siadać
impf siąść

siadywać
impf vi to sit (often or regularly) wieczorami siadywali na ganku in the evening they used to sit on the porch

siak
pron. przest., pot. i tak, i siak this way and that (nie przebierając w środkach) by hook or by crook jak nie tak, to siak one way or the other a. or another ni tak, ni siak neither one way nor the other tak czy siak (w każdym razie) anyway, in any case

siaki
pron. przest., pot. różni tam mieszkają, i tacy, i siacy various sorts (of people) live there ornamenty takie, siakie i owakie all sorts of ornaments takie czy siakie osiągnięcia various achievements of one kind or another zasłony koloru ni takiego, ni siakiego curtains of a colour that was neither one thing nor the other "czy ten garnitur jest czarny, czy granatowy?" - "ani taki, ani siaki" 'is this suit black or navy blue?' - 'it's neither one nor the other' taki siaki (byle kto) just anyone ty, taki siaki! euf. you so-and-so! euf.

siamto
pron. pot. to, i tamto i jeszcze siamto this, that, and the other

sianko
n sgt dem. Roln. hay

siano
n sgt 1. Roln. hay wiązka/stóg siana a bundle of hay/a haystack sprzątać siano z pola to haul hay from the field dać koniom siana to hay horses 2. pot. (pieniądze) dosh GB pot., dinero US pot. 3. pot., pejor. (papierosy) the weed pot. 4. (nieładne włosy) thatch (of hair) pot. siano mi się zrobiło na głowie my hair got spiky daj sobie z tym siana pot. forget it mieć siano w głowie to be feather-brained a. feather-headed szukać igły a. szpilki w stogu siana pot. to try to find a needle in a haystack wykręcić się sianem to wriggle out of it powinien zapłacić karę, ale wykręcił się sianem he should have paid a fine but wriggled out of it

sianokosy
plt (G sianokosów) haying U pracować przy sianokosach to work at haying słota w sianokosy a. podczas sianokosów a spell of bad weather during haying

siarczan
m (G siarczanu) Chem. sulphate GB, sulfate US siarczan miedzi/wapnia copper/calcium sulphate

siarczany
adv. Chem. [opary, dym, gaz] sulphurous GB, sulfurous US [źródła, kąpiele] sulphur GB, sulfur attr. US [złoże, związek] containing sulphur GB, containing sulfur US

siarczysty
adv. grad. książk. 1. (mocny) [mróz] biting [gorzałka] fiery [całus, klaps] hearty [wyzwiska, przekleństwa] coarse [język, wyzwiska] sulphurous GB, sulfurous US wymierzył mu siarczysty policzek he slapped him hard across the face 2. (żwawy) [osoba, taniec, marsz] spirited, lively

siarczyście
adv. grad. książk. 1. (mocno) [ucałować, klepać] heartily [kląć] coarsely 2. (żwawo) [tańczyć] in a spirited a. lively manner

siarka
f sgt Chem. sulphur GB, sulfur US

siarkowodór
m sgt (G siarkowodoru) Chem. hydrogen sulphide GB, hydrogen sulfide US, sulpheretted a. sulfereted US hydrogen przest.

siarkowy
adv. Chem. 1. [kwas, preparat, substancja] sulphuric GB, sulfuric US [związek, bakterie, barwniki] sulphur GB a. sulfur attr. US 2. [mydło, szampon] sulphur attr. GB, sulfur attr. US

siata
f augm. pot. shopping bag

siateczka
f dem. 1. (plecionka) [jedwabna, druciana] net (materiał) mesh U siateczka do włosów a hairnet woalka z czarnej siateczki a face veil of black mesh 2. (wzór) network siateczka ulic/zmarszczek a fine network of streets/mesh of wrinkles

siatka
f 1. (plecionka) net, mesh (materiał) mesh U, netting U druciana siatka wire netting siatka z cienkiego drutu chicken wire drobna siatka z cienkiego drutu wire gauze siatka ze sznurka a. sznurowa rope mesh siatka maskująca Wojsk. camouflage netting siatka na motyle a butterfly net siatka na włosy a hairnet siatka na zakupy (ze sznurka) a string bag (z folii plastikowej) a shopping bag siatka ochronna a. asekuracyjna a safety net siatka od komarów a. owadów (nad łóżkiem) a mosquito net (w oknie, drzwiach) a screen rakieta tenisowa z nylonową siatką a tennis racket with nylon netting ogrodzenie z metalowej siatki a wire fence 2. sgt (układ linii, ulic, przewodów) grid, network (rozkład zajęć) timetable, schedule (tygodniowa) siatka zajęć (w szkole, na uczelni) a timetable GB, a schedule US siatka organizacyjna the structure of an organization 3. (duża ilość) (o kreskach, ścieżkach) criss-cross (o drogach) network siatka gałęzi nad głową a criss-cross a. lattice of branches overhead 4. (zorganizowana grupa) ring siatka handlarzy narkotyków a drug ring siatka szpiegowska a spy ring 5. pot. (siatkówka) volleyball 6. Sport (w tenisie, siatkówce, badmingtonie) net (w futbolu) (goal) net (w hokeju) cage piłka wpadła a. trafiła prosto do siatki the ball was clipped directly into the net siatka dyfrakcyjna Fiz. diffraction grating siatka geograficzna Geog. geographical grid siatka haseł Jęz. framework siatka kartograficzna Geog. (map) graticule siatka płac Admin. pay scale siatka poligraficzna Druk. screen

siatkarka
f Sport. volleyball player

siatkarz
m (Gpl siatkarzy) 1. Sport volleyball player 2. Techn. netter

siatkowy
adv. [firanki, koszula] net attr. [materiał, wzór, wstawka] fishnet attr. [ogrodzenie, płot] wire-net attr. pończochy siatkowe fishnet stockings piłka siatkowa volleyball

siatkówka
f 1. Sport volleyball grać w siatkówkę to play volleyball 2. Anat. retina odwarstwienie siatkówki Med. detachment of the retina zapalenie siatkówki Med. retinitis

siatkówkowy
adv. 1. Sport volleyball attr. 2. Anat. [obraz, warstwa, choroby] retinal

siać
impf (sieję) vt 1. Ogr., Roln. to sow [nasiona, rośliny] siać marchewkę w rzędach to sow carrots in drills, to drill carrots kukurydza siana jest maszynowo maize is sown mechanically posiać , zasiać 2. (wywoływać) to sow, to sow (the) seeds of [wątpliwości, zamęt, podejrzenia] (szerzyć) to spread [plotki, idee, panikę, grozę] to cause [śmierć, zgorszenie] siać nienawiść to stir up hatred siać niezgodę między sąsiadami to sow discord among neighbours siać spustoszenie to cause a. wreak havoc huragan siał w lasach spustoszenie the hurricane wreaked a. wrought havoc on forests posiać , zasiać 3. pot. (gubić) to lose [parasol, długopis] (zarzucać) to mislay [okulary, klucze] siać pieniędzmi to drop money pot. posiać 4. (przesiewać) to sift [mąkę] przesiać vi 1. [deszcz] to fall 2. (strzelać) to shoot (z czegoś with sth) to rain vt (czymś sth) siać z karabinu maszynowego/pistoletu to shoot with a machine gun/pistol siali na nas granatami they rained grenades on us cicho, jak makiem siał książk. (as) quiet a. silent as the grave w domu/pokoju było cicho jak makiem siał the house/room was quiet as the grave głupich nie sieją, sami się rodzą przysł. there's one (sucker) born every minute pot. siać rutę a. rutkę przest. to be left on the shelf

sic
/sik/ inter. (po cytacie) sic (dla zwrócenia uwagi) please note

sidło
n zw. pl (wnyki) snare zakładać sidła na zające to set snares for hares chwytać zwierzynę w sidła to snare game wpaść w sidła to fall into a trap wpadł w sidła hazardu he fell into the trap of gambling wpaść we własne sidła to be hoist with a. by one's own petard zastawiać na kogoś sidła to lay snares for sb złowić kogoś w sidła to snare sb złowiła w swoje sidła bogatego faceta she snared a wealthy bloke

siebie
zob. się

siec
impf (siekę, sieczesz, siekł, siekła, siekli) vt książk. 1. (siekać) to chop (finely) (ciąć) to cut siec trawę kosą to cut grass with a scythe 2. (chłostać) to lash siekł chłopca kijem/batem he lashed the boy with a stick/whip 3. (uderzać) to slash siec kogoś szablą/mieczem to slash sb with a sabre/sword 4. [deszcz] to lash down vi (kogoś on sb) [wiatr, deszcz] to whip wicher siekł po twarzy the wind whipped their faces siec się 1. (okładać jeden drugiego) to lash each other 2. (ranić jeden drugiego) to cut each other 3. (okładać siebie) to slap oneself w saunie siekł się brzozowymi rózgami in the sauna he slapped himself with birch twigs

sieciowy
adv. 1. Ryboł. połów sieciowy net fishing 2. (siatkowy) [wzór, materiał] mesh-like [otwór, zamknięcie] netted 3. Techn. [gaz, dostawa, napięcie] mains attr. [instalacja, przekaźnik, konstrukcje] power grid attr. [urządzenie, zasilacz, przyrząd] plug-in prąd sieciowy mains electricity 4. Komput. [aplikacja, kabel, baza danych] network attr.

sieczka
f sgt 1. Roln. chaff 2. (rozdrobniony materiał) shred zw. pl pociąć/porwać coś na sieczkę to cut/tear sth to shreds 3. pejor. (błahostki) hotchpotch, hodgepodge US świąteczna sieczka telewizyjna a hotchpotch of TV programmes at Christmas sieczka nic nie znaczących słów gibberish sieczka informacyjna trivia 4. (drobne koraliki) tiny coloured beads mieć sieczkę w głowie pot. (być głupim) to be a cloth head pot. (być zdezorientowanym) to be addled a. befuddled

sieczkarnia
f (Gpl sieczkarni a. sieczkarń) Roln., Techn. (maszyna) chaff-cutter

sieczny
adv. broń sieczna side arms sieczna f Mat. secant

siedem
num. seven siedem lat tłustych i siedem lat chudych książk. seven years of great plenty, seven years of famine brzydki jak siedem grzechów głównych książk. (as) ugly as sin od siedmiu boleści pot., pejor. [kucharz, tancerz, kierowca] rotten pot. pitiable [poeta, muzyk, malarz] poor zamknięty na siedem spustów locked and bolted

siedemdziesiąt
num. seventy

siedemdziesiątka
f 1. (liczba) seventy 2. pot. (wiek) seventy być po siedemdziesiątce to be in one's seventies 3. (prędkość) seventy jechał siedemdziesiątką he was doing seventy

siedemdziesiąty
num. ord. seventieth adv. [część] seventieth lata siedemdziesiąte (dwudziestego wieku) the (nineteen) seventies siedemdziesiąta f (w ułamkach) seventieth jedna siedemdziesiąta one seventieth

siedemdziesięcio-
w wyrazach złożonych seventy- siedemdziesięciolitrowy zbiornik a seventy-litre tank siedemdziesięcioletnia kobieta a woman of seventy siedemdziesięciopięcioletnia lipa a seventy-five-year-old lime tree

siedemdziesięciokrotnie
adv. [powtórzyć] seventy times [wzrosnąć, zmaleć] seventyfold [szybszy, większy] seventy times

siedemdziesięciokrotny
adv. [wzrost, przewaga] seventyfold

siedemdziesięciolatek
m pers. (Npl siedemdziesięciolatkowie a. siedemdziesięciolatki) septuagenarian m anim. (zwierzę, drzewo) seventy-year-old specimen

siedemdziesięciolatka
f (kobieta) septuagenarian

siedemdziesięciolecie
n 1. (okres) seventy years 2. (rocznica) seventieth anniversary

siedemdziesięcioro
num. mult. siedemdziesiąt

siedemdziesięciotysięczny
adv. seventy-thousandth

siedemnastka
f seventeen

siedemnasto-
w wyrazach złożonych seventeen- siedemnastoelementowa układanka a seventeen-piece puzzle siedemnastoletni chłopak a boy of seventeen, a seventeen-year-old boy

siedemnastokrotnie
adv. [przebiec, pomniejszony, większy] seventeen times

siedemnastokrotny
adv. [wzrost, zysk] seventeenfold siedemnastokrotny medalista w boksie a winner of seventeen medals in boxing

siedemnastolatek
m pers. (Npl siedemnastolatkowie a. siedemnastolatki) seventeen-year-old m anim. (zwierzę, drzewo) seventeen-year-old specimen

siedemnastolatka
f (dziewczyna) seventeen-year-old

siedemnastowieczny
adv. [sztuka, poeta, zabytek] seventeenth-century attr.

siedemnasty
num. ord. seventeenth adv. [odcinek] seventeenth m (data) seventeenth siedemnasty maja the seventeenth of May, May the seventeenth siedemnasta f 1. (godzina) five p.m., seventeen hundred hours 2. (w ułamkach) seventeenth jedna siedemnasta one seventeenth

siedemnaście
num. seventeen

siedemnaścioro
num. mult. siedemnaście

siedemset
num. seven hundred siedemset- w wyrazach złożonych seven-hundred- siedemsetkilogramowy ładunek a seven-hundred-kilo load siedemsetletni zabytek a seven-hundred-year-old monument

siedemsetlecie
n 1. (okres) seven hundred years 2. (rocznica) septcentenary

siedemsetny
num. ord. seven-hundredth adv. [część] seven-hundredth, septcentenary siedemsetna f (w ułamkach) seven-hundredth

siedemsettysięczny
adv. seven-hundred-thousandth siedemsettysięczna armia a seven-hundred-thousand strong army

siedlisko
n 1. książk. (ludzkie skupisko) settlement (siedziba) home opuścić rodzinne siedlisko to leave one's family home 2. (źródło negatywnych zjawisk) hotbed (źródło pozytywnych zjawisk) fountain 3. Biol. habitat

siedmio-
w wyrazach złożonych seven-, sept(i)-, hepta- siedmiocalowy seven-inch siedmiokąt a heptagon siedmiolecie a septenary, a septennium siedmiowartościowy Chem. septivalent, heptavalent

siedmiobarwny
adv. książk. seven-colour GB attr., seven-color US attr.

