re-
w wyrazach złożonych 1. (powtórzenie) re- reintegracja reintegration 2. (przeciwstawność) re- reprywatyzować to reprivatize

reagować
impf vi 1. [osoba, organizm, oko, rynek] to react, to respond (na coś to sth) reagować krzykiem/gwizdami to react a. respond with shouts/boos reagować podniesieniem cen to react a. respond by putting up prices źrenica reaguje na światło the pupil reacts a. responds to light źle reagować na lekarstwo to react a. respond badly to the medicine po prostu nie reaguj na ich zaczepki just ignore their jeers zareagować 2. Chem. [substancja] to react (z czymś with sth)

reakcja
f 1. (Gpl reakcji) (zareagowanie) reaction, response (na coś to sth) nie było z jego strony żadnej reakcji there was no response from him spotkać się z przychylną/wrogą reakcją z czyjejś strony to meet with a favourable/hostile reaction a. response from sb spotkać się z brakiem reakcji to meet with no response wywołać żywą reakcję z czyjejś strony to draw a strong response from sb moją pierwszą reakcją był strach/było zdziwienie my first reaction was one of fear/surprise obawiałem się jej reakcji na tę wiadomość I was afraid of her reaction to the news 2. (Gpl reakcji) (sprzeciw) reaction (przeciw czemuś against sth) 3. sgt Polit. reaction siły reakcji the forces of reaction 4. (Gpl reakcji) Chem. reaction reakcja chemiczna a chemical reaction reakcja utleniania oxidation wchodzić w reakcję z czymś to react with sth ulegać reakcjom pod wpływem ciepła/ciśnienia/światła to undergo reactions when exposed to heat/high pressure/light 5. (Gpl reakcji) Biol. reaction reakcja alergiczna na coś an allergic reaction to sth wywoływać niekorzystne reakcje fizjologiczne to cause adverse physical reactions reakcja egzotermiczna Chem. exothermic reaction reakcja endotermiczna Chem. endothermic reaction reakcja jądrowa Chem. nuclear reaction reakcja łańcuchowa chain reaction także przen. reakcja termojądrowa thermonuclear reaction

reakcjonista
m, reakcjonistka f pejor. reactionary pejor.

reakcyjnie
adv. pejor. myśleć reakcyjnie to have reactionary views pejor.

reakcyjny
adv. pejor. [poglądy, tendencja] reactionary pejor.

reaktor
m Chem., Nukl. reactor reaktor jądrowy a nuclear reactor

reaktorowy
adv. [paliwo, technika] reactor attr. odpady reaktorowe nuclear a. radioactive waste

reaktywować
impf, pf vt 1. to re-establish [partię, katedrę, imprezę] to revive [idee, wartości] 2. (powołać ze stanu spoczynku) to reactivate [oficera]

real
m (A reala) Fin. real

realia
plt (G realiów) książk. reality sg, realities realia polityczne/ekonomiczne political/economic realities realia życia na wsi the realities of rural life takie były wtedy realia that was what things were like then powieść mocno osadzona w realiach a novel full of realistic background detail dbałość o realia historyczne the emphasis on historical accuracy

realista
m, realistka f 1. Literat., Szt. realist 2. (osoba trzeźwo myśląca) realist bądź realistą! get real! pot. try to be realistic! bądźmy realistami! let's be realistic!

realistycznie
1. (rozsądnie) [myśleć, szacować] realistically realistycznie oceniać czyjeś/swoje szanse to be realistic about sb's/one's chances patrząc realistycznie, możemy jedynie. realistically, we can only. 2. (prawdziwie) [opisać, namalować] realistically scena została przedstawiona bardzo realistycznie it was a very realistic scene

realistyczny
adv. 1. Literat., Szt. [pisarz, powieść] realist attr. 2. (trzeźwy) [poglądy, podejście] realistic opierać się na realistycznych szacunkach [plany, projekt] to be based on realistic estimates 3. (prawdziwy) [opis, scena] realistic

realizacja
f 1. sgt (pragnień, projektów) realization (planów) accomplishment realizacja marzeń/pomysłów the realization of dreams/ideas przeszkodzić komuś w realizacji planów to hinder sb's plans uzależniają swoją zgodę od realizacji postulatów they won't agree unless their demands are met 2. sgt (wykonanie) completion realizacja umowy/zamówienia the completion of a contract/an order termin realizacji the completion date w tym roku rozpoczęto realizację nowego osiedla the construction of a new housing estate has begun this year realizacja filmu trwała kilka lat the shooting of the film took a couple of years sztuka nie doczekała się realizacji scenicznej the play has never been put on stage 3. (Gpl realizacji) (film, sztuka) production 4. sgt (wykupienie) realizacja czeku the cashing of a cheque realizacja kuponu/weksla the redemption of a voucher/bill realizacja zysku profit-taking realizacja recepty dispensing of a prescription

realizacyjny
adv. trudności realizacyjne przy wykonaniu projektu difficulties in carrying out a project

realizator
m, realizatorka f 1. (wykonawca) director realizator inwestycji a contractor 2. Kino, TV producer realizator filmu/programu the producer of a film/programme realizator dźwięku a sound producer

realizatorski
adv. Kino, TV ekipa realizatorska a television crew rozpocząć prace realizatorskie nad nowym filmem to start work on a new film

realizatorsko
adv. (pod względem realizacji) technically realizatorsko film jest bez zarzutu technically the film is flawless

realizm
m sgt (G realizmu) 1. (rozsądek) realism 2. Filoz., Literat., Szt. realism realizm krytyczny Literat., Szt. critical realism realizm magiczny Literat. magic(al) realism realizm socjalistyczny Literat., Szt. socialist realism

realizować
impf vt 1. (spełniać) to realize [marzenia] to accomplish [cele, zamiary] to carry out [projekt, plan, obietnicę] to make, to shoot [film] to complete [zamówienie] realizować zasady w praktyce to put principles into practice zdjęcia realizowano w Hiszpanii the shooting was done in Spain zrealizować 2. (wykupywać) to cash [czek] to redeem [weksel, obligacje] to dispense [receptę] realizować zyski to take profits zrealizować realizować się 1. (znajdować spełnienie) [osoba] to fulfil oneself, to fulfill oneself US realizować się jako matka to fulfil oneself as a mother realizować się w czymś to find fulfilment in sth zrealizować się 2. (stawać się faktem) [obawy, przeczucia, marzenia] to come true

realnie
1. (realistycznie) [oceniać, myśleć] realistically patrzeć na świat realnie to have a realistic outlook on life 2. (rzeczywiście) really (tak naprawdę) in reality takie zagrożenie realnie istnieje such a threat is real a. really exists 3. Ekon. [zarabiać, mieć wartość] in real terms

realność
f sgt 1. (prawdopodobieństwo) plausibility (czegoś of sth) 2. (rzeczywistość) reality granica między realnością a fantazją the boundary between reality and fantasy nadać dekoracjom/historii realności to make the sets look real/the story sound true

realny
adv. grad. 1. (prawdopodobny) [możliwość, nadzieja] real istnieje realne zagrożenie, że. there's a real danger that. istnieje realna szansa, że. the chances are good that. takie niebezpieczeństwo staje się coraz realniejsze such a threat is becoming more and more real 2. (realistyczny) [ocena, pogląd] realistic mieć realny stosunek do życia to have a realistic approach to life adv. 1. [świat, postać, skutek] (prawdziwy) real świat realny the real world nie przynieść żadnych realnych rezultatów to have no real effect przybrać realne kształty [marzenie, obawa] to come true 2. Ekon. [dochody, płaca, koszt, wartość] real

reanimacja
f (Gpl reanimacji) 1. sgt Med. resuscitation przeprowadzić reanimację to carry out resuscitation podjąć próbę reanimacji pacjenta to attempt to resuscitate a patient 2. pot. (oddział intensywnej terapii) intensive care unit, ICU 3. przen. resuscitation przen. reanimacja gospodarki the resuscitation of the economy

reanimacyjny
adv. [sprzęt, zespół, sala] resuscitation attr. karetka reanimacyjna an ambulance with resuscitation equipment

reanimować
pf, impf vt 1. Med. to resuscitate [pacjenta, chorego] 2. przen. to resuscitate przen., książk. [gospodarkę, program, proces]

reasumować
pf, impf vt książk. to sum up, to recapitulate, to summarize reasumować rozważania/wnioski z dyskusji to sum up a. summarize the arguments/conclusions of the discussion reasumując - wiemy, że w tej sprawie da się coś zrobić to sum up, we know that something can be done about this

rebelia
f (GDGpl rebelii) 1. (zbrojny bunt) rebellion rebelia chłopska przeciw królowi the peasants' rebellion against the king szerzyć/stłumić rebelię to spread/suppress a rebellion 2. zw. pl przen. rumpus wyprawiać rebelie to make a rumpus u sąsiada wciąż pijackie rebelie they're always having drunken binges next door pot.

rebeliancki
adv. pejor. (dotyczący spiskujących) [oddziały, przywódca, czołgi] rebellious, rebel attr. rebeliancki stosunek do każdej władzy przen. a rebellious attitude to all authority

rebeliant
m, rebeliantka f rebel rozgromić rebeliantów to crush the rebels pojmano i rozstrzelano jedną z rebeliantek one of the rebels was captured and shot to wieczna rebeliantka! przen. she's a permanent rebel!

rebours
/re'bur/ a rebours

rebus
m (G rebusu) rebus układać rebusy to make up rebuses rozwiązywać rebusy to solve rebuses

recenzencki
adv. [styl, uwagi, egzemplarz] reviewer attr.

recenzent
m, recenzentka f reviewer, critic recenzent wewnętrzny an internal reviewer a. examiner (of a thesis)

recenzja
f (Gpl recenzji) review, notice pochlebna/nieprzychylna recenzja a favourable/an unfavourable review jej pierwszy film miał dobre recenzje her first film had good reviews

recenzować
impf vt to review [książkę, spektakl, pracę doktorską] zrecenzować

recenzyjny
adv. review attr. napisał esej recenzyjny he wrote a review a. critical essay

recepcja
f (Gpl recepcji) 1. (w hotelu) reception (area/desk) poczekaj na mnie na dole, w recepcji wait for me downstairs, in reception w recepcji zostawił klucz do swojego pokoju he left the key to his room at reception 2. sgt książk. (przyjmowanie, przyswajanie) reception recepcja literatury polskiej za granicą the reception of Polish literature abroad

recepcjonista
m, recepcjonistka f receptionist, desk clerk US, room clerk US pracowała jako recepcjonistka w gabinecie dentystycznym she worked as a dental receptionist

recepcyjny
adv. 1. (odnoszący się do recepcji w hotelu) [biuro] reception attr. 2. (odnoszący się do przyjęć) [sala] reception attr.

recepta
f 1. (zlecenie lekarskie) prescription to lekarstwo jest tylko na receptę it's a prescription medicine, this medication is obtainable only by prescription kupisz ten lek bez recepty you'll buy this medicine over the counter 2. przen. (niezawodny sposób) recipe recepta na zdrowie/szczęście/zbawienie the recipe for health/happiness/salvation recepta na szybkie wzbogacenie się a get-rich-quick scheme znaleźć receptę na coś to find a solution for sth na wszystko masz prostą receptę you've got a simple solution for everything receptą na zdrowie jest odpowiednia dieta i ruch the recipe for good health is the right diet and exercise

receptor
m receptor

receptorowy
adv. [komórki] receptor attr.

receptura
f 1. sgt (dział farmacji i medycyny) dispensing 2. (przepis) prescription lekarstwa wykonano ściśle według receptury the medications were prepared strictly in accordance with the prescription

recepturka
f rubber band, elastic band

recepturowy
adv. [przepis, lek] prescription attr.

recesja
f (Gpl recesji) 1. Ekon. recession czasy recesji times of recession inflacja utrudnia wychodzenie z recesji inflation makes it difficult to come out of recession 2. Geog. recession recesja morza recession of the sea

recesyjny
adv. recessional, recessive recesyjny rynek mieszkaniowy the recessive housing market

recesywny
adv. [tendencje, cecha, forma] recessive

rechocik
m (G rechociku) pejor. cackle

rechot
m (G rechotu) 1. (głos wydawany przez żaby) croak ze stawu rozbrzmiewał żabi rechot the frogs were croaking loudly from the pond 2. pejor. (głośny śmiech) guffaw, cackling chamski rechot wyrostków the oafish guffaws of some louts

rechotać
impf (rechoczę a. rechocę) vi 1. [żaba] to croak w stawie rechotały żaby the frogs were croaking in the pond 2. (śmiać się) to cackle rechotać dwuznacznie to cackle knowingly

rechotliwie
adv. grad. [śmiać się] raucously

rechotliwy
adv. [śmiech] raucuous, cackling

recital
/re'tital/ m (G recitalu) recital recital fortepianowy a piano recital

recitalowy
/'retita'lovi/ adv. [program, występy, koncert] recital attr.

recycling
/ri'sajklig/ recykling

recydywa
f sgt 1. Prawo recidivism, reoffending mieć kontakt z recydywą to have contacts among reoffenders a. recidivists 2. Med. (nawrót choroby) recurrence recydywa raka a recurrence of cancer nastąpiła recydywa choroby there's been a relapse 3. (powtórzenie negatywnego zjawiska) recurrence kolejna recydywa wspomnień another recurrence of memories recydywa nastrojów prowojennych a recurrence of pro-war sentiments

recydywista
m, recydywistka f reoffender, recidivist jailbird pot., repeater US pot.

recykling
/re'tsiklig/ m (G recyklingu) recycling te odpady nie nadają się do recyklingu this waste material is non-recyclable

recytacja
f (Gpl recytacji) recitation, declamation

recytacyjny
adv. [kunszt] declamatory

recytator
m, recytatorka f reciter

recytatorski
adv. declamation attr. konkurs recytatorski a declamation contest

recytatyw
m (G recytatywu) Muz. recitative U

recytować
impf vt 1. (wygłaszać) to recite [wiersze, prozę] wyrecytować 2. (wyliczać) to recite [lekcję, daty, przykazania] wyrecytować

red.
(=redaktor) ed.

reda
f roadstead stać na redzie to lie off statek zakotwiczony na redzie a ship floating a. riding at anchor in the roadstead

redagować
impf vt 1. (opracować) to edit [tekst, książkę] zredagować 2. (kierować redakcją) to edit [dziennik, gazetę]

redakcja
f 1. sgt (opracowanie tekstu) editing redakcja książki była już skończona the editing of the book was already finished 2. (Gpl redakcji) (wersja tekstu) version, draft artykuł po drugiej redakcji the second version of the article pod redakcją. edited by. jest to zbiór esejów pod redakcją naszego profesora it's a collection of essays edited by our professor 3. (Gpl redakcji) (dział) editorial section (zespół pracowników) editorial staff, editorial team redakcja sportowa sports desk 4. (Gpl redakcji) (lokal) editorial office redakcja naukowa (academic) editing redakcja techniczna (czynności) make-up, technical editing (zespół) make-up editors, production editors (siedziba) production department

redakcyjnie
adv. editorially tekst został zmieniony redakcyjnie the text was altered editorially ten maszynopis trzeba opracować redakcyjnie the manuscript needs editing

redakcyjny
adv. [kolektyw, komitet] editorial

redaktor
m 1. (pracownik wydawnictwa) editor, editorial worker 2. (w gazecie) editor (dziennikarz) reporter, journalist redaktor wiadomości a news editor redaktor działu miejskiego a city editor redaktor wydania porannego the night editor 3. (funkcja, tytuł) editor redaktor naczelny the editor-in-chief podobno zmienił się redaktor miejscowej gazety apparently, there's a new editor of the local newspaper dzień dobry, pani redaktor! good morning, Madam! 4. (w radiu, telewizji) journalist redaktor w telewizji a television presenter redaktor techniczny make-up editor, production editor

redaktorka
f editor (dziennikarka) journalist redaktorka pisma kobiecego a journalist for a woman's magazine jest redaktorką rubryki towarzyskiej she's a gossip columnist była redaktorką działu mody/urody she was a fashion/beauty editor

redaktorski
adv. [poprawka, uwaga] editorial

redemptorysta
Relig. m Redemptorist redemptoryści plt Redemptorists Zgromadzenie Ojców Redemptorystów Congregation of Redemptorist Fathers, the Order of the (Most Holy) Redeemer

redemptorystka
Relig. f Redemptoristine redemptorystki plt the Redemptorist nuns

redukcja
f (Gpl redukcji) 1. (zmniejszenie) reduction, cutback premier zapowiedział redukcję sił zbrojnych the Prime Minister promised reductions in the armed forces redukcje objęły także nasz dział the staff reductions also affected our department w fabryce zapowiadana jest redukcja lay-offs are planned at the factory robotnicy protestowali przeciwko zapowiadanym redukcjom the workers protested a. were protesting against redundancy plans 2. Chem. reduction 3. Jęz. elision, reduction redukcja iloczasu Jęz. quantity reduction

redukcyjny
adv. 1. (zmniejszający) reducing 2. Chem. [środek] reducing 3. Filoz. [wnioskowanie] regressive, reductive

redukować
impf vt 1. (zmniejszać) to reduce, to cut [wydatki, koszty, zatrudnienie] redukować biegi to gear down, to change down gears zredukować 2. Chem. to reduce zredukować redukować się 1. (ograniczać się) to boil down (do czegoś to sth) wina jego redukuje się do biernego udziału w wypadku his fault boils down to passive participation in the accident zredukować się 2. Chem. to be reduced tlenek miedzi redukuje się wodorem copper oxide is reduced (to copper metal) by hydrogen zredukować się

reduta
f 1. Hist. (umocnienie ziemne) redoubt 2. daw. (bal maskowy) masked ball

redyk
m (G redyku) herding the sheep up/down to mountain pastures redyk wiosenny/jesienny the spring/autumn herding

reedukacja
f sgt 1. Socjol. (przestępców) re-education 2. (po wypadku, chorobie) therapy 3. Szkol. remedial teaching

reedukacyjny
adv. 1. Socjol. re-education attr. 2. Szkol. remedial

reedycja
f (Gpl reedycji) re-edition

refektarz
m refectory

referat
m (G referatu) 1. (opracowanie, sprawozdanie) paper, report 2. (dział instytucji) department, office prowadzić referat personalny to be in charge of the personnel department

referencja
f (Gpl referencji) 1. zw. pl reference szukam opiekunki do dziecka z referencjami I'm looking for a childminder GB a. babysitter US with references 2. Log. reference

referendum
n (Gpl referendów) referendum odbyły się dwa referenda two referendums a. referenda were held

referent
m 1. (referujący) reporter, speaker 2. Admin. (urzędnik) clerk samodzielny referent ds. współpracy z zagranicą = international affairs officer

referentka
f reporter, speaker

referować
impf vt to report referować komuś przebieg zebrania to report to sb the proceedings of a meeting, to give sb an account of the meeting referował jej jakiś problem he was giving her an account of some problem zreferować vi Nauk. to present a paper

refleks
m (G refleksu) 1. sgt (reakcja) reflex zw. pl bramkarz miał doskonały refleks the goalkeeper had superb reflexes błyskawiczny refleks kierowcy uratował ich the driver's quick reflexes saved them doszło do wypadku, bo kierowca miał spóźniony refleks the accident occurred because the driver had slow reflexes wykazała wspaniały refleks szybko zmieniając temat she showed great presence of mind in quickly changing the subject 2. (odblask) reflection refleks światła the reflection of light refleksy latarń reflections from the street lamps refleksy księżyca padały na wodę jeziora reflections of the moon a. moon reflections fell on the surface of the lake

refleksja
f (Gpl refleksji) 1. (głębsze zastanowienie) reflection U, thought snuć refleksje nad czymś to reflect on sth pobudzać a. skłaniać do refleksji to provoke reflection snuł refleksje nad kolejami życia ludzkiego he reflected on the vicissitudes of human life lubiła dzielić się refleksjami po obejrzeniu filmu she liked to share her thoughts after watching a film przyszedł czas na refleksje this is a time for reflection 2. Filoz. reflection

refleksyjnie
adv. reflectively, meditatively był usposobiony refleksyjnie he had a reflective disposition

refleksyjność
f sgt reflectiveness, thoughtfulness

refleksyjny
adv. (skłonny do refleksji) reflective [umysł, usposobienie] meditative, contemplative był poetą refleksyjnym he was a reflective poet

reflektor
m 1. (lampa elektryczna) floodlight reflektor samochodowy a headlight reflektor punktowy (w teatrze) a spotlight (na dworze) a searchlight budynek był oświetlony reflektorami the building was floodlit 2. Elektr. (element odbijający promieniowanie) reflector 3. Astron. reflector, reflecting telescope

reflektorowy
adv. searchlight attr.

reflektować
impf vi książk. to be interested (na coś in sth) reflektowałby na stanowisko prezesa he would like to take the post of chairman nie reflektował na kupno tego domu he didn't want to buy the house reflektować się to come to one's senses, to come to reason to think better of it pot. zreflektować się

reforma
f reform reforma rolna agricultural reform reformy plt przest. drawers przest., żart. bloomers przest.

reformacja
f sgt Hist. the Reformation

reformacki
adv. Reformati attr. reformacka szkoła klasztorna a school run by the Order of the Reformati

reformacyjny
adv. reformation attr. ruch reformacyjny the Reformation movement

reformat
Relig. m (zakonnik) member of the Order of the Reformati reformaci plt (zakon) the Order of the Reformati

reformator
m, reformatorka f reformer

reformatorski
adv. [ruch] reform attr. [tradycje, dążenia] reforming [kierunek, działalność] reformatory zapędy reformatorskie reforming zeal

reformowalny
adv. [system] reformable

reformowany
adv. Reformed Kościół reformowany the Reformed Church ewangelicy reformowani Reformed Protestants

reformować
impf vt to reform [szkolnictwo, gospodarkę] zreformować

refren
m (G refrenu) Muz. refrain, chorus powtarzajcie refren! join in the chorus! powracać jak refren to keep recurring

refrenowy
adv. Muz. [część, motyw] refrain attr.

refundacja
f (Gpl refundacji) refund, reimbursement opłata nie podlega refundacji the payment is not refundable

refundować
impf vt to refund [wydatki, kredyt] zrefundować

regalia
plt (G regaliów) regalia

regatowy
adv. [łódź] racing jacht regatowy a racer

regaty
plt (G regat) (wyścig) race (seria wyścigów) regatta regaty żeglarskie/wioślarskie/bojerowe a sailing/rowing/an iceboat regatta

regał
m (G regału) bookshelf regał wypełniony książkami a bookcase filled with books

regencja
f (Gpl regencji) 1. (funkcja, okres) regency objąć regencję to assume the regency sprawować regencję to act as regent w czasie jego/jej regencji during his/her regency 2. sgt Hist., Szt. the French Regency meble w stylu regencji Regence a. French Regency furniture

regencki
adv. [władza, rozkaz] regent's rządy regenckie regency

regencyjny
adv. [rada] regency attr. rządy regencyjne regency

regeneracja
f sgt 1. Biol. regeneration regeneracja tkanek/komórek tissue/cell regeneration ulegać regeneracji to regenerate 2. (odzyskanie sił) recuperation regeneracja organizmu recuperation of the body czas na regenerację sił time for recuperation 3. (naprawa) repair (silników, urządzeń) renovation (opon) retreading (taśm do drukarek) re-inking 4. Techn. (odzyskiwanie) reclamation regeneracja energii reclamation of energy

regeneracyjny
adv. regeneration attr. posiłki regeneracyjne free meals (to which some kinds of employees are entitled) szampon regeneracyjny a revitalizing shampoo

regenerowany
pp regenerować adv. [silnik, część] renovated

regenerować
impf vt 1. Biol. [organizm, zwierzę] to regenerate [komórki, tkanki, części ciała] zregenerować 2. (odnawiać) to recuperate vi regenerować siły [osoba] to recuperate sen regeneruje nasz organizm sleep allows our body to recuperate regenerować włosy/skórę to revitalize hair/skin zregenerować 3. (naprawiać) to renovate [silnik] to retread [oponę] to re-ink [taśmę do drukarki] zregenerować regenerować się 1. Biol. [tkanka, komórka, narząd] to regenerate zregenerować się 2. [osoba, organizm] to recuperate zregenerować się

regent
m regent

regentka
f regent, regentess

reggae
/'rege/ n inv. Muz. reggae adv. inv. [muzyka, zespół] reggae attr.

regiel
m wooded sections of the Tatra mountains

regiment
m (G regimentu) Hist. regiment regiment piechoty/kawalerii an infantry/a cavalry regiment

region
m (G regionu) 1. Geog. (kraina geograficzna) region (obszar) area jeden z najpiękniejszych regionów kraju one of the most beautiful regions of the country region dotknięty bezrobociem an area affected by unemployment 2. przen. (sfera) region mroczne regiony czyjejś psychiki the dark regions of sb's mind

regionalizacja
f sgt regionalization

regionalizm
m (G regionalizmu) 1. sgt (ruch społeczny) regionalism 2. (kultura regionu) regional culture regionalizm góralski the mountain culture 3. Jęz. regionalism

regionalnie
adv. [używany, występować] in the regions, locally

regionalny
adv. [zwyczaj, muzyka, władze] regional

reglamentacja
f sgt 1. Ekon. rationing reglamentacja żywności/benzyny food/petrol rationing podlegać reglamentacji to be rationed obowiązuje reglamentacja niektórych towarów some goods are rationed 2. Prawo restrictions reglamentacja dostępu do czegoś restrictions on access to sth

reglamentacyjny
adv. [przepisy] rationing attr. