Szkot
m Scotsman, Scot

Szkotka
f Scotswoman, Scot

Szoah
zob. Shoah

Szwab
m 1. (Npl Szwaby) pot., pejor. (Niemiec) Kraut pot., pejor. Boche pot. przest., Jerry GB pot., przest. 2. (Npl Szwabi a. Szwabowie) (mieszkaniec Szwabii) Swabian

Szwabka
f 1. (Niemka) pot., pejor. Kraut pot., pejor. 2. (mieszkanka Szwabii) Swabian

Szwajcar
m, Szwajcarka f (mieszkaniec Szwajcarii) Swiss Szwajcarzy the Swiss jest Szwajcarką she's Swiss wyszła za Szwajcara she married a Swiss

Szwed
m, Szwedka f Swede być Szwedem/Szwedką to be Swedish

sza!
inter. hush!, shush!

szabas
szabat m (G szabasu, szabatu) Relig. (the) Sabbath

szabasowy
szabatowy adv. [wieczerza, pieśni, świece] Sabbath attr. sabbatical daw.

szabat
zob. szabas

szabatowy
zob. szabasowy

szabelka
f dem. small sabre pobrzękiwać a. potrząsać a. wymachiwać szabelką to rattle one's sabre pobrzękiwanie a. potrząsanie a. wymachiwanie szabelką sabre-rattling

szaber
m sgt (G szabru) pot. 1. (plądrowanie) looting przedmioty pochodzące z szabru the looted items chodzić na szaber to go looting żyć z szabru to make a living by looting 2. (łup) loot

szabla
f (Gpl szabel a. szabli) 1. Hist. (broń sieczna) sabre, saber US, sword pojedynek na szable a sabre duel 2. Sport sabre turniej w szabli a sabre tournament mistrz w szabli a sabre champion 3. środ., Myślis. wild boar's tusk

szablista
m Sport sabre fencer

szablon
m (G szablonu) 1. Techn. (forma) template pojemnik wykonany według szablonu a container made to a template spódnica skrojona według szablonu a skirt cut to a pattern 2. Techn. (wzornik) stencil szablon literniczy a letter stencil szlaczek namalowany przy pomocy szablonu a stencilled border 3. książk. (wzorzec postępowania) convention, stereotype

szablonowo
adv. książk. [postępować, myśleć] according to a stereotype szablonowo napisana recenzja a review written in a conventional style szablonowo umeblowane biuro a conventionally furnished office

szablonowość
f sgt książk. (myślenia, postępowania) conventionality (opinii, komentarza) triteness

szablonowy
adv. 1. Techn. [forma] template attr. [wzór] stencilled GB, stenciled US 2. książk. [komplement, zwrot, opinia] trite, conventional

szablowy
adv. [pojedynek, turniej] sabre attr.

szabrować
impf vt pot. to loot, to pillage [mieszkania, sklepy]

szabrownictwo
n sgt pot. looting

szabrowniczy
adv. pot. [plany, proceder] looting

szabrownik
m, szabrowniczka f pot. looter

szach
m pers. (Npl szachowie) Hist. shah szach Iranu the Shah of Iran m inanim. sgt (G szacha a. szachu, A szacha) (w szachach) check szach-mat checkmate dać szacha królowi to check the king trzymać kogoś w szachu to keep a. hold sb in check

szacherka
f pot. swindle

szachinszach
m (Npl szachinszachowie) shah

szachista
m, szachistka f chess player

szachować
impf vt Gry to check także przen. [króla] próbowała szachować męża groźbą rozwodu she tried to hold her husband in check with a threat of a divorce zaszachować szachować się [gracze] to check each other przen. to hold each other in check zaszachować się

szachownica
f 1. Gry chessboard ustawić pionki na szachownicy to set the pieces on the (chess)board 2. (wzór) chequer(board), chequered pattern zielono-brązowa szachownica pól the brown and green patchwork of fields 3. Bot. fritillary

szachowy
adv. [mistrz, kombinacja, zadanie] chess attr.

szachraj
m, szachrajka f (Gpl szachrajów a. szachrai, szachrajek) pot. cheat, swindler

szachrajski
adv. [wybiegi] flimflam attr. szachrajskie towarzystwo a gang of cheats

szachrajstwo
n pot. swindle, flimflam

szachrować
impf vt pot. to cheat, to flimflam szachrować w grze w karty to cheat at cards

szachy
plt (G szachów) Gry 1. (gra) chess grać w szachy to play chess partia szachów a game of chess 2. (komplet figur) chess pieces, chessmen (komplet figur razem z planszą) chess set

szacować
impf vt to assess, to estimate [wielkość, ilość, wartość] straty szacujemy na milion złotych we assess the damages at one million zlotys oszacować

szacowny
adv. grad. książk. [jubilat] honourable [obywatel] respectable

szacunek
m (G szacunku) 1. sgt (poważanie) respect budzić szacunek to command respect cieszyć się powszechnym szacunkiem to be held in high esteem by everyone mieć szacunek dla kogoś to have respect for sb stracić szacunek dla kogoś to lose respect for sb zasługiwać na szacunek to deserve respect z wyrazami szacunku (w zakończeniu listu) with kind regards z całym szacunkiem with due respect 2. Ekon. (oszacowanie) estimate, estimation szacunek wstępny an initial estimate szacunek przybliżony an approximate estimate

szacunkowo
adv. Ekon. (w przybliżeniu) [określać, wnioskować] approximately szacunkowo obliczony dochód a roughly estimated income

szacunkowy
adv. 1. Ekon. komisja szacunkowa an assessment committee 2. (przybliżony) [wartość, dane] approximate

szadź
f sgt Meteo. hoar frost, rime frost

szafa
f (na ubrania) wardrobe (na akta, dokumenty) cabinet (biblioteczna) bookcase szafa dwudrzwiowa/trzydrzwiowa a two/three-door wardrobe szafa w ścianie a. wnękowa a built-in wardrobe szafa chłodnicza upright freezer, chill cabinet szafa grająca jukebox szafa pancerna safe szafa gra pot. (everything's) OK

szafarka
f daw. 1. housekeeper 2. przen. dispenser szafarka pieniędzy społecznych a dispenser of public funds

szafarz
m (Gpl szafarzy) 1. daw. steward 2. Hist. tax collector 3. książk. dispenser szafarz dobrych rad a dispenser of good advice

szafir
m 1. (G szafira a. szafiru) Miner. sapphire broszka/pierścionek z szafirem a sapphire brooch/ring 2. sgt (G szafiru) (kolor) sapphire blue

szafirowo
adv. [kwitnąć] sapphire blue pomalować coś na szafirowo to paint sth sapphire blue

szafirowy
adv. 1. [kolia, spinka] sapphire attr. 2. [morze, niebo, oczy] sapphire blue

szafka
f sgt (kuchenna, łazienkowa) cupboard (kuchenna do zabudowy) unit (zamykana na klucz) locker (kuchenna) szafka stojąca a basic unit szafka wisząca a wall cupboard szafka narożna a corner cupboard szafka zlewozmywakowa a sink unit szafka na buty a shoe cupboard szafka nocna a bedside table

szafkowy
adv. (obudowany szafką) zegar szafkowy (duży) a grandfather clock (mały) a grandmother clock umywalka szafkowa a vanity unit

szaflik
m wooden tub

szafot
m (G szafotu) scaffold skazać kogoś na szafot to send sb to the scaffold

szafować
impf vi 1. (trwonić) to squander vt [pieniędzmi, złotem, czasem, zdrowiem] 2. (hojnie rozdawać) to be lavish with [pochwałami, komplementami]

szafran
m (G szafranu) 1. Bot. saffron 2. sgt Kulin. saffron

szafranowy
adv. 1. (kolor) saffron 2. Kulin. [sos, wódka] saffron

szajba
f 1. Techn. washer 2. pot. (mania) thing, fad (na punkcie czegoś for sth) szajba mu odbiła pot. he has a screw loose

szajbnięty
adv. pot. [osoba] barmy, batty

szajbus
m (Npl szajbusy) pot. nut pot., whacko US pot.

szajka
f pot. gang szajka złodziei a. złodziejska a gang of thieves należeć do szajki to belong to a gang

szajs
m sgt (G szajsu) pot. (tandeta) crap, junk

szakal
m pers. (Gpl szakali) pot., pejor. vulture m anim. Zool. jackal

szal
m (Gpl szali a. szalów) shawl (nieduży) scarf jedwabny/koronkowy szal a silk/lace shawl ciepły szal a muffler, a warm scarf narzucić szal (na ramiona) to throw a shawl over one's shoulders owinąć się szalem a. w szal to wrap oneself in a shawl szal kaszmirski daw., Moda. Kashmir shawl

szala
f (część wagi) scale pan położyła towar na jednej szali a odważnik na drugiej she put the goods on one scale pan and the weight on the other szala zwycięstwa przechyliła się na naszą stronę the scales turned in our favour położyć wszystko na jednej szali to put all one's eggs in one basket prezydent położył na szali cały swój autorytet the president put his authority on the line rzuciła na szalę swoja reputację she put her reputation on the line

szalbierczo
adv. książk. [argumentować] fraudulently był szalbierczo przebiegły he was deceitfully cunning

szalbierczy
adv. książk. [interesy, umowa] fraudulent

szalbierski
adv. książk. [przewrotność, spółka] fraudulent

szalbierstwo
n Prawo, książk. fraud

szalbierz
m (Gpl szalbierzy) fraudster

szalej
m (G szaleju, Gpl szalejów a. szalei) Bot. water hemlock najeść a. objeść się szaleju to lose one's mind

szalenie
adv. (ogromnie) extremely szalenie mili ludzie extremely nice people szalenie trudno go przekonać it's extremely difficult to convince him szalenie kogoś/coś lubić to be extremely fond of sb/sth jestem ci szalenie wdzięczna I'm awfully grateful to you

szaleniec
m (V szaleńcze a. szaleńcu) 1. (wariat) madman, lunatic zachowywać się jak szaleniec to behave like a madman 2. przen, (ryzykant) daredevil (narwaniec) madcap

szalet
m (G szaletu) public toilet, public convenience

szaleć
impf (eję, szalał, szaleli) vi 1. (wariować) to be mad, to be frantic szaleć z bólu/gniewu to be frantic with pain/anger szaleć z miłości/ze szczęścia to be mad with love/happiness szaleć z radości to be transported with joy szalała po śmierci dziecka she was frantic with grief after the death of her child oszaleć 2. (hulać) to revel szaleli całą noc they revelled all night zaszaleć 3. przen. [burza, pożar, choroba, terror] to rage szalejąca inflacja/recesja the raging inflation/recession 4. pot. (uwielbiać) to be crazy szaleć na punkcie dziewczyny/sportu to be crazy about a girl/sport szaleć za chłopakami/słodyczami/nartami to be crazy about boys/sweets/skiing 5. pot. (robić coś z pasją) szaleć w pracy to work like mad a. crazy szaleć z zakupami/ze sprzątaniem to shop/clean like crazy jak szaleć, to szaleć we might as well go the whole hog

szaleńczo
adv. [krzyczeć, śmiać się] insanely [kochać, całować] madly

szaleńczy
adv. książk. 1. (właściwy szaleńcowi) [śmiech, myśl, zamiary] insane, mad to był szaleńczy pomysł that was an insane idea wykazał się szaleńczą odwagą he showed insane bravery 2. (intensywny) [taniec] crazy, frantic to była szaleńcza jazda it was a reckless drive 3. (niepohamowany) [radość, namiętność] frantic ogarnął go szaleńczy gniew he was overcome with mad rage

szaleństwo
n książk. 1. (szał) frenzy 2. sgt (obłęd) madness, lunacy doprowadzać kogoś do szaleństwa to drive sb mad być do szaleństwa zakochanym to be madly in love być do szaleństwa zazdrosnym to be mad with jealousy a. madly jealous 3. pot. (zabawa) high jinks szaleństwo przedświątecznych zakupów Christmas shopping splurge białe szaleństwo winter sports

szalik
m scarf ciepły szalik a muffler, a warm scarf

szalikowiec
m środ., Sport football fan (wearing a scarf in the club colours)

szalka
f dem. small scale pan

szalkowy
adv. Techn. waga szalkowa pan scales

szalony
adv. 1. książk. (narwany) [osoba] crazy 2. książk. (obłąkany) [osoba, zamiar, czyn] mad, insane 3. książk. (intensywny) [taniec, życie] frantic [wakacje] crazy [jazda] reckless 4. książk. (niepohamowany) [namiętność] mad [gniew] wild [radość] frantic 5. pot. (ogromny) [upał, apetyt, szczęście] tremendous miała szale powodzenie she was tremendously popular szal|ony m, szalona f lunatic, mad person

szalotka
f Bot., Kulin. shallot, scallion US

szalowanie
sv szalować n Budow. 1. (wykopu) shoring (budynku) boarding 2. (prowizoryczna forma) formwork, shuttering

szalować
impf vt Budow. (dla umocnienia) to shore up [ściany wykopu] (dla dekoracji) to cover with clapboards [budynek] oszalować

szalowy
adv. kołnierz szalowy a shawl collar

szalunek
m (G szalunku) Budow. 1. (umocnienie) shoring (dekoracja) boarding 2. (prowizoryczna forma) formwork, shuttering

szalunkowy
adv. Budow. deska szalunkowa a clapboard

szalupa
f Żegl. launch, ship's boat szalupa ratunkowa a lifeboat

szalupka
f dem. small launch

szalupowy
adv. [alarm, pokład] launch attr.

szaman
m shaman, medicine man, witch doctor

szamanistyczny
adv. [taniec, seans] shamanistic

szamanizm
m sgt (G szamanizmu) Relig. shamanism

szamanka
f shaman, medicine woman

szamać
impf (szamię) vt pot. (jeść łapczywie) to wolf down

szamański
adv. [strój] shaman's

szambelan
m (Npl szambelanowie a. szambelani) Hist. chamberlain

szambelański
adv. Hist. [tytuł, godność] of chamberlain

szambo
n 1. (zbiornik na ścieki) septic tank 2. pot. (niemoralna sytuacja) cesspit, cesspool wpakować się w szambo to fall into a cesspit

szamerowanie
sv szamerować n książk. braiding

szamerowany
pp szamerować adv. książk. [mundur] braided

szamerować
impf vt książk. to braid [naramienniki] mundur szamerowany złotem a gold-braided uniform

szamerunek
m (G szamerunku) książk. braiding, braid

szamot
szamota m, f sgt (G szamotu, ty) Budow. chamotte

szamotanina
f sgt książk. 1. (mocowanie się) tussle, scuffle po gwałtownej sprzeczce doszło do szamotaniny after a heated argument a scuffle broke out 2. przen. (rozterka) struggle szamotanina wewnętrzna inner struggle 3. przen. (zmaganie się z trudnościami) struggle codzienna szamotanina everyday struggle to come through

szamotać
impf (szamoczę a. szamocę a. szamotam) vi (gwałtownie trząść) [wiatr] to tear vt [żaglami] to sway vt [drzewami] szamotać się (szarpać się) [osoba, zwierzę] to struggle, to tussle demonstranci szamotali się z policją the demonstrators were tussling with police ryba szamocze się w sieci a fish is struggling in the net

szamotowy
adv. Budow. [cegła] chamotte attr.

szampan
m 1. sgt (wino z Szampanii) champagne butelka/kieliszek szampana a bottle/glass of champagne wznieść toast szampanem to toast with champagne strzelały korki od szampana champagne popped 2. sgt. pot. (wino musujące) champagne-like wine fizz pot. 3. pot. a glass of champagne postawił jej szampana, potem drugiego he stood her a glass of champagne, then another one

szampanka
f 1. (kieliszek) champagne glass 2. (biszkopcik) finger biscuit

szampański
adv. 1. [wino] Champagne attr. 2. (świetny) [humor, nastrój, zabawa, dziewczyna, chłopak] swinging

szampańsko
adv. bawić się szampańsko to have a wonderful time

szampon
m (G szamponu) (kosmetyk) shampoo szampon ziołowy/proteinowy herbal/protein shampoo szampon leczniczy/przeciwłupieżowy medicated/anti-dandruff shampoo szampon do włosów suchych/normalnych dry/normal hair shampoo szampon koloryzujący tint/colour shampoo szampon dla psów dog shampoo szampon samochodowy car shampoo nałożyć a. nanieść szampon na włosy to shampoo one's hair

szaniec
m Wojsk. earthwork entrenchment także przen.

szanować
impf vt 1. (otaczać szacunkiem) to respect szanować rodziców/nauczycieli/przełożonych to respect one's parents/teachers/superiors szanować kogoś za odwagę/uczciwość to respect sb for their bravery/honesty osoba powszechnie szanowana a well-respected person 2. (poważać) to respect [prawo, wolę, prywatność, tradycje, zwyczaje] szanować czyjąś tajemnicę to keep sb's secret szanuj pracę innych respect the work of others uszanować 3. (chronić przed zniszczeniem) to take care of, to look after [ubranie, książki] szanuj zieleń (napis) Keep off the Grass szanować się 1. (mieć poczucie własnej godności) to have self-respect szanująca się kobieta a woman who has a sense of self-respect, a woman who respects herself 2. (dbać o swoje dobre imię) [dziennikarz, polityk, pismo, ugrupowanie] to know one's own worth każda szanująca się gazeta zamieszcza program kin every decent newspaper has a cinema listing 3. (poważać jeden drugiego) to respect one another 4. (oszczędzać się) to look after one's health

szanowny
adv. (gość, jubilat) honourable, distinguished Szanowny Panie! (w liście) Dear Sir,. Szanowna Pani! (w liście) Dear Madam,. Witam Szanownych Państwa! Welcome, Ladies and Gentlemen

szansa
f 1. (możliwość) chance jedyna/wielka szansa a unique/big chance życiowa szansa the chance of a lifetime szansa przeżycia/ucieczki a chance of survival/escape szansa na sukces a chance to succeed jego szanse na wyleczenie są duże he has a good chance of recovery jej szanse na znalezienie pracy są niewielkie she has little chance of finding a job dać komuś szansę poprawy to give sb a chance to improve przegapić szansę na zdobycie stypendium to miss a chance of securing a grant stracić/zaprzepaścić szansę na pokojowe rozwiązanie konfliktu to lose/waste a chance of finding a peaceful solution mieć szanse u dziewczyny/chłopaka pot. to stand a chance with a girl/boy 2. (prawdopodobieństwo sukcesu) odds szanse, że coś się wydarzy/nie wydarzy the odds in favour of/against sth happening zmniejszać/zwiększać szanse na coś to shorten/lengthen the odds on sth jego szanse na zdobycie złotego medalu są jak dziesięć do jednego the odds on his winning the gold medal are ten to one

szansonista
m, szansonistka f przest. chansonnier

szanta
f (sea) shanty, chanty

szantaż
m (G szantażu, Gpl szantaży a. szantażów) blackmail U szantaż emocjonalny emotional blackmail szantaż gospodarczy/polityczny economic/political blackmail stosować szantaż wobec kogoś to use blackmail on sb, to blackmail sb zmusić kogoś szantażem do (zrobienia) czegoś to blackmail sb into (doing) sth

szantażować
impf vt to blackmail [osobę] zaszantażować

szantażyk
m dem. (G szantażyku) pot. blackmail U

szantażysta
m, szantażystka f blackmailer

szantrapa
f pot., obraźl. tramp pot., obraźl.

