Walijczyk
m Welshman

Walijka
f Welshwoman

Wandal
m zw. pl Hist. Vandal

Warmiak
m an inhabitant of the Warmia region in north-eastern Poland

wab
m sgt (A wabia a. wab) sgt Myślis. (przyzywanie zwierzyny) decoy także przen. polować na wabia to hunt with a decoy wysłali ją na wabia, żeby go wyciągnąć z ukrycia they sent her as a decoy to lure him out of hiding

wabik
m 1. Myślis. (naśladujący głos ptaka) bird call wabik na kaczki a duck call 2. pot. (przynęta, atrakcja) lure (podstęp) bait C/U dodawać komuś/czemuś wabika to make sb/sth more alluring to nazwisko/ten tytuł będzie wabikiem dla publiczności the name/title will be a lure for the audience przecena to tylko wabik, by przyciągnąć klientów a sale is but a bait to lure customers na wabika obniżono ceny/dano ogłoszenie a discount was given/an advertisement was used as bait

wabić
impf vt 1. (przynęcać) (wołaniem, głosem) to attract, to call (przynętą, karmą) to lure [kota, kury, wiewiórkę] Myślis. (naśladującym głosem, fałszywym zwierzęciem) to decoy pies przybiegł, wabiony gwizdem swojego pana/widokiem pełnej miski the dog came running, attracted by its master's whistle/the sight of a full bowl plastikowa kaczka miała wabić dzikie ptaki a decoy plastic duck should attract wild fowl 2. Zool. (przywoływać) [samiec, samica] to attract ptak wabiący samiczkę tokowaniem a bird attracting a female with a courtship display 3. (przyciągać) (podstępem, fałszywą obietnicą) to lure (urodą, atrakcyjnością) to attract (mamić) to beckon wabić wroga/przeciwnika w pułapkę to lure an enemy/opponent into a trap zapach róż wabi motyle the smell of roses attracts butterflies bazary wabią klientów niskimi cenami markets attract customers with low prices wielu wabi otwarte morze/blichtr wielkiego miasta the open sea/glamour of a big city beckons to many wabić się 1. (przywoływać się wzajemnie) [cietrzewie, kameleony] to display 2. pot. (nazywać się) [zwierzę] to be called jak się wabi wasz kot? what's your cat called?

wachlarz
m 1. (poruszający powietrze) fan rozwinąć/złożyć wachlarz to spread out/fold a fan 2. (w kształcie półkola) fan wachlarz kart/kredek a fan of playing cards/crayons wachlarze palm/paproci (liście) fans of palms/ferns rozłożył karty w wachlarz he fanned out his cards dzieci rozsypały się wachlarzem po ogrodzie children fanned out over the garden 3. książk. (gama) range, panoply szeroki/bogaty wachlarz propozycji/towarów a wide range/vast array of offers/merchandise

wachlarzowato
adv. [ułożony, rozstawiony] in a fan-like form, like a fan suknia rozkładała się wachlarzowato u dołu the dress fanned out at the bottom

wachlarzowaty
adv. [forma, kształt] fan-like [dach, liść, ogon, układ, ułożenie] fan-shaped

wachlować
impf vt 1. (ochładzać) to fan wachlowała spoconą twarz słomkowym kapeluszem she fanned her sweaty face with a straw hat 2. (poruszać) to sway (czymś sth) wiatr wachlował firanką/gałęziami the wind swayed the curtain/branches wachlować się to fan oneself słoń wachlował się uszami an elephant fanned itself with its ears

wachmistrz
m (Npl wachmistrze a. wachmistrzowie) Hist., Wojsk. sergeant in the Polish cavalry

wachta
f Żegl. (służba, załoga) watch pełnić wachtę to keep watch, to stand watch zejść z wachty to come off watch objął wachtę przed świtem he took the (last) watch before dawn psia wachta Żegl. dogwatch

wachtowy
Żegl. adv. [służba, marynarz] of a watch oficer wachtowy the officer of the watch dzwon wachtowy a watch bell m watchkeeper

waciak
m pot. quilted jacket, especially worn as part of work clothes

wacik
m (płaski) swab of cotton wool (kulisty) wad of cotton wool (gazik chirurgiczny) swab, pledget

wada
f 1. (słabość) fault, flaw (ujemna cecha) vice on ma wiele wad, a najgorszą jest niecierpliwość he has many faults and the worst of them is impatience nie dostrzegał wad swojego jedynego syna he was blind to a. overlooked the faults of his only son 2. (w przedmiotach, urządzeniach, produkcji) (negatywna cecha) flaw (usterka) fault (niekorzystna cecha) drawback samochód z wadami konstrukcyjnymi a car with faults in the design a. with design faults podstawowe wady systemu podatkowego crucial flaws in the tax system wady produkcyjne manufacturing flaws towar z wadami sprzedawany jest po obniżonej cenie imperfect merchandise is sold at a discount 3. Med. (nieprawidłowość) defect wada dziedziczna/wrodzona an inherited/inborn defect wady słuchu/wzroku hearing/sight defects wada mitralna Med. mitral insufficiency, mitral incompetence wada postawy Med. (abnormal) spinal curvature, abnormal curvature of the spine wada rozwojowa Med. birth defect wada serca Med. heart defect wrodzona wada serca congenital heart defect wada wymowy Med. speech defect, (speech) impediment

wademekum
zob. vademecum

wadium
n (Gpl wadiów) Prawo bid bond

wadliwie
adv. grad. (niewłaściwie) [zmontowany] defectively (z brakami, usterkami) [wyprodukowany] imperfectly wadliwie działające urządzenie a defective a. faulty device silnik/hamulec działa wadliwie the engine/brake is faulty a. has a fault

wadliwość
f sgt defectiveness, imperfection

wadliwy
adv. (wybrakowany) [towar] imperfect, defective (niedziałający) [urządzenie] faulty (zawierający błędy) [teoria, utwór] flawed (nieprawidłowy) [postawa, zgryz] incorrect

wadzić
impf książk. vt (poróżnić) to cause discord wadziła sąsiadów she stirred up troubles among/between her neighbours vi (przeszkadzać) to incommode vt książk. to be an inconvenience, to cause inconvenience wadzić komuś swoją obecnością to incommode sb with one's presence książk. pies nie wadził nikomu w mieszkaniu the dog was not an inconvenience to anyone in the flat nie wadzi/nie wadziłoby z nim porozmawiać it may/might be worthwhile a. worth while talking a. to talk to him wadzić się przest. (kłócić się) to quarrel wadzić się z kimś o coś to quarrel with sb about a. over sth

wafel
m (wafelek dem.) (A wafel a. wafla, wafelek a. wafelka) Kulin. 1. (płat ciasta) wafer lody w dużych/małych waflach ice cream in big/small cones 2. (andrut) = wafer biscuit (with a flavoured filling) wafle waniliowe w polewie czekoladowej chocolate-coated wafers with a vanilla filling

waflowy
adv. Kulin. [wyroby] wafer attr.

waga
f 1. (przyrząd) (prosta) balance, pair of scales (elektroniczna, przemysłowa, pocztowa) scale, scales (+ v pl) ważyć coś na wadze to weigh sth on a scale 2. sgt (ciężar) weight ładunek o wadze 20 ton a load of 20 tons in weight kupować/sprzedawać coś na wagę to buy/sell sth by (the) weight oszukiwać na wadze to give short weight 3. sgt przen. (znaczenie) weight, significance wydarzenie ogromnej/doniosłej wagi an event of immense/far-reaching significance akt wagi państwowej an act of national importance przywiązywać wagę do czegoś to attach weight a. significance to sth przykładał wielką wagę do opinii swoich dzieci he attached a lot of weight to his children's opinion wstał, aby nadać wagi swoim słowom he stood up to give more weight to his words 4. Sport (kategoria zawodników) weight range, weight waga analityczna analytical balance, chemical balance waga aptekarska apothecary balance waga brutto Handl. gross weight waga ciężka Sport heavyweight waga dziesiętna decimal balance waga kogucia Sport bantamweight waga lekka Sport lightweight waga lekkośrednia Sport light middleweight waga musza Sport flyweight waga netto Handl. net weight, nett weight GB waga papierowa Sport light flyweight waga piórkowa Sport featherweight waga pomostowa platform scale, platform balance waga półśrednia Sport welterweight waga rzymska Hist. steelyard, Roman balance waga szalkowa beam scale żywa waga (o zwierzętach rzeźnych) live weight być języczkiem u wagi to tip a. turn the scales a. balance być na wagę złota to be worth one's weight in gold przybierać na wadze to put on weight, to gain weight tracić na wadze to lose weight zrzucić a. zbić wagę pot. to lose weight

wagabunda
m (Npl wagabundy) książk. vagabond, vagrant

wagant
m Hist. goliard

wagarować
impf vi Szkol. to truant, to play truant wagarować z lekcji to play truant from school, to bunk off school GB pot., to play hook(e)y US pot.

wagarowicz
m, wagarowiczka f Szkol. truant, truant pupil

wagary
plt (G wagarów) Szkol. truancy U chodzić na wagary to play truant, to truant nigdy nie byłem na wagarach I never played truant

wagon
m (G wagonu) Transp. car, carriage wagon dla palących a smoker, a smoking car a. carriage wagon pierwszej/drugiej klasy a first/second-class car a. carriage wsiąść do/wysiąść z wagonu to get into/out of a coach a. carriage wagony tramwajowe pokryte reklamami tram cars covered with advertisements wagon bagażowy luggage van GB, baggage car US wagon bydlęcy cattle van GB, stock car US wagon cysterna tank car wagon doczepny car wagon kolejowy rail a. railroad car US (osobowy) railway carriage GB (towarowy) railway wag(g)on GB wagon osobowy passenger car, (passenger) coach GB, (railway) carriage GB wagon pocztowy mail car, mail coach GB (transportowy) postal storage car (z sortownią poczty) railway mail car wagon pulmanowski Pullman (car) wagon restauracyjny dining car a. diner, restaurant car GB wagon silnikowy railcar GB, power car US wagon sypialny sleeping car a. sleeper, sleeping carriage GB wagon towarowy freight car, (goods) wag(g)on GB (zamknięty) van GB (otwarty) truck GB

wagonik
m Transp. (w fabryce, kopalni) wagon (kolejki linowej, górskiej) car

wagonowy
adv. Transp. [osie, bufory] of a wagon, of a car

wagowo
adv. [różnić się, porównywać] in terms of weight

wagowy
adv. 1. (będący częścią wagi) [belka, skala] of a scale, of a balance szalki wagowe scales a. scale pans of a balance 2. (dotyczący wagi, ważenia) [system, klasy, skala] of weights opłata wagowa weighing charge limit wagowy bagażu luggage allowance 3. Sport kategorie wagowe weight categories zawodnik najcięższej kategorii wagowej a heavyweight m weigher wagowe n sgt weighing charge

wahadełko
n 1. dem. Techn. (small) pendulum 2. (w różdżkarstwie) (dowsing) pendulum

wahadło
n pendulum miarowy ruch a. chód wahadła the constant swing of a pendulum zmierzyć wychylenie wahadła to measure a pendulum's swing wahadło cykloidalne Mat. cycloidal pendulum wahadło fizyczne Fiz. physical pendulum wahadło matematyczne Mat. simple pendulum

wahadłowiec
m 1. (pojazd) shuttle 2. (prom kosmiczny) space shuttle rejs wahadłowca a space shuttle voyage opóźniono start/lądowanie wahadłowca the launch/landing of the space shuttle was delayed

wahadłowo
1. [poruszać się, kołysać się] like a pendulum, in pendular swings 2. Transp. [jeździć, kursować] back and forth, to and fro gości przewozi między lotniskiem a hotelem wahadłowo kursujący mikrobus a minivan shuttles guests between the airport and the hotel

wahadłowy
adv. 1. Techn. [ruch, kołysanie] pendular, pendulum attr. zegar wahadłowy a pendulum clock 2. Transp. [autobus, transport, rejs] shuttle attr.

wahanie
sv wahać się n 1. (niepewność) hesitation C/U wavering U pot. (niezdecydowanie) vacillation U chwila wahania a moment of hesitation odpowiedzieć/zgodzić się z wahaniem to reply/agree hesitantly podpisać się/zgłosić się na ochotnika bez wahania to sign/volunteer without hesitation a. demur odmówiła z wahaniem w głosie she refused in a hesitant voice po okresie wahań rozpoczęto budowę zapory after a period of dither the construction of the dam got off the ground pot. 2. (zmienność) (parametrów, wskaźników) fluctuation (wokół stałej wartości) oscillation (nastroju, opinii) vacillation nagłe wahania temperatury/cen sudden temperature/price fluctuations wahania nastroju Psych. mood changes 3. (miarowy ruch) sway

wahać
się impf v refl. 1. [osoba] (być niepewnym) to hesitate, to be hesitant (nie móc się zdecydować) to dither, to waver (nie móc wybrać) to vacillate długo się wahał, zanim odpowiedział he hesitated a long time before answering wahał się, czy przyjąć propozycję he couldn't make up his mind whether to accept the offer nie waham się nazwać go geniuszem/stanąć w jego obronie I have no hesitation in calling him a genius/standing up for him zawahać się 2. (zmieniać się) [cena, poziom, temperatura] to fluctuate [nastrój, postawa] to vacillate prędkość waha się w okolicach zera/pomiędzy dopuszczalnymi wartościami the velocity fluctuates around zero/between acceptable values 3. (kołysać się) [wskazówka, wskaźnik] to hunt [wisiorek, gałęzie, płomień] to sway (rytmicznie) to oscillate

wahnięcie
n 1. (ruch) sway 2. (zmiana) (w cenie, temperaturze) fluctuation (wokół stałej wartości) oscillation nieprzewidywalne wahnięcie klimatu an unpredictable climatic fluctuation

wajcha
f pot. 1. (dźwignia) lever 2. (zwrotnica) (set of) points GB, turnout US, switch US przekładać a. przerzucać a. przestawiać wajchę to operate points 3. (łom) crowbar (krótszy) jemmy, jimmy US

wakacje
plt (G wakacji) holidays GB, vacation (+ v sg) US letnie/wielkanocne/szkolne wakacje summer/Easter/school holidays jechać na wakacje to go on holiday a. vacation wracać z wakacji to come back from holidays a. one's vacation spędzimy wakacje nad morzem we'll spend our holidays a. vacation at the seaside gdzie byłeś na wakacjach? where did you go on holiday a. vacation? byli na wakacjach w Grecji they were on holiday a. vacation in Greece, they were holidaying a. vacationing in Greece podczas bożonarodzeniowych wakacji odwiedzamy rodzinę during the Christmas holidays a. vacation we visit our family sąsiedzi są na wakacjach a. wyjechali na wakacje neighbours are (off) on holiday a. vacation wakacje podatkowe Fin. tax holiday(s)

wakacyjnie
adv. czuć się wakacyjnie to be in a holiday mood

wakacyjny
adv. [okres, obóz, atmosfera, lektura] holiday attr. wakacyjna miłość a holiday romance

wakat
m (G wakatu) 1. (wolna posada) (job) vacancy, vacant post wakat na stanowisku księgowego/korektora a vacancy for an accountant/a proof-reader 2. Druk. (niezadrukowana strona) blank page

wakować
impf vi książk. [stanowisko, pozycja] to be vacant a. unfilled to be void książk. objąć wakujący etat w dziale reklamy to fill a vacancy a. vacant post in the advertising department wakuje etat listonosza/stanowisko kierownika handlowego a vacancy for a postman/sales executive has arisen a. come up a. occurred

wal
m (Gpl wali a. walów) Zool. whale

walać
impf pot. vt przest. (brudzić) to soil, to smirch walać sobie palce atramentem to stain one's fingers with ink uwalać walać się [osoba, buty] to become dirty walasz się farbą you're smearing paint all over yourself długi płaszcz walał mu się w błocie his long coat was (becoming) bespattered with mud uwalać się się impf v refl. pot. (poniewierać się) [resztki, śmieci, niedopałki] to lie (a)round a. about [ubrania, zabawki] to scatter around a. about

walc
m (A walca) 1. Muz., Taniec waltz płyta kompaktowa z walcami Straussa a compact disc with Strauss waltzes tańczyć walca to dance a waltz, to waltz poprosił ją do walca he asked her to waltz with him 2. Muz. (kompozycja koncertowa) (concert) waltz (w tytule) valse walc angielski slow waltz walc wiedeński Viennese waltz

walcowany
pp walcować1 adv. Przem. [szkło, stal, pręt] rolled blachy walcowane na zimno/gorąco cold/hot-rolled metal sheets

walcowaty
adv. [kształt, pojemnik, naczynie] cylindrical

walcować
1. impf vt (ugniatać walcem) to roll [metal, drewno, blachę] walcować drogę to roll a roadway walcować na zimno/gorąco to cold/hot-roll 2. impf vi przest., Taniec to waltz

walcownia
f (Gpl walcowni) Przem. rolling mill walcownia blach/taśm a sheet/strip mill

walczyk
m (A walczyka) dem. Muz., Taniec waltz

walczyć
impf vi 1. (w konflikcie zbrojnym, bezpośrednim starciu) [osoba, armia, państwo] to fight walczyć na pięści to fight with one's a. the fists walczyć na miecze/noże to fight with swords/knives walczyć mieczem/szablą to fight with a sword/sabre walczyć przeciw(ko) komuś/czemuś to fight against sb/sth walczyć z kimś o coś to fight with sb over sth walczyć za ojczyznę a. w obronie ojczyzny to fight for one's country walczyć do końca a. do upadłego to fight to the bitter end walczyli o odzyskanie niepodległości they fought for independence walczące strony podpisały rozejm the belligerents a. belligerent states signed a truce mój ojciec walczył w partyzantce my father was a guer(r)illa (fighter) walczyła ze złodziejem she struggled with a thief bracia walczyli o piłkę the brothers fought over a ball walczył, żeby się uwolnić he struggled to free himself 2. (przeciwstawiać się) to oppose vt (z kimś/czymś sb/sth) (rywalizować) to compete, to contend (o coś for sth) robotnicy walczący z systemem/kierownictwem fabryki workers opposing the regime/the management of a factory walczyli (między sobą) o władzę/o klientów they competed (with each other) for power/to win customers walczące strony/partie nie przebierały w środkach the contending a. competing sides/parties were unscrupulous 3. Sport (brać udział w zawodach) to compete (z kimś o coś with sb for sth) walczyć na boisku/w finale/w wyścigach to compete on a pitch/in the final/in a race walczyć na ringu to fight in the ring walczyć o pierwsze miejsce/tytuł mistrza/złoty medal to compete for the first place/a championship/a gold medal dwie drużyny walczące ze sobą w turnieju two teams competing against each other in a tournament 4. (zmagać się) to struggle to wrestle przen. (z czymś with sth) to battle (z czymś against sth) walczyć z trudnościami/problemami/przeciwnościami to struggle a. grapple with difficulties/problems/against adversities walczyć z chorobą to battle against an illness walczyć ze snem a. z sennością to struggle to remain awake walczyć ze śmiercią to be near to death, to be on the verge of death przez lata walczyła z depresją she wrestled with depression for years 5. (zabiegać) to stand up (o coś for sth) to struggle (o kogoś/coś for sb/sth) walczyć o swoje prawa/prawa człowieka to stand up for one's rights/human rights narody walczące o pokój/demokrację nations struggling for peace/democracy supermarkety muszą walczyć o klientów supermarkets have to compete for customers 6. (mocować się) to wrestle, to struggle (z czymś with sth) walczyć z zamkiem błyskawicznym to wrestle with a zip walczyć z nieporęcznym kufrem to struggle with an unwieldy trunk ciekawość walczy w nim (o lepsze) z obawą curiosity and fear are competing to get the better of him walczyć z wiatrakami to tilt at windmills

walczący
pa walczyć adv. (zaangażowany ideologicznie) [ekolog, chrześcijanin, działacz] militant [poezja] engage m zw. pl (w konflikcie zbrojnym) combatant (w bójce, starciu) opponent

walec
m 1. (bryła geometryczna) cylinder walec kołowy/paraboliczny a circular/parabolic cylinder 2. (kształt, przedmiot) cylinder 3. Techn. (kruszący, prasujący, gładzący) roller (w prasie drukarskiej) cylinder walec drogowy Tech. roadroller, steamroller walec fonograficzny Muz. wax cylinder walec osiowy Bot. vascular cylinder, stele walec historii książk. = steamroller of history wiele razy przetaczał się przez Polskę walec historii the steamroller of history has passed over Poland many a time

walecznie
adv. grad. [bronić, zmagać się] valiantly, gallantly

waleczność
f sgt valour, valor US, gallantry medal za waleczność a medal for bravery

waleczny
adv. grad. [osoba] brave, gallant [osoba, czyn, trud] valiant m brave waleczni the brave zginąć a. paść śmiercią walecznych książk. to fall in action

waleriana
f 1. Bot. valerian 2. sgt (lekarstwo) valerian

walerianowy
adv. [krople, olejek] valerian attr.

walet
m (A waleta) Gry jack, knave walet karowy/treflowy a jack of diamonds/clubs na waleta pot. (nago) [chodzić, opalać się] in the altogether pot., in the buff pot. środ., Uniw. (bez zameldowania) [mieszkać, nocować] as an unregistered tenant (naprzemianlegle) [spać, leżeć] head to tail a. foot mieszkam w akademiku na waleta I live in hall unregistered dziewczynki będą spały na waleta the girls will double up in one bed (lying head to tail)

waleń
m Zool. whale waleń uzębiony toothed whale

waligóra
m (Npl waligóry a. waligórowie) giant of Slavic folklore who could topple mountains

walijski
adv. [przemysł, język, krajobraz] Welsh [lud, język, kultura] Cymric

waliza
f augm. (big) suitcase

walizeczka
f dem. (podróżna) (small) suitcase, valise (z narzędziami) toolbox walizeczka lekarska medical bag

walizka
f suitcase, case GB siedzieć na walizkach to have everything ready for a journey żyć na walizkach to be living out of a suitcase

walizkowy
adv. 1. [maszyna do pisania, maszyna do szycia] portable 2. [obudowa] in the shape of a suitcase 3. pot. handel walizkowy offering goods carried around in a bag or suitcase, usually in a marketplace

walić
1. impf walnąć1 2. impf vt 1. (przewracać) [wichura, podmuch] to blow down a. over powalić 2. (burzyć) [robotnicy, spychacz] to pull down [dom, mur] zwalić vi pot. 1. (obficie, intensywnie) [śnieg, deszcz, grad] to pelt down [deszcz, słońce] to beat down [światło, blask] to glare (gwałtownie, głośno) [deszcz, ulewa] to belt down reflektor walił po oczach the spotlight glared straight into the eyes żar walił z nieba/od pieca the heat from the sky/oven was intense 2. (wydobywać się) [woda, krew] to gush (out) [ciecz, dym] to pour out [dym, para] to billow [zapach, smród] to come doliną walą spienione potoki foamy streams are rushing down the valley 3. (przemieszczać się) [ludzie, tłum] to flock (w panice) to stampede tłumy walą tysiącami, aby obejrzeć film people are flocking in their thousands to see the film przerażeni widzowie walili do wyjścia horrified spectators stampeded for the exit wal teraz prosto do domu now make straight for home 4. (mocno bić) [serce, puls, tętno] to race, to thump waliło mu w skroniach he felt a drumming in his temples 5. wulg. to bang wulg. [dziewczynę] walić się 1. (rozpadać się) [dom, mur, kolumna] to crumble [budowla, szopa, płot] to fall apart [budynek, most, ściana] to fall down zawalić się 2. przen. [system, układ, związek, organizacja] to fall apart, to crumble [plan, projekt, kariera] to fail [rząd, władza, gospodarka] to collapse, to fall down po śmierci żony czuł, że cały świat/wszystko się wali on his wife's death he felt his world/everything was falling apart zawalić się 3. pot. (spadać) [sufit, dach] to collapse [dachówki, kamienie, stos przedmiotów] to fall down [osoba] to tumble samolot/gałąź wali się na ziemię an aeroplane/a branch is falling (down) to the ground zwalić się 4. pot., przen. (przytłaczać) [obowiązki, odpowiedzialność] to fall (na kogoś on a. to sb) [nieszczęścia, kłopoty] to beset vt na nas/firmę walą się same trudności we are/the company is beset with difficulties zwalić się 5. wulg. (odbywać stosunek seksualny) to tumble vt pot. (z kimś sb) [para] to screw wulg. choćby się waliło, paliło a. choćby się góry i mury waliły a. choćby świat się walił come hell or high water, come what may walić kogoś z nóg (szokować) [wiadomość, słowa, wydarzenie] to devastate sb, to be a devastating blow to sb (osłabiać) [choroba, zmęczenie, upał] to exhaust sb głód walił uchodźców z nóg refugees were collapsing from hunger

walka
f 1. (starcie) fight walka na pięści a fist fight walka na noże/szpady a fight with knives/swords stoczyli walkę o przywództwo w grupie they had a fight over the leadership of the group między chłopcami wywiązała się walka o piłkę the boys got into a fight about a. over a ball 2. Wojsk. (między armiami) battle C/U (między żołnierzami, oddziałami) combat C/U (potyczka) fight walka partyzancka a. walki partyzanckie w terenie guerilla war walka powietrzna a dogfight walki powietrzne aerial combat walka pozycyjna a pitched battle walka wręcz hand-to-hand combat walki uliczne street fighting walka zaczepna a running battle walka o niepodległość a struggle for independence toczyć walkę przeciwko najeźdźcy/z oddziałem partyzanckim to do battle against occupying forces/with a guerilla group polec a. zginąć w walce to die in battle a. combat wojska toczyły zażartą walkę/walkę na śmierć i życie the troops were engaged in fierce/mortal a. deadly combat generał wycofał oddziały z walki the general disengaged the troops partyzanci zaprzestali walk the guerillas stopped fighting a. broke off combat 3. Sport (bokserska, zapaśnicza) bout (bokserska) fight (współzawodnictwo) contest wygrać/przegrać walkę o medal/wejście do finału to win/lose a contest for a medal/to enter the final 4. (zabieganie) fight, struggle (długa, trudna) battle (współzawodnictwo) contest, combat walka o pokój/sprawiedliwość społeczną a fight a. struggle for peace/social justice walka o fotel prezydencki a presidential contest prowadzimy walkę o lepsze jutro we are waging a struggle for a better future 5. (przeciwdziałanie) battle, fight (z czymś against sth) war C/U walka z terroryzmem a war on terrorism, a fight against terrorism walka z narkomanią/przestępczością the battle a. fight against drug addiction/crime odwieczna walka dobra ze złem the eternal battle between good and evil jego rozpaczliwa walka z rakiem/nałogiem alkoholowym his desperate battle a. fight against cancer/alcoholism walka byków bullfight walka francuska Sport = Greco-Roman wrestling walka klasowa a. klas Polit. the class struggle walka o byt the struggle a. fight for survival

walkie-talkie
/'woki'toki/ n inv. pot. walkie-talkie

walkman
/'wokmen/ m (A walkmana) personal stereo, Walkman

walkower
m sgt (G walkoweru a. walkowera, A walkower a. walkowera) (niestawienie się) default U (zwycięstwo bez walki) walkover wygrać/przegrać walkowerem to win/lose by default

walnie
adv. (decydująco) conclusively (ogromnie) immensely przyczynił się walnie do naszego sukcesu (decydująco) he made a key contribution to our success (ogromnie) he made a remarkable contribution to our success

walnięty
pp walnąć1 adv. 1. pot., pejor. (nienormalny) nuts pot. 2. pot. (zepsuty) [urządzenie] on the blink pot. [żarówka, bezpiecznik] burnt-out, burned-out

walny
adv. 1. (istotny) [pomoc, udział] remarkable 2. (rozstrzygający) [zwycięstwo, triumf] signal przen. conclusive [bitwa, starcie] decisive 3. (ogólny) [zebranie, zgromadzenie] general

walnąć
1. pf - wal|ić1 impf (walnę, walnie, walnęła, walnęli) vt 1. pot. (uderzyć) (mocno) to bash pot., to lam pot. (silnie, głośno) to bang (bardzo mocno) to wallop (wymierzyć cios) to whack pot. (ręką, przedmiotem) to clout pot. walnąć kogoś po głowie książką to bash sb over a. clout sb round the head with a book walnąć pięścią w stół to bang the table with one's fist walić kogoś pasem to belt sb walić osła/konia batem to whip a donkey/horse ktoś wali w drzwi someone is banging on the door walnę cię w zęby a. pysk I'll lam you in pot., I'll swipe you across the mouth pot. 2. pot. (rzucić) to dump walnął ubranie/plecak na podłogę he dumped his clothes/rucksack on the floor 3. pot. (powiedzieć otwarcie) to say [sth] straight out pot., to say [sth] straight from the shoulder pot. wal, co o tym myślisz say straight out what you think about it walił każdemu prawdę prosto w oczy a. prosto z mostu he told everyone the truth straight from the shoulder 4. posp. (zrobić) walić błędy ortograficzne to make spelling mistakes walnęli mi podwyżkę czynszu/mandat I got walloped with a rent increase/fine pot. ale walnąłeś gafę now you've dropped a brick GB pot. vi 1. pot. (trzasnąć) [drzwi, okiennica] to bang (uderzyć) to bash samochód walnął w drzewo a car bashed into a tree walić w bęben to bash on a drum pot. walić w fortepian to hammer on the piano pot. 2. pot. (strzelić) [osoba] to squeeze off vt pot. (wybuchnąć) [armata, karabin, granat] to go bang walnął serią z karabinu he squeezed a burst from a gun 3. (spaść) [wiatr, huragan] to blast [piorun, grzmot] (uderzyć) to strike vt (zagrzmieć) to boom, to roll piorun walnął w chałupę (a bolt of) lightning struck a shed, a shed was struck by lightning walnąć się - walić się pot. 1. (uderzyć samego siebie) to bash pot. walnął się o futrynę he bashed himself on the door frame walnęła się w głowę/kolano she bashed her head/knee 2. (uderzyć się nawzajem) to clout each other pot. chłopcy zaczęli walić się po głowach kijami the boys started clouting one another round the head with sticks 3. (paść bezwładnie) to collapse pot. wali się na łóżko i od razu zasypia he collapses on his bed and falls asleep immediately 2. pf (walnę, walnie, walnęła, walnęli) vi posp. (zepsuć się) to pack up pot. walnąć sobie pot. (wypić) to slug to neck pot. [piwo, dużą wódkę] walnął sobie kielicha dla rozgrzewki he took a. had a quick slug to warm up pot.

walonka
f heavy winter boot made of felt and leather

walor
m (G waloru) 1. książk. (zaleta) advantage, virtue (cecha) value U, quality walor nowości novelty value zioła podnoszą walory smakowe ryb herbs enhance the taste of fish podkreślać walory swojego wyglądu to emphasize the positive aspects of one's appearance 2. Szt. (natężenie tonu) value 3. (w filatelistyce) postage stamp walory plt 1. (papiery wartościowe) securities 2. pot. (pieniądze) money U

waloryzacja
f sgt książk. valorization, indexation

waloryzacyjny
adv. książk. [zasady, ustawa] of valorization, of indexation

waloryzować
impf vt książk. to valorize, to index zwaloryzować

waltornia
f (Gpl waltorni) Muz. French horn

waltornista
m, waltornistka f Muz. French horn player

waluciarski
adv. pot. [cena] trafficker's waluciarski proceder trafficking in foreign currencies waluciarska mafia a mafia of traffickers in foreign currencies

waluciarz
m (Gpl waluciarzy) pot., pejor. trafficker in black market currencies (illegal) money changer przest.

waluta
f Fin. 1. (jednostka pieniężna) currency C/U waluta obca/krajowa foreign/domestic currency 2. Fin. (rodzaj pieniądza) money U waluta papierowa/srebrna paper/silver money 3. (zagraniczna) foreign exchange a. currency U, valuta U kantor wymiany walut a bureau de change 4. sgt pot. (gotówka) cash twarda waluta pot. hard currency, convertible currency

walutowy
adv. Fin. 1. [system, unia, polityka, fundusz, jednostka] monetary [kryzys, reforma, rynek, rezerwy, dług] financial 2. [handlarz] in foreign currency [kasa, transakcja] foreign exchange attr.

wamp
m (Npl wampy) vamp

wampir
m pers. (Npl wampiry) 1. (zmarły wysysający krew) vampire 2. pot. (seryjny morderca) serial killer 3. przen. (osoba wykorzystująca innych) vampire m anim. Zool. vampire bat

wampiryczny
adv. książk. 1. (dotyczący wampira) vampiric, ghoulish 2. przen. (budzący grozę) nightmarish

wampirzyca
f 1. (zmarła wysysająca krew) female vampire 2. książk. (wamp) vamp 3. książk., przen. (kobieta wykorzystująca innych) vampire

wampowaty
adv. [aktorka, gwiazda filmowa, poza] vampish

wandal
m (Gpl wandali a. wandalów) pejor. vandal

wandalizm
m (G wandalizmu) sgt pejor. vandalism

wandalski
adv. [czyn, sposób] vandalistic, vandal attr.

