Rokita
m devil

Rosjanin
m, Rosjanka f (Gpl Rosjan, Rosjanek) Russian

robactwo
n sgt vermin tępić robactwo to control vermin w ich mieszkaniu roi się od robactwa their flat is infested with vermin

robaczek
m dem maggot, worm robaczek świętojański Zool. glow-worm, firefly

robaczyca
f verminous disease

robaczywieć
impf (robaczywiał) vi to become maggot infested, to become infested with maggots zrobaczywieć

robaczywy
adv. [jabłko, grzyb] worm-eaten a. wormy, maggoty

robak
m 1. (owad, insekt) worm, maggot w worku z mąką zalęgły się robaki maggots have bred in the flour bag 2. zw. pl Med. (pasożyt) robaki worms pl gryzie go/ją robak he/she feels a. is down in the dumps pot. zalewać robaka to drown one's sorrows

robal
m augm. pot. creepy-crawly pot.

rober
m (roberek dem.) (A robra, roberka) rubber zagrać kilka robrów to play a few rubbers

robinia
/ro'binja/ f (GDGpl robinii) Bot. Robinia robinia akacjowa Bot. locust

robinsonada
1. f 1. (podróż, okres życia) expedition, odyssey 2. (opowieść) (tale of) adventures, robinsonade 2. f Sport. flying save

robić
impf vt 1. (produkować, wytwarzać) to make robić meble/zabawki to make furniture/toys robić herbatę/obiad to make tea/lunch robić szal szydełkiem/na drutach to crochet/knit a shawl robić obuwie na obstalunek a. na zamówienie [szewc] to make shoes to order robił sobie garnitury na miarę he had his suits made to measure zrobić 2. (wykonywać czynność) to do robić wdech/wydech to breathe in/breathe out robić pranie to do (the) washing robić porządki w domu to do (some) house cleaning, to clean the house robić korektę to proof-read robić notatki to make notes robić badania naukowe to do research robić makijaż to make up robić komuś operację to operate on sb robić komuś prześwietlenie to give sb an X-ray robiła mu opatrunki she dressed his wound/cut robić komuś prezenty to give sb presents robić przygotowania do czegoś to make preparations for sth robić zebranie załogi to organize a staff meeting nie móc nic robić to be unable to do anything, to be incapable of doing anything zrobić 3. (postępować w określony sposób) robić awanturę a. piekło to make a row robić scenę to make a scene robić głupstwa to be silly nie rób głupstw don't be silly robić obietnice/propozycje to make promises/proposals robić dygresje to make digressions, to digress robić ustępstwa to make concessions robić zamieszanie to make a fuss robić panikę to panic dobrze/źle robi, że idzie na urlop it's a good/bad idea for him/her to go on holiday robić komuś wymówki/zarzuty (z powodu czegoś) to reproach sb (for sth) robić komuś krzywdę to do harm to sb robić aluzje (do czegoś) to make allusions (to sth) zrobić vi pot. (pracować zarobkowo) to work robić na budowie to work on a construction site robić od świtu do nocy to work from dawn until dusk robić przy nafcie to work on an oil rig robić u kogoś pot. to work for sb robić się 1. (być przygotowywanym) to be underway śniadanie już się robi breakfast is being made zrobić się 2. (zmieniać się) robi się z niego prawdziwy mężczyzna he's growing into a real man zrobić się 3. (stawać się) to get robi się ciemno/widno/zimno it's getting dark/light/cold kiedy na nią patrzy, robi mu się wesoło na sercu when he looks at her his spirits rise zrobić się 4. pot. to become, to turn robić się na blond/rudo to dye one's hair blond/red robić się na piękną a. bóstwo to tart oneself up GB pot. co ja robię/co on robi (najlepszego)? what the heck am I/is he doing? co z nim/nimi robić? what shall we do with him/them? co tu (tam) robisz? what have you been up to? co a. cóż (było) robić? what is/was there to do? wiek robi swoje age takes its toll moje argumenty zrobiły swoje my reasoning was effective coś się ze mną/z tym komputerem robi something's the matter with me/the computer czas robi swoje time marches on każdy robił co mógł = everybody did their best robił co mógł, żeby jej pomóc he did his best to help her robi, co (do niego/niej) należy he/she's doing what he/she has to do robi, co chce he/she does as he/she likes tu każdy robi co mu się żywnie podoba it's Liberty Hall here! ziółka dobrze jej robią na wątrobę herbal tea is good for her liver niewiele sobie robić z kogoś/czegoś to not care much about sb/sth niewiele sobie robi z twoich uwag he/she doesn't care much about what you have to say robi mi się niedobrze a. słabo I feel sick robi mi się za gorąco a. za zimno I'm beginning to feel too hot/cold robi się!, już się robi! pot. right oh! robić dużo a. wiele dobrego to do a lot of good robić pieniądze/fortunę a. majątek to make money/a fortune robić grymasy a. fochy to sulk, to be in a pet robić 100 kilometrów na godzinę to do a 100 kilometres per hour robić kogoś na szaro pot. to set sb up, to frame sb robić komedie pot. to indulge in play-acting, to be play-acting robić komuś kawały to play tricks on sb robić pod siebie pot. to be incontinent robić sobie z kogoś zabawę to make fun of sb to make sport of sb dat. robić swoje to do one's job, to do one's own thing robić tragedię z czegoś to make sth out to be a tragedy nie rób tragedii, wszystko się ułoży don't despair, everything will be alright robić w majtki a. spodnie a. portki posp. to wet oneself posp. to wet one's pants, to mess oneself robił w portki ze strachu he was scared out of his wits he shat himself with fright posp., he was scared shitless posp. robić wiele/wszystko, aby. to do a lot/everything in order to. robić wyjątek to make an exception robić z czegoś sekret a. tajemnicę to make a secret out of sth, to be secretive about sth nie robiła z tego sekretu a. tajemnicy she made no secret of it robić z kogoś durnia a. głupca a. balona to make a fool of sb robić z siebie/kogoś pośmiewisko to make a laughing stock of oneself/sb

robociarski
adv. pot. [kombinezon, buty] workman's

robociarz
m (Gpl robociarzy) pot. workman

robocizna
f labour materiał i robocizna material and labour koszt robocizny the cost of labour, labour costs

roboczo
adv. rozmawialiśmy roboczo we wtorek we spoke briefly on Tuesday jej książka roboczo zatytułowana. her book, provisionally entitled. a. with the working title.

roboczodniówka
f środ. man-day

roboczogodzina
f środ. man-hour

roboczy
adv. 1. (związany z pracą) [ubranie, dzień] working [brygada] work attr. ubrany był po roboczemu he was dressed in work clothes zwierzę robocze a draught animal, a work animal, a beast of burden siła robocza the workforce 2. (mający charakter wstępny) [faza, konferencja, tytuł] working

robol
m (Gpl roboli) pot., obraźl. prole pot., pejor.

robot
m (A robota) robot robot kuchenny food processor

robota
f 1. (praca) work U wziąć a. zabrać się do roboty to set to work, to get down to work mieć coś do roboty to have sth to do nie mieć nic do roboty to have nothing to do, to be at a loose end zmuszał ją do ciężkiej roboty he forced her to do hard work 2. (rezultat pracy) job to była udana robota that was a good job 3. pot. sgt (zajęcie) job stracił robotę w fabryce he lost his job in the factory dostał dobrze płatną robotę he got a well-paid job szukał wszędzie roboty he looked for work a. a job everywhere roboty plt (zbiorowe prace fizyczne) work U roboty szły zgodnie z planem the work went according to plan roboty przymusowe forced labour roboty publiczne public works roboty ręczne Szkol., przest. (przedmiot) craft, design and technology (CDT) GB (prace uczniów) handiwork ciężkie roboty hard labour został skazany na dziesięć lat więzienia i ciężkie roboty he was sentenced to ten years' (imprisonment and) hard labour czarna robota spade work krawcowa przepraszała, że moja spódnica jest jeszcze w robocie my dressmaker apologized that my skirt wasn't ready yet tort urodzinowy własnej roboty a home-made birthday cake prezent swojej roboty a present made with one's own hands nie mam tam nic do roboty I have nothing to do there robić dobrą robotę to do a good job ugrzęznąć (po uszy) w robocie to be up to one's ears a. eyes a. neck a. eyeballs in work to twoja/jego robota! that's your/his doing! a. handiwork!

robotnica
f 1. (pracownica fizyczna) worker 2. Zool. (pszczoła) worker bee (mrówka) worker ant

robotniczy
adv. [aktyw, działacz, partia] workers' klasa robotnicza the working class oboje byli pochodzenia robotniczego they both came from a working class background

robotnik
m worker robotnik budowlany a construction worker robotnik hutniczy a steelworker robotnik kolejowy a railway worker robotnik najemny a wage earner robotnik niewykwalifikowany an unskilled labourer robotnik portowy a port worker robotnik przymusowy Hist. forced labourer robotnik rolny (na gospodarstwie) farm labourer (na polu) field hand

robotny
adv. [gospodarz, majster] hard-working, industrious

robotyka
f sgt robotics

robotyzacja
f sgt robotization robotyzacja przemysłu samochodowego the robotization of the automotive industry

robótka
f 1. pot. (praca) job utrzymywał się z drobnych robótek he earned his living doing odd jobs 2. przest. (przedmiot wykonywany na drutach lub szydełkiem) needle-work lubiła robótki na drutach she liked knitting robótki ręczne needlework

rock
/rok/ m sgt (A rock a. rocka) rock (music) tańczyli rocka they danced to rock music

rock and roll
/'rokend'rol/ m 1. (taniec) Muz. rock and roll zatańcz ze mną rock and rolla will you rock and roll with me? 2. (muzyka do tańca) rock and roll zespół grał rock and rolla the band played rock and roll

rock'n'roll
zob. rock and roll

rockandrollowy
/'rokendro'lovi/ adv. [taniec, muzyka] rock and roll attr.

rockowo
/ro'kovo/ adv. rock style zaaranżowany rockowo stary przebój an old favourite arranged rock style

rockowy
/ro'kovi/ adv. [muzyka, zespół, grupa] rock attr.

rococo
/ro'koko/ rokoko

roczek
m dem. (G roczku, Npl latka) year dziecko nie miało nawet roczku the child wasn't even a year old ich syn kończy trzy latka their son will be three Basia zaczęła drugi roczek Basia has just turned one

roczniak
m Zool. 1. (koń) yearling 2. (narybek) fry

rocznica
f (ślubu, śmierci, wydarzenia) anniversary dziesiąta/dwudziesta rocznica zdobycia Everestu/wyboru papieża the tenth/twentieth anniversary of the conquest of Everest/election of the Pope setna/dwóchsetna/trzechsetna/pięćsetna rocznica bitwy the centenary/bicentenary/tercentenary a. tricentenary/quincentenary of the battle okrągła rocznica a round anniversary obchodzić rocznicę ślubu to celebrate one's wedding anniversary

rocznicowy
adv. [akademia, obchody, bal, koncert, uroczystość] anniversary attr.

rocznie
1. (w ciągu jednego roku) annually chciałabym zaoszczędzić jedną pensję rocznie annually I'd like to be able to save the equivalent of one month's salary 2. (każdego roku) yearly ile mleka produkuje się w Posce rocznie? how much milk is produced in Poland annually a. yearly?

rocznik
m 1. (ogół ludzi lub zwierząt urodzonych w tym samym roku) z którego jesteś rocznika a. który jesteś rocznik? which year were you born in? roczniki powojennego wyżu demograficznego those born in the post-war baby boom absolwenci wydziału prawa, rocznik 1972 the 1972 Law Department graduates 2. Szkol., Wojsk. class pierwszy powojenny rocznik zdaje maturę the first post war class are taking their school leaving exams 3. (wina) vintage dobry/zły rocznik a good/bad vintage 4. (wszystkie numery pisma wydane w jednym roku) annual bound volume wertował stare roczniki czasopism he scoured old annual volumes of journals sprzedam oprawione roczniki "Przekroju" z lat 1960-65 (w ogłoszeniu) annual bound volumes of 'Przekrój' for the years 1960-65 for sale 5. (wydawnictwo periodyczne wychodzące raz na rok) yearbook rocznik statystyczny a statistical yearbook 6. Hist. zw. pl (kronika) annal

roczny
adv. 1. (mający rok) [dziecko, zwierzę, roślina, wino] one-year-old 2. (trwający jeden rok) [urlop, pobyt, kontrakt] one-year attr. 3. (obejmujący okres jednego roku) [dochód, plan, budżet, sprawozdanie, prenumerata] annual

rodaczka
f (krajanka) (fellow) countrywoman, compatriot

rodak
m (krajan) (fellow) countryman, compatriot

rodeo
n, n inv. (Gpl rodeów) rodeo

rodny
adv. narządy rodne Anat. reproductive organs

rododendron
m (G rododendronu) Bot. rhododendron

rododendronowy
adv. Bot. [krzew, zarośla] rhododendron attr.

rodowity
adv. [Polak, warszawianin, paryżanka] native

rodowodowy
adv. Zool. [zwierzę] pedigree attr.

rodowy
adv. [herb, srebra] ancestral nazwisko rodowe family name szlachta rodowa nobility

rodowód
m (G rodowodu) 1. (pochodzenie) (dzieła, wyrazu) origin(s) 2. (historia rodu) lineage, descent, bloodline 3. Zool. pedigree

rodzaj
m (G rodzaju, Gpl rodzajów a. rodzai) 1. (typ) (diety, materiału, obuwia, gleby) kind, sort rodzaj ballady/kazania/happeningu/ciasta a kind of ballad/sermon/happening/cake nie lubiła tego rodzaju uwag/dowcipów she didn't like that kind of question/joke 2. Biol. genus rodzaj gramatyczny Jęz. grammatical gender rodzaj literacki Literat. genre rodzaj męski Jęz. masculine gender rodzaj męskoosobowy Jęz. masculine personal gender rodzaj nijaki Jęz. neuter gender rodzaj żeński Jęz. feminine gender rodzaj niemęskoosobowy a. żeńsko-rzeczowy Jęz. non-masculine gender miał na głowie coś w rodzaju hełmu/pióropusza he was wearing something resembling a helmet/crest kupił skuter, czy coś w tym rodzaju he bought a scooter or something like that dostał grypy czy czegoś w tym rodzaju he went down with flu or something like that jedyny w swoim rodzaju (oryginalny) one of its kind napisał swego rodzaju traktat albo rozprawę he wrote a kind of a treatise or dissertation była kimś w rodzaju damy do towarzystwa/pielęgniarki she was a kind of companion/nurse

rodzajowy
adv. 1. książk. [malarstwo, obrazek, scena] genre malarz rodzajowy genre painter 2. Biol. generic nazwa rodzajowa rośliny generic name of a plant

rodzeństwo
n siblings pl czy masz rodzeństwo? do you have any brothers or sisters? cioteczne/stryjeczne rodzeństwo cousins

rodzic
m 1. pot. (jedno z rodziców) parent 2. daw. (ojciec) pater przest., pot.

rodzice
plt (G rodziców) parents pl przybrani rodzice adopted a. foster parents rodzice chrzestni godparents

rodzicielka
f daw. mother

rodzicielski
adv. [miłość, opieka, prawa, dom] parental komitet rodzicielski Szkol. =parent-teacher association

rodzicielstwo
n sgt parenthood

rodzimy
adv. 1. [krajobraz, kultura, sztuka, tradycja] native rodzimy użytkownik języka a native speaker 2. Chem., Miner. native

rodzina
f 1. (krewni i powinowaci) family najbliższa/bliska/daleka rodzina immediate/close/distant family rodzina wielodzietna a large family rodzina dwupokoleniowa a nuclear family rodzina wielopokoleniowa an extended family rodzina niepełna a single-parent family rodzina dysfunkcyjna Psych., Socjol. a disfunctional family rodzina zastępcza a foster family kochająca się rodzina a loving family rodzina bardzo ze sobą zżyta a closely-knit family ojciec/głowa rodziny the father/head of the family należeć do rodziny to belong to the family utrzymywać rodzinę to support a family zakładać rodzinę to start up a family 2. (ród) family, stock pochodzić z rodziny mieszczańskiej/ziemiańskiej to come of bourgeois/landowning stock członek rodziny panującej a member of the ruling family 3. książk. (grupa przedmiotów lub zjawisk) family rodzina językowa Jęz. a language family rodzina instrumentów smyczkowych/komputerów osobistych the string family of instruments/a family of personal computers 4. Bot., Zool. family Święta Rodzina Relig. the Holy Family mieszkać przy rodzinie (wynajmować pokój) to live with a family

rodzinka
f dem. family kochana/wesoła rodzinka a dear/merry family

rodzinnie
adv. być powiązanym rodzinnie z kimś to be related to sb być obciążonym rodzinnie chorobą to be genetically prone to a disease

rodzinność
f sgt the family spirit istota rodzinności the essence of the family spirit atmosfera rodzinności a true family atmosphere

rodzinny
adv. [miłość, podobieństwo, tradycja, więzi, życie] family attr. [miasto, strony] home attr. kraj rodzinny homeland, one's native country zasiłek rodzinny child benefit to bardzo rodzinny człowiek he's a family man

rodzić
impf vt 1. (wydawać na świat potomstwo) [kobieta, samica] to give birth to to bear książk. [syna, córkę] rodzić młode to litter wszystkie dzieci rodziła w domu she gave birth to all her children at home urodzić 2. (wydawać owoce, plony) to bear, to produce [owoce, plony] stare jabłonie przestały rodzić owoce old apple trees do not yield fruit any more 3. (wywoływać) to give rise to, to breed [agresję, pogardę, tęsknotę] agresja rodzi agresję violence breeds violence porażka rodzi frustrację failure breeds frustration zrodzić rodzić się 1. (przychodzić na świat) [osoba, zwierzę] to be born kocięta/szczenięta rodzą się ślepe kittens/puppies are born blind urodzić się 2. [rośliny, owoce] to grow 3. (powstawać) [marzenia, uczucia, potrzeby] to arise zrodzić się

rodzony
adv. [matka, ojciec, syn, córka, wuj, ciotka] one's own rodzona żona żart. one's own wife rodzonego ojca a. rodzoną matkę by sprzedał he'd sell his own grandmother sprać a. stłuc a. zbić kogoś tak, że go rodzona matka nie pozna to beat a. smash sb to a pulp

rodzynek
m (A rodzynek a. rodzynka) zw. pl 1. Kulin. raisin rodzynki korynckie/sułtańskie currants/sultanas ciasto z rodzynkami a raisin cake 2. przen., żart. mamy rodzynka w klasie there's only one boy in our class

rodzynka
f zw. pl Kulin. raisin

rodzynkowy
adv. [ciasto, wino] raisin attr.

rogacizna
f sgt Roln. horned livestock, horned cattle

rogacz
m 1. Myślis. stag 2. pot., żart. cuckold

rogal
m 1. Kulin. (bułka) crescent shaped bun 2. (wydma) crescent-shaped dune (księżyc) crescent moon

rogalik
m dem. Kulin. (z ciasta drożdżowego) (small) crescent roll (z ciasta francuskiego) croissant

rogatek
m Bot. hornwort

rogatka
f 1. Hist. zw. pl (budynek) tollbooth mieszkał za rogatkami miasta he lived beyond the bounds of the town 2. (zapora drogowa) barrier

rogaty
adv. 1. [zwierzę] horned, antlered 2. (kanciasty) [czapka] horned 3. książk. (krnąbrny) haughty 4. przen. (zdradzany) cuckolded

rogatywka
f 1. Wojsk. four-cornered hat worn by Polish soldiers 2. four-cornered hat, part of the Cracovian folk costume

rogowacieć
impf (rogowaciał) vi [skóra, tkanka, komórka] to grow callused a. corneous

rogowaty
adv. [naskórek] horny

rogowy
adv. 1. Anat. [łuska, płytka, kopyto] corneous 2. [grzebień, guzik] horn attr. okulary w rogowej oprawie horn-rimmed glasses a. spectacles

rogówka
f Anat. cornea

roić
impf vi (fantazjować) to fantasize roiła o przyszłym szczęściu she fantasized about her future happiness roił sobie, że wygra wszystkie zawody he fantasized that he would win all the contests roić się 1. (występować tłumnie) [ptaki, zwierzęta, ludzie] to swarm na ulicach roiło się od turystów/pielgrzymów the streets were teeming with tourists/pilgrims w lesie roi się od kleszczy there are legions of ticks in the forest w jej wypracowaniu roi się od błędów her essay is full of mistakes zaroić się 2. (marzyć się) to run in sb's head roiły mu się dalekie podróże he dreamt of travelling far and wide 3. Zool. [pszczoły, mrówki skrzydlate] to swarm, to churn

rojalista
m, rojalistka f Polit. royalist

rojalistyczny
adv. [sympatie, poglądy] royalist attr.

rojalizm
m (G rojalizmu) Polit. royalism

rojnie
zob. rojno

rojno
rojnie adv. grad. teeming na targu jest rojno i gwarno o każdej porze dnia at any time of the day the market place is teeming with people

rojny
adv. [bazar, rynek, ulica] teeming

rojowisko
n 1. (ludzi, pojazdów) throng, swarm rojowisko myśli a swarm of thoughts 2. (ruchliwe miejsce) hive

rok
m (G roku, Npl lata) 1. (jednostka rachuby czasu) year rok bieżący/miniony a. przeszły a. zeszły/przyszły the current/past a. last/next year dobry/zły/tragiczny rok a good/bad/tragic year rok urodzenia the year of birth jestem z 1949 roku I was born in 1949 to się wydarzyło w roku 1965 it happened in 1965 w tym roku pojedziemy do Włoch/zaczniemy budowę domu we're going to Italy/starting to build a house this year odwiedzam/zapraszam ich co rok a. co roku a. rok w rok I go to visit them/I invite them every year raz do a. w roku wyjeżdża na wakacje/chodzi do dentysty once a year she would go on holiday/visit a dentist dzieci przychodziły na świat rok po roku children came into the world year in year out powierzchnia/liczba mieszkańców wyspy maleje z roku na rok a. z każdym rokiem the surface area/population of the island is getting smaller by the year w ciągu tego roku/ostatnich lat udało mi się zaoszczędzić trochę pieniędzy within this year/the last few years I managed to put by some money lata trzydzieste/pięćdziesiąte the thirties/fifties akcja powieści rozgrywa się w latach czterdziestych XVIII wieku the action of the novel is set in the 1740s w połowie lat osiemdziesiątych sytuacja zmieniła się in the mid-80s the situation changed 2. (każde kolejne 365 dni) year ile masz lat? how old are you? jutro zaczynasz trzydziesty pierwszy rok życia tomorrow you'll be thirty one Basia wygląda/nie wygląda na swoje lata Basia certainly looks/doesn't look her age kobiety lubią ujmować sobie lat women like to deduct a few years from their age nie dodawaj sobie lat don't exaggerate your age między nimi jest rok różnicy there's a year's difference between them szkoda, że nie przyjechaliście rok/kilka lat wcześniej it's a pity you didn't come a year/a few years earlier to było chyba dwa lata temu, a może przed rokiem I think it was two years ago, or maybe just a year jutro upływa rok od jego śmierci/przyjazdu it's a year tomorrow since his death/arrival został skazany na pięć lat więzienia he was sentenced to five years imprisonment minęło trzy i pół roku od tamtego wydarzenia three years and six months have passed since that event minęło już trzy i pół roku odkąd tu mieszkamy we've been living here for three and a half years za rok wychodzę za mąż I'm getting married in a year a. year's time za trzy lata skończy studia he will have finished his studies in three years w rok po ślubie urodziła bliźniaki a year after getting married she had twins lata mijają a. płyną the years pass już rok z okładem a. z czymś temu obiecał do mnie zadzwonić a year or so a. just over a year ago he promised to phone me sprowadziliśmy się tu przed dwoma laty we moved here two years ago 3. Uniw. year niższe/wyższe lata junior/senior years jestem na trzecim roku prawa I'm in my third year of law byliśmy na jednym roku we were in the same year (po)zostać na drugi rok a. powtarzać rok to repeat a year of the course of study przez chorobę stracił rok because of his illness he missed a year of his course of study 4. (studenci) year kolega z roku a colleague from the same class a. year at university bal dla trzeciego roku a ball for the third year students lata plt (długi nieokreślony odcinek czasu) od lat for years dyskusja/konflikt trwa od lat the discussion/conflict has lasted for years na lata for years to inwestycja/praca na lata this is an investment/work for years ten odkurzacz starczy ci na lata this vacuum cleaner will last you for years po latach years later po latach przeczytałam tę książkę na nowo/ponownie odwiedziłam to miasto years later I reread that book/revisited that town latami a. przez długie lata for years latami a. przez lata marzyliśmy o własnym domu/podróży dookoła świata for years we dreamt of our own house/travelling around the world przed laty a. dawnymi laty years ago przed laty a. dawnymi laty była tu cukiernia years ago there was a cake shop here z latami a. z biegiem lat with the years z latami a. z biegiem lat nasza znajomość zmieniła się w przyjaźń with the years our acquaintanceship developed into friendship ostatnimi laty over recent years ostatnimi laty bardzo się postarzała in recent years she has really aged od niepamiętnych lat from time immemorial znamy się od niepamiętnych lat we've known each other for ages rok akademicki a. uniwersytecki Uniw. academic year rok bazowy Fin. base year rok finansowy Fin. fiscal a. financial year rok gospodarczy Ekon. production year rok gwiazdowy Astron. sidereal year rok jubileuszowy jubilee year rok kalendarzowy calendar year rok kościelny a. liturgiczny Relig. liturgical year, church year rok obrachunkowy Ekon. financial year rok pański Anno Domini, AD roku pańskiego 1812. the year of our Lord, 1812 rok podatkowy Fin. tax year rok przestępny leap year rok szkolny Szkol. school year rok świetlny Astron. light year rok zerowy Uniw. foundation year, pre-freshman year US rok zwrotnikowy Astron. solar year, tropical year lata dziecinne childhood lata młodzieńcze youth lata dojrzałe adulthood lata podeszłe old age lata matuzalowe a. matuzalemowe advanced years Rok Święty Relig. Holy Year Nowy Rok the New Year Szczęśliwego Nowego Roku! A Happy New Year! Do siego roku! A Happy New Year! być w latach a. leciechprzest. to be advanced in years mieć swoje lata to be no spring chicken pot. Sto lat! (formuła życzeń urodzinowych) many happy returns (of the day) (piosenka śpiewana jubilatom) = For he's/she's a jolly good fellow!

rokfor
m (G rokforu a. rokfora) sgt Roquefort

rokicina
rokita f Bot. rosemary-leaved willow

rokitniczka
f Zool. sedge warbler

rokitnik
m Bot. sea buckthorn

rokoko
n, n inv. sgt Archit., Szt. Rococo Literat. literary rococo adv. inv. [styl, przedmiot, poezja] rococo

rokokowy
adv. Archit., Szt., Literat. rococo

rokosz
m (G rokoszu) Hist. (bunt szlachty) rebellion, sedition wzniecić rokosz przeciwko królowi to organiz a rebellion a. to revolt against the king

rokoszanin
m (Gpl rokoszan) Hist. rebel

rokoszowy
adv. Hist. [obóz, wojsko, zjazd] rebel

rokowanie
sv rokować n 1. zw. pl Polit. negotiations pl prowadzić/zerwać rokowania pokojowe to conduct/break off peace negotiations przewodzić rokowaniom o zawieszenie broni to chair ceasefire negotiations nastąpił impas w rokowaniach negotiations have reached a stalemate nastąpił przełom w rokowaniach there was a breakthrough in negotiations 2. Med. prognosis

rokować
impf vi 1. Polit. (pertraktować) to negotiate walczące państwa nie chciały rokować o pokój the belligerent countries did not want to negotiate peace rokować w sprawie zniesienia embarga to negotiate the lifting of the embargo 2. książk. (wróżyć) to prognosticate to dobrze/źle rokuje na przyszłość it portends well/badly for the future to rokuje nadzieje it holds promise rokowali mu świetną przyszłość/szybki powrót do zdrowia a gloroious future/quick recovery was prognosticated for him 3. książk. (zapowiadać) to augur ciepłe lato rokuje mroźną zimę a hot summer augurs a cold winter

rokpol
m (G rokpolu) a Polish cheese similiar to Roquefort

rokrocznie
adv. (corocznie) every year, yearly

rola
1. f I 1. Teatr, Kino (postać odtwarzana przez aktora) part, role rola pierwszoplanowa/drugoplanowa the leading/supporting part rola główna/epizodyczna the main/a bit part rola popisowa a signature role rola tytułowa the title role rola charakterystyczna character part rola króla/służącego/pierwszej naiwnej the part of a king/a servant/an ingenue rola komiczna/tragiczna a comic/tragic role grać a. kreować a. odtwarzać rolę to play a part obsadzić kogoś w roli Hamleta a. powierzyć komuś rolę Hamleta to cast sb as Hamlet a. in the role of Hamlet 2. Kino, Teatr (tekst) part, lines pl świetnie napisana rola a marvellously written part nauczyć się roli na pamięć to learn one's lines by heart zapomnieć roli to forget one's lines 3. (zadanie) role jego decydująca/kluczowa/ważna rola w czymś his decisive/key/important part in sth jej znacząca/drugorzędna/dwuznaczna rola w czymś her major/secondary/ambiguous part in sth pełnić rolę gospodarza/opiekuna to function as host/guardian moja rola polega na zbieraniu informacji my role is gathering information podjął się niewdzięcznej roli pośrednika he has taken up the thankless role of a go-between jaką rolę w tym procesie spełniają bakterie? what is the role of bacteria in this process? doradca prezydenta spełnia nieocenioną rolę the presidential advisor plays an invaluable role moja rola skończona my role is finished z prawej ręki szefa spadł a. zszedł do roli podrzędnego urzędnika from being the boss's right-hand man he was reduced to the role of an office clerk grać a. odgrywać rolę (mieć określone znaczenie) to play a part, to matter (udawać) to play wiara w Boga odgrywa poważną rolę w moim życiu faith in God is of great importance in my life czas odgrywa istotną rolę time matters greatly moje zdanie nie gra roli my opinion is of no consequence pieniądze nie grają roli money is no object prezydent powinien grać rolę arbitra the president should play the part of a mediator prasa powinna grać rolę niezależnego obserwatora wydarzeń the press should play the part of an independent observer w sądzie odgrywa rolę skruszonego in court he plays a conscience-stricken man wejść w czyjąś rolę to assume someone's role szybko weszła w rolę pani domu very quickly she assumed the role of the lady of the house wyjść a. wypaść z roli to abandon one's role nie wytrzymał napięcia i wypadł z roli he couldn't stand the tension and abandoned his role 2. f (ziemia uprawna) soil, farmland osiąść na roli to settle down on a farm pracować na roli to work on the land uprawiać rolę to till the soil żyć z pracy na roli to live off the land 3. f augm. (papieru, blachy, papy) (large) roll

rolada
f (roladka dem.) Kulin. 1. (mięsna) meat roll rolada z kaczki a duck roll plaster rolady wieprzowej a slice of pork roll 2. (słodka) Swiss roll rolada biszkoptowa a sponge cake roll

roleta
f roller-blind podnieść/spuścić roletę to roll up/pull down the blind

rolka
f 1. (papieru, papy, blachy, tapety) roll rolka filmu a roll of film rolka papieru toaletowego a toilet roll 2. (szpulka) spool nawinąć nici na rolkę to wind thread on a spool, to spool thread 3. (ruchomy wałek) roller 4. pot. zw. pl roller blade jeździć na rolkach to roller blade rolki plt Sport roller drums

rolkowy
adv. łożysko rolkowe roller bearing

rolmops
m Kulin. rollmop

rolnictwo
n sgt 1. (uprawa ziemi i hodowla zwierząt) farming, agriculture rolnictwo ekologiczne organic a. ecological farming, ecological agriculture 2. Nauk. agriculture studiować rolnictwo to study agriculture 3. Ekon. (dział gospodarki) agriculture Ministerstwo Rolnictwa the Ministry of Agriculture

rolniczo
adv. agriculturally zalesienie nieużytecznych rolniczo gruntów the afforestation of agriculturally non-productive land

rolniczo-przemysłowy
adv. [kraj, wystawa] agricultural and industrial

rolniczoprzemysłowy
adv. agroindustrial

rolniczy
adv. [narzędzia, maszyny, wystawa, kraj, szkoła] agricultural [spółdzielnia] farming

rolnik
m, rolniczka f 1. (zawód) farmer 2. Uniw. agriculturist inżynier rolnik agricultural engineer

rolno-spożywczy
adv. [artykuły, eksport] farm and food przemysł rolno-spożywczy farm and food industry

rolny
adv. [polityka] agrarian [robotnik, płody, przemysł, ziemia] agricultural bank rolny land bank gospodarstwo rolne an arable farm

rolować
impf vt 1. to roll [dywan, koc, śpiwór] zrolować 2. pot. (oszukiwać) to short-change rolował wspólnika na każdym kroku he short-changed his partner all the time rolować się 1. (zwijać się) [arkusz bristolu, papy] to roll zrolować się 2. (oszukiwać się nawzajem) to short-change one another rolują się jak mogą they short-change one another whenever they can

romanista
m, romanistka f specialist in Romance studies

romanistyczny
adv. [studia, wykształcenie] Romance studies attr.

romanistyka
f sgt Uniw. Romance studies pl

romanizacja
f sgt romanization

romanizm
f sgt (G romanizmu) 1. Jęz. romanic expression 2. Szt. Romanesque

romanizować
impf vt to romanize [kraj, ludność] zromanizować romanizować się to become romanized zromanizować się

romans
m (G romansu) 1. (przygoda miłosna) love affair, romance romans biurowy an office romance burzliwy/przelotny romans a stormy/brief love affair mieć romans z kimś to have a love affair with sb 2. Literat. (utwór epicki) romance (powieść o tematyce miłosnej) love story romans rycerski/dworski a chivalrous/courtly romance ckliwy romans novelette 3. Muz. romance śpiewać romanse cygańskie/rosyjskie to sing Gypsy/Russian romances 4. przen. (entuzjazm) love affair romans z komunizmem a love affair with Communism mam do ciebie romans pot. I'd like to have a word with you about sth

romansidło
n pejor. novelette historyczne romansidło a bodice ripper pot., żart.