siedmiodniowy
adv. 1. [niemowlę, szczenię] seven-day-old attr., week-old attr. 2. [termin, wycieczka, pobyt] seven-day attr.

siedmiokropka
f Zool. seven-spot ladybird

siedmiokrotnie
1. [wykonać, obliczyć] seven times 2. [wzrosnąć, powiększyć] sevenfold [szybszy, większy] seven times

siedmiokrotny
adv. [wzrost] sevenfold siedmiokrotny zwycięzca a seven times winner

siedmiolatek
m pers. (Npl siedmiolatki a. siedmiolatkowie) seven-year-old m anim. (zwierzę, roślina) seven-year-old specimen

siedmiolatka
f (dziewczynka) seven-year-old

siedmiomiesięczny
adv. 1. [chłopiec, źrebak] seven-month-old attr. 2. [pobyt, gwarancja] seven-month attr.

siedmiomilowy
adv. [droga, odcinek] seven-mile attr. siedmiomilowe buty seven-league boots

siedmioro
num. mult. siedem

siedmiotysięczny
num. ord. seven-thousandth adv. seven-thousandth siedmiotysięczna armia a seven thousand strong army

siedzenie
sv siedzieć n 1. (w samochodzie) seat przednie/tylne siedzenie the front/back seat 2. (krzesła, stołka) seat zerwał się z siedzenia i wybiegł he jumped up from the seat and ran out 3. (ubrania) seat spodnie mają plamę na siedzeniu there's a stain on the seat of the trousers 4. pot., euf. (pośladki) rear pot., seat pot. przetrzepać komuś siedzenie to give sb a good hiding

siedziba
f 1. (miejsce urzędowania) seat, registered office siedziba rządu the seat of government firma ta ma swoją siedzibę w Warszawie the company has its seat a. registered office in Warsaw siedziba główna headquarters, head office 2. książk. (miejsce pobytu) residence, domicile siedziba rodowa a family residence

siedzieć
impf (siedzisz, siedział, siedzieli) vi 1. (być w pozycji siedzącej) to sit siedzieć w fotelu/na krześle to sit in an armchair/on a chair siedzieć za stołem a. przy stole to sit at the table często zasypiam, siedząc I often nod off in a chair siedź cicho! be quiet! pod sufitem siedzi pająk there's a spider on the ceiling kura siedziała na jajach the hen was sitting on eggs 2. pot. (przebywać) to stay nie lubił siedzieć długo w jednym miejscu he didn't like staying in one place for long siedzieć za granicą to stay abroad siedź tutaj, ja zaraz wrócę stay here and I'll be back in a moment siedzieć całymi dniami przed telewizorem to be a couch potato pot. 3. pot. (w więzieniu) to do bird pot., to do time pot. siedział pięć lat za kradzieże he did five years for theft 4. pot. (znajdować się) to sit, to be śruba dobrze siedzi w desce the screw sits tight in the board pociski/kule siedzą w murze there're shells/bullets in the wall siedzieć w kimś [wspomnienia, uczucia] to haunt sb siedzi w nim diabeł the devil is in him nie siedzieć w kimś pot. to not know what goes on inside sb's head siedzieć nad czymś pot. to work on a. at sth siedzieć na tyłku pot. a. dupie wulg. to sit around a. about to arse about a. around wulg. siedzieć na wysokim/intratnym stanowisku to be highly placed/to have a lucrative job siedzieć u kogoś na garnuszku pot. to live off a. on sb siedzieć w czymś pot. (zajmować się) to be in sth to know sth inside out przen. siedzieć w długach (po uszy) pot. to be up to one's ears in debt siedzieć w garnkach a. w garach pot. to slave over a hot stove pot. siedzieć w nocy a. do późna to sit up (late) siedzieć z założonymi rękami to sit by, to sit about siedź, jak ci dobrze pot. keep your nose out of it siedzieć drugi rok w tej samej klasie pot. to repeat the class a. year mieć na czym siedzieć pot. to be broad in the beam pot. wiedzą sąsiedzi, jak kto siedzi przysł. = you can't keep anything from the neighbours

siedzisko
n książk. 1. (miejsce) seat pieniek służył mu za siedzisko he used a stump as a seat 2. (krzesła, fotela, stołka) seat

siedząco
adv. na siedząco in a sitting position drzemać na siedząco to nod off in a chair

siedzący
pa siedzieć adv. [zajęcie, praca, tryb życia] sedentary miejsce siedzące a seat pozycja siedząca a sitting position

sieja
f (Gpl siei) Zool. Baltic whitefish, powan

siekacz
m 1. pot. (nóż) chopper, cleaver 2. zw. pl Anat. incisor

siekanina
f sgt pot. 1. (rozdrabnianie) chopping 2. (pocięte kawałki) siekanina wieprzowa/jarzynowa chopped pork/vegetables 3. (bijatyka) bloodbath

siekać
impf vt 1. (ciąć) to chop (up) [mięso, jarzyny] posiekać 2. (chłostać) to lash siekać kogoś batem to lash sb with a whip 3. przen. (z broni palnej) to shoot, to shell żołnierze siekaali z broni maszynowej the soldiers were shooting a. firing their machine guns 4. [wiatr, deszcz] to lash [deszcz, śnieg] to pelt siekać się książk. (w walce) to slash one another siekali się szpadami they were slashing each other with their swords

siekiera
f 1. (narzędzie) axe GB, ax US 2. pot. (mocna kawa) strong coffee (mocna herbata) strong tea (mocny papieros) strong cigarette siekierę można powiesić pot. you can cut the air with a knife

siekierka
f dem. (small) axe GB, (small) ax US, hatchet zamienił stryjek siekierkę na kijek przysł. = it's a bad bargain

sielanka
f 1. (coś błogiego) idyll GB, idyl US sielanka małżeńska/rodzinna marital/family bliss wiejska sielanka a rural idyll życie w wielkim mieście to nie sielanka life in a big city is no picnic pot. 2. Literat. idyll GB, idyl US, eclogue, bucolic(s) sielanka epicka an epic idyll

sielankowo
adv. książk. idyllically żyli sielankowo they led an idyllic life

sielankowość
f sgt idyllic character, idyllic quality

sielankowy
adv. 1. [nastrój, scena, krajobraz] idyllic, bucolic, pastoral 2. Literat. [poezja, tematyka, bohaterowie] idyllic, bucolic

sielawa
f Zool. European whitefish, vendace

sielski
adv. książk. [krajobraz, atmosfera, życie] pastoral, rustic

sielsko
adv. książk. idyllically sielsko wyglądający krajobraz a pastoral a. idyllic landscape

sielskość
f sgt książk. pastoral character, idyllic character

siemasz
inter. pot. hiya! pot.

siemię
n sgt (G siemienia) Bot., Roln. seed (of oil plant) siemię lniane flaxseed, linseed olej z siemienia lnianego linseed oil

siennik
m pallet, palliasse GB, paillasse US

sienny
adv. książk. [zapach, aromat, stogi] hay attr. katar sienny hay fever

siepacz
m zw. pl (Gpl siepaczy a. siepaczów) książk., pejor. hired assassin hit man pot.

siepać
impf siepnąć

siepnąć
pf - siep|ać impf (siepnęła, siepnęli - siepię) vt przest. (bić) to lash, to flog siepać konia batem to whip a horse deszcz siepał go po twarzy the rain was lashing at his face siepać się pot. (strzępić się) [tkanina, obrus, mankiety] to fray

siermięga
f daw. peasant's homespun coat

siermiężnie
adv. grad. książk. plainly siermiężnie ubrani chłopi plainly dressed peasants

siermiężność
f książk. (ubrania, wystroju) plainness

siermiężny
adv. 1. książk. [kolacja, strój] plain [obyczaje, maniery] coarse, plebeian 2. daw. siermiężni chłopi poor peasants

sierociniec
m przest. orphanage

sieroctwo
n sgt orphanage przest. orphanhood

sierocy
adv. [los, renta, życie] orphan's choroba sieroca Psych. separation anxiety disorder

sierota
m, f 1. (dziecko) orphan zostać sierotą to be orphaned 2. pejor. (niezdara) sissy pot., wimp pot.

sierotka
f 1. dem. (dziecko) (small) orphan 2. dem. pot. (niezdara) sissy pot., wimp pot. 3. żart. (osoba losująca) person chosen to draw the winning tickets in a lottery

sierp
m 1. (narzędzie) sickle 2. (wygięty przedmiot) crescent sierp księżyca a crescent moon 3. Sport hook, sidewinder US

sierpień
m August w sierpniu in August

sierpniowy
adv. [dzień, ranek, upały] August attr.

sierpowato
adv. sierpowato wygięte strąki falcate pods sierpowato zakrzywiony nóż a crescent-shaped knife

sierpowaty
adv. książk. [księżyc, łódź] crescent [liść, strąk] falcate

sierpowy
adv. 1. Sport cios sierpowy a hook, a sidewinder US 2. [liść, strąk] falcate m Sport hook, sidewinder US prawy/lewy sierpowy a left/right hook dostał lewym sierpowym w szczękę he got a left hook to the jaw

sierść
f sgt hair pelage spec. (psa, wilka) coat (kota) fur sweter z wielbłądziej sierści a camel-hair cardigan gubić/zmieniać sierść to moult wilki noszą już zimową sierść wolves are already in their winter coats

sierż.
(=sierżant) Sgt

sierżant
m Wojsk. (osoba, stopień, tytuł) sergeant

siew
m (G siewu) Roln. 1. (sianie) sowing U, planting U przygotować pole pod siew a. do siewu to prepare the fields for sowing ziarno do siewu a. na siew grain for sowing 2. (zasiew) sowing U wiosenny siew już wschodzi the spring sowing is already sprouting siew czysty pure sowing siew gniazdowy planting siew krzyżowy criss cross sowing siew mieszany mixed sowing a. seeding siew punktowy drilling siew rzędowy drilling, drill seeding siew rzutowy broadcast (sowing)

siewca
m 1. (rolnik) sower, seeder 2. książk., przen. (propagator) sower, propagator siewca idei wolności i równości a propagator of the idea of freedom and equality siewca niezgody a sower of discord

siewka
f 1. Zool. plover 2. (sadzonka) seedling

siewnik
m Roln., Techn. sower, seeder siewnik rzutowy a broadcaster siewnik rzędowy a seed drill siewnik nawozowy a fertilizer distributor

siewny
adv. maszyna siewna a sowing machine, a sower ziarno siewne seed corn

sieć
f 1. (do łapanie zwierząt, ryb) net złowić a. schwytać rybę/ptaka/zająca w sieć to catch a fish/bird/hare in a net, to net a fish/bird/hare zarzucić sieć to cast a net delfin zaplątał się w sieć rybacką a dolphin became tangled a. enmeshed in a fishing net 2. zw. pl (pułapka) net przen., snare przen., trap omotany siecią intryg caught in a web of intrigue wymknąć się z sieci to escape the net zastawiać na kogoś sieci to lay a trap for sb próbował wyplatać a. wyrwać się z miłosnych sieci książk. he tried to escape the snares of love 3. (pajęczyna) (spider's) web pająk snuje a. przędzie sieć a spider spins a web 4. (system rozgałęzień) network (splątana struktura) labyrinth sieć rur kanalizacyjnych/kabli telefonicznych a network of sewage pipes/telephone cables sieć ciemnych uliczek a labyrinth of dark streets sieć zmarszczek wokół oczu a mesh of wrinkles around eyes cieniutka sieć żyłek a tracery of veins 5. (komercyjna, handlowa, usługowa) chain (system instytucji, zakładów) network sieć supermarketów/multikin a chain of supermarkets/multiplex cinemas rozwijamy sieć wiejskich bibliotek we're developing a network of libraries in the countryside 6. Komput. network (Internet) the Web być w sieci a. być podłączonym do sieci to be online surfować po sieci to surf the Web administrator/zarządca sieci network administrator/controller program sterowania siecią network control program 7. (nielegalna organizacja) organization, network (przestępcza) ring 8. Anat. omentum sieć ciągniona Ryboł. (za jedną łodzią) trawl (net) (w połowach rzecznych) dragnet (niewód) otter trawl sieć ciepłownicza Techn. heat distribution network sieć drogowa road network sieć dryfująca a. pływająca Ryboł. drift net sieć elektroenergetyczna Elektr. power grid sieć gazownicza Techn. gas supply system, the gas mains GB sieć kanalizacyjna Budow. sewage a. sewerage system sieć komputerowa Komput. computer network sieć komunikacyjna Transp. transport system, transportation (network a. system) sieć krystaliczna Miner. crystal lattice sieć nerwowa Anat. nervous system sieć rzeczna a. wodna Geog. waterway network, network of waterways sieć stojąca Ryboł. seine (net) sieć trakcyjna Kolej. (system of) overhead cables sieć triangulacyjna Geog. triangulation system sieć włokowa Ryboł. purse seine a. net sieć wodociągowa Techn. water supply system, the water mains GB sieć zastawna Ryboł. ring net miotać a. rzucać się jak ryba w sieci to flounder (around) przen.