wanienka
f 1. dem. (umywalnia) small bath, baby bath 2. (zbiornik) tub wanienka do wywoływania zdjęć a developing dish

wanilia
f (Gpl wanilii) zw. sg 1. Kulin. (przyprawa) vanilla laska wanilii a vanilla bean a. pod 2. Bot. (roślina) vanilla 3. (owoc) vanilla bean a. pod 4. pot. (cukier waniliowy) vanilla sugar wanilia płaskolistna Bot. vanilla planifolia

waniliowy
adv. 1. Kulin. [lody, budyń, krem, serek, olejek, aromat] vanilla attr. 2. (dotyczący rośliny) vanilla attr. plantacje waniliowe vanilla plantations

wanna
f 1. (w łazience) bath(tub) 2. środ., Przem. (piec hutniczy) furnace wanna szklarska a tank furnace 3. środ., Przem., Techn. (zbiornik) tank, vat wanna elektrolityczna Chem., Techn. electrolytic tank wanna farbiarska Włók. dyeing vat wanna galwanizerska a. galwaniczna Techn. galvanizing pot a. kettle

wannowy
adv. 1. [bateria, kąpiel] bath(tub) attr. 2. środ., Przem. bath attr. piec wannowy a bath furnace 3. środ., Przem. tank attr.

wapienny
adv. [skała, blok, skorupka, szkielet, zaprawa] calcareous

wapień
m Geol. limestone wapień hipurytowy hippurite limestone wapień muszlowy shell limestone wapień numulitowy nummulitic limestone

wapniak
m pers. (Npl wapniaki a. wapniacy) posp., pejor. 1. (o człowieku dorosłym lub starszym) fossil pejor., żart. 2. zw. pl (matka lub ojciec) old fogey m inanim. 1. (A wapniaka) przest. (jajko wapnowane) lime-preserved egg 2. środ., Roln. (nawóz wapienny) (soil) lime

wapnieć
impf (wapnieje, wapniał) vi Biol., Med. [naczynia krwionośne, tkanki, kości] to calcify zwapnieć

wapniowy
adv. Chem. [nawóz, jony, sole] calcium attr.

wapno
n 1. sgt (proszek uzyskiwany z wapienia) lime izba była bielona wapnem the room was whitewashed with lime 2. pot., Med. (lekarstwo) calcium lekarz przepisał wapno i witaminę C the doctor prescribed calcium and vitamin C wapno chlorowane a. bielące Chem. chlorinated lime wapno gaszone Chem. slaked lime wapno nawozowe Roln. agricultural limestone, soil lime niegaszone wapno Chem. quicklime a. unslaked lime wapno palone Budow., Przem. burnt lime, quicklime

wapń
m sgt Chem. calcium związki wapnia calcium compounds gleba zasobna w wapń soil rich in calcium niedobór wapnia calcium deficiency

war
m sgt (G waru) 1. Techn. (ilość produktu) strike 2. przest. (wrzątek) boiling water 3. przest. (żar) heat war bitwy przen. the heat of the battle wary (klimakteryczne) Med. hot flushes chłopców oblał war przest. the boys flushed (red)

wara
inter. pot. wara od mego dziecka! hands off my child! wara ci do mnie! keep away from me! wara wam zbliżać się tutaj! don't you dare come near here!

waran
m zw. pl Zool. monitor (lizard)

warcabowy
adv. Gry [turniej, rozgrywki] draughts attr. GB, checkers attr. US

warcaby
plt (G warcabów) Gry 1. (gra) draughts GB, checkers US 2. (przybory do gry) draughtsmen GB, checkers US

warchlak
m (warchlaczek dem.) 1. (prosię) piglet 2. Zool. (młody dzik) young wild boar locha z warchlakami a wild sow with her young

warcholić
impf vi przest. to brawl, to rampage

warcholski
adv. książk. [natura, czyn, postępek, naród] factious, quarrelsome

warcholstwo
n przest., książk. brawling U, factiousness U

warchoł
m (Npl warchoły) przest., książk. brawler, troublemaker

warczeć
1. impf warknąć 2. impf (warczał) vi [silnik, maszyna] to whirr zawarczeć

warga
f 1. Anat. (część ust) lip dolna/górna warga lower/upper lip 2. Bot. (część kwiatu) labium 3. Zool. (u owadów) labium wargi sromowe Anat. labia zajęcza warga Med. harelip sznurować wargi to purse one's lips

wargowy
adv. Anat., Bot. labial wargowe plt Bot. labiate

wariacja
f (Gpl wariacji) 1. pot., żart. madness (dziwne zachowanie) crazy antics kompletna wariacja complete a. utter madness nie dawaj kotu waleriany, żeby nie dostał wariacji don't give valerian to the cat or it'll go crazy 2. daw. (choroba psychiczna) madness utrata majątku przywiodła go do wariacji losing his fortune drove him mad 3. książk. (odmiana) variation, variant to tylko wariacja artystyczna na jej temat it's only an artistic variation on the theme 4. zw. pl Muz. (zmiana elementu muzycznego) variation (utwór muzyczny) variation zagrał 32 wariacje c-moll Beethovena he played Beethoven's 32 variations in C Minor ten utwór to wariacje na temat starej pieśni ludowej this piece of music is a variation on an old folk song wariacje na temat variations on a theme wariacje na temat Fausta variations of themes from Faust 5. środ., Astron. (zmienność ruchu ciała niebieskiego) variation

wariacki
adv. pot. 1. (właściwy wariatowi) [śmiech] mad 2. (nieodpowiedzialny) [pomysł, wyprawa, jazda] crazy, reckless po wariacku higgledy-piggledy, harum-scarum 3. (zachowujący się jak wariat) [dom, rodzinka] wacky pot. wariackie tempo pot. breakneck pace

wariacko
adv. pot. [jeździć, wydawać pieniądze, zachowywać się] like a madman/madwoman

wariactwo
n 1. pot. folly twoje postępowanie to czyste wariactwo your conduct is sheer folly 2. sgt przest. (choroba umysłowa) madness U, lunacy U

wariacyjny
adv. Muz. [odmiana, technika, powtórzenie] variational

wariant
m (G wariantu) variant

wariantowy
adv. [rozwiązanie] variant attr.

wariat
m pot. 1. (umysłowo chory) madman 2. przen. (postępujący nieobliczalnie) loony pot., nutter pot. skończony wariat an utter fool przyszedłem na wariata pot. I came on the off chance robić z kogoś wariata a. robić z tata wariata pot. to make a fool of sb śmiać się jak wariat to laugh oneself sick a. silly udawać a. robić z siebie wariata a. strugać wariata pot. to play the fool

wariatka
f pot. 1. (umysłowo chora) madwoman 2. (postępująca nieobliczalnie) loony pot., nutter pot.

wariatkowo
n sgt pot., żart. loony bin pot., nuthouse pot. ten dom to istne wariatkowo this house is a real loony bin

wariograf
m (G wariografu) polygraph, lie detector

wariować
impf vi pot. 1. (ulegać chorobie umysłowej) to go mad zwariować 2. przen. to go mad przen. wariować na punkcie/na widok kogoś/czegoś to be crazy about/go mad at the sight of sb/sth nie wariuj, jedź powoli be careful, drive slowly pada, więc dzieciaki wariują po domu it's raining so the kids are creating hell pot. wariować za kimś a. dla kogoś to be mad about sb, to go crazy about sb

warknąć
pf - war|czeć1 impf (warknęła, warknęli - warczysz, warczał, warczeli) vi 1. (o zwierzęciu) to growl, to snarl (na kogoś at sb) 2. pot., przen. (o osobie) to snap (na kogoś at sb)

warkocz
m 1. (splot włosów) plait GB, braid miała długie włosy, które często zaplatała w warkocze she had long hair and she often wore it in plaits 2. (trzy pasma splecione za sobą) plait GB ciasto na chałkę należy zapleść w warkocz the dough for this sweet roll should be plaited 3. przen. (pasmo) po ziemi słały się warkocze dymu wafts of smoke floated over the ground pociąg zostawił za sobą warkocz białawego dymu the train left behind it a column of whitish smoke warkocz komety Astron. tail of a comet

warkoczyk
m dem. plait GB, braid nosiła cienki warkoczyk i okulary she wore a thin pigtail and glasses

warkot
m (G warkotu) zw. sg (silnika, pojazdu, maszyny) whirr

warkotać
impf (warkocze a. warkoce) vi to whirr

warmiński
adv. [jeziora, biskupstwo, zamki] Warmian

warować
impf vi 1. (o psie) to lie down (on guard) 2. pot. (o osobie) to stay put, to keep guard waruje od rana przed kasą teatru he's been hanging around in front of the theatre box office since early morning warowała przy łóżku chorego she kept vigil by his sickbed

warownia
f (Gpl warowni) Hist. stronghold

warowny
adv. Hist. [twierdza, zamek, baszta] fortified

warstewka
f dem. thin layer, film lód był pokryty warstewką śniegu the ice was covered with a thin layer of snow warstewka kurzu na książkach a film of dust on the books

warstwa
f 1. (płaszczyzna) layer wszystko pokrywała gruba warstwa błota a thick layer of mud covered everything warstwa farby a coat of paint 2. Socjol. (grupa społeczna) class wywodził się z warstwy ziemiańskiej/burżuazyjnej he came from the gentry/bourgeoisie 3. Geol. (skała osadowa) bed, stratum bogate warstwy roponośne rich oil-bearing strata 4. przen. aspect, quality warstwa symboliczna/metaforyczna w filmie the symbolic/metaphoric aspect of the film warstwa izometryczna Meteo. isometric layer warstwa kulturowa Archeol. cultural bed warstwa ozonowa the ozone layer warstwa wodonośna Geol. water-bearing stratum

warstwowo
adv. [być ułożonym] in layers

warstwowy
adv. [skały, płyty, ściany] layered układ warstwowy layered structure

warszawka
f sgt iron., pejor. = the Warsaw glitterati pot., pejor.