romansik
m dem. (G romansiku) książk. fling mieć z kimś romansik to have a fling with sb

romansować
impf vi (flirtować) romansować z kimś to have an affair with sb

romansowy
adv. 1. Literat. [wątek, powieść] romance attr. 2. pot., żart. [atmosfera] conducive to romance [chłopak, dziewczyna] flirty, flirtatious

romantycznie
adv. książk. 1. (egzaltowanie) romantically podchodzisz do życia zbyt romantycznie you take life too romantically 2. (nastrojowo) romantically w świetle księżyca jezioro wygląda bardzo romantycznie the moonlit lake looks very romantic ta ballada brzmi bardzo romantycznie this ballad sounds very romantic

romantyczność
f sgt książk. romantic character

romantyczny
adv. 1. Filoz., Literat., Szt. [literatura, styl, tradycja] Romantic 2. książk. [charakter, natura, miłość, wieczór, krajobraz] romantic

romantyk
m, romantyczka f 1. Filoz., Literat., Szt. Romantic 2. książk. (idealista, marzyciel) romantic była niepoprawną romantyczką she was an incurable romantic

romantyka
f sgt książk. (tajemniczy urok) romance

romantyzm
m sgt (G romantyzmu) 1. Filoz., Literat., Szt. Romanticism 2. książk. (postawa życiowa, atmosfera) romanticism

romański
adv. 1. Hist. (związany z kulturą starorzymską) [cywilizacja, pismo] Roman kraje romańskie Latin countries (of Europe) języki romańskie Romance languages 2. Archit. [architektura, kościół, rzeźba] Romanesque attr.

romb
m (G rombu) Mat. rhombus, rhomb

rondel
m 1. (płaski garnek z rączką) pan, saucepan rondel do smażenia konfitur a preserving pan 2. (zawartość takiego naczynia) panful, saucepanful nagotowała rondel kapusty she cooked a saucepanful of cabbage

rondelek
m dem. 1. (small) pan, (small) saucepan odgrzej sobie obiad w rondelku heat your meal up in a small saucepan 2. (zawartość takiego naczynia) rondelek zupy a small saucepanful of soup

rondo
n 1. Transp. roundabout GB, traffic circle, rotary US wjechać na rondo/zjechać z ronda to enter/exit a roundabout 2. Moda brim kapelusz z wywiniętym rondem a hat with the brim turned up kapelusz z miękkim/opuszczonym rondem a hat with a floppy/dropped brim 3. Literat. rondeau 4. Muz. rondo

ronić
impf vt 1. książk. nalał wino/wodę, nie roniąc ani kropli he filled the glasses with wine/water without spilling a drop ronić łzy to shed tears za kim ona tak roni łzy? who is she weeping for? uronić 2. Med. to abort, to miscarry poronić

ropa
f sgt 1. Med. pus rana podeszła ropą the wound become filled with pus 2. Chem. petroleum, crude (oil), (mineral) oil cena ropy za baryłkę oil price per barrel złoża ropy oil deposits wyciek ropy an oil spill plama ropy an oil slick 3. pot. (paliwo) diesel silnik na ropę a diesel engine ropa naftowa Chem., książk. petroleum, crude (oil), (mineral) oil

ropieć
impf (ropieje, ropiał) vi Med. to suppurate, to fester ropiejąca rana a purulent a. festering wound oczy mi ropieją my eyes are discharging jak leczyć ropinie kieszonek zębowych? how can one can treat an abcess under a tooth? zaropieć

ropień
m Med. abscess ropień dziąsłowy Med. gumboil ropień kości Med. Brodie's abscess ropień kulszowo-odbytniczy Med. ischiorectal abscess ropień okołomigdałkowy Med. tonsilitis quinsy przest. ropień okołowierzchołkowy Med. apical abscess ropień podprzeponowy Med. subphrenic abscess

ropniak
m (A ropniaka a. ropniak) 1. Med. empyema 2. (A ropniaka) pot. (samochód) diesel ropniak macicy Med. pyometra ropniak opłucnej Med. pyothorax ropniak pochwy Med. pyocolpos

ropny
adv. 1. Med. [zapalenie, wydzielina] purulent ropne zapalenie migdałków/płuc purulent tonsilitis/pneumonia ropny wyciek z ucha otorrchoea 2. Chem., Geol. [złoża] oil attr. 3. Techn. [silnik, pojazd] oil-fired

ropucha
f 1. Zool. toad 2. pejor., obraźl. old hag pejor., obraźl. old bag pot., pejor.

ropuszka
f dem. Zool. (mała) toadlet (młoda) baby toad

ropuszy
adv. [oczy, pysk] toadlike

roquefort
/rok'for/ m rokfor

roraty
plt (G roratów a. rorat) early morning Advent Mass

rosa
f sgt dew krople rosy dew drops trawa mokra od rosy grass wet with dew chodzić boso po rosie to walk barefoot through a. in the dew o rosie książk. at dawn

rosarium
zob. rozarium

rosiczka
f Bot. sundew

rosić
impf vt 1. książk. (zwilżać) pot rosił mu czoło sweat beaded his forehead rosić trawnik wodą to sprinkle the lawn with water zrosić 2. Roln. to ret [len, konopie] vi książk. (mżyć) to drizzle deszcz rosił od rana it was drizzling from first thing (in the morning) rosić się [okulary] to mist up

rosnąć
impf (rósł) vi 1. (wzrastać) [dziecko, zwierzę, roślina, włosy, paznokcie] to grow pod naszymi oknami z dnia na dzień rosła góra śmieci the rubbish dump a. heap in front of our windows was growing overnight urosnąć 2. (chować się) [dziecko] to grow up rósł w atmosferze rodzinnej he grew up in a loving home 3. Bot. (występować) [roślina] to grow palmy nie rosną w naszym klimacie palms don't grow in our climate 4. (zwiększać się) [odległość, bezrobocie, inflacja, przestępczość] increase [ceny, stawki] to rise [majątek] to grow wzrosnąć 5. (potęgować się) [ból, gniew, radość, niepokój, zainteresowanie, sława] to grow wzrosnąć 6. (rozwijać się) [produkcja, wydajność] to increase wzrosnąć 7. Kulin. [ciasto] to rise urosnąć rosnąć w bogactwo/potęgę/siłę książk. to grow in richness/might/strength rosnąć w oczach to grow bigger and bigger

rosochaty
adv. książk. [drzewo, rogi] forked, branched bifurcate książk.

rosomak
m Zool. wolverine

rosołek
m pieszcz. stock soup lekki rosołek z kurczaka dobrze ci zrobi some light chicken soup will do you good

rosołowy
adv. Kulin. stock attr. kostka rosołowa stock cube mięso rosołowe meat for stock rosołowe n pot. (mięso wołowe na rosół) beef a. meat for stock

rostbef
/'rozdbef/ m (G rostbefu) Kulin. (część tuszy wołowej) rump cut (potrawa) roast beef

rosyjski
adv. [literatura, język, muzyka] Russian m 1. (język rosyjski) Russian mówić po rosyjsku to speak Russian biegle władać rosyjskim to be fluent in Russian 2. pot. (lekcja) a Russian class a. lesson

roszada
f 1. Gry castling (move) 2. zw. pl książk., przen. (zmiany personalne) reshuffle

roszczenie
sv rościć n Prawo (legal) claim roszczenie ubezpieczeniowe/pieniężne/płacowe an insurance/a cash a. financial/a wage claim roszczenie do spadku/majątku an inheritance/estate claim roszczenie do tronu a claim to the throne wysunąć roszczenie o zwrot majątku to lay a claim for the restitution of property

roszczeniowy
adv. 1. postulaty roszczeniowe związkowców the claims of the trade unionists młodzież ma postawę roszczeniową the young people take too much for granted 2. Prawo sprawy roszczeniowe claims cases

rosówka
f pot. earthworm, dew worm US

rosół
m (G rosołu) Kulin. broth, soup stock, bouillon (czysty) consomme rosół z kury chicken stock rosół wołowy beef stock rosół warzywny vegetable stock rosół z makaronem broth with noodles mięso na rosół meat for stock rosół w kostce a stock cube rozebrać się do rosołu pot. to strip down to one's underwear byli porozbierani do rosołu they were in various states of undress

rosły
adv. grad. książk. (silnie zbudowany) [chłopak, mężczyzna] brawny, sturdy rosły dąb/koń a sturdy oak/horse

rota
1. f (przysięgi, ślubowania) oath rota ślubowania an oath formula 2. f Hist. army unit (of Polish infantry in 16th and 17th cent.) 3. Relig. the Rota

rotacja
f (Gpl rotacji) 1. Fiz. (ruch obrotowy wokół własnej osi) rotation 2. (osób, rzeczy, zjawisk) rotation 3. Roln. crop rotation 4. Sport rotation 5. Druk. rotary printing

rotacyjnie
adv. on a rotation basis prąd będzie wyłączany rotacyjnie there will be rotational power cuts

rotacyjny
adv. 1. Fiz. [energia] rotational [silnik] rotatory 2. książk. rotatory mieszkanie rotacyjne flat a. apartment alloted on a rotation basis rotacyjne przewodnictwo w organizacji rotary chairmanship strajk rotacyjny a strike organized on a rotational basis 3. Sport [ruch tułowia] rotation attr. 4. Druk. rotary maszyna rotacyjna rolowa web-fed rotary machine

rotmistrz
m (Npl rotmistrze a. rotmistrzowie) Wojsk., Hist. cavalry captain

rotmistrzowski
adv. [komenda, rozkaz] cavalry captain's

rottweiler
/ro'dvajler/ m, rottweilerka /'rodvaj'lerka/ f Zool. Rottweiler

rotunda
f 1. Archit. rotunda 2. sgt Druk. rotunda

rotundowy
adv. Archit. rotunda attr. sala rotundowa a rotunda

rowek
m 1. dem. (bruzda) groove (w ziemi) furrow 2. Techn. (nacięcie) groove 3. pot. (między piersiami, pośladkami) cleavage

rower
m (G roweru) 1. (pojazd jednośladowy) bicycle bike pot. jechać rowerem a. na rowerze to cycle wsiąść na rower to mount a bike zsiąść z roweru to dismount a bike 2. augm. Sport (ćwiczenie gimnastyczne) bicycle crunch rower damski a lady's bike rower męski a gent's bike rower młodzieżowy a teenager's bike rower górski a mountain bike rower hybrydowy a hybrid bike rower składany a folding bike rower szosowy a roadster rower terenowy an all-terrain bike rower treningowy an exercise bike rower trójkołowy a tricycle rower turystyczny a tourer rower wodny a pedal boat a pedalo GB rower wyścigowy a racer

rowerek
m (G rowerka a. rowerku) 1. dem. (mały rower) (small) bicycle rowerek dziecinny a child's bicycle rowerek trzykołowy a tricycle 2. Sport (ćwiczenie gimnastyczne) bicycle crunch

rowerowy
adv. [dętka, opona, pompka, szprycha] bicycle attr. karta rowerowa a cycling licence ścieżka rowerowa bicycle lane turystyka rowerowa cycling tourism

rowerzysta
m, rowerzystka f cyclist biker pot.

rowkowanie
sv rowkować n fluting, grooving

rowkowany
pp rowkować adv. [opona, płyta, deska] grooved [kolumna] fluted rant rowkowany monety the milled edge of a coin

rowkować
impf vt 1. Techn. (żłobić) to groove, to flute płyty rowkowane grooved panels 2. Druk. to bend

rozanielony
adv. (wniebowzięty) [osoba] blissful patrzył na nią rozanielonymi oczami he was gazing at her with ecstatic eyes

rozarium
n (Gpl rozariów) rose garden

rozbabrać
pf (rozbabrzę a. rozbabram) vt pot. 1. (rozmazać) to mess up, to smear [jedzenie, klej] rozbabrał szpinak widelcem po całym talerzu he smeared the spinach with his fork all over the plate zostawiła rozbabrane łóżko she left a rumpled bed 2. (porzucić rozpoczętą czynność) rozbabrał robotę i wyjechał he started the job, made a mess of it and left rozbabrana ulica/plac budowy a torn-up street/building site

rozbawiać
impf rozbawić

rozbawienie
sv rozbawić n sgt amusement z dużym rozbawieniem czytaliśmy twój tekst/obserwowaliśmy tę scenę we read your essay/watched that scene with great amusement

rozbawiony
pp rozbawić adv. [człowiek, towarzystwo] amused [głos, spojrzenie] full of amusement

rozbawić
pf - rozbaw|iać impf vt to amuse, to entertain [towarzystwo, publiczność] rozbawiłeś mnie swoim opowiadaniem you've amused me with your story rozbawić się - rozbawiać się [osoba] to begin to enjoy oneself rozbawił się dopiero pod koniec balu it was only towards the end of the ball that he began to enjoy it

rozbebeszać
impf rozbebeszyć

rozbebeszyć
pf - rozbebesz|ać impf vt pot. to jumble up [szafę, szufladę, walizkę] rozbebeszona pościel rumpled bedclothes

rozbeczeć
się pf (rozbeczysz się, rozbeczał się, rozbeczeli się) v refl. 1. pot. [osoba] to burst into tears [dziecko] to start blubbering pot., to start bawling pot. 2. [owca, koza] to start bleating

rozbestwiać
impf rozbestwić

rozbestwić
pf - rozbestw|iać impf vt 1. pot. to enrage rozbestwiony tłum the enraged mob 2. pot. to spoil rozbestwiły go sukcesy success spoilt him rozbestwiony dzieciak a spoilt kid rozbestwić się - rozbestwiać się pot., pejor. dzieci rozbestwiły się na wakacjach during the holidays the children got out of hand kierowcy tak się rozbestwili, że dyktują, gdzie chcą jechać! the taxi drivers have become so damn cocky that they'll tell you where they want to go! pot.

rozbełtać
pf - rozbełt|ywać impf vt to beat [zsiadłe mleko, jajka] rozbełtać żółtka z mlekiem to beat yolks with milk

rozbełtywać
impf rozbełtać

rozbiec
się, rozbie|gnąć się pf - rozbie|gać się impf (rozbiegnę się, rozbiegniesz się, rozbiegł się, rozbiegła się, rozbiegli się - rozbiegam się) v refl. 1. (uciec) to disperse dzieci rozbiegły się po lesie the children dispersed in the forest demonstranci rozbiegli się we wszystkie strony the demonstrators dispersed in all directions 2. przen. [drogi, ulice, ścieżki] to diverge

rozbieg
m (G rozbiegu) 1. Lotn. take-off run samolot o krótkim rozbiegu an aircraft capable of a short take-off run 2. Sport run-up wziąć rozbieg to take a run-up z rozbiegu skoczył przez rów he took a run-up and jumped over the ditch potknęła się na rozbiegu she tripped on the run-up 3. Sport (część skoczni narciarskiej) inrun 4. Techn. (maszyny, urządzenia) warming-up (phase)

rozbiegany
adv. 1. (zapędzony) [ludzie] bustling, running about 2. (pędzący) [dzieci, konie] running 3. przen. (niespokojny) feverish nie mógł skupić rozbieganych myśli he couldn't control his feverish thoughts rozbiegane oczy a. rozbiegane spojrzenie restless eyes

rozbiegać się
impf rozbiec się

rozbiegnąć się
pf rozbiec się

rozbieralnia
f (Gpl rozbieralni) 1. (szatnia) changing room 2. Przem. (w zakładzie mięsnym) cutting room

rozbierać
impf rozebrać

rozbieżnie
adv. (krańcowo różnie) divergently ludzie rozbieżnie reagują na kampanię reklamową people's reactions to the advertising campaign differ considerably

rozbieżność
f (zdań, opinii, poglądów) divergence, variance

rozbieżny
adv. [oceny, opinie, poglądy] divergent rozbieżne interesy/dążenia/koncepcje divergent interests/aspirations/concepts wasze postulaty są rozbieżne z już ustalonym planem your postulates diverge from the already agreed plan dyskutanci zajęli rozbieżne stanowiska the participants in the discussion represented divergent attitudes

rozbijacki
adv. pot., pejor. (destrukcyjny) [działalność, robota] destructive

rozbijać
impf rozbić

rozbiorowy
adv. Hist. partition attr. (connected with the partitions of Poland in 1772-1795) trzy mocarstwa podpisały traktat rozbiorowy three great powers signed the partition treaty

rozbisurmaniać
impf rozbisurmanić

rozbisurmanić
pf - rozbisurma|niać impf vt pot. to spoil, to overindulge [dziecko] rozbisurmaniony chłopak a spoilt brat rozbisurmanić się - rozbisurmaniać się [dziecko] to get out of hand

rozbitek
m (Npl rozbitkowie a. rozbitki) 1. (w katastrofie morskiej) shipwrecked person (wyrzucony na brzeg) castaway (w katastrofie lotniczej) air crash survivor 2. książk., przen. rozbitkowie życiowi flotsam

rozbity
pp rozbić adv. (zmęczony i przygnębiony) drained

rozbiór
m (G rozbioru) 1. (analiza) analysis rozbiór krytyczny wiersza a critical analysis of a poem 2. Polit. partition, partitioning pierwszy/drugi/trzeci rozbiór Polski the first/second/third partition of Poland 3. Techn. (maszyny, urządzenia) disassembly 4. Roln. cutting up rozbiór gramatyczny zdania Jęz. morphological analysis of a sentence morphological parsing spec. rozbiór logiczny zdania Jęz. syntactic analysis of a sentence, sentence structure analysis syntactic parsing spec.

rozbiórka
f 1. (budynków) demolition dom przeznaczony do rozbiórki a. na rozbiórkę a house designated for demolition 2. (maszyn) dismantlement 3. (mięsa) cutting up

rozbiórkowy
adv. [prace, przedsiębiorstwo] demolition attr. [drewno, cegła] recycled

rozbić
pf - rozbi|jać impf (rozbiję - rozbijam) vt 1. (potłuc) (celowo) to smash (przypadkowo) to break rozbić szybę kamieniem to smash/break a window-pane with a stone rozbijać bryły węgla kilofem to break lumps of coal with a pick-axe rozbić jajko to break an egg rozbić talerz o ścianę to smash a plate against the wall po wypiciu szampana rozbili kieliszki o podłogę after drinking champagne they smashed their glasses on the floor 2. (roztłuc) to pound, to tenderise [mięso] rozbić tłuczkiem mięso na kotlety to tenderise meat chops with a meat mallet 3. (zniszczyć) to crash, to smash [samochód, samolot] to wreck [dom, bunkier] rozbił nowiutki samochód o drzewo he smashed up a brand new car against a tree bomba rozbiła ich dom a bomb wrecked their house pilot rozbił samolot przy lądowaniu the pilot wrecked the plane on landing 4. (zranić) to hurt, to injure upadła i rozbiła sobie kolano/łokieć she fell and hurt her knee/elbow rozbił koledze nos he smashed his colleague's nose po wypadku miałam rozbitą głowę after the accident my head was injured przez kilka dni chodził z rozbitym czołem for a few days he had a gashed a. injured forehead 5. (wyróżnić części) to divide rozbić klasę na grupy to divide the class into groups rozbić reformę na etapy to divide the implementation of the reform into stages rozbicie dzielnicowe Polski Hist. the period of regional disintegration in Poland (XII-XIV century) 6. (rozgromić) to beat, to defeat [nieprzyjaciela, wojsko] to break up [gang, grupę przestępców] 7. przen. to wreck [nadzieje, plany] rozbić małżeństwo/rodzinę to break up a marriage/family dzieci z rozbitych rodzin a. domów children from broken families a. homes 8. pot. (włamać się) to break into rozbić sklep/kiosk to break into a shop/kiosk 9 (rozstawić) to put up, to pitch [namiot] rozbiliśmy obóz nad samą rzeką we pitched camp right on the river bank 10 (rozciągnąć) rozbić buty to stretch shoes dać buty do rozbicia to have one's shoes stretched rozbijanie obuwia (w ogłoszeniu) shoe stretching rozbić się - rozbijać się 1. (rozdzielić się) [towarzystwo] to split 2. (rozłożyć obóz) to pitch camp latem wędrowny cyrk rozbijał się na błoniach in summer a circus would pitch their tent on the village green 3. pot. (nie powieść się) to founder plan budowy basenu rozbił się o brak pieniędzy the project of building a swimming pool foundered from a. for lack of funds rozbić się 1. (rozpaść się) [filiżanka, wazon] to break talerz spadł na posadzkę i rozbił się the plate fell to the floor and broke 2. (zostać zniszczonym) [samochód, samolot, statek] to crash okręt rozbił się o skały the ship crashed on the rocks samochód/autobus rozbił się o drzewo the car/coach crashed into a tree samolot rozbił się o zbocze góry the plane crashed into the mountain 3. (ulec wypadkowi) [osoba] to crash rozbił się (jadąc) motocyklem he had a crash while riding his motorbike 4. (rozprysnąć się) [fala] to break rozbijać się 1. (urządzać awantury) rozbijał się po pijanemu when drunk, he would ask for trouble 2. pot. rozbijać się sportowym wozem po mieście to cruise around the town in a sports car rozbijać się taksówkami to drive around ostentatiously in taxis

rozboleć
impf (rozbolisz, rozbolał, rozboleli) vi rozbolała mnie głowa I had/I've got a headache rozbolał mnie od tego brzuch it gave me a stomach-ache nogi mnie rozbolały od długiego marszu my feet started to hurt a. ache from the long march

rozbrajająco
adv. [szczery, naiwny] disarmingly uśmiechać się rozbrajająco to smile disarmingly

rozbrajający
pa rozbrajać adv. [osoba, uśmiech, szczerość] disarming

rozbrajać
impf rozbroić

rozbrat
m sgt (G rozbratu) książk. gap rozbrat elit ze społeczeństwem a gap between the elites and the people rozbrat między teorią a praktyką a gap between theory and practice wziąć rozbrat z czymś to give sth up wziął rozbrat z pijaństwem he gave up drinking

rozbroić
pf - rozbr|ajać impf vt 1. (odebrać broń) to disarm [wroga, armię, kraj] 2. (zabezpieczyć) to disarm, to defuse [minę, granat, bombę] 3. (oczarować) to disarm [krytyków, przeciwników] 4. Fiz. to discharge [ciało, ładunek] rozbroić się - rozbrajać się [kraj, armia] to disarm

rozbrojenie
sv rozbroić n sgt disarmament międzynarodowe/światowe rozbrojenie international/global disarmament

rozbrojeniowy
adv. [rozmowy, konferencja] disarmament attr. układ rozbrojeniowy a disarmament treaty

rozbrykany
adv. [źrebak, szczeniak] frisky [dziecko] playful

rozbrykać
się pf v refl. [dziecko, koń] to go wild

rozbryzg
m (G rozbryzgu) splash rozbryzgi wody splashes of water

rozbryzgać
pf - rozbry|zgiwać impf (rozbryznę - rozbryzguję) vt [osoba, samochód] to splash [wodę, błoto] rozbryzgać się - rozbryzgiwać się to be splashed rozbryzgać się naokoło to be splashed around fale rozbryzgujące się o brzegi waves splashing against the shoreline

rozbryzgiwać
impf rozbryzgać

rozbryznąć
zob. rozbryzgać

rozbrzmiewać
impf rozbrzmieć

rozbrzmieć
pf - rozbrzmi|ewać impf (rozbrzmiał, rozbrzmieli - rozbrzmiewa) vi książk. 1. [rozmowy, muzyka] to resound (potężnie) to blast out rozbrzmiały radosne hymny joyous hymns resounded through the air rozbrzmiały dzwony the bells rang w mieście rozbrzmiewała kanonada gunfire was heard across the city w pokoju rozbrzmiewały śmiechy peals of laughter resounded through the room 2. [pokój, budynek] to resound (czymś with sth) kościół rozbrzmiewał śpiewem the church resounded with singing

rozbuchany
adv. 1. (rozbrykany) [źrebak] frisky 2. (bujny) [chwasty] rank [zieleń, roślinność] lush [wyobraźnia] vivid

rozbuchać
pf pot. vt (wyolbrzymić) to blow [sth] up [sprawę, temat] rozbuchać się 1. (rozzuchwalić się) [osoba] to become cocky pot. 2. (rozrosnąć się) [rośliny] to run riot [osoba] to put on weight

rozbudowa
f (konstrukcji, organizacji) expansion (miasta) growth (programu) extension

rozbudować
pf - rozbud|owywać impf vt 1. (powiększyć) to extend [budynek, parking, fabrykę] 2. (rozwinąć) to develop [przemysł, system, sieć komunikacyjną] 3. (skomplikować) to extend [strukturę, program] rozbudowane zdania elaborate sentences bardzo rozbudowany system a very complicated system rozbudować się - rozbudowywać się [miasto, firma] to grow, to develop

rozbudowywać
impf rozbudować

rozbudzać
impf rozbudzić

rozbudzić
pf - rozbu|dzać impf vt 1. (obudzić) to wake [osobę] 2. (pobudzić) to arouse [ciekawość, zazdrość, wyobraźnię] to incite [nienawiść] rozbudzić w kimś nadzieję, że. to give sb hope that. to ponownie rozbudziło w nas nadzieję it revived our hopes rozbudzić czyjś talent to bring out sb's talent być rozbudzonym seksualnie to be sexually aware rozbudzać kogoś intelektualnie to stimulate sb intellectually być rozbudzonym intelektualnie to be intellectually alert rozbudzić się - rozbudzać się 1. [osoba] to wake up 2. [namiętności] to be aroused rozbudziła się w nas nadzieja we were given hope (ponownie) our hope was restored

rozbujać
impf vt to give [sb] a swing [osobę] to set [sth] rocking [łódkę, kołyskę] to set [sth] swinging [huśtawkę, dzwon] rozbujany pokład statku the rocking deck of a ship rozbujać się [osoba] to start swinging

rozbój
m (G rozboju) Prawo armed robbery, mugging wzrasta ilość rozbojów mugging is on the increase to rozbój w biały dzień a. na równej drodze! przen. it's daylight robbery!

rozbójnik
m przest. robber (napadający na podróżnych) highwayman rozbójnik morski a buccaneer Ali Baba i czterdziestu rozbójników Ali Baba and the forty thieves

rozbłyskiwać
impf rozbłysnąć

rozbłysnąć
pf - rozbły|skiwać impf (rozbłysł a. rozbłysnął, rozbłysła a. rozbłysnęła, rozbłyśli a. rozbłysnęli - rozbłyskuję) vi 1. [ekran, świeczka, lampy] to light up (wybuchnąć) [petarda, raca] to flare up niebo rozbłysło tysiącem barw the sky lit up with thousands of colours wśród chmur rozbłysło słońce the sun broke through the clouds 2. przen. [oczy] to light up (gwałtownie) to flare rozbłysnąć radością/szczęściem to light up with joy/happiness oczy rozbłysły jej na widok tych skarbów her eyes lit up at the sight of the treasure

rozcapierzać
impf rozcapierzyć

rozcapierzyć
pf - rozcapierz|ać impf vt to splay [palce] rozcapierzone palce splayed fingers rozcapierzone skrzydła/gałęzie outstretched wings/branches

rozchełstany
adv. pejor. [koszula] gaping [osoba] scruffy

rozchlapać
pf - rozchlap|ywać impf (rozchlapię - rozchlapuję) vt to splash (around) [wodę, błoto] rozchlapać się - rozchlapywać się [woda, błoto] to splash (around)

rozchlapywać
impf rozchlapać

rozchmurzać
impf rozchmurzyć

rozchmurzyć
pf - rozchmurz|ać impf vt rozchmurzyć czyjeś oblicze to make sb brighten up rozchmurzył twarz his face brightened up rozchmurzyć się - rozchmurzać się 1. [niebo] to clear rozchmurzyło się it cleared up 2. [osoba, twarz, oczy] to brighten up, to cheer up

rozchodnik
m Bot. stonecrop

rozchodzić
pf vt 1. (rozruszać) rozchodzić zesztywniałe/bolące kolano to walk off a stiffness/pain in one's knee 2. (powiększyć) to wear in [buty] rozchodzić się 1. [osoba] to walk off a stiffness in one's legs 2. [buty] to get worn in się2 impf v refl. imp. posp. kryt. o co się rozchodzi? what's it all about?

rozchodzić się
1. impf rozejść się

rozchorować
się pf v refl. to fall ill, to be taken ill rozchorować się na grypę to be taken ill a. to fall ill with the flu rozchorować się poważnie na żołądek to fall ill with a serious stomach complaint rozchorowała mu się żona his wife fell ill

rozchwiany
pp rozchwiać 1. [ząb, poręcz, schody] wobbly 2. [osoba] unstable rozchwiany emocjonalnie emotionally unstable

rozchwiać
pf - rozchwi|ewać impf (rozchwieję - rozchwiewam) vt 1. [wiatr] to sway [drzewo] [osoba] to wobble [ząb, konstrukcję] 2. to upset [równowagę] rozchwiać się - rozchwiewać się 1. [drzewo] to begin to sway [ząb, konstrukcja] to begin to wobble 2. [równowaga] to be upset

rozchwiewać
impf rozchwiać

rozchwytać
pf - rozchwyt|ywać impf vt (wykupić) to snap [sth] up [towary] bilety były rozchwytywane na miesiąc naprzód the tickets were snapped up a month in advance na przyjęciu był rozchwytywany at the party he was the centre of attention

rozchwytywany
pp rozchwytywać adv. [pracownik] sought-after najbardziej rozchwytywani specjaliści the most sought-after specialists

rozchwytywać
impf rozchwytać

rozchylać
impf rozchylić

rozchylić
pf - rozchyl|ać impf vt to part [zasłony, usta] to open [koszulę, okiennice, płatki] jej rozchylone usta her parted lips rozchylić się - rozchylać się [zasłony, wargi] to part [pąk, płatki] to open jego usta rozchyliły się w uśmiechu his lips parted in a smile

rozcierać
impf rozetrzeć

rozcieńczalnik
m diluter, thinner

rozcieńczać
impf rozcieńczyć

rozcieńczyć
pf - rozcieńcz|ać impf vt to dilute [roztwór] to thin [farbę, lakier] rozcieńczyć zupę/sos to thin the soup/sauce down rozcieńczyć coś wodą to thin sth with water rozcieńczać drinki to water down drinks rozcieńczony roztwór a dilute a. diluted solution wino rozcieńczone wodą watered-down wine

rozcież
zob. na oścież

rozcinać
impf rozciąć

rozciągać
impf rozciągnąć się impf v refl. 1. (być położonym) [kraina, obszar, widok] to stretch (out) rozciągać się aż po horyzont to stretch away to the horizon 2. (obejmować) [władza, odpowiedzialność] to extend (na coś to sth)

rozciągliwość
f sgt stretchablity

rozciągliwy
adv. [materiał, lina] stretchy

rozciągnięty
pp rozciągnąć adv. 1. [grupa, peleton] stretched pochód rozciągnięty na trzy kilometry a procession stretched out for three kilometres 2. (leżący) [osoba] stretched out leżeli rozciągnięci na piasku they lay stretched out on the sand

rozciągnąć
pf - rozciąg|ać impf (rozciągnęła, rozciągnęli - rozciągam) vt 1. (wydłużyć) to stretch [gumę, sprężynę, sweter] 2. (rozpiąć, rozłożyć) to stretch [linę, sieć] to run [kabel] to spread [płachtę] rozciągnąć płótno na ramie to stretch canvas over a frame rozciągnąć dywan na podłodze to spread a carpet on the floor sznur do bielizny rozciągnięty pomiędzy drzewami a washing line stretched between two trees 3. (przeciągnąć) to prolong [słowa, zdania] projekt rozciągnięty w czasie a project stretching over a long period of time 4. (rozszerzyć) to extend [zakres, władzę] rozciągnąć odpowiedzialność na kogoś/coś to extend responsibility to sb/sth 5. pot. (porozrzucać) to scatter [sth] around [przedmioty] rozciągać zabawki po całym pokoju to scatter toys around the room rozciągnąć się - rozciągać się 1. (wydłużyć się) [sweter, mięśnie] to stretch [sprężyna, guma] to stretch, to expand rozciągnąć się w praniu to stretch in the wash 2. (rozproszyć się) [grupa, pościg] to stretch peleton rozciągnął się na dwa kilometry the pack stretched out for two kilometres 3. (przeciągnąć się w czasie) to stretch projekt rozciągnął się na dwa lata the project stretched to two years 4. (położyć się) to stretch out rozciągnąć się na łóżku/podłodze to stretch out on the bed/floor

rozciągłość
f sgt książk 1. (zakres) w całej rozciągłości [zgadzać się, potwierdzać] fully 2. (rozwlekłość) lengthiness

rozciąć
pf - roz|cinać impf (rozetnę, rozcięła, rozcięli - rozcinam) vt 1. (zrobić otwór) to slit [nogawkę, namiot, płótno] (zniszczyć) to slash [materiał, pokrowiec, obicie] rozciąć kopertę to slit a. cut an envelope open spódnica rozcięta z boku a skirt with a slit at the side błyskawica rozcięła niebo przen. lightning slashed the sky wzgórze rozcięte głębokim wąwozem przen. a hill cut through by a deep ravine 2. (skaleczyć) to cut rozciąć sobie stopę/rękę o coś to cut one's foot/hand on sth 3. (przeciąć na części) to cut [sznurek, fotografię]

rozcięcie
sv rozciąć n 1. (skaleczenie) gash głębokie rozcięcie na nodze a deep gash in a leg 2. (rozdarcie) rip 3. Moda slit głębokie rozcięcie a deep slit sukienka z rozcięciem a dress with a slit skirt

rozczapierzyć
zob. rozcapierzyć

rozczarowanie
sv rozczarować n disappointment C/U, disenchantment U przeżyć wielkie rozczarowanie to be gravely disappointed życie przyniosło mu wiele rozczarowań life has brought him many disappointments nie umiał ukryć rozczarowania he couldn't hide his disappointment ku mojemu rozczarowaniu much to my disappointment

rozczarowany
pp rozczarować adv. disappointed, disenchanted (kimś/czymś with sb/sth) był rozczarowany, że przegrał he was disappointed at losing byłem rozczarowany, kiedy zobaczyłem. I was disappointed to see.