sień
f (sionka dem.) entrance hall, hall(-way)

signum temporis
/'signum'temporis/ n inv. książk. sign of the times

sikacz
m pot. plonk

sikawka
f 1. (wąż) hose(pipe) (strażacka) fire hose 2. Techn. hand pump

sikać
impf siknąć

siki
plt (G sików) posp. 1. (mocz) piss U 2. (słaba herbata) dishwater U

siklawa
f dial. waterfall

siknąć
pf - sik|ać impf (siknęła, siknęli - sikam) pot. vt to spout, to squirt polewaczka sikała strumieniami wody the street-cleaning truck spouted out streams of water bufetowa siknęła piwa do kufla the barmaid squirted beer into the mug vi 1. (oddać mocz) to piss pot., to pee pot. 2. [woda, krew] to gush, to squirt krew siknęła z rany blood gushed from the wound strumienie wody sikały z fontanny streams of water spouted from the fountain

sikora
Zool. f tit, titmouse sikory plt titmice

sikoreczka
f dem. Zool. (small) tit

sikorka
f 1. Zool. tit, titmouse 2. przen., żart. (dziewczyna) bird pot., chick pot.

siksa
f pot., pejor. chit pot.

siku
n inv. pot., dziec. pee zrobić siku to pee chce mi się a. chcę siku I must go for a. have a pee

silikon
/si'likon/ m (G silikonu) Chem. silicone

silikonowy
/siliko'novi/ adv. [oleje, smar] silicone attr. silikonowy biust silicone breast implants

silić
się impf v refl. to go out of one's way silić się na uprzejmość/dowcip to try to be polite/funny nie silił się nawet na odpowiedź he didn't even bother to give the answer wysilić się

silniczek
m dem. (small) engine, (small) motor

silnie
adv. grad. 1. (mocno) [uderzyć, szarpnąć] strongly, violently wiatr wiał coraz silniej the wind was getting stronger and stronger silnie zbudowany mężczyzna a strongly-built a. powerfully-built man 2. (intensywnie) [przeżywać, nienawidzić] intensely silnie działające lekarstwo a strong a. potent drug silnie pachnące kwiaty flowers with a powerful a. strong smell wody powierzchniowe są silnie zanieczyszczone the rivers and lakes are heavily polluted silnie przeżył porażkę he took his failure/defeat badly

silnik
m engine, motor silnik samochodowy a car engine w pralce trzeba wymienić silnik the washing machine needs a new motor włączyć a. zapuścić a. zapalić silnik to switch a. turn the engine on wyłączyć a. zgasić silnik to switch a. turn the engine off silnik bocznikowy Tech. shunt motor silnik cieplny Techn. thermal a. heat engine silnik czterosuwowy a. czterotaktowy Techn. four-stroke engine silnik elektryczny Techn. electric motor silnik indukcyjny Techn. induction motor silnik jądrowy Fiz., Techn. nuclear engine silnik odrzutowy Techn. jet engine silnik pneumatyczny Techn. compressed-air a. pneumatic engine silnik rakietowy Techn. rocket engine a. motor silnik spalinowy Techn. internal-combustion engine silnik tłokowy Techn. piston engine silnik turboodrzutowy Techn. turbojet engine silnik turbośmigłowy Techn. turboprop silnik wysokoprężny Techn. compression-ignition engine, diesel (engine) silniki szeregowe Elektr., Techn. in-line engines

silnikowy
adv. [olej, smar, paliwo] engine attr., motor attr.

silny
adv. grad. 1. (mocny) [osoba, ręce, serce] strong mieć silne nerwy to have strong nerves być silnym duchem to have inner strength mieć silną wolę to have a strong will silny charakter a strong character nasza drużyna wystąpi w najsilniejszym składzie our team will be represented by its best players 2. (działający z dużą siłą) [wiatr, uderzenie, wstrząs] strong, heavy silny lek/narkotyk a strong a. potent medicine/drug nosić silne szkła to wear strong glasses żyć w silnym stresie to live under intense pressure 3. (wpływowy) [grupa, lobby, państwo, władza] strong, powerful silna waluta a strong currency mieć silną pozycję to be in a strong position silny kandydat a strong candidate 4. (przekonujący) [argument, wpływ] strong [perswazja] forceful 5. (liczny) [eskorta, oddział, grupa] strong 6. (intensywny) [zapach, głos, wiatr, światło, akcent] strong silny ból an intense pain silny mróz a hard frost silna gorączka a high fever 7. (trwały) [uczucie, więzi, wrażenie] strong silna demokracja stable democracy siln|y m, silna f 1. (fizycznie, duchowo) strong person w przyrodzie obowiązuje prawo silnego survival of the fittest is a law of nature 2. (osoba wpływowa) powerful person kapitalizm to system dla silnych ekonomicznie capitalism is a system for the economically powerful

silos
/'silos/ m (G silosu) Budow., Roln. silo

sine qua non
n inv. książk. warunek sine qua non sine qua non

singel
/'sigjel/ (Gpl singi a. singów) m 1. (płyta) single 2. Sport singles przegrać/wygrać singla to lose/win the singles finały w singlu mężczyzn the men's singles finals 3. Gry singleton

singlista
/si'glista/ m, singlistka f Sport singles player

singlowy
/si'glovi/ adv. 1. (dotyczący płyty) płyty singlowe zespołu the Rolling Stones Rolling Stones' singles nagranie singlowe a single 2. Sport [rozgrywki, turniej] singles attr. gra singlowa the singles 3. Gry [as, walet, dama] singleton attr. karta singlowa a singleton

siniak
m 1. (na skórze) bruise miał całe ciało w siniakach he was covered in bruises nabić sobie siniaka to bruise oneself siniak pod okiem a black eye 2. Bot. bluish bolete 3. Zool. stock dove

sinica
f 1. sgt Med. cyanosis 2. zw. pl Bot. blue-green alga zw. pl

siniec
m bruise plecy miał całe w sińcach his back was covered in bruises nabić sobie sińca to bruise oneself sińce pod oczami shadows under sb's eyes

sinieć
impf (sinieję, siniał, sinieli) vi 1. (stawać się sinym) [twarz, nos, drewno] to turn blue, to become blue ręce siniały mi z zimna my hands were turning blue with cold pacjent siniał i tracił oddech the patient was turning blue and was short of breath zsinieć 2. (wyglądać sino) smuga dymu siniała nad domami there was a blue wisp of smoke over the houses

sino
adv. [wyglądać] blue adv. w pokoju było sino od dymu the room was filled with smoke sino podkrążone oczy shadows under sb's eyes

sinolog
/si'nolog/ m (Npl sinolodzy a. sinologowie) sinologist

sinologia
/'sino'logja/ f sgt (GD sinologii) sinology

sinologiczny
/'sinolo'gitni/ adv. [studia, badania, prace] sinological

siność
f sgt (nieba, ust, twarzy) blueness siność pod oczami shadows under sb's eyes

siny
adv. [dym, mgiełka, twarz] blue był siny z zimna he was blue with cold sine cienie pod oczami shadows under sb's eyes

sio
1. inter. pot. shoo! 2 pron. zob. to

siodełko
n 1. (w rowerze, motocyklu) saddle 2. dem. (do jazdy konnej) (small) saddle 3. (w wyciągu) chair 4. Geog. saddle, col 5. Żegl. poppet

siodełkowy
adv. wyciąg siodełkowy a chairlift

siodłać
impf vt to saddle (up) [konia] osiodłać

siodło
n 1. (do jazdy konnej) saddle siedzieć w siodle to sit in the saddle wskoczył na siodło he swung himself into the saddle koń pod siodłem saddled horse koń pod siodło riding horse damskie siodło side-saddle 2. pot., przen. (stanowisko) saddle siedzieć (mocno) w siodle to be (firmly) in the saddle wysadzić kogoś z siodła to knock sb off their perch 3. Geog. saddle, col siodło tureckie Anat. sella turcica, Turkish saddle

siorbać
impf siorbnąć

siorbnąć
pf - siorb|ać impf (siorbnęła, siorbnęli - siorbam) vt pot. to slurp siorbał kawę he slurped his coffee siorbał głośno, jedząc zupę he slurped his soup noisily

siostra
f 1. (krewna) sister to moja siostra she's my sister jesteśmy siostrami we're sisters starsza/młodsza siostra an older/a younger sister siostra bliźniaczka a twin sister 2. (bliska osoba) sister była mi przyjaciółką i siostrą she was a friend and sister to me byłyśmy jak siostry we were like sisters siostra w wierze a sister in faith 3. (pielęgniarka) sister GB, nurse US siostra przełożona head nurse 4. (zakonnica) sister siostry zakonne nuns siostry karmelitanki the Carmelite nuns 5. przen. sister cierpliwość jest bliźniaczą siostrą cierpienia patience is the twin sister of suffering mleczna siostra a girl breastfed by the same wet nurse as another child siostra miłosierdzia Relig. Sister of Mercy

siostrunia
f pieszcz., iron. (Gpl siostruni) dear sister

siostrzany
adv. książk. 1. [rzeczy, koleżanki, dom] sister's [pocałunek, rada, miłość, pomoc] sisterly żywić do kogoś siostrzane uczucia to feel sisterly towards sb po siostrzanemu like a sister 2. przen. [firma, uczelnia] sister attr. siostrzane miasta twin towns

siostrzenica
f niece

siostrzeniec
m (V siostrzeńcze) nephew

siostrzyca
f książk. sister

siostrzyczka
f dem. pieszcz. 1. (krewna) little sister, kid sister 2. (pielęgniarka) sister 3. (zakonnica) sister

sioło
n książk. hamlet

sir
/ser/ m inv. sir

sitko
n dem. (small) sieve, (small) strainer sitko do herbaty a tea strainer sitko madreporowe Zool. madrepore, sieve plate nowe sitko na kołek a. na kołku the latest trend a. fashion

sito
n 1. (kuchenne) sieve, strainer przesiać mąkę przez sito to sieve the flour przetrzeć jarzyny przez sito to press the vegetables through a sieve odcedzić makaron na sicie to strain the pasta być dziurawym jak sito to leak like a sieve 2. przen. (proces sprawdzający) przejść przez sito eliminacyjne to pass through the qualifying round towary przeszły przez sito kontroli jakości the goods passed the quality control 3. Techn. riddle sitem wodę czerpać przysł. to be on a hiding to nothing GB pot.

sitowie
n sgt Bot. bulrush

sitwa
f pot., pejor. clique, coterie

siup
1. inter. jump! siup, nie bój się, skacz! come on, don't be afraid, jump! wpadła do domu i siup do łóżka she burst into the house and hopped into bed no to siup (w ten głupi dziób) posp. here's mud in your eye pot., bottoms up pot. 2. m zw. pl (G siupu) pot. jape, prank robić siupy to pull pranks

siurek
m pers. (Npl siurki) pot. pipsqueak pot. m inanim. sgt pot., dziec. willy GB pot., willie GB pot.

siurpryza
/ur'priza/ f książk. surprise zrobić komuś siurpryzę to surprise sb

siusiak
m pot., dziec. willy GB pot., willie GB pot.

siusiać
impf vi pot., dziec. to pee pot., to wee pot. wysiusiać

siusiu
n inv. pot., dziec. pee pot., wee pot. zrobić siusiu to pee wyszli na siusiu they went out for a pee mamo, siusiu! mum, I need to pee chcę siusiu a. chce mi się siusiu I need to pee

siusiumajtka
siuśmajtka f pot., pejor. teenybopper pot.

siuśki
plt (G siuśków) pot. 1. (mocz) pee pot., wee pot. 2. (słaba herbata) dishwater

siwawy
adv. [mężczyzna, włosy, broda] greyish GB, grayish US

siwek
m grey GB, gray US

siwieć
impf (siwieję, siwiał, siwieli) vi 1. [osoba] to go a. turn grey GB, to go a. turn gray US [włosy] to grey GB, to gray US zaczynał już siwieć he was greying siwieć na skroniach to go grey at the sides 2. (odróżniać się od tła) to be a grey silhouette GB, to be a gray silhouette US góry siwiały na tle nieba the mountains were silhouetted in grey against the blue sky

siwiutki
(siwiuteńki) adv. dem. [osoba, włosy] grey GB, gray US

siwizna
f sgt grey GB, gray US włosy przyprószone siwizną hair streaked with grey

siwo
adv. grad. [wyglądać] grey adv. GB, gray adv. US

siwobrody
adv. [starzec] grey-bearded GB, gray-beared US

siwowłosy
adv. [staruszka] grey-haired GB, gray-haired US, grizzled

siwucha
f sgt pot. cheap vodka

siwy
adv. 1. [osoba, włosy, koń, dym] grey GB, gray US starzec z siwą brodą a grey-bearded old man być siwym jak gołąb a. gołąbek to be silver-grey 2. Zool. czapla siwa grey heron wrona siwa hooded crow siw|y m, siwa f pot. grey GB, gray US

siódemka
f 1. (liczba, numer) seven 2. (oznaczenie) number seven jeździł do pracy siódemką he took a a. the number seven (tram/bus) to work mieszkać pod siódemką to live at number seven siódemka pik the seven of spades 3. (grupa) seven do kina wybraliśmy się w siódemkę all seven of us went to the movies

siódmoklasista
m, siódmoklasistka f seventh-grader US siódmoklasiści year sevens GB