warsztacik
m dem. (G warsztaciku) 1. (miejsce na narzędzia i urządzenia) (little) workshop 2. (komplet narzędzi lub urządzeń) (small) kit, set of tools przenośny warsztacik zegarmistrza a mobile watch repairer's kit 3. (zakład rzemieślniczy) workshop, shop

warsztat
m (G warsztatu) 1. (miejsce na narzędzia i urządzenia) workshop 2. (zakład rzemieślniczy) workshop, shop warsztat stolarski/kamieniarski a carpenter's/stonemason's workshop warsztat samochodowy a garage warsztat blacharski a body shop warsztat remontowy a repair shop 3. (metoda wykonywanej pracy) method, technique imponował warsztatem muzycznym his (musical) technique was very impressive (czyjś) warsztat reżyserski sb's directing skills warsztat aktorski acting skills a. technique warsztaty plt 1. Szkol. (dział szkoły zawodowej) workshops (zajęcia praktyczne) workshop 2. (część zaplecza technicznego) workshop warsztaty montażowe assembly workshops warsztaty ślusarskie locksmithing workshops 3. (kurs) workshops warsztaty teatralne theatre workshops warsztaty dla początkujących nauczycieli workshops for trainee teachers warsztat pracy workspace, workroom brać a. wziąć coś na warsztat a. mieć coś na warsztacie to work on sth słynny reżyser wziął na warsztat kolejny scenariusz a famous film director has been working on a new screenplay

warsztatowo
adv. [lepszy, słaby, interesujący] technically powieść sprawna warsztatowo a well-crafted novel

warsztatowy
adv. 1. [urządzenia, hala, stół] workshop attr. 2. przen. technical doskonałość warsztatowa technical brilliance 3. (dotyczący pogłębiania umiejętności) [zajęcia] technical 4. [ćwiczenia] workshop attr.

wart
adv. praed. 1. (mający cenę) worth samochód był wart dziesięć tysięcy złotych the car was worth ten thousand zloty 2. (godny, zasługujący) worth (kogoś/czegoś sb/sth) worthy (kogoś/czegoś of sb/sth) jego słowo nie było wiele warte his word wasn't worth a lot a. much nie był wart takiej żony he wasn't worthy of such a wife to jest diabła warte a. to nie jest warte złamanego grosza a. funta kłaków pot. it's not worth a damn a. a button pot. cała ta robota nie jest warta funta kłaków the whole of this work isn't worth a damn to jest warte zachodu it's worth the trouble a. bother jeden (jest) wart drugiego a. obaj siebie warci one is as bad as another wart Pac pałaca, a pałac Paca przysł. they're tarred with the same brush

warta
f 1. (człowiek lub grupa ludzi) guard zmiana warty the changing of the guard także przen. 2. (pilnowanie) sentry a. guard duty stać na warcie to be on guard a. sentry duty warta honorowa guard of honour GB, honor guard US

wartki
adv. 1. [strumień, nurt rzeki, potok, prąd] rapid (flowing), fast (flowing) 2. przen. [akcja powieści, narracja] lively [rozmowa] animated

wartko
1. [płynąć] fast, rapidly 2. przen. [toczyć się] swiftly

wartkość
f sgt 1. (szybkość) speed, rapidity 2. (potoczystość) liveliness

warto
praed. worth nie warto o tym mówić it's not worth talking about to warto zobaczyć it's worth seeing czy to warto? is it worth it? warto tam być wcześniej it's worthwhile getting there early

wartownia
f (Gpl wartowni) guardroom

wartowniczka
f (security) guard

wartowniczy
adv. [służba, budka, kompania, wieża] guard attr., sentry attr.

wartownik
m (security) guard

wartościować
impf vt to judge (kogoś sb), to pass judgement (kogoś on sb)

wartościowy
adv. grad. 1. (kosztowny) [zegarek, willa, obraz, przedmiot] valuable, expensive 2. (mający wiele zalet) [pracownik] reputable [pokarm, posiłek] nutritious [sztuka, film, książka] quality attr. wartościowy chłopak a fine lad pot.

wartościująco
adv. jego sądy brzmiały wartościująco he sounded rather judgemental

wartościujący
pa wartościować adv. [wypowiedź, sąd, postawa, opinia, epitet] evaluative ocena wartościująca a value judgement

wartość
f 1. sgt (cena) worth, price sprzęt (o) wartości tysiąca funtów a thousand pounds' worth of equipment ten naszyjnik ma niewielką wartość this necklace is of little worth to jest już bez wartości this is now worthless 2. (zaleta) value U fasola dorównuje wartością odżywczą mięsu the nutritional value of beans is equal to that of meat lecznicza wartość ziół the healing value of herbs jego dzieło nie ma wartości artystycznej his work has no artistic value zw. pl 3. zw. pl książk., Filoz. value zw. pl spór o wartości a dispute over values 4. Mat., Fiz. value wartość antykwaryczna antiquarian value wartość bezwzględna a. absolutna Mat. modulus, absolute value wartość dodana Ekon. value added wartość dodatkowa Ekon. surplus value wartość estetyczna aesthetic value wartość liczbowa Mat. numerical value wartość nominalna Ekon. face value wartość opałowa Fiz. calorific value wartość realna Ekon. actual value wartość użytkowa utility

warunek
m (G warunku) 1. (okoliczność) condition postawić warunek to make a condition wytrwałość jest warunkiem sukcesu persistence is the precondition for success pod żadnym warunkiem pot. on no condition pod żadnym warunkiem nie zgodzę się na twój wyjazd ze znajomymi pod namiot on no condition will I agree to you going camping with your friends pod warunkiem, że. on condition that., provided that. ojciec powiedział, że pożyczy mi samochód pod warunkiem, że go umyję father said he'd lend me his car provided that I washed it warunkiem przyjęcia na kurs dla zaawansowanych jest zaliczenie tego testu passing this test is a sine qua non for taking an advanced course 2. zw. pl (wymaganie lub zastrzeżenie) condition, provision po zakończeniu wojny podpisano warunki kapitulacji after the war the conditions for capitulation were signed umowę zawarto pod pewnymi warunkami the agreement was concluded with certain provisions warunki plt 1. (sytuacja) conditions na pewnych warunkach on certain conditions wynajął mieszkanie na szczególnych warunkach he rented the flat on specific terms skarżył się na ciężkie warunki życia na wsi he complained about the difficult living conditions in the countryside w telewizji podano komunikat o warunkach pogodowych on television there was an announcement about the weather conditions 2. (możliwości) aptness warunki zewnętrzne appearance, looks warunki zewnętrzne predestynowały go do ról amantów his looks destined him to play romantic lovers warunek dostateczny Log. sufficient condition warunek konieczny a. warunek sine qua non Log. prerequisite, sine qua non

warunkować
impf vt 1. książk. (być warunkiem) to condition czynniki warunkujące właściwy rozwój organizmu factors conditioning the proper functioning of the system uwarunkować 2. książk. (stawiać warunek) to make sth conditional (up)on sth przyjazd warunkował swoim stanem zdrowia he made his arrival conditional on his health uwarunkować 3. Biol. (zmieniać zachowanie) to condition przeżycia warunkujące psychikę człowieka experiences which condition the human psyche uwarunkować

warunkowo
adv. conditionally zwolnić kogoś warunkowo z więzienia to release sb from prison conditionally

warunkowy
adv. 1. [umowa, zwolnienie, zawieszenie wykonania kary] conditional 2. Jęz. (tryb) conditional zdanie warunkowe (złożone) a conditional sentence (podrzędne) a conditional clause