rozczarować
pf - rozczar|owywać impf vt to disappoint [osobę] rozczarować kogoś czymś to disappoint sb with sth rozczarowałeś mnie I'm disappointed in you film rozczarowuje the film is disappointing, the film is a disappointment jak na razie nasza drużyna bardzo rozczarowuje our team has been a big disappointment so far wynik wszystkich rozczarował there was general disappointment at the result rozczarować się - rozczarowywać się to be disappointed, to become disenchanted (do kogoś/czegoś with sb/sth)

rozczarowywać
impf rozczarować

rozczepiać
impf rozczepić

rozczepić
pf - rozczep|iać impf vt to pull [sth] apart [włókna] to detach [wagony, elementy] to unhook [łańcuszek] rozczepić się - rozczepiać się [łańcuszek] to unhook itself [wagony, elementy] to become detached

rozczesać
pf - rozcze|sywać impf (rozczeszę - rozczesuję) vt to comb [sth] out, to comb out [włosy, wełnę, warkocze]

rozczesywać
impf rozczesać

rozczochrać
pf vt to mess [sth] up [włosy] (ręką) to ruffle [włosy] rozczochrać kogoś to mess up sb's hair rozczochrane włosy messy a. dishevelled a. ruffled hair rozczochrany młodzieniec an unkempt young man czochrać rozczochrać się [osoba] to mess up one's hair [włosy] to get messed up czochrać się

rozczulająco
adv. touchingly wyglądać rozczulająco to be a touching sight

rozczulający
pa rozczulić adv. [widok, naiwność] touching

rozczulać
impf rozczulić

rozczulenie
sv rozczulić n sgt (czułość) tenderness spojrzeć na kogoś z rozczuleniem to look at sb tenderly ogarnęło go rozczulenie (czułość) he felt a surge of tenderness (wzruszenie) he felt touched

rozczulić
pf - rozczul|ać impf vt to touch [osobę] rozczulić kogoś do łez to touch sb deeply rozczuliła mnie tą opowieścią I was touched by her story rozczulić się - rozczulać się 1. (wzruszyć się) to be touched 2. pejor. rozczulać się nad czymś to get soppy about sth pot. rozczulać się nad sobą a. nad własnym losem to be full of self-pity rozczulający się nad sobą self-pitying

rozczyn
m (G rozczynu) Kulin. leaven

rozczytywać
się impf v refl. rozczytywać się w czymś to love reading sth

rozczłonkować
pf - rozczłonk|owywać impf vt to divide [tekst] to dismember [kurczaka, kraj] rozczłonkowany kraj/rozczłonkowana organizacja a dismembered country/organization

rozczłonkowywać
impf rozczłonkować

rozdający
pa rozdać m Gry dealer

rozdarcie
sv rozedrzeć n 1. (uszkodzenie) tear, rip naprawić rozdarcie to mend a tear a. rip 2. (niepewność) dilemma przeżywać rozdarcie to be in a dilemma

rozdarty
pp rozedrzeć adv. (zagubiony) być rozdartym to be in a dilemma być rozdartym pomiędzy czymś a czymś to be torn between sth and sth

rozdawać
impf rozdać

rozdawnictwo
n sgt free distribution rozdawnictwo żywności free distribution of food

rozdać
pf - rozd|awać impf (rozdam - rozdaję) vt 1. (dawać) to hand [sth] out, to distribute [formularze, ulotki, jedzenie] rozdwać autografy to sign autographs rozdać majątek ubogim to give all one's money to the poor rozdać nagrody to give away prizes uroczystość rozdania nagród a prize giving ceremony rozdano nam narzędzia we were given tools 2. Gry to deal [karty] kto rozdaje? whose deal is it?, who's dealing?

rozdeptać
pf - rozdep|tywać impf (rozdepczę - rozdeptuję) vt 1. (nadepnąć) to tread on (celowo zmiażdżyć) to crush [owada, żuka] to stamp out, to stamp [sth] out [niedopałek] rozdeptać robaka to crush an insect with one's foot a. shoe 2. (roznieść) to tread, to track rozdeptać błoto po całym dywanie/domu to track mud all over the carpet/house 3. (masowo odwiedzać) to trample miejsce rozdeptywane przez tysiące turystów a place trampled by thousands of tourists 4. (zniszczyć) to wear [sth] down [buty] rozdeptane pantofle worn-down shoes rozdeptać się - rozdeptywać się [buty] to get worn down

rozdeptywać
impf rozdeptać

rozdmuchać
pf - rozdmuch|iwać impf vt 1. (podsycić) to fan [płomień, ogień] rozdmuchać w kimś nienawiść przen. to fuel sb's hatred 2. (wyolbrzymić) to blow [sth] up [przypadek, problem] sprawa została rozdmuchana przez media the case was blown up by the media 3. (roznieść) [wiatr] to blow [sth] around [liście, dym, śmieci]

rozdmuchiwać
impf rozdmuchać

rozdrabniać
impf rozdrobnić

rozdrapać
pf - rozdrap|ywać impf (rozdrapię - rozdrapuję) vt 1. [osoba] to pick at [krosta, strup] [kura] to scratch away, to scratch [sth] away [ziemię, grządki] 2. pot., pejor. to snap [sth] up pot., to snap up pot. [towary, produkty] dłużnicy rozdrapali cały jego majątek the creditors divided his property up between them

rozdrapywać
impf rozdrapać

rozdrażniać
impf rozdrażnić

rozdrażnienie
sv rozdrażnić n sgt irritation, annoyance wprawić kogoś w stan rozdrażnienia to irritate a. annoy sb powiedzieć coś z rozdrażnieniem to say sth crossly a. irritably wpadać w rozdrażnienie z byle powodu to get worked up over the slightest thing

rozdrażniony
pp rozdrażnić adv. [osoba, ton] irritated, annoyed, worked up powiedział rozdrażnionym głosem he said crossly a. irritably

rozdrażnić
pf - rozdrażni|ać impf vt 1. (złościć) to irritate, to annoy [osobę] to provoke [zwierzę] 2. (spowodować ból) to irritate [ząb, oczy]

rozdrobnić
pf - rozdr|abniać impf vt 1. (rozkruszyć) to grind [sth] down, to grind down [produkty, skały, kamienie] zęby służą do rozdrabniania pokarmu teeth are used to grind food 2. (podzielić) to fragment [kraj, strukturę] rozdrobniona struktura własnościowa fragmented ownership rozdrobnić się - rozdrabniać się [kraj, struktura] to become fragmented rozdrabniać się pot. [osoba] to get sidetracked (na coś into sth) co się będziemy rozdrabniać! let's not be too particular!

rozdroże
n (Gpl rozdroży) crossroads także przen. na rozdrożu at the crossroads być/znaleźć się na rozdrożu przen. to be/to find oneself at the crossroads

rozdwajać
impf rozdwoić

rozdwoić
pf - rozdw|ajać impf vt to split [włos, zapałkę] rozdwojony język węża the forked tongue of a snake rozdwoić się - rozdwajać się [włos, droga] to split

rozdwojenie
sv rozdwoić n sgt Psych. rozdwojenie jaźni split personality

rozdygotany
adi [ręce, głos] trembling być rozdygotanym ze strachu [osoba] to be trembling a. shaking with fear cały był rozdygotany he was trembling a. shaking all over

rozdygotać
się pf (rozdygoczę się a. rozdygocę się) v refl. [osoba] to start to shiver [samochód, pociąg] to start to shake

rozdymać
impf rozdąć

rozdysponować
pf - rozdyspon|owywać impf vt książk. (rozdzielić) to allocate [nagrody, pracę, zadania] rozdysponował majątek między synów he shared out his property among his sons zasady rozdysponowania środków na inwestycje rules concerning the allocation of funds for projects wszystkie fundusze zostały już rozdysponowane all funds have already been comitted

rozdysponowywać
impf rozdysponować

rozdz.
(=rozdział) ch., chap.

rozdzialik
m dem. (G rozdzialiku) short chapter

rozdziawiać
impf rozdziawić

rozdziawić
pf - rozdziaw|iać impf pot. vt rozdziawić paszczę to open the mouth wide rozdziawić usta to gape patrzeć/stać/słuchać z rozdziawioną gębą to look/stand/listen with mouth agape rozdziawić się - rozdziawiać się [dziób, usta, gęba] to gape usta mu się rozdziawiły ze zdumienia his mouth gaped a. his jaw fell with amazement

rozdział
m (G rozdziału) 1. (książki, pracy naukowej) chapter rozdział pierwszy/piąty/ostatni the first/fifth/last chapter napisał już dwa rozdziały swojej pracy magisterskiej he's already written two chapters of his MA thesis bohatera powieści poznajemy dopiero w rozdziale drugim it is only in the second chapter that we meet the protagonist of the novel 2. przen., książk. (w historii, modzie, życiu) chapter to był ważny rozdział w dziejach naszej szkoły it was an important chapter in the history of our school zacząć nowy rozdział w życiu to begin a new chapter in one's life 3. zw. pl (przydzielanie) (środków, żywności) distribution (kompetencji, odpowiedzialności) apportionment 4. (podział) partition, partitioning 5. (rozgraniczenie) separation rozdział kościoła od państwa the separation of Church and State 6. (niezgoda) split, schism rozdział w rodzinie a split within the family to jest całkiem osobny rozdział that's quite another story

rozdziałek
m dem. (G rozdziałku) short chapter

rozdzielać
impf rozdzielić

rozdzielczość
f sgt Techn. definition, resolution wysoka/niska rozdzielczość high/low definiton rozdzielczość obrazu/przyrządu optycznego image/microscope resolution rozdzielczość materiałów światłoczułych the resolution of photosensitive materials

rozdzielczy
adv. (związany z rozdzielaniem) distribution attr. tablica rozdzielcza Elektr. (power) distribution board, control panel deska rozdzielcza Aut., Lotn. dashboard

rozdzielić
pf - rozdziel|ać impf vt 1. (podzielić na części) to divide rozdzielić jabłko na pół to halve an apple rozdzielić studentów na grupy to divide students into groups rozdzielać wyrazy na sylaby to divide words into syllables zaczęli się bić, ale zaraz ich rozdzielono they started to fight but were soon separated tłum nas rozdzielił i straciłam go z oczu we were separated by the crowd and I lost sight of him 2. (rozdać) to distribute, to divide rozdzielić między siebie napoje i żywność to share the drinks and food rozdzielić majątek między spadkobierców to distribute one's property among one's heirs rozdzielić słodycze między dzieci to deal out sweets among the children rozdzielać pracę między współpracowników to divide work among the co-workers rozdzielić łupy to split the booty 3. (rozgraniczyć) to separate rozdzielać dobro od zła to separate good from evil rozdzielić politykę od gospodarki to separate the economy from politics 4. (przegrodzić) to divide rozdzielić pokój regałem to divide the room in two with a bookshelf rzeka rozdzielała nieprzyjacielskie wojska the enemy armies were separated by a river 5. książk. (spowodować rozłąkę) to separate los nas rozdzielił fate separated us dzieci rozdzielone od matek children separated from their mothers 6. książk. (poróżnić) to separate rozdziela ich różnica poglądów differences of opinion separate them rozdzielić się - rozdzielać się 1. (rozpaść się) to split klasa rozdzielła się na grupy the class split (up) into groups ustalmy, gdzie się spotkamy, gdybyśmy musieli się rozdzielić let's arrange where we'll meet should we become separated 2. (rozgałęzić się) [droga, rzeka, korytarz] (na dwie odnogi) to fork (na więcej odnóg) to branch 3. książk. (rozstać się) to part rozdzielili się na zawsze they parted forever

rozdzielnia
f (Gpl rozdzielni) 1. (listów, przesyłek) sorting office 2. Elektr. (pomieszczenie) distribution board room (urządzenie) distribution board

rozdzielnictwo
n sgt książk. distribution rozdzielnictwo materiałów budowlanych distribution of building materials centralne rozdzielnictwo central distribution

rozdzielnie
adv. separately wnoszę, aby poprawki głosować rozdzielnie I move that we vote the amendments separately "nie" z czasownikiem pisze się rozdzielnie 'nie' and the verb are written as separate words

rozdzielnik
m Admin. a distribution list

rozdzielnopłciowość
f sgt Biol. dioecy

rozdzielnopłciowy
adv. Biol. dioecius

rozdzielność
f sgt separation rozdzielność majątkowa małżonków division of marital property rozdzielność władzy ustawodawczej i wykonawczej separation of legislative and executive powers

rozdzielny
adv. [konto] separable wyrazy złożone o rozdzielnej pisowni compounds written as separate words

rozdzierająco
adv. książk. [płakać, szlochać] heart-rendingly, heartbreakingly [krzyczeć] piercingly

rozdzierający
pa rozedrzeć adv. 1. (przeraźliwy) [krzyk] ear-splitting, (ear-)piercing 2. (rozpaczliwy) [jęk, płacz, szloch] heart-rending, heartbreaking [scena, widok] excruciating [ból] agonizing, excruciating

rozdzierać
impf rozedrzeć

rozdziewiczać
impf rozdziewiczyć

rozdziewiczyć
pf - rozdziewicz|ać impf vt posp. rozdziewiczyć kogoś to pop sb's cherry pot.

rozdziobać
pf - rozdziob|ywać impf (rozdziobię - rozdziobuję) vt [ptak] to peck to pieces [chleb, padlinę]

rozdziobywać
impf rozdziobać

rozdzwaniać się
impf rozdzwonić się

rozdzwoniony
adv. [telefon, dzwon] ringing

rozdzwonić
się pf - rozdzw|aniać się impf v refl. 1. (zacząć dzwonić) [dzwon, dzwonek] to ring out rozdzwoniły się telefony the telephones started ringing 2. poet. (wypełnić się dźwiekami) to resound las rozdzwonił się śpiewem ptaków the forest resounded with the singing of birds

rozdąć
pf - roz|dymać impf (rozedmę, rozdęła, rozdęli - rozdymam) vt 1. (napompować) to inflate [koło, balon] to distend [brzuch, żołądek] to dilate [nozdrza, chrapy] to fill [żagiel] rozdęte gazem baloniki gas-filled balloons rozdęte płuca inflated lungs rozdęte ego przen. an overblown ego przen. rozdymała go duma przen. he was puffed up with pride 2. (wyolbrzymić) to hype [sth] up pot. [historię, problem] sprawa została sztucznie rozdęta przez prasę the case was hyped up by the press vi [jedzenie] to cause flatulence v imp. rozdęło mnie I feel bloated rozdąć się - rozdymać się (nabrać powietrza) [policzki, zwierzę] to puff up [brzuch, żołądek] to distend [nozdrza, chrapy] to dilate rozdąć się z dumy przen. to be puffed up with pride

rozdłubać
pf - rozdłub|ywać impf (rozdłubię - rozdłubuję) vt 1. (otworzyć) to poke [sth] open, to poke open rozdłubać w czymś dziurę to poke a hole in sth 2. pot. (zacząć) to start [robotę] mamy rozdłubany projekt we have a project underway

rozdłubywać
impf rozdłubać

rozdźwięk
m (G rozdźwięku) (rozbieżność) dissonance, rift nastąpił rozdźwięk miedzy małżonkami/w rodzinie there was discord in their marriage/the family rozdźwięk między teorią a praktyką the rift between theory and practice

rozebrać
pf - roz|bierać impf (rozbiorę, rozbierze - rozbieram) vt 1. (zdjąć z kogoś odzież) to undress, to unclothe rozebrać dziecko do kąpieli to undress a child for its bath rozebrać kogoś z płaszcza to take sb's coat off 2. (rozłożyć na części) to dismantle, to take to pieces a. bits [maszynę, radio, zegarek] rozbiorę ci łóżko do spania pot. I'll make up your bed for the night 3. Roln. to butcher, to cut up [tusze, mięso] 4. (zlikwidować) to pull down, to demolish [budynek] to take down [dekoracje] 5. pot. (rozchwytać) to snap up [bilety, słodycze, towary] bezdomni szybko rozebrali między siebie koce the homeless quickly divided up the blankets among themselves rozebrać się - rozbierać się to undress, to take off one's clothes rozebrać się do spania to get undressed for bed rozebrać się do naga/pasa to strip naked/to the waist rozebrać się do bielizny to strip down to one's underwear rozebrać się z płaszcza/ze swetra to take off one's coat/sweater gorączka/wino mnie rozbiera pot the fever/wine is making me drowsy

rozedma
f sgt Med. rozedma płuc (pulmonary) emphysema

rozednieć
pf vi książk. (rozwidnić się) to dawn kiedy rozedniało, ruszyli w dalszą drogę when it dawned, they set off nim rozedniało, skończył pisanie he finished writing before daybreak

rozedrgany
adv. książk. 1. (wibrujący) quivering powietrze rozedrgane upałem a heat haze rozedrgane plamy światła dancing patches of light 2. (podniecony) shaking, quivering cała była rozedrgana od śmiechu she was all shaking with laughter nie mógł spać, był cały rozedrgany he couldn't sleep, he was so jittery

rozedrgać
się pf v refl. (zacząć drgać) to start vibrating rozedrgały się druty telefoniczne telephone wires started vibrating obraz monitora rozedrgał się the monitor screen started to vibrate

rozedrzeć
pf - roz|dzierać impf vt (rozerwać) to tear [papier, materiał, ubranie] rozedrzeć kopertę to tear an envelope open rozedrzeć powietrze [błyskawica, grzmot, krzyk] to rend the air rozedrzeć się - rozdzierać się 1. (pęknąć) [materiał, ubranie] to tear apart rozdarła mu się koszula na plecach his shirt tore apart at the back opakowanie rozdarło się podczas transportu the wrapping tore apart during transportation 2. książk., przen. (rozpierzchnąć się) [mgła, chmury] to disperse 3. książk., przen. (przepełnić się bólem) [dusza, serce] to be torn apart 4. posp. (wrzasnąć) to yell rozedrzeć się na kogoś to yell at sb rozedrzeć się na całe gardło to yell at the top of one's voice

rozegnać
pf rozgonić

rozegrać
pf - roz|grywać impf (rozegram - rozgrywam) vt 1. (przeprowadzić grę) to play [mecz, turniej, spotkanie] rozegrać partię szachów z przyjacielem to play a game of chess with a friend rozegrać piłkę/rzut rożny Sport to play the ball/corner (kick) 2. (doprowadzić do końca) to fight [bitwę] bardzo dobrze rozegrał tę sprawę he played his cards right 3. środ. Kino, Teatr to play dobrze/źle rozegrana scena a well/badly played scene rozegrać się - rozgrywać się 1. książk. (odbyć się) [zajście, bitwa] to take place akcja powieści/filmu rozgrywa sie w małym miasteczku the action of the novel/film is set in a small town 2. Kino, Teatr, Sport (wpaść w zapał gry) to get into one's stride aktorzy rozegrali się dopiero w drugim akcie it wasn't until the second act that the actors got into their stride zawodnicy rozegrali się dopiero pod koniec pierwszej połowy meczu it was only towards the end of the first half of the match that the players got into their stride

rozejm
m (G rozejmu) 1. Wojsk. truce, armistice zawrzeć/zerwać rozejm to make/break off a truce a. ceasefire 2. przen. truce

rozejmowy
adv. [układ, porozumienie] truce attr.

rozejrzeć
się, roz|glądnąć się dial. pf - roz|glądać się impf v refl. 1. (popatrzeć dookoła) to look around a. about rozejrzeć się dookoła to look around rozglądać się po pokoju/ogrodzie to look around a. about the room/garden rozejrzeć się po ludziach to scan the faces of the people rozejrzyj się, czy go tu gdzieś nie ma look out for him, he might be around 2. (zorientować się) to look around rozejrzeć się w sytuacji/terenie to get acquainted with the situation/area rozejrzeć się w interesach to look out for business opportunities rozejrzeć się w papierach to browse through some documents rozejrzeć się za pracą/mieszkaniem to look for a job/a flat rozglądać się za nowymi pracownikami to look for new employees

rozejść
się pf - roz|chodzić się1 impf (rozejdę się, rozszedł się, rozeszła się - rozchodzą się) v refl. 1. (udać się w różne strony) [ludzie, uczniowie] to go separate ways [grupa] to break up tłum się powoli rozchodził the crowd was slowly dispersing rozeszli się do domów/namiotów they went home/to their tents ludzie rozeszli się do swoich zajęć people returned to their jobs policja wezwała demonstrantów do rozejścia się the police told the demonstrators to disperse 2. [małżeństwo] (zacząć żyć osobno) to split up, to separate (rozwieść się) to divorce rozejść się z mężem/żoną to split up with one's husband/wife 3. (rozprzestrzeniać się) [głos, światło] to travel [woń, ciepło] to permeate w powietrzu rozeszła się woń kadzidła the scent of incense permeated the air czuł, jak ciepło rozchodzi się po całym ciele he felt the warmth permeate his body 4. [plotka, wiadomość] to spread pogłoski o katastrofie błyskawicznie rozeszły się po okolicy/wśród mieszkańców rumours about the disaster spread instantly throughout the area/among the inhabitants 5. [drogi, szlaki] (rozwidlać się) to branch za wsią droga rozchodziła się w trzech kierunkach beyond the village the road branched in three directions 6. (mgła, chmury) (rozproszyć się) to disperse, to disappear 7. pot. [pieniądze] to be spent quickly [nakład książki, płyty, akcje] to sell well 8. [deski, klepki, szwy] to split apart rozchodzić się w szwach [argumentacja, wywód] to be incoherent z czasem ich drogi rozeszły się with time their paths diverged

rozentuzjazmować
pf vt (wywołać entuzjazm) to excite, to stir [sb] up [publiczność, tłum] rozentuzjazmowana widownia the excited audience rozentuzjazmować się (wpaść w entuzjazm) to become enthusiastic

rozepchać
roz|epchnąć pf - roz|pychać impf (rozepchała, rozepchnęła, rozepchali, rozpchnęli - rozpycham) vt 1. (rozciągnąć) to stretch [buty, spodnie] sweter rozepchany na łokciach a jumper with baggy elbows 2. (roztrącać) to push and shove [ludzi] rozepchać się, rozepchnąć się - rozpychać się (rozciągnąć się) [buty, sweter] to stretch rozpychać się to elbow, to jostle rozpychał się do wyjścia he elbowed his way towards the exit rozpychać się łokciami to press on regardless, to push through

rozepchnąć
zob. rozepchać

rozeprzeć
pf - roz|pierać impf vt ciekawość/duma/radość rozpiera kogoś sb is bursting with curiosity/pride/joy energia ją rozpiera she's bursting with energy rozeprzeć się - rozpierać się to lounge siedział rozparty na kanapie he was lounging on the sofa

rozerwać
1. pf - roz|rywać impf (rozerwę - rozrywam) vt 1. (rozedrzeć) to tear, to rend [materiał, ubranie, papier] rozerwać kopertę to tear open an envelope bomba rozerwała dom/zaporę a bomb destroyed the house/dam granat rozerwał człowieka a hand grenade tore the man apart zreperować rozerwany rękaw to mend a torn sleeve 2. (zniszczyć związek) to break off, to sever [sojusz, więzi między ludźmi] 3. [kaszel, płacz] to rend łkanie rozrywało jej piersi sobbing threatened to burst her chest rozerwać się - rozrywać się 1. (pęknąć) [sznur, łańcuch] to break [materiał, ubranie, papier] to tear 2. (eksplodować) [pocisk, granat] to burst poczekaj, przecież się nie rozerwę pot. wait, I can't do two things at a time 2. pf (rozerwę) vt (rozweselić) to amuse, to divert nic go nie mogło rozerwać nothing would divert him rozerwać się (zabawić się) to divert oneself, to entertain oneself po ciężkim dniu pracy musiał się trochę rozerwać after a hard day's work he wanted to divert himself

rozerżnąć
pf - roz|rzynać impf (rozerżnęła, rozerżnęli - rozrzynam) vt (rozciąć) to cut rozerżnąć deskę piłą to saw a plank rozerżnąć linę scyzorykiem to sever a rope with a penknife

rozeschnięty
zob. rozeschły

rozeschnąć
się pf - roz|sychać się impf (rozeschnął się a. rozsechł się - rozsycha się) v refl. [balia, beczka] to dry out podłoga się rozeschła the floor has dried out

rozeschły
adv. [balia, beczka] dried out

rozespany
adv. 1. (senny) [osoba] heavy-eyed, half asleep 2. (zaspany) sleepy rozespany głos a sleepy voice

rozespać
się pf - roz|sypiać się impf (roześpię się, roześpisz się - rozsypiam się) v refl. 1. (czuś się sennym) to feel drowsy 2. (zapaść w głęboki sen) to be sound asleep

rozesłać
1. pf - roz|syłać impf (roześlę - rozsyłam) vt (wysłać w wiele miejsc) to send out [listy, zaproszenia, wezwania, posłańców] rozesłać informację drogą elektroniczną to circularize information by e-mail roz|ściełać pf - roz|ścielać impf (rozścielę, rozściełam - rozścielam) vt (rozpostrzeć) to spread [obrus, koc, chodnik] rozesłać się, rozściełać się - rozścielać się (rozpościerać się) to spread mgła rozesłała się nad łąkami mist was spread out over the meadows rozesłać łóżko to make up the bed for the night

rozeta
f 1. Archit. (motyw ornamentacyjny) rosette 2. Archit (okno) rose window 3. Bot. rosette

rozetka
f 1. dem. Archit. (motyw ornamentacyjny) small rosette 2. (orderu) rosette 3. Bot. rosette

rozetowy
adv. Archit. 1. [ornament] rosette attr. 2. [okno] rose attr.

rozetrzeć
pf - roz|cierać impf vt 1. (rozmasować) to chafe [ramiona, kark] to rub [dłonie] rozetrzeć zdrętwiałą nogę to chafe feeling into a numb leg 2. (rozgnieść) to pound [zioła, masło, żółtka] roztarła liść mięty w palcach she rubbed a mint leaf between her fingers czosnek roztarty na pastę garlic pounded to a paste 3. (rozprowadzić) to rub [maść] to spread [krem]

rozewrzeć
pf - roz|wierać impf vt książk. 1. (rozchylić) to open [oczy, usta] rozewrzeć okno/drzwi to open the window/door wide krokodyl czekał z rozwartą paszczą the crocodile waited, mouth agape 2. (rozpostrzeć) to spread [palce, ramiona] rozewrzeć się - rozwierać się [drzwi, usta] to open rankiem rozwierają sie pąki kwiatów at dawn the flower buds open

rozeznanie
sv rozeznać n sgt insight (w czymś into sth) discrimination, perception mieć dobre rozeznanie w sytuacji to have much a. deep insight into the situation zdobyć rozeznanie na rynku nieruchomości to gain an insight into property market

rozeznawać
impf rozeznać

rozeznać
pf - rozezna|wać impf (rozeznam - rozeznaję) vt (rozpoznać) to discern, to make out [kształty, litery] rozeznać się - rozeznawać się (zorientować się) to know one's way around trudno się rozeznaeznać w tym tekście it's difficult to make head or tail of this text

roześmiany
adv. 1. (śmiejący się) [osoba, towarzystwo] laughing 2. (radosny) [oczy, twarz] happy

roześmiać
się pf (roześmieję się) v refl. to burst out laughing

rozeźlić
pf pot. vt (rozzłościć) to make [sb] angry zachowanie syna rozeźliło go his son's behaviour made him angry rozeźlić się (wpaść w złość) to get very angry rozeźlił się na dzieci za niepunktualność he got very angry with the children for being late

rozeźlony
adv. pot. annoyed rozeźlony, walnął pięścią w stół he banged his fist on the table in a fit of fury

rozfanatyzowany
adv. [tłum, kibice] frantic

rozgadany
pp rozgadać adv. pot. 1. (lubiący dużo mówić) [osoba, towarzystwo] chatty, talkative nauczyciel nie lubił tej rozgadanej klasy the teacher disliked the talkative class 2. pejor. (przegadany) [powieść, film] long-winded

rozgadać
pf - rozgad|ywać impf vt pot. (rozgłosić) to blab [tajemnicę, informację] boję sie, że dzieci rozgadają, co się tutaj dzieje/że wujek jest w więzieniu I'm afraid that the children will blab out what's going on here/that their uncle is in prison rozgadać się - rozgadywać się pot. to go on rozgadał się, zapominając o późnej porze forgetting how late it was, he went on and on kiedy się rozgada o dawnych czasach, nie można jej przerwać once she starts (going) on about the old times, there's no stopping her

rozgadywać
impf rozgadać

rozganiać
impf rozgonić

rozgardiasz
m sgt (G rozgardiaszu) 1. (nieporządek) chaos w mieszkaniu panował rozgardiasz the flat was in a state of chaos 2. (krzątanina) confusion, commotion na dworcu panował straszliwy rozgardiasz the station was in a state of commotion

rozgarniać
impf rozgarnąć

rozgarnięty
pp rozgarniać adv. pot. (bystry) bright, sharp-witted mało rozgarnięty dzieciak a slow-witted kid miał wygląd mało rozgarnięty he looked rather bovine

rozgarnąć
pf - rozgarn|iać impf (rozgarnęła, rozgarnęli - rozgarniam) vt (rozsunąć na boki) to rake up [śnieg, piasek, popiół, zeschłe liście] to part [włosy, gałęzie]

rozgaszczać się
impf rozgościć się

rozgałęziacz
rozgałęźnik m Elektr. (z kablem) extension cord (bez kabla) adapter

rozgałęziać
impf rozgałęzić

rozgałęzienie
sv rozgałęzić n 1. (miejsce) fork, bifurcation czekaj na mnie przy rozgałęzieniu dróg wait for me at the fork in the road ptak uwił gniazdo w rozgałęzieniu konarów the bird built its nest in the fork of the tree 2. (odnoga) branch skierowaliśmy łódź w jedno z rozgałęzień rzeki we turned our boat into one of the branches of the river

rozgałęziony
pp rozgałęzić adv. 1. (tworzący odgałęzienia) branched, branchy bardzo rozgałęziona rodzina a family with many branches 2. (zróżnicowany) [kontakty, sieć usług] manifold

rozgałęzić
pf - rozgałę|ziać impf vt (rozdzielać) to split, to ramify [przewody elektryczne, telefoniczne] rozgałęzić się - rozgałęziać się [krzew] to branch [tory kolejowe] to ramify [rzeka, korytarz] (na dwie odnogi) to fork (na kilka odnóg) to branch off

rozgałęźnik
zob. rozgałęziacz

rozginać
impf rozgiąć

rozgiąć
pf - roz|ginać impf (rozegnę, rozgięła, rozgięli - ginam) vt (rozprostować) to unbend [drut, kraty] rozgiął skurczone z zimna palce he unbent his fingers which were stiff with cold rozgiąć się - rozginać się [drut, pręt] to unbend

rozglądać się
impf rozejrzeć się1

rozglądnąć się
1. zob. rozejrzeć się

rozgniatać
impf rozgnieść

rozgniewany
adv. [głos, mina, osoba] angry

rozgniewać
pf vt (rozzłościć) to anger, to enrage rozgniewał mnie swoim uporem I was angered by his stubborness co cię tak rozgniewało? what vexed a. enraged you so much? rozgniewać się (rozzłościć się) to get angry rozgniewał się na mnie za to spóźnienie he got angry with me for being late rozgniewała się, bo córka się jej sprzeciwiła she got angry because her daughter stood up to her rozgniewałam się, że mi nie wierzą I got angry that they didn't believe me

rozgnieść
pf - rozgni|atać impf vt (zmiażdżyć) to mash [owoce, ziemniaki] to grind [pieprz] to crush [czosnek] to squash [robaka] rozgnieść niedopałek papierosa to stub out a cigarette

rozgonić
roz|egnać pf - roz|ganiać impf vt (rozpędzić) to disperse [demonstrantów, chuliganów, gapiów] wiatr rozgonił chmury the wind dispersed the clouds pies rozgonił kurczęta po całym podwórzu the dog chased the chicks all over the yard

rozgoryczenie
n sgt bitterness, resentment ogarnęło go rozgoryczenie he was overwhelmed with bitterness

rozgoryczony
adv. [osoba] bitter, embittered, chagrined

rozgorzeć
pf (rozgorzeję, rozgorzał, rozgorzeli) vi 1. (wybuchnąć) [spory, walki, dyskusje, emocje] to flare up, to break up 2. (zapłonąć) [ognisko] to burst into flame 3. (zajaśnieć) to be set ablaze niebo rozgorzało łunami pożarów the sky was set ablaze with the glow of fires 4. książk. (zapałać uczuciem) [osoba] to flare up rozgorzeć gniewem to fly into a rage rozgorzeć miłością a. uczuciem do kogoś to be infatuated with sb rozgorzeć nienawiścią do kogoś to be overwhelmed by hate a. hatred towards sb

rozgorączkowanie
n sgt (podniecenie) agitation, fever atmosfera rozgorączkowania an atmosphere of feverish excitement

rozgorączkowany
adv. 1. (silnie podniecony) agitated, feverish rozgorączkowane oczy/twarze frantic eyes/faces rozgorączkowany tłum frantic mob 2. (rozpalony) feverish rozgorączkowane dziecko a feverish child

rozgotować
pf - rozgot|owywać impf vt to overcook [kartofle, ryż] rozgotować się - rozgotowywać się to overcook fasola się rozgotowała the beans are overcooked

rozgotowywać
impf rozgotować

rozgościć
się pf - rozg|aszczać się impf v refl. to make oneself comfortable proszę się rozgościć please make yourself comfortable

rozgrabiać
impf rozgrabić

rozgrabić
pf - rozgrab|iać impf vt 1. (dokonać grabieży) to plunder rozgrabbić opuszczone gospodarstwa to plunder deserted farms 2. (rozdzielić grabiami) to rake over [siano, grudki ziemi]

rozgradzać
impf rozgrodzić

rozgramiać
impf rozgromić

rozgraniczać
impf rozgraniczyć

rozgraniczenie
sv rozgraniczyć n border, delimitation

rozgraniczyć
pf - rozgraniczać impf vt 1. (wytyczyć linię graniczną) to demarcate [posiadłości] 2. (przedzielić) to divide droga rozgraniczała wieś a road divided the village 3. przen. to distinguish rozgraniczyć prawdę od nieprawdy to distinguish truth from falsehood a. the truth from lies

rozgrodzić
pf - rozgr|adzać impf vt 1. (zlikwidować ogrodzenie) rozgrodzili ogród they took down a. removed a garden fence 2. (oddzielić) to bisect wierzby rozgrodziły pole a line of willows divided the field, the field was divided by a line of willows

rozgromić
pf - rozgr|amiać impf vt 1. (pokonać) to rout, to crush [wroga, oddziały nieprzyjacielskie] 2. środ., Sport to whitewash, to shut out US to thrash pot. [przeciwników]

rozgrymaszony
adv. [dziecko] fretful, whimpering

rozgrywać
impf rozegrać

rozgrywka
f 1. (walka) conflict 2. Sport game rozgrywki plt Sport match rozgrywki brydżowe/szachowe a bridge/chess tournament środa to tradycyjnie dzień rozgrywek piłkarskich Wednesday is traditionaly the day for football matches

rozgryzać
impf rozgryźć

rozgryźć
pf - rozgry|zać impf (rozgryzę, rozgryziesz, rozgryzł, rozgryzła, rozgryźli - rozgryzam) vt 1. (otworzyć) to bite open (zmiażdżyć) to bite into rozgryźć cukierek/tabletkę to bite into a. crunch up a sweet/pill 2. (zrozumieć) to work out, to figure out dopiero po dłuższym czasie rozgryzłem jego słowa I only fathomed a. worked out what he had said after a long time rozgryzienie tego problemu wymagało namysłu working a. solving that problem took a lot of thinking

rozgrzać
pf - rozgrz|ewać impf (rozgrzeję - rozgrzewam) vt 1. (podnieść temperaturę) to heat up [metal, asfalt] to warm [ręce, nogi] rozgrzać dłonie nad ogniem to warm one's hands over the fire 2. (wprawić w podniecenie) to warm up, to get [sb] going [publiczność, kibiców] rozgrzał mnie jej entuzjazm I was stimulated a. excited by her enthusiasm rozgrzać się - rozgrzewać się 1. (rozgrzać samego siebie) to warm (oneself) up rozgrzał się po zjedzeniu gorącej zupy he warmed himself up by eating some hot soup 2. (stać się gorącym) to heat up piec się rozgrzał i jest ciepło the stove has heated up and it's warm jedź powoli, dopóki silnik się nie rozgrzeje drive slowly until the engine has warmed up 3. (przygotować się do wysiłku) to warm up zawodnik rozgrzał się przed wejściem na boisko the player warmed up before coming onto the field 4. przen. (ożywić się) to warm up zespół rozgrzał się dopiero po zagraniu kilku utworów the band only warmed up after playing several numbers

rozgrzebać
pf - rozgrzebywać impf (rozgrzebię - rozgrzebuję) vt 1. (grzebiąc rozrzucić) to dig up a. over, to turn up a. over [ziemię] to rake [popiół] rozgrzebywał ziemię rękami he dug in the soil with his hands 2. (pozostawić w nieładzie) to leave [sth] in a mess a. disorder [robotę, plac budowy] to leave [sth] scattered about [papiery, ubrania] zostawił rozgrzebane łóżko he left his bed unmade

rozgrzebywać
impf rozgrzebać

rozgrzeszać
impf rozgrzeszyć

rozgrzeszenie
sv rozgrzeszyć n absolution udzielić rozgrzeszeenia to give a. administer absolution (from sins) dostać rozgrzeszeenie to be absolved from sins poszedł do spowiedzi i dostał rozgrzeszenie he went to confession and was absolved a. given absolution

rozgrzeszyć
pf - rozgrzesz|ać impf vt 1. (przebaczyć) to absolve rozgrzeszyła go z jego sprawek she absolved him for his misdeeds a. wrongdoings 2. Relig. [ksiądz] to absolve [grzesznika] rozgrzeszyć się - rozgrzeszać się to justify oneself rozgrzeszyć się z lenistwa to justify a. excuse one's laziness

rozgrzewać
impf rozgrzać

rozgrzewka
f 1. (rozgrzanie się) warm-up wypij kieliszek wódki na rozgrzewkę a glass of vodka will warm you up dla rozgrzewki przytupywała sobie w rytm piosenek harcerskich to warm herself up she stamped her feet to the rhythm of scout songs 2. Sport warm-up zrobić rozgrzewkę to warm up

rozgwar
m (G rozgwaru) sgt książk. din, hubbub kipieć rozgwarem to bubble with noise w takim rozgwarze trudno było wytrzymać it was difficult to stand such a din

rozgwiazda
f Zool. starfish

rozgwieżdżony
adv. [niebo, horyzont] starry, star-filled, starlit

rozgęszczać
impf rozgęścić

rozgęścić
pf - rozgę|szczać impf vt 1. (rozrzedzić) to thin down [farbę, zupę] 2. (zmniejszyć zagęszczenie) to ease congestion kwaterunek podjął kroki, żeby rozgęścić przeludnione mieszkania the housing authority has taken steps to ease overcrowding rozgęścić się - rozgęszczać się (zająć większą przestrzeń) to spread over a larger area zaadaptowali strych i nareszcie się rozgęścili they've converted the attic and at last stopped living on top of each other

rozgłaszać
impf rozgłosić

rozgłos
m sgt (G rozgłosu) renown, publicity zdobyć rozgłos to win renown cieszyć się światowym rozgłosem to enjoy worldwide renown nadać premierze filmu duży rozgłos to give the premiere of the film wide publicity nie nadawać spotkaniu/śledztwu wiele rozgłosu to give the meeting/investigation low-key publicity robić coś bez rozgłosu to do sth without much publicity to do sth on the quiet pot. wiele osób prywatnych prowadzi działalność charytatywną skromnie, bez rozgłosu a lot of people engage in charity privately, not looking for publicity robić coś dla rozgłos to do sth for the sake of gaining publicity

rozgłosić
pf - rozgł|aszać impf vt (rozpowiedzieć) to make public, to trumpet [wiadomość, nowinę] rozgłaszała o nas skandaliczne historie she spread scandalous stories about us niepotrzebnie rozgłosił, co tu widział/że dostał propozycję innej pracy he shouldn't have let everyone know what he had seen here/that he had been offered another job

rozgłośnia
f (Gpl rozgłośni) Radio broadcasting station rozgłośnia lokalna/komercyjna a local/commercial broadcasting station

rozharatać
pf vt pot. to cut open, to lacerate [kolano, głowę] to tear [ubranie, spodnie]

rozhartować
pf - rozhart|owywać impf vt 1. to unharden [stal] 2. (pozbawić odporności) to reduce the powers of resistance of [rośliny] rozhartować organizm to undermine one's natural resistance rozhartować się - rozhartowywać się 1. [stal, żelazo] to unharden 2. [organizm] to lose one's resistance rozhartowałem się, odkąd zimy spędzam na południu Europy I've become less robust a. more fragile since I started spending winters in the south of Europe

rozhisteryzowany
adv. hysterical, raving rozhisteryzowany tłum kłębił się u wejścia the hysterical crowd milled around the entrance rozhisteryzowane wielbicielki obległy go ze wszystkich stron hysterical fans mobbed him from all sides

rozhukany
adv. 1. (o zwierzętach) uncontrollable, wild 2. (niesforny) [klasa, młodzież] rowdy, unruly

rozhulany
adv. 1. (o rozbawionej osobie) [towarzystwo, goście] exuberant, boisterous 2. (o wietrze) raging, howling

rozhulać
się pf v refl. to paint the town red

rozhuśtać
pf vt to swing, to set in swinging motion rozhuśtać łódkę to rock the boat rozhuśtać się [łódź] to start to pitch and roll a. pitching and rolling morze się rozhuśtało the sea got rough

rozindyczony
/'rozindi'toni/ adv. pot. furious

rozindyczyć
się /'rozin'ditit e/ pf v refl. pot. to fly into a rage rozindyczyć się na kogoś to be furious with sb

roziskrzać się
/ro'ziskat e/ impf roziskrzyć się

roziskrzony
/'rozi'skoni/ adv. [niebo] starry [oczy] sparkling, glittering roziskrzony gwiazdami horyzont the star-spangled horizon

roziskrzyć
się /ro'ziskit e/ pf - roziskrz|ać się impf v refl. to sparkle, to glitter choinka roziskrzyła się kolorowymi lampkami the Christmas tree was ablaze with coloured lights oczy roziskrzyły mu się radością na widok prezentów his eyes sparkled with joy at the sight of the presents

rozjarzać
impf rozjarzyć

rozjarzony
pp rozjarzyć adv. [oczy] glistening, burning patrzył na nich wściekłymi, rozjarzonymi oczami he looked at them, his eyes burning with anger

rozjarzyć
pf impf vt to light up błyskawice rozjarzyły niebo lightning flashed across the sky rozjarzyć się - rozjarzać się to light up choinka rozjarzyła się światełkami the Christmas tree became ablaze with lights w oczach rozjarzył mu się gniew przen. his eyes were burning with fury

rozjazd
m (G rozjazdu) Techn. junction, crossover rozjazdy plt (ciągłe wyjazdy) travelling, traveling US być w rozjazdach to be away, to travel a great deal a. frequently jest ciągle w rozjazdach, bardzo trudno umówić się z nim na spotkanie he's always travelling, so it's difficult to make an appointment with him

rozjazgotany
adv. pot. [osoba] blabbering [pies] yapping uciszał rozjazgotaną żonę he tried to hush his blabbering wife

rozjazgotać
się pf (rozjazgoczę się a. rozjazgocę się) v refl. to start to chitter-chatter, to start to babble a. gabble rozjazgotały się psy the dogs started to yap excitedly

rozjaśniać
impf rozjaśnić

rozjaśnić
pf - rozjaśni|ać impf vt 1. (oświetlać, rozwidniać) to lighten, to light up lampa rozjaśniała pokój the lamp lighted up the room błyskawica rozjaśniła mrok lightning hit the darkness rozjaśnić (komuś/sobie) włosy to bleach sb's/one's hair 2. (rozpromienić) to brighten uśmiech rozjaśnił jej twarz a smile brightened her face rozjaśnić się - rozjaśniać się to brighten up, to clear up niebo rozjaśnia się the sky is brightening twarz mu się rozjaśniła na ich widok his face lighted up at their sight rozjaśniło mu/jej się w głowie his/her mind cleared, he/she saw the light

rozjechać
pf - rozj|eżdżać1 impf (rozjadę, rozjedzie - rozjeżdżam) vt to run over a. down [osobę, psa] rozjechać się - rozjeżdżać się 1. (odjechać) to part rozjechali się w dwie strony they went their separate ways 2. (rozsunąć się) narty mu się rozjechały his skis each went in a different direction, his skis went apart

rozjemca
m arbitrator, mediator, peacemaker był rozjemcą w naszym sporze he mediated a. acted as a peacemaker in our dispute

rozjemczy
adv. [wyrok, trybunał] mediatory, conciliation attr. komisja rozjemcza a grievance committee sąd rozjemczy an arbitration court

rozjemstwo
n sgt mediation, arbitration

rozjeździć
pf - rozje|żdżać2 impf vt [samochody] to damage [nawierzchnię drogi] rozjeździć się - rozjeżdżać się to travel a lot rozjeżdżać się po świecie to travel extensively

rozjeżdżać
1. impf rozjechać 2. impf rozjeździć

rozjuszać
impf rozjuszyć

rozjuszyć
pf - rozjusz|ać impf vt to enrage kłótnia jeszcze bardziej go rozjuszyła the quarrel enraged him even more rozjuszony dzik zaatakował ich an enraged boar attacked them rozjuszyć się - rozjuszać się to go into a rage rozjuszał się z byle powodu he would go into a rage at the slightest provocation

rozjątrzać
impf rozjątrzyć

rozjątrzony
pp rozjątrzyć adv. vexed, exacerbated

rozjątrzyć
pf - rozjątrz|ać impf vt 1. to aggravate [ranę] nie rozjątrzaj starych ran przen. don't open the old wounds przen. 2. (rozzłościć) to exacerbate, to aggravate kłótnia jeszcze bardziej go rozjątrzyła the quarrel made him even more aggravated rozjątrzyć się - rozjątrzać się 1. [rana] to aggravate 2. [osoba] (wpaść w gniew) to go into a rage [kłótnia] to grow worse awantura rozjątrzała się coraz bardziej the fracas grew a. was growing worse

rozkaprysić
pf - rozkapry|szać impf vt to overindulge, to spoil [dzieci] rozkaprysić się - rozkapryszać się [dziecko] to start to wail, to start to whine

rozkapryszać
impf rozkaprysić

rozkapryszony
pp rozkaprysić adv. 1. (kapryśny) [gwiazda filmowa] moody, spoiled 2. (świadczący o niezadowoleniu) [mina, nastrój] bad-tempered, tetchy

rozkaz
m (G rozkazu) 1. (polecenie) order, command z rozkazu generała on the orders of the General aż do otrzymania dalszych rozkazów until further orders wydawać rozkazy to give orders a. commands wydać rozkaz zrobienia czegoś to order sth to be done łamać rozkazy to breach (the) orders wypełniać a. wykonywać rozkaz to carry out a command a. an order słuchać czyichś rozkazów to obey sb's orders nie będę słuchał jego rozkazów I won't take orders from him kapitan dał rozkaz marszu/do marszu the captain gave the command to start marching żołnierz zgłosił się w sztabie po rozkazy the soldier reported to headquarters for orders twoje życzenie jest dla mnie rozkazem żart. your wish is my command mam rozkaz pilnowania drzwi my orders are to guard the door mam rozkaz nikogo nie wpuszczać my orders are not to let anybody through 2. Komput. command zmienił rozkaz w pamięci komputera he altered the command in the computer's memory rozkaz dzienny Wojsk. order of the day rozkaz wymarszu Wojsk. marching orders być pod czyimiś rozkazami to be under sb's command a. orders być na czyjeś rozkazy to be at sb's command mieć kogoś pod swoimi rozkazami to have sb under one's command pod swoimi rozkazami miał cały pułk wojska he had the whole regiment under his command oddać się/zaciągnąć się pod czyjeś rozkazy to put oneself/enlist under sb's command rozkaz! a. według rozkazu! yes, Sir!

rozkazać
pf - rozka|zywać impf (rozkażę - rozkazuję) vt to order rozkazał wszystkim, żeby opuścili pokój he ordered everybody to leave the room

rozkazodawca
m commander

rozkazująco
adv. [mówić, krzyczeć] peremptorily, in a commanding tone

rozkazujący
pp rozkazać adv. 1. (wyrażający rozkaz) [głos, ton] peremptory, commanding 2. Jęz. [tryb, forma] imperative

rozkazywać
impf rozkazać

rozkiełzać
impf rozkiełznać

rozkiełznać
rozkiełz|ać pf - rozkiełz|nywać, rozkiełz|ywać impf vt to unbridle [konie] rozkiełznać się, rozkiełzać się - rozkiełznywać się, rozkiełzywać się [koń] to unbridle

rozkiełznywać
impf rozkiełznać

rozkiełzywać
impf rozkiełznać

rozklapać
pf - rozklap|ywać impf (rozklapię - rozklapuję) vt pot. to wear down [buty, sandały] rozklapać się - rozklapywać się pot. to wear down buty mi się rozklapały my shoes have a. are worn out

rozklapywać
impf rozklapać

rozkleić
pf - rozkle|jać impf vt 1. (rozlepić) to paste up na mieście rozklejono plakaty the posters were put up in the streets 2. (oddzielić w miejscu sklejenia) to open [kopertę] rozkleić się - rozklejać się 1. (odlepić się) to unglue, to come off pudełko rozkleiło się pod wpływem wilgoci the box came apart because of the damp 2. (rozgotować się) to overboil (into gruel) 3. pot. to get (all) soppy pot., to get (all) gooey pot. był tak wzruszony, że całkiem się rozkleił he was so moved that he got all soppy a. all gooey

rozklejać
impf rozkleić

rozklekotać
pf (rozklekoczę a. rozklekocę) vt pot. rozklekotany fortepian a rickety piano pot. rozklekotany pojazd a rickety old crate pot. rozklekotana maszyna a clapped-out machine pot. rozklekotane nerwy przen. shattered nerves rozklekotać się 1. (zacząć głośno klekotać) to (start to) clatter bociany rozklekotały się na dachu the storks began to (bill-)clatter on the roof rozklekotały się karabiny maszynowe machine guns started to clatter a. chatter 2. pot. (zostać uszkodzonym) to have had it, to be ruined

rozklepać
pf - rozklep|ywać impf (rozklepię - rozklepuję) vt to flatten [metal, sztabkę]

rozklepywać
impf rozklepać

rozkochany
adv. 1. (kochający) enamoured (w kimś/czymś of a. with a. by sb/sth) była to młodzież rozkochana w sporcie those adolescents were passionate about sport 2. (wyrażający uczucie miłości) [oczy, spojrzenie] adoring, loving wodził za nią rozkochanym wzrokiem he looked at her lovingly

rozkochać
pf - rozkoch|iwać impf vt to capture [sb's] affections rozkochać kogoś w sobie to arouse sb's passion rozkochać się - rozkochiwać się to become infatuated (w kimś with sb) rozkochać się w kimś na zabój to fall head over ears in love with sb to become potty about sb GB pot. rozkochał się w literaturze francuskiej he became enamoured of a. with French literature

rozkochiwać
impf rozkochać

rozkojarzenie
n sgt absent-mindedness, distractedness

rozkojarzony
adv. absent-minded, muddle-headed

rozkolportować
pf vt to distribute [ulotki, broszury]

rozkop
m (G rozkopu) pit, excavation

rozkopać
pf - rozkop|ywać impf (rozkopię - rozkopuję) vt 1. (zrobić dół) to dig (up) [ogród, ulicę] 2. pot. (skłębić, rozrzucić) to kick off rozkopać pościel to kick one's bedclothes off rozkopać się - rozkopywać się to kick one's bedclothes off

rozkopywać
impf rozkopać

rozkosz
f 1. sgt (uczucie szczęścia) bliss rozkosz zmysłowa sensual a. sexual pleasure 2. (rzecz przyjemna) delight rozkosz dla oka/podniebienia a delight to the eye/palate opływała we wszystkie rozkosze she had all the delights of the world at hand z dziką rozkoszą with relish, with immense pleasure napiję się soku z dziką rozkoszą I could really murder a glass of juice

rozkosznie
adv. grad. 1. (w sposób wywołujący przyjemność) [wyglądać] delightful adv. [ciepło] delightfully tu jest rozkosznie miło it's a real pleasure to be here 2. (w sposób świadczący o przeżywaniu przyjemności) contentedly westchnął rozkosznie przez sen he gave a sigh of contentment in his sleep

rozkoszny
adv. grad. [smak, widok, uśmiech] delicious, lovely [cień, ciepło, uczucie] pleasurable, pleasing [niemowlę, kotek] cute

rozkoszować
się impf v refl. rozkoszować się czymś to take (great) delight (czymś in sth) to delight (czymś in sth) to revel (czymś in sth) rozkoszować się ciepłem/słońcem to bask in the warmth/sun rozkoszować się smakiem wina/zapachem kwiatów to delight in the taste of wine/the scent of the flowers

rozkołysać
pf (rozkołyszę) vt to swing, to set [sth] in swinging motion [huśtawkę, łódź] rozkołysać się to rock rozkołysane morze the rolling drzewa rozkołysały się na wietrze the trees swayed in the wind

rozkraczać
impf rozkraczyć

rozkraczyć
pf - rozkracz|ać impf vt rozkraczyć nogi to straddle, to stand with one's legs apart rozkraczyć się - rozkraczać się to stand/sit legs astride

rozkradać
impf rozkraść

rozkrajać
rozkroić

rozkrawać
impf rozkroić

rozkraść
pf - rozkra|dać pf (rozkradnę, rozkradniesz, rozkradł, rozkradła, rozkradli - rozkradam) vt rozkraść czyjeś mienie to steal sb's possessions

rozkroić
rozkr|ajać pf - rozkr|awać impf vt to cut in two [bułkę, pomidor]

rozkrok
m (G rozkroku) sgt straddle position stanąć w szerokim/niewielkim rozkroku to stand with one's legs wide astride/a little apart zrobić rozkrok to adopt a straddle position, to stand with one's legs apart

rozkruszać
impf rozkruszyć

rozkruszyć
pf - rozkrusz|ać impf vt vt (rozgnieść) to crush [tabletkę, lód, kamień] to crumble [ser, chleb] rozkruszanie kamieni moczowych laserem laser lithotripsy rozkruszyć się - rozkruszać się (rozpaść się) [chleb, ser, skała] to crumble

rozkrwawiać
impf rozkrwawić

rozkrwawić
pf - rozkrwaw|iać impf vt (zranić do krwi) to cut [rękę, stopę, kolano] upadła i rozkrwawiła sobie czoło she fell and cut her forehead

rozkrzewiać
impf rozkrzewić

rozkrzewić
pf - rozkrzew|iać impf vt 1. książk. to promote [czytelnictwo, sport amatorski] to propagate [ideę, kult] 2. Bot. (spowodować bujny rozrost) to increase growth of przycięcie pędów powoduje lepsze rozkrzewienie rośliny cutting off shoots increases the growth of a plant silnie rozkrzewiony rododendron/bez a well-branched rhododendron/lilac rozkrzewić się - rozkrzewiać się 1. książk. (upowszechnić się) to spread rozkrzewiła się wiara w parafarmaceutyki the trust in parapharmaceuticals has spread 2. Bot. [roślina] to branch, to spread w ogródku rozkrzewiły się chwasty weeds have grown and spread in the garden pelargonie ładnie się rozkrzewiły the geraniums have branched (out) nicely

rozkrzyczany
pp rokrzyczeć adv. [dzieciarnia, tłum] boisterous

rozkrzyczeć
pf (rozkrzyczysz, rozkrzyczał, rozkrzyczeli) vt (rozgłosić) to trumpet [nowiny, wiadomości] rozkrzyczeć się 1. (zacząć krzyczeć) [osoba] to start yelling 2. (zacząć głośno płakać) [dziecko] to start bawling

rozkrzyżować
pf - rozkrzyż|owywać impf vt to spread out [ramiona, ręce]

rozkrzyżowywać
impf rozkrzyżować

rozkręcać
impf rozkręcić

rozkręcić
pf - rozkrę|cać impf vt 1. (rozprostować) to uncoil, to untwist [łańcuszek, spiralę] 2. (rozłożyć na części) to undo, to take [sth] to pieces rozkręcić piecyk gazowy to take a gas stove to pieces 3. pot. (uaktywnić) to get [sth] going [produkcję, robotę] rozkręcić się - rozkręcać się 1. (ulec rozkręceniu) to uncoil wąż się rozkręcił the snake uncoiled 2. pot. (pozbyć się skrępowania) to warm up, to loosen up rozkręcić się w rozmowie to unwind in the course of conversation 3. pot. (rozwinąć się pomyślnie) to begin to flourish projekt się rozkręcił the project swung into action

rozkulbaczać
impf rozkulbaczyć

rozkulbaczyć
pf - rozkulbacz|ać impf vt to unsaddle [konia, muła]

rozkupić
pf - rozkup|ywać impf vt (całkowicie wykupić) to buy up [gazetę, bilety]

rozkupywać
impf rozkupić

rozkurcz
m (G rozkurczu) Med. (serca) diastole

rozkurczająco
adv. działać rozkurczająco na tkanki/mięśnie to have a relaxing effect on the tissues/muscles

rozkurczający
pa rozkurczyć adv. [działanie, lek] relaxant

rozkurczać
impf rozkurczyć

rozkurczowo
adv. działać rozkurczowo to have a relaxing effect

rozkurczowy
adv. [leki, środki] relaxant rozkurczowe ciśnienie krwi diastolic blood pressure

rozkurczyć
pf - rozkurcz|ać impf vt (rozprostować) to loosen [mięśnie] to unclench [pięść] rozkurczyć się - rozkurczać się (rozluźnić się) [mięśnie] to loosen [serce] to relax [palce] to unclench

rozkurz
m sgt (G rozkurzu) Techn. (mąki, surowca) wastage pójść na rozkurz to be wasted cała premia poszła na rozkurz all the bonus money was spent like water

rozkuwać
impf rozkuć

rozkuć
pf - rozku|wać impf vt 1. (rozkruszyć kilofem) to crush [węgiel, lód, tynk] 2. (uwolnić z więzów) to unchain, to unshackle [jeńca, więźnia] 3. (rozklepać) to forge flat [żelazo] 4. (zdjąć podkowy) to unshoe [konia] rozkuć się - rozkuwać się (uwolnić się z więzów) to unshackle oneself, to unchain oneself

rozkułaczać
impf rozkułaczyć

rozkułaczyć
pf - rozkułacz|ać impf vt Hist. deprive a kulak of land

rozkwasić
pf - rozkwa|szać impf vt pot. (mocno zranić) to smash [część ciała] rozkwasić sobie nos/kolano to smash one's nose/knee rozkwasić komuś gębę to smash sb's phiz pot.

rozkwaszać
impf rozkwasić

rozkwiecony
adv. książk. [ogród, łąka] strewn with flowers

rozkwilać się
impf rozkwilić się

rozkwilić
się pf - rozkwil|ać się impf v refl. 1. (zacząć kwilić) [niemowlę] to start whimpering 2. (zacząć ćwierkać) [ptak] to start tweeting

rozkwit
m sgt (G rozkwitu) 1. (osiągnięcie pełni rozwoju) full bloom, heyday rozkwit gospodarczy prosperity, economic boom rozkwit sił twórczych the peak of creativity rozkwit talentu the full bloom of one's talent rozkwit kultury the peak development of (a) culture rozkwit handlu trade boom jej kariera jest w rozkwicie her career is in full bloom teatr eksperymentalny/nasza uczelnia przeżywa rozkwit experimental theatre/our university is in its heyday jej uroda jest w pełnym rozkwicie her beauty is in its prime a. in full bloom 2. Bot. blossom, bloom drzewa owocowe w rozkwicie fruit trees in bloom

rozkwitać
impf rozkwitnąć

rozkwitnięty
pp rozkwitnąć adv. [kwiat] full-blown

rozkwitnąć
pf - rozkwit|ać impf (rozkwitł a. rozkwitnął - rozkwitam) vi 1. (zakwitnąć) [kwiat] to bloom [drzewo] to blossom [pąk] to flower 2. (rozwinąć się) [osoba] to blossom [cywilizacja, sztuka, handel] to flourish 3. przen. (pojawić się) to bloom na twarzy dziewczyny rozkwitł rumieniec/uśmiech a blush/smile bloomed on the girl's face

rozkwitły
adv. książk. 1. [kwiat, pąk] efflorescent, full-blown 2. przen. [cywilizacja] flourishing, in full bloom

rozkład
m (G rozkładu) 1. (plan) schedule, timetable szczegółowy rozkład moich/twoich zajęć a detailed breakdown of how I/you spend the week jaki jest twój rozkład dnia? what's your schedule for today? nauczyciele narzekali na rozkład lekcji the teachers complained about the timetable rozkła jazdy Transp. timetable według rozkłau jazdy pociąg powinien być tutaj za pięć minut according to the timetable the train is due in five minutes 2. (rozplanowanie) layout nie podoba mi się rozkład tego mieszkania I don't like the layout of the flat 3. (rozprzężenie) disintegration rodzina jest w stanie rozkładu the family is disintegrating 4. Biol. decay, decomposition 5. Chem. decomposition rozkład liczby na czynniki pierwsze Mat. factorization

rozkładany
pp rozłożyć adv. [łóżko, fotel, stół] fold-out, folding [kanapa] convertible

rozkładać
impf rozłożyć

rozkładowo
adv. destructively alkoholizm wpływa rozkładowo na życie rodzinne alcohol is a destructive influence on family life

rozkładowy
adv. 1. (dotyczący sposobu rozmieszczenia) layout attr. kolumny rozkładowe a double spread mieszkanie rozkładowe a well-planned flat 2. Biol. [proces] of decay 3. Chem. decomposing, decomposition attr.

rozkładówka
f Druk. centrefold GB, centerfold US

rozlany
pp rozlać adv. 1. (nieostry) [kontur, druk, obraz] blurred, out of focus 2. (nabrzmiały) [rysy, twarz, ciało, postać] bloated

rozlatany
adv. 1. (rozbiegany) [oczy, wzrok] nervous [ręce] fidgety 2. (chaotyczny) [myśli] uncontrolled

rozlatywać się
impf rozlecieć się

rozlazłość
f sgt pot., pejor. sloppiness, slovenliness

rozlazły
adv. pot. 1. (powolny i niechlujny) [osoba] sluggish, languid 2. (pozbawiony spójności) [przemowa, powieść] incoherent, long-winded

rozlać
pf - rozl|ewać impf (rozleję - rozlewam) vt 1. (niechcący) to spill [wodę, mleko] rozlać kawę na stół/obrus to spill coffee over the table/tablecloth 2. (wlać do kilku naczyń) to pour rozlać wino do kieliszków to pour wine into glasses 3. (wystąpić z brzegów) [rzeka] to flood rozlać się - rozlewać się 1. (rozpłynąć się po powierzchni) [woda, sok] to spill zupa rozlała sie po całym stole soup has spilt all over the table 2. (wystąpić z brzegów) [rzeka] to flood wiosną staw rozlewał się szeroko in spring the lake would flood everything around 3. przen. (rozprzestrzenić się) [światło, ból] to spread fala strajków rozlała się po kraju a wave of strikes swept across the country

rozlec
się, rozle|gnąć się pf - rozle|gać się1 impf (rozlegnie się, rozległ się, rozległa się - rozlega się) v refl. (rozbrzmieć) [dźwięk, gwizd, huk, trzask] to sound [echo, kroki, wołanie] to reverberate rozległy się gromkie brawa there was rapturous applause w oddali rozległy się strzały some shots sounded in the distance

rozlecieć
się pf - rozl|atywać się impf (rozlecisz się, rozleci się, rozleciał się, rozlecieli się - rozlatuję się) v refl. 1. [ptaki, owady] to disperse 2. pot. (rozbiec się) [ludzie, zwierzęta] to disperse 3. pot. (rozpaść się) [but, mebel, książka] to fall apart a. to pieces 4. pot. (zepsuć się) [samochód, rower, odkurzacz] to fall apart 5. pot. (przestać istnieć) [partia, zespół] to disband, to break up [małżeństwo] to fall apart

rozlegać
się2 impf v refl. (roztaczać się) [widok] to unfold [las, pola] to stretch

rozlegać się
1. impf rozlec się

rozlegle
adv. grad. 1. (szeroko w przestrzeni) [ciągnąć się] vastly, sprawlingly 2. przen. [planować, zamierzać] expansively

rozlegnąć się
zob. rozlec się

rozległość
f sgt książk. 1. (horyzontu, pola) extensiveness, vastness 2. (zainteresowań, wiedzy) extent, range

rozległy
adv. grad. 1. [widok, panorama, pole, stadion] extensive, vast 2. [wiadomości, wpływy, stosunki] extensive

rozleniwiać
impf rozleniwić

rozleniwić
pf - rozleniw|iać impf vt to make [sb] indolent upał rozleniwia hot weather makes one indolent ogarnęło go wiosenne rozleniwienie he was suffering from spring indolence rozleniwieni siedzieli na kanapie they were lounging indolently on the sofa rozleniwić się - rozleniwiać się to become indolent kot się rozleniwił i nie chce polować na myszy the cat has become so lazy that he won't hunt mice uczniowie rozleniwili się przez wakacje during the holidays the pupils became very lazy na starość się rozleniwiłam I've become indolent in my old age

rozlepiać
impf rozlepić

rozlepić
pf - rozlep|iać impf vt 1. (przykleić w wielu mejscach) to post (up) [ogłoszenia, klepsydry, plakaty] 2. (porozdzielać) to separate [sklejone kartki]

rozlew
m (G rozlewu) 1. sgt (wody mineralnej, piwa) bottling 2. książk. (rozlewisko) floodwaters 3. książk. (wystąpienie z brzegów) flooding rozlew krwi bloodshed

rozlewać
impf rozlać

rozlewisko
n (teren zalany wodą) overflow area (naturalny zbiornik wód) pool

rozlewnia
f (Gpl rozlewni) (mleka, piwa, wody mineralnej) bottling plant (paliw) a fuel distribution plant

rozlewnie
adv. grad. książk. (powoli) [opowiadać] prolixly

rozlewność
f sgt książk. (narracji) prolixity (melodii) slow tempo

rozlewny
adv. grad. książk. 1. (szeroko rozlany) [rzeka, strumień] expansive, widespread 2. (rozwlekły) [narracja, melodia] drawn-out

rozleźć
się pf - roz|łazić się impf v refl. pot. 1. [osoby, zwierzęta] (porozchodzić się) to disperse [karaluchy, mrówki] to sprawl 2. (zniszczyć się) [ubranie, materiał] to be torn koszula rozlazła się w praniu the shirt got tattered and torn in the washing stara marynarka rozłazi się w szwach the old jacket is gaping at the seams 3. (rozejść się) [pieniądze] to be spent quickly, to melt robota rozłazi mu się w rękach his work is going to pieces before his eyes

rozliczać
impf rozliczyć

rozliczenie
sv rozliczyć n 1. Ekon. settlement rozliczenie miesięczne/roczne monthly/yearly settlement rozliczenie bezgotówkowe a. czeku clearing rozliczenie gotówkowe cash settlement termin rozliczenia podatkowego tax return deadline 2. przen. (obrachunek) squaring a. settling accounts rozliczenie z przeszłością/komunizmem squaring a. settling accounts with the past/Communism

rozliczeniowy
adv. 1. Ekon. [arkusz, operacja, system] accounting attr. 2. przen. (podsumowujący) literatura rozliczeniowa literature that summarizes and comes to terms with a particular phenomenon (usually political)

rozliczny
adv. książk. (wieloraki) [obowiązki, zainteresowania, zajęcia] manifold [przechodnie, znajomi] numerous

rozliczyć
pf - rozlicz|ać impf vt 1. Ekon. to account for [koszty] to square [należności] rozliczyć kogoś z pieniędzy to ask sb to account for a sum of money czy wszystkie wydatki zostały rozliczone? have all expenses been accounted for? 2. książk. (podsumować) to appraise rozliczyć pracownika z obowiązków to assess an employee rozliczyć się - rozliczać się 1. (uregulować rachunki) rozliczyć się z kimś to settle a. square accounts with sb rozliczyć się z czegoś to account for sth 2. przen. (ocenić) rozliczyć się z własną przeszłością to critically review one's past

rozlokować
pf - rozlok|owywać impf vt 1. (przydzielić kwatery) to quarter [harcerzy, żołnierzy, pogorzelców] ofiary powodzi rozlokowano po domach krewnych i przyjaciół flood victims were quartered in the homes of relatives and friends 2. (rozmieścić) to deploy [artylerię, rakiety] to station [oddziały] to install [przedstawicielstwo] to place, to arrange [książki] przedstawicielstwa firmy rozlokowano we wszystkich większych miastach agencies of the company were installed in all big cities udało ci się rozlokować już wszystkie książki na półkach? have you managed to shelve all your books yet? rozlokować się - rozlokowywać się 1. (rozgościć się) to make oneself at home uczestnicy kursu rozlokowali się w pokojach the course participants settled into their rooms 2. (ulokować się) to settle w przedziale wszyscy rozlokowali się wygodnie the passengers settled down in the compartment

rozlokowywać
impf rozlokować

rozlosować
pf - rozlos|owywać impf vt to distribute [sth] by lot wśród zwycięzców rozlosowane będą cenne nagrody the winners will take part in a lottery with valuable prizes

rozlosowywać
impf rozlosować

rozluźniająco
adv. ten lek działa rozluźniająco na mięśnie this drug has a relaxing effect on the muscles

rozluźniający
pa rozluźnić adv. [masaż, ćwiczenia] relaxing

rozluźniać
impf rozluźnić

rozluźnienie
sv rozluźnić n sgt 1. (odprężenie) relaxation pływając, odczuwał pełne rozluźnienie he felt completely relaxed when swimming 2. (brak skrępowania) slackening rozluźnienie obyczajów a slackening of morals

rozluźnić
pf - rozluźni|ać impf vt 1. (odprężyć) to relax [mięśnie, uchwyt] 2. (poluzować) to loosen [krawat, kołnierzyk, pasek, popręg] 3. przen. (zrelaksować) to relax alkohol rozluźnia go alcohol relaxes him 4. przen. (złagodzić) to slacken [rygory, cenzurę] 5. przen. (osłabić) to loosen [więzi, związki] rozluźnić się - rozluźniać się 1. (obluzować się) [rzemień, sznurowadło, opatrunek] to loosen 2. (stać się mniej zatłoczonym) [autobus, pociąg] to become less crowded 3. (pozbyć się skrępowania) [osoba] to relax, to unwind 4. (stać się mniej rygorystycznym) [cenzura, dyscyplina] to slacken 5. (osłabnąć) [więzi, kontakty] to loosen

rozmach
m (G rozmachu) sgt 1. (zamach) swing wziąć rozmach to take a swing 2. (tempo, skala) nabierać rozmachu to gather momentum 3. (śmiałość) dash, panache żyć/pracować z rozmachem to live/work on a grand scale podziwiali rozmach jego pędzla/pióra they admired the flourish a. dash of his painting/writing

rozmaczać
impf rozmoczyć

rozmagnesować
pf - rozmagnes|owywać impf vt Fiz. to demagnetize rozmagnesować się - rozmagnesowywać się [igła w kompasie] to demagnetize

rozmagnesowywać
impf rozmagnesować

rozmaicie
adv. [nazywany, stosowany] variously [interpretować, oceniać] in many different ways można to rozmaicie rozumieć it can be understood in many different ways

rozmaitość
f sgt variety (czegoś of sth) wielka rozmaitość towarów/gatunków a wide variety of goods/species rozmaitości plt sundries muzyczne rozmaitości musical sundries opowiadał rozmaitości o swoim życiu he said various things about his life

rozmaity
adv. [metody, zwierzęta, kwiaty, kolory] various rozmaite gatunki/nazwy various species/names

rozmakać
impf rozmoknąć

rozmamłanie
n sgt pot. (niechlujność) slovenliness, sloppiness (lenistwo) indolence

rozmamłany
adv. pot. 1. (niechlujnie ubrany) [osoba] sloppily dressed (nie do końca ubrany) dishevelled [koszula] unbuttoned 2. (bez energii) indolent

rozmaryn
m (G rozmarynu) Bot., Kulin. rosemary

rozmarynowy
adv. [olejek] rosemary attr.

rozmarzająco
adv działać na kogoś rozmarzająco to make sb dream

rozmarzający
pa rozmarzyć adv. [muzyka, dźwięk, widok] dreamy

rozmarzać
1. /ro'zmarzat/ impf rozmarznąć 2. impf rozmarzyć

rozmarzenie
sv rozmarzyć n sgt daydream ogarnęło ją rozmarzenie she was lost in a daydream w rozmarzeniu zapomniał, że. lost in his daydreaming he forgot that. powiedzieć coś w rozmarzeniu a. z rozmarzeniem to say sth dreamily

rozmarznięty
/rozmarz'nenti/ adv. [mięso, mrożonka] thawed

rozmarznąć
/ro'zmarznont/ pf - rozmarz|ać /ro'zmarzat/ impf (rozmarzła, rozmarzli - rozmarzam) vi [mięso, rzeka, ziemia] to thaw

rozmarzony
adv. [uśmiech, spojrzenie] dreamy być rozmarzonym to be daydreaming rozmarzeni słuchacze an entranced audience patrzyć rozmarzonym wzrokiem to look dreamily powiedzieć coś rozmarzonym głosem to say sth dreamily

rozmarzyć
pf - rozmarz|ać impf vt to make [sb] dreamy rozmarzyć się - rozmarzać się to be lost in daydreaming "to byłoby cudowne" - rozmarzyła się 'that would be wonderful,' she said dreamily

rozmasować
pf - rozmas|owywać impf vt to rub, to massage [ramię, łydkę, mięsień]

rozmasowywać
impf rozmasować

rozmawiać
impf vi to talk (z kimś to a. with sb) rozmawiać o czymś to talk about sth rozmawiać o polityce/sporcie/interesach to talk politics/sport/business nie rozmawiajmy o pracy let's not talk shop rozmawiać z kimś przez telefon to talk to sb on the phone rozmawiać przez tłumacza to speak through an interpreter rozmawiali po angielsku/polsku they were speaking English/Polish proszę nie rozmawiać! please be quiet! nie rozmawiam z nią I'm not talking to her nie rozmawiają ze sobą they are not on speaking terms w ogóle nie chcieli z nami rozmawiać they refused to talk to us prezydenci rozmawiali o. the two presidents discussed.

rozmaz
m (G rozmazu) Med. smear rozmaz krwi blood smear

rozmazany
pp rozmazać adv. pot. [osoba] weepy pot.

rozmazać
pf - rozma|zywać impf (rozmażę - rozmazuję) vt 1. (rozsmarować) to smear (zabrudzić) to smudge [tusz, atrament] rozmazać sobie makijaż/szminkę to smudge one's make-up/lipstick rozmazać sobie farbę na twarzy to smear one's face with paint rozmazać brud na szybie to smear dirt over the windscreen 2. (rozmyć) to blur [obraz, odpowiedzialność, różnice, granice] rozmazane kształty/litery/zdjęcia/słowa blurred shapes/letters/pictures/words rozmazać się - rozmazywać się 1. (rozsmarować się) [szminka, makijaż, tusz, atrament] to smudge 2. (rozmyć się) [kształty, granice, różnice] to blur słowa rozmazywały mi się przed oczami the words blurred before my eyes granice między dobrem a złem rozmazują się the boundaries between good and evil blur a. become blurred 3. pot. (rozpłakać się) to start blubbering pot.

rozmazgaić
pf - rozmazga|jać impf pot. vt to turn [sb] into a namby-pamby pot. rozmazgaić się - rozmazgajać się to start to snivel

rozmazgajać
impf rozmazgaić

rozmazywać
impf rozmazać

rozmemłanie
zob. rozmamłanie

rozmemłany
zob. rozmamłany

rozmiar
m (G rozmiaru) 1. Handl. size rozmiar buta shoe size buty/sukienka w czyimś rozmiarze shoes/a dress in sb's size buty/ubrania we wszystkich rozmiarach shoes/clothes in all sizes jaki rozmiar pan/pani nosi? what size are you a. do you take? 2. (wymiary) dimensions, size przedmiot pokaźnych rozmiarów a sizeable object obraz niewielkich rozmiarów a small picture organizm mikroskopijnych rozmiarów a living organism of microscopic dimensions pojazd kosmiczny gigantycznych rozmiarów a spaceship of enormous dimensions posąg naturalnych rozmiarów a life size(d) statue przedmiot rozmiarów piłki tenisowej an object the size of a tennis ball nie różnić się rozmiarami od czegoś to be no bigger than sth rozmiary plt (problemu, porażki) size sg (zagrożenia, zniszczeń) scale sg osiągnąć rozmiary klęski/epidemii to reach catastrophic/epidemic proportions jego popularność osiągnęła olbrzymie rozmiary he gained enormous popularity

rozmiażdżyć
pf vt to crush rozmiażdżony czosnek crushed garlic

rozmieniać
impf rozmienić

rozmienić
pf - rozmie|niać impf vt to change [banknot, sumę] rozmienić dziesięć złotych na dwie piątki to change a. break a ten-zloty note a. bill US into two fives czy mogłaby mi pani rozmienić dwadzieścia złotych? could you change me a twenty-zloty note? rozmieniać się na drobne to get sidetracked into minor issues

rozmieszać
pf vt to mix, to stir [farbę, sos] rozmieszać coś z wodą to mix sth with water rozmieszać coś w wodzie/mleku to mix sth with water/milk

rozmieszczać
impf rozmieścić

rozmieszczenie
sv rozmieścić n sgt (populacji, gatunków) distribution (ustawienie, ułożenie) arrangement (na stronie) layout rozmieszczenie surowców naturalnych na świecie the distribution of natural resources in the world rozmieszczenie sił nieprzyjaciela the positions of enemy forces

rozmieścić
pf - rozmie|szczać impf vt (ustawić, ułożyć) to arrange [przedmioty] to lay [sth] out [tekst, ilustrację] to post [strażników] to deploy [jednostki, oddziały] (zakwaterować) to quarter [żołnierzy] rozmieścić eksponaty na półkach to arrange exhibits on shelves rozmieścić zdjęcia na stronie to lay out the pictures on a page rozmieścić wojska wzdłuż rzeki to deploy the troops along a river rozmieścić gości przy stole to seat the guests at the table uchodźców rozmieszczono w szkołach the refugees were given shelter in schools szkoły wyższe/szpitale powinny być równomiernie rozmieszczone po całym kraju higher education institutions/hospitals should be evenly distributed around the country rozmieścić się - rozmieszczać się to be located towarzystwo rozmieściło się już w autobusie all the party were already seated on the coach

rozmigotany
adv. [tafla, jezioro, niebo] shimmering, glittering

rozmigotać
się pf (rozmigoczę się a. rozmigocę się) v refl. to begin to shimmer jezioro rozmigotało się w słońcu the lake began to shimmer in the sunlight ulica rozmigotała się neonami the street came alive with neon lights niebo rozmigotało się tysiącem gwiazd the sky lit up with thousands of stars

rozmijać się
impf rozminąć się

rozminować
pf - rozmin|owywać impf vt to clear [sth] of mines [drogę, obszar, kanał] budynek został rozminowany the building was cleared of explosives

rozminowywać
impf rozminować

rozminąć
się pf - rozmi|jać się impf (rozminął się, rozminęli się - rozmijam się) v refl. 1. (wyminąć się) to pass each other samochody z trudem mogły się rozminąć two cars could barely pass (each other) 2. (nie spotkać się) [osoby] to miss each other musieliśmy się rozminąć we must have missed each other właśnie się rozminęliście you've just missed him nasze listy się rozminęły our letters crossed 3. (nie dostosować się) rozminąć się z prawem to break the law rozmijać się z czyimiś oczekiwaniami [film, podwyżka] to fail to meet sb's expectations rozminąć się prawdą to stretch the truth teoria rozmija się z praktyką theory and practice don't tally

rozmiękać
impf rozmięknąć

rozmiękczać
impf rozmiękczyć

rozmiękczenie
sv rozmiękczyć n sgt rozmiękczenie mózgu Med. encephalomalacia softening of the brain pot.

rozmiękczyć
pf - rozmiękcz|ać impf vt 1. to soften [skórę] (namoczyć) to soak [podłoże, glebę] rozmiękczyć sucharek w mleku to soak a biscuit in milk deszcz rozmiękczył ziemię the rain made the ground soggy 2. (złamać opór) to soften [sb] up [przeciwnika, świadka] 3. (wzruszyć) rozmiękczyć kogoś a. czyjeś serce soften sb's heart

rozmięknąć
pf - rozmięk|ać impf (rozmiękł - rozmiękam) vi 1. [ziemia, substancja, skóra] to soften pantofelki rozmiękały jej na deszczu she was getting her shoes soaked in the rain 2. przen. [osoba, serce] to soften

rozmiłowany
adi książk. [osoba] enamoured GB, enamored US (w kimś/czymś of sb/sth) [wzrok] loving

rozmiłować
się pf - rozmił|owywać się impf v refl. 1. książk. rozmiłować się w czymś to come to love sth [poezję, malarstwo] 2. przest. rozmiłować się w kimś to became enamoured of sb książk.

rozmiłowywać się
impf rozmiłować się

rozmnażanie
sv rozmnożyć n sgt Biol. reproduction rozmnażanie płciowe/bezpłciowe sexual/asexual reproduction rozmnażanie przez podział reproduction by multiple fission, schizogony

rozmnażać
impf rozmnożyć

rozmnożyć
pf - rozmn|ażać impf vt 1. Biol. to propagate, to multiply [rośliny] 2. (zwiększyć ilość) to multiply [pieniądze, zyski] rozmnożenie chleba Bibl. the feeding of the multitude rozmnożyć się - rozmnażać się 1. Biol. (mieć potomstwo) to reproduce (zwiększyć populację) to multiply rozmnażać się płciowo/bezpłciowo to reproduce sexually/asexually rozmnażać się przez podział to reproduce by multiple fission króliki szybko się rozmnożyły the rabbits multiplied fast 2. żart. (pojawić się w dużych ilościach) [partie, organizacje, specjaliści] to spring up rozmnożyli się ostatnio różni uzdrowiciele a lot of faith healers have sprung up recently

rozmoczyć
pf - rozm|aczać impf vt to soak rozmoczyć coś w wodzie/mleku to soak sth in water/milk

rozmodlenie
n sgt wyraz rozmodlenia w oczach a pious look in sb's eyes widząc jej rozmodlenie, . seeing that she was at prayer.

rozmodlony
adv. [osoba] praying być rozmodlonym to be engrossed in prayer

rozmoknąć
pf - rozm|akać impf (rozmókł - rozmakam) vi [chleb, płatki] to become soggy [droga, grunt, ziemia] to become waterlogged

rozmokły
adv. [ziemia, grunt] soggy [droga, boisko] waterlogged

rozmontować
pf - rozmont|owywać impf vt to disassemble, to dismantle [urządzenie, konstrukcję]

rozmontowywać
impf rozmontować

rozmowa
f 1. (wymiana zdań) conversation rozmowa przez telefon a telephone conversation podtrzymywać rozmowę to keep a conversation going nawiązać z kimś rozmowę to start a conversation with sb prowadzić długie rozmowy na temat. to have long conversations about. wtrącić się do czyjejś rozmowy to butt in on sb's conversation pogrążony w rozmowie deep in conversation rozmowa się nie kleiła the conversation was strained rozmowa zeszła na. the conversation turned to. z nim nie ma rozmowy there's no talking to him rozmowa kwalifikacyjna an interview przeprowadzić z kimś rozmowę kwalifikacyjną to interview sb 2. Telekom. (połączenie) call rozmowa międzymiastowa a long-distance call rozmowy plt talks rozmowy pokojowe/rozbrojeniowe peace/arms talks zasiąść do rozmów to sit down to talks prowadzić rozmowy to hold talks zerwać rozmowy to break off the talks

rozmownie
adv. nastrajać kogoś rozmownie to put sb in a conversational mood

rozmowność
f sgt (otwartość) forthcomingness (gadatliwość) talkativeness

rozmowny
adv. grad. [osoba] (chętny do rozmowy) forthcoming (gadatliwy) talkative nie jesteś dziś zbyt rozmowny you're not very talkative today stać się bardziej rozmownym to become more eager to talk

rozmrażać
impf rozmrozić

rozmrozić
pf - rozmr|ażać impf vt to thaw, to defrost [mięso] to defrost [lodówkę, szyby] rozmrożone mięso defrosted meat rozmrożone lody melted ice cream rozmrozić się - rozmrażać się [mięso] to thaw, to defrost [lody] to melt [lodówka] to defrost

rozmydlać
impf rozmydlić

rozmydlić
impf - rozmydl|ać impf vt to blur [sprawę] rozmydlona odpowiedzialność blurred responsibility rozmydlić się - rozmydlać się [sprawa, odpowiedzialność] to become blurred

rozmysł
m sgt (G rozmysłu) z rozmysłem deliberately, on purpose bez rozmysłu unintentionally

rozmywać
impf rozmyć

rozmyć
pf - rozmy|wać impf (rozmyję - rozmywam) vt 1. [deszcz, rzeka] to wash [sth] away [ślady, brzeg, drogę] 2. przen. to blur [kształty, zarysy] to muddy [granice, różnice] rozmyć się - rozmywać się 1. [ślady, ziemia] to be washed away 2. przen. [obraz, kształty] to blur [pojęcie, przekaz] to get muddied

rozmyślanie
sv rozmyślać n (czynność) contemplation rozmyślania Literat. meditations być pogrążonym w rozmyślaniach to be lost a. deep in contemplation

rozmyślać
impf vi to muse (nad czymś on sth) to ponder (nad czymś over sth) siedział tam i rozmyślał he was sitting there and thinking "to chyba on" - rozmyślał 'it must be him,' he mused "o co mu chodzi?" - rozmyślała 'what does he want?' she wondered

rozmyślać się
impf rozmyślić się

rozmyślić
się pf - rozmyśl|ać się impf v refl. to change one's mind

rozmyślnie
adv. [uderzyć, nieudolny] deliberately, on purpose

rozmyślny
adv. [zabójstwo, działanie] deliberate, premeditated

rozmówca
m, rozmówczyni f (partner w rozmowie) interlocutor książk. (podczas wywiadu) interviewed person (osoba lubiąca rozmawiać) conversationalist błyskotliwy/dowcipny rozmówca a brilliant/witty conversationalist był świetnym rozmówcą/była świetną rozmówczynią he/she was great to talk to jego/jej rozmówca the person he/she is talking to

rozmówić
się pf v refl. 1. (porozmawiać) to have a talk (z kimś with sb) 2. przest. (porozumieć się) to communicate (z kimś with sb) rozmówić się z kimś po łacinie to communicate with sb in Latin

rozmówka
f chit-chat rozmówki plt (książka) phrasebook (dialogi) phrases rozmówki polsko-angielskie a Polish-English phrasebook

rozmównica
f 1. (w klasztorze) parlour GB, parlor US (w więzieniu) visiting room 2. (na poczcie) telephone booth

roznamiętniać
impf roznamiętnić

roznamiętnić
impf - roznamiętni|ać pf vt 1. (wzbudzić emocje) to cause excitement among [naukowców, historyków] roznamiętnieni kibice passionate fans 2. (wzbudzić pożądanie) to arouse passion in roznamiętnić się - roznamiętniać się 1. (zaangażować się) roznamiętnić się czymś to become passionately involved in sth 2. [osoba] to become aroused

roznegliżowany
adv. [osoba] (nagi) nude (skąpo ubrany) skimpily dressed roznegliżowane panienki naked a. nude/skimpily dressed girls

roznegliżować
się pf v refl. książk. to strip off

rozniecać
impf rozniecić1

rozniecić
pf - roznie|cać impf vt 1. to kindle [ogień] rozniecić ognisko to light a fire 2. przen. to kindle [zapał, nadzieję, złość, zainteresowanie] rozniecić się - rozniecać się [ogień] to kindle

roznieść
pf - rozn|osić1 impf (rozniosę, rozniesiesz, rozniósł, rozniosła, roznieśli - roznoszę) vt 1. (dostarczyć) to hand [sth] around [zeszyty] [listonosz] to deliver [paczki, listy] [kelner] to serve [napoje, kanapki] roznieść coś po klasie/sali to hand sth around the classroom/room kelnerzy roznoszący jedzenie waiters serving food 2. (przetransportować) [krew, wiatr] to carry [sth] around [składniki, liście, popiół] [zwierzę] to spread [choroby, wirusy] krew roznosi tlen po całym organizmie blood carries oxygen around the body 3. (rozpowszechnić) to spread, to spread [sth] around [plotki, wiadomości] zaraz rozniesie wszystko po mieście he will blab it around town 4. (zniszczyć, pokonać) to demolish, to rip [sb] apart [przeciwnika, drużynę] to tear [sth] apart [dom, budynek] roznieść armię nieprzyjacielską w puch to rip the enemy army to shreds roznieść się - roznosić się 1. [informacja, plotka] to spread wiadomość rozniosła się po całym biurze the news spread around the office 2. [dźwięk, hałas] to be heard w powietrzu roznosiły się cudowne zapachy beautiful scents floated in the air roznieść kogoś na językach pot. to tell tales about sb

roznosiciel
m (Gpl roznosicieli) 1. (dostawca) delivery man roznosiciel gazet a newsboy roznosiciel mleka a milkman 2. Biol. carrier roznosiciele chorób carriers of diseases

roznosicielka
f 1. delivery woman 2. Biol. carrier

roznosić
1. impf roznieść 2. impf vt roznosiła go energia/radość he was bouncing with energy/joy

rozochocić
pf vt [wino] to make [sb] merry rozochocić się (pod wpływem alkoholu) to become merry rozochocić się do tańca/zabawy to become eager to dance/play

rozochocony
pp rozochocić adv. (pod wpływem alkoholu) [osoba] merry

rozogniać
impf rozognić

rozogniony
pp rozognić adv. [oczy, twarz] fevered

rozognić
pf - rozogni|ać impf vt 1. (rozpalić) to heat [blachę, pręt] rozogniony do czerwoności red hot 2. (zakazić) to infect [ranę] rozogniona rana a festering wound 3. przen. to inflame [spór, konflikt] rozognić się - rozogniać się 1. (rozpalić się) [blacha, pręt] to become hot 2. [rana] to begin to fester 3. przen. [konflikt, spór] to become inflamed 4. (zaczerwienić się) [twarz] to redden jego policzki rozogniły się z emocji his cheeks reddened with emotion

rozorać
pf - rozo|rywać impf (rozorzę - rozoruję) vt 1. (pługiem) to plough [sth] away GB, to plow [sth] away US [miedzę, kopiec] 2. przen. to gash [rękę, głowę] rozorać sobie nogę czymś to gash one's foot on sth

rozorywać
impf rozorać

rozpacz
f sgt despair, desperation być pogrążonym w rozpaczy to be in despair doprowadzić kogoś do rozpaczy to drive sb to despair a. desperation zrobić coś z rozpaczy to do sth out of despair a. desperation akt rozpaczy an act of desperation ogarnęła ją (czarna) rozpacz she was overcome with despair

rozpaczać
impf vt to despair rozpaczać z powodu czegoś to be in despair at sth rozpaczać po stracie kogoś to grieve for a. over sb

rozpaczliwie
adv. grad. 1. (z rozpaczą) [patrzeć, pisać] desperately, despairingly 2. (bardzo źle) desperately wyglądać rozpaczliwie to look desperate rozpaczliwie czegoś potrzebować to be in desperate need of sth tu jest rozpaczliwie nudno pot. this place is desperately boring pot. 3. (desperacko) [usiłować, próbować, walczyć] desperately

rozpaczliwy
adv. 1. (pełen rozpaczy) [spojrzenie, ton, list] desperate, despairing 2. (bardzo zły) [sytuacja, warunki] desperate odczuwać rozpaczliwy brak pieniędzy to be in desperate need of money ale ze mnie rozpaczliwy głupiec! I'm a desperate fool! pot. 3. (desperacki) [próba, kroki, ucieczka, atak] desperate

rozpad
m sgt (G rozpadu) 1. (podział na składniki) disintegration rozpad planety/meteorytu the disintegration of a meteorite/planet rozpad chorych komórek the disintegration of infected cells 2. (upadek systemu) collapse, break-up rozpad Imperium Osmańskiego the demise of the Ottoman Empire rozpad ich małżeństwa the breakdown of their marriage rozpad rodziny the breakdown of the family 3. Biol. decomposition 4. Chem., Fiz. breakdown rozpad promieniotwórczy radioactive disintegration a. decay

rozpadać
się2 pf v refl. to start to rain steadily ale się rozpadało! pot. the heavens opened!

rozpadać się
1. impf rozpaść się

rozpadlina
f cleft, rift rozpadliną w skale płynął strumień a stream flowed through a cleft in the rocks

rozpakowany
pp rozpakować adv. unpacked jestem już rozpakowany, chodźmy zwiedzać miasto I've already unpacked, so let's do some sightseeing, I've done the unpacking, so let's go and see the town

rozpakować
pf - rozpak|owywać impf vt to unpack [walizkę, plecak] rozpakować się - rozpakowywać się to unpack najpierw się rozpakuj! first unpack!

rozpakowywać
impf rozpakować

rozpalać
impf rozpalić

rozpalić
pf - rozpal|ać impf vt 1. (rozniecić ogień) to kindle rozpalić ognisko to light a bonfire rozpalić w piecu/pod kuchnią to light the fire in the stove/in the (kitchen) range 2. (nadać blask) to light up słońce rozpaliło niebo złotym blaskiem the sun filled the sky with a golden glow 3. (silnie rozgrzać) to heat rozpalić metal do czerwoności to heat metal red hot 4. przen. (ożywić, podniecić) to kindle rozpalić wyobraźnię to kindle a. fire the imagination rozpalić umysły to fire people's enthusiasm rozpalić entuzjazm to whip up enthusiasm rozpalić się - rozpalać się 1. (zapłonąć dużym płomieniem) to flame up ogień szybko się rozpalił the fire quickly flamed up 2. przen. (wzmóc się) to intensify bitwa rozpalała się coraz bardziej the battle intensified 3. (rozbłysnąć na czerwono, żółto) to flame niebo rozpaliło się czerwonym blaskiem the sky flamed red 4. (nagrzać się) to flush policzki rozpaliły się jej rumieńcem her cheeks turned a. went red 5. przen. (ożywić się) to liven up dyskusja rozpalała się coraz bardziej the discussion grew more and more lively

rozpalony
pp rozpalić adv. 1. (mający gorączkę, gorący) feverish, fevered rozpalone czoło a burning a. fevered brow 2. przen. [publiczność, wyobraźnia] animated

rozpamiętywać
impf vt to dwell on a. upon, to brood over rozpamiętywał jej słowa he brooded over her words, he turned over her words in his mind

rozpanoszony
adv. pejor. rozpanoszone wojsko rampaging soldiers rozpanoszeni pseudokibice wybijali szyby w sklepach rampaging football hooligans got out of control and began smashing shop windows rozpanoszone zjawisko komputerowego piractwa rampant computer piracy

rozpanoszyć
się pf v refl. 1. (o ludziach) to hold sway wojsko rozpanoszyło się w zdobytym mieście the military held sway in the conquered a. captured town 2. (o zwierzętach, roślinach) myszy rozpanoszszyły się w piwnicy the mice have taken over the cellar, the mice have run riot in the cellar chwasty rozpanoszszyły się w ogrodzie the weeds are overrunning the garden

rozpaplać
pf (rozpaplę a. rozpaplam) pot. vt to blab (out) pot., to spill pot. [sekret] rozpaplał o jej awansie he blabbed out a. spilled the news about her promotion rozpaplać się to jabber away, to babble on a. away

rozpaprać
pf - rozpap|rywać impf (rozpaprzę) vt pot. 1. (zrobić nieporządek) to make a mess of rozpaprać jedzenie na talerzu to make a mess of the food on one's plate 2. (zacząć i nie skończyć) to botch pot. rozpaprać robotę to botch the job, to make a mess of the job

rozpaprywać
impf rozpaprać

rozparcelować
pf - rozparcel|owywać impf vt to parcel out [las, majątek] rozparcelować teren na działki to divide an aread into plots

rozparcelowywać
impf rozparcelować

rozparty
adv. sprawled rozparty na kanapie oglądał telewizję he was sprawled on the sofa, watching television

rozpaskudzać
impf rozpaskudzić

rozpaskudzić
pf - rozpasku|dzać impf pot. vt 1. (nie skończyć) to bungle to botch (up) pot. rozpaskudził robotę i poszedł he bungled the job a. botched up the job and left 2. (rozpuścić) to spoil [sb] rotten pot. [jedynaka, wnuki] rozpaskudzić się - rozpaskudzać się to become utterly spoilt rozpaskudził się, bo wszyscy mu ustępowali he became spoilt because everybody let him have his own way

rozpatrywać
impf rozpatrzyć

rozpatrzeć
zob. rozpatrzyć

rozpatrzyć
rozpat|rzeć pf - rozpat|rywać impf vt to examine, to look into [możliwości, warianty] rozpatrywać skargi i zażalenia to investigate complaints and grievances sąd rozpattrzył sprawę the court heard a. examined the case rozpatrzyć się, rozpatrzeć się - rozpatrywać się to acquaint oneself (w czymś with sth) rozpatrzyć się w terenie to reconnoitre the area

rozpaćkać
pf pot. vt to squash [owoce] rozpaćkać się [owoce] to turn into a gooey pulp pot.

rozpałka
f sgt tinder, kindling drewno na rozpałkę tinder, kindling szyszki świetnie służą na rozpałkę cones make marvellous kindling zbierać szyszki na rozpałkę to gather cones for kindling

rozpaść
się pf - rozpa|dać się1 impf (rozpadł się, rozpadła się, rozpadli się - rozpadam się) v refl. 1. (rozlecieć się) to break down, to fall apart budynek rozpadł się w gruzy the building crumbled away talerz rozpadł się na kawałki the plate broke into pieces buty rozpadły mi się od długiego noszenia my shoes have fallen apart through all that wear dom rozpadł się ze starości the house collapsed from old age 2. przen. to disintegrate rodzina jej się rozpadła her family disintegrated stowarzyszenie rozpadło się na dwa odłamy the association disintegrated a. split into two factions 3. Chem. to disintegrate

rozpełzać się
impf rozpełznąć się

rozpełznąć
się pf - rozpeł|zać się impf (rozpełznął się a. rozpełzł się - rozpełzam się) v refl. 1. (rozejść się w różne strony) to spread gąsienice rozpełzły się po listkach caterpillars were crawling all over the leaves 2. (rozpłynąć się) to disperse płyn rozpełzł się po ściankach butelki the liquid spread over the inside walls of the bottle mgła rozpełzła się po lesie the fog spread all through the forest

rozpełzły
adv. 1. (o gadach, płazach) creeping, crawling w nocy zabijał rozpełzłe po pokoju karaluchy during the night he would kill the cockroaches that were scurrying around the room 2. (o mgle, dymie, roślinach) spreading

rozpieczętować
pf - rozpieczęt|owywać impf vt to unseal [kopertę, list] rozpieczętować się - rozpieczętowywać się to come unsealed list rozpieczętował się w drodze the letter came unsealed (somewhere) on the way

rozpieczętowywać
impf rozpieczętować

rozpieprzać
impf rozpieprzyć

rozpieprzyć
pf - rozpieprz|ać impf wulg. vt (zepsuć) to bugger up GB wulg., to fuck up wulg. rozpieprzył samochód ojca he smashed in a. up his father's car rozpieprzyć się (zepsuć się) to break down (potłuc się) to break rozpieprzyć robotę posp. to bugger up the job posp. to fuck up the job wulg.

rozpierać
impf rozeprzeć

rozpierzchać się
impf rozpierzchnąć się

rozpierzchnąć
się pf - rozpierzch|ać się impf (rozpierzchnął się a. rozpierzchchł się, rozpierzchnęli się a. rozpierzchli się - rozpierzcha się) v refl. to scatter, to scamper off uciekający rozpierzchli się w zaroślach the fugitives disappeared into the bushes kury rozpierzchły się na widok jastrzębia the hens scattered at the sight of an eagle wszyscy moi koledzy rozpierzchnęli się po świecie my friends are scattered about all over the world

rozpierzchły
adv. książk. 1. (o ptactwie, zwierzętach) scattered 2. przen. (rozproszony) [słowa] chaotic zbierać rozpierzchłe myśli to check one's wandering thoughts

rozpieszczać
impf rozpieścić

rozpieścić
pf - rozpie|szczać impf vt to pamper, to spoil [dziecko, psa] życie jej nie rozpieszczało life had not dealt kindly with her rozpieścić się - rozpieszczać się to become spoilt GB a. spoiled US

rozpijaczony
adv. pot. drunken mieszka z jakimś rozpijaczonym facetem pot. she lives with some drunk

rozpijaczyć
się pf v refl. to take to drink rozpijaczył się, kiedy rzuciła go żona he took to drink when his wife left him

rozpijać
impf rozpić

rozpirzać
impf rozpirzyć

rozpirzyć
pf - rozpirz|ać impf vt posp. 1. (zniszczyć) to knock a. pull down [rudery, mur] 2. (przegnać) to kick out pot., to send [sb] packing pot. rozpirzać demonstrację to disperse a demonstration miał ochotę rozpirzyć całe towarzystwo he felt like sending the whole bunch packing

rozpisać
pf - rozpi|sywać impf vt 1. (podać do ogólnej wiadomości) to announce rozpisać konkurs (na coś) to invite tenders a. entries a. applications (for sth) rozpisać wybory to call an election rozpisać ankietę to send out a questionnaire rozpisać pożyczkę to float a loan rozpisać subskrypcję to offer a subscription 2. (przepisać role, głosy) rozpisać kantatę na głosy to write out the voices a. parts for a cantata rozpisać się - rozpisywać się (napisać rozwlekle) to write at length gazety rozpisywały się o tym wypadku the newspapers wrote at length about the accident

rozpiska
f pot. agenda matka zrobiła mi szczegółową rozpiskę zadań domowych mother gave me a detailed (to-do) list of household chores

rozpisywać
impf rozpisać

rozpiąć
pf - roz|pinać impf (rozepnę, rozpięła, rozpięli - rozpinam) vt 1. (otworzyć z zapięcia) to unbutton [marynarkę, płaszcz] to undo [guziki, zamek] to unzip [spodnie] to unbuckle [pasek, klamrę] czy możesz mi rozpiąć zamek? could you unzip me? masz rozpięty rozporek your fly's open a. undone, your flies are undone 2. (rozciągnąć) to spread [sieci] rozpiąć namiot to pitch a tent ptak rozpiął skrzydła the bird spread its wings błękitne niebo rozpięte nad świerkami the blue sky stretching above the spruce trees rozpiąć się - rozpinać się 1. (rozpiąć na sobie odzież) to undo rozpiąć się pod szyją to undo a button at one's neck 2. (stać się rozpiętym) to become undone suwak ciągle się rozpinał the zip came undone all the time 3. (rozciągnąć się) to stretch nad nami rozpinało się błękitne niebo a blue sky stretched above us

rozpić
pf - rozpi|jać impf (rozpiję - rozpijam) vt 1. (skłonić do picia) to encourage [sb] to drink rozpił mojego męża he turned my husband into a drunk(ard) 2. pot. (wypić) to drink rozpić się - rozpijać się to take to drink, to become a drunkard rozpiił się, kiedy go opuściła he took to drink when she left him

rozpięcie
sv rozpiąć n placket, opening rozpięcie przy sukience/bluzce a dress/blouse opening suknia bez rozpięcia a dress without a placket

rozpiętość
f sgt 1. (odległość) span, spread rozpiętość skrzydeł wingspan, wingspread 2. (zakres) range rozpiętość głosu the vocal range rozpiętość płac the wage differential

rozpiłować
pf - rozpił|owywać impf vt to saw through [kłódkę, obręcz]

rozpiłowywać
impf rozpiłować

rozplakatować
pf - rozplakat|owywać impf vt to put up, to post rozplakatować ogłoszenie to post an announcement

rozplakatowywać
impf rozplakatować

rozplanować
pf - rozplan|owywać impf vt 1. (sporządzić plan rozmieszczenia) to lay out racjonalnie rozplanowane ulice streets planned out in a rational way 2. (ułożyć plan czynności) to plan out rozplanować dzień/pracę to plan out one's day/work

rozplanowywać
impf rozplanować

rozplatać
impf rozpleść

rozpleniać się
impf rozplenić się

rozplenić
się pf - rozple|niać się impf v refl. 1. (rozmnożyć się) to proliferate chwasty rozpleniły się w ogrodzie the weeds ran wild in the garden myszy rozpleniły się w piwnicy mice have taken over the cellar 2. (stać się uciążliwym) to become rampant złodziejstwo bardzo się rozpleniło theft is on the increase all the time

rozpleść
pf - rozpl|atać impf (rozplotę, rozpleciesz, rozplecie, rozplótł, rozplotła, rozpletli - rozplatam) vt to unbraid rozpleść warkocze to let down a. undo one's plaits rozpleść się - rozplatać się to unfasten włosy rozplotły jej się w czasie biegu her hair came undone during the run

rozplotkować
impf vt to gossip away, to babble out rozplotkować wszystkim zasłyszaną tajemnicę to blab out a sceret one's heard to all and sundry rozplotkować się to have a good old gossip

rozplątać
pf - rozplą|tywać impf (rozplączę - rozplątuję) vt 1. (rozsupłać, odplątać) to unravel, to untwist [nici, sznurek] to undo [węzeł] to untangle [sieć] próbował rozplątać zwój lin he tried/ was trying to disentangle a coil of rope 2. przen. (wyjaśnić) to untangle, to unravel [tajemnicę, zagadkę] rozplątał zawiłą sprawę. he solved the intricate issue of. rozplątać się - rozplątywać się to extricate oneself z trudem rozpląał się z więzów it was with some difficulty that he extricated himself from the ropes

rozplątywać
impf rozplątać

rozpoczynać
impf rozpocząć

rozpocząć
pf - rozpocz|ynać impf (rozpocznę, rozpoczęła, rozpoczęli - rozpoczynam) vt to begin, to start rozpocząć pracę nad czymś to begin work on sth malarz rozpoczął pracę nad nowym płótnem the painter began work on a new canvas właśnie rozpoczął nową pracę he's just started a new job rozpocząć podróż to start a journey po południu rozpoczęli poszukiwania they began their search in the afternoon rozpocząć dzień od gimnastyki to start one's day by doing exercises rozpocząć nowe życie to start a new life rozpocząć coś na nowo to recommence sth [rozmowy, negocjacje] rozpoczął trzeci rok prezydentury he entered his third year as president rozpoczyna pięćdziesiąty rok życia she's entering her fiftieth year rozpocząć się - rozpoczynać się to start, to begin przedstawienie rozpoczęło się o drugiej the performance started at two bal rozpoczął się mazurem the ball began with a mazurka rozpoczęły się słoty the rainy season began za ogrodem/sadem rozpoczynały się pola the fields began at the end of the garden/orchard

rozpogadzać
impf rozpogodzić

rozpogodzenie
sv rozpogodzić n sunny spell, bright spell chwilowe rozpogodzenie a bright interval całkowite rozpogodzenie clear skies zachmurzenie duże z rozpogodzeniami cloudy with brighter a. sunny spells

rozpogodzić
pf - rozpog|adzać impf vt to brighten stał przed nią rozpogodzony, spokojny he stood before her, content and calm rozpogodzić się - rozpogadzać się 1. (o niebie) to brighten up, to clear up po południu niespodziewanie się rozpogodziło it cleared up a. brightened up unexpectedly in the afternoon 2. (rozweselić się) to cheer up, to brighten up rozpogodzić się na czyjś widok to cheer up a. brighten up at the sight of sb rozpogodziła się na wieść o ich przybyciu she cheered up at the news of their arrival

rozpolitykowanie
n sgt talking politics

rozpolitykowany
adv. politically minded

rozpolitykować
się pf vi to get on to politics rozpolitykowali się przy kielichu once they started drinking they got on to politics

rozporek
m 1. (w spodniach) fly, flies rozporek na suwak/guziki a zip/button fly zapiąć/rozpiąć rozporek to do up/undo one's fly a. flies z rozpiętym rozporkiem with one's fly undone 2. (w spódnicy) slit spódnica z rozporkiem z tyłu/z boku a skirt with a slit at the back/side

rozporządzać
1. impf rozporządzić 2. impf vi książk. (posiadać) rozporządzać czymś to dispose of sth książk.

rozporządzenie
sv rozporządzić n (decyzja) directive (akt prawny) order rozporządzenie rady ministrów a government order rozporządzenie z mocą ustawy a statutory instrument rozporządzenie o utworzeniu. a directive to establish. park narodowy został utworzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 lipca 1990 the national park was established by government order on 31 July 1990 rozporządzenie, na mocy którego.. a directive saying that. wydać rozporządzenie to issue a directive wyszło rozporządzenie, że. a directive was issued that.

rozporządzić
pf - rozporzą|dzać1 impf książk. vi 1. (zadecydować) [sąd, sędzia] to rule [kierownik, właściciel] to order dyrektor rozporządził, żeby nikogo nie wpuszczać the manager ordered that nobody should enter ustawa rozporządza, że. the law says that. 2. (przekazać w testamencie) rozporządzić swoim majątkiem to dispose of one's fortune rozporządzić się - rozporządzać się (używać) rozporządzić się czymś bez pozwolenia to use sth without permission

rozpostarty
pp rozpostrzeć adv. [skrzydła, ramiona] outstretched szeroko rozpostarte gałęzie dębu wide-reaching branches of an oak

rozpostrzeć
pf - rozpo|ścierać impf (rozpostarł, rozpostarli - rozpościeram) vt to spread [sth] out [ramiona] to spread [dywan, obrus, mapę, skrzydła] to open [parasol] rozpostrzeć się - rozpościerać się [widok, kraina, morze] to stretch po obu stronach drogi rozpościerały się pola there were fields stretching away on both sides of the road

rozpowiadać
impf rozpowiedzieć

rozpowiedzieć
pf - rozpowi|adać impf (rozpowiem, rozpowiedział, rozpowiedzieli - rozpowiadam) vt to put [sth] around [plotki] rozpowiada na prawo i lewo, że. he's been putting it around that. rozpowiedział wszystkim, jak go potraktowano he told everybody how they had treated him

rozpowszechniać
impf rozpowszechnić

rozpowszechnić
pf - rozpowszechni|ać impf vt 1. (opublikować) to spread, to circulate [plotki, pogłoski] to distribute [film, materiały] 2. (upowszechnić) to popularize [muzykę] to spread [zwyczaj] bardzo rozpowszechniony napój a very popular drink bardzo rozpowszechniony gatunek a very common species rozpowszechnić się - rozpowszechniać się [tradycja, zwyczaj] to spread [urządzenie, metoda] to become commonly used

rozpoznanie
sv rozpoznać n 1. Med. diagnosis trafne/błędne rozpoznanie a right/wrong diagnosis rozpoznanie schizofrenii a diagnosis of schizophrenia 2. Wojsk. reconnaissance rozpoznanie lotnicze air reconnaissance przeprowadzić rozpoznanie to make a reconnaissance 3. Prawo po rozpoznaniu sprawy after hearing the case

rozpoznawalność
f sgt recognizability

rozpoznawalny
adv. recognizable łatwo rozpoznawalny styl a distinctive a. instantly recognizable style

rozpoznawać
impf rozpoznać

rozpoznawczy
adv. 1. (identyfikujący) znak rozpoznawczy identification nosić coś jako znak rozpoznawczy to wear sth for identification cechy rozpoznawcze distinctive features 2. Wojsk. [misja, patrol, lot] reconnaissance attr. samolot rozpoznawczy a pathfinder

rozpoznać
pf - rozpozna|wać impf (rozpoznam - rozpoznaję) vt 1. (zidentyfikować) to recognize [osobę] to diagnose [chorobę] to identify [potrzeby, zagrożenia] rozpoznać kogoś po czymś to recognize sb by sth można ją łatwo rozpoznać po. she is instantly recognizable by. rozpoznać u kogoś padaczkę to diagnose sb as having epilepsy trudno rozpoznać, że. it's hard to tell that. nie mogłem rozpoznać, czy ona tam jest I couldn't see if she was there or not 2. Prawo [sąd] to hear [sprawę, wniosek] rozpoznać się - rozpoznawać się 1. (samego siebie) to recognize oneself (nawzajem) to recognize each other 2. (zorientować się) rozpoznaać się w czymś to become familiar with sth

rozpoławiać
impf rozpołowić

rozpołowić
pf - rozpoł|awiać impf vt to halve [przedmiot] rozpołowione jabłko a halved apple rozpołowić się - rozpoławiać się to split in half

rozpościerać
impf rozpostrzeć

rozpracować
pf - rozprac|owywać impf vt to work [sth] out [plan, program] to figure [sth] out to suss [sth] out pot. [problem, zagadkę] to uncover, to expose [siatkę, organizację] rozpracowujemy gang przemytników we are trying to uncover a gang of smugglers

rozpracowywać
impf rozpracować

rozprasować
pf - rozpras|owywać impf vt 1. (wyrównać) [osoba] to iron [sth] out [kant, szew, zakładkę] [walec] to roll [sth] out [nierówności] 2. (rozpłaszczyć) to press [sth] flat

rozprasowywać
impf rozprasować

rozpraszająco
adv. distractingly działać na kogoś rozpraszająco to be a distraction to sb

rozpraszający
pa rozpraszać adv. [widok, hałas] distracting

rozpraszać
impf rozproszyć

rozprawa
f 1. (bitwa) battle także przen. rozprawa z przestępczością a crackdown on crime 2. (praca naukowa) treatise (na temat czegoś on sth) (na stopień naukowy) dissertation, thesis (na temat czegoś on sth) rozprawa doktorska a PhD thesis a. dissertation 3. Prawo trial sala rozpraw a courtroom 4. zw. pl (dyskusja) debate toczą się długie rozprawy na temat. there's a long debate going on about.

rozprawiać
impf vi to discourse (z kimś with sth) długo rozprawiać o czymś to discourse at great length about sth

rozprawiać się
impf rozprawić się

rozprawiczać
impf rozprawiczyć

rozprawiczyć
pf - rozprawicz|ać impf vt posp. to pop [sb's] cherry [kobietę, mężczyznę]

rozprawić
się pf - rozpraw|iać się impf vt rozprawić się z opozycją/wrogiem to crush the opposition/enemy rozprawić się z rywalami Sport. to take one's opponents apart rozprawić się z przestępczością/handlem narkotykami to crack down on crime/drug-dealing rozprawić się z teorią, że. to dispose of a theory that. już ja się z wami rozprawię! I'll knock your heads together

rozprawka
f short dissertation (szkolne wypracowanie) essay

rozpromieniać
impf rozpromienić

rozpromieniony
pp rozpromienić adv. [twarz] beaming [osoba] beaming with joy

rozpromienić
pf - rozpromie|niać impf vt [uśmiech] to brighten [twarz] twarz rozpromieniona radością a face beaming with joy rozpromienić się - rozpromieniać się [osoba, twarz] to brighten up rozpromienił się na jej widok he brightened up at the sight of her

rozpropagować
pf vt to propagate [ideę, pomysł] to popularize [metodę, sprzęt] propagować

rozprostować
pf - rozprost|owywać impf vt 1. (wygładzić) to smooth [sth] out [papier, materiał, zmarszczki] 2. (wyciągnąć) to stretch [ramiona, nogi] (po zgięciu) to unbend, to uncurl [palce, kolana] rozprostować kości [osoba] to stretch rozprostować się - rozprostowywać się (przeciągnąć się) [osoba] to stretch (wyprostować się) [osoba, palce] to unbend, to uncurl

rozprostowywać
impf rozprostować

rozproszenie
sv rozproszyć n sgt 1. (po świecie) być w rozproszeniu to be dispersed 2. (dekoncentracja) lack of concentration

rozproszony
pp rozproszyć adv. 1. (rozrzucony) [społeczność, naród] dispersed [budynki, punkty] scattered [ruch] diffuse [odpowiedzialność, władza] dispersed rozproszony po całym świecie scattered throughout the world 2. (zdekoncentrowany) [uwaga] distracted [osoba] abstracted zebrać rozproszone myśli to gather one's scattered thoughts 3. [światło] diffuse

rozproszyć
impf - rozpr|aszać pf vt 1. (rozgonić) to disperse, to break [sth] up [tłum] to disperse, to dispel [chmur, mgłę, mrok] huragan rozproszył flotę a storm dispersed the fleet 2. (rozdrobnić) to fragment [system, organizację] to split [fundusze, wysiłki] to diffuse [światło] 3. (zdekoncentrować) [osoba, hałas] to distract [osobę] rozpraszać czyjąś uwagę to distract sb rozpraszał mnie ten hałas I was distracted by the noise 4. (rozsiać) to disperse [pył] rozpraszała wokół siebie piękną woń perfum she wafted a beautiful scent around her 5. (rozwiać) to dispel, to dissipate [wątpliwości, obawy, nieufność] rozpraszać czyjąś senność to keep sb awake rozproszyć się - rozpraszać się 1. (rozejść się) [tłum] to disperse, to break up [chmury, mgła] to disperse, to dissipate [ciemności, mrok] to be dispelled 2. (rozdrobnić się) [system, organizacja] to become fragmented 3. (zdekoncentrować się) [osoba, uwaga] to be distracted on się łatwo rozprasza he's easily distracted 4. [obawy, wątpliwości] to be dispelled 5. (rozmyć się) [odpowiedzialność] to be dispersed odpowiedzialność rozprasza się na wiele różnych instytucji the responsibility is dispersed among many different institutions

rozprowadzać
impf rozprowadzić

rozprowadzić
impf - rozprowa|dzać impf vt 1. (rozwieźć, roznieść) to carry [krew] to distribute [prąd, wodę] krew jest rozprowadzana po całym organizmie blood is carried around the body woda jest rozprowadzana rurami water is distributed through a system of pipes 2. (sprzedać, rozdać) to distribute, to push [narkotyki] to pass [sth] out [ulotki] 3. (rozsmarować) to spread [klej, lakier] rozprowadzić farbę wałkiem to spread paint with a roller 4. (rozcieńczyć) to thin [farbę] (rozpuścić) to dissolve [proszek] rozprowadzić farbę wodą to thin the paint with water rozprowadzić kakao mlekiem to dissolve the cocoa in milk

rozprucie
sv rozpruć n (rozdarcie) rip (w czymś in sth)

rozpruwać
impf rozpruć

rozpruć
pf - rozpru|wać impf vt 1. (usunąć szwy) to unstitch [szew, rękaw] (podrzeć) to split rozprułem sobie spodnie w kroku I split my trousers at the crotch 2. przen. (przeciąć) [błyskawica, pocisk] to rip through [niebo] [strzała, nóż, huk] to slash through [powietrze] 3. pot. (rozciąć) to open [sejf] to rip [łódź, kadłub] to split [sth] open [brzuch] rozpruć się - rozpruwać się (rozejść się na szwach) to come unstitched (rozedrzeć się) to split open

rozprysk
m (G rozprysku) 1. (fontanna) spray (ślad) splash rozpryski błota/wody sprays of mud/water rozpryski farby na płótnie splashes of paint on the canvas 2. Wojsk. (rozerwanie się pocisku) fragmentation

rozpryskać
pf - rozprysk|iwać impf vt (rozchlapać) to spray [wodę, błoto] rozpryskać wodę po całej łazience to spray water all over the bathroom koła samochodu rozpryskiwały błoto the car's wheels were sending up sprays of mud rozpryskać się - rozpryskiwać się (olej) to spatter tłuszcz rozpryskujący na wszystkie strony fat spattering all around krople deszczu rozpryskiwały się o szybę the raindrops splashed against the window

rozpryskiwacz
m spray nozzle

rozpryskiwać
impf rozpryskać

rozpryskiwać się
impf rozprysnąć się

rozprysnąć
się pf - rozpry|skiwać się impf (rozprysł się a. rozprysnął się, rozprysnęli się - rozpryskuję się) v refl. 1. (rozpaść się) [wazon, doniczka] to shatter rozprysnąć się na kawałki to shatter into pieces szczątki samolotu rozprysły się po okolicy fragments of the plane were scattered over the area 2. (rozproszyć się) [tłum] to scatter ludzie rozprysnęli się na wszystkie strony people scattered in all directions

rozpryśnięty
adv. [szkło] shattered szkło rozpryśnięte na jezdni broken glass scattered over the roadway

rozprzedawać
impf rozprzedać

rozprzedać
pf - rozprzeda|wać impf (rozprzedam - rozprzedaję) vt to sell rozprzedać wszystkie bilety/egzemplarze to sell out of all tickets/copies musiał rozprzedać wszystkie meble he had to sell all his furniture

rozprzedaż
f sgt selling zajmować się rozprzedażą czegoś to sell sth

rozprzestrzeniać
impf rozprzestrzenić

rozprzestrzeniony
adv. (szeroko) rozprzestrzeniony [gatunek, zjawisko] widespread

rozprzestrzenić
pf - rozprzestrze|niać impf vt to diffuse [zapach] to disseminate [hasła, idee] rozprzestrzenić się - rozprzestrzeniać się [ogień, epidemia, moda] to spread rozprzestrzenić się po całym kraju to spread across the country ogień rozprzestrzenił się na sąsiednie budynki the fire spread to the neighbouring buildings

rozprząc
pf - rozprz|ęgać impf (rozprzęgę a. rozprzęgnę, rozprzężesz a. rozprzęgniesz, rozprzągł a. rozprzęgł a. rozprzęgnął, rozprzęgli - rozprzęgam) vt 1. (z zaprzęgu) to unharness [konie] 2. przen. rozprzęgać kogoś moralnie to weaken sb's moral fibre rozprzęgać komuś nerwy [sytuacja, strach] to set sb's nerves on edge rozprząc się - rozprzęgać się [system] to fall into chaos

rozprzęgać
impf rozprząc

rozprzęgnąć
zob. rozprząc

rozprzężenie
sv rozprząc n sgt 1. (dezorganizacja) anarchy w państwie szerzy się rozprzężenie anarchy is spreading throughout the country 2. (rozluźnienie) slackness rozprzężenie moralne moral slackness

rozpróżniaczać się
impf rozpróżniaczyć się

rozpróżniaczony
adv. pejor. [osoba] slothful pejor., idle pejor.

rozpróżniaczyć
się pf - rozpróżniacz|ać się impf v refl. pejor. to fall into idleness pejor.

rozprężać
impf rozprężyć

rozprężenie
sv rozprężyć n sgt anarchy rozprężenie dyscypliny a slackness in discipline w domu panowało rozprężenie the house was in total anarchy

rozprężony
pp rozprężyć adv. 1. [osoba] relaxed 2. [gaz] expanded

rozprężyć
pf - rozpręż|ać impf vt 1. (rozluźnić) to relax [mięśnie] rozprężyć ramiona to stretch one's arms 2. Fiz. to expand [gaz, parę wodną] rozprężyć się - rozprężać się 1. (fizycznie, psychicznie) [ciało, mięśnie, osoba] to relax rozpręż się! relax! 2. Fiz. [gaz, para wodna] to expand

rozpuk
m sgt (G rozpuku) śmiać się do rozpuku to laugh one's head off

rozpulchniać
impf rozpulchnić

rozpulchnić
pf - rozpulchni|ać impf vt (narzędziem) to scarify [glebę] [dżdżownica] to aerate [glebę] to soften [ciasto, skórę] rozpulchnić się - rozpulchniać się (rozmięknąć) ziemia rozpulchniła się po deszczu rain softened the ground

rozpusta
f sgt 1. przest. (rozwiązłość) debauchery oddawać się rozpuście to indulge in debauchery 2. żart. (nadmiar przyjemności) decadence toż to czysta a. jawna rozpusta! that's pure decadence!

rozpustnica
f przest., pejor wanton przest.

rozpustnie
adv. żyć rozpustnie to live a life of debauchery

rozpustnik
m pejor., żart. lecher

rozpustny
adv. [mężczyzna] lecherous [kobieta] wanton [piosenka] lewd [życie, orgia] debauched pędzić rozpustne życie to lead a debauched life

rozpuszczalnik
m solvent rozpuszczalnik benzynowy organic solvent rozpuszczalnik do farb paint thinner woda jest dobrym rozpuszczalnikiem water is a good solvent

rozpuszczalność
f sgt solubility niska/wysoka rozpuszczalność w wodzie low/high water solubility

rozpuszczalny
adv. [substancja] soluble rozpuszczalny w wodzie water-soluble kawa rozpuszczalna instant coffee

rozpuszczać
impf rozpuścić

rozpuścić
pf - rozpu|szczać impf vt 1. (utworzyć roztwór) [osoba, ciecz] to dissolve (rozcieńczyć) to thin [farbę] rozpuścić coś w czymś to dissolve sth in sth rozpuścić tabletkę w łyżeczce wody to dissolve a tablet in a teaspoon of water rozpuścić farbę terpentyną to thin paint with turpentine woda rozpuszcza skałę water dissolves the rock 2. (roztopić) to melt [lód] rozpuszczone masło melted butter 3. (rozpiąć) to let [sth] down [włosy] to loosen [warkocz, kok] z rozpuszczonymi włosami with one's hair loose 4. (pozwolić odejść) to send [sb] home [żołnierzy, pracowników] uczniów rozpuszczono do domów the pupils were sent home 5. (wydać) to squander [pieniądze] rozpuścić majątek na coś to squander one's fortune on sth 6. (rozpowszechnić) to set [sth] about [pogłoski, wiadomości] rozpuścić plotkę, że. to set it about that. 7. pot. (zdemoralizować) to spoil [dziecko] rozpuścić kogoś jak dziadowski bicz to spoil sb rotten rozpuszczony dzieciak a spoilt child rozpuścić się - rozpuszczać się 1. (zmieszać się) to dissolve rozpuścić/szczać się w czymś to dissolve in sth 2. (roztopić się) [lody, masło] to melt 3. pot. (zdemoralizować się) to be spoilt

rozpychać
impf rozepchać

rozpylacz
m 1. (urządzenie) sprayer (do lekarstw) vaporizer rozpylacz do roślin a plant sprayer rozpylacz do perfum a perfume atomizer 2. pot. machine gun

rozpylać
impf rozpylić

rozpylić
pf - rozpyl|ać impf vt to spray [perfumy, wodę] to throw [sth] up [kurz] rozpylać środki owadobójcze z samolotów to spray crops from the air rozpylić się - rozpylać się [ciecz] to break up into a fine spray

rozpytać
impf - rozpyt|ywać impf vt to ask [osoby] rozpytywać kogoś o coś to ask sb about sth rozpytywać o kogoś to ask around for sb rozpytać się - rozpytywać się to ask around rozpytać się o coś to ask around about sth trochę się rozpytytam I'll do some asking around

rozpytywać
impf rozpytać

rozpęd
m sgt (G rozpędu) momentum, impetus nabrać rozpędu to gain a. gather momentum tracić rozpęd to lose momentum pojazd poruszał się a. toczył się siłą rozpędu the vehicle continued to move of its own momentum skoczek wziął rozpęd the jumper took a run-up

rozpędzać
impf rozpędzić

rozpędzić
pf - rozpę|dzać impf vt 1. (zmusić do rozejścia się) to disperse, to dispel [demonstrantów, gapiów] rozpędzić złe myśli przen. to disperse black thoughts deszcz rozpędził zgromadzonych przen. the rain dispersed the gathering 2. (nadać szybkość) to accelerate rozpędzać rower to gather speed on one's bike rozpędziła samochód na autostradzie she accelerated on the motorway rozpędzić się - rozpędzać się to gather speed rozpędzić się do skoku to take a run-up to a jump rozpędzić na cztery wiatry to break up [zgromadzenie, towarzystwo]

rozpędzony
pp rozpędzić adv. rushing, speeding pieszy wpadł pod rozpędzony samochód the pedestrian was run over a. hit by a speeding car

rozpękać się
impf rozpęknąć się

rozpęknąć
się pf - rozpęk|ać się impf (rozpękł się a. rozpęknął się - rozpęka się) v refl. to crack granat rozpękł się kilka metrów od nas the shell burst a few metres away from us szyba rozpękła się na kawałki the window pane broke into pieces

rozpękły
adv. [mury, głaz] cracked

rozpętać
pf - rozpęt|ywać impf vt 1. (uwolnić z pęt) to unbridle [konie, krowy] 2. (wywołać) to provoke [dyskusję, debatę, kłótnię] to unleash [wojnę, walkę] rozpętać w kimś gniew to provoke sb's anger rozpętał w niej nienawiść do polityków he unleashed a hatred of politicians in her rozpętać się - rozpętywać się 1. (uwolnić się z pęt) to throw off the manacles, to break a. burst one's bonds 2. (przybrać gwałtowny przebieg) to break out gwałtowna burza rozpętała się na morzu/nad miastem a violent storm broke out over the sea/town wczoraj walka rozpętała się na dobre fighting flared up yesterday rozpętała się bójka na pięści a brawl broke out

rozpętywać
impf rozpętać

rozpłakać
się pf (rozpłaczę się) to burst out crying rozpłakała się nad losem córki she burst into tears over the fate of her daughter

rozpłaszczać
impf rozpłaszczyć

rozpłaszczyć
pf - rozpłaszcz|ać impf vt to flatten rozpłaszczyć nos na szybie to flatten one's nose against the window rozpłaszczyć się - rozpłaszczać się to flatten oneself rozpłaszczył się na ziemi he flattened himself against the ground

rozpłatać
pf vt to split (open), to slit (open) rozpłatać nożem brzuch ryby to cut open the belly of a fish rozpłatać komuś głowę toporem to split sb's head open with an axe

rozpłodowy
adv. breeding bydło rozpłodowe breeding cattle ogier rozpłodowy a stud horse, a breeding stallion klacz rozpłodowa a stud mare

rozpłynąć
się pf - rozpły|wać się1 impf (rozpłynęła się, rozpłynęli się - rozpływam się) v refl. 1. (rozlać się w różne strony) to spill (out) atrament rozpłynął się po obrusie ink spilled all over the tablecloth 2. (rozpuścić się) to melt masło rozpłynęło się zupełnie the butter completely melted lód rozpłynął się w ciągu jednej nocy ice melted during one night 3. (powoli zaniknąć) to disperse mgła rozpłynęła się rano the fog dispersed in the morning klucz żurawi rozpłynął się w oddali a skein of cranes disappeared in the distance rozpłynąć się w powietrzu to dissolve into thin air rozpływać się we łzach to shed floods of tears rozpływać się w ustach to melt in the mouth

rozpływać
się2 impf v refl. przen. to slobber (nad kimś/czymś over sb/sth) wszyscy rozpływali się nad jego talentem everyone was gushing over his talent pejor.

rozpływać się
1. impf rozpłynąć się

rozpłód
m sgt (G rozpłodu) breeding rozpłód bydła/pszczół cattle/bee breeding przeznaczyć konia do rozpłodu to put a horse out to stud

rozrabiacki
adv. pot., pejor. [towarzystwo] unruly

rozrabiactwo
n sgt pot., pejor. (skłonność do awantur) unruliness

rozrabiacz
m, rozrabiaczka f pot., pejor. troublemaker pejor.

rozrabiaka
m pot. (awanturnik) troublemaker (żywe dziecko) rascal

rozrabiać
1. impf rozrobić 2. impf vi pot. 1. pejor. (robić burdy) to brawl (wywoływać zamieszanie) [osoba] to stir up trouble narozrabiać 2. [dziecko] to be up to some mischief narozrabiać

rozrachunek
m (G rozrachunku) 1. Księg. account zrobić rozrachunek to do one's accounts z rozrachunku wynika, że. it's clear from the accounts that. być na własnym rozrachunku [organizacja] to be self-financing [pracownik] to be self-employed [osoba] (samemu się utrzymywać) to be financially independent 2. przen. (podsumowanie) przeprowadzić rozrachunek z przeszłością to come to terms with one's past dokonać rozrachunku z własnym życiem to examine one's own life rozrachunki plt (porachunki) score-settling

rozrachunkowy
adv. film/artykuł rozrachunkowy a film/an article analysing responsibility for public events

rozradowanie
sv rozradować n sgt jubilation

rozradowany
pp rozradować adv. [osoba, twarz, mina] jubilant

rozradować
pf książk. vt to gladden [osobę] jej widok bardzo go rozradował it gladdened his heart to see her rozradować się to be gladdened jego serce się rozradowało his heart was gladdened

rozrastać się
impf rozrosnąć się

rozregulować
pf - rozregul|owywać impf vt to upset [mechanizm] rozregulować się - rozregulowywać się to go wrong

rozregulowywać
impf rozregulować

rozreklamować
pf vt to advertise, to publicize [wyroby, film] szeroko rozreklamowany występ zagranicznej piosenkarki a highly publicized appearance by a foreign singer

rozrobić
pf - rozr|abiać1 impf vt to mix rozrobić ciasto to make pastry a. dough US rozrobić mąkę mlekiem to mix flour and milk rozrobić wapno to attenuate lime rozrobić wodą zgęstniały klej to thin out the hard/thick glue with water

rozrodczość
f sgt Biol. reproductiveness

rozrodczy
adv. Biol. [komórki, gruczoły] reproductive kobiety w wieku rozrodczym women of child-bearing age

rozrosnąć
się pf - rozr|astać się impf v refl. 1. (rozwinąć się) to grow małe świerczki rozrosły się w ogromne drzewa small spruces grew into enormous trees chwasty zaczęły się rozrastać the weeds began to sprout a. proliferate rozrósł się i zmężniał he's grown up into a fine figure of a man rozrósł się w klatce piersiowej his chest expanded 2. (powiększyć się objętościowo) miasto rozrastało się w kierunku południowym the town expanded a. spread southward synowie się pożenili, rodzina się rozrosła the sons got married, the family grew artykuł rozrósł się do niebywałych rozmiarów the article took on mammoth proportions 3. (powiększyć się ilościowo) to proliferate

rozrost
m sgt (G rozrostu) 1. (rozrastanie się) proliferation bujny rozrost chwastów the prolific growth of weeds 2. (powiększenie się) development gwałtowny rozrost miast the rapid expansion a. development of towns rozrost tkanki/narządu Med. tissue/organ proliferation

rozrosły
adv. rozrośnięty

rozrośnięty
adv. [krzewy, drzewa] big mężczyzna rozrośnięty w barach a broadshouldered man

rozruch
m (G rozruchu) 1. Techn. start(ing)-up, warm(ing)-up rozruch próbny a test run rozruch silnika przed startem warming up the engine before starting 2. Przem. start-up rozruch elektrowni/zakładu the start-up of a power station/plant fabryka na etapie a. w okresie a. w fazie rozruchu a factory in the start-up phase rozruchy plt riot(s), unrest rozruchy na tle rasowym a race riot stłumić rozruchy to quell a. crush a riot rozruchy antyrządowe trwają anti-government unrest continues w stolicy doszło do rozruchów riots broke out in the capital

rozruchowy
adv. 1. Techn. [akumulator, dźwignia] starting przewody rozruchowe jump leads GB, jumper cables US 2. Techn. [siła, moc] starting start-up attr. 3. (dotyczący uruchomienia produkcji) start-up attr. możliwości rozruchowe zakładu produkcyjnego the start-up potential of a production plant

rozruszać
pf vt 1. (przywrócić sprawność) to loosen up rozruszać zesztywniałe stawy to lossen up one's joints stiff joints 2. (wprawić w ruch) to start, to set in motion [urządzenie techniczne, silnik] 3. (ożywić) to liven up [towarzystwo] wizyta wnuczki trochę go rozruszała his granddaughter's visit livened him up a bit rozruszać się 1. (odzyskać sprawność fizyczną) to relax muszę wstać, rozruszać się, bo się zasiedziałem I have to get up and stretch my legs 2. (nabrać energii) to liven up rozruszał się w ich towarzystwie he livened up in their company

rozrusznik
m Techn starter rozrusznik serca Med. (artificial) pacemaker

rozrysować
pf - rozrys|owywać impf vt to draw up [detale, plany]

rozrysowywać
impf rozrysować

rozrywać
impf rozerwać1

rozrywka
f entertainment U, pastime rozrywka dla całej rodziny family entertainment robić coś dla rozrywki to do sth for a. as an amusement gonić za rozrywkami to lead a life of idle pleasure traktować coś jako rozrywkę to treat sth as a distraction łączyć naukę z rozrywką to combine learning and entertainment oglądanie telewizji jest jego jedyną rozrywką watching television is his only entertainment naszą główną rozrywką było czytanie our chief diversion was reading książeczka z rozrywkami umysłowymi a puzzle book

rozrywkowo
adv. facetiously, frivolously to zbyt poważne sprawy by je traktować rozrywkowo the issues are too serious to be treated frivolously

rozrywkowy
adv. light lektura rozrywkowa light reading muzyka rozrywkowa light music przemysł rozrywkowy show business program rozrywkowy w radiu/telewizji light entertainment on the radio/on television

rozryć
pf vt to root up koparki rozryły drogę the excavators dug up the road

rozrzedzać
impf rozrzedzić

rozrzedzić
pf - rozrze|dzać impf vt to thin (down) rozrzedzić farbę/klej wodą to water down paint/glue rozrzedzone powietrze górskie the rarefied mountain air las stopniowo się rozrzedza the forest gradually thins out tłum trochę się rozrzedził the crowd thinned (out) a little

rozrzewniający
pa rozrzewnić adv. [melodia, wspomnienia, atmosfera] moving, touching rozrzewniająca ballada a poignant ballad

rozrzewniać
impf rozrzewnić

rozrzewnienie
sv rozrzewnić n emotion spoglądała na dzieci z rozrzewnieniem she looked at the children with a tender expression on her face

rozrzewnić
pf - rozrzewni|ać impf vt to move rozrzewnić kogoś do łez to move sb to tears rozrzewnił nas swoim opowiadaniem we were moved by his story rozrzewnić się - rozrzewniać się to be moved rozrzewnili się pod wpływem wspomnień they were moved by the memories they got all gooey with the memories pot. rozrzewniła się, kiedy mówiła o rodzinie she got sligthly dewy-eyed as she talked about her family

rozrzucać
impf rozrzucić

rozrzucić
pf - rozrzu|cać impf vt 1. (ciskać w różne strony) to scatter, to spread [nasiona, nawóz] rozrzucić piasek na śliskiej drodze to sand the icy road, to scatter sand on the icy road rozrzucić sól na śliskiej drodze to salt the icy road, to sprinkle the icy road with salt rozrzucić śmiecie to throw litter around 2. (umieszczać w różnych miejscach) to scatter [zabawki, ulotki] domy rozrzucone wśród drzew houses scattered among the trees poskładał rozrzucone książki he gathered up the scattered books rozrzucono ich po różnych domach they were located in various houses 3. (burzyć) to tear down rozrzucić widłami stertę siana to fork over a stack of hay rozrzucili szałas they tore down the hut rozrzucić się - rozrzucać się to spread, to scatter włosy rozrzuciły jej się na poduszce her hair spread over the pillow rozrzucać pieniądze garściami to spend money recklessly, to throw money about

rozrzut
m (G rozrzutu) 1. (rozmieszczenie) scattering równomierny rozrzut nasion przy siewie the even distribution of seed in sowing rozrzut liter na karcie tytułowej the letter spacing on the title page 2. (broni) dispersion rozrzut pocisków the dispersion of shells pole rozrzutu a field of dispersion

rozrzutnica
f spendthrift, squanderer

rozrzutnie
adv. grad. prodigally, improvidently żyli rozrzutnie they made the money fly, they spent money like water a. hand over fist rozrzutnie gospodarował funduszami państwowymi he was prodigal in his use of public funds

rozrzutnik
m pers. spendthrift, squanderer m inanim. Roln. spreader rozrzutnik obornika a muck spreader

rozrzutność
f sgt prodigality pohamować czyjąś rozrzutność to curb sb's extravagance był hojny aż do rozrzutności he was generous to a fault

rozrzutny
adv. grad. 1. (nie liczący się z pieniędzmi) high-spending, overspending 2. (marnotrawny) prodigal, wasteful rozrzutna gospodarka a wasteful economy rozrzutne wydawanie pieniędzy reckless a. extravagant spending

rozrzynać
impf rozerżnąć

rozróba
f (rozróbka dem.) pot. brawl bovver GB pot. chuligańskie/pijackie rozróby hooligan/drunken brawls

rozród
m (G rozrodu) sgt Biol. reproduction

rozróżnialny
adv. distinguishable przedmioty rozróżnialne wzrokowo visually distinguishable objects

rozróżniać
impf rozróżnić

rozróżnić
pf - rozróżni|ać impf vt 1. (dostrzec różnicę) to distinguish, to differentiate bliźnięta są tak podobne, że nie sposób ich rozróżnić the twins are so alike you can't tell them apart daltoniści nie rozróżniają barw czerwonej i zielonej people who are colour-blind confuse red and green nie rozróżniam brązowego i zielonego I can't differentiate between brown and green 2. (rozpoznać) to distinguish w ciemnościach z trudem rozróżniał zarysy postaci he could hardly distinguish a. make out the silhouettes in the darkness w panującym gwarze nie można było rozróżnić poszczególnych słów the hubbub was so intense that you could hardly distinguish individual words

rozrąbać
pf - rozrąb|ywać impf (rozrąbię - rozrąbuję) vt to chop up, to cleave [polano, kłodę] rozrąbać coś siekierą to chop sth up with an axe rozrąbał mu głowę pałaszem he split his head with a sword

rozrąbywać
impf rozrąbać

rozsada
f seedling wysadzanie rozsady a. rozsad do gruntu/w skrzynki balkonowe placing a. planting seedlings in the ground/the boxes

rozsadnik
m 1. Leśn. (tree) seedling nursery 2. Ogr. seedbed, seedling nursery 3. przen. breeding ground rozsadnik bakterii/choroby a breeding ground for bacteria/diseases widliszek jest rozsadnikiem malarii the mosquito is a malaria carrier rozsadnik zepsucia a den of iniquity

rozsadzać
impf rozsadzić

rozsadzić
pf - rozsa|dzać impf vt 1. (usadowić) rozsadzić gości przy stole to seat guests around a table 2. (rozdzielić) to split up [uczniów, dzieci] 3. (rozrzedzić) to plant out [rośliny, flance] drzewa rozsadzone symetrycznie po obu stronach drogi trees planted out symmetrically on each side of the road 4. (doprowadzić do rozpadnięcia się) to blast (out) [skałę]

rozsiadać się
impf rozsiąść się

rozsiany
pp rozsiać adv. [domy, punkty turystyczne] scattered [ludność] sparse gwiazdy rozsiane po niebie stars scattered across the sky

rozsiać
pf - rozsi|ewać impf (rozsieję, rozsiali - rozsiewam) vt 1. to scatter [nasiona, nawozy] to spread rozsiewała wokół siebie zapach perfum she wafted perfume rozsiewała zarazki she breathed germs, she spread germs 2. (rozpowszechniać) to spread, to plant [pogłoski, plotki] rozsiać się - rozsiewać się to spread chwasty same się rozsiewają weeds are self-propagating

rozsierdzić
pf - rozsier|dzać impf vt książk. to enrage, to infuriate był rozsierdzony jej uporem he was incensed with her stubbornness rozsierdzić się - rozsierdzać się książk. to become infuriated (na kogoś/coś with sb/sth) to become enraged (na kogoś/coś at sb/sth) bardzo się rozsierdził na dzieci the children made him see red

rozsierdzony
adv. enraged, infuriated słychać było jej rozsierdzony głos you could hear her infuriated voice

rozsiewać
impf rozsiać

rozsiodłać
pf - rozsiodł|ywać impf vt to unsaddle [konia, wielbłąda]

rozsiodływać
impf rozsiodłać

rozsiąść
się pf - rozsi|adać się impf (rozsiądę się, rozsiądziesz się, rozsiadł się, rozsiadła się, rozsiedli się - rozsiadam się) v refl. (siąść wygodnie) to lounge rozsiąść się wygodnie w fotelu/na kanapie to lounge comfortably in an armchair/on the sofa rozsiedli się naokoło ogniska they sat down round the camp fire

rozsmakowany
adv. był rozsmakowany w poezji/muzyce he had a taste for, he loved poetry/music

rozsmakować
się pf - rozsmak|owywać się impf v refl. to delight in the taste (w czymś of sth) to acquire a taste (w czymś for sth) rozsmakować się w muzyce/poezji to take to music/poetry, to acquire a taste for music/poetry

rozsmakowywać się
impf rozsmakować się

rozsmarować
pf - rozsmar|owywać impf vt to spread [dżem, klej] cienko rozsmarować masło na chlebie to spread butter thinly on bread rozsmarować krem na szyi to apply cream to one's neck, to rub cream into one's neck margarynę łatwo rozsmarować margarine spreads easily rozsmarować się - rozsmarowywać się [masło, margaryna] to spread masło nie chciało się rozsmarować the butter wouldn't spread

rozsmarowywać
impf rozsmarować

rozsnuwać
impf rozsnuć

rozsnuć
pf - rozsnu|wać impf vt książk. to spin (out) pająk rozsnuł pajęczynę the spider spun a web wiatr rozsnuwa babie lato po polach the wind carries a. disperses the gossamer threads over the fields rozsnuć się - rozsnuwać się książk. to spread mgły rozsnuły się w powietrzu/nad łąkami mist spread through the air/over the fields dymy rozsnuły się nad miastem smoke spread over the town

rozsrożony
pp rozsrożyć adv. [ojciec nauczyciel] raging, livid

rozsrożyć
książk. pf vt to infuriate, to enrage upartym milczeniem rozsrożyła go jeszcze bardziej her obstinate silence infuriated him even more rozsrożony ojciec ukarał go surowo his enraged father punished him severely rozsrożyć się 1. (rozgniewać się) to become enraged, to become infuriated 2. przen. (o zjawiskach atmosferycznych) burza/zima rozsrożyła się na dobre the storm/winter has set in

rozstaj
m zw. pl (G rozstaju a. rozstaja) crossroad(s) dojechali do rozstajów dróg i tam się pożegnali they came to the crossroad(s) and there they said goodbye

rozstajny
adv. diverging, parting być na rozstajnych drogach to be at the crossroads

rozstanie
n (pożegnanie) parting (zerwanie) split-up (rozłąka) separation lata rozstania years of separation bolesne rozstania na dworcach kolejowych anguished partings at railway stations po rozstaniu z nim after splitting up with him

rozstaw
m (G rozstawu) gauge wąski/szeroki rozstaw torów a narrow/wide gauge rozstaw kół track of wheels rozstaw osi Techn. wheelbase

rozstawać się
impf rozstać się

rozstawiać
impf rozstawić

rozstawienie
sv rozstawić n 1. (odległość) setting rozstawienie oczu/kości policzkowych the setting of the eyes/cheekbones 2. Sport. seed

rozstawić
pf - rozstaw|iać impf vt 1. (ustawić w pewnym porządku) to deploy, to position [straże, warty] to set out [talerze, kieliszki] był rozstawiony z numerem szóstym Sport he was seeded sixth a. (number) six rozstawić talerze i kieliszki na stole to set out plates and glasses on the table rozstawić nogi to splay one's legs, to stand with one's legs wide apart szeroko rozstawione niebieskie oczy widely set blue eyes słupy były rozstawione w odległości 100 metrów od siebie the pylons were spaced 100 metres apart 2. (postawić sprzęt) to unfold, to set rozstawić leżak/sztalugi to set up one's deckchair/easel rozstawić się - rozstawiać się to position a. place oneself rozstawili się wzdłuż drogi, co pięć metrów they placed themselves along the road at intervals of five metres

rozstawny
adv. konie rozstawne relays of horses podróżowali otwartym powozem rozstawnymi końmi they travelled in an open carriage with post horses

rozstać
się pf - rozsta|wać się impf (rozstanę się - rozstaję się) v refl. 1. (odejść) to part rozstać się z kimś na krótko/na zawsze to part with sb for a short time/for ever po krótkiej rozmowie rozstali się after a short conversation they parted company rozstać się z mężem/z żoną to split up with one's husband/wife rozstali się pięć lat później they parted five years later rozstali się przed wejściem they parted company at the entrance rozstaliśmy się w najlepszej komitywie we parted on the best of terms rozstali się w przyjaźni they parted friends 2. (pozbyć się) to part nie rozstawał się z teczką ani na chwilę he wouldn't be parted from his briefcase even for a moment bez żalu rozstał się ze starymi meblami he parted with old furniture without regret rozstać się z nadzieją na coś przen. to give up hope for sth rozstać się z życiem a. ze światem a. z tym światem to depart this life, to pass away

rozstrajać
impf rozstroić

rozstroić
pf - rozstr|ajać impf vt 1. (rozdrażnić) to upset, to unhinge [osobę] byli rozstrojeni brakiem wiadomości they were perturbed a. put out by the lack of news 2. (spowodować rozregulowanie instrumentu) to put [sth] out of tune mam rozstrojone skrzypce my violin is out of tune rozstroić się - rozstrajać się to be out of tune fortepian się rozstroił the piano is out of tune

rozstrzelać
pf - rozstrzel|iwać1 impf vt to execute [sb] by firing squad, to put [sb] before a firing squad rozstrzelać kogoś za dezercję/szpiegostwo to shoot sb for desertion/spying skazać kogoś na rozstrzelanie to sentence sb to death by firing squad

rozstrzeliwać
1. impf rozstrzelać 2. impf rozstrzelić

rozstrzelić
pf - rozstrzel|iwać2 impf vt to space out [litery, wyrazy] głosy w wyborach były rozstrzelone the votes were scattered zdania na ten temat były rozstrzelone opinions on the matter differed a. diverged mieć rozstrzeloną uwagę a. rozstrzelone myśli to be distracted

rozstrzygający
pa rozstrzygnąć adv. [bitwa, głos, czynnik] decisive rozstrzygający cios the winning stroke rozstrzygający argument the clinching argument mieć rozstrzygający głos to have the casting vote pytanie rozstrzygające Jęz. a yes-no question

rozstrzygalny
adv. [problem, zagadnienie] soluble

rozstrzygać
impf rozstrzygnąć

rozstrzygnąć
pf - rozstrzyg|ać impf (rozstrzygęła, rozstrzygęli, - rozstrzygam) vt to decide, to settle [spór, sprawę, konflikt] to adjudicate [konkurs] to negotiate [problem] sprawę rozstrzygnął Sąd Najwyższy the case was adjudicated in the High Court rozstrzygnąć czyjeś wątpliwości to resolve a. dispel sb's doubts rozstrzygać o czyimś losie to decide sb's fate rozstrzygnąć się - rozstrzygać się to be decided, to be settled rozstrzygają się teraz jego losy his fate is now being decided

rozstrój
m (G rozstroju) książk. chaos rozstrój finansów/administracji chaos in finances/administration rozstrój nerwowy nervous breakdown rozstrój żołądka stomach upset

rozstąpić
się pf - rozst|ępować się impf v refl. 1. (usunąć się na boki) tłum się rozstąpił, żeby przepuścić lekarza the crowd parted to let the doctor pass 2. (rozpaść się) to split od uderzeń kilofa skała się rozstąpiła the rock split under the blows of the pickaxe

rozstęp
m (G rozstępu) 1. (wolna przestrzeń) gap rozstęp między dwoma budynkami a gap between the two buildings w rozstępie skały wyrosło drzewo there was a tree growing in the crack in the rock 2. Med., Kosmet. stretch mark

rozstępować się
impf rozstąpić się

rozsunąć
pf - rozsu|wać impf (rozsunęła, rozsunęli - rozsuwam) vt 1. (odsuwając rozdzielić) to draw aside a. back, to part [kurtynę, zasłony] to space widely [stoliki, krzesła] to unzip [suwak] 2. (rozstawić) to unfold [stół] rozsunąć się - rozsuwać się 1. (rozdzielić się) [kurtyna, zasłona] to part 2. (rozstąpić się) [ludzie] to part strażnicy rozsunęli się, żeby nas przepuścić the guards parted to let us pass

rozsupłać
pf - rozsupł|ywać impf vt 1. (rozwiązać) to unknot [sznurek, węzeł] 2. książk., przen. (rozwikłać) to untangle [tajemnicę] rozsupływać zawiłości tekstu to untangle the complexities of the text

rozsupływać
impf rozsupłać

rozsuwany
pp rozsunąć adv. [drzwi] sliding stół rozsuwany an extension table, a draw-(top) table

rozsuwać
impf rozsunąć

rozsychać się
impf rozeschnąć się

rozsypany
pp rozsypać adv. [oddziały, domy] scattered gwiazdy rozsypane po niebie stars scattered all over the sky

rozsypać
pf - rozsyp|ywać impf (rozsypię - rozsypuję) vt (rozrzucić) to spill, to scatter [sól, mąkę, kaszę, ziarno] to strew [papiery, fotografie, znaczki pocztowe] włosy rozsypane na poduszce hair strewn over the pillow rozsypać się - rozsypywać się 1. (zostać rozrzuconym) [cukier, sól] to spill 2. (rozlecieć się) [szopa, książka] to fall apart 3. (rozpierzchnąć się) [grupa osób, stado zwierząt] to disperse 4. pot. (popsuć się) [maszyna] to break down 5. pot. [osoba] (przeżyć załamanie nerwowe) to fall apart, to go to pieces (stracić kondycję fizyczną) to get out of condition a. shape 6. pot. (rozpaść się) [małżeństwo, partia, ruch] to fall apart

rozsypiać się
impf rozespać się

rozsypka
f (bezładna ucieczka) dispersion uciekać w rozsypce to run away in confusion pułk poszedł w rozsypkę the regiment was dispersed

rozsypywać
impf rozsypać

rozsyłać
impf rozesłać1

rozszalały
adv. 1. (rozwścieczony) [zwierzę, tłum] raging, frenzied 2. [ogień, śnieżyca, żywioł] raging

rozszaleć
się pf (rozszaleję się, rozszalał się, rozszaleli się) v refl. 1. (wpaść w szał) [osoba, zwierzę] to go wild na widok swojego idola kibice się rozszaleli when they saw their idol the fans went wild rozszaleć się z radości/rozpaczy to go wild with joy/grief 2. (rozpętać się) [zamieć, wichura, ogień, epidemia] to break out

rozszarpać
pf - rozszarp|ywać impf (rozszarpię - rozszarpuję) vt (porwać na kawałki) to tear apart a. to pieces wilki rozszarpały owcę the wolves tore a sheep apart granat rozszarpał mu nogę a grenade tore through his leg ból rozszarpywał mu wnętrzności the pain tore through him

rozszarpywać
impf rozszarpać

rozszczep
m (G rozszczepu) (odlewu) fissure (włosa) split rozszczep kręgosłupa tylny Med. spina bifida rozszczep podniebienia Med. cleft palate rozszczep wargi Med. hare lip, cleft lip

rozszczepiać
impf rozszczepić

rozszczepienie
sv rozszczepić n rozszczep

rozszczepić
pf - rozszczep|iać impf vt 1. (rozłupać) to cleave, to splinter [kłodę, polano] piorun rozszczepił drzewo the lighting split a tree kij rozszczepiony na końcu a stick splintered at the end 2. Chem. Fiz. to decompose [światło] rozszczepienie jądra nuclear fission rozszczepić się - rozszczepiać się 1. (pęknąć) [gałąź] to splinter 2. przen. (podzielić się) [ruch, organizacja] to split 3. Chem. Fiz. (ulec rozszczepieniu) [światło, związek] to decompose

rozszerzać
impf rozszerzyć

rozszerzyć
pf - rozszerz|ać impf vt 1. (powiększyć średnicę) to ream [otwór] leki rozszerzające naczynia krwionośne drugs dilating blood vessels vasodilatory drugs spec. rozszerzone źrenice dilated pupils patrzeć rozszerzonymi ze zdumienia oczami to gaze wide-eyed in amazement 2. (powiększyć szerokość) to widen [szczelinę] 3. (powiększyć zakres) to broaden [doświadczenie] to widen [wiedzę, krąg zainteresowań] to expand [przywileje, wpływy] to extend [ofertę, repertuar] rozszerzyć ułamek Mat. to extend a fraction powołać komisję w rozszerzonym składzie to set up an extended committee 4. (szerzej rozstawić) to space widely [nóżki statywu] rozszerzyć się - rozszerzać się 1. (stać się szerszym) [droga, ulica] to widen [spódnica, spodnie, rękawy] to flare oczy rozszerzyły jej się z przerażenia her eyes widened with terror 2. (rozprzestrzenić się) [ogień, pożar, epidemia] to spread 3. (zwiększyć zasięg) [wiedza, znaczenie wyrazu] to broaden [strajk] to spread 4. Fiz. (zwiększyć objętość) [ciecz, metal] to expand

rozszlochany
adv. książk. [osoba] sobbing uciszała rozszlochane dziecko she was hushing the sobbing child

rozszlochać
się pf v refl. to start to sob rozszlochać się w głos to start sobbing loudly

rozsznurować
pf - rozsznur|owywać impf vt to unlace [buty, gorset, namiot] rozsznurować się - rozsznurowywać się to come unlaced but mi się rozsznurował my shoe has come unlaced

rozsznurowywać
impf rozsznurować

rozszumiały
adv. [drzewa, morze] murmuring

rozszumieć
się pf (rozszumiał się) v refl. książk. [drzewa, morze] to (start to) murmur

rozszyfrować
pf - rozszyfr|owywać impf vt 1. (odczytać zaszyfrowany tekst) to decipher, to decode [depeszę, radiogram] 2. (odcyfrować) to decipher, to make out [nieczytelne pismo] rozszyfrować czyjeś bazgroły to decipher sb's scrawls jej pismo jest nie do rozszyfrowania her handwriting is indecipherable 3. (rozwikłać) to decode [skrót, pseudonim] 4. (odgadnąć) to unravel [aluzję, tajemnicę, zagadkę] 5. (poznać prawdziwy charakter) to see through rozszyfrować kogoś to see through sb

rozszyfrowywać
impf rozszyfrować

rozsądek
m sgt (G rozsądku) reason głos rozsądku the voice of reason brak rozsądku unreasonableness w granicach rozsądku within reason, within reasonable a. acceptable limits słuchać głosu rozsądku to listen to reason zapomnieć o rozsądku to throw caution to the wind(s) zdrowy rozsądek common sense to przekracza granice zdrowego rozsądku it is a. goes beyond all reason

rozsądnie
adv. grad. sensibly, reasonably mówić rozsądnie to talk sense postępować rozsądnie to act sensibly zachowywać się rozsądnie to behave reasonably podchodzić do czegoś rozsądnie to be reasonable about sth najrozsądniej byłoby to zignorować the wisest thing (to do) would be to ignore it

rozsądny
adv. grad. [rada] sound [decyzja] wise [pomysł, plan, wybór] sensible [polityka] sane [cena, propozycja] reasonable rozsądne postępowanie a judicious course of action bądź rozsądny! be reasonable! była na tyle rozsądna, że wezwała taksówkę she was wise enough to call a taxi wtedy wydawało się to rozsądnym posunięciem it seemed the rational thing to do at the time

rozsądzać
impf rozsądzić

rozsądzić
pf - rozsą|dzać impf vt to arbitrate, to adjudicate [spór, kwestię sporną] trudno rozsądzić, kto z was ma rację it's difficult to decide a. work out which of you is right

rozsławić
pf - rozsław|iać impf vt to render famous rozsławić czyjeś imię make sb's name famous rozsławić się - rozsławiać się to become famous jego imię rozsławiło się na całym świecie his name became famous all over the world rozsławili się swoim wyczynem their deed a. feat won them fame

roztaczać
impf roztoczyć

roztajać
pf (roztaję) vi 1. (stopnieć) [lód, śnieg] to thaw drogi roztajały the roads have thawed 2. przen. (złagodnieć) [osoba] to thaw out serce w nim roztajało his heart melted

roztajały
adv. [śnieg, pola, łąki, drogi] thawed attr.

roztapiać
impf roztopić

roztargnienie
n sgt absent-mindedness, forgetfulness przeoczyć/zgubić coś przez roztargnienie to miss/lose sth on account of one's absent-mindedness patrzeć na coś/słuchać czegoś z roztargnieniem to look at sth/listen to sth absent-mindedly

roztargniony
adv. 1. [osoba] absent-minded 2. [spojrzenie, wzrok] absent, distracted [wyraz twarzy] vague roztargnionym ruchem odgarnęła włosy absent-mindedly she raked her hair aside

roztańczony
adv. dancing adv. roztańczony tłum a dancing crowd

roztańczyć
się pf v refl. (nabrać ochoty do tańca) to begin dancing roztańczyć się na dobre to dance with abandon

rozterka
f dither, quandary głęboka rozterka a serious dilemma rozterki moralne moral dilemmas być w rozterce to be in a dither a. quandary jestem w rozterce, co robić I'm in a dilemma a. quandary over what to do

roztkliwiać
impf roztkliwić

roztkliwić
pf - roztkliw|iać impf vt to move roztkliwiła mnie ta historia this story has moved me deeply roztkliwić się - roztkliwiać się (rozrzewnić się) to sentimentalize roztkliwić się nad kimś/czymś to sentimentalize about a. over sb/sth

roztocz
m 1. Zool. mite roztocz kurzu domowego house dust mite 2. Biol. roztocze

roztocze
n zw. pl Biol. saprophyte

roztoczyć
pf - rozt|aczać impf vt 1. (rozwinąć) to spread ptak roztoczył skrzydła nad gniazdem the bird spread its wings over the nest paw roztoczył swój wspaniały ogon the peacock spread its gorgeous tail feathers 2. przen. (ukazać) to unfold [perspektywy, wizję, plany] wiosna roztacza swe uroki spring unfolds its charms 3. (rozsiewać) to exude [blask, zapach] to ooze [urok] roztaczał wokół siebie atmosferę życzliwości he exuded friendliness 4. Techn. to ream [otwór] roztaczać się (rozpościerać się) to stretch, to unfold z okna roztaczał się widok na zatokę a view over the bay stretched beyond the window roztoczyć opiekę nad kimś/czymś to take sb/sth under one's care

roztop
m zw. pl (G roztopu) melt, thaw zaczęły sie wiosenne roztopy the spring melt a. thaw has begun brnąć przez roztopy to wade through melting snow

roztopić
pf - rozt|apiać impf vt to melt [tłuszcz, metal, śnieg] roztopić się - roztapiać się 1. (stopnieć) [lód, śnieg] to melt, to thaw [lody, ser, tłuszcz] to melt 2. (stać się niewyraźnym) [kontury, dźwięki] to melt światła przystani roztapiały się we mgle the lights of the port melted into the fog nie jesteś z cukru, nie roztopisz się you won't melt in the rain

roztrajkotany
pp roztrajkotać adv. [dziewczyny, przekupki] twittering

roztrajkotać
pf (roztrajkoczę a. roztrajkocę a. roztrajkotam) vt pot. (rozpaplać) to blab pot. [nowinę, informację] nie roztrajkocz wszystkiego sąsiadkom don't blab everything to the neighbours roztrajkotać się pot. 1. (rozgadać się) [osoba] to twitter on 2. (rozterkotać się) [maszyna] to start whirring

roztropnie
adv. grad. (rozsądnie) [mówić, postępować] judiciously, sagaciously roztropniej będzie milczeć it will be more prudent to keep quiet

roztropność
f sgt prudence, sagacity życie nauczyło go roztropności life taught him prudence podziwiam roztropność jego decyzji I admire the sagacity of his decision

roztropny
adv. grad. (rozsądy) [człowiek, dziecko, decyzja, działanie] sagacious spodobało mi się jego roztropne spojrzenie I liked his thoughtful look

roztrwaniać
impf roztrwonić

roztrwonić
pf - roztrw|aniać impf vt (przepuścić) to squander, to waste [majątek, pieniądze] roztrwonił swój talent, występując w reklamach he wasted his talent by appearing in commercials

roztrzaskać
pf - roztrzask|iwać impf vt (rozbić uderzeniem) to smash, to shatter roztrzaskać coś na a. w kawałki to smash a. shatter sth to pieces roztrzaskać komuś głowę kamieniem to smash sb's head with a stone roztrzaskać lustro o podłogę to smash a. shatter a mirror against the floor roztrzaskać samochód o drzewo to smash a car against a tree roztrzaskać się - roztrzaskiwać się (rozbić się) [figurka, szklanka, wazon] to smash, to splinter okręt/samolot roztrzaskał się o skały the ship/aircraft smashed against the rocks

roztrzaskiwać
impf roztrzaskać

roztrzepanie
sv roztrzepać n sgt scattiness pot. z powodu a. wskutek roztrzepania zapomniała podpisać podanie on account of her scattiness she forgot to sign her application

roztrzepaniec
m pers. (V roztrzepańcze a. roztrzepańcu) pot. scatterbrain pot. m inanim. (A roztrzepaniec a. roztrzepańca) pot. stirred and shaken curds

roztrzepany
pp roztrzepać adv. [osoba] scatterbrained

roztrzepać
pf - roztrzep|ywać impf (roztrzepię - roztrzepuję) vt 1. (zwichrzyć) to tousle [włosy] roztrzepana grzywka a tousled fringe 2. (rozdrobnić i wymieszać) to stir and shake [zsiadłe mleko, śmietanę] roztrzepać jaja z mlekiem to mix eggs with milk roztrzepać się - roztrzepywać się (zwichrzyć się) [włosy] to become tousled

roztrzepywać
impf roztrzepać

roztrząsanie
sv roztrząsać2 n książk. (rozważanie) lengthy discussion wdawać się w roztrząsania na tematy filozoficzne to enter into lengthy discussions on philosophical matters

roztrząsać
1. impf roztrząsnąć 2. impf vt (rozpatrywać szczegółowo) to belabour, to discuss at length [kwestię, sprawę, zagadnienie]

roztrząsnąć
roztrzą|ść1 pf - roztrzą|sać1 impf (roztrząsnęła, roztrząsnęli - roztrząsam) vt (rozsypywać) to spread [nawóz, siano]

roztrząść
1 zob. roztrząsnąć 2. pf (roztrzęsę, roztrzęsiesz, roztrząsł, roztrzęsła, roztrzęśli) vt 1. roztrzęsiony wóz a rickety a. ramshackle cart roztrzęsiona maszyneria rickety machinery

roztrzęsiony
pp roztrząść adv. 1. (bardzo zdenerwowany) [osoba] jittery 2. (drżący) [głos, ręka] shaking 3. (zniszczony) [pojazd, schody] ramshackle

roztrąbić
pf vt pot. to trumpet [nowiny, wiadomość] roztrąbiła wszystkim o naszym rozwodzie she told all and sundry about our divorce

roztrącać
impf roztrącić

roztrącić
pf - roztrą|cać impf vt to jostle [ludzi] pędził na oślep, roztrącając przechodniów he rushed headlong, jostling the passers-by szliśly przez las, roztrącając gałęzie we made our way through the forest pushing the branches aside

roztwór
m (G roztworu) Chem. solution roztwór alkoholowy/wodny alcoholic/water solution roztwór cukru/soli sugar/salt solution skład roztworu solution composition stężenie roztworu the concentration of a solution roztwór buforowy Chem. buffer solution roztwór fizjologiczny Med., Farm. physiological (salt) solution roztwór hipertoniczny Biol. hypertonic solution roztwór hipotoniczny Biol. hypotonic solution roztwór izotoniczny a. izoosmotyczny Fiz. isotonic a. isoosmotic solution roztwór koloidowy Chem. colloidal solution roztwór mianowany Chem. standard solution roztwór molowy a. molarny Chem. molar solution roztwór nasycony Chem. saturated solution roztwór nienasycony Chem. unsaturated solution roztwór przesycony Chem. supersaturated solution roztwór stały Chem. solid solution, mixed crystal roztwór stężony Chem. concentrated solution roztwór właściwy Chem. true solution, molecular solution

roztyty
adv. [osoba] overweight, fat

roztyć
się pf (roztyję się) v refl. to grow fat

roztłuc
pf (roztłukę, roztłuczesz, roztłucze, roztłukł, roztłukła, roztłukli) vt to break [butelkę, szybę] to crash [ziarno, przyprawy] roztłuc się (zbić się) [kieliszek, butelka, salaterka] to break, to smash wazon roztłukł się na drobne kawałki the vase smashed into a thousand pieces

rozum
m (G rozumu) 1. (władza poznawcza umysłu) mind, intellect człowiek wielkiego rozumu a man of great intellect objąć a. ogarnąć coś rozumem to understand sth górować nad kimś rozumem to be more intelligent than sb 2. (u człowieka) (rozsądek) reason, sense (u zwierzęcia) cleverness rozum przychodzi z wiekiem a. z latami one gets wiser as one grows older rozum dyktuje, żeby nie działać zbyt pochopnie reason tells us not to act too hastily miejże rozum, nie rób tego! have some sense, don't do that! chłopski rozum pot. common sense, good sense czysty rozum Filoz. pure reason brać coś na rozum to use one's common sense być niespełna rozumu to be out of one's mind, to be off one's head co głowa, to rozum so many heads, so many minds człowiek do śmierci rozumu się uczy man is always learning głowa wielka a rozumu mało a big head and little sense mieć swój rozum pot. to know one's own mind mieć więcej szczęścia niż rozumu = to have more luck than judg(e)ment (jak) na mój głupi rozum pot. in my opinion nauczyć kogoś rozumu to teach sb a lesson nie grzeszyć rozumem to be rather stupid odchodzić od rozumu z rozpaczy/strachu to be beside oneself a. to be out of one's mind with grief/fear pozjadać wszystkie rozumy pot. to have all the answers pójść po rozum do głowy to use one's head przemówić komuś do rozumu to bring sb to reason rozum mu odjęło he must be out of his mind rusz rozumem! put your thinking cap on! to przechodzi ludzki rozum it's beyond human understanding kogo Bóg chce ukarać, temu rozum odbiera przysł. whom the gods would destroy they first make mad włos długi, rozum krótki pot. long on hair and short on brains lepszy funt szczęścia niż cetnar rozumu przysł. an ounce of luck is better than a pound of wisdom od wódki rozum krótki przysł. when drink is in, wit is out

rozumek
m dem. (G rozumku) pot., iron. little brain miś o bardzo małym rozumku a bear of very little brain

rozumienie
sv rozumieć n sgt czym jest ochrona przyrody w rozumieniu ustawy o ochronie środowiska? what is nature conservancy as defined by the protection of the environment act?

rozumieć
impf (rozumiem, rozumiał, rozumieli) vt 1. (pojmować) to understand [sens, tekst, instrukcję, pytanie] z przejęcia niewiele rozumiała, co do niej mówią on account of her excitement she hardly understood what they were saying to her nie pozwalaj się wykorzystywać, rozumiesz? don't let yourself be exploited, understand? w potocznym rozumieniu tego słowa. in the ordinary meaning. ćwiczenia na rozumienie tekstu comprehension exercises zrozumieć 2. (znać język obcy) to understand rozumiesz po polsku/węgiersku? do you understand Polish/Hungarian? zostaw ich, nie rozumiesz po polsku? leave them alone, don't you understand plain Polish? zrozumieć 3. (wyciągać wnioski) to understand rozumieli, że grozi im niebezpieczeństwo they understood that they were in danger zapytał, jak ma to rozumieć he asked what he was to understand by that a. make of that źle rozumiiane poczucie lojalności an ill-conceived sense of loyalty "przepraszam za spóźnienie, ale wykład się przedłużył" - "rozumiem" 'sorry I'm late, but the lecture lasted longer than planned' - 'I see' teraz, rozumiem, szuka pan nowej pracy and now, I gather, you're looking for a new job prawie co dzień, rozumiesz, kupuje coś do ubrania pot. almost every day, you see, she buys something new to wear a na koniec, rozumiesz, on prosi mnie o pożyczkę! pot. and in the end, you see, he asks me for a loan! oni, pani rozumie, mają szerokie znajomości you must understand that they know people in all places zrozumieć 4. (wczuwać się) to understand, to sympathize rozumieć dzieci/młodzież to understand children/youth rozumieć czyjąś sytuację/czyjeś uczucia to understand the situation sb is in/sb's feelings zrozumieć rozumieć się 1. (wzajemnie) to understand one another rozumieli się bez słów they understood one another without words zawsze dobrze rozumiałem się z rodzicami my parents and I have always understood one another very well, I've always had a good relationship with my parents 2. pot. (znać się na czymś) rozumieć się na interesach/sztuce współczesnej to know a thing or two about a. to be well up on business/modern art 3. (jest rozumiane) potocznie rozumie się demokrację jako rządy większości democracy is popularly understood as majority rule to sie samo przez się rozumie pot. it goes without saying do szkoły, ma się rozumieć, nie poszliśmy pot. naturally we didn't go do school to rozumiem! pot. now you're talking! taka podróż to rozumiem! zwiedzimy kawał świata now you're talking! we're going to see a lot of the world

rozumnie
adv. grad. [mówić, postępować] judiciously rozumnie patrzące oczy judicious eyes

rozumny
adv. grad. 1. [osoba] judicious człowiek to istota rozumna man is a rational being 2. [odpowiedź, rada, spojrzenie] judicious

rozumować
impf vi to reason rozumować logicznie/błędnie to reason logically/wrongly błąd w rozumowaniu a mistake in reasoning, a fallacy tok rozumowania the line of thought

rozumowo
adv. rationally uzasadnić coś rozumowo to justify sth rationally

rozumowy
adv. [analiza, poznanie, dowody] rational

rozwadniać
impf rozwodnić

rozwaga
f sgt deliberation, prudence brakuje mu rozwagi he lacks prudence wypowiedź pełna rozwagi a very thoughtful speech postępować z rozwagą to act with deliberation brać coś pod rozwagę to take sth into consideration

rozwalać
impf rozwalić

rozwalić
pf - rozwal|ać impf pot. vt 1. (rozbić na kawałki) to knock down [mur, ścianę, dom] to smash up [bryłę węgla] 2. przen. (doprowadzić do rozpadu) to destroy [małżeństwo] to smash [organizację, zespół] 3. (otworzyć na całą szerokość) to open wide [drzwi, okno] 4. (rozłożyć na dużej przestrzeni) to scatter [książki, ubrania] 5. (skaleczyć) to cut [nogę, rękę] rozwalić komuś gębę pot. to bash sb's mug 6. (zabić) to kill rozwalić kogoś bez sądu to do away with sb without a trial rozwalić się - rozwlać się 1. (rozpaść się) to crumble, to crash samolot rozwalił się o szczyt góry the plane crashed into the summit płot rozwala się ze starości the fence is crumbling with age 2. przen. (ulec dezorganizacji) [rodzina, robota] to crumble 3. (ulec zranieniu) [stopa, ręka] to get cut 4. (mieć wypadek) [osoba] to crash rozwalił się na ostrym zakręcie he crashed on a sharp bend 5. (rozsiąść się) to sprawl rozwalić się na kanapie/w fotelu to sprawl on the sofa/in a chair

rozwalony
pp rozwalić adv. pot. sprawled siedział rozwalony na kanapie/w fotelu he sat sprawled across the sofa/in a chair

rozwarcie
sv rozewrzeć n 1. (skrzydeł drzwi) opening kąt rozwarcia dilation angle 2. Med., Jęz. dilation

rozwarstwiać
impf rozwarstwić

rozwarstwienie
sv rozwarstwić n sgt 1. Socjol. stratification rozwarstwienie społeczne social stratification 2. Techn. (sklejki, laminatu) delamination 3. Geol. (skał) stratification

rozwarstwiony
pp rozwarstwić adv. [skała] stratified [sklejka, laminat] delaminated [społeczeństwo] stratified (podzielony na klasy) class-ridden

rozwarstwić
pf - rozwarstwi|ać impf vt to delaminate [sklejkę] rozwarstwić się - rozwarstwiać się (ułożyć się w warstwy) [zawiesina, mieszanina, społeczeństwo] to stratify [sklejka, narta] to delaminate [paznokcie] to peel

rozwarty
pp rozewrzeć adv. Mat. [kąt] obtuse

rozwałka
f pot. (rozstrzelanie) death by firing squad pójść na rozwałkę pot. to be shot a. executed by firing squad

rozwałkować
pf - rozwałk|owywać impf vt Kulin. to roll up [ciasto, placek] cienko rozwałkowane ciasto thinly rolled dough

rozwałkowywać
impf rozwałkować

rozważanie
sv rozważyć n zw. pl (przemyślenie) deliberation (omówienie) discussion (rozprawa) dissertation rozważania nad czymś deliberations on sth rozważania, co należy zrobić deliberations about what should be done snuć rozważania to deliberate przedmiotem moich rozważań było. the topic of my dissertation was. podsumujmy nasze rozważania let's sum up our discussion

rozważać
impf rozważyć

rozważnie
adv. grad. [działać, postępować] prudently

rozważny
adv. grad. [osoba, decyzja, krok] prudent

rozważyć
pf - rozważ|ać impf vt 1. (zastanowić się) to consider [propozycję, możliwość] to ponder [problem, zagadnienie] to weigh [argumenty, dowody, czynniki] rozważać czyjeś słowa to ponder sb's words rozważyć zrobienie czegoś to consider doing sth rozważyć wszystkie za i przeciw to weigh the pros and cons trzeba rozważyć takie rozwiązanie this solution has to be considered rozważane były różne koncepcje many options were considered trzeba rozważyć, co dalej robić we have to think what to do next "a gdyby tak się zgodzić" - rozważał 'and what if I agreed,' he pondered 2. Handl. to weigh [sth] up [produkty] rozważyć coś na małe porcje to weigh sth into small portions

rozweselać
impf rozweselić

rozweselić
pf - rozwesel|ać impf vt to cheer [sb] up [osobę, towarzystwo] rozweselona publiczność a cheerful crowd gaz rozweselający laughing gas rozweselić się - rozweselać się [osoba] (rozchmurzyć się) to cheer up (poprawić sobie humor) to cheer oneself up

rozwiać
pf - rozwi|ewać impf (rozwieję - rozwiewam) vt 1. (rozrzucić, rozproszyć) [wiatr] to blow [sth] about [liście, papiery] to disperse, to dispel [chmury] to blow [włosy, płaszcz] rozwiewać komuś włosy na wszystkie strony/do tyłu to blow sb's hair about/back koń z rozwianą grzywą a horse with its mane flowing in the wind 2. przen. to dispel, to dissipate [obawy, wątpliwości] to disappoint [nadzieje] to dispel [mit, złudzenia] rozwiać się - rozwiewać się 1. (rozproszyć się) [chmura, mgła] to disperse, to dissipate [włosy, grzywa, sukienka] to be blowing jej włosy rozwiewały się na wietrze her hair was blowing in the wind 2. (zniknąć) [sny, obawy, złudzenia] to be dispelled [mit] to be shattered [nadzieje, marzenia] to evaporate 3. pot. (przepaść) [osoba] to vanish rozwiać się w powietrzu to vanish into thin air

rozwichrzać
impf rozwichrzyć

rozwichrzony
pp rozwichrzyć adv. [wyobraźnia, myśli, temperament] wild

rozwichrzyć
pf - rozwichrz|ać impf vt [wiatr] to ruffle [włosy] jego rozwichrzona czupryna/broda his straggly hair/beard rozwichrzyć się - rozwichrzać się [włosy] to get tousled

rozwidlać się
impf rozwidlić się

rozwidlenie
n fork rozwidlenie rzeki a fork of the river przy rozwidleniu dróg at the fork of the road

rozwidlić
się pf - rozwidl|ać się impf v refl. [rzeka, droga] to fork rzeka rozwidla się na dwie odnogi the river splits into two branches pień rozwidla się na dwa konary the trunk divides into two branches

rozwidlony
adv. [gałąź, rogi, korzenie] forked język węża jest na końcu rozwidlony a snake's tongue is forked at the end

rozwidniać się
impf rozwidnić się

rozwidnić
się pf - rozwidni|ać się impf v imp. to get light rozwidnia się it's getting light kiedy się rozwidniło when it was light

rozwiedziony
adv. [osoba] divorced oni są rozwiedzeni they are divorced rozwiedz|iony m, rozwiedziona f divorcee

rozwielitka
f Zool. daphnia, water flea

rozwierać
impf rozewrzeć

rozwiercać
impf rozwiercić

rozwiercić
pf - rozwier|cać impf vt (wywiercić, zrobić otwór) to drill [szyb naftowy, deskę, płytę] (poszerzyć) to ream [otwór]

rozwiesić
pf - rozwie|szać impf vt 1. (zawiesić) to hang rozwiesić marynarkę na krześle to hang a jacket on the back of a chair rozwiesić pranie na dworze to hang out a. peg out the washing rozwiesić hamak pomiędzy drzewami to string a hammock between two trees 2. (rozlepić) to put [sth] up, to stick [sth] up [plakaty, ogłoszenia]

rozwieszać
impf rozwiesić

rozwiewać
impf rozwiać

rozwieść
pf - rozw|odzić impf (rozwiodę, rozwiedziesz, rozwiódł, rozwiodła, rozwiedli - rozwodzę) vt [osoba] to be the cause of [sb's] divorce rozwieść się - rozwodzić się to get divorced rozwieść się z kimś to divorce sb rozwiedli się dwa lata temu they were divorced two years ago się impf - rozw|odzić się pf (rozwiodę się, rozwiedziesz się, rozwiódł się, rozwiodła się, rozwiedli się - rozwodzę się) v refl. (opowiadać) rozwodzić się nad czymś to go on at length about sth nie ma potrzeby się nad tym rozwodzić there's no need to go on about it

rozwieźć
pf - rozw|ozić impf (rozwiozę, rozwieziesz, rozwiózł, rozwiozła, rozwieźli - rozwożę) vt to deliver [pocztę] rozwieźć gości do hoteli to drive the guests to their hotels rozwozić wodę po całym mieście to distribute water around the town

rozwijać
impf rozwinąć

rozwikłać
pf - rozwikł|ywać impf vt 1. to solve [zagadkę, problem] 2. to untangle [sieć, liny, nici] rozwikłać się - rozwikływać się [zagadka, problem] to solve itself

rozwikływać
impf rozwikłać

rozwinięcie
sv rozwinąć n Mat. expansion rozwinięcie funkcji the expansion of a function rozwinięcie dziesiętne decimal expansion rozwinięcie akcji Literat. development of the action

rozwinięty
pp rozwinąć adv. 1. developed dobrze rozwinięty well-developed kraje wysoko rozwinięte the developed countries nadmiernie rozwinięty [mięśnie, osoba] overdeveloped słabo rozwinięty [organ, mózg, zmysł] underdeveloped być nad wiek rozwiniętym to be very mature for one's age 2. [kwiat] blooming na wpół rozwinięta róża a half-opened rose świeżo rozwinięte kwiaty newly opened flowers

rozwinąć
pf - rozwi|jać impf (rozwinęła, rozwinęli - rozwijam) vt 1. (rozprostować) to unfurl [żagiel, transparent, sztandar] to unwind [linę, bandaż, kłębek] to uncoil [drut] to unroll [dywan, śpiwór, belę] to unreel [kliszę, wąż ogrodowy] to reel off [nitkę] rozwinąć włóczkę z kłębka to pull out some yarn from the ball rozwinąć materiał z beli to unroll a bale of material 2. (rozpakować) to unwrap [paczkę, pakunek] rozwinąć kwiaty z papieru to unwrap the flowers szelest rozwijanych papierków the rustle of sweets being unwrapped kanapka do połowy rozwinięta z folii a half-unwrapped sandwich 3. (rozchylić) [kwiat] to open [płatki] rozwinąć liście/pąki [drzewo, krzak] to come into leaf/bud 4. (ukształtować) to develop [cechę, umiejętności, styl] to develop, to build [sth] up [mięśnie] rozwinąć kogoś fizycznie [ćwiczenia] to build up sb's muscles rozwijać w sobie cierpliwość/wytrwałość to learn to be patient/persistent rozwijać w kimś zainteresowania to encourage sb to develop their interests rozwijać w kimś poczucie obowiązku to instil a sense of duty in sb rozwijać swoje zdolności/umiejętności to develop one's skills/abilities 5. (rozbudować) to develop [przemysł, handel, oświatę, firmę] 6. (szerzej omówić) to elaborate on [sth] [temat, plan] rozwinąć szerzej jakiś temat to elaborate on a subject czy mógłbyś rozwinąć tę myśl? could you elaborate on this idea? chciałbym nieco rozwinąć ten punkt I think I need to elaborate on this point 7. Wojsk. rozwinąć tyralierę [żołnierze] to spread in an extended line rozwinąć wojsko do ataku to draw out an army for the attack 8. (osiągnąć) [pojazd] to reach [prędkość] pociąg rozwijający prędkość 150 km/godz. a train capable of speeds of up to 150 km/h rozwinąć się - rozwijać się 1. (rozprostować się) [drut, wąż] to uncoil [taśma, lina] to unwind [klisza, rolka, szpulka] to unroll [spadochron] to open 2. (rozchylić się) [kwiat, pąk] (rozkwitnąć) to come into bloom (rozchylić płatki) to open róże się rozwinęły the roses have come into bloom na drzewach rozwijają się już liście the trees are coming into leaf z pąka rozwinął się piękny kwiat the bud opened up into a beautiful flower 3. (urosnąć, ukształtować się) [osoba, organ, cecha] to develop rozwijać się prawidłowo to develop correctly rozwinąć się zawodowo/intelektualnie to develop intellectually/professionally nasz syn wcześnie się rozwinął our son is an early developer takie dzieci szybciej się rozwijają such children develop earlier a. faster pierwsze organizmy żywe, jakie rozwinęły się na ziemi the first living organisms which developed on Earth rozwinęła się w nim podejrzliwość he became suspicious 4. (osiągnąć wyższy poziom) [kraj, przemysł, gospodarka] to develop kraje rozwijające się developing countries jeżeli firma nadal będzie się rozwijała w takim tempie. if the company continues to develop at such a rate. 5. (przebiec, wydarzyć się) [wydarzenia, sytuacja] to unfold sytuacja rozwijała się zgodnie z planem the situation unfolded as planned akcja rozwija się interesująco the story unfolds nicely zdarzenia rozwijały się bardzo szybko the events unfolded very fast rozwinęła się gorąca dyskusja a heated discussion followed 6. Wojsk. rozwinąć się w tyralierę [pluton, wojsko] to move a. change into extended line rozwinąć skrzydła (do lotu) przen. to spread one's wings

rozwiązanie
sv rozwiązać n 1. (wyjście, odpowiedź) solution (w teście, quizie) answer znaleźć rozwiązanie czegoś to find a solution to sth prawidłowe rozwiązania prosimy nadsyłać do redakcji correct answers should be sent to the editor to będzie dla nas idealne rozwiązanie this will be a perfect solution for us ostateczne rozwiązanie Hist. the Final Solution 2. Polit. dissolution rozwiązanie parlamentu the dissolution of parliament 3. (projekt) solution nowatorskie rozwiązania architektoniczne/techniczne novel architectural/technical solutions 4. Kino, Literat. rozwiązanie akcji denouement 5. Med. delivery

rozwiązać
pf - rozwiąz|ywać impf (rozwiążę - rozwiązuję) vt 1. (odplątać) to untie, to undo [węzeł, sznurowadło, linę, krawat] to untie [paczkę, ręce, jeńca] rozwiązać komuś ręce/nogi to untie sb's hands/legs mam teraz rozwiązane ręce a. to mi rozwiązuje ręce przen. I'm not bound by anything now rozwiązane sznurowadło an undone (shoe)lace 2. (znaleźć rozwiązanie) to solve [problem, krzyżówkę, równanie, zagadkę konflikt] rozwiązać skrót to work out a. figure out an acronym mam dwa zadania do rozwiązania I've got two problems to solve 3. (unieważnić) to dissolve [układ, małżeństwo] to cancel [umowę, kontrakt] rozwiązać z kimś stosunek pracy to terminate sb's employment 4. (zamknąć) to dissolve [parlament, sejm] to disband [organizację] partia została rozwiązana the party was disbanded 5. (zaprojektować) design funkcjonalnie rozwiązane wnętrze a functionally designed interior 6. Kino., Literat. to end [akcję] rozwiązać się - rozwiązywać się 1. (rozplątać się) [węzeł, kokardka] to come untied [osoba] to untie oneself but ci się rozwiązał your lace is undone 2. (przestać sprawiać kłopoty) to solve itself problem sam się rozwiązał the problem solved itself 3. (przestać działać) [sejm, parlament] to dissolve itself [organizacja, partia] to disband [demonstracja] to disperse po godzinie pochód się rozwiązał after an hour the procession dispersed 4. Kino, Literat. [akcja] to end

rozwiązywać
impf rozwiązać

rozwiązłość
f sgt dissolution, dissipation

rozwiązły
adv. [osoba, tryb życia] dissolute, dissipated

rozwlec
pf - rozwl|ekać impf (rozwlokę a. rozwlekę, rozwleczesz, rozwlókł a. rozwlekł, rozwlekła, rozwlekli - rozwlekam) vt 1. (poroznosić) to drag [sth] around rozwlec śmiecie po podwórzu to drag the rubbish around the yard 2. (przeciągnąć) to pad [sth] out [przemówienie, artykuł] powieść jest nadmiernie rozwleczona the book is long-winded rozwlec się - rozwlekać się 1. (rozwodzić się) rozwlekać się na jakiś temat to go on at length about sth 2. (ciągnąć się) książka za bardzo się rozwleka the book is long-winded

rozwlekać
impf rozwlec

rozwlekle
adv. grad. 1. (długo) [mówić, pisać] lengthily 2. (powolnie) [mówić] slowly

rozwlekłość
f sgt 1. (filmu, książki) lengthiness rozwlekłość jego stylu the prolixity a. diffuseness of his style 2. (powolność) slowness

rozwlekły
adv. grad. 1. [opis, książka, film] lengthy [styl, narracja, wywód] prolix, diffuse być rozwlekłym mówcą to speak lengthily 2. (powolny) [sposób mówienia] slow

rozwodnik
m divorcee, divorce US trzykrotny rozwodnik a three-time divorcee

rozwodnić
pf - rozw|adniać impf vt 1. to water [sth] down [mleko, piwo] rozwodniona zupa watered-down soup 2. pejor. rozwodnić prawdziwe przesłanie filmu to obscure the real message of a film rozwodnione przemówienie a lengthy speech rozwodnić się - rozwadniać się [argumenty, dyskusja] to become vague

rozwodowy
adv. [sprawa, wniosek] divorce attr.

rozwodzić
impf rozwieść

rozwodzić się
impf rozwieść się

rozwojowy
adv. [proces, wada, zaburzenia] developmental

rozwolnienie
n diarrhoea mieć rozwolnienie to have diarrhoea dostać rozwolnienia to get diarrhoea

rozwozić
impf rozwieźć

rozwrzeszczany
adv. pot. [dziecko, fanki] screaming [wyrostek, kibic] rowdy

rozwrzeszczeć
się pf (rozwrzeszczysz się, rozwrzeszczał się, rozwrzeszczeli się) v refl. pot. (zacząć wrzeszczeć) [dziecko] to start screaming (wrzasnąć) to yell

rozwydrzenie
sv rozwydrzyć n sgt (dzieci) unruliness (chuliganów, bandytów) lawlessness

rozwydrzony
pp rozwydrzyć adv. pot. [dzieciak, tłum] unruly [chuligan, bandyta] lawless

rozwydrzyć
pf - rozwydrz|ać impf pot. vt [rodzice] to spoil [dzieci] rozwydrzyć się - rozwydrzać się [dziecko] to become unruly

rozwód
m (G rozwodu) divorce wziąć rozwód to get divorced wystąpić o rozwód to file for divorce

rozwódka
f divorcee, divorcee US trzykrotna rozwódka a three-time divorcee

rozwój
m sgt (G rozwoju) 1. (wzrost, kształtowanie się) development rozwój gospodarczy/technologiczny the economic/technological development rozwój osobniczy/rodowy Biol. ontogenesis/phylogenesis hamować rozwój czegoś to impede the development of sth być opóźnionym w rozwoju to be developmentally delayed 2. (przebieg) course rozwój wypadków a course of events w miarę rozwoju sytuacji as the situation developed

rozwłóczyć
pf vt to drag [sth] around rozwłóczyć coś po całym domu to drag sth around the house

rozwścieczać
impf rozwścieczyć

rozwścieczenie
sv rozwścieczyć n sgt fury zrobić coś z rozwścieczeniem to do sth furiously w swoim rozwścieczeniu zapomniał, że. he was so furious a. infuriated that he forgot that.

rozwścieczony
pp rozwścieczyć adv. [osoba, twarz] furious, infuriated powiedzieć coś rozwścieczonym głosem to say sth furiously

rozwścieczyć
pf - rozwściecz|ać impf vt [osoba, zdarzenie] to infuriate [osobę] rozwścieczyło go, że. it infuriated him that. rozwścieczyć się - rozwścieczać się to be infuriated

rozwścieklić
zob. rozwścieczyć

rozwścieklony
zob. rozwścieczony

rozziew
m sgt (G rozziewu) gap (między czymś a czymś between sth and sth) istnieje rozziew między tym co mówi, a tym co robi there is a gap between what he says and what he does coraz większy stawał się rozziew miedzy władzą a społeczeństwem the gap between the government and the people was widening

rozzuchwalać
impf rozzuchwalić

rozzuchwalenie
sv rozzuchwalić n sgt (dzieci) unruliness (przestępców) lawlessness

rozzuchwalić
pf - rozzuchwal|ać impf vt to encourage [przestępcę] bezkarność rozzuchwala przestępców impunity encourages criminals rozzuchwalić się - rozzuchwalać się [dzieci] to become unruly [przestępcy] to become audacious

rozzuwać
impf rozzuć

rozzuć
pf - rozzu|wać impf vt przest. to take [sth] off [buty] rozzuć kogoś to take off sb's shoes rozzuć się - rozzuwać się to take off one's shoes

rozzłoszczony
pp rozzłościć adv. angry (na kogoś at sb) rozzłoszczony czyimś zachowaniem angry at sb's behaviour powiedzieć coś rozzłoszczonym głosem to say sth angrily rzucić komuś rozzłoszczone spojrzenie to shoot sb an angry look

rozzłościć
pf vt to make [sb] angry jego upór go rozzłościł he was angry at his stubbornness to go jeszcze bardziej rozzłościło this made him even more angry długie oczekiwanie rozzłościło go he was angry at having to wait so long rozzłościć się to get angry (na kogoś at sb)

rozładować
pf - rozład|owywać impf vt 1. to unload [pociąg, towar, broń] 2. Fiz. to discharge [baterię, akumulator] 3. przen. to relieve [napięcie, stres, złość] rozładować tłok/korek na ulicy to relieve congestion/a traffic jam rozładować się - rozładowywać się 1. Fiz. [kondensator, bateria, akumulator] to go flat, to run down 2. przen. [napięcie, konflikt] to be defused [tłok, korek uliczny] to get relieved 3. przen. [osoba] to let a. blow off steam

rozładowywać
impf rozładować

rozładunek
m (G rozładunku) (surowca, towarów) unloading, discharge

rozładunkowy
adv. [prace, ekipa, stacja] unloading

rozłam
m (G rozłamu) (w grupie) split, rift (religijny) schism doszło do rozłamu w partii/rodzinie there was a split in the party/a rift in the family

rozłamać
pf - rozłam|ywać impf vt (łamiąc podzielić) to break [chleb, bułkę] rozłamać czekoladę na pół to split the chocolate bar into two rozłamać się - rozłamywać się 1. (podzielić się) to split kolumna wojska rozłamała się the column of soldiers split 2. książk. (rozpaść się) to split partia rozłamała się na kilka frakcji the party split into several fractions

rozłamywać
impf rozłamać

rozłazić się
impf rozleźć się

rozłożony
pp rozłożyć

rozłożysty
adv. (rozległy) wide-stretching, expansive rozłożyste biodra wide hips

rozłożyć
pf - roz|kładać impf vt 1. (rozprostować) to unfold [gazetę, prześcieradło] (rozpostrzeć) to spread [obrus, koc] rozkładane łóżko a folding bed rozkładana kanapa a folding sofa rozkładany fotel a folding chair rozłożyć obóz a. obozowisko to pitch camp rozłożyć bezradnie ręce to spread one's arms helplessly 2. (rozlokować) to lay out [książki, sprawunki] rozłożyć żołnierzy na kwaterach to quarter the soldiers rozłożyć karty w rzędach to lay out cards in rows 3. (rozplanować) to divide [prace, zadania] rozłożyć spłatę na raty na dwadzieścia lat to spread the payments out over twenty years 4. (rozmontować) to take to pieces, to dismantle [maszynę, zegar] 5. (wyodrębnić części składowe) rozłożyć związek na pierwiastki Chem. to resolve a compound into constituent parts rozłożyć liczbę na czynniki pierwsze Mat. to factorize a number rozłożyć wyraz na morfemy Jęz. to divide a word into morphemes 6. pot. (przewrócić) to knock [sb] down 7. pot. (zniszczyć) to upset, to disrupt inflacja rozłożyła gospodarkę inflation has disrupted the economy aktor rozłożył rolę the actor botched his part 8. Biol. (spowodować rozkład) to decompose, to rot [odpadki] rozłożyć się - rozkładać się 1. (położyć się) to stretch out rozłożył się wygodnie na łóżku he stretched out comfortably on the bed 2. (rozlokować się) rozłożyć się biwakiem to bivouac harcerze rozłożyli się nad rzeką the scouts pitched camp on the riverbank rozłożyć się z towarem to display one's goods for sale 3. (otworzyć się) to unfold parasol rozłożył się the umbrella unfolded 4. (zostać podzielonym) to be spread out prace remontowe rozłożyły się na kilka etapów the repair work was carried out in several stages 5. Chem. (rozdzielić się) to decompose 6. Biol. (ulec rozkładowi) [odpadki] to putrefy, to decompose 7. przen. pot. rozłożyć się na grypę to go down with flu rozłożyć się na egzaminie to botch an exam 8. pot. (upaść) to fall down

rozłożyście
adv. grad. widely (spreading) porzeczki krzewiły się rozłożyście the currants were spreading wide rozłożyście ścielące się łąki vast and spreading meadows

rozłupać
pf - rozłup|ywać impf (rozłupię - rozłupuję) vt (rozłamać) to split piorun rozłupał drzewo the lightning split a tree rozłupać skałę kilofem to break a rock with a pick rozłupać się - rozłupywać się [orzech, gliniane naczynie] to split

rozłupywać
impf rozłupać

rozłączać
impf rozłączyć

rozłącznie
adv. (osobno) niektóre złożenia pisze się razem, inne rozłącznie some compounds are written as one word, others as separate words proponuję potraktować te wnioski rozłącznie I suggest that we deal with these motions separately

rozłączny
adv. 1. (osobny) [pisownia, sprawy] separate 2. (rozłączalny) [połączenie] detachable 3. Jęz., Log. strongly disjunctive alternatywa rozłączna strong disjunction

rozłączyć
pf - rozłącz|ać impf vt 1. (odłączyć) to disconnect [kable, przewody] 2. (oddzielić) to separate [rodzinę, przyjaciół] wojna rozłączyła matkę z dziećmi the war separated the mother from her children póki śmierć nas nie rozłączy till death do us part 3. (przerwać łączność telefoniczną) to cut off coś nas rozłączyło a. zostaliśmy rozłączeni we were cut off rozłączyć się - rozłączać się 1. (ulec odłączeniu) [przewody] to disconnect 2. (rozstać się) to part rozłączyć się z rodziną/ukochanym to part with one's family/one's beloved 3. (przerwać łączność telefoniczną) to hang up nie rozłączaj się hold on

rozłąka
f sgt książk. separation C/U

rozścielać
impf rozesłać2

rozścielić
2. zob. rozesłać

rozśmieszać
impf rozśmieszyć

rozśmieszyć
pf - rozśmiesz|ać impf vt (wywołać śmiech) to amuse, to crease [sb] up [osobę, widownię] rozśmieszyć kogoś opowiadaniem/sztuczkami to crease sb up with a story/tricks rozśmieszyć kogoś do łez to make sb laugh until he/she cries to have sb in stitches pot. co cię tak rozśmieszyło? what made you laugh?

rozśpiewany
pp rozśpiewać adv. wracali z wycieczki zadowoleni, rozśpiewani they were returning from the outing happy and singing rozśpiewane przedstawienie an all-singing performance

rozśpiewać
pf - rozśpiew|ywać pf vt (zachęcić do śpiewania) to make [sb] sing piosenkarz rozśpiewał publiczność the singer got the audience to join in the singing rozśpiewać się - rośpiewywać się 1. (nabrać zapału do śpiewania) [osoba, grupa ludzi] to start singing po kilku piosenkach cała sala się rozśpiewała after a few songs the whole hall was singing 2. (wykonywać ćwiczenia głosowe) [śpiewak] to sing vocal exercises zawsze wychodzę na scenę dobrze rozśpiewana when I appear on stage my voice is always well warmed-up

rozśpiewywać
impf rozśpiewać

rozświecać
impf rozświecić

rozświecić
pf - rozświec|ać impf vt książk. (rozświetlić) to lighten up, to illuminate [pokój, noc] blask księżyca rozświecił taflę jeziora the moon illuminated the surface of the lake rozświecić się - rozświecać się książk. (rozbłysnąć) to lighten (up), to be illuminated okna rozświeciły się blaskiem pożaru the windows were illuminated with the blaze of the fire jej oczy rozświeciły się radością her eyes lightened (up) with joy

rozświetlać
impf rozświetlić

rozświetlić
pf - rozświetl|ać impf vt 1. (uczynić jasnym) to lighten up, to illuminate błyskawice raz po raz rozświetlały niebo every now and then lightning illuminated the sky 2. przen. (uczynić radosnym) to brighten up uśmiech rozświetlił mu twarz a smile brightened up his face 3. (uczynić zrozumiałym) to throw light on [zagadkę, zawiłą kwestię] rozświetlić się - rozświetlać się (rozbłysnąć) to lighten niebo rozświetliło się łuną pożarów the sky lightened with the glow of the fires

rozżalać
impf rozżalić

rozżalenie
sv rozżalić n sgt (smutek) misery (uraza) bitterness płakać z rozżalenia to cry miserably myśleć o czymś z rozżaleniem to think about sth with bitterness mówić z rozżaleniem w głosie to speak bitterly odczuwać rozżalenie z powodu czegoś to feel bitter about sth

rozżalić
pf - rozżal|ać impf vt (zasmucić) to make [sb] feel miserable (rozgoryczyć) to make [sb] feel bitter rozżalić się - rozżalać się to feel miserable rozżalić się nad swoim losem to start lamenting one's fate rozżalić się na kogoś (poczuć urazę) to become resentful of sb (zacząć narzekać) to start complaining about sb "i co ja teraz pocznę?" - rozżaliła się nagle 'and what am I supposed to do now?' she lamented

rozżalony
pp rozżalić adv. (smutny) [osoba, głos, oczy] miserable (rozgoryczony) bitter, embittered (na coś about a. at sth) resentful (na coś at sth) być rozżalonym na kogoś to feel resentment towards sb powiedzieć coś rozżalonym głosem to say sth bitterly a. resentfully

rozżarzać
impf rozżarzyć

rozżarzyć
pf - rozżarz|ać impf vt to heat [sth] up prąd rozżarza drucik w żarówce electricity heats up the filament until it glows rozżarzony słońcem piasek/asfalt sun-baked sand/tarmac rozżarzone węgle red-hot coals rozżarzone żelazo red-hot iron rozżarzone oczy przen. glowing eyes rozżarzyć się - rozżarzać się [drut] to heat up [węgle] to start glowing rozżarzyć się do czerwoności to become red-hot jego oczy rozżarzyły się w ciemności przen. his eyes started to glow in the dark

roścież
zob. na oścież

rościć
impf vt to claim rościć sobie prawo do niezależności to claim the right to independence rościć pretensje do własności to claim the property rościć sobie pretensje do nieomylności to claim infallibility

roślina
f 1. Bot. plant 2. pot., obraźl. (chory) cabbage pot., obraźl. rośliny aromatyczne Bot. aromatic plants rośliny cebulkowe Bot. bulbous plants rośliny chronione książk. protected plant species rośliny cieniolubne Bot. shade-loving a. shade-seeking plants rośliny cieplarniane Bot. hothouse plants rośliny ciepłolubne Bot. stenothermal plants rośliny darniowe Bot. turf plants rośliny dnia długiego Bot. long-day plants rośliny dnia krótkiego Bot. short-day plants rośliny doniczkowe Bot. pot plants rośliny drzewiaste Bot. arborescent plants rośliny dwuletnie Bot. biennial plants rośliny dwuliścienne Bot. dicotyledons rośliny garbnikodajne Bot. tanniferous a. tannin-producing plants rośliny glebotwórcze Bot. soil builder crops rośliny gruboszowate Bot. succulents rośliny jednoliścienne Bot. monocotyledons rośliny jednoroczne Bot. annual plants, annuals rośliny kapustne Bot. cabbage plants rośliny kauczukodajne Bot. rubber-producing plants rośliny kwiatowe Bot. flowering plants rośliny lądowe Bot. land plants rośliny lecznicze Bot. medicinal a. healing plants rośliny leptokauliczne Bot. leptocaulous plants rośliny leśne Bot. forest plants rośliny mezotroficzne Bot. mesotrophic plants rośliny mięsożerne Bot. carnivorous plants rośliny mikroskopijne Bot. microphytes rośliny miododajne Bot. honey-producing plants rośliny monokarpiczne Bot. monocarpic plants rośliny motylkowe Bot. papilionaceous plants rośliny naczyniowe Bot. vascular plants rośliny nasienne Bot. seed plants rośliny nitrofilne Bot. nitrophilous plants rośliny niższe Bot. nonvascular plants rośliny ochronne Bot. nurse crops rośliny okopowe Bot. root crops rośliny oleiste Bot. oil plants rośliny oligotroficzne Bot. oligotrophic plants rośliny owadożerne Bot. insectivorous plants rośliny ozdobne Bot. ornamentals rośliny ozime Bot. winter crops rośliny pachykauliczne Bot. pachycaulous plants rośliny pastewne Bot. fodder plants rośliny pionierskie Bot. pioneer plants rośliny płożące Bot. trailing a. creeping plants, creepers rośliny pnące a. pienne Bot. climbing plants rośliny przeciwerozyjne Bot. soil binders rośliny przemysłowe Bot. plants a. crops grown for industrial purposes rośliny skąpożywne Bot. oligotrophic plants rośliny skrytopączkowe Bot. cryptophytes rośliny słonolubne Bot. halophytes rośliny strączkowe Bot. leguminous plants, legumes rośliny sucholubne Bot. hygrophobes rośliny światłolubne Bot. light-loving plants rośliny trujące Bot. poisonous plants rośliny uprawne a. użytkowe Bot. crop plants rośliny wieloletnie Bot. perennial plants rośliny wodne Bot. water plants rośliny zarodnikowe Bot. cryptogams rośliny zbożowe Bot. cereals rośliny zielne Bot. herbaceous plants, herbs rośliny zimozielone a. wiecznie zielone Bot. evergreens rośliny złożone Bot. composite plants

roślinka
f dem. small plant, plantlet

roślinność
f sgt książk. flora, vegetation roślinność podzwrotnikowa Bot. sub tropic flora roślinność alpejska a. wysokogórska Bot. Alpine flora roślinność morska Bot. marine flora roślinność polarna Bot. arctic flora roślinność wydmowa Bot. dune flora roślinność zwrotnikowa Bot. tropic flora

roślinny
adv. 1. (związany z roślinami) [komórka, organizm, włókno, świat] plant attr. 2. (wyprodukowany z roślin) [olej, masło, pokarm, klej] vegetable attr.

roślinożerca
m Zool. herbivore

roślinożerność
f sgt Zool. herbivorousness herbivority rzad.

roślinożerny
adv. Zool. herbivorous

rożek
m 1. dem. (Npl rożki a. różki) Zool. horn (motyla) feeler 2. dem. (kącik) corner 3. Kulin. (rogalik) crescent roll (z ciasta francuskiego) croissant 4. (wafel) cornet GB, cone lody w rożku an ice-cream cone 5. Muz. horn rożek angielski Muz. English horn, cor anglais

rożen
m (szpikulec) spit (urządzenie) spit-roaster, rotisserie piec coś na rożnie to cook sth on a spit kurczak z rożna spit-roasted chicken

rożny
adv. Sport rzut rożny a corner (kick) wybijać rzut rożny to take a corner kick m Sport corner (kick)