szapoklak
m 1. (składany cylinder) opera hat 2. Hist. (piróg) cocked hat

szaraczek
m dem. 1. (zając) hare 2. pot. (osoba mało znacząca) nonentity 3. Hist. (ubogi szlachcic) poor nobleman

szaraczkowy
adv. szlachta szaraczkowa Hist. poor noblemen

szarada
f charade ułożyć/rozwiązać szaradę to devise/solve a charade

szaradzista
m, szaradzistka f charade enthusiast

szarak
m pers. (Npl szaraki) 1. pot. (osoba mało znacząca) nonentity 2. Hist. poor nobleman m anim. Zool. hare

szarawary
plt (G szarawarów) Hist., Moda harem pants

szarawo
adv. dim w pokoju było szarawo od dymu the air in the room was grey with smoke na dworze robiło się szarawo (o świcie) it was getting light outside (o zmierzchu) it was turning dusk outside

szarawy
adv. 1. [odcień, materiał, oczy] greyish 2. (mrocznawy) [dzień] dim, grey

szarańcza
f 1. (Gpl szarańczy) Zool. locust 2. sgt przen. swarm

szarańczyn
m (G szarańczynu) Bot. carob

szarfa
f 1. książk. (do sukni, munduru) sash (do wieńca) ribbon 2. Sport ribbon ćwiczenia z szarfą ribbon exercises

szargać
impf vt 1. książk. (bezcześcić) to blacken, to tarnish [imię, nazwisko, opinię] szargać świętości to desecrate what is held sacred zszargać , zaszargać 2. przen. to shatter [nerwy] zszargać 3. pot. (brudzić) to soil [ubranie] zszargać , zaszargać szargać się pot. [ubranie] to get soiled jej długi płaszcz szargał się po ziemi her long coat was trailing on the ground zszargać się

szarlatan
m książk., pejor. (oszust) charlatan, mountebank (podający się za lekarza) quack

szarlataneria
f sgt (GD szarlatanerii) książk. charlatanism, charlatanry

szarlatański
adv. [metoda, praktyka] charlatanish

szarlataństwo
n sgt charlatanism, charlatanry

szarlotka
f Kulin. = apple pie

szarmancki
adv. książk. [młodzieniec, ukłon, zachowanie] gallant

szarmancko
adv. [powitać, ukłonić się] gallantly

szaro
adv. 1. [pomalowany, otynkowany] grey adv. pomalować coś na szaro to paint sth grey ubrać się na szaro to be dressed in grey 2. (monotonnie) dully szaro upływają dni the days pass dully 3. (mroczno) dim attr., grey attr. szaro- w wyrazach złożonych 1. (z odcieniem szarym) grey-, greyish- szaroniebieski grey-blue, greyish-blue szarozielony greyish-green 2. (w połączeniu z szarym) szaro-czarny grey and black szaro-granatowy grey and navy blue zrobić kogoś na szaro pot. to leave sb in the lurch

szarobury
adv. [chmura] grey-brown [kot] grey and brown

szarogęsić
się impf v refl. pot. (rządzić się) to boss everybody about a. around

szarooki
adv. [osoba] grey-eyed

szaropióry
adv. [ptak] grey-feathered

szarotka
f Bot. edelweiss

szarość
f 1. (szary kolor) greyness w jego obrazach dominują szarości in his paintings the dominant shade is grey 2. sgt (dni, życia, otoczenia) dullness 3. sgt (dnia, poranka) dimness

szarpanina
f sgt 1. (szamotanina) scramble, scrimmage 2. przen. (rozterka) szarpanina wewnętrzna inner struggle 3. przen. (zmaganie się z trudnościami) struggle codzienna szarpanina everyday struggle to come through 4. (gwałtowne ciągnięcie) jerking, yanking

szarpany
pp szarpać adv. instrumenty szarpane Muz. plucked instruments rana szarpana Med. a laceration, a lacerated wound

szarpać
1. impf szarpnąć 2. impf (szarpię) vt 1. (rabować) to plunder [ziemie, granice] 2. (oczerniać) to beset [osobę] szarpać czyjeś dobre imię/honor to tarnish sb's name/honour

szarpidrut
m (G szarpidruty) pot., pejor. a guitarist

szarpie
plt (G szarpi) lint U

szarpnąć
pf - szarp|ać1 impf vt 1. (gwałtownie pociągnąć) to jerk, to pull szarpnąć za sznur/klamkę to yank the rope/door handle szarpać klamkę to rattle the door handle szarpać kogoś za włosy/rękę to pull sb's hair/arm 2. (rozerwać) to tear płaczki szarpały na sobie ubranie the mourners were tearing their clothes pies szarpał mięso zębami the dog was worrying the meat poszarpać 3. przen. (dokuczać) [skurcz, ból] to rack [ciało] zazdrość/rozpacz a. żal szarpią komuś serce jealousy/grief racks sb's heart szarpiący ból twinge vi [samochód, tramwaj, pociąg] to jerk szarpnąć się - szarpać się 1. (usiłować się osowobodzić) [osoba, zwierzę] to strain, to struggle, to yank pies szarpie się na łańcuchu the dog is yanking at its chain ryba szarpie się w sieci the fish is struggling in the net 2. (tarmosić) szarpać się za brodę/wąsy to pluck one's beard/moustache 3. (żachnąć się) to recoil, to flinch szarpnął się, słysząc te słowa he flinched at these words szarpać się 1. przen. (zamartwiać się) [osoba] to fret 2. pot. (bić się) [chłopcy, dzieciaki] to fight 3. (czynić wysiłki) [osoba] to struggle się pf vt refl pot. to splash out szarpnąć się na nową sukienkę/szampana to splash out on a new dress/on champagne

szaruga
f książk. foul weather jesienna szaruga foul autumn weather

szary
adv. 1. (o kolorze) [oczy, niebo, kurtka] grey 2. książk. (przeciętny) [osoba] ordinary szary człowiek a. obywatel man in the street szary tłum ordinary crowd 3. książk. (monotonny) [życie, dni, lata] dull, monotonous 4. książk. [dni, świt, zmrok] dim, grey, gloomy o szarej godzinie at dusk

szarytka
Relig. f (zakonnica) Sister of Charity szarytki plt (zakon) Sisters of Charity

szarzeć
impf (szarzał) vi 1. (przybierać szarą barwę) [ściana, obrus] to become grey 2. (odróżniać się od tła) [las, dom] to loom 3. [niebo] (o świcie) to become light (o zmierzchu) to become dusk v imp. (dnieje) it's getting light (zmierzcha się) it's growing dusk

szarzyzna
f sgt 1. (domów, ulic) greyness 2. (popołudnia, poranka) greyness, dimness 3. przen. (monotonia) dullness

szarówka
f twilight (przedświt) dawn (zmierzch) dusk wstawać o szarówce to get up before dawn wracać do domu o szarówce to return home at dusk

szarża
f 1. (natarcie) charge szarża kawalerii a cavalry charge przypuścić szarżę na wroga to charge at the enemy 2. Wojsk. rank wysoka/niska szarża a high/low rank wysoki szarżą oficer a high-ranking officer 3. Teatr. (przesada) overacting mieć skłonność do szarży [aktor] to have a tendency to overact

szarżować
impf vi 1. [kawaleria] to charge (na kogoś/coś at sb/sth) 2. Teatr [aktor] to overact 3. przen. (działać brawuro) to be reckless szarżować w jeździe samochodem to drive recklessly nie szarżuj! don't be reckless!

szast
inter. swish! szast, zasłona rozsunęła się na boki the curtains swished apart szast! szast! śmigali narciarze the skiers whizzed by

szast-prast
inter. pot. szast-prast i skończyliśmy we finished in no time

szastać
1. impf szastnąć 2. impf vi pejor. (trwonić) to squander vt szastać pieniędzmi a. groszem to squander money szastać zasobami/surowcami to squander resources szastają pieniędzmi na prawo i lewo they fling money around (all over the place) szastać się pot. 1. (miotać się) [osoba] to fling oneself szastać się po pokoju to fling oneself around a room aktor szastał się po scenie the actor was flinging himself around the stage 2. pejor. (włóczyć się) to hang around szastać się po knajpach to hang around bars

szastnąć
pf - szast|ać1 impf (szastnęła, szastnęli - szastam) vi (poruszyć) szastnąć nogą w ukłonie to bow gallantly

szaszłyk
m Kulin. (shish) kebab

szata
f 1. książk. (strój) robe długa biała szata a long white robe królewskie szaty the king's robes szaty liturgiczne (liturgical) vestments 2. przen. (wygląd zewnętrzny) robes góry w zimowej szacie mountains covered in snow 3. Wyd. szata graficzna książki a book's (graphic) layout mieć bogatą szatę graficzną [książka] to have lavish artwork wydać coś w nowej szacie graficznej to republish sth in a new format szata godowa Zool. breeding dress (u ptaków) breeding plumage szata roślinna flora rozdzierać szaty nad czymś to lament sth

szatan
m pers. (Npl szatany a. szatani) 1. (diabeł) Satan być opętanym przez szatana to be possessed by Satan 2. żart. (nieposłuszne dziecko) little fiend m inanim. 1. pot. (kawa) strong coffee (herbata) strong tea 2. Bot. devil's bolete to szatan nie człowiek! the man never gets tired!

szatański
adv. 1. (typowy dla diabła) [sztuczka, podstęp] devilish 2. przen. [plany, uśmiech] devilish szatański pomiot devil's spawn przest. co za szatański pomysł! what an absolutely insane idea!

szatańsko
adv. [uśmiechać się] devilishly

szatka
f dem. żart. modne szatki fashionable clothes

szatkować
impf vt to shred [kapustę] poszatkować

szatkownica
f shredder szatkownica do kapusty a cabbage shredder

szatnia
f (Gpl szatni) (w teatrze, instytucji) cloakroom, coatroom US (przebieralnia) dressing room (dla uczniów, sportowców) locker room zostawić płaszcz w szatni to put one's coat in the cloakroom "szatnia obowiązkowa" 'please use the cloakroom' numerek do szatni a cloakroom ticket

szatniarz
m, szatniarka f (Gpl szatniarzy, szatniarek) cloakroom attendant

szatyn
m dark a. brown-haired man być szatynem to have dark hair

szatynka
f dark a. brown-haired woman być szatynką to have dark hair

szał
m sgt (G szału) 1. Med., Psych. frenzy dostać ataku a. napadu szału to go into a frenzy 2. książk. (szaleństwo) rage szał miłosny love's ecstasy swoim zachowaniem doprowadza wszystkich do szału he drives everyone mad with his behaviour 3. (porządków, zakupów) mania, madness

szałaput
m, szałaputka f (Npl szałaputy a. szałapuci, szałaputki) przest. (lekkoduch) giddy-head

szałas
m (G szałasu) 1. (tymczasowe schronienie) shelter 2. (prymitywny domek) shack (myśliwski) cabin (pasterski) chalet Święto Szałasów Relig. The Feast of Tabernacles

szaławiła
m (Npl szaławiły, Gpl szaławił a. szaławiłów) książk., żart. (lekkoduch) giddy-head

szałowo
adv. pot. [wyglądać] smashing adv. [tańczyć] great adv.

szałowy
adv. pot. [dziewczyna, ciuch] smashing

szałwia
f (GDGpl szałwii) Bot., Farm. (roślina ozdobna) salvia szałwia lekarska sage napar z szałwii sage infusion

szczapa
f 1. (polano) log (do podpałki) spill porąbać drewno na szczapy to chop the wood chudy jak szczapa as thin as a rake 2. pot. (chudzielec) scrag ale z niej szczapa! she's (all) skin and bones!

szczapka
f dem. spill

szczaw
m (G szczawiu) Bot., Kulin. sorrel

szczawa
f highly carbonated natural mineral water

szczawik
m pers. żart. youngster m inanim. 1. dem. sorrel 2. Bot. wood sorrel

szczawiowy
adv. 1. Kulin. [zupa] sorrel attr. 2. Chem. [kwas] oxalic szczawiowa f Kulin. sorrel soup

szczać
impf (szczę, szczysz, szczał, szczała, szczali) vt wulg. to piss posp.

szczebel
m 1. (w drabinie) rung zejść w dół po metalowych szczeblach to go down a metal ladder 2. przen. (etap) stage kolejne szczeble procesu consecutive stages of a process osiągnąć wyższy szczebel rozwoju to reach a higher stage of development 3. przen. (ranga) rank (poziom) level (pozycja) rung urzędnik wysokiego szczebla a high-ranking official rozmowy/współpraca na szczeblu rządowym talks/cooperation at government level piąć się po szczeblach kariery to work one's way up the ladder przeskoczyć kilka szczebli to move up a few rungs

szczebiot
m (G szczebiotu) 1. (ptaków) twitter za oknami słychać było szczebiot jaskółek you could hear swallows twittering outside 2. (dzieci, dziewcząt) twitter

szczebiotać
impf (szczebioczę a. szczebiocę) vi 1. [ptak] to twitter 2. [dziecko, dziewczyna, kobieta] to twitter

szczebiotliwie
adv. mówić szczebiotliwie to twitter

szczebiotliwy
adv. [osoba, głos] twittery

szczecina
f (szczecinka dem.) sgt 1. (włosy świni) bristles 2. żart. (zarost) stubble, bristles

szczeciniasty
adv. [broda, czupryna, włosy] bristly

szczecinowaty
adv. [zarost, włosy] bristly

szczególnie
part. particularly, especially szczególnie ważny particularly a. especially important cała rodzina, szczególnie jego brat the whole family, particularly his brother szczególnie że a. iż. książk. especially as. nie chciało mi się wychodzić z domu, szczególnie że padało I didn't feel like going out, especially as it was raining adv. (dziwnie) peculiarly, strangely

szczególniej
zob. szczególnie

szczególność
f sgt w szczególności in particular, particularly każdy a w szczególności ty everybody but particularly you a. you in particular

szczególny
adv. 1. (wyjątkowy) [zdolności, sympatia] special w szczególnych wypadkach in special cases sprawa szczególnej wagi an issue of special importance mieć szczególne znaczenie to be of special importance zachować szczególną ostrożność to be particularly careful zwracać na coś szczególną uwagę to pay special attention to sth nic szczególnego nothing special 2. (konkretny) particular w tym szczególnym przypadku in this particular case nikt szczególny no-one in particular 3. (osobliwy) peculiar patrzył na mnie w dość szczególny sposób he looked at me in a rather peculiar way

szczegół
m (G szczegółu) detail opowiedzieć coś ze szczegółami to recount sth in detail ustalić coś co do najdrobniejszych szczegółów to specify every detail of sth zgadzać się w najmniejszym szczególe to be correct in every detail wdawać się w szczegóły to go into detail oszczędzę ci szczegółów I'll spare you the details dowiedzieć się szczegółów to find out the details to szczegół it doesn't matter

szczegółowo
adv. grad. [opowiedzieć, opisać] in detail szczegółowiej a. bardziej szczegółowo in more a. greater detail

szczegółowość
f sgt (opisu, sprawozdania) detail

szczegółowy
adv. [opis, wiadomości, informacje] detailed szczegółowe informacje znajdą państwo na naszej stronie internetowej for further information see our website

szczek
m sgt (G szczeku) bark

szczekacz
m (Gpl szczekaczy) pot., pejor. (krzykacz) yapper pot., pejor.

szczekaczka
f 1. (megafon) Hist. public address loudspeaker in Nazi-occupied Poland 2. pot., pejor. (krzykaczka) yapper pot., pejor.

szczekać
1. impf szczeknąć 2. impf vi pot., pejor. (obgadywać) szczekać na kogoś to have a go at sb pot., pejor.

szczekliwie
adv. mówić szczekliwie to bark

szczekliwy
adv. [głos, ton] barking

szczeknąć
impf - szczek|ać1 pf (szczeknęła, szczeknęli - szczekam) vi 1. [pies] to bark, to woof pies szczekał zajadle the dog was barking angrily 2. przen. [karabin maszynowy] to rattle, to crackle 3. przen. (krzyknąć) [osoba] to bark "z drogi" - szczeknął 'get out of my way,' he barked

szczelina
f (o równych brzegach) slit (pęknięcie) crack szczelina skalna a rock crevice szczelina lodowa a crevasse przez szczelinę w ścianie/drzwiach through a crack in the wall/door trawa rosnąca w szczelinach muru grass growing in the cracks of the wall szczelina dylatacyjna Budow. expansion joint

szczelinka
f dem. (small) crack

szczelinomierz
m Techn. feeler gauge

szczelinowy
adv. Jęz. [spółgłoska] fricative spółgłoska szczelinowa a fricative

szczelnie
adv. grad. 1. [zatkać] tightly zamknąć coś szczelnie (dokładnie) to close sth tightly (hermetycznie) to seal sth 2. (ciasno) [wypełnić, zawinąć, otulić] tightly pokój szczelnie wypełniony ludźmi a room jam-packed with people pot.

szczelność
f sgt (nieprzepuszczalność powietrza) (air)tightness (nieprzepuszczalność wody) watertightness

szczelny
adv. grad. 1. (ściśle przylegający) [zamknięcie, pojemnik, pokrywka] tight (nieprzepuszczający powietrza) airtight (nieprzepuszczający wody) watertight szczelne pudełko a tightly closed box 2. (gęsty) [sieć, moskitiera] tight, impenetrable otoczyć coś szczelnym kordonem to throw a tight cordon around sth otoczyć kogoś/coś szczelnym kręgiem to make a tight circle around sb/sth 3. (skuteczny) [system, kontrola, granica] tight -szczelny w wyrazach złożonych wodoszczelny watertight, waterproof dźwiękoszczelny soundproof

szczeniacki
adv. pot., pejor. [odzywki, dowcipy, zachowanie] juvenile pejor.

szczeniacko
adv. [zachowywać się] pot., pejor. in a juvenile way

szczeniactwo
n sgt pot., pejor. 1. (zachowanie) juvenile behaviour pejor. 2. (dzieciarnia) youths

szczeniaczek
m dem. pieszcz. puppy

szczeniak
m pers. (Npl szczeniaki) pot., obraźl. (dzieciak) snot-nosed kid pot., obraźl. (wyrostek) youth m Zool. pup, puppy

szczeniakowaty
adv. pot., pejor. [wygląd, zachowanie] juvenile pejor.

szczeniara
f pot., obraźl. snot-nosed kid pot., obraźl.

szczeniątko
n dem. pieszcz. puppy

szczenić
się impf v refl. [suka] to pup oszczenić się

szczenię
n (G szczenięcia) Zool. (psa) pup (lisa, wilka) cub

szczenięcy
adv. pot. [zachowanie, dowcipy] childish czyjeś szczenięce lata sb's salad days

szczenny
adv. [suka] in pup

szczep
m (G szczepu) 1. Antrop. tribe 2. (w harcerstwie) group of several scout troops operating in one school 3. Biol. strain szczep bakterii a strain of bacteria 4. Ogr. graft

szczepienie
sv szczepić n vaccination U obowiązkowe szczepienia przeciwko żółtaczce obligatory vaccination against hepatitis punkt szczepień a vaccination centre

szczepionka
f Med. vaccine (na coś a. przeciwko czemuś against sth) szczepionka doustna an oral vaccine

szczepiony
pp szczepić adv. [osoba, zwierzę] vaccinated

szczepić
impf vt 1. Med. to vaccinate, to inoculate (na coś a. przeciwko czemuś against sth) szczepić psa na wściekliznę to vaccinate a dog against rabies zaszczepić 2. Ogr. to graft (coś na czymś sth on to sth) zaszczepić szczepić się Med. to get oneself vaccinated (na coś a. przeciwko czemuś against sth) zaszczepić się

szczepowość
f sgt tribalism

szczepowy
adv. [odrębność, charakter] tribal m leader of a group of several Scout troops operating in one school szczepow|a f (female) leader of a group of several Guide troops operating in one school

szczerba
f (w filiżance, talerzu) chip (w murze) hole dwie szczerby w uzębieniu two teeth missing

szczerbaty
adv. 1. [osoba] gap-toothed 2. [filiżanka, dzbanek] chipped

szczerbiec
m sgt Hist. coronation sword of Polish kings

szczerbinka
f (w celowniku) rear sight

szczerbić
impf vt książk. to chip [ostrze, nóż] (o coś a. na czymś on sth) wyszczerbić

szczerozłoty
adv. książk. [kielich, pierścionek] gold

szczerość
f sgt (osoby, odpowiedzi, wyznania) frankness, honesty powiedzieć coś z rozbrajającą szczerością to say sth with disarming frankness

szczery
adv. grad. 1. [osoba] (prawdomówny) sincere (otwarty) frank [odpowiedź, wyznanie] (zgodny z prawdą) truthful (uczciwy) honest, frank być wobec kogoś szczerym to be frank with sb będę wobec ciebie całkowicie szczery I'll be perfectly honest a. frank with you bądźmy szczerzy let's be honest a. frank jeśli mam być szczery. to be honest., frankly speaking. po prostu jestem szczery I'm just being frank być szczerym aż do bólu to be painfully direct a. blunt 2. (autentyczny) [podziękowanie, przekonanie] sincere, heartfelt [radość, oddanie] genuine, heartfelt wyrazić szczery żal to express one's heartfelt regret mieć szczery zamiar coś zrobić to have a good mind to do sth mimo najszczerszych chęci despite my/his/their best efforts powiedzieć szczerą a. najszczerszą prawdę to tell the truth szczere złoto pure gold w szczerym polu in the middle of nowhere

szczerze
adv. grad. 1. (zgodnie z prawdą) [przyznać, powiedzieć] frankly, honestly szczerze mówiąc a. powiedziawszy to be honest, frankly speaking powiedz tak szczerze, o co chodzi? tell me honestly, what's your problem? 2. (bez udawania) [nienawidzić, pragnąć, wierzyć] genuinely

szczerzyć
impf vt to bare [zęby, kły] szczerzyć zęby do kogoś pot. (uśmiechać się) to grin at sb wyszczerzyć szczerzyć się pot. to grin co się szczerzysz? what are you grinning at?

szczeżuja
f (Gpl szczeżui a. szczeżuj) Zool. freshwater mussel

szczochy
plt (G szczochów) wulg. piss wulg.

szczodrobliwie
adv. książk. [obdarować, zaopatrzyć] generously, bountifully

szczodrobliwość
f sgt książk. generosity, benevolence

szczodrobliwy
adv. grad. książk. [osoba] generous

szczodrość
f sgt książk. generosity, munificence

szczodry
adv. grad. książk. [osoba, datek] generous mieć szczodrą rękę to be open-handed

szczodrze
adv. grad. książk. [obdarować, płacić] generously, lavishly

szczota
f augm. pot. big brush (do zamiatania) big broom

szczoteczka
f 1. dem. small brush szczoteczka do paznokci a nail brush szczoteczka do zębów a toothbrush szczoteczka do tuszu a mascara brush 2. Zool. (u pszczół) pollen comb a. brush

szczotka
f 1. brush szczotka włosiana/druciana/nylonowa a bristle/wire/nylon brush szczotka do ubrania/butów/włosów a clothes brush/shoe brush/hairbrush szczotka do mycia butelek a bottle brush szczotka do zamiatania a broom włosy/wąsy jak szczotka wiry hair/moustache 2. Elektr. brush 3. środ., Druk. first proof

szczotkarski
adv. [wyroby, przemysł] brush attr.

szczotkarstwo
n sgt brush-making

szczotkować
impf vt to brush [włosy, tkaninę] szczotkować konia/psa to groom a horse/dog wyszczotkować

szczudło
n 1. Med. (kula) crutch 2. zw. pl stilts chodzić na szczudłach to walk on stilts

szczupaczek
dem. m pers. (Npl szczupaczki) pot. (chudzina) beanpole pot., string bean pot. m anim. (ryba) small pike

szczupak
m pers. (Npl szczupaki) pot. (chudzielec) beanpole pot., string bean pot. m anim. Zool. pike m inanim. pot. (długi skok) dać szczupaka a. skoczyć szczupakiem do wody to dive headlong into the water

szczupleć
impf (szczupleję, szczuplał, szczupleli) vi 1. (chudnąć) [osoba] to become thinner, to slenderize US zeszczupleć 2. książk., przen. (maleć) [zapasy, zasoby] to dwindle szczupleje liczba wolontariuszy the number of volunteers is dwindling zeszczupleć

szczuplutki
adv. 1. [osoba] very thin 2. książk., przen. [wybór, zbiory] tiny

szczupło
adv. grad. [wyglądać] slim adv.

szczupłość
f sgt 1. (figury, postaci, talii, nóg) slenderness, slimness 2. książk., przen. (miejsca, funduszów) tightness

szczupły
adv. grad. 1. (smukły) [osoba, figura, twarz] slim, lean 2. książk., przen. (niewielki) [dochody, środki, zapasy] meagre [przestrzeń] small [grono ludzi, personel] sparse

szczur
m Zool. rat szczur faraona Zool. Egyptian mongoose szczur piżmowy Zool. muskrat szczur workowaty Zool. didelphid szczur lądowy pot., żart. landlubber pot. uciekać jak szczury z tonącego okrętu pot. to run away like rats deserting a sinking ship wyścig szczurów pot. rat race

szczurek
m pers. (Npl szczurki) pot. (chudzielec) scrag m anim. dem. (small) rat

szczurołap
m (Npl szczurołapy) rat-catcher

szczurzy
adv. 1. [ogon, zęby] rat's [ślady] rat attr. 2. [twarz, oczka] rat-like

szczutek
m przest. (prztyczek) flick dać komuś szczutka w nos/ucho to flick somebody in the nose/ear

szczuć
impf vt 1. Myślis. to bait szczuć zające a. psa na zające to bait hares szczuć złodzieja psami to set dogs on a burglar poszczuć 2. przen., pot. (judzić) to antagonize szczuł sąsiadów przeciwko sobie he antagonized his neighbours, he turned the neighbours against one another

szczwany
adv. pot. (przebiegły) [osoba, oczka] cunning z niego to szczwany lis he's a slyboots

szczycić
się impf v refl. (chlubić się) to vaunt vt [odwagą, wiedzą, urodą, sukcesem]

szczygieł
m (szczygiełek dem.) Zool. goldfinch wesoły jak szczygieł a. szczygiełek pot. as happy as a lark

szczygli
adv. [pióro, pisklę, śpiew] goldfinch's

szczyl
m (Npl szczyle, Gpl szczyli a. szczylów) posp. (smarkacz) punk pot.

szczyny
plt (G szczyn) wulg. (mocz) piss wulg.

szczypanka
f (drobna zakładka) pin tuck

szczypawka
(szczypawa augm.) f pot. earwig, nipper

szczypać
1. impf szczypnąć 2. impf (szczypie) vt 1. (podrażniać) to sting [oczy, skórę, język] dym szczypie mnie w oczy smoke is making my eyes sting mróz szczypie mnie w policzki frost is stinging my cheeks 2. (odczuwać ból) oczy/uszy mnie szczypią my eyes/ears are stinging

szczypce
plt (G szczypiec a. szczypców) 1. (cęgi) pliers, tongs szczypce do węgla coal tongs szczypce do cukru sugar tongs 2. pot. (chrząszcza, kraba, raka) claws, pincers

szczypczyki
plt dem. (G szczypczyków) 1. tweezers 2. (raka) small pincers

szczypior
m sgt (G szczypioru) chive

szczypiorek
m sgt (G szczypiorku) chives pęczek szczypiorku a bunch of chives być wesołym jak szczypiorek na wiosnę żart. to be full of the joys of spring

szczypiorkowy
adv. [sos, serek, masło] chive attr.

szczypiorniak
m sgt środ., Sport (piłka ręczna) handball

szczypiornista
m, szczypiornistka f środ., Sport handball player

szczypnąć
pf - szczyp|ać1 impf (szczypnęła, szczypnęli - szczypię) vt 1. [osoba, zwierzę] to pinch szczypnąć kogoś w policzek/pośladek to pinch sb's cheek/bottom a. sb on the cheek/bottom 2. [zwierzę] to nibble [trawę, listki] szczypnąć się - szczypać się [osoba] to pinch oneself szczypać się 1. (nawzajem) to pinch one another 2. pot. (krępować się) [osoba] to have qualms 3. pot. (skąpić) [osoba] to stint szczypać się z pieniędzmi to stint money

szczypta
f 1. (soli, pieprzu, cukru) pinch 2. przen. (rozumu, sprytu, szczęścia, wyobraźni) dash (prawdy, humoru) grain

szczyt
m (G szczytu) 1. (góry) peak, summit wejść a. wspiąć się na szczyt to climb to the top a. summit zdobyć szczyt (górski) to conquer the summit a. mountain schronisko pod szczytem a shelter below the summit 2. (drzewa, masztu, wieży, schodów) top 3. książk. (punkt kulminacyjny) peak, apex szczyt szczęścia the peak of happiness szczyt czyichś możliwości the height of sb's abilities szczyt elegancji/luksusu the ultimate in elegance/luxury szczyt egoizmu/głupoty the ultimate in egoism/stupidity to już jest szczyt wszystkiego! that's the limit!, that beats everything! 4. Archit. (zwieńczenie elewacji) gable (węższa ściana domu) gable wall 5. (konferencja) summit szczyt NATO the NATO summit rosyjsko-amerykańskie rozmowy na szczycie Russian-American summit talks 6. (okres największego obciążenia) peak hours w szczycie pociągi metra kursują co 4 minuty during peak hours the underground trains run every 4 minutes rozmowy poza szczytem są tańsze during off-peak hours telephone calls are cheaper szczyt łóżka the head of the bed szczyt stołu the head of the table usiąść u szczytu stołu to take a seat at the head of the table szczyty płuc Anat. the apexes of the lungs

szczytnie
adv. grad. książk. [postąpić] nobly zapisał się szczytnie w historii naszego miasta he made a distinguished contribution to the history of our town

szczytny
adv. grad. książk. 1. (przynoszący zaszczyt) [akcja, działalność, zadanie] noble 2. (wzniosły) [cel, ideał, hasło] lofty

szczytowanie
n Fizj. climax

szczytować
impf vi Fizj. [osoba] to climax, to achieve (an) orgasm

szczytowy
adv. 1. [partie gór] highest polana szczytowa the summit clearing 2. [część, pęd] top attr. szczytowe miejsce przy stole a place at the top of the table 3. [moment, osiągnięcie] crowning szczytowy punkt akcji the climax 4. Archit. [ściana] gable szczytowe mieszkanie a corner a. an end flat

szczątek
m zw. pl remains szczątki domu the ruins of a house szczątki samochodu/samolotu the wreckage of a car/plane szczątki ludzkie/zwierzęce human/animal remains jego szczątki spoczęły w. he was buried in.

szczątkowo
adv. [zachować się, utrzymać się] in vestigial form

szczątkowy
adv. 1. (zanikły) [narząd] vestigial w postaci szczątkowej in vestigial form 2. (cząstkowy) [informacje, zapiski] fragmentary

szczędzić
impf vt 1. (żałować) nie szczędzić kosztów/wysiłku, żeby coś zrobić to spare no expense/effort in doing sth a. to do sth nie szczędzić komuś pochwał to be generous with praise for sb nie szczędzić komuś słów krytyki to criticize sb severely życie nie szczędziło mu nieszczęść his life was full of unfortunate events 2. (oszczędzać) nie szczędzić kogoś (krytykować) to criticize sb severely

szczęk
m (G szczęku) (broni, drzwi) clang (łańcuchów, sztućców) rattle, clank brama zamknęła się ze szczękiem the gate clanged shut

szczęka
f 1. Anat. jaw górna szczęka the upper jaw the manxilla spec. dolna szczęka the lower jaw the mandible spec. dostać w szczękę pot. to be punched on the jaw mieć wysuniętą szczękę to have a prominent jaw aż mu szczęka opadła, kiedy. pot. his jaw dropped when. pot. 2. Techn. jaws szczęki hamulcowe brake shoes 3. pot. street stall (in form of a collapsible booth) sztuczna szczęka false teeth, dentures

szczękać
impf szczęknąć

szczęknąć
pf - szczęk|ać impf (szczęknęła, szczęknęli - szczękam) vi [broń, drzwi] to clang [łańcuchy, sztućce] to rattle, to clank klucz szczęknął w zamku the key grated in the lock szczękał zębami (z zimna) his teeth were chattering (from cold)

szczękowy
adv. 1. Anat. kość szczękowa a jawbone chirurgia szczękowa oral surgery 2. Techn. hamulec szczękowy shoe brakes

szczęt
m inv. do szczętu, ze szczętem completely dom spalił się do szczętu the house was burnt to the ground zgłupiała ze szczętem she's gone completely mad

szczęściara
f pot. lucky woman ale z niej szczęściara! she's lucky!

szczęściarz
m (Gpl szczęściarzy) pot. lucky devil pot. szczęściarz z ciebie! lucky you!

szczęście
n sgt 1. (zadowolenie) happiness promienieć szczęściem to beam with happiness płakać/skakać ze szczęścia to cry/jump for joy nigdy nie zaznają szczęścia they will never be happy nic jej do szczęścia nie brakuje she has everything she could wish for jeszcze nam tylko tego do szczęścia brakowało! iron. that's all we needed! iron. nie posiadać się ze szczęścia to be beside oneself with joy dzieci były jej największym szczęściem her children were the joy of her life 2. (zrządzenie losu) luck (pomyślność) fortune mieć szczęście to be lucky mieć szczęście w kartach to be lucky at cards miałem szczęście go spotkać I had the good fortune to meet him mieć szczęście do pogody/współpracowników to be fortunate in the weather/one's colleagues mam szczęście do złodziei/oszustów iron. I seem to attract thieves/crooks masz szczęście, że ich nie było/że był w dobrym humorze you were lucky they were out/he was in a good mood ten to ma zawsze szczęście! he's a lucky bastard! pot. masz więcej szczęścia niż rozumu! the devil looks after his own! szukać szczęścia to seek one's fortune wyjechał szukać szczęścia za granicą he went abroad to seek his fortune próbować szczęścia w czymś to try one's luck at sth szczęście się do nas uśmiechnęło fortune smiled on us szczęście nam sprzyjało luck was on our side odważnym szczęście sprzyja fortune favours the brave dać coś komuś/nosić coś na szczęście to give sth to sb/to wear sth as a good luck charm przynieść komuś szczęście to bring sb good luck zdać się na los szczęścia to take pot luck to kwestia szczęścia it's the luck of the draw przy odrobinie szczęścia with a bit of luck takie to już moje szczęście! iron. my luck! na szczęście luckily, fortunately na szczęście miałem przy sobie jakieś pieniądze luckily a. fortunately I had some money i całe szczęście! and just as well! (całe) szczęście, że. it was just as well that. całe szczęście, że dom był ubezpieczony it was just as well that a. fortunately the house was insured szczęściem udało mu się uciec książk. fortunately he managed to run away mieliśmy szczęście w nieszczęściu it was just as well szczęście w nieszczęściu, że. it was just as well that. kto ma szczęście w kartach, ten nie ma szczęścia w miłości lucky in cards, unlucky in love mieć garbate szczęście to have rotten luck

szczęścić
impf vt przest. los nam szczęścił fortune smiled on us poszczęścić szczęścić się (powodzić się) szczęści mu się w życiu he is doing well poszczęścić się

szczęśliwie
adv. grad. 1. (pomyślnie) [zakończyć się] happily szczęśliwie powrócić do domu to return home safely być szczęśliwie zakochanym to be happily in love żyli długo i szczęśliwie they lived happily ever after 2. (trafnie, korzystnie) [usytuowany] fortunately niezbyt szczęśliwie dobrany tytuł not a very felicitous title

szczęśliwiec
m lucky one jestem tym szczęśliwcem, który. I'm the lucky one who.

szczęśliwość
f sgt książk. bliss wieczna szczęśliwość eternal bliss

szczęśliwy
adv. grad. 1. (pełen szczęścia) [osoba, uśmiech, twarz] happy być szczęśliwym w małżeństwie to be happily married być szczęśliwym z kimś to be happy with sb jestem szczęśliwy, że mogę panią poznać I'm happy to meet you być szczęśliwym posiadaczem czegoś to be the proud owner of sth 2. (pomyślny) [chwile, czasy] happy wieść szczęśliwe życie to live a happy life mieć szczęśliwe dzieciństwo to have a happy childhood szczęśliwy powrót do domu a safe return home szczęśliwe zakończenie filmu a happy ending of a film szczęśliwym zbiegiem okoliczności a. trafem by a happy coincidence szczęśliwy przypadek sprawił, że. it was by a happy coincidence that. są w tej szczęśliwej sytuacji a. tym szczęśliwym położeniu, że mają/znają. they are in the happy position of having/knowing. mieć szczęśliwą rękę do samochodów to be lucky with cars mieć szczęśliwą rękę do kwiatów to have green fingers szczęśliwej drogi a. podróży! have a good trip! Szczęśliwego Nowego Roku! Happy New Year! 3. (przynoszący szczęście) [kamień, numer, gwiazda] lucky szczęśliwy omen a lucky sign to mój szczęśliwy dzień! it's my lucky day! 4. (trafny, korzystny) [pomysł, określenie, położenie] fortunate, felicitous niezbyt szczęśliwy dobór słów not a very fortunate choice of words

szef
m (Npl szefowie) 1. (kierownik) the head, the chief the boss pot. szef firmy the head of the company polecenie/decyzja szefa the boss's order/decision szef kuchni the head chef szef rządu a. gabinetu the Prime Minister szef sztabu Wojsk. the Chief of Staff 2. pot. (poufale do mężczyzny) guv pot. dokąd jedziemy, szefie? where to, guv?

szefostwo
n sgt 1. (funkcja, stanowisko) being the boss objąć szefostwo to become the boss sprawować szefostwo firmy to be the boss of the company, to run the company 2. (zespół zarządzających) the board of directors (zespół dowódców) the leadership

szefowa
f (Gpl szefowych) pot. 1. (kobieta szef) the boss 2. pot. (zleceniodawczyni) boss pot. dla mnie to co zwykle, szefowo (do kelnerki) for me the usual, boss gdzie postawić te półki, szefowo? where do these shelves go, boss?

szejk
m (Npl szejkowie) sheik(h)

szejkanat
m (G szejkanatu) sheik(h)dom

szeleczka
f dem. shoulder strap

szelest
m (G szelestu) (liści, papieru, banknotów, jedwabiu) rustle poruszać się bez szelestu to move noiselessly usłyszeć podejrzany szelest to hear a suspicious noise

szeleścić
impf vi [osoba] to rustle vt [gazetą, banknotami] jedwab szeleści silk rustles liście szeleszczą leaves rustle wiatr szeleści za oknami the wind rustles outside

szelf
m (G szelfu) Geog. shelf

szelfowy
adv. Geog. [łowiska, wody, płyta] shelf attr.

szelka
f zw. pl 1. (spodni) braces GB, suspenders US (spódnicy, fartucha) shoulder strap para szelek a pair of braces a. suspenders spódnica na szelkach a skirt with straps 2. zw. pl (do transportu) strap przenosić skrzynie na szelkach to move chests using straps 3. zw. pl (dla psa, kota) harness szelki do wózka (dziecinnego) a safety harness for a pram

szelma
m, f (Npl m szelmy, Gpl m szelmów a. szelm Npl f szelmy, Gpl f szelm) pot. rascal

szelmostwo
n pot. 1. żart. (nieuczciwy postępk) roguery 2. (zalotność) skittishness (urwisowstwo) impishness

szelmowski
adv. pot. 1. [spryt, wybryk] roguish 2. (kokieteryjny) skittish (urwisowski) impish szelmowski uśmiech a puckish smile szelmowskie poczucie humoru a puckish sense of humour

szelmowsko
adv. pot. 1. [postąpić, zachować się] roguishly 2. [mrugnąć, uśmiechnąć się] mischievously

szeląg
m (A szeląg a. szeląga) Hist. (w Europie) small silver coin (w Polsce) small copper coin ktoś nie jest wart/coś nie jest warte złamanego szeląga pot. sb/sth is not worth a brass farthing znać kogoś jak zły szeląg to know sb through and through

szemrany
pp szemrać adv. pot. (podejrzany) [interes, towarzystwo] dodgy, shady

szemrać
impf (szemrzę a. szemram) vt (mówć niewyraźnie) to mumble szemrać coś pod nosem to mumble sth under one's breath vi 1. (szumieć) [strumień, deszcz, trzciny] to murmur, to rustle 2. przen. (sarkać) to murmur, to mutter szemrać na brak porządku to mutter about disorder szemrać przeciwko szefowi to mutter against the boss wykonywać polecenia bez szemrania to obey orders without a murmur

szepnąć
pf - szep|tać impf (szepnęła, szepnęli - szepczę a. szepcę) vt (mówić szeptem) to whisper szeptać komuś do ucha a. na ucho to whisper in sb's ear ciągle ze sobą szepczą they are constantly whispering to each other szepnąć komuś słówko za kimś/w jakiejś sprawie to put in a good word to sb for sb/sth szeptać po kątach o czymś to whisper in dark corners about sth

szept
m (G szeptu) 1. (bezdźwięczna mowa) whisper rozmawiać szeptem to talk in a whisper zniżyć głos do szeptu to lower one's voice to a whisper sceniczny a. teatralny szept stage a. theatrical whisper 2. poet. (strumyka, fal, wiatru) murmur

szeptanina
n pot. buzz skończcie z tą ciągłą szeptaniną stop that buzz

szeptany
pp szeptać adv. [informacje, kłamstwa] whispered szeptana propaganda whispering campaign

szeptać
impf szepnąć

szer.
1. (= szeregowy) Pvt 2. (= szerokość) w

szereg
m (G szeregu) 1. (osób, rzeczy) row, line długi/równy/zwarty szereg a long/neat/dense row pojedynczy/podwójny szereg a single/double row stać szeregiem a. w szeregu to stand in a line stanąć w szeregu to line up wystąpić z szeregu to step out of line, to put oneself forward stanąć a. znaleźć się z kimś w jednym szeregu (poprzeć kogoś) to back sb up (dorównać komuś) to get next to sb 2. książk. (uporządkowany zbiór) sequence szereg logiczny a logical sequence 3. Mat. series, progression szeregi plt 1. Wojsk. ranks wstąpić w szeregi armii to join the ranks walczył w szeregach Armii Krajowej he fought in the ranks of the Home Army 2. (zbiorowość) ranks szeregi partyjne/związkowe party/trade union ranks szeregi robotnicze/chłopskie workers'/peasants' ranks wykluczyć kogoś z szeregów (organizacji) to expel sb from the ranks of an organization zwierać szeregi to close ranks pron. (wiele) a number of szereg dwumianowy a. dwumienny Mat. binomial series szereg geometryczny Mat. geometrical series szereg harmoniczny Mat. harmonic progression szereg homologiczny Chem. homologous series

szeregować
impf vt (porządkować) to arrange, to classify [dane, fakty, daty] uszeregować szeregować się (układać się w kolejności) to form a sequence

szeregowiec
m pers. private starszy szeregowiec lance corporal GB, private 1st class US m inanim. pot. (dom) terrace(d) house GB, row house US

szeregowo
1. [łączyć, spiąć] in series [ustawić, zbudować] in rows 2. Elektr. in series żarówki połączone szeregowo bulbs connected a. arranged in series

szeregowy
adv. 1. (tworzący szereg) [układ, zabudowa] terrace GB, terraced GB, row US połaczenie szeregowe Elektr. a series connection 2. (zwykły, przeciętny) ordinary szeregowi pracownicy rank-and-file a. ordinary workers m Wojsk. (wojsk lądowych) private (wojsk lotniczych) aircraftman GB, airman basic US

szermierczy
adv. Sport fencing attr.

szermierka
f 1. sgt Sport (dyscyplina) fencing mistrz/trener szermierki a fencing champion/instructor 2. sgt (walka) swordplay, fencing (umiejętność) swordsmanship 3. Sport (kobieta uprawiająca szermierkę) (woman) fencer szermierka słowna a verbal duel

szermierski
adv. Sport [sprzęt] fencing attr.

