownik] visual

wizyjność
f sgt książk. visionariness

wizyjny
adv. 1. książk. (wyimaginowany) visional, imaginary (profetyczny) visionary 2. Techn., TV [sygnał, transmisja, kamera] video attr. taśma wizyjna a videotape

wizyta
f 1. (oficjalna, prywatna) visit (krótka, na wezwanie) call towarzyska/niezapowiedziana/nieplanowana wizyta a social/an unannounced/an unscheduled visit wizyta kondolencyjna/pożegnalna a visit to offer one's condolences/to say goodbye wizyta duszpasterska a visitation składać komuś wizytę to pay sb a visit, to call on sb premier złożył oficjalną wizytę państwową/roboczą wizytę w Belgii the Prime Minister paid an official state visit/a working visit to Belgium teściowie złożyli nam wczoraj wizytę my in-laws paid us a visit yesterday w drodze nad morze wpadł do nas z wizytą he stopped off a. over to visit us on his way to the seaside w najbliższych dniach wpadnę do ciebie z wizytą I'll call on you one of these days w sobotę wybieramy się z wizytą do krewnych we are planning to visit a. are visiting our family królowa bawiła z dwudniową wizytą w Szwecji the Queen paid a two-day visit to Sweden wizyta przeciągnęła się the visit lasted longer than expected 2. (lekarska) wizyta domowa a home visit, a house call zamówić wizytę u lekarza to make an appointment at the doctor's mieć wizytę u lekarza/dentysty to have a medical/dental appointment

wizytacja
f (Gpl wizytacji) 1. (kontrola) (visit of) inspection przeprowadzić wizytację a. dokonać wizytacji w szkołach/szpitalach to make a. carry out an inspection of schools/hospitals inspektorzy odbyli wizytację nowego hotelu inspectors made an inspection of a. visited a new hotel 2. (komisja) inspectors pl wizytacja przybyła z opóźnieniem the inspectors arrived behind time

wizytacyjny
adv. [delegacja, sprawozdanie] inspection attr. akta wizytacyjne documents of an inspection, inspection documents

wizytator
m, wizytatorka f inspector wizytator szkolny a school(s) inspector, an inspector of schools

wizytka
Relig. f (zakonnica) Nun of the Visitation wizytki plt (zakon) the Order of the Nuns of the Visitation

wizytować
impf vt 1. (kontrolować) to visit [szkołę, zakład przemysłowy, szpital] 2. książk. (odwiedzać) to visit kraje wizytowane przez papieża countries visited by the Pope

wizytowo
adv. formally musisz być ubrany wizytowo you have to wear formal dress, you have to be dressed formally

wizytowy
adv. [strój, ubranie, suknia] formal bilet wizytowy visiting card GB, calling card US

wizytówka
f 1. (bilet wizytowy) (prywatny) (visiting) card GB, calling card US (służbowy) (business) card, calling card US dać komuś swoją wizytówkę to give sb one's (business) card 2. (tabliczka na drzwiach) (door) plate na mosiężnej wizytówce widniało tylko nazwisko Marson only the name Marson appeared on the brass plate 3. przen. (typowa cecha) mark (przedmiot dumy) showpiece flagship przen. zaśmiecone ulice nie są dobrą wizytówką stolicy litter-strewn streets are no good mark of a capital city wizytówką naszego miasta jest nowoczesne lotnisko the modern airport is the pride of our city

wiór
m 1. (drewniany) shaving, chip (metalowy, kamienny) chip wióry z tokarki/wiertarki turnings/borings 2. zw. pl (do produkcji płyt, opakowań) wood shavings pl, woodchips pl (do wyrobu plecionek) chip U GB płyta z wiórów chipboard, particle board szkło opakowane było w wióry the glass was packed in wood shavings a. in excelsior US chudy jak wiór pot. (as) thin as a rake suchy jak wiór [mięso, skóra] (as) dry as a bone, bone dry wyschnąć na wiór a. jak wiór (wychudnąć) to become as thin as a rake, to get terribly thin (wyschnąć) [mięso] to become bone dry [gardło] to become parched język wysechł mi na wiór my mouth was bone dry a. felt (as) dry as a bone walczyli/wzięli się do pracy, aż wióry leciały they fought/began to work furiously gdzie drwa rąbią, tam wióry lecą przysł. you can't make an omelette without breaking eggs

wiórek
m zw. pl 1. (metalowy) swarf U, (fine) chip (drewniany) (fine) shaving a. chip wiórki pozostałe po piłowaniu filings 2. (płatek) chip wiórki czekoladowe chocolate shavings a. flakes, grated chocolate wiórki masła/mydła slivers of butter/soap marchew starta na drobne/grube wiórki finely/coarsely grated a. shredded carrot wiórki kokosowe Kulin. desiccated a. dried coconut

wiórkowany
adv. wiórkowana podłoga a floor rubbed a. buffed with steel wool

wiórkować
impf vt 1. (czyścić drewnianą podłogę) to rub a. buff [sth] with steel wool [podłogę, posadzkę] 2. Techn. to shave

wiórowy
adv. 1. Techn. odpady wiórowe waste shavings, shaving waste 2. płyta wiórowa chipboard, particle board

wiącha
f pot. 1. augm. bundle wiącha badyli/słomy/zwiędłych kwiatów a bundle of stalks/straw/withered flowers 2. posp. (przekleństwa) a torrent of abuse posłać a. puścić komuś wiąchę to give sb a mouthful, to let out a stream of abuse at sb

wiąz
m (G wiązu) 1. Bot. elm (tree) wiąz szypułkowy/górski a European white/a wych elm 2. pot. (drewno) elm wood

wiązadełko
n dem. 1. Anat. ligament zerwane wiązadełka w kolanie a torn knee ligaments 2. (mocowanie) cord sandałki miały skórzane wiązadełka the sandals had leather cords

wiązadło
n 1. Anat. (struny głosowe) cord wiązadła głosowe vocal cords 2. Anat. (pasmo tkanki łącznej) ligament wiązadła w kolanie/kostce knee/ankle ligaments zerwanie wiązadła ligament rupture 3. przest. cord suknia z wiązadłem pod szyją a dress tied below the neck wiązadło do snopków a cord for binding sheaves

wiązanie
sv wiązać n 1. Budow. (element łączący) truss wiązanie dachu/mostu/statku a roof/bridge/ship truss betonowe wiązania mostu zaczęły pękać the concrete trusses of the bridge started to break 2. Budow. (układ cegieł lub belek) bond wiązanie główkowe/krzyżykowe a header/cross bond 3. Chem. bond wiązanie koordynacyjne/międzycząsteczkowe/walencyjne/wodorowe a dipolar/an intermolecular/a valence/a hydrogen bond 4. (u nart) (ski) binding wiązanie bezpiecznikowe a safety binding

wiązanka
f 1. (bukiet) bouquet wiązanka ślubna/nagrobna a wedding/mourning bouquet wiązanka z białych róż/polnych kwiatów a bouquet of white roses/wild flowers wręczyć komuś/zamówić wiązankę to give sb/to order a bouquet 2. przen. (zbiór) pot-pourri wiązanka dawnych przebojów a pot-pourri of old hits wykonać wiązankę muzyczno-literacką to perform a musical-literary medley 3. pot. (wyzwiska) torrent of abuse posłać komuś soczystą wiązankę to give sb a mouthful rzucić wiązanką wyzwisk to let out a stream of abuse

wiązany
pp wiązać adv. 1. (zawiązywany) tied nosił wiązane buty he was wearing lace-up shoes a. lace-ups sukienka była wiązana na plecach the dress was tied at the back 2. Handl. sprzedaż a. transakcja wiązana a package deal

wiązać
impf (wiążę) vt 1. (tworzyć węzeł) to tie wiązać chustkę na głowie/szyi to tie a scarf on one's head/around one's neck wiązać kokardę/krawat/sznurowadła/zerwaną nić to tie a bow/one's (neck)tie/one's shoelaces/a broken thread wiązać linę na supeł a. węzeł to tie a rope into a knot zawiązać 2. (splatać) to bind, to tie wiązać matę/tratwę to bind a mat/raft wiązać sieć to tie a net 3. (pakować) to tie wiązać książki w paczki to tie books up into parcels wiązać rzodkiewki w pęczki to tie radishes into bunches wiązać snopek to tie a sheaf wiązać rzeczy w tobołek a. węzełek to pack one's things into a bundle zawiązać , związać 4. (krępować) to tie up wiązać jeńców to tie up a. bind captives wiązać komuś nogi/ręce to tie (up) a. bind sb's feet/hands wiązać konia u żłobu to tether a horse to a manger związać 5. przen. (łączyć) to bind wiąże ich miłość/przyjaźń love/friendship binds them przeżycia wiążą ludzi ze sobą experiences bring people together wiążą ich więzy rodzinne they're bound by family ties związać 6. przen. (łączyć) to combine wiązać pracę zawodową z działalnością społeczną to combine one's professional work and a. with social work wiązać wiedzę z praktyką to combine knowledge and a. with experience 7. przen. (kojarzyć) to associate wiązać artystę z jakimś kierunkiem/epoką to associate an artist with a trend/epoch wiązać ocieplenie klimatu ze wzrostem uprzemysłowienia to associate global warming with increasing industrialization powiązać 8. (łączyć komunikacyjnie) to connect, to link linia kolejowa wiąże port ze stolicą a railway connects a. links the harbour with the capital city 9 Wojsk. wiązać siły wroga to tie the enemy's forces down 10 przen. (zobowiązać) to bind wiązać kogoś przysięgą/przepisami to bind sb by an oath/regulations decyzja/umowa wiążąca a binding decision/agreement 11 Budow. (zespalać) to bond, to join belka wiążąca szczyt dachu a ridge purlin kit wiąże szybę z ramą putty bonds the glass to the frame wapno/zaprawa wiąże cegły lime/mortar bonds bricks związać 12 (tężeć) to set cement szybko wiąże cement sets quickly związać 13 Bot. to form drzewa/rośliny wiążą pączki trees/plants form buds kapusta/sałata wiąże główki cabbage/lettuce forms heads zawiązać 14 Chem., Fiz. to fix, to bind bakterie wiążące azot z powietrza bacteria binding a. fixing nitrogen from the air hemoglobina wiąże tlen haemoglobin binds oxygen substancja wiążąca dwutlenek węgla a substance binding carbon dioxide związać wiązać się 1. (przymocowywać się) to tie oneself przed wspinaczką wiązali się liną before climbing they tied themselves to a rope zawiązać się 2. (przyłączać się) to be bound wiązać się z jakąś organizacją/partią to join an organization/a party wiązać się z kimś uczuciowo to became involved emotionally with sb wiązać się na stałe z jakimś miejscem pracy to be permanently bound to the same workplace związać się 3. (łączyć się) to form, to make up wiązać się w harmonijną całość to make up a. form a harmonious whole wyrazy wiążą się w zdanie words combine into a. make up a sentence związać się 4. (pociągać za sobą) to involve (zależeć) to depend ta wyprawa wiąże się z ryzykiem this expedition involves risk z budową domu wiążą się wydatki building a house involves expenses poranne nudności wiążą się z ciążą morning sickness is caused by pregnancy związać się 5. (zobowiązywać się) to bind oneself wiązać się przymierzem/traktatem/umową to bind oneself by alliance/a treaty/an agreement związać się 6. (łączyć się w grupy) to form wiązać się w organizację społeczną/w partię polityczną to form an organization/a political party 7. Bot. to form kapusta/sałata wiąże się w główki cabbage/lettuce forms heads na jabłoniach wiążą się owoce apple trees form fruits zawiązać się 8. Chem., Fiz. to bind atomy węgla wiążą się z tlenem carbon atoms bind to a. with oxygen związać się wiązać komuś/sobie ręce to tie sb's/one's hands wiązać z czymś/kimś nadzieje pot. to pin a. to put one's hope on sth/sb, to place one's hope in sth/sb (ledwo a. z trudem) wiązać koniec z końcem pot. (to find it hard) to make (both) ends meet

wiązka
f 1. (porcja) bundle wiązka chrustu a bundle of brushwood, a faggot wiązka słomy/wikliny a bundle of straw/wicker 2. Techn. group wiązka kabli/przewodów a group of cables/wires 3. posp. torrent of abuse posłał mu wiązkę he gave him a mouthful, he hurled abuse at him wiązka elektronowa Fiz. electron beam wiązki przewodzące Bot. vascular bundles a. strands wiązki sitowe Bot. steles, vascular cylinders wiązka światła Fiz. light beam

wiązowy
adv. elm attr. łódź z wiązowego drewna a boat made from elm a. elmwood las wiązowy elm forest

wiążąco
adv. książk. traktować wiążąco czyjeś obietnice to treat sb's promises as binding wypowiadać się wiążąco to express binding opinions

wiążący
pa wiązać adv. binding wiążąca decyzja/opinia/umowa a binding decision/opinion/agreement

wić
1. f 1. (witka) twig (wierzbowa) osier zrobił bacik z brzozowej wici he made a whip out of a birch twig 2. Biol. flagellum ruchliwa wić an active flagellum 3. zw. pl Bot. runner wici plt Hist. call to arms król rozesłał wici the king sent out a call to arms rozesłać wici to send out word 2. impf (wiję) vt to weave ptaki wiją gniazda birds are building nests wić wieniec z kłosów to weave a garland from ears of corn wić się 1. (poruszać się) [osoba] to writhe [dżdżownica, żmija] to slither wić się w boleściach to writhe in pain 2. (tworzyć spiralę) to meander droga wiła się pod górę the road meandered up the hill rzeka wije się doliną a river meanders in the valley z komina wije się dym the smoke spirals up from the chimney wijący się korowód taneczny a winding pageant 3. (piąć się) to twist bluszcz wije się po pniu the ivy winds around the tree fasola wije się na palikach the bean plant twists around stakes wijące się pędy roślin twisting shoots 4. (kręcić się) to curl wijące się włosy curly hair długa wijąca się broda a long, curly beard wić się jak piskorz pot. to wriggle like an eel

więc
conj. 1. (a zatem) so zmęczył się, (a) więc usiadł na ławce he got tired, so he sat down on a bench zaczęło padać, wróciliśmy więc do hotelu it started to rain a. raining, so we returned to the hotel 2. (czyli) that is (to say), namely za trzy dni, a więc w poniedziałek in three days, that is a. that's to say on Monday kraje Europy Wschodniej, a więc Ukraina, Białoruś. the countries of Eastern Europe, which is to say Ukraine, Belarus. part. 1. (nawiązanie) so a więc co mam teraz zrobić? so what am I to do now? więc to jest ta słynna rzeźba! so this is the a. that famous sculpture! więc jednak ona zna angielski! so she does know English after all! 2. (wprowadzenie) well then a więc, jak już mówiłem. well then, as I've already said.

więcej
zob. dużo , wiele

więdnąć
impf (wiądł a. więdnął) vi 1. (tracić świeżość) [kwiaty w wazonie] to droop, to wilt [rośliny] to wither, to shrivel zwiędnąć 2. przen. [osoba] to shrivel, to wither zwiędnąć 3. przen. [uroda] to wither

większościowy
adv. [rząd, pakiet akcji] majority attr.

większość
f majority większość banków zamykają o szóstej most banks close a. shut at 6 p.m. w większości wypadków miał rację in the majority of cases he was right przeciw głosowała większość zebranych the majority of those present voted against większość bezwzględna a. absolutna Prawo absolute majority większość kwalifikowana Prawo qualified majority większość zwykła Prawo ordinary majority, simple majority

większy
adv. comp. duży

więzienie
n 1. (budynek) prison, jail dwa lata siedział w więzieniu za kradzież he served two years (in prison) for robbery 2. (wyrok, kara) prison sentence, imprisonment dożywotnie więzienie life sentence dostał rok więzienia w zawieszeniu he got a suspended one-year prison sentence odsiaduje więzienie za kradzież pot. he's doing time for robbery pot. gnić w więzieniu pot. to rot in prison a. jail

więziennictwo
n sgt the prison system

więzienny
adv. prison attr. dozorca więzienny a warder

więzień
m (Npl więźniowie) prisoner, inmate więzień polityczny a political prisoner więzień sumienia a prisoner of conscience więzień wojenny a prisoner of war, a POW więźniowie obozów koncentracyjnych inmates of concentration camps

więzić
impf vt 1. (trzymać w niewoli) to hold a. keep [sb] prisoner uwięzić 2. przen. to hold [sb] captive rodzice więzili ją w domu her parents confined her to the house uwięzić

więznąć
impf (więzł, więzła, więźli) vi to stick, to get stuck więznąć komuś w gardle [głos, słowa] to stick in sb's throat

więzy
plt (G więzów) książk. 1. (sznury, rzemienie) bonds, fetters oswobodzić kogoś z więzów to untie sb, to unfetter sb 2. przen. fetters, shackles, chains wyzwolić się z więzów to shake off one's shackles 3. (to co wiążę, łączy) ties więzy małżeńskie/rodzinne marriage bonds/family ties

więź
f bond zacieśnić więzi z rodziną to tighten contacts with the family więzi przyjaźni ties of friendship

więźniarka
f 1. (osoba) prisoner 2. pot. (samochód) prison van

wiślany
adv. [żegluga, mosty] on the Vistula [skarpa, brzeg, woda] the Vistula's

wiśnia
f (Gpl wiśni a. wisien) Bot. 1. (owoc) morello (cherry), sour cherry 2. (drzewo) sour cherry tree wiśnia karłowata Bot. European dwarf cherry, Mongolian cherry kraj a. kraina kwitnącej wiśni książk. (Japonia) the land of the rising sun the land of (the) cherry blossom rzad.

wiśniak
m (G wiśniaku) cherry brandy

wiśniowo
adv. pomalowany/zafarbowany na wiśniowo painted/dyed cherry red wiśniowo czerwony kolor a cherry-red colour

wiśniowy
adi 1. Kulin. [dżem, galaretka] morello (cherry) attr. 2. [sad, drewno, blat] cherry attr. 3. [kolor, usta] cherry attr.

wiśniówka
f cherry liqueur