Ryga
f Geog. Riga jechać do Rygi a. rygi euf. to honk GB pot., to barf US pot.

ryba
f 1. Zool. fish ryby morskie/słodkowodne saltwater/freshwater fish ryby denne/głębinowe/akwariowe bottom a. ground/deep-sea/aquarium fish ryby drapieżne predatory fish ławica ryb a shoal of fish iść na ryby to go fishing łowić ryby to fish łowić ryby na wędkę to angle łowić ryby w sieć a. siecią to net fish ryba dziś nie bierze the fish aren't biting today 2. Kulin. fish ryba gotowana/smażona/wędzona boiled/fried/smoked fish ryba z wody boiled fish ryba w galrecie fish in jelly ryba młot Zool. hammerhead (shark) ryba piła Zool. sawfish ryby latające Zool. flying fish być zimnym jak ryba to be a cold fish czuć się jak ryba w wodzie to be in one's element przed komputerem czuł się jak ryba w wodzie he took to the computer like a duck to water pływać jak ryba to be an excellent swimmer, to swim like a fish być zdrowym jak ryba to be as fit as a fiddle, to be as right as rain łowić ryby przed niewodem książk. to count one's chickens before they're hatched ryba psuje się od głowy przysł. corruption starts at the top

rybacki
adv. [łódź, sieć, port, wioska] fishing attr. kapelusz rybacki sou'wester

rybactwo
n sgt fishing

rybaczki
plt (Gpl rybaczków) = capri pants

rybak
m fisherman rybak dalekomorski deep-sea fisherman

rybeńka
f pot., pieszcz. (kochanie) darling, sweetheart

rybi
1. [ości, skrzela, szkielet, ogon, płetwy] piscine rybie mięso fish 2. przen. (nieczuły) [temperament, natura] cold-blooded rybi ogon Techn. (wiertło) fishtail bit (czop) dovetail łączyć elementy drewniane na rybi ogon to dovetail pieces of wood rybia łuska Med. ichthyosis rybie oczy fishy a. fish(-like) eyes

rybitwa
f Zool. tern

rybka
f 1. dem. small fish złota rybka goldfish 2. pieszcz. darling, sweetheart 3. Żegl. main plank, king plank 4. środ., Literat. (tłumaczenie) a word-for-word translation 5. środ., Muz. a rough draft of the lyrics iść na rybkę pot. to hit the bar powiedzieć coś/spytać o coś na rybkę to say sth/ask about sth so as to check the reaction

rybny
adv. 1. (wytwarzany z ryb) [zupa, konserwa, pasta] fish attr. mączka rybna fishmeal paluszek rybny a fish finger 2. [targ, staw] fish attr. sklep rybny a fishmonger's (shop) 3. książk. [rzeka, łowisko, jezioro] full of fish

rybołów
m Zool. osprey

rybołówczy
adv. [przemysł] fishery attr. statek rybołówczy a fishing vessel

rybołówstwo
n sgt fishery, fishing rybołówstwo dalekomorskie deep-sea fishery rybołówstwo przybrzeżne inshore fishery

ryc.
(=rycina) fig.

rycerski
adv. 1. Hist. [zbroja, turniej] knight's 2. Hist. stan rycerski knighthood zakon rycerski a knightly order 3. [etos, cnoty, duch] knightly 4. (pełen galanterii) [mężczyzna] chivalrous zachowywać się/postępować po rycersku to behave/act chivalrously

rycersko
adv. także przen. [walczyć, skłonić się] chivalrously

rycerskość
f sgt chivalry także przen.

rycerstwo
n sgt Hist. knighthood kwiat rycerstwa polskiego/francuskiego the flower of Polish/French knighthood

rycerz
m (Gpl rycerzy) Hist. knight także przen. rycerz bez skazy an unblemished knight pasować kogoś na rycerza to knight sb błędny rycerz knight-errant

rycerzyk
m (Npl rycerzyki) 1. dem. little knight 2. iron. (obrońca) defender

rychło
adv. grad. 1. książk. (w niedługim czasie) soon rychło okaże się, kto ma rację we shall soon see who was right 2. przest. (wcześnie) early zmierzch zapadł rychło the dusk came early rychło w czas pot., iron. (za późno) a bit (too) late rychło w czas mi to mówisz/zabierasz się do nauki! it's a bit late telling me that/starting to learn now!

rychły
adv. grad. 1. książk. (bliski) near nigh przest. przeczuwał rychłą śmierć he sensed death was near życzę ci rychłego powrotu do zdrowia I wish you a quick recovery 2. przest. (wczesny) early rychłym rankiem wybrał się na grzyby he went picking mushrooms early in the morning

rycina
f 1. (ilustracja) drawing, print (rysunek) figure 2. (sztych) print

rycyna
f sgt pot. (olej rycynowy) castor oil

rycynowy
adv. olej rycynowy castor oil

ryczałt
m (G ryczałtu) Ekon. 1. (globalna suma na wydatki) lump sum ryczałt miesięczny/roczny a monthly/yearly lump sum ryczałt na benzynę a car allowance ryczałt na dojazdy mileage allowance płacić/rozliczać się ryczałtem to pay a flat rate 2. (ustalona z góry kwota podatku) flat rate

ryczałtowo
adv. flat-rate podatek płacił ryczałtowo he paid flat-rate tax

ryczałtowy
adv. [stawki, umowy] flat-rate attr. opłata ryczałtowa flat rate cena ryczałtowa blanket price

ryczeć
impf ryknąć

rydwan
m (G rydwanu) Hist. chariot wyścigi rydwanów chariot race

rydz
m Bot. saffron milk cap być zdrowym jak rydz pot. to be as fit as a fiddle, to be as sound as a bell lepszy rydz niż nic przysł. half a loaf is better than no bread przysł.

rydzyk
m dem. (small) saffron milk cap

ryga
f 1. (liniuszek) underlines 2. Druk. spacing material

rygiel
m (Gpl rygli a. ryglów) 1. (zamek) bolt zamknął drzwi na rygiel he bolted the door 2. Techn. (element blokujący) bolt 3. Budow. spandrel beam 4. Geog. riegel, rock bar rygiel nadokienny Budow. still rail rygiel podokienny Budow. window lintel rygiel poziomy Budow. nogging piece

ryglować
impf vt to bolt [drzwi, okno, broń]

rygor
m (G rygoru) 1. (dyscyplina) strict discipline w domu panował wojskowy rygor there was an atmosphere of strict military discipline at home narzucił wszystkim żelazny rygor he imposed a strict discipline on everybody 2. (reguły) strict discipline rygory poezji klasycznej strict discipline of classical poetry rygory prawne/technologiczne legal/technological discipline trzymać kogoś w rygorze to keep a tight reign over sb pod rygorem sankcji karnych zabrania się palenia ognisk/wycinania drzew w lesie making fires/cutting trees in the forest will be prosecuted

rygorysta
m, rygorystka f rigorist

rygorystycznie
adv. rigorously, strictly rygorystycznie przestrzegał przepisów he strictly adhered to regulations rygorystycznie egzekwował kary he rigorously enforced penalties nie musisz tak rygorystycznie traktować diety you needn't adhere to the diet so meticulously

rygorystyczność
f sgt (prawa, przepisów) stringency, strictness

rygorystyczny
adv. 1. (oparty na rygorze) [poglądy, nakazy, przepisy] rigorous, strict 2. (formalistyczny) [rodzice, urzędnik, szef] rigorous, strict

rygoryzm
m (G rygoryzmu) sgt rigorism

ryj
m 1. (zwierzęcia) snout świński ryj a pig's snout 2. posp., obraźl. (twarz) chops pot., kisser pot. dać komuś w ryj a. w ryja to smack sb in the chops oberwać po ryju to get one across the chops

ryjek
m 1. dem. (u zwierząt) little snout 2. (u owadów) snout 3. pot., żart. (twarz) face zrobić ryjek pot. to pout one's lips

ryjkowaty
adv. [pyszczek, wargi] snouty, snoutlike

ryjowaty
adv. [pysk, gęba] snouty, snoutlike

ryjówka
f Zool. shrew

ryk
m (G ryku) 1. (niedźwiedzia, lwa) roar (krowy) moo (osła) bray 2. (silnika, wodospadu) roar (syreny, radia) blare 3. pot. (dziecka) howl (tłumu) roar (kibiców) yell mały przwrócił się i w ryk the kid tripped over and started to howl dziewczynka wpadła z rykiem do pokoju the little girl burst howling into the room

ryknąć
pf - ry|czeć impf vi 1. [lew, niedźwiedź] to roar [krowa] to moo [osioł] to bray bydło ryczało z głodu the cattle mooed in hunger 2. [morze] to roar [syrena] to blare ryczące czterdziestki Geog. the roaring forties 3. pot. [dziecko, osoba] to howl [kibic] to yell ryczeć na kogoś to yell at sb ryczeć ze śmiechu to roar with laughter ryczeć z bólu to howl in pain ryczeć w niebogłosy to howl to high heaven

rykoszet
m (G rykoszetu) 1. (pocisku, piłki) ricochet odbić się rykoszetem od czegoś to rebound from sth 2. (odbity pocisk) rebound rykoszet ugodził go w pierś the rebound hit him in the chest 3. przen. (konsekwencja) rebound zła decyzja wcześniej czy później odbije się na nas rykoszetem sooner or later the wrong decision is going to rebound on us

rykowisko
n Myślis. 1. (okres godowy) the rut, rutting season 2. (miejsce schodzenia się zwierząt) rutting ground

ryksza
zob. riksza

rykszarz
zob. rikszarz

rym
1. m (G rymu) Literat. rhyme 2. inter. wham! rym! wazon spadł na podłogę crash! the vase fell to the floor zapatrzył się na ładną dziewczynę i rym jak długi na chodnik he stared at a pretty girl and wham! a. splat! fell flat the pavement

rymarski
adv. [warsztat, wyroby] leathercraft attr., leather working

rymarstwo
n sgt leathercraft, leatherwork

rymarz
m (Gpl rymarzy) leatherworker

rymnąć
1. pf (rymnęła, rymnęli) vi pot. 1. (przewrócić się) to sprawl rymnął jak długi na podłogę he sprawled across the floor 2. (spaść gwałtownie) to go down pot. gdzieś w pobliżu rymnęła bomba a bomb landed somewhere near 2. pf (rymnęła, rymnęli) vi pot. (powiedzieć do rymu) to make a rhyme

rymopis
m (Npl rymopisowie a. rymopisy) 1. przest. (poeta) poet 2. książk., pejor. (wierszokleta) poetaster książk. versifier

rymotwórczy
adv. książk. sztuka rymotwórcza the art of rhyming

rymowanka
f pot. (krótki wierszyk) rhyme dziecięca rymowanka a nursery rhyme

rymowany
pp rymować adv. [utwór] rhymed rymowany dwuwiersz a rhyming couplet

rymować
impf vt (składać rymy) to rhyme [słowa] rymowane hasło reklamowe a rhymed commercial slogan rymować się (tworzyć rym) to rhyme (z czymś with sth) zrymować się

ryms
2. zob. rym

rymsnąć
1. zob. rymnąć

ryneczek
m dem. (G ryneczku) market square, marketplace

rynek
m (G rynku) 1. (główny plac) market square, marketplace 2. (wymiana kapitałów, usług) market rynek krajowy the domestic market rynek spekulacyjny a speculative market rynek zwyżkujący/zniżkujący the bull/bear market rynek eurowalutowy the Euromarket rynek akcji the share a. equities market rynek papierów wartościowych the stock market czarny rynek the black market zielony rynek the fruit and vegetable market wolny rynek free market rynek zbytu na coś a market for sth wprowadzić a. wpuścić coś na rynek to release a. put sth on the market rzucić coś na rynek pot. to put sth on the market dostarczyli na rynek nowy produkt they launched a new product on the market na rynku wzrasta popyt na towary elektroniczne there's a growing market demand for electronic goods a. commodities rynek wchłonie każdą ilość telewizorów/komputerów the market will absorb any number of television sets/computers

ryngraf
m (G ryngrafu) gorget

rynienka
f 1. dem. (mała rynna) (small) gutter 2. (naczynie kuchenne) stewing pan, stewpan GB 3. (rodzaj podstawki) tray

rynkowy
adv. 1. (dotyczący placu) marketplace attr. market-square attr. podcienia rynkowe the marketplace a. market-square arcades 2. (odnoszący się do stosunków handlowo-gospodarczych) market attr. wartość rynkowa market value ceny rynkowkowe poszły w górę market prices went up

rynna
f 1. (do odprowadzania wody deszczowej) gutter, drainpipe 2. Żegl. channel 3. Budow., Górn. chute, flume 4. Geol. trough, postglacial channel

rynnowy
adv. 1. (związany z rynną do transportu) przenośnik rynnowy znacznie ułatwia pracę na budowie the chute makes construction work much easier 2. Geol. channel attr. jeziora rynnowe postglacial channel lakes

rynsztok
m (G rynsztoka a. rynsztoku) gutter skończyć w rynsztoku a. stoczyć się do rynsztoka to end up in the gutter wyciągnąć kogoś z rynsztoka pot. to pick sb (up) out of the gutter, to drag sb out of the gutter

rynsztokowy
adv. 1. (dotyczący rynsztoka) drain rynsztokowe zapachy bad odours from a gutter 2. przen. (wulgarny) [język, słownictwo] of the gutter, gutter attr. [dowcipy, piosenki] filthy

rynsztunek
m (G rynsztunku) (wyposażenie i uzbrojenie) gear policja w rynsztunku bojowym police in battle gear maszerować w pełnym rynsztunku to march in full gear

rypać
1. impf rypnąć 2. impf (rypię) vi pot. (boleć) głowa mnie rypała cały dzień I had a splitting headache all day vt 1. wulg. (mieć stosunek płciowy) to fuck wulg., to screw wulg. 2. pot. (grać) to saw away rypał na skrzypcach od świtu do nocy he was sawing away on his violin from dawn till dusk rypać się wulg. to fuck wulg., to screw wulg.

rypnąć
pf - ryp|ać1 impf (rypnęła a. rypła, rypnęli a. rypli - rypię) pot. vt 1. (powiedzieć otwarcie) to say bluntly rypnął mu, co o nim myśli he told him bluntly what he thought of him 2. (uderzyć) to bang rypnął pięścią w stół he banged his fist on the table 3. przen. (wymierzyć) to slap [podatek, cło] ich rząd rypnął embargo na import stali their government slapped an embargo on steel imports rypnąć się - rypać się pot. 1. (pomylić się) to make a howler pot. to make a slip-up rypnąć się w rachunkach to get muddled up in one's calculations 2. pot. (uderzyć się) to knock (o coś on sth) rypnął się o kant stołu he banged his leg/arm on the edge of the table sprawa się rypła (wyszło na jaw) the whole thing came out of the woodwork (nie udało się) the thing came a cropper

ryps
m (G rypsu) grosgrain wstążka z rypsu a grosgrain ribbon

rypsowy
adv. [obicia, wstążka] grosgrain attr.

rys
m (G rysu) 1. (właściwość) trait, feature indywidualny rys a personal touch znał wszystkie rysy jej charakteru he knew all the traits of her character 2. zw. pl (układ linii twarzy) features pl miała wyraziste rysy twarzy she had very distinctive features 3. (krótki opis) outline rys historyczny miasta Warszawy an outline of the history of the city of Warsaw

rys.
(=rysunek) fig.

rysa
f 1. (ślad, zadrapanie) scratch 2. (pęknięcie, szczelina) crack na starym murze pojawiły się rysy some cracks appeared on the old wall

rysi
adv. [skóra, futro] lynx attr. palto miał podbite rysim futrem his coat was lined with lynx (fur) rysią adv. przest. at a trot

rysica
f Zool. female lynx

rysik
m 1. daw. slate pencil 2. (do automatycznych ołówków) (pencil) lead (refill) włożył nowy rysik do ołówka he put a new lead refill into the pencil 3. Techn. scriber, scribe

rysopis
m (G rysopisu) description rysopis oskarżonego/zaginionego a description of the suspect/missing person

rysować
impf vt 1. (kreślić kontury) to draw [karykatury, zwierzęta] rysować kredą to draw with chalk, to chalk rysować ołówkiem to draw with a pencil, to pencil rysować z natury/z pamięci to draw from nature/memory rysowanie z natury life drawing narysować 2. przen. (przedstawiać obrazowo) to portray, to depict narysować 3. (zostawiać zadrapanie) to scratch, to scuff porysować rysować się 1. (stawać się widocznym) to show, to appear na tle lasu rysowały się ruiny zamku a castle emerged against the background of the forest 2. (pokrywać się rysami) to have cracks ściana rysowała się w paru miejscach the wall had cracks in several places 3. przen. to look przyszłość rysowała mu się pesymistycznie the future looked bleak to him rysuje się plan wycieczki a plan for a trip is taking shape

rysownica
f drawing board

rysowniczy
adv. drawing przybory rysownicze drawing materials talent rysowniczy a talent for drawing

rysownik
m graphic designer, graphic artist

rysuneczek
m dem. (G rysuneczku a. rysuneczka) (small) drawing

rysunek
m (G rysunku) 1. (obraz) drawing rysunek ołówkiem/tuszem a pencil/an ink drawing rysunek piórkiem a pen-and-ink drawing cykl rysunków węglem a series of charcoal drawings 2. Szt. (dziedzina sztuk plastycznych) drawing 3. (kształt, zarys) outline, shape piękny rysunek podbródka a beautifully shaped chin rysunek lawowany wash drawing rysunek techniczny technical drawing

rysunkowo
adv. graphically

rysunkowy
adv. 1. (związany z rysowaniem) drawing przybory rysunkowe drawing materials 2. (mający charakter rysunku) dowcip rysunkowy a comic strip film rysunkowy a cartoon (film)

rytm
m (G rytmu) 1. (powtarzanie się w określonej kolejności) rhythm wsłuchiwała się w rytm jego oddechu she listened to the rhythm of his breathing wciągnął się w rytm pracy he got into the rhythm of the work 2. Literat. metre, rhythm, cadence 3. Muz. rhythm, cadence nie ma poczucia rytmu s/he's got no rhythm zgubił rytm w tańcu he lost the rhythm of the dance rytm swobodny Muz. free rhythm

rytmicznie
1. (miarowo, jednostajnie) rhythmically poruszać się rytmicznie w takt muzyki to move rhythmically to the music serce bije rytmicznie the heart beats rhythmically 2. (regularnie) regularly rytmicznie realizowane dostawy the regularity of the deliveries rytmicznie powtarzający się motyw dekoracyjny a regularly repeated ornamental motif

rytmiczność
f sgt rhythmicality nudziła go rytmiczność pracy he was bored by the monotony a. unchanging pattern of his work

rytmiczny
adv. 1. (miarowy, regularny) rhythmi(cal), measured ich kroki były rytmiczne they marched at a. with measured pace przyzwyczaił sie do rytmicznych zmian przyrody he got used to the rhythmic changes of the seasons 2. (odnoszący się do rytmu) [melodia, wiersz] rhythmic(al)

rytmika
f sgt 1. (regularne pojawianie się czynności) rhythmicity musieli utrzymywać rytmikę pracy przy taśmie produkcyjnej they had to maintain a steady rhythm while working at the production line 2. (ćwiczenia ruchowe przy muzyce) eurhythmics (+ v sing.), eurhythmy US prowadziła rytmikę w przedszkolu osiedlowym she ran eurhythmics classes in the local kindergarten 3. Muz. rhythmicity, cadence

rytmizacja
f sgt rhythmization

rytmizować
impf vt to rhythmize zrytmizować

rytualizacja
f sgt ritualization

rytualnie
adv. ritually, ritualistically rytualnie składano ofiarę bogom a ritual offering was made to the gods

rytualny
adv. [mord, obrzezanie, samobójstwo] ritual, ritualistic

rytuał
m (G rytuału) ritual kapłan odprawił rytuał zaślubin the priest conducted the wedding ritual jej wizyty u sąsiadów stały się rytuałem her visits to the neighbours became a ritual

rywal
m, rywalka f (Gpl rywali, rywalek) rival masz rywali starających się o jej rękę you've got rivals who are after her hand pokonał rywali he beat his rivals pogratulowała rywalce sukcesu she congratulated her rival on her success

rywalizacja
f (Gpl rywalizacji) rivalry C/U, competition U rywalizacja między rodzeństwem sibling rivalry rozpoczęła się rywalizacja firm ubezpieczeniowych o klientów insurance companies have begun to compete for clients

rywalizować
impf vi to compete (z kimś with sb) to vie (o coś for sth) rywalizujący kandydaci contending candidates niewielu może rywalizować z tobą pod względem siły few can rival you for strength, few can compete with you for strength rywalizowała z nim o pierwsze miejsce she was contending with him for first place o pierwsze miejsce rywalizuje ze sobą trzech kandydatów there are three contenders for first place rywalizowali ze sobą o względy dziewczyny they vied with each other for the girl's attention

ryza
1. f (miara ilości papieru) ream kupować papier w ryzaach to buy paper in reams 2. f 1. Leśn. (log) flume 2. przest. (karność, porządek) discipline trzymać a. utrzymać kogoś w ryzach to keep a tight rein on sb, to keep sb on their toes

ryzyk-fizyk
inter. pot. ryzyk-fizyk, wchodzę na egzamin, może uda się go zdać I'll chance my arm and take this exam and maybe I'll pass it

ryzykancki
adv. (brawurowy) reckless dał popis ryzykanckiej jazdy he gave an exhibition of reckless driving mieć ryzykanckie usposobienie to have a reckless nature

ryzykancko
adv. recklessly, in a reckless way ryzykancko jeździł samochodem he drove recklessly ryzykancko grał w pokera he played a reckless hand of poker

ryzykanctwo
n sgt recklessness ryzykanctwo na drodze recklessness on the road

ryzykant
m, ryzykantka f chancer, daredevil

ryzyko
n 1. sgt risk, hazard zapinając pasy w samochodzie zmniejszamy ryzyko wypadku fastening seatbelts in the car lowers the risk of an accident bał się ryzyka porażki she feared the risk of failure 2. Prawo risk ubezpieczyła się od ryzyka kradzieży she took out insurance against the risk of theft

ryzykować
impf vt to risk, to take a risk a. risks ryzykować życiem to risk one's neck zaryzykować kto nie ryzykuje, ten w kozie nie siedzi nothing venture, nothing win

ryzykownie
adv. grad. riskily ryzykownie postawiona teza a riskily formulated thesis

ryzykowny
adv. grad. [krok, pomysł, jazda, decyzja] risky, hazardous było to ryzykowne przedsięwzięcie it was a risky a. hazardous venture

ryć
impf vt 1. (robić doły w ziemi) to dig, to churn buldożery ryją ziemię bulldozers are churning up the ground zryć 2. (kopać) to dig [rów] to burrow [korytarz] krety ryją korytarze w ziemi moles burrow in the ground żołnierze ryli okopy wokół miasta soldiers were digging trenches around the town wyryć 3. (wyrzynać) to engrave, to incise [ornament, napis] sceny mitologiczne ryte w marmurze mythological scenes engraved in marble wyryć vi 1. pot. (uczyć się) to grind away 2. pot. (harować) to toil away 3. posp. (naśmiewać się) ryć z kogoś/czegoś to laugh at sb/sth 4. posp. (przeszukiwać) to root through [sth] ryć się 1. pot. (uczyć się) to grind away 2. posp. (śmiać się) to crease up ryją się z kiepskich dowcipów they crease up at bad jokes ryć pod kimś posp. to plot against sb

ryło
n posp. (twarz) chops pot., kisser pot. aż się prosił, żeby dostać w ryło he was asking to get smacked across the chops

ryś
m anim. Zool. lynx m inanim. (skóra) lynx ryś perski Zool. desert lynx ryś rudy Zool. bobcat

ryż
m sgt (G ryżu) 1. Bot., Kulin. rice 2. pot. (ścieg) moss stitch ryż dmuchany puffed rice

ryżawy
adv. reddish-yellow, ginger ryżawa czupryna a reddish-yellow a. ginger mop of hair

ryżowy
adv. [pola, mata, wódka] rice attr.

ryży
adv. pot. red-haired, ginger był ryży he was red-haired ryży m, ryża f redhead ginger nut pot., pejor.