szermierz
m (Gpl szermierzy) 1. Sport fencer 2. (władający białą bronią) swordsman 3. przen. champion szermierz demokracji a champion of democracy

szermować
impf vi książk. szermować czymś to bandy sth about a. around [hasłami, argumentami, ogólnikami] pochopnie szermować słowami to bandy words around without thinking

szeroki
adv. grad. 1. [rzeka, droga, ulica] broad, wide szeroki szal a wide shawl mężczyzna szeroki w barach a broad-shouldered man kapelusz z szerokim rondem a wide-brimmed hat jezdnia szeroka na 5 metrów a five metre wide road pasek szeroki na dwa palce a two fingers wide strap 2. (rozległy) [panorama] wide, vast [widok] full szeroki otwór a wide opening 3. (luźny, obszerny) [ubranie] loose 4. przen. (wszechstronny) [zainteresowania] broad [plany] extended osoba o szerokich horyzontach myślowych a broad-minded person badania zakrojone na szeroką skalę broadly conceived research książka dla szerokiego kręgu odbiorców a book aimed at a wide range of readers dyskusja w szerokim gronie a discussion among participants from a wide range of backgrounds mieć szerokie uprawnienia to have wide privileges oferować szeroki zakres usług/asortyment towarów to offer a wide range of services/goods otwierają się przed nim szerokie perspektywy wide prospects are open for him pytanie jest bardzo szerokie the question is very broad skandal odbił się na całym świecie szerokim echem the scandal resounded worldwide

szeroko
adv. grad. 1. (na określony wymiar wszerz) wide adv. tu jest zaledwie na pół metra szeroko it's only 50 centimetres wide here rzeka rozlała się na kilometr szeroko the river flooded its banks over a kilometre 2. (rozlegle wszerz) wide adv. rzeka w tym miejscu płynie szeroko the river in that place is very wide pas łąk ciągnął się szeroko the meadows stretched far and wide 3. (na całą szerokość) wide adv. szeroko rozstawić nogi/rozłożyć ramiona to spread one's legs/arms wide mieć oczy szeroko otwarte to have one's eyes wide open uśmiechnąć się/ziewnąć szeroko to smile/yawn widely szeroko! (otwórz buzię) open wide! 4. (na oścież) wide adv. szeroko otworzyć drzwi/okno to open the door/window wide 5. przen. (na dużą skalę) [znany, reklamowany] widely 6. przen. (rozwlekle) [opisywać, opowiadać, rozwodzić się] at length szeroko- w wyrazach złożonych wide-, broad- szerokokątny wide-angle szerokotorowy broad-gauge

szerokość
f (mostu, jezdni, rzeki, drogi, pokoju) breadth, width rów szerokości (jednego) metra a. metrowej szerokości a ditch one metre wide otworzyć okno na całą szerokość to open a window wide szerokość geograficzna Geog. latitude Warszawa leży na 52 stopniu szerokości geograficznej północnej Warsaw is at a latitude of 52 degrees north pod każdą szerokością geograficzną [istnieć, być znanym] worldwide

szerszeń
m Zool. hornet

szeryf
1. m (Npl szeryfowie) sheriff 2. m zw. pl (G szeryfu) Druk. serif litery z szeryfami serif(f)ed letters

szerzyciel
m, szerzycielka f (Gpl szerzycieli, szerzycielek) (propagator) proponent żarliwy szerzyciel idei demokratycznych a zealous proponent a. advocate of democratic ideas

szerzyć
impf vt 1. [osoba] to promote, to disseminate [ideologię, zasady, hasła] 2. (rozpowszechniać) [osoba] to spread [strach, demoralizację, plotki] za szerzenie nieprawdziwych informacji grozi kara spreading false information will be prosecuted szerzyć się 1. (rozpowszechniać się) [idea, poglądy] to spread 2. (nasilać się) [panika, terror] to spread pożar szerzył się gwałtownie the fire was spreading rapidly

szesnastka
f 1. (liczba) sixteen 2. pot. (oznaczenie) number sixteen jeżdżę do pracy szesnastką I take the number sixteen (bus/tram) to work mieszkam pod szesnastką I live at number sixteen 3. (część) sixteenth podzielił arkusz papieru na szesnastki he divided the sheet of paper into sixteenths 4. Druk sextodecimo jego tomik wierszy został wydany w szesnastce a volume of his poetry was published in sextodecimo 5. Muz. semiquaver GB, sixteenth note US 6. pot. sixteen-year-old girl

szesnasto-
w wyrazach złożonych sixteenth- szesnastowieczny zamek a sixteenth-century castle

szesnastokrotnie
adv. [powtarzać] sixteen times [wzrosnąć, zmaleć] sixteenfold [mniejszy, większy] sixteen times

szesnastokrotny
num. 1. (powtórzony 16 razy) [laureat, medalista] sixteen times attr. 2. (16 razy większy) [zysk, wzrost] sixteenfold

szesnastolatek
m pers. (Npl szesnastolatkowie a. szesnastolatki) sixteen-year-old grupa szesnastolatków a group of sixteen-year-olds m anim. (zwierzę) sixteen-year-old animal (drzewo) sixteen-year-old tree

szesnastolatka
f (dziewczyna) sixteen-year-old (girl)

szesnasty
num. ord. sixteenth w szesnastym roku życia at the age of sixteen m sgt (data) the sixteenth szesnasty maja the sixteenth of May, May the sixteenth szesnasta f 1. (godzina) four p.m. sixteen hundred hours książk. jest już szesnasta it's four o'clock already 2. (w ułamkach) sixteenth jedna szesnasta metra a sixteenth of a metre adv. [część] sixteenth

szesnaście
num. sixteen

szesnaścioro
zob. szesnaście

szetland
m 1. sgt (G szetlandu) (wełna) Shetland wool 2. (G szetlanda a. szetlandu) (wyrób) Shetland sweater

szetlandzki
adv. [wełna, owca, wyspy] Shetland attr.

szew
m (G szwu a. szwa) 1. (miejsce zszycia) seam pończochy ze szwem stockings with seams, seamed stockings spruj te szwy, bo są w złym miejscu unpick these seams because they're in the wrong place 2. Med. stitch założyć komuś szew to stitch up sb jutro będzie miała zdejmowane szwy she's having her stitches taken out tomorrow 3. Anat. suture, raphe przedwczesne zarastanie szwów czaszki premature fusion of the skull suture 4. Techn. joint szwy nitowe są nieszczelne riveted joints aren't waterproof szew sagitalny Anat. sagittal stitch ubranie/spódnica pęka w szwach sb's suit/skirt is too tight poczekalnia pękała w szwach the waiting room was bursting at the seams ta walizka już trzeszczy w szwach, nic więcej się tu nie zmieści the suitcase's already bursting at the seams so nothing else will fit into it

szewc
m (V szewcu a. szewcze) 1. (szyjący buty) shoemaker 2. (naprawiający buty) cobbler, shoe repairer zanieść do szewca buty do naprawy to take shoes to a repair shop kląć jak szewc to swear like a bargee a. trooper pić jak szewc to drink like a fish

szewczyk
m dem. (Npl szewczyki a. szewczykowie) shoemaker

szewiot
m anim. (rasa owiec) Cheviot hodował szewioty he bred Cheviots m inanim. sgt (G szewiotu) Włókn. (tkanina) cheviot miał garnitur z czarnego szewiotu he had a suit of black cheviot

szewro
n inv. kid leather kupiła półbuty z szewro she bought a pair of kid shoes

szewski
adv. [zakład, młotek] shoemaker's

szewstwo
n sgt shoemaking

szezlong
m (G szezlongu a. szezlonga) przest. chaise longue

sześcian
m (G sześcianu) 1. Mat. (bryła) cube obliczyć objętość sześcianu to calculate the volume of a cube budowla w kształcie sześcianu a cube-shaped building 2. Mat. (trzecia potęga) cube sześcianem trójki jest dwadzieścia siedem the cube of three is twenty-seven podnieś dwa do sześcianu, to otrzymasz osiem cube two and you get eight pięć do sześcianu równa się sto dwadzieścia pięć five cubed equals one hundred and twenty five

sześcianik
m dem. cube

sześcienny
adv. 1. (przypominający kształtem sześcian) cube-shaped, cuboid 2. Mat. [metr, centymetr] cubic

sześcio-
w wyrazach złożonych six- sześciopiętrowy dom a six-storeyed building GB, a six-storied building US sześciopokojowe mieszkanie a six room flat GB, a six room apartment US

sześcioboczny
adv. hexagonal

sześciobok
m (G sześcioboku) hexagon

sześciodniowy
adv. 1. (mający sześć dni) [niemowlę, szczeniak] six-day-old 2. (trwający sześć dni) [wycieczka, termin] six-day attr.

sześciokonny
adv. six-horse attr., drawn by six horses zaprzęg sześciokonny six-in-hand sześciokonna kareta a coach drawn by six horses

sześciokrotnie
adv. [wzrosnąć, zmaleć] sixfold [zwyciężyć] six times [szybszy, większy] six times mój nowy dom jest sześciokrotnie większy od starego my new house is six times the size of the old one a. six times larger than the old one

sześciokrotny
adv. 1. (powtórzony sześć razy) [medalista, zwycięzca] six-times attr. sześciokrotny rekordzista świata a six-time world record holder 2. (sześć razy większy) [spadek, zysk] sixfold sześciokrotny wzrost liczby mieszkańców osady a sixfold increase in the population of the settlement

sześciokąt
m hexagon

sześciokątny
adv. hexagonal

sześciolatek
m pers. (Npl sześciolatkowie a. sześciolatki) six-year-old zabawy sześciolatków games for six-year-olds m anim. six-year-old animal aukcja koni sześciolatków an auction of six-year-old horses

sześciolatka
f 1. (dziewczynka) six-year-old (girl) zaczęła się uczyć tańca jako sześciolatka she took up dancing as a six-year-old 2. (samica) klacz sześciolatka a six-year-old mare 3. Hist. pot. six-year plan

sześciomiesięczny
adv. 1. (o wieku) six-month-old 2. (o okresie trwania) [rejs, stypendium] six-month attr.

sześcioraczki
plt (G sześcioraczków) sextuplets

sześcioro
zob. sześć

sześciostrzałowy
adv. [karabinek, rewolwer] six chamber, six-chambered załadować sześciostrzałowy rewolwer to load one's six-shooter

sześciotysięczny
num. ord. six thousandth

sześć
num. six n inv. Szkol. (ocena) = starred A pal sześć! to hell with it!, hang it! pal go sześć! hang him!, to hell with him!

sześćdziesiąt
num. sixty sześćdziesiąt sześć Gry sixty six

sześćdziesiątka
f 1. (liczba) sixty 2. pot. (wiek) sixty dobiegał już sześćdziesiątki he was nearly sixty he was sixtyish pot. 3. pot. (szybkość) sixty jechał sześćdziesiątką he was doing sixty (kilometres per hour)

sześćdziesiąty
num. ord. sixtieth sześćdziesiąta f (w ułamkach) sixtieth jedna sześćdziesiąta one sixtieth adv. [część] sixtieth

sześćdziesięcio-
w wyrazach złożonych sixty- sześćdziesięciokilometrowa odległość a sixty-kilometre distance sześćdziesięciokilkuletnia kobieta a woman of sixty-odd years

sześćdziesięciokrotnie
adv. [powtórzyć] sixty times [wzrosnąć, zmaleć] sixtyfold [szybszy, większy] sixty times

sześćdziesięciokrotny
adv. 1. (powtórzony 60 razy) [laureat, zwycięzca] sixty-times 2. (60 razy większy) [wzrost, spadek] sixtyfold

sześćdziesięciolatek
m pers. (Npl sześćdziesięciolatkowie a. sześćdziesięciolatki) sixty-year-old m anim. (zwierzę) sixty-year-old animal (drzewo) sixty-year-old tree

sześćdziesięciolatka
f 1. sixty-year-old (woman) 2. (samica) sixty-year-old (female) animal

sześćdziesięciolecie
n 1. (rocznica) sixtieth anniversary 2. (okres) sixty years, sixty-year period

sześćdziesięcioletni
1. (mający sześćdziesiąt lat) sixty-year-old 2. (trwający 60 lat) sixty-year attr.

sześćdziesięcioro
zob. sześćdziesiąt

sześćdziesięciotysięczny
num. ord. sixty thousandth adv. sześćdziesięciotysięczne miasto a town of sixty thousand inhabitants sześćdziesięciotysięczna armia a 60,000-strong army sześćdziesięciotysięczna f (w ułamkach) one sixty-thousandth

sześćset
num. six hundred sześćset- w wyrazach złożonych six hundred sześćsetstronicowa książka a six-hundred page book

sześćsetlecie
n 1. (rocznica) six-hundredth anniversary 2. (okres) six hundred years

sześćsetny
num. ord. six hundredth sześćsetna f (w ułamkach) one six-hundredth adv. [część] six-hundredth

sześćsettysięczny
num ord. six hundred thousandth sześćsettysięczna f (w ułamkach) one six-hundred thousandth adv. sześćsettysięczne miasto a town with 600,000 inhabitants sześćsettysięczna armia a 600,000-strong army

szkalować
impf vt to malign, to slander, to vilify szkalować kogoś przed kimś to slander a. vilify sb before sb oszkalować

szkapa
f hack nag pot., pejor. jade daw.

szkapina
f dem. nag pot.

szkaplerz
m (Gpl szkaplerzy) Relig. scapular

szkarada
f pot., pejor. monstrosity

szkaradnie
adv. grad. 1. (bardzo brzydko) [wyglądać] monstrous adv., hideous adv. 2. (bardzo źle) [zachować się] monstrously 3. (w sposób nieprzyjemny) [padać, wykrzywiać się] nastily

szkaradny
adv. grad. 1. (bardzo brzydki) [budowla, kolor, obraz] hideous 2. (bardzo zły) [postępek, kłamca] monstrous, nasty 3. (dokuczliwy) [pogoda, sytuacja, reumatyzm] nasty

szkaradzieństwo
n pot. hideous thing, monstrosity

szkarlatyna
f sgt Med. scarlet fever

szkarłat
m (G szkarłatu) sgt scarlet oblać się szkarłatem to blush scarlet

szkarłatnica
f Bot. laver

szkarłatnie
adv. szkarłatnie oświetlona ściana a scarlet-illuminated wall

szkarłatny
adv. [rumieniec, szaty] scarlet ubrany był w szkarłatne szaty he was dressed in scarlet

szkarłupień
m Zool. echinoderm

szkatuła
f 1. (do przechowywania kosztowności) jewellery a. jewel case 2. książk. (środki finansowe) królewska szkatuła the privy purse państwowa szkatuła the state coffers

szkatułka
f dem. case, chest

szkic
m (G szkicu) 1. (rysunek) sketch, rough drawing szkic ołówkiem/węglem a pencil/charcoal sketch szkic w glinie a clay sketch szkic aktu a sketch of a nude zrobić kilka szkiców do portretu to make a few sketches for the portrait 2. (zarys większej pracy) draft odręczny szkic a thumbnail sketch wstępny szkic a rough sketch 3. (esej) Literat. sketch szkic wspomnieniowy a commemorative sketch jej szkice z podróży po Polsce są fascynującą lekturą her sketches from her trip around Poland make fascinating reading

szkicować
impf vt 1. (rysować schematycznie) to sketch [kontury, pejzaże, plan budowli] szkicować kredką/piórkiem/węglem to sketch in crayon/pen/charcoal szkicować z modelu/z natury/z pamięci to make sketches of a live model/from nature/from memory naszkicować 2. (przedstawiać pobieżnie) to chalk out [projekt, plan] szkicować postacie dramatu to outline the main characters of the drama naszkicować

szkicownik
m sketchbook, sketchpad

szkicowo
adv. sketchily postaci dramatu są przedstawione szkicowo the characters in the drama are presented in a sketchy manner, the characters in the drama are only sketchily outlined

szkicowość
f sgt sketchiness

szkicowy
adv. 1. (dotyczący rysunku) sketch attr. szkicowe rysunki ołówkiem i węglem pencil and charcoal sketches 2. (przedstawiony w zarysach) [wyliczenia, omówienie] sketchy

szkielecik
m pers. (Npl szkieleciki) pot. ale z niego szkielecik! isn't he a skeleton! m inanim. (G szkieleciku) skeleton archeolodzy znaleźli grób ze szkielecikami dzieci archeologists dug up a grave with the skeletons of children

szkielet
m pers. (G szkielety) po operacji zrobił się z niego szkielet after his operation he's as thin as a rake m inanim. (G szkieletu) 1. (układ kostny) skeleton 2. Techn. carcass, frame szkielet łodzi zbudowany został z belek i desek the carcass a. skeleton of the boat was made of bars and planks 3. (podstawa) outline szkielet powieści zawierał zarys akcji the outline of the novel contained a draft of the plot 4. (pozostałość po zniszczeniu) skeleton, shell po pożarze został z ich domu tylko szkielet only a skeleton a. shell of their house was left after the fire

szkieletowy
adv. [tkanki, kości, mięśnie] skeletal

szkiełko
n dem. glass szkiełko od zegarka a watch glass, a crystal szkiełko lampy naftowej a lamp chimney 1. dem. piece of (broken) glass 2. zw. pl glass imitation to tylko szkiełka, każdy jubiler ci to powie! this is just glass, as any jeweller will tell you szkiełko mikroskopowe microscopic slide szkiełko przedmiotowe glass slide

szklaneczka
f dem. glass

szklanica
f augm. glass

szklanka
f 1. (naczynie) glass nalać herbatę do szklanki to pour tea into a glass 2. (zawartość) glass(ful) wypić dwie szklanki wody to drink two glasses of water 3. Bot. (drzewo) sour cherry (tree) (owoc) sour cherry 4. sgt pot. black ice, glaze US

szklany
adv. 1. (zrobiony ze szkła) [dzbanek, tafla, paciorki] glass attr. 2. (przypominający szkło) [woda, połysk, dźwięk] glassy szklany wzrok glassy eyes szklane domy = new Jerusalem

szklarnia
f (Gpl szklarni a. szklarń) greenhouse

szklarniowy
adv. [warzywa, owoce, kwiaty] greenhouse attr.

szklarski
adv. [wyroby, surowce] glass attr. przemysł szklarski glass(-making) industry

szklarz
m pers. (Gpl szklarzy a. szklarzów) 1. (rzemieślnik wstawiający szyby) glazier 2. (wytwórca przedmiotów ze szkła) glass-maker 3. (pracownik huty szkła) glass-worker, glass-maker m anim. Zool. pot. dragonfly

szklistość
f sgt glassiness, glaziness po szklistości oczu poznaję, że masz temperaturę I can tell by the glassiness of your eyes that you've got temperature

szklisty
adv. [powierzchnia, jezdnia, oczy] glazed

szkliwo
n 1. (polewa, glazura) glaze 2. (cienka warstwa lodu) skim of ice, glaze US jezdnie pokryte lodowym szkliwem roads covered with an icy glaze, the roads covered with black ice GB 3. sgt Stomat. enamel

szklić
impf vt 1. to glaze kościelna nawa będzie szklona witrażami the church aisle will be fitted with stained-glass windows oszklić 2. Kulin. (lekko podsmażać) fry [sth] until transparent [cebulę, czosnek] (zeszklić) 3. pot. (kłamać) to lie (through one's teeth) przestać mi szklić! stop pulling my leg! szklił nam w żywe oczy o swoich sukcesach he told us blatant lies about his successes szklić się to shine, to gleam jej oczy szkliły się od łez her eyes shone with tears rosa szkliła się w słońcu the dew sparkled in the sun

szkliście
adv. [lśnić, połyskiwać] glassily

szklony
sv szklić adv. [kredens] glassed w szklonych gablotach wystawiono biżuterię jewellery was presented in display cabinets a. glass-fronted cabinets

szkocki
adv. Scottish Scotch przest. szkocki akcent a Scottish a. Scots accent szkocka krata a tartan a. plaid check spódnica w szkocką kratę a tartan a. plaid skirt szkocka whisky Scotch whisky szkocka f Scotch (whisky)

szkoda
f 1. (strata, uszczerbek) loss szkody materialne/moralne material/moral losses szkody polityczne political damage szkody w ludziach były ogromne there was great loss of life doznać szkód w sprzęcie to suffer losses in equipment wyrządzić a. spowodować szkodę to do a. cause damage wichura narobiła wiele szkód the windstorm caused substantial damage szkody spowodowane przez burzę/mróz storm/frost damage mogła się opalać bez szkody dla zdrowia cały dzień she could sit in the sun all day without any harmful effects a. without detriment to her health najwyraźniej szkody spowodowane były przez kozy the damage was obviously the work of goats zarzucono ministrowi, że działał na szkodę państwa the minister was accused of acting to the detriment of the state modernizacja naszej firmy przyniosła same szkody the modernization of our company only brought harm to it 2. (w polu) schwytać kozę/konia w szkodzie to catch a straying goat/horse wygnać krowę ze szkody to chase away a stray cow zająć komuś konia w szkodzie to impound a (stray) horse nasza krowa znów poszła w szkodę our cow's gone off and caused damage again praed. jaka szkoda! what a pity! szkoda zachodu it's not worth the trouble szkoda wysiłku it's a waste of effort szkoda mi jego matki I feel sorry for his mother szkoda marnować czas na wyjaśnianie it's a waste of time trying to explain it szkoda pieniędzy na. it's no use wasting money on. szkoda gadać! what can I say! szkoda łez! nothing doing! szkoda słów waste of breath a. words szkoda, że nie możesz zostać do jutra I wish you could stay till tomorrow szkoda, że już się kończą wakacje it's a pity a. it's a shame that the holidays are nearly over co za szkoda, że dziś pada deszcz what a pity that it's raining today wielka szkoda, że się nie zobaczymy w święta it's too bad that we won't see each other at Christmas chodźmy już, bo szkoda każdej chwili let's go now, let's not waste a single moment szkoda górnicza Górn. mining damage szkoda łowiecka Myślis. damage caused by hunting

szkodliwie
adv. harmfully wilgoć wpływa szkodliwie na zdrowie humidity has a harmful impact on health

szkodliwość
f sgt harmfulness lekarze ostrzegają o szkodliwości palenia tytoniu doctors warn against the harmfulness of smoking

szkodliwy
adv. harmful

szkodnik
m pest także przen., vermin pl także przen.