siódmy
num. ord. [klasa, piętro, rocznica] seventh rozdział siódmy chapter seven zająć siódme miejsce w wyścigu to come seventh in a race m (data) the seventh siódmy maja the seventh of May, May the seventh siódma f 1. sgt (godzina) seven o'clock wstaję o siódmej rano I get up at seven (o'clock) in the morning za pięć siódma five to seven punkt siódma seven (o'clock) sharp 2. (w ułamkach) seventh jedna siódma one seventh dwie/trzy siódme two/three sevenths adv. [część] seventh pracować do siódmych potów to work one's fingers to the bone wyciskać z kogoś siódme poty to put sb through the mill

siąkać
impf siąknąć

siąknąć
pf - siąk|ać impf (siąknęła, siąknęli - siąkam) vi pot. to sniff, to sniffle siąkał nosem z zimna he sniffled a. sniffed because of the cold siąknął płaczliwie he sniffled tearfully

siąpić
impf vi siąpi deszcz a. mżawka it is drizzling zaczęło siąpić it started to drizzle szedł w siąpiącym deszczu he walked in the drizzling rain

siąść
pf - si|adać impf (siądę, siądziesz, siadł, siadła, siedli - siadam) vi 1. (przybrać pozycję siedzącą) [osoba] to sit (down), to sit oneself down [zwierzę] to sit [ptak] to sit, to perch siąść na fotelu a. w fotelu/na ławce to sit (down) in an armchair/on a bench siąść przy stole a. za stołem to sit (down) at a table siądźmy na chwilę let's sit down for a while kot siadł na parapecie a cat sat on a window sill podczas obiadu siądziesz obok wujka Jana at dinner, you will sit next to Uncle Jan 2. (przystąpić) to sit down siedliśmy do obiadu/podwieczorku we sat down to dinner/tea siadajmy do obiadu/stołu let's sit down to dinner/at the table siadł do komputera i zaczał pracować he sat down in front of the computer and started working 3. pot. (zepsuć się) [lodówka, silnik] to break down (nie funkcjonować) [komputer, program] to crash [firma, teatr, klub] to go under siada rynek literatury podróżniczej the travel book market is going under a. diminishing nastrój na imprezie siadł, kiedy skończyło nam się piwo our spirits at the party sank when we ran out of beer 4. Lotn. (wylądować) to land 5. pot. (wsiąść) (do samochodu, ciężarówki) to get in (do autobusu, samolotu, pociągu, na konia) to get on 6. pot. (obniżyć się) [ceny, wartość, poziom, wyniki] to go down, to sink [fundament, ściany, grunt] to drop, to subside nie czekaj ze sprzedażą domu, bo ceny mogą nagle siąść don't put off selling the house, because prices can suddenly plummet sytuacja była taka, że tylko siąść i płakać the situation was such that there was absolutely nothing to be done about it

się
1. (siebie samego) oneself zobaczył się w lustrze he saw himself in the mirror umyła/ubrała się she washed/dressed herself nie widzę się w tej roli I can't see myself in this/that role uważaj, bo zrobisz sobie krzywdę be careful or you'll hurt yourself nie można myśleć tylko o sobie you can't think only of yourself "dla kogo to kupiłeś?" - "dla siebie" 'who did you buy it for?' - '(for) myself' zatrzymał taksówkę i kazał się wieźć na dworzec he waved down a taxi and told the driver to take him to the station nie pozwól mu na siebie krzyczeć don't allow him to shout at you nie dawaj (nikomu) sobą pomiatać don't let people walk all over you pot. czuć się jak u siebie to feel at home czuj się jak u siebie make yourself at home jestem zła na siebie I'm angry with a. at myself sam sobie jesteś winien you have only yourself to blame 2. (wzajemnie) each other, one another znają się od dwóch lat they've known each other for two years psy goniły się po trawniku the dogs were chasing one another on the grass przeproście się say sorry to each other spojrzeli sobie w oczy they looked into each other's eyes nie mogą bez siebie żyć they can't live without each other obie siostry są do siebie bardzo podobne the two sisters are very much alike 3. (w konstrukcjach bezosobowych) ryż uprawia się w Azji rice is grown in Asia powinno się jeść dużo warzyw one should eat a lot of vegetables jak to się pisze? how do you spell it? mówi się, że. they say that., it is said that. nigdy się nie wie one never knows 4. (w funkcji podmiotu) słyszało się to i owo I've heard a thing or two tutaj posadzi się żonkile I'll/we'll plant some daffodils here zarabia się całkiem nieźle, co? I guess you (must) earn quite a bit, eh? pot. 5. (w konstrukcjach wskazujących na sposób wykonania czynności) jak wam się mieszka w nowym domu? how's the new house? wygodnie ci się siedzi? are you comfortable? tak mi się jakoś powiedziało it just came out (like that) pot. 6. (w konstrukcjach biernych) dom się buduje od roku they've been building the house for a year now kolacja już się robi dinner's almost ready już się robi! pot. I'll be a. I'm right on it! pot. 7. pot. (jako wzmocnienie) proszę pani, on się bije/kopie Miss, he's hitting/kicking me

sięgać
1. impf vi książk. (datować się) to date back to, to date from historia tego miasta sięga czasów króla Kazimierza Wielkiego the history of this town dates back to the reign of Casimir the Great nasza znajomość sięga czasów liceum our friendship dates back to our school years 2. impf sięgnąć

sięgnąć
pf - sięg|ać2 impf (sięgnęła, sięgnęli - sięgam) 1. (wyciągnąć rękę) to reach (po coś for sth) sięgnąć do kieszeni po chusteczkę to reach inside a. into one's pocket for a handkerchief sięgnął po szklankę wody he reached out for a glass of water 2. (korzystać z informacji) to refer (do czegoś to sth) to use vt sięgać do archiwów/słownika/źródeł to refer to the archives/a dictionary/sources poetka sięga do zasobów mowy potocznej the poet uses the colloquial language 3. przen. (starać się zdobyć) to strive (po coś for sth) to aspire (po coś to sth) sięgać po władzę to strive for power sięgać po koronę to aspire to be king sięgnąć po władzę/koronę to take power/to crown oneself king sportowiec ma szansę sięgnąć po złoty medal the sportsman stands a good chance of winning gold sięgnąć po laury to win laurels 4. (używać) to use vt lekarze sięgają po nowoczesne metody terapii the doctors use the latest methods of therapy w chwilach rozpaczy sięgała po alkohol when she was depressed she turned to drink zbyt często sięgamy po tabletki nasenne we use sleeping pills too often sięgnąć po pióro przen. to start writing sięgnąć po pędzel przen. to start painting 5. (dotykać) to reach vt to come (do czegoś to sth) broda sięgała mu pasa his beard came a. reached down to his waist głową sięgał żyrandola he could reach a lamp with his head sukienka sięgająca kolan a. do kolan a knee-length skirt 6. (dochodzić) to reach vt, to run into bezrobocie sięgnęło 13 procent the unemployment rate reached 13 per cent straty firmy sięgają milionów the company's losses run into millions emocje sięgnęły szczytu emotions reached their peak tereny, gdzie sięgała jego władza the territory under his jurisdiction ich ręce daleko a. wszędzie sięgają they are very influential, they have long arms sięgać do kieszeni a. portfela to loosen the purse strings sięgać po cudze a. po cudzą własność to appropriate sth sięgać prawą ręką do lewego ucha a. lewą ręką do prawego ucha to do things ass-backwards pot. sięgać (za) wysoko a. daleko to aim high odkąd sięgamy pamięcią a. odkąd nasza pamięć sięga from a. since time immemorial odkąd sięgam pamięcią as far back as I can remember

siła
f 1. zw. pl (fizyczna) strength U tracić siły to lose one's strength być u kresu sił to be absolutely tired out a. exhausted harował ponad siły he worked like a horse nie miał siły zwlec się z łóżka he didn't have the strength to get up wytężył wszystkie siły, żeby nie upaść he strained every nerve not to fall down maszyna napędzana siłą ludzkich rąk a hand-operated machine 2. zw. pl (możliwości) power C/U, strength U przeliczyć się ze swoimi siłami to overestimate one's ability zbierał siły, żeby stawić czoła niebezpieczeństwu he gathered all his strength to face the dangerous situation wierzyć we własne siły to have confidence in oneself nie wierzył we własne siły he lacked self-confidence to przerasta moje siły it's beyond my power a. capabilities pisarz umarł w pełni sił twórczych the writer died at the height of his creative powers siła woli will power 3. sgt (moc) strength, force siła argumentów the force of argument kobieta świadoma swojej uwodzicielskiej siły a woman aware of her seductive powers siła miłości/słów the power of love/words siła armii military power wciąż wzrasta siła związków zawodowych trade unions are getting more and more powerful siła dolara/funta the strength of the dollar/the pound siła wiatru/wstrząsu the force of the wind/the earthquake zamieszki wybuchły ze zdwojoną siłą the riot broke out with redoubled strength hałas przybierał na sile the noise was getting louder siła napędowa a. sprawcza a. motoryczna czegoś przen. the driving force a. lifeblood of sth 4. sgt (przemoc) force, violence użyć siły to use force zrobić coś siłą to do sth by force 5. sgt (atut) strength siłą tego filmu jest subtelna obserwacja psychologiczna the film's strength lies in its subtle psychological observation 6. zw. pl (tajemnicze zjawisko) power, force siły nadprzyrodzone supernatural powers siły nieczyste the powers of darkness, the forces of evil niewidzialna siła an invisible force 7. (pracownicy) labour GB, labor US, workforce tania siła robocza cheap labour (force) fachowa siła skilled labour siła najemna hired labour 8. zw. pl (grupa ludzi) force zw. pl siły demokratyczne/postępowe forces of democracy/progress siły rynku market forces siły społeczne social forces 9 Fiz. force siła tarcia friction force siła ciężkości the force of gravity siły plt 1. (możliwości) power U połączyć siły to join a. combine forces robić coś wspólnymi siłami to make a joint effort to do sth równowaga sił między Moskwą a Waszyngtonem a balance of power between Russia and the USA 2. (oddziały) forces siły nieprzyjacielskie the enemy forces siły powstańcze (the) rebel forces siły lądowe/morskie/powietrzne (the) ground/naval/air forces siły porządkowe the forces of law and order siły zbrojne the (armed) forces siłą adv. 1. (przemocą) by force, forcibly 2. (z trudem) hardly siłą powstrzymywała się od płaczu she could hardly stop herself from crying na siłę adv. pot. 1. (przemocą) by force, forcibly na siłę wypchnął ich z mieszkania he pushed them out of his flat by force karmić dziecko na siłę to force-feed a child 2. (wbrew) nie można uszczęśliwiać ludzi na siłę you can take a horse to water but you can't make it drink przysł. na siłę starał się o jej względy he made every effort a. endeavour to win her favour 3. (jeżeli nie można inaczej) at a push pot. na siłę zdążę na piątek I could do it by Friday, but at a push siła aerodynamiczna Fiz. aerodynamic force siła bezwładności Fiz. inertial force siła dośrodkowa Fiz. centripetal force siła elektrodynamiczna Fiz. electrodynamic force siła elektryczna Fiz. electric force siła nabywcza Ekon. purchasing power siła nośna Techn. aerodynamic lift siła odśrodkowa Fiz. centrifugal force siła pociągowa Techn. tractive force siła pozorna Fiz. inertial force siła spójności Fiz. cohesion siły wytwórcze Ekon. production forces być skazanym na własne siły to be left to one's own devices być w sile wieku to be in one's prime co sił w nogach at full pelt co sił a. z całej siły a. z całych sił a. ze wszystkich sił a. ile sił with all one's strength a. might to nie jest na moje/jej siły it's too much for me/her, it's beyond my/her power a. capabilities (nie) czuć się na siłach coś zrobić to (not) feel up to doing sth mieć siłę przebicia pot. to push oneself forward nie ma na niego/na to siły he's/it's out of control nie mieć siły a. sił do kogoś/czegoś to not put up with sb/sth any longer oddział w sile 20 żołnierzy a twenty-strong detachment opadać z sił to run out of steam próbować swoich sił w czymś a. na jakimś polu to try one's hand at sth robić coś o własnych siłach a. własnymi siłami to do sth on one's own, to do sth unaided siła by o tym opowiadać książk. a lot can be said about it siła wyższa circumstances beyond one's control force majeure książk. siła złego na jednego przysł. = it never rains but it pours przysł. siłą rzeczy perforce książk. necessarily trwać a. odbywać się siłą rozpędu a. bezwładu a. inercji to be a. run out of control nie ma takiej siły, żebym tam poszedł wild horses wouldn't drag me there żadna siła mnie stąd nie ruszy wild horses wouldn't drag me away from here

siłacz
m (Gpl siłaczy a. siłaczów) (atleta) strongman

siłaczka
f (atletka) strongwoman przen. paragon of moral strength

siłować
się impf v refl. 1. (walczyć) to wrestle, to struggle (z kimś with sb) siłować się z kimś na rękę to arm-wrestle with sb 2. przen. (zmagać się) to wrestle (z czymś with sth) siłowała się z puszką groszku she wrestled with a can of peas

siłownia
f (Gpl siłowni) 1. Sport gymnasium gym pot. 2. Techn. power plant, power station siłownia parowa a steam power plant siłownia wodna a hydropower plant

siłowo
1. (siłą) by force spór roztrzygnęli siłowo the dispute was resolved by force 2. Sport zawodnicy byli dobrze przygotowani siłowo the sportsmen received good weight training

siłowy
adv. 1. [ćwiczenia] weight attr. trening siłowy a. ćwiczenia siłowe weight training 2. pejor. (związany z użyciem siły) konflikt rozwiązano metodą siłową the conflict was resolved by force rozwiązanie siłowe power play