warzywniak
m 1. (ogród) vegetable a. kitchen garden (część ogrodu) vegetable patch 2. pot. (sklep) greengrocer's (shop) (stragan) vegetable a. greengrocer's stall kupić jabłka w warzywniaku to buy apples at the greengrocer's

warzywnictwo
n sgt Ogr. vegetable gardening a. growing (na sprzedaż) market gardening GB, truck farming US

warzywniczy
adv. [gospodarstwo, uprawy, produkcja] vegetable attr., market gardening attr. GB stragan warzywniczy a vegetable stall a. stand m pot. greengrocer's (shop)

warzywnik
m pers. vegetable grower, market gardener GB, truck farmer US m inanim. (ogród) vegetable a. kitchen garden (część ogrodu) vegetable patch

warzywny
adv. [rośliny, uprawy, targ, sałatka, sok] vegetable attr. bulion a. wywar warzywny vegetable broth a. stock kostka warzywna a vegetable stock cube susz warzywny dried vegetables

warzywo
n 1. Bot., Kulin. vegetable warzywa kapustne/korzeniowe cruciferous/root vegetables warzywa liściowe a. liściaste leaf a. leafy vegetables warzywa zielone green vegetables, greens warzywa gruntowe/szklarniowe outdoor a. field/greenhouse vegetables warzywa letnie/sezonowe/wczesne summer/seasonal/early vegetables 2. pot., obraźl. (osoba z uszkodzeniem mózgu) cabbage pot., obraźl.

warzyć
impf vt 1. przest., książk. to boil, to cook [jedzenie] warzyć piwo to brew beer warzyć sól to make salt (by evaporating or boiling brine) 2. przen. [mróz] to nip [rośliny, kwiaty] to blast książk. [rośliny, kwiaty] [upał] to wither [rośliny, liście] zwarzyć warzyć się 1. (gotować się) [jedzenie, strawa] to boil, to cook [piwo] to brew 2. (o mleku) to curdle (when heated) zwarzyć się

warząchew
f (large) wooden spoon

wasal
m (Gpl wasali a. wasalów) 1. Hist. vassal, liege(man) 2. książk. vassal sprowadzić kraj do roli wasala to reduce a country to vassalage

wasalny
adv. Hist., Polit. vassal attr.

wasz
pron. 1. (w liczbie mnogiej) (przed rzeczownikiem) your (bez rzeczownika) yours wasz samochód/wasze książki your car/books ten pokój jest wasz this room is yours czy on jest waszym kuzynem? is he a cousin of yours? Całuję, Wasz Adam (w liście) Love, Adam 2. (w liczbie pojedynczej) your to wasze zadanie, kolego it's your task, comrade 3. (forma zwracania się) your Wasza Świątobliwość/Wysokość Your Holiness/Highness wasi pot. (rodzina) your family (przyjaciele) your friends wasze pot. what's yours waszego nam nie trzeba we don't need anything of yours czy wasze zawsze musi być na wierzchu? does it always have to be the way you want it? po waszemu (swoim językiem) in your language (swoim zwyczajem) your (own) way (według was) according to you, in your opinion nie mówię po waszemu pot. I don't speak your language

wat
m Fiz. watt żarówka o mocy 100 watów a 100-watt bulb wzmacniacz dostarcza 200 watów mocy the amplifier delivers a. provides 200 watts of power

wata
f 1. (materiał opatrunkowy) cotton wool U GB, (absorbent) cotton U US wata opatrunkowa surgical cotton wool kłębek waty a cotton wool ball a. pad, a wad of cotton wool tampon z waty a cotton wool swab a. plug zatkać sobie uszy watą to plug one's ears with cotton wool kupiła dwie waty she bought two packs a. packets of cotton wool 2. (do celów technicznych) wadding wata celulozowa cellulose wadding wata tapicerska (upholstery) batting 3. przen., pejor. (pustosłowie) waffle GB, padding wata słowna (irrelevant) verbiage jego artykuł to wata i nic poza tym his article is nothing but waffle 4. Kulin. candyfloss GB, cotton candy US wata na patyku candyfloss on a stick wata higroskopijna purified a. absorbent US cotton wata szklana Techn. glass wool miałem nogi a. kolana jak z waty pot. (ze zmęczenia) I was a. felt weak at the knees (with tiredness) (ze strachu) my knees were a. felt like jelly a. cotton wool, my knees a. legs turned to jelly po chorobie mam nogi jak z waty I'm unsteady a. wobbly on my pins after the illness pot.

wataha
f 1. książk., pejor. (banda, zgraja) band, gang watahy pijanych kibiców hordes of drunken fans do miasta ściągnęły całe watahy turystów tourists flocked a. came to the town in their hordes 2. (stado wilków) pack, herd wataha wygłodniałych wilków/dzików a pack of starving wolves/boars

watażka
m (Npl watażkowie a. watażki) 1. Hist. Cossack headman 2. (przywódca) gang leader a. chief krwawy watażka a bloodthirsty gang leader miejscowy watażka a local warlord

waterpolo
/'woter'polo/ n inv. Sport water polo

watka
f dem. (tuft of) cotton wool

watolina
f wadding kurtka na watolinie a wadded a. padded jacket

watowany
pp watować adv. [kurtka, płaszcz, kołdra] wadded [ramiona] padded

watować
impf vt 1. (wypychać watą) to wad [czapkę, kurtkę] wywatować 2. pot., przen. to pad (out), to fill with a lot of padding watował przemówienie anegdotami he padded out his speech with anecdotes

watykański
adv. Vatican attr.

wawrzyn
m (G wawrzynu) 1. Bot. (bay) laurel, bay (tree) (liść) laurel leaf (gałązka) laurel branch 2. (symbol zwycięstwa) laurel wieniec z wawrzynu a laurel wreath 3. książk. laurel(s) literacki wawrzyn literary honours obdarzyć kogoś wawrzynem to award sb laurels, to crown sb with laurels

wawrzynek
m sgt Bot. daphne, spurge laurel wawrzynek wilcze łyko mezereon

wawrzynowy
adv. [liście, gałązki] laurel attr. wieniec wawrzynowy a laurel a. bay wreath

waza
f 1. (naczynie) (soup) tureen waza z gorącą zupą a tureen of hot soup waza do ponczu a punch bowl 2. (zawartość naczynia) tureenful 3. (ozdobne naczynie) vase waza grecka/z alabastru a Greek/an alabaster vase

wazelina
f sgt 1. (substancja) vaseline, petroleum jelly 2. pot., obraźl. (pochlebianie) toadying soft soap pot. wazelina wobec szefa toadying a. creeping to the boss uprawiać wazelinę to be smarmy 3. pot., obraźl. (pochlebca) toady crawler GB pot.

wazeliniarski
adv. pot., pejor. [komplementy] smarmy [uśmiech] ingratiating [ton] oily [recenzja] sycophantic ass-kissing US posp.

wazeliniarstwo
n sgt pot., pejor. toadying bootlicking pot.

wazeliniarz
m (Gpl wazeliniarzy a. wazeliniarzów) pot. pejor. toady crawler GB pot.

wazka
f dem. 1. (małe naczynie do zupy) (small) tureen 2. (zawartość naczynia) pot. tureenful 3. (miseczka, salaterka) (small) bowl

wazon
m (G wazonu) 1. (na cięte kwiaty) vase szklany/kryształowy/porcelanowy wazon a glass/crystal/porcelain a. china vase wazon z bukietem kwiatów a vase of flowers wstawić tulipany do wazonu to put (some) tulips in a vase w wazonie stały piękne róże there were beautiful roses in the vase 2. dial. (doniczka) (plant) pot

wazowy
adv. łyżka wazowa a ladle

wał
m pers. (Npl wały) wulg., obraźl. pillock GB pot. m inanim. (G wału) 1. (nasyp) embankment wał przeciwpowodziowy floodbank 2. Techn. (część maszyny) shaft (walec) roller wał transmisyjny transmission shaft do wyrównania powierzchni stadionu użyto maszyny z ciężkim wałem a heavy roller was used to flatten the pitch 3. (A wała) wulg. (członek męski) cock wał paznokciowy Anat. nail fold wał górski Geog. ridge wał korbowy Techn. crankshaft wał nadoczodołowy Anat. supraorbital ridge wał napędowy Aut., Techn. drive shaft, propeller shaft wał rozrządu a. wał rozrządczy Techn. camshaft wał wysokiego ciśnienia Meteo. ridge of high pressure po kiego wała? wulg. why the fuck? wulg. po kiego wała tu przychodzisz? what the fuck do you want here? wulg. robić z kogoś wała wulg. to take the piss out of sb wulg. takiego wała! up yours! wulg.

wałach
m Zool. gelding

wałeczek
m dem. 1. (do nawijania lub rozpłaszczania) roller 2. Techn. (element urządzenia) roller 3. (kształt) wałeczki skóry/tłuszczu folds of skin/rolls of fat wałeczek łożyska Techn. bearing roller

wałek
m 1. (do nawijania lub rozpłaszczania) wałek do ciasta a rolling pin wałek do nawijania włosów a roller, a curler 2. Techn. roller (przenoszący siłę) shaft wałek maszyny do pisania a platen wałek do malowania ścian a (paint) roller 3. (kształt) roll zwinąć koc w wałek to roll up a blanket zagnieść ciasto, następnie uformować wałek knead the dough, then form a roll wałek rozrządu Aut. camshaft wałek tapczanu a. kanapy bolster

wałkonić
się impf v refl. pot., pejor. to bum around a. about pot., to loaf about a. around pot.

wałkować
impf vt 1. (rozpłaszczać) to roll [sth] out, to roll out [ciasto] rozwałkować 2. (zwijać) to roll [sth] out, to roll (up) [plastelinę] 3. pot. (roztrząsać) to harp on about [problem, sprawę] (pytaniami) to ask over and over again wałkować się 1. (zwijać się) to roll up 2. pot. (być roztrząsanym) sprawa wałkuje się już drugi rok the matter is being debated for the second year now

wałkoń
m (Gpl wałkoni a. wałkoniów) pot., pejor. idler, loafer

wałówka
f pot. packed lunch

wałęsać
się impf v refl. pot. to wander around, to roam around grupy podpitych wyrostków wałęsają się nocami po ulicach groups of drunk youngsters roam about in the streets at night wałęsające się bezpańskie psy/koty stray dogs/cats

waśnić
impf vt książk. to generate a. foment discord waśnić kolegów/małżeństwo to stir up discord among friends/to set a couple at loggerheads powaśnić waśnić się książk. to fight, to feud (z kimś o coś with sb over sth) bracia waśnili się między sobą o spadek the brothers were quarrelling over the inheritance powaśnić się

waśń
f zw. pl książk. feud(ing), quarrel waśnie etniczne/plemienne/polityczne ethnic/tribal/political feuds a. feuding waśnie rodzinne family feuds a. strife wewnętrzne waśnie internal a. internecine feuds wywoływać waśnie na tle religijnym to foment religious discord zakończyć dawne waśnie to settle old feuds

ważka
1. f Zool. dragonfly 2. f dem. small scales ważka apteczna/laboratoryjna small precision/laboratory scales

ważki
adv. książk. [problem] weighty, important [argument] weighty, telling [temat, słowa] significant, important [decyzja] significant consequential książk. ważki głos w dyskusji an important point in a discussion

ważkość
f sgt 1. książk. (znaczenie) weightiness, significance 2. Fiz. weight

ważniactwo
n sgt pot., pejor. big-headedness

ważniaczka
f pot., pejor. big-head

ważniak
m (Npl ważniacy a. ważniaki) pot., pejor. 1. (zarozumialec) big-head odstawiać a. strugać a. zgrywać ważniaka to act important a. the big shot pot. nie rób z siebie takiego ważniaka stop being such a big-head, don't get all big-headed 2. (osoba na wysokim stanowisku) big shot pot., big noise pot. partyjny ważniak a party honcho pot.

ważnie
adv. grad. 1. (z wyższością) zachowywać się ważnie to act important 2. (prawomocnie) [podjąć uchwałę, zawrzeć małżeństwo] validly ważnie oddane głosy validly cast votes, valid votes

ważność
f sgt 1. (istotność) importance, significance jego argumenty nic nie straciły na ważności his arguments are still relevant, his arguments still stand 2. (wpływowość) importance, influence dać odczuć swoją ważność to make one's importance felt 3. (prawomocność, aktualność) (biletu, dokumentu, małżeństwa, wyborów) validity termin a. data ważności (dokumentu) expiry GB a. expiration US date (produktu spożywczego) best-before a. use-by a. expiration US date (leku) expiration US a. sell-by date nadać ważność dokumentowi to validate a document przedłużyć ważność paszportu to renew a passport tracić ważność [paszport, wiza] to run out, to expire [przepisy] to cease to be valid a. in force polisa/zezwolenie traci ważność w marcu the policy/permit comes up for renewal in March jogurt stracił ważność this yog(h)urt is past a. has passed its sell-by date banknot stracił ważność this banknote is no longer legal tender bilet zachowuje ważność przez siedem dni the ticket is valid a. good for seven days

ważny
adv. grad. 1. (istotny) [informacja, powód] important [wydarzenie, szczegół, aspekt] important, significant [czynnik] important, major [decyzja] important consequential książk. [rynek] important, crucial [stanowisko] important, high(-ranking) [świadek] material mało ważny unimportant, of little importance a. significance nic ważnego nothing important, nothing of (any) importance to dla mnie bardzo ważne it's very important to me, it matters a lot to me odgrywać ważną rolę w czymś to play an important role a. a significant part in sth mam ci coś ważnego do powiedzenia I have something important to tell you mam ważną sprawę a. coś ważnego do załatwienia I have (some) important business to attend to 2. (mający wpływy) [figura, postać] important, senior ważna osoba an important person, a person of importance ważna osobistość a man of consequence nikt ważny nobody of any importance moi pracownicy czują się ważni i doceniani my employees feel important and appreciated 3. (prawomocny, aktualny) [wiza, kontrakt, głos] valid ważne zaświadczenie lekarskie a valid a. current medical certificate jechać bez ważnego biletu to travel without a valid ticket bilet wstępu jest ważny dla dwóch osób the ticket admits two (people) mam paszport ważny do lipca/na 10 lat my passport is valid a. good until July/for 10 years ten lek jest ważny do 2007 roku this drug expires in a. is good until 2007 "wstęp wolny za okazaniem ważnej legitymacji studenckiej" 'free admission on production a. upon presentation of a valid student ID' 4. pot. (zarozumiały) [osoba, mina] self-important zrobił się strasznie ważny he became full of himself nie bądź taki ważny don't put on such airs, don't be so conceited co ważniejsze/najważniejsze more/most importantly, what is more/most important szybki, i co najważniejsze, tani dostęp do Internetu fast and, most importantly, cheap Internet access co najważniejsze, był przez wszystkich lubiany most important of all, he was liked by everyone

ważyć
impf vt 1. (odważać) to weigh ważyć ziemniaki na wadze to weigh potatoes on the scales zważyć 2. (oceniać przybliżony ciężar) to weigh ważył monetę w dłoni he weighed a. hefted the coin in his hand, he felt the weight of the coin zważyć 3. (rozważać) to weigh (up), to consider [decyzję] ważyć racje dwóch stron to weigh a. consider the arguments of both sides ważyć słowa to weigh one's words, to choose one's words carefully ważył każde słowo he was weighing each word (carefully) 4. daw. to value vi 1. (mieć określony ciężar) to weigh torba ważąca 8 kilo a bag weighing 8 kilos, a bag 8 kilos in weight bagaż ważył 15 kilo the luggage weighed 15 kilos, the luggage was 15 kilos (in weight) ważyć dobre/z 10 kilo pot. to weigh a good/about 10 kilos ile ważysz? how much a. what do you weigh? niemowlę ważyło trzy kilogramy the baby weighed a. scaled three kilos ważyć mało/dużo to weigh little/a lot ten sweter nic nie waży this sweater doesn't weigh a thing 2. książk., przen. (mieć znaczenie) to carry weight, to have significance dyplom uczelni wiele waży w dzisiejszych czasach a university degree means a lot a. makes a difference today grzechy młodości mogą ważyć na całym życiu youthful indiscretions can affect one's whole life ważyć się 1. (sprawdzać swoją wagę) to weigh oneself ważyć się na wadze to weigh oneself on the scale(s) zważyć się 2. (decydować się) [wynik głosowania, losy] to hang in the balance decyzja jeszcze się waży the decision still hangs in the balance, the decision is still pending a. in the works losy meczu ważyły się do ostatniej minuty the game hung in the balance a. wasn't decided until the last minute nikt nie ważył się mu sprzeciwić nobody dared (to) oppose him ważyć się na ryzykowny krok to venture to take a risky step ani (mi) się waż/ważcie tam iść książk. don't you dare go there ani (mi) się waż! pot. don't you dare! żebyś nie ważył się więcej tego robić don't you dare do that again lekce sobie ważyć książk. to disregard, to ignore [polecenia] to disregard, to make light of [niebezpieczeństwo]