szkodzić
impf vi to harm (komuś sb) szkodzić ludzkiemu zdrowiu to be harmful to humans nie chcieć nikomu szkodzić to mean no harm to anybody szkodzić komuś w karierze to be harmful for sb's career szkodzić czyjejś reputacji to damage sb's reputation szkodzić na wątrobę/nerki to be bad for your liver/kidneys cebula mu szkodzi onion disagrees with him zbyt dużo słońca może szkodzić zdrowiu too much sun can do harm spaliny szkodzą zdrowiu exhaust fumes are harmful a. noxious ta szczepionka szkodzi zdrowiu dzieci this vaccine does harm to children "palenie szkodzi zdrowiu" 'smoking can seriously damage your health' zaszkodzić (nic) nie szkodzi! never mind!, not at all! co to szkodzi? what's the harm in it? co to szkodzi, że. what harm is there in. kto późno przychodzi, sam sobie szkodzi przysł. first come, first served złość piękności szkodzi = bad temper spoils the complexion

szkolarski
adv. książk., pejor. (schematyczny) [styl, wywód, opis] schoolish

szkolarsko
adv. książk., pejor. (schematycznie) schoolishly

szkolenie
sv szkolić n (kurs) training (course) szkolenie zawodowe/wojskowe a vocational/military training course szkolenie pracowników in-service training, staff training szkolenie kierowców drivers' education zimowe szkolenie dla ratownków górskich winter training for mountain rescuers po południu mam szkolenie, więc się nie spotkamy I have my training course in the afternoon so we shan't see each other

szkoleniowiec
m (prowadzący szkolenie) instructor (trener) coach

szkoleniowo
adv. te zawody/ten mecz traktujemy szkoleniowo we treat this contest/match as training only

szkoleniowy
adv. [lot, rejs, jazda, obóz, ośrodek] training attr. materiały szkoleniowe course materials

szkolić
impf (szkol a. szkól) vt (uczyć) to train [pracowników, sportowców, żołnierzy, psy] szkolny głos a trained voice pies szkolony na przewodnika a trained guide dog wyszkolić szkolić się [osoba] to train, to undergo training szkolić się w udzielaniu pierwszej pomocy/skokach na spadochronie to train in first aid/parachuting wyszkolić się

szkolnictwo
n sgt 1. Admin. (system) education, educational system szkolnictwo podstawowe/średnie/wyższe primary/secondary/higher education szkolnictwo specjalistyczne/zawodowe specialist/vocational education pracować w szkolnictwie to work in education 2. (nauczanie) education reforma szkolnictwa an education reform

szkolny
adv. 1. [rok, świadectwo, budynek, boisko, podręcznik] school attr. legitymacja szkolna a student identity card kolega szkolny a schoolmate pomoce szkolne teaching aids statek szkolny a training ship 2. przen. (szablonowy) [myślenie, artykuł] schoolish

szkop
m (Npl szkopy a. szkopi) pot., obraźl. Kraut pot., obraźl. Jerry GB pot., przest.

szkopka
f pot., obraźl. Kraut pot., obraźl.

szkopski
adv. pot., obraźl. [gęba, wygląd, szwargot] Kraut attr. szkopscy żołnierze the Jerries GB pot., przest.

szkopuł
m (G szkopułu) książk. (problem) hitch, snag cały szkopuł w tym, że nie mamy pieniędzy the rub is that we have no money drobny szkopuł tkwi w tym, że nie znam angielskiego there's this small snag - I don't know English

szkorbut
m sgt (G szkorbutu) Med. scurvy

szkoła
f 1. (instytucja) school szkoła ogólnokształcąca = a secondary modern (school) GB szkoła zawodowa a vocational school szkoła męska/żeńska/koedukacyjna a boys (only)/girls (only)/co-educational school szkoła baletowa/muzyczna a ballet/music school szkoła państwowa/prywatna/społeczna a state private/community school szkoła dla głuchoniemych/ociemniałych a school for the aurally and orally impaired/visually impaired szkoła integracyjna an integration school Szkoła imienia Bolesława Prusa the Bolesław Prus School chodzić/uczęszczać do szkoły to go to/attend school zapisać się do szkoły to enrol in a school relegować a. usunąć kogoś ze szkoły to expel sb from school 2. (budynek szkolny) school building, school 3. (uczniowie i pracownicy) school iść ze szkołą do teatru to go to the theatre with the school, to take part in a school-organized theatre outing cała szkoła poszła na wystawę the whole school went to see an exhibition 4. (kursy specjalistyczne) course, school szkoła letnia języka polskiego a Polish language summer course szkoła językowa a. języków obcych a language school szkoła tańca a dance school 5. sgt (wykształcenie) schooling, training specjalista ze świetną szkołą a specialist with excellent training 6. sgt pot. (czas spędzony w szkole) school przed szkołą wyprowadzam psa I walk my dog before school muszę dziś zostać po szkole I must stay behind after school today 7. książk. (metoda, grupa twórców) school szkoła poetycka/architektoniczna school of poetry/architecture polska szkoła matematyczna the Polish school of mathematics związać się z jakąś szkołą literacką/historczną to associate oneself with a certain school in literature/historical studies 8. przen. (doświadczenie) school szkoła charakteru/cierpliwości a school of character/patience praca w fabryce była dla niego ciężką szkołą życia working in the factory was for him a school of hard knocks 9 Muz. (podręcznik) handbook szkoła na fortepian/skrzypce the piano/violin handbook szkoła flamadzka Szt. the Flemish school szkoła katedralna Szkol. choir a. Cathedral school szkoła klasztorna Szkol. convent school szkoła podchorążych Wojsk. cadet school szkoła podstawowa Szkol. primary school GB, elementary school US szkoła pomaturalna Szkol. college szkoła ponadpodstawowa Szkol. secondary school GB, high school US szkoła przetrwania Psych. survival school szkoła rodzenia Med. antenatal classes szkoła specjalna Szkol. special needs school szkoła średnia Szkol. secondary school GB, high school US szkoła talmudyczna Relig. yeshiva szkoła wieczorowa Szkol. night school szkoła wyższa Szkol. higher education institution zielona szkoła Szkol. = field school dać komuś szkołę pot. to put sb through the mill dostać szkołę pot. to go through the mill

szkrab
m (Npl szkraby) żart., pieszcz. tiny tot, mite

szkuner
m Żegl. schooner

szkutnictwo
n sgt Żegl., Techn. boatbuilding

szkutniczy
adv. [przemysł, sztuka, narzędzia] boatbuilding attr. warsztat szkutniczy boatyard

szkutnik
m boatbuilder

szkwał
m (G szkwału) Meteo. squall

szkwałowy
adv. Meteo. [fala, chmury] squally

szkółka
f 1. dem. school szkółka parafialna parish school 2. (kursy) school szkółka narciarska/jazdy na łyżwach a skiing/ice-skating school 3. Leśn. nursery szkółka niedzielna Sunday school

szkło
n (substancja) glass te przedmioty są ze szkła these objects are made of glass 1. sgt (szyba) glass pane of glass w warsztacie szklarza stało pełno szkła the glazier's workshop was full of glass (panes) kolekcjonuje obrazki na szkle he collects pictures painted on glass wyhodowali tę sałatę pod szkłem they grew this lettuce in a frame rodzice wychowywali ją pod szkłem przen. her parents gave her a sheltered upbringing 2. sgt (szklanki, kieliszki, butelki) glassware szkło laboratoryjne laboratory glassware miał kolekcję szkła, ceramiki i porcelany he had a collection of glassware, pottery, and china 3. (odłamek szklanego przedmiotu) piece of (broken) glass skaleczył się szkłem he cut himself with a piece of glass 4. sgt (stłuczka szklana) glass pojemnik na szkło a bottle bank to szkło można będzie wykorzystać ponownie this glass can be recycled 5. zw. pl (soczewka) lens szkła kontaktowe contact lenses szkło powiększające a magnifying glass ta lornetka ma pęknięte szkło these binoculars have a broken lens mam w okularach plastikowe szkła I have plastic lenses in my glasses 6. sgt pot. booze pot. jest szkło i dobra muzyka, czego nam więcej potrzeba? there's booze and good music, what more do we need? szkła plt pot. (okulary) glasses jakie nosisz szkła? what strength glasses do you wear? szkła dymne smoked glasses szkło artystyczne artistic glass szkło bezpieczne safety glass, shatterproof glass szkło hartowane Techn. toughened glass, tempered glass szkło jenajskie Techn. Jena glass szkło katedralne Budow. cathedral glass szkło kryształowe crystal glass szkło kwarcowe Techn. vitreous silica, quartz glass szkło mącone a. mleczne milk glass szkło ołowiowe Techn. lead glass, lead crystal szkło optyczne Techn. optical glass szkło organiczne Techn. organic glass szkło piankowe foamed glass szkło warstwowe Techn. laminated glass szkło wodne Techn. water glass szkło zbrojone Techn. wire glass, safety glass czeskie szkło Techn. crown glass, Bohemia glass druciane szkło Techn. reinforced glass

szlaban
m (G szlabanu) 1. (kolejowy, graniczny) gate, barrier otworzyć a. podnieść szlaban to open the gate, to raise the barrier opuścić a. zamknąć szlaban to close the gate, to lower the barrier 2. pot. (kara) mieć szlaban (na wychodzenie z domu) to be grounded pot.

szlachcianka
f Hist. = gentlewoman

szlachcic
m Hist. = country gentleman, nobleman szlachcic zaściankowy Hist. minor gentleman szlachcic na zagrodzie równy wojewodzie przysł. all people of noble birth have equal rights

szlachciura
m (Npl szlachciury a. szlachciurowie) Hist., pejor. poor rough country gentleman

szlachecki
adv. [herb, dwór] of a gentleman [przywilej] of the gentry stan szlachecki the gentry pochodzenie szlacheckie gentry background, noble birth

szlacheckość
f sgt Hist. szlacheckość pochodzenia noble descent

szlachectwo
n sgt 1. (przynależność do szlachty) nobility 2. (tytuł i prawa) nobility, knighthood nadać komuś szlachectwo to raise sb to the nobility, to knight sb szlachectwo zobowiązuje książk. noblesse oblige

szlachetczyzna
f sgt książk. (ogół cech szlachty) customs and etiquette of the gentry

szlachetka
m (Npl szlachetki a. szlachetkowie, Gpl szlachetek a. szlachetków) Hist., pejor. a petty country gentleman

szlachetnie
adv. grad. 1. (wspaniałomyślnie) [postępować] nobly [zachowywać się] gentlemanly 2. (harmonijnie) [wyglądać, brzmieć] refined adv. adv. szlachetnie urodzony of noble birth

szlachetnieć
impf (szlachetnieję, szlachetniał, szlachetnieli) vi 1. (stawać się prawym) [osoba] to become noble-minded, to acquire dignity 2. (pięknieć) [osoba, twarz, tworzywo] to acquire elegance 3. (nabierać lepszej jakości) [trunek, materiał] to acquire refinement

szlachetność
f sgt książk. 1. (charakteru, osoby) nobleness 2. (czynu, idei) loftiness 3. (harmonia) elegance, refinement 4. (trunku, rasy) nobility

szlachetny
adv. grad. 1. (prawy) [osoba] noble 2. (bezinteresowny, wspaniałomyślny) [czyn, zamiar, idea] noble 3. (harmonijny) [prostota, elegancja, linia] refined, elegant szlachetne rysy twarzy nobly chiseled features adv. (wysokogatunkowy) [wino] vintage [odmiana owoców, kwiatów] noble

szlachta
f sgt Hist. 1. (stan społeczny) (the) gentry, nobility 2. (grupa szlachciców) the gentry, gentlefolk w polowaniu uczestniczyła okoliczna szlachta the local gentry took part in the hunt

szlachtować
impf vt 1. pot. (zarzynać) (mordować) to slaughter [osobę] zaszlachtować 2. przest. (dokonywać uboju) to slaughter, to butcher [bydło] zaszlachtować

szlaczek
m sgt (motyw dekoracyjny) band, border

szlafmyca
f przest. nightcap

szlafroczek
m dem. dressing gown, wrapper US

szlafrok
m dressing gown, wrapper US

szlafrokowy
adv. [materiał] dressing gown attr. [krój, fason] dressing-gown-like

szlag
m szlag go trafił pot. (wściekł się) it got his goat pot., he lost his cool pot. (zmarł nagle) he died of apoplexy szlag trafił suszarkę do włosów/hamulce pot. the hairdryer/brakes packed up szlag trafił naszą przyjaźń pot. our friendship was over szlag trafił moje zdjęcia/notatki pot. my pictures/notes got lost szlag by to trafił! pot. bugger! pot. a niech to szlag! pot. goddammit! pot.

szlagier
m (G szlagiera a. szlagieru) książk. 1. (przebój) hit szlagier sprzed lat an old favourite 2. (nowość) hit szlagier wydawniczy a bestseller tegorocznym szlagierem sezonu są japonki flip-flops are this year's hit of the season

szlagierowy
adv. [piosenka, film, sztuka] hit attr.

szlajać
się impf v refl. posp. 1. (włóczyć się) to knock about a. around szlajać się po knajpach to bar crawl 2. (niemoralnie się prowadzić) to sleep around

szlak
m (G szlaku) 1. (droga naturalna) way, route szlak morski/rzeczny/leśny/górski a sea/river/forest/mountain route 2. (wytyczona trasa) trail, track, path szlak turystyczny/górski/kajakowy a tourist/mountain/canoe trail nie zbaczajcie ze szlaku! don't stray off the trail! 3. przen. (sposób życia, postępowania) course utarty szlak myślowy a conventional train of thought 4. (motyw dekoracyjny) border, band serweta z haftowanym szlakiem a tablecloth with an embroidered border 5. Myślis. (trop) trail, scent 6. Zool. (trasa migracji) migratory pattern jedwabny szlak Hist. the Silk Route szlak bojowy książk. the combat trail podróżować szlakiem pisarza/malarza (śladami) to visit places connected with the life of a writer/painter

szlam
m (G szlamu) 1. (muł) slime 2. (osad) sludge, slit

szlauch
m (G szlauchu a. szlaucha) pot. hose, hosepipe

szlem
m (G szlema a. szlemu, A szlema) Gry slam szlem w piki/karo a grand slam in spades/diamonds wielki/mały szlem the grand/little a. small slam licytować/wygrać szlema to bid/win a grand slam

szlemik
m (A szlemika) Gry little a. small slam szlemik w kiery/trefle a little a. small slam in hearts/clubs zlicytować/zrobić szlemika to bid/win a little a. small slam

szlif
m (G szlifu) 1. Techn. (drogich kamieni) cut szlif wypukły/płaski an en cabochon/a flat cut szmaragd/rubin o pięknym szlifie a beautifully cut emerald/ruby nadać kamieniowi szlif to cut a stone 2. przen. (wykończenie dzieła) finishing touch 3. przen. (ogłada) polish szlif towarzyski urbanity nadać komuś szlif to polish sb up zdobywać szlif to acquire urbanity szlif brylantowy Techn. brilliant cut szlif kaboszonowy Techn. cabochon cut szlif nożycowy Techn. scissors cut szlif schodkowy Techn. step cut szlif tablicowy Techn. table cut

szlifa
f zw. pl Wojsk. epaulette zdobyć generalskie szlify to be promoted to the rank of general

szlifibruk
m (Npl szlifibruki) przest., pejor. (próżniak) loafer

szlifierka
f (obrabiarka) grinder szlifierka stołowa Techn. bench grinder

szlifiernia
f (Gpl szlifierni a. szlifierń) Techn. grinding workshop szlifiernia drogich kamieni a lapidary workshop

szlifierski
adv. Techn. [materiały, narzędzia, zakład] grinding kamień szlifierski a grindstone tarcza szlifierska a grinding wheel odpady szlifierskie grinding waste

szlifierz
m (G szlifierzy a. szlifierzów) Techn. (metalu, szkła) grinder (kamieni szlachetnych) lapidary (noży, pilników) knife grinder szlifierz diamentów a diamond cutter

szlifowany
pp szlifować adv. [drewno] sanded [metal] polished [diament] cut

szlifować
impf vt 1. Techn. to grind [metal] to sand [drewno] to cut [kamienie szlachetne, szkło] oszlifować 2. książk., przen. (doskonalić) to polish [formę, język obcy, dzieło] oszlifować szlifować bruki pot. to bum around pot.

szloch
m (G szlochu) 1. książk. (gwałtowny płacz) sobbing blubber pot. czyjś rozpaczliwy/zdławiony szloch sb's desperate/choked sob powstrzymywać a. tłumić szloch to choke back one's sobs zanieść się a. wybuchnąć szlochem to collapse in sobs, to burst into sobs 2. przen. (zawodzenie) sobbing szloch wiatru the sobbing of the wind

szlochać
impf vi książk. to sob szlochać rozdzierająco to sob heart-rendingly szlochać z rozpaczy/bólu to sob with grief/with a. in pain

szlufka
f (przy spodniach, płaszczu) belt loop (przy pasku) loop

szlug
m pot. fag pot.

szlus
inter. pot. and that's it a. that to rozkaz szefa, i szlus this is the boss's order and that's that

szmaciak
m pot. 1. (płócienny pantofel) canvas shoe 2. (chodnik) rag rug

szmaciany
adv. [lalka, piłka] rag attr. [but] canvas attr.

szmaciarz
m (Gpl szmaciarzy a. szmaciarzów) pot. ragpicker, ragman

szmal
m sgt (G szmalu) pot. dough pot., bread pot. to będzie kosztowało kupę szmalu it'll cost a bomb

szmaragd
m (G szmaragdu) 1. Miner. emerald pierścionek/broszka ze szmaragdem an emerald ring/brooch naszyjnik ze szmaragdów an emerald necklace 2. sgt przen. (kolor) emerald

szmaragdowo
adv. emerald-like adv.

szmaragdowy
adv. 1. [kolia, naszyjnik, kolczyki] emerald 2. książk., przen. [oczy, woda] emerald

szmat
m sgt (G szmatu) a fair amount (czegoś of sth) szmat drogi a long way szmat czasu a long time szmat ziemi acres of land

szmata
f 1. (gałgan) rag 2. zw. pl pot. (łachman) rags schmatte US pot. tattered clothes chodzić w szmatach to wear rags 3. pot., pejor. (człowiek o słabym charakterze) scumbag pot., pejor., slag pot., pejor. 4. pot., pejor. (prostytutka) slut slag pot., pejor. 5. pot., pejor. (brukowiec) rag pot., pejor

szmatka
f 1. dem. (gałganek) (a piece of) cloth szmatka do kurzu a duster 2. zw. pl pot. (łaszek) frock

szmatławiec
m pot. (brukowiec) rag

szmatławy
adv. 1. pot. (zniszczony) [ubranie, wygląd] shabby, ragged 2. pot., pejor. (marny) [interes, towarzystwo] lousy

szmelc
m sgt (G szmelcu) pot. 1. (złom) scrap (metal) 2. (rupieć) junk ta pralka/to radio nadaje się tylko na szmelc pot. this washing machine/radio is only fit for the scrap heap on nadaje się tylko na szmelc pot., obraźl. he's completely useless

szmer
m (G szmeru) 1. (szum) (liści) rustle, quiver (deszczu) patter (strumyka, rozmów) murmur szmer podziwu/niezadowolenia/oburzenia a murmur of admiration/dissatisfaction/indignation 2. Fiz. (w radioobiorniku, telefonie) static 3. Med. (w płucach, w sercu) murmur

szmerek
m dem. (G szmerku) (cichy szelest) (liści, strumyka, fontanny) whisper (rozmów, głosów) faint murmur

szmergiel
m 1. (G szmergla a. szmerglu) Miner. emery 2. sgt (G szmergla a. szmerglu) przest. (papier ścierny) emery paper (płótno ścierne) emery cloth 3. sgt pot. (bzik) mieć/dostać szmergla na punkcie czegoś to be/go nuts over sth

szminka
f 1. Kosmet. lipstick szminka perłowa/transparentna pearl/transparent lipstick 2. Teatr greasepaint

szminkować
impf vt szminkować usta to put on lipstick uszminkować szminkować się to apply a. put on lipstick uszminkować się

szmira
f pot., pejor. (film, obraz) rubbish, muck (powieść) pulp

szmirowato
adv. (napisany, namalowany, przedstawiony) trashily

szmirowatość
f sgt (obrazu, utworu) trashiness

szmirowaty
adv. [powieść, film, obraz] trashy

szmizjerka
f Moda shirtwaister

szmonces
m (G szmoncesu) Jewish joke opowiadać szmoncesy to tell Jewish jokes sypać szmoncesami to reel off Jewish jokes

szmoncesowy
adv. [dialog, piosenka] in the style of Jewish jokes

szmugiel
m sgt (G szmuglu) pot. 1. (przemyt) smuggling żyć ze szmuglu to live by smuggling 2. (przemycony towar) smuggled goods

szmugler
m pot. smuggler

szmuglerski
adv. pot. [szlak] smugglers' [towar] smuggled

szmuglować
impf vt to smuggle [alkohol, papierosy, dzieła sztuki] przeszmuglować

szmyrgać
impf smyrgnąć

szmyrgnąć
pf smyrgnąć

sznaps
m (A sznapsa) pot. 1. (wódka) schnapps 2. (porcja wódki) schnapps wypić dwa sznapsy to drink two schnapps

sznaucer
m schnauzer sznaucer olbrzym a giant schnauzer

sznur
m 1. (powróz) string (lina) rope rozplącz/rozsupłaj ten sznur! untie this string! sznur do bielizny a washing a. clothes line 2. przen. (ludzie, przedmioty w szeregu) string, line sznur żurawi a string of cranes sznur dzieci idących parami children walking in a crocodile a. in crocodile fashion do granicy ciągnie się sznur samochodów a string of cars stretches out to the border 3. (przewód do urządzeń elektrycznych) cord, flex GB sznur od żelazka iron cord sznurem adv. in a line, in single file obserwowali żurawie lecące sznurem they were watching the cranes flying in a line sznur naramienny epaulette sznur pereł pearl necklace sznur pępkowy Anat. umbilical cord (jak) pod sznur in a straight line drzewa w tym ogrodzie rosną jak pod sznur the trees in this garden grow in a straight line za mundurem panny sznurem przysł. all the girls love a man in uniform, all the nice girls love a sailor

sznureczek
m 1. (cienki sznurek) (thin) string 2. (ścieg hafciarski) stem stitch 3. przen. poczuła na plecach sznureczki potu she felt rivulets of sweat going down her back otarł z jej twarzy sznureczki łez he wiped trickles of tears off her face

sznurek
m string sznurek do snopowiązałki the binder twine zawiązał a. okręcił paczkę sznurkiem he wrapped the parcel up with a piece of string pociągać za sznurki to be the power behind the throne pociągnął za sznurki i dostała tę pracę he pulled strings and she got the job

sznurkowy
adv. [torba, dywanik, plecionka] string attr.

sznurowadło
n (shoe)lace, shoestring US zawiązać sznurowadła to do up a. tie one's laces masz rozwiązane sznurowadła your laces are undone

sznurowanie
sv sznurować n lacing miała na sobie suknię ze sznurowaniem z tyłu she had a dress with lacing at the back, her dress laced up at the back sznurowanie gorsetu ciśnie mnie w plecy the corset lacing hurts my back

sznurowany
pp sznurować adv. [buty, kamizelka, gorset] laced

sznurować
impf vt (związywać) to lace up [buty, gorset] sznurować szynkę to tie ham zasznurować vi Myślis. [wilki, lisy] to run, to string out sznurować się przest. to lace one's stays sznurowała się gorsetem przed lustrem she laced her stays in front of the mirror sznurować usta (zaciskać) to purse one's lips (mówić mało) to be taciturn

sznurowy
adv. [uchwyt, drabinka] rope attr.

sznurówka
f (shoe)lace, shoestring US

sznycel
m (A sznycel a. sznycla, Gpl sznycli a. sznyclów) Kulin. schnitzel sznycel wiedeński a. po wiedeńsku Wiener schnitzel

sznycelek
m dem. (A sznycelek a. sznycelka) schnitzel

sznyt
m (G sznytu) pot. 1. (sposób noszenia się) chic po matce ma urodę, a po ojcu sznyt she's got her mother's beauty and her father's flair zazdrościł mu tego wielkomiejskiego sznytu he envied him his big city polish 2. środ. (cięcia na skórze) scar więzień miał na rękach pełno sznytów i tatuaży the prisoner had many scars and tattoos on his hands

szofer
m chauffeur stać go na zatrudnienie prywatnego szofera he can afford to hire a chauffeur

szoferka
f 1. (kabina samochodu ciężarowego) cab 2. sgt pot. (zawód) (truck/van) driving 3. (kobieta szofer) driver chauffeuse rzad.

szoferski
adv. [czapka, uniform] chauffeur's, driver's

szok
m sgt (G szoku) 1. (silna emocja) shock doznać szoku to get a. have a shock otrząsnąć się z szoku to recover from a. to get over the shock jej śmierć była dla nas szokiem her death came as a shock to us 2. Med. shock chory znajdujący się w szoku a patient suffering from shock być w (stanie) szoku to be in a (state of) shock doznać szoku to go into shock

szokować
impf vt to shock, to stupefy [widownię, publiczność] lubił szokować niezwykłymi pomysłami he enjoyed shocking people with his unusual ideas zaszokować

szokowy
adv. [stan, reakcje] shock attr. terapia szokowa a shock therapy

szokująco
adv. [zachowywać się, ubierać się] shockingly szokująco śmiała reklama shockingly bold advertising

szokujący
pa szokować adv. [widok, wiadomość, wydarzenie] shocking [uwaga, propozycja, cena] outrageous

szop
m Zool. raccoon, coon US skórka szopa a coonskin szop pracz common raccoon

szopa
f 1. (niewielkie zabudowanie) shed szopa na narzędzia a tool shed 2. (czupryna) a shock of hair, a mop (of hair)

szopeniana
plt (G szopenianów) Chopin's life and oeuvre w tym muzeum jest trochę szopenianów this museum has a small collection of Chopin memorabilia

szopenista
m, szopenistka f 1. (pianista) Chopinist 2. (znawca twórczości) Chopin scholar

szopenowski
adv. [koncert, konkurs, nastrój] Chopin attr.

szopka
f 1. dem. (small) shed 2. (model stajenki betlejemskiej) nativity scene, crib GB, creche US 3. Relig., Teatr nativity play 4. Teatr (satyryczna) satirical puppet show (presented on New Year's day) 5. pot. (niepoważna sytuacja) farce szopka wyborcza the election farce ale szopka! what a carry-on!, what a lark! robić szopkę to put on a show robić szopki z poważnych rzeczy to make fun of serious matters

szopkarz
m (Gpl szopkarzy) 1. (budujący modele szopek) (Christmas) crib maker 2. (kolędnik chodzący z szopką) caroller with a crib

szorować
impf vt (myć) to scrub [garnki, podłogę] to scour [zlew, kuchenkę] szczotka do szorowania a scrubbing brush proszek do szorowania scouring powder wyszorować vi 1. (trzeć) to scrape łódź szorowała o dno rzeki the boat was scraping against the bottom of the river wyszorować 2. pot. (biec) szoruj stąd! beat it! już późno, szoruj do szkoły! it's late, off you go a. off with you to school szorować się (myć się) to scrub oneself wyszorować się

szorstki
adv. 1. (o powierzchni) [skóra, ręka, materiał, papier] rough [faktura, wełna, płótno] coarse 2. (o charakterze, usposobieniu) gruff, brusque potrafiła być szorstka i niecierpliwa she could be brusque and impatient 3. (świadczący o niedelikatności) [odmowa, odpowiedź, słowo, głos] gruff 4. (o dźwiękach, odgłosach) harsh

szorstko
1. (chropawo) roughly, coarsely szorstko wyprawiona skóra rough (tanned) hide 2. (niedelikatnie) [odpowiadać, traktować] brusquely, harshly 3. (przenikliwie) [dźwięczeć, brzmieć] harsh attr.

szorstkowłosy
adv. [jamnik, wyżeł, terier] wire-haired

szorstkość
f sgt 1. (chropawość) coarseness, roughness 2. (opryskliwość) brusqueness, harshness, offhandedness 3. (w odniesieniu do dźwięków) harshness

szorty
plt (G szortów) shorts białe szorty a pair of white shorts

szosa
f road, highway szosa do Katowic the road to Katowice, the Katowice road pobocze szosy nie było utwardzone the road verge was not surfaced szosa tranzytowa nie przebiega przez centrum miasta the through road avoids the city centre

szosowiec
m Sport road cyclist, road racer

szosowy
adv. [połączenie, kolarstwo] road attr.

szowinista
m, szowinistka f chauvinist męski szowinista male chauvinist

szowinistycznie
adv. chauvinistically

szowinistyczny
adv. [nastroje, polityka] chauvinist, chauvinistic jingoist pejor.

szowinizm
m sgt (G szowinizmu) chauvinism jingoism pejor.

szpachelka
f dem. 1. (do wygładzania) spatula 2. (do uszczelniania) putty knife, palette knife

szpachla
f (Gpl szpachli a. szpachel) 1. (do wygładzania) spatula 2. (do uszczelniania) putty knife, filling knife

szpachlowany
pp szpachlować adv. [dziury, szczeliny] filled in [ściany, powierzchnia] smoothed down

szpachlować
impf vt 1. (wyrównywać) to smooth down [ścianę, płótno malarskie, powierzchnię] zaszpachlować 2. (zalepiać) fill in [dziury, szczeliny] właśnie szpachluje szczeliny przy drzwiach he's busy filling in the cracks by the door zaszpachlować

szpachlowy
adv. masa szpachlowa filler, putty

szpachlówka
f (painter's) putty ubytki w tynku uzupełnij szpachlówką fill in chips in the plaster with putty

szpaczek
m dem. starling

szpaczy
adv. [stado, pisklę, gniazdo] starling attr. szpacze kląskanie the chattering of a starling/of starlings

szpada
f 1. Hist. (broń biała) sword upadł pchnięty szpadą pierced by the sword, he fell 2. Sport (broń, konkurencja) epee skrzyżować z kimś szpady to cross swords with sb

szpadel
m 1. (narzędzie) spade pociąć darń ostrym szpadlem to cut the turf with a sharp spade 2. (zawartość) spadeful kilka szpadli ziemi a few spadefuls of earth

szpadelek
m dem. trowel

szpadowy
adv. [turniej, drużyna] epee attr.

szpadzista
m, szpadzistka epeist, epee fencer

szpagat
m (G szpagatu) 1. (cienki, mocny sznurek) cord, string 2. Sport splits (+ v sg) GB zrobić szpagat to do the splits

szpak
m 1. (ptak) starling 2. Jeźdz. roan, grizzled horse dama na pięknym szpaku a lady on a fine roan

szpakowacieć
impf (szpakowacieję, szpakowaciał, szpakowacieli) vi [włosy] to turn grey

szpakowaty
adv. 1. (o włosach) grizzled, grey 2. (o siwiejącym mężczyźnie) grey-haired 3. (o maści konia) grey, roan

szpaler
(G szpaleru) lane szpaler dębów an avenue of oak trees szpaler wojska a double file of soldiers proszę utworzyć a. uformować szpaler please form two rows

szpalta
f 1. Wyd. column 2. zw. pl Dzien. column jego nazwisko często pojawia się na naszych szpaltach his name often appears in our columns 3. Druk. galley (proof)

szpaltowy
adv. [wiersze, korekta] galley attr., column attr.

szpan
m sgt (G szpanu) pot. swank pot., glitz pot. narkotyki przestały należeć do szpanu drugs are no longer in

szpaner
m, szpanerka f pot. swank pot., pseud pot.

szpanerski
adv. pot. [styl, popis, knajpa] swanky [samochód, strój] flashy

szpanerstwo
n pot. swankiness pot. swagger

szpanować
impf vi pot. to swank about pot. szpanować przed kimś to show off in front of sb zaszpanować

szpara
f 1. (szczelina) slit, gap mieć szparę między zębami to have a gap between one's teeth zostaw szparę w drzwiach leave the door open a crack zajrzał przez szparę w firankach he peeped through a slit in the curtains przecisnął się przez szparę między deskami he squeezed through a gap between the planks 2. wulg. (pochwa) slit wulg.

szparag
m Bot., Kulin. asparagus pęczek szparagów a bundle of asparagus

szparagowy
adv. [zupa, krem] asparagus attr.

szpargał
m (G szpargału) 1. (skrawek papieru) scrap of paper 2. (rzecz niepotrzebna) junk U, rubbish U godzinami grzebał w szpargałach he spent hours rummaging through (his) old papers

szparka
f dem. slit oczy jak szparki slit eyes szparka oddechowa Bot. stoma

szparki
adv. książk. 1. (szybki) swift, quick szparki rumak a fleet steed ruszyli szparkim krokiem przez równinę they set off swiftly across the plain 2. przest. (ochoczy) quick, swift znalazł w nim szparkiego pomocnika he found him to be a quick and ready assistant

szparko
adv. książk. swiftly prace posuwały się szparko work went on swiftly czas minął szparko time passed swiftly

szpatułka
f Med. tongue depressor, flat spatula

szpecić
impf vt to mar, to disfigure szpecące znamię a disfiguring birthmark szpeciła go blizna na twarzy he had an unsightly scar on his face, his face was disfigured with a scar szpeciła ją brzydka cera bad skin impaired a. marred her looks ten dom szpeci krajobraz the house is a blot on the landscape szpecić język wulgaryzmami to disfigure the language with vulgarisms zeszpecić

szperacki
adv. browsing, rummaging żyłkę szperacką odziedziczyłem po ojcu I inherited my father's talent for poking around for old curios

szperactwo
n sgt rummaging (about)

szperacz
m pers. (Gpl szperaczy a. szperaczów) 1. (lubiący wyszukiwać ciekawostki) browser cierpliwy szperacz znajdzie tu niejedną ciekawostkę the dedicated browser is sure to find something of interest here 2. Wojsk. scout m anim. Myślis. coursing dog m inanim. searchlight

szperać
impf vi to poke around, to browse (w czymś/po czymś through sth) to rummage (w czymś/po czymś in sth) szperała w torbie w poszukiwaniu chusteczki she ferreted for a handkerchief in her bag, she rummaged in her bag for a handkerchief lubił szperać po słownikach he liked to browse through dictionaries

szperka
f przest. pork fat, crackling

szpetnie
adv. grad. książk. uglily zaklął szpetnie he cursed foully postąpił z nią szpetnie he treated her shabbily wykrzywiła się szpetnie her face contorted into an ugly grimace

szpetny
adv. grad. książk. [twarz, budynek, mebel] ugly [kawał, kłamstwo, postępek] nasty był szpetny jak nieszczęście he looked like the back-end of a bus

szpetota
f sgt książk. ugliness uderzająca szpetota krajobrazu the striking ugliness of the landscape czy nie dostrzegasz szpetoty swojego postępku? can't you see the nastiness of what you did?

szpic
1 m 1. (ostre zakończenie) tip szpic buta/noża the tip of the shoe/knife dekolt w szpic a V-neck sweter wycięty w szpic a V-neck jersey 2. (ozdoba choinkowa) Christmas tree spire 2. m spitz, Pomeranian

szpica
f Wojsk. advance guard

szpicel
m pot., pejor. snooper pot., nark GB pot.

szpiclować
impf vt pot., pejor. to snoop pot. (kogoś on sb)

szpicruta
f riding crop, riding whip

szpiczasty
zob. spiczasty

szpieg
m spy szpieg gospodarczy an industrial spy być czyimś szpiegiem to act as a spy for sb

szpiegostwo
n sgt espionage proces o szpiegostwo a spy trial

szpiegować
impf vt to spy (kogoś/coś on sb/sth) [kolegów, sąsiadów] szpiegować na rzecz kogoś to spy for sb

szpiegowski
adv. spy attr. siatka szpiegowska a spy ring szef siatki szpiegowskiej a spymaster afera szpiegowska a spy scandal satelita szpiegowski a spy satellite, a spy-in-the-sky

szpik
m sgt (G szpiku) szpik (kostny) (bone) marrow przeszczep szpiku kostnego a bone marrow transplant do szpiku kości [przemarznięty] to the marrow [uczciwy, zły] to the core

szpikować
impf vt 1. Kulin. to lard, to stud [mięso, pieczeń] (czymś with sth) szpikować coś słoniną to lard sth szpikować pieczeń goździkami to lard a roast with cloves naszpikować 2. przen. to interlard, to lard [tekst] (czymś with sth) szpikować tekst trudnymi słowami to interlard a piece of writing with difficult words naszpikować 3. przen., pot. szpikować kogoś lekami to stuff sb with pills szpikować kogoś niepotrzebnymi informacjami to feed sb with unnecessary information naszpikować szpikować się pot. szpikować się lekarstwami to stuff oneself with pills naszpikować się

szpikulec
m 1. (narzędzie) needle 2. (ostre zakończenie) spike parasol ze szpikulcem a pointed umbrella

szpila
f augm. pin szpila do włosów a large hairpin wbijać a. wsadzać a. wtykać komuś szpile to needle sb

szpileczka
f dem. 1. (igiełka) pin 2. (obcas) spike heel, stiletto heel szpileczki (buty) high heels stilettos pot.

szpilka
f 1. (ostry pręcik) pin spiąć coś szpilkami to pin sth (together) przypiąć coś szpilką do czegoś to pin sth to sth ścisk w pokoju był taki, że szpilki by nie wetknął the room was jam-packed with people pot. długopis/książka nie szpilka, nie mogła tak po prostu zginąć the pen/book can't have just disappeared 2. (ozdoba) pin szpilka do włosów a hairpin szpilka do krawata a stick pin 3. Bot. needle 4. (w namiocie) tent hook 5. zw. pl (obcas) spike heel, stiletto heel szpilki (buty) high heels stilettos pot. nosić szpilki to wear high heels siedzieć jak na szpilkach to be on tenterhooks wbijać a. wsadzać a. wtykać komuś szpilki to needle sb

szpilkowy
adv. Bot. [drzewo, las] coniferous

szpinaczek
m dem. sgt pieszcz. spinach

szpinak
m sgt (G szpinaku) Bot., Kulin. spinach

szpital
m hospital szpital dziecięcy a children's hospital szpital położniczy a maternity hospital szpital polowy a field hospital szpital więzienny the prison infirmary być w szpitalu to be in hospital pójść do szpitala to go to hospital zabrali go do szpitala he was taken to hospital wyjść ze szpitala to leave hospital przyjąć kogoś do szpitala to admit sb to hospital wypisać kogoś ze szpitala to discharge sb from hospital czeka mnie szpital I will have to go to hospital

szpitalik
m sgt (small) hospital

szpitalnictwo
n sgt książk. hospital service

szpitalnie
adv. być leczonym szpitalnie to be treated in hospital

szpitalny
adv. [personel, łóżko, oddział] hospital attr.

szpon
m (G szpona a. szponu) 1. (u ptaków drapieżnych) talon pochwycić ofiarę w szpony to grab its prey in its talons dostać się a. wpaść w czyjeś szpony przen. to fall into sb's clutches być w szponach nałogu przen. to be in the grip of addiction 2. pot. (paznokieć) nail

szponder
m Kulin. (część przednia) flat rib (część tylna) thin flank

szponiasto
adv. szponiasto zakrzywione dłonie claw-like hands

szponiasty
adv. 1. [palce, dłoń] claw-like 2. [noga, łapa] taloned

szprot
m szprotka

szprotka
f Zool. sprat szprotki w oleju sprats in oil

szpryca
f 1. (spryskiwacz) sprayer 2. pot. (strzykawka) syringe (zastrzyk) shot

szprycha
f 1. (w rowerze) spoke szprycha rowerowa a bicycle spoke 2. pot. ale z niej szprycha! (jest atrakcyjna) she's quite a dish! pot. (jest szczupła) she's really slim!

szprychowy
adv. [koło] spoked

szprycować
impf pot. vt 1. (podawać leki) to stuff [osobę] pot. szprycować kogoś lekami to stuff sb with drugs 2. (spryskiwać) to spray [rośliny] szprycować się 1. (brać leki) to stuff oneself pot. szprycować się lekami to stuff oneself with pills 2. (brać narkotyki) to shoot up pot. (czymś with sth)

szpula
f reel, spool szpula drutu a reel a. spool of wire dwie szpule taśmy two reels of tape nawinąć coś na szpulę to wind sth onto a reel a. spool inter. pot. szpula! run for it!

szpulka
f dem. reel, spool szpulka nici a reel of cotton

szpulowy
adv. [magnetofon] reel-to-reel

szpunt
m (G szpuntu) bung, peg

szpuntować
impf vt to bung [beczkę] zaszpuntować

szrama
f scar człowiek ze szramą na policzku a man with a scar on his cheek szrama po ranie a scar from a wound

szranki
plt (G szranków) Hist. (arena) tilt yard, lists (ogrodzenie) lists stanąć a. wstąpić w szranki (z kimś) książk. to enter the lists (with sb)

szrapnel
m (pocisk) shrapnel shell pot. (odłamek) piece of shrapnel

szrapnelowy
adv. [pocisk] shrapnel attr.

szreń
f sgt książk. snow crust

szron
m sgt (G szronu) 1. (lodowy osad) (hoar) frost pokryć się szronem to frost up trawa pokryta szronem frosty grass 2. książk. (siwizna) hoariness włosy pokryte szronem hoary hair

szt.
(= sztuka) 1 szt. - 2 złote 2 zlotys apiece

sztab
m (G sztabu) 1. Wojsk. staff sztab generalny the general staff szef sztabu the Chief of Staff 2. (zespół) team sztab doradców a team of advisors sztab antykryzysowy a crisis centre sztab wyborczy a campaign team członek jego sztabu wyborczego a member of his campaign

sztaba
f (sztabka dem.) 1. (do drzwi, bramy) bar zamknąć drzwi na sztabę to bar a door 2. (złota, srebra) bar, ingot sztaba złota a bar of gold złoto w sztabach gold bullion

sztabowiec
m Wojsk. staff officer

sztabowy
adv. Wojsk. [oficer] staff attr. mapa sztabowa a military map

sztabówka
f Wojsk. military map

sztachać się
impf sztachnąć się

sztacheta
f (drewniana) board (metalowa) rail obluzowana sztacheta w płocie a loose board in the fence za sztachetami behind the fence

sztachetowy
adv. płot sztachetowy a wooden fence

sztachnąć
się pf - sztach|ać się impf (sztachnęła się, sztachnęli się - sztacham się) v refl. pot. to have a drag pot. sztachnąć się papierosem to have a drag on a cigarette

sztafaż
m (G sztafażu) Szt. staffage

sztafeta
f Sport 1. (wyścig) relay (race) sztafeta cztery razy sto metrów the 4 x 100 relay sztafeta stylem zmiennym a medley relay zawodnik biegnący w sztafecie a relay runner 2. (drużyna) relay team

sztafetowy
adv. Sport. [bieg, wyścig] relay attr.

sztafirować
się impf v refl. pot. pejor. [kobieta] to tart oneself up pot. wysztafirować się

sztaluga
f zw. pl easel artysta przy sztalugach the artist at the easel

sztalugowy
adv. [malarstwo, malarz] easel attr.

sztama
f sgt pot. friendship trzymać z kimś sztamę to be friends with sb

sztambuch
m (G sztambucha a. sztambuchu) przest. (pamiętnik) album

sztambuchowy
adv. [wiersz] occasional

sztampa
f sgt pejor. cliche sztampa dziennikarska/poetycka cliched journalism/poetry wpaść w sztampę to lapse into cliche robić wszystko według sztampy to be uncreative [artysta] to be derivative

sztampowo
adv. pejor. malować/pisać sztampowo to be a derivative painter/writer pejor. grać zbyt sztampowo [drużyna, tenisista] to be too predictable

sztampowość
f sgt pejor. lack of originality

sztampowy
adv. pejor. [utwór, film, język] cliched pejor.

sztanca
f 1. Techn. (do wybijania wzorów) die 2. przen., pejor. (schemat) cliche pejor. jak spod sztancy [ozdoby, stroje] identical według jednej sztancy identically

sztandar
m (G sztandaru) (chorągiew) flag, banner walczyć pod francuskim/brytyjskim sztandarem a. francuskimi/brytyjskimi sztandarami to fight in the French/British army pod sztandarem równości rasowej/międzynarodowej solidarności przen. under the banner of racial equality/international solidarity

sztandarowy
adv. 1. poczet sztandarowy the colour party 2. (reprezentacyjny) [produkt] flagship pot. [działacz, przedstawiciel, pisarz] most prominent

sztanga
f 1. Sport barbell podnieść sztangę to lift a weight 2. (sztaba) bar

sztangista
m, sztangistka f Sport weightlifter

szterling
m (A szterlinga) Fin. sterling funt szterling pound sterling

sztok
m upić się a. urżnąć się w sztok pot. to get dead drunk to get plastered pot.

sztokfisz
m Kulin. stockfish

sztolnia
f (Gpl sztolni) Górn. drift

szton
m (G sztonu) token, counter

sztorc
m (G sztorcu) sztorcem a. na sztorc upright ustawić/wbić coś na sztorc to set/plant sth upright osadzić kosę na sztorc to set a scythe blade upright stawać a. stawiać się sztorcem [osoba] to kick over the traces stanąć sztorcem wobec kogoś to set one's face against sb

sztorcować
impf vt pot. to dress [sb] down pot. (za coś for sth) obsztorcować

sztorm
m (G sztormu) Meteo., Żegl. storm wiatr o sile sztormu a storm zerwał się sztorm the storm broke szalał sztorm a storm was raging statek miotany przez sztorm a storm-tossed ship

sztormiak
m oilskins oilers US pot.

sztormowy
adv. [ostrzeżenie, sygnał, żagiel] storm attr. [pogoda] stormy latarnia sztormowa a storm lantern zapałki sztormowe storm a. windproof matches

sztormówka
f Żegl. 1. (kurtka) oilskins 2. (lampa) storm lantern

sztruks
m sgt (G sztruksu) corduroy, cord sztruksy plt corduroys, cords

sztruksowy
adv. [marynarka, spodnie] corduroy attr., cord attr.

sztubacki
adv. pejor. [żarty, figle, żargon] schoolboy attr. po sztubacku like a schoolboy

sztubacko
adv. pejor. [zachowywać się] like a schoolboy

sztubak
m (Npl sztubaki a. sztubacy) przest., pot. schoolboy zaczerwienić się jak sztubak to blush like a schoolboy

sztucer
m (hunting) rifle

sztuciec
m zw. pl piece of cutlery sztućce cutlery, flatware US sztućce do sałatek salad servers

sztuczka
f 1. (popis) trick karciana sztuczka a card trick sztuczki magiczne magic robić/pokazywać sztuczki to do a. perform/show tricks 2. (podstęp) trick dodge GB pot. prawnicze sztuczki legal tricks uciekać się do różnych sztuczek to use all sorts of tricks a. dodges nie dam się złapać na jego sztuczki I won't be fooled by his tricks tylko nie próbuj żadnych sztuczek don't try any tricks 3. dem. Teatr. playlet lekka sztuczka a light play 4. Muz. short piece

sztucznie
adv. grad. (nienaturalnie) [uśmiechać się] falsely zachowywać się sztucznie to behave in an unnatural way mówić sztucznie nonszalanckim tonem to speak with feigned indifference jego akcent brzmi sztucznie his accent sounds fake adv. (przy udziale człowieka, celowo) artificially sztucznie barwiony/aromatyzowany artificially coloured/flavoured sztucznie karmić dzieci to bottle-feed children sztucznie windować ceny to artificially inflate prices sztucznie zwiększać popyt to artificially boost demand

sztuczność
f sgt artificiality jej gra razi sztucznością her acting is so artificial

sztuczny
adv. grad. (nienaturalny) [osoba, zachowanie, atmosfera] artificial [postać, bohater] artificial, cardboard attr. [uśmiech, wesołość] false, fake adv. 1. (będący imitacją) [kwiat, śnieg, futro, złoto] artificial, fake, imitation (wynikający z ludzkiej interwencji) [jezioro, nawadnianie, zapłodnienie, nawozy] artificial [broda, wąsy, oko, ząb] false, fake sztuczny satelita an artificial satellite sztuczny horyzont Lotn. artificial horizon sztuczne oddychanie artificial respiration sztuczne oświetlenie artificial lighting przy sztucznym świetle in artificial light sztuczna nerka a kidney machine sztuczne serce an artificial heart sztuczna szczęka false teeth sztuczne lodowisko an artificial ice rink sztuczny miód artificial honey sztuczne ognie fireworks włókna sztuczne synthetic fibres sztuczna skóra imitation leather, leatherette sztuczne bariery/podziały artificial barriers/divisions w sztucznych warunkach in artificial conditions 2. (celowo wywołany) sztuczne windowanie cen inflating prices artificially robić sztuczny tłok wokół kogoś [złodzieje] to crowd around sb

sztuczydło
n pejor. poor-quality play

sztufada
f Kulin. larded beef roast

sztuka
f 1. (twórczość artystyczna) art, the arts sztuka ludowa folk art sztuki piękne the fine arts Akademia Sztuk Pięknych the Academy of Fine Arts wystawa sztuki współczesnej a modern art exhibition galeria sztuki an art gallery dzieło sztuki a piece of art handlarz dziełami sztuki an art dealer zbierać sztukę to collect art tworzyć sztukę to create art sztuka filmowa film-making sztuka użytkowa applied art 2. (umiejętność) art sztuka wytapiania metali the art of smelting metals sztuki walki martial arts sztuka wojenna the art of war błąd w sztuce a malpractice cała sztuka polega na tym, żeby. the trick is to. 3. (wyczyn) feat, stunt to była nie lada sztuka it was no mean feat dokonać jakiejś sztuki to accomplish a feat nikt jeszcze nie dokonał tej sztuki no one has accomplished this yet jemu ta sztuka się udała he has accomplished this feat to nie a. żadna sztuka stać z boku i krytykować it's easy to stand by and criticize wielka mi sztuka! iron. big deal! 4. Teatr. play sztuka w pięciu aktach a play in five acts wystawić sztukę to stage a play zagrać w sztuce to appear in a play pójść do teatru na dobrą sztukę to go the theatre to see a good play 5. (egzemplarz) piece, item dwanaście sztuk talerzy twelve plates dziesięć sztuk bydła ten head of cattle sześć sztuk bagażu/bielizny six pieces of luggage/underwear sprzedawać coś na sztuki to sell sth per item dwa złote za sztukę two zlotys apiece kupić coś po trzy złote sztuka to buy sth at three zlotys apiece piękna sztuka! (o zwierzęciu) it's a fine animal! sztuka w sztukę every single one wszystkie talerze, sztuka w sztukę były poobijane every single plate was chipped 6. pot. (osoba) guy, one to twarda sztuka he/she is a tough one 7. (sztuczka) trick karciane sztuki card tricks sztuki magiczne magic tricks sztuka mięsa Kulin. piece of boiled beef sztuki wyzwolone Hist. liberal arts do trzech razy sztuka third time lucky

sztukamięs
m pot. piece of boiled beef

sztukas
m Hist. Stuka

sztukateria
f (GDGpl sztukaterii) Archit. moulding, molding US

sztukator
m stuccoist, stuccoer sztuk|ować impf vt to lengthen [rękawy, nogawki]

sztukowany
pp sztukować adv. [spodnie, nogawki] lengthened

szturchaniec
m (uderzenie) thump (pchnięcie) shove (łokciem) jab, poke dała mi szturchańca w bok she poked me in the side a. ribs

szturchać
impf szturchnąć

szturchnąć
pf - szturch|ać impf (szturchnęła, szturchnęli - szturcham) vt to prod [osobę] (dla zwrócenia uwagi) to nudge [osobę] szturchnąć kogoś łokciem to prod sb with one's elbow szturchnąć kogoś w bok to poke a. dig sb in the ribs szturchnąć się - szturchać się to prod each other

szturm
m (G szturmu) Wojsk. storm także przen. szturm na pałac the storming of the palace przypuścić szturm na pozycje nieprzyjaciela to storm the enemy defences wziąć miasto szturmem to take a town by storm zdobyła publiczność szturmem przen. she took the audience by storm wedrzeć się szturmem dokądś to storm one's way into sth ruszyli szturmem do drzwi przen. they rushed towards the door

szturmować
impf vt Wojsk. to storm [pozycje, twierdzę] także przen. szturmować bramy stadionu to storm one's way into a stadium szturmować do drzwi to rush at the door

szturmowy
adv. [oddział, grupa] storm attr., assault attr.

szturmówka
f flag (carried by marchers)

sztych
m (G sztychu) 1. Szt. (rycina) etching, print 2. (ostrze broni białej) point 3. (pchnięcie przeciwnika) thrust zaskoczył przeciwnika błyskawicznym sztychem he surprised his adversary with a swift thrust 4. pot. (zagłębienie w ziemi łopaty) spade's depth wykopali dół głęboki na dwa sztychy they dug the ground two spades deep wyjść komuś na sztych Myślis. to head straight at a. for sb

sztyft
m (G sztyftu) 1. (cienki gwóźdź) sparable (ćwiek drewniany) pin 2. (pióro gęsie lub kacze) (outer) wing feather 3. Med., Kosmet. stick sztyft do tamowania krwi a styptic pencil klej w sztyfcie a glue stick

sztygar
m Górn. foreman

sztygarski
adv. Górn. [praktyka, egzamin] foreman attr.

sztylecik
m dem. stiletto

sztylet
m (G sztyletu) 1. (broń biała) dagger, poniard 2. Druk. bodkin 3. Zool. wing feather

sztyletować
impf vt to stab zasztyletować sztyletować kogoś wzrokiem to look daggers at sb

sztywniactwo
n sgt pot. primness, standoffishness, stuffiness

sztywniak
m (Npl sztywniacy a. sztywniaki) pot. stuffed shirt pot., stiff US pot.

sztywnieć
impf (sztywnieję, sztywniał, sztywnieli) vi 1. (stawać się sztywnym) [ręce, nogi] to become stiff zesztywnieć 2. przen. (stawać się chłodnym, oschłym) to stiffen, to tense up zesztywnieć

sztywnik
m stiffener sztywnik kołnierzyka a collar stiffener

sztywno
adv. grad. 1. (twardo) stiffly sztywno wykrochmalona biała koszula a stiffly starched white shirt 2. (bezwładnie) [poruszać się, stąpać] stiffly 3. przen. (oschle) stiffly uśmiechnął się do nich sztywno he smiled at them stiffly

sztywność
f sgt 1. (brak elastyczności, sprężystości) stiffness sztywność kołnierzyka/materiału the stiffness of the collar/fabric sztywność stawów stiffness in the joints 2. przen. (niezmienność) rigidity sztywność cen the rigidity of prices sztywność godzin pracy fixed working hours sztywność poglądów the rigidity of one's views sztywność przepisów the rigidity of regulations 3. przen. (brak naturalności) stuffiness, offishness sztywność w czyimś zachowaniu stiffness of manner in sb 4. Techn. stiffness, rigidity

sztywny
adv. grad. 1. (nieelastyczny) [kołnierzyk, kapelusz] stiff sztywna oprawa książki a stiff a. hard cover 2. (niedający się przelać) [majonez, galareta] stiff białka należy ubić na sztywną pianę whip the egg whites until stiff 3. (bezwładny, drętwy) [stawy, ręce, nogi] stiff 4. (o ruchach i postawie) stiff być sztywnym z przerażenia to be scared stiff 5. przen. (niezmienny) stiff sztywne ceny fixed prices sztywne przepisy stiff regulations sztywna formułka a fixed a. standard formula coraz sztywniejsze stanowisko Europy wobec. Europe's increasingly stiff stance toward. 6. przen. (chłodny) stiff starchy pot. był sztywny w zachowaniu he was stiff in his manner moi sąsiedzi są trochę sztywni my neighbours are a bit starchy na przyjęciu panował sztywny nastrój the party was stuffy a. stodgy adv. pot. (zastygły po śmierci) stiff sztywne ciała zabitych stiff corpses of those killed m posp. (trup) stiff pot. aleja a. park sztywnych pot., żart. cemetery

szuba
f przest. (fur-lined) overcoat

szubienica
f 1. (konstrukcja) gallows (+ v sg) gibbet daw. zawisnąć na szubienicy to be hanged on the gallows 2. sgt (kara śmierci przez powieszenie) gallows (+ v sg) the gibbet daw. ujść szubienicy to cheat the gallows został skazany na szubienicę he was sentenced to the gallows 3. Gry hangman U pot.

szubrawiec
m (V szubrawcze a. szubrawcu) przest., pejor. blackguard przest., miscreant przest.

szubrawstwo
n sgt przest. villainy, knavery

szufelka
f 1. (do węgla) shovel 2. (do śmieci) dustpan 3. (do cukru, kasz) scoop 4. (zawartość) (węgla) shovelful (cukru) scoopful

szufla
f (Gpl szufli a. szufel) 1. (narzędzie) shovel zrzucać szuflą węgiel do piwnicy to shovel coal into the cellar odgarniać szuflą śnieg to shovel snow 2. (zawartość) shovelful dwie szufle węgla two shovelfuls of coal 3. Druk. copyholder inter. pot. shake (on it) szufla stary! shake (on it), mate!

szuflada
f drawer szuflada biurka/na sztućce a desk/cutlery drawer pisać do szuflady (dla siebie) to write for one's own pleasure (nie mogąc publikować) to write without hope of publication

szufladka
f dem. drawer szufladka sekretarzyka a drawer of an escritoire

szufladkować
impf vt to tag, to pigeonhole szufladkować ludzi na dobrych i złych to divide people into good and bad szufladkować dane/informacje to pigeonhole data/information zaszufladkować

szufladkowy
adv. komódka szufladkowa a small chest of drawers pamięć szufladkowa mechanical memory

szufladowy
adv. zamrażarka szufladowa an upright freezer

szuja
m, f (Gpl m szuj a. szujów, Gpl f szuj) pot., obraźl. scumbag pot. scoundrel

szujowaty
adv. pot., obraźl. swinish, villainous

szukać
impf vt 1. (starać się znaleźć) to look (kogoś/czegoś for sb/sth) to search (around) (kogoś/czegoś for a. after sb/sth) szukać w kieszeniach a. po kieszeniach to search (one's) pockets szukać czegoś po omacku to grope for sth, to feel around for sth szukać czegoś w słowniku/encyklopedii to look sth up a. to look up sth in the dictionary/encyclopaedia szukał miejsca w pociągu he was trying to find a seat on the train wszędzie cię szukam I've been looking for you everywhere 2. (chcieć usilnie) to seek [sławy, poparcia, pomocy] szukać schronienia za granicą to seek refuge abroad szukać schronienia przed kimś/czymś to run for shelter from sb/sth szukać szczęścia w mieście to seek one's fortune in the city szukać w czymś pocieszenia to seek solace in sth szukać zapomnienia w alkoholu to seek oblivion in alcohol szukać się to look for each other szukać słów/odpowiedzi to grope for words/an answer szukać, czego się nie zgubiło a. wczorajszego dnia to go round in circles takiego drugiego ze świecą szukać such people are few and far between

szuler
m cheat sharper pot.

szulerka
f sgt card-sharping

szulernia
f (Gpl szulerni a. szulerń) gambling den pot., gambling joint pot.

szulerski
adv. [spryt, sztuczki] sharper's

szum
m (G szumu) 1. (przytłumiony odgłos) sough, swoosh szum morskich fal the swoosh of surf szum traw/wiatru the swoosh of the grass/wind szum deszczu the beating down of rain szum taśmy the hiss of the tape szum kamer/projektora the whirr of cameras/a projector szum głosów the murmur of voices szum rozmów the hum a. buzz of conversation szum samochodów the drone of traffic szum silnika the drone of the car engine dokuczliwy szum w skroniach an annoying buzzing noise in one's head 2. sgt (rozgłos) fuss hoopla US pot. narobić szumu to make a fuss po co tyle szumu? what's all the fuss a. noise about? 3. Techn. interference szum w słuchawce interference within the receiver 4. zw. pl przest. scum U, foam U zbierać szumy to skim the scum off, to skim off foam szum informacyjny Dzien. information noise

szumek
m dem. (G szumku) stir, fuss powstał szumek wokół werdyktu jury the jury's verdict caused quite a stir

szumieć
impf (szumisz, szumiał, szumieli) vi 1. (powodować szum) [czajnik, odkurzacz, wentylator] to hum, to whir sala/ulica/miasto szumi gwarem the room/street/city is buzzing szumiało mu w głowie/w uszach there was a buzzing noise in his head/ears w klasie szumiało jak w ulu the class was buzzing with activity 2. (o winie, piwie) to bubble, to sparkle 3. pot. (ekscytować się) to buzz całe miasto/biuro o tym szumiało the whole town/office buzzed with rumours szumiało o tej sprawie jeszcze długo potem the rumours continued for a long time 4. pot. (wprowadzać zamieszanie) to riot wzmożono represje, aby odechciało się im szumieć repressive measures were taken to discourage the protesters 5. pot. (szaleć) to live it up pot. zachciało mu się szumieć na starość in his old age he decided to live it up and have a good time alkohol/wino/piwo szumi mu w głowie alcohol/wine/beer goes to his head

szumnie
adv. grad. 1. (pompatycznie) [brzmieć] high-flown adv. 2. (wystawnie) [obchodzić, świętować] sumptuously

szumny
adv. grad. 1. (pompatyczny) [frazesy, deklaracje, obietnice] high-flown [tytuły, nazwy] high-sounding 2. (bogaty, okazały) [przyjęcie, wesele] sumptuous, grand adv. książk. (powodujący szum) [potok, wodospad] murmuring

szumowina
f zw. pl 1. Kulin. (piana) scum U zbierz szumowiny z rosołu skim off scummy foam from the broth, skim off any scum from the broth 2. pot., obraźl. (margines społeczny) scum U pot. dzielnicę tę zamieszkiwały najgorsze męty i szumowiny the district was inhabited by the dregs a. by the scum of the earth

szurać
1. impf szurnąć1 2. impf vi pot. to be spoiling for a fight, to kick up a row nie szuraj, bo oberwiesz don't be cheeky or you'll catch it

szurgać
impf szurgnąć

szurgnąć
pf - szurg|ać impf (szurgnęła, szurgnęli - szurgam) vi pot., przest. to shuffle

szurgot
m (G szurgotu) pot. shuffle szurgot przesuwanych mebli the muffled thumping of furniture being moved usłyszał szurgot wielu par butów he heard the shuffle of many feet

szurnięty
pp szurnąć adv. pot. touched pot. batty pot. jest trochę szurnięty, ale można go polubić he's slightly bonkers but quite likeable w tej rodzinie wszyscy są szurnięci everybody in this family is nuts a. bonkers

szurnąć
1. pf - szur|ać1 impf (szurnęła, szurnęli - szuram) vi 1. (przesunąć) to shuffle szurnąć nogami w ukłonie to make an elaborate bow szurać butami po wycieraczce to shuffle one's feet on the doormat 2. (ocierając sie powodować szelest) to scrape coś szurało za drzwiami something was making a scraping sound behind the door szurały odsuwane krzesła the chairs scraped across the floor opony szurały po żwirze tires scraped over gravel 3. pot. (posuwać się szybko) szuraj do przodu! off you go! szuraj stąd! get out of here! szurnąć na rowerze do miasta to dash off to the town on one's bicycle 2. pf (szurnęła, szurnęli) vt pot. 1. (rzucić szybkim ruchem) to fling, to hurl to chuck pot. szurnąć krzesło w kąt to fling a. hurl a chair into the corner 2. (usunąć) to chuck out pot., to kick out pot. (z czegoś out of sth) szurnęli mnie ze szkoły/z pracy they chucked me out of school/work 3. (uderzyć) to whack pot. to bash pot. szurnąć kogoś w głowę to whack a. bash sb on the head

szus
m (G szusu a. szusa) 1. przest. (wybryk, wyskok) mischief lark pot. zawsze należy się po nim spodziewać jakiegoś szusu he's always ready for a lark 2. Sport schuss przejechał szusem całą trasę he schussed the whole ski run

szusować
impf vi Sport to schuss szusował po łagodnych stokach he schussed the gentle slopes

szuter
m sgt (G szutru) (stone) chippings pl alejki parkowe były schludnie wysypane szutrem the park alleys were neatly sprinkled with stone chippings

szutrowy
adv. [droga, nawierzchnia] metalled

szuwaks
m sgt (G szuwaksu) przest. (do butów) blacking

szuwar
m (G szuwaru) zw. pl rush skryć się w gęstych szuwarach to hide in the thick rushes

szwabski
adv. 1. (niemiecki) pot., pejor. [czołg, broń] Kraut attr. pot., pejor. Jerry attr. GB pot., przest. szwabska mowa German jabber szwargotać po szwabsku to jabber away in German 2. (dotyczący Szwabii) [miasto, krajobraz, ziemie] Swabian

szwaczka
f Przem. seamstress, needlewoman

szwadron
m (G szwadronu) Wojsk cavalry troop szwadrony śmierci Dzien. death squadrons

szwadronowy
adv. [dowódca, sztab] cavalry troop attr. kolumna szwadronowa a cavalry troop column

szwagier
m (Npl szwagrowie) brother-in-law

szwagierek
m (Npl szwagierkowie) pieszcz. brother-in-law

szwagierka
f sister-in-law

szwagrostwo
plt (GA szwagrostwa, L szwagrostwu) brother-in-law with his wife/sister-in-law with her husband oboje szwagrostwo radzili mi, żebym. both my brother-in-law and his wife advised me to.

szwagrowski
adv. [życzliwość, pomoc] brother-in-law's

szwajcar
m (Npl szwajcarowie a. szwajcarzy) przest. doorkeeper, doorman

szwajcarski
adv. [zegarek, czekolada, ambasada] Swiss scyzoryk szwajcarski a Swiss army knife, a Swiss army penknife

szwalnia
f (Gpl szwalni) sewing room

szwalniczy
adv. [maszyna, technika, umiejętności] sewing

szwank
m (G szwanku) książk. harm doznać szwanku to sustain damage wystawić kogoś/coś na szwank to put sb/sth in jeopardy wyjść z wypadku bez szwanku to come out of the accident unscathed a. unharmed a. unhurt swoimi posunięciami naraża całą firmę na szwank he's jeopardizing the whole company with his actions

szwankować
impf vi to be failing, to be defective coś tu szwankuje something's amiss here dyscyplina w zespole szwankuje the discipline in the team leaves much to be desired szwankować na umyśle to be off the wall pot. szwankować na zdrowiu przest. to be unwell

szwargot
m (G szwargotu) jabber z baru dochodził niemiecki szwargot German jabber could be heard from the bar

szwargotać
impf (szwargoczę a. szwargocę) vt to jabber zaszwargotać

szwedka
pot. crutch

szwedzki
adv. [sztuka, literatura] Swedish szwedzki stół smorgasbord gimnastyka szwedzka Swedish gymnastics m sgt (język) Swedish mówić po szwedzku to speak Swedish

szwendać
się impf v refl. pot. to loiter, to hang around szwendać się po mieście to loiter in a. around the town

szwindel
m (G szwindlu, Gpl szwindli a. szwindlów) pot. swindle ta transakcja pachnie szwindlem that transaction smacks of a swindle siedział pół roku za jakieś szwindle he served half a year for some swindle or other

szwindelek
m dem. pot. swindle

szwoleżer
m (Npl szwoleżerowie a. szwoleżerzy) Wojsk. light cavalryman

szwoleżerski
adv. [oddział] light cavalry attr. [mundur] cavalryman's

szwung
m sgt (G szwungu) pot. zip pot., zing pot. ma szalony szwung he/she's full of vim and zip pisze ostro, ze szwungiem he writes with a real zing

szyb
m (G szybu) Górn. mineshaft, coal pit szyb dźwigowy Budow., Techn. lift shaft GB, elevator shaft US szyb kablowy Budow., Techn. conduit szyb naftowy Górn. oil well szyb solny salt well szyb wdechowy Górn. ventilation shaft szyb wentylacyjny air shaft, ventilation shaft

szyba
f pane, windowpane przednia szyba samochodu the windscreen GB, the windshield US tylna szyba samochodu the rear window szyba pancerna armoured a. bulletproof glass ktoś stłukł szybę w oknie someone has smashed the windowpane oglądał poustawiane za szybą eksponaty he examined the exhibits behind the glass

szybciutki
adv. dem. pieszcz. [samochód, winda] fast [krok, bieg, chód] brisk, smart [odpowiedź, reakcja, decyzja] swift, speedy

szybciutko
adv. dem. pieszcz. [uwinąć się, iść, spakować się] quickly, swiftly szybciutko odpisał he wrote back swiftly

szyber
m damper

szyberdach
m (G szyberdachu) sunroof

szybka
f dem. pane, windowpane szybki oprawione w ołów leaded lights

szybki
adv. grad. 1. (prędki) [samochód, pociąg, winda] fast [posiłek, obiad] hurried [drukarka, faks] high-speed [puls, ruch, oddech, wzrost] rapid, fast szybkie czytanie speed-reading szybki rozwój a mushroom growth łyżwiarstwo szybkie speed skating jest szybki w ruchach he's quick-moving ten koń jest szybki jak piorun that horse is as quick as lightning ruszyła szybszym krokiem w stronę domu she set off home at a faster pace tempo robi się coraz szybsze the pace is getting hotter 2. (mający nastąpić niedługo) [odpowiedź, reakcja, koniec] quick szybki rozwód a quick divorce życzyć komuś szybkiego powrotu do zdrowia to wish sb a speedy recovery podjąć szybką decyzję to make a snap decision, to make up one's mind quickly mieć szybki refleks to have quick reflexes będę wdzięczny za szybką odpowiedź I look forward to hearing from you soon miał szybką, ale spokojną śmierć he had a quick but peaceful death szybki Bill fast worker ale z ciebie szybki Bill, ja jestem dopiero w połowie you're a fast worker, I'm only halfway through wolnego, nie bądź taki szybki Bill slow down, don't go so fast

szybko
adv. grad. 1. (prędko) [mówić, pisać, biec] fast szybko się uczy he's a quick learner widzę, że czytasz szybciej ode mnie I can see that you're reading faster than me szybko wypił kawę i wybiegł z biura he gulped down his coffee and dashed out of the office jechał zbyt szybko he was driving too fast zjeść coś na szybko (w lokalu) to go for a quick bite to eat (w domu) to catch a. to grab a quick bite to eat 2. (zaraz) [odpisać, odpowiedzieć, zdecydować się] quickly, right away szybko jej przebaczył he readily forgave her sprawa zostanie szybko załatwiona the matter will be dealt with promptly postaraj się odpisać jak najszybciej please reply as quickly as possible szybko zorientował się w sytuacji he swiftly got a grasp of the situation 3. (z małymi przerwami) [oddychać] rapidly szybko- w wyrazach złożonych szybkonogi swift-footed

szybkobieżny
adv. 1. (posuwający się z dużą szybkością) [autobus, kolej, winda] fast 2. (mający dużą prędkość obrotów) [silnik, wentylator, turbina] high-speed

szybkoobrotowy
adv. [silnik, wiertarka, wirówka] high-speed

szybkostrzelny
adv. [pistolet, karabin, działo] quick-firing

szybkowar
m (G szybkowaru a. szybkowara) pressure cooker gotować w szybkowarze to pressure-cook

szybkościomierz
m (Gpl szybkościomierzy a. szybkościomierzów) speedometer

szybkościowo
adv. [zbudować, załadować, wykonać] in record time

szybkościowy
adv. 1. (odznaczający się dużą szybkością) [winda] high-speed [metoda] speedy 2. (dotyczący szybkości poruszania się) rekord szybkościowy a speed record sprawdzian szybkościowy Sport a time trial

szybkość
f 1. (prędkość) speed velocity książk. szybkość wiatru the wind speed z szybkością 100 km na godzinę at a rate of a 100 km an hour jechał z zawrotną szybkością he was driving at an incredible speed 2. (natychmiastowość) speed szybkość decyzji jest tu konieczna a speedy decision is vital in this case szybkość zmian zachodzących w. the speed of the changes taking place in. stała szybkość Fiz. constant velocity rozwijać szybkość do 100 km/godz to reach a speed of 100 kph motocyklista rozwinął nadmierną szybkość the motorcyclist was driving at excessive speed wytracać szybkość to slow down

szybować
impf vi 1. (o szybowcu, samolotach, ptakach) to glide, to soar ptak szybował nad zatoką a bird winged its way over the bay 2. książk. (przemieszczać się w powietrzu) to glide obłoki szybują po niebie clouds are floating across the sky 3. przen. (marzyć) szybować myślami w przestworzach (bez przerwy) to have one's head in the clouds (w danej chwili) to be miles away

szybowcowy
adv. [pilot, hangar, model] glider attr. [kurs, zawody] gliding

szybowiec
m Lotn. glider szybowiec wyczynowy a high-performance glider, a sailplane

szybownictwo
n sgt 1. Sport gliding 2. Techn. (konstruowanie szybowców) glider construction

szybowniczy
adv. Sport [zawody] gliding sport szybowniczy gliding

szybownik
m glider pilot

szybowy
1. adv. [robotnik, górnik, wykop] shaft attr. m (górnik) shaftsman 2. adv. szkło szybowe plate a. sheet glass

szycha
f pot. bigwig pot., big cheese pot.

szycie
sv szyć n sgt sewing maszyna do szycia a sewing machine czeka na mnie cała sterta szycia I've got a pile of sewing to do

szyderca
m scoffer, jeerer

szyderczo
adv. [patrzeć, uśmiechać się] sneeringly, scornfully

szyderczy
adv. [spojrzenie, ton, uśmiech] derisive, scornful

szyderstwo
n sneer, derision, scorn stać się obiektem czyjegoś szyderstwa to become the object of scorn jego zimne szyderstwa doprowadzały ją do rozpaczy his cold a. withering scorn drove her to despair

szydełko
n a crochet hook robić szydełkiem szalik/czapkę to crochet a scarf/cap

szydełkować
impf vt to crochet [szal, sweter]

szydełkowy
adv. [robota, robótka, ścieg] crochet attr. [serwetka, chusta, koronka] crocheted

szydzić
impf vi to sneer (z kogoś/czegoś at sb/sth) to deride (z kogoś/czegoś sb/sth) to jeer (z kogoś/czegoś at sb/sth) szydzić z kogoś w żywe oczy to deride sb openly

szydło
n awl, bodkin szydło płaskie a bradawl wyszło szydło z worka the cat's out of the bag

szyfon
m (G szyfonu) chiffon suknia z szyfonu a chiffon dress

szyfonowy
adv. [suknia, bluzka] chiffon attr.

szyfr
m (G szyfru) code, cipher złamać szyfr to break a. crack a code podali tę wiadomość szyfrem they sent this message in code a. cipher

szyfrant
m, szyfrantka f cryptographer, cipher clerk

szyfrogram
m (G szyfrogramu) cryptogram, code

szyfrowany
pp szyfrować adv. [tekst, depesza, wiadomość] coded, encoded, ciphered

szyfrować
impf vt to encode, to put [sth] into code [wiadomość, informacje] szyfrowanie danych data encryption zaszyfrować

szyfrowy
adv. [depesza, korespondencja, wiadomość] coded, encoded, ciphered zamek szyfrowy a combination lock

szyicki
adv. [duchowni, mniejszość] Shiite attr., Shia attr.

szyita
m, szyitka f Shiite

szyityzm
szyizm m sgt (G szyityzmu, szyizmu) Relig., Polit. Shia, Shiitism

szyizm
zob. szyityzm

szyja
f 1. (część ciała) neck zapięty pod szyję buttoned up to the neck sweter zapięty pod szyję a sweater buttoned up high under the neck nosić coś na szyi to wear sth round one's neck rzucić się komuś na szyję to fling a. throw one's arms around sb's neck wyciągać szyję to crane one's neck woda sięgała (mu) po szyję the water was neck-deep, the water was up to his neck 2. (zwężona część naczynia) neck z koszy wystawały szklane szyje gąsiorów the glass necks of the demijohns stuck out of wicker baskets dawać sobie w szyję pot. to have a drop of the hard stuff mieć kamień młyński u szyi to have a millstone round one's neck mieć nogi (aż) po samą szyję to be all legs

szyjka
f 1. dem. neck 2. (zwężona część naczynia) neck wysmukła szyjka karafki a slender carafe neck wystająca z kieszeni szyjka butelki the neck of a bottle sticking out of a pocket 3. Anat. szyjka macicy cervix, the neck of the womb rak szyjki macicy cervical cancer 4. Anat., Stomat. the neck of a tooth 5. Muz. neck palce skrzypka szybko biegały po szyjce instrumentu the fingers of the violinist ran quickly over the neck of the instrument szyjki rakowe Kulin. dish prepared from crayfish

szyjny
adv. [kręgi, węzły chłonne] cervical tętnica szyjna a carotid

szyk
1. m (G szyku) (elegancja) chic mieć szyk to have chic ubierała się z szykiem she dressed with chic a. in style zadać szyku to cut a fine figure lubię czasem zadać szyku I like to dress up a bit from time to time, I like to look stylish from time to time 2. m (G szyku) 1. sgt Wojsk. (sposób ustawienia, określony porządek) formation, array szyk bojowy battle order, battle array stać w zwartym szyku to stand in close a. compact formation żołnierze ustawili się na placu w szyku defiladowym the soldiers stood in parade formation on the square 2. Jęz. word order szyk przestawny inversion szyki plt Wojsk. rank lustrować szyki to inspect the ranks rozbić a. złamać szyki nieprzyjaciela to break the enemy's ranks dał rozkaz formowania szyków he ordered the ranks to fall in pokrzyżować a. pomieszać a. poplątać komuś szyki to throw a spanner in the works of sb, to put a spoke in sb's wheel

szykana
f zw. pl insult, harassment robić komuś szykany to pick on sb w tym środowisku narażał się na nieustanne szykany he was subject to constant insults in that circle szykany plt pot. style U wesele odbyło się z wszystkimi szykanami the wedding was celebrated in a. with great style

szykanować
impf vt to persecute, to pick on szykanować się to pick on each other

szykować
impf vt pot. 1. (planować) to plan [skok na bank, niespodziankę] 2. (robić) to knock up pot. [śniadanie, obiad, kolację] 3. (przygotowywać) to groom szykować pannę młodą do ślubu to dress the bride for the wedding szykować kota do wystawy to groom a cat for a show szykować kogoś do egzaminu to groom a. coach sb for an exam szykowano go do kariery dyplomatycznej he was being groomed a. trained for a diplomatic career szykują ją do olimpiady they've been training her for the Olympic Games szykować się 1. (przygotowywać się) to gear up (do czegoś for sth) szykować się do zrobienia czegoś to gear oneself up to do sth szykować się do wyjścia to groom oneself carefully szykować się na wyprawę to be getting ready for an expedition szykuje się obława na kieszonkowców they're planning a raid on the pickpockets szykować się na prawnika to train for the law szykować się na księdza to train for the priesthood a. for the Church 2. (zapowiadać się) to be in prospect nie szykują się żadne zmiany there're no changes in the pipeline 3. (mieć złe zamiary) już się na ciebie szykują, podpadłeś im your name's in the mud, they're going a. they're out to get you szykuje mu/jej się dobra posada he's/she's about to get a good job szykował mi się wyjazd do Afryki I was getting ready for a trip to Africa

szykownie
adv. grad. [ubierać się] stylishly, chicly snappily pot. [wyglądać, prezentować się] stylish adv., chic adv. ubierał się zawsze bardzo szykownie he was a snappy dresser

szykowny
adv. grad. [kobieta, pan, kostium] chic, stylish [koszula, samochód] nifty pot. ale szykowna kreacja! what a chic a. dashing outfit!

szyld
m (G szyldu) 1. (wywieszka z napisem) sign, signboard szyld sklepu błyszczał dumnie nad wejściem the shop-sign glittered proudly over the entrance 2. przen. aegis sg pod szyldem under the aegis udawał, że działa pod szyldem Instytutu he pretended to be acting under the aegis of the Institute

szyldzik
m dem. (G szyldziku a. szyldzika) sign, signboard

szyling
m (A szylinga) Fin. 1. (w Austrii) schilling 2. (w Wielkiej Brytanii) shilling bob GB pot. 3. (w Kenii, Tanzanii, Ugandzie) shilling

szylkret
m (G szylkretu) tortoiseshell

szylkretowy
adv. [guzik, grzebień] tortoiseshell attr. kot szylkretowy a tortoiseshell (cat)

szympans
m Zool. chimpanzee chimp pot.

szympansica
f Zool. female chimpanzee female chimp pot.

szyna
f 1. (część toru) track, rail tramwaj wyskoczył z szyn a tram went off the rails, the tram left the tracks 2. (do firanek) rail, runner 3. Med. splint złamaną nogę miał unieruchomioną w szynie he had his broken leg immobilized in splints 4. Stom. braces pl

szyneczka
f pieszcz. ham

szynel
m (G szynela a. szynelu) greatcoat

szynk
m (G szynku) przest. dive pot. drinking den

szynka
f Kulin. ham szynka gotowana cooked ham szynka wędzona smoked ham, gammon szynka konserwowa tinned ham bułka z szynką a ham roll

szynkarka
f (szynkareczka dem.) 1. (żona szynkarza) landlady GB 2. (kobieta obsługująca gości) barmaid

szynkarz
m (Gpl szynkarzy a. szynkarzów) publican GB, landlord GB

szynkowy
adv. 1. przest. w izbie szynkowej pełno było ludzi the bar was full of people 2. Kulin. smakowite, szynkowe zapachy the delicious smell of ham szynkowa f Kulin. ham sausage

szynkwas
m (G szynkwasu) przest. bar

szynowy
adv. [pojazd, komunikacja] track attr.

szynszyla
f (Gpl szynszyli) Zool. chinchilla szynszyle plt (futro) chinchilla U futro z szynszyli a chinchilla (coat)

szyper
m (Npl szyprowie) Żegl. skipper

szypułka
f Bot. stem, stalk

szyszak
m anim. Zool touraco, turaco m inanim. (G szyszaka a. szyszaku) Hist., Wojsk. basinet

szyszeczka
f dem. cone

szyszka
f 1. Bot. cone szyszka sosnowa/jodłowa a pine/fir cone 2. pot. bigwig pot., big cheese pot. szyszka chmielowa hop szyszka kąpielowa Kosmet. bath salt cone

szyszkowy
adv. [lasy, drzewa] pine attr.

szyszynka
f Anat. pineal gland

szyć
impf (szyję) vt 1. (łączyć nićmi) to sew nie lubię szyć I don't like sewing sama sobie wszystko szyje she sews a. makes all her own clothes szyć na miarę garnitur/żakiet to tailor a suit/jacket ma garnitur szyty na miarę his suit is tailor-made uszyć 2. pot. (zlecić uszycie) to have [sth] made szyć sobie sukienkę u krawcowej to have a dress made uszyć 3. Med. to sew, to stitch [ranę, przetokę] zszyć szyć komuś buty to put a spoke in sb's wheel GB, to plot against sb

szóstka
f 1. (cyfra) six 2. (grupa) szóstka dzieci six children sławna szóstka the famous six iść szóstkami to walk in sixes poszliśmy tam w szóstkę six of us went there powozić szóstką koni to ride a team of six horses 3. (przedmiot oznaczony cyfrą 6) six szóstka pik/kier a six of spades/hearts wsiąść w szóstkę (tramwaj, autobus) to take the number six (tram/bus) mieszkam w szóstce I live in room six mieszkam pod szóstką I live at number six nosić szóstkę (buty, ubranie) to wear size six 4. (najwyższa ocena szkolna) = starred A szóstka z matematyki/polskiego a starred A in maths/Polish postawić komuś/dostać szóstkę to give sb/to get a starred A zdać egzamin na szóstkę to get a starred A in the exam

szóstoklasista
m, szóstoklasistka f sixth-grader

szósty
num. ord. sixth m sgt (data) the sixth szósty maja May the sixth, the sixth of May szósta f 1. (godzina) six o'clock o szóstej at six (o'clock) 2. (w ułamkach) jedna szósta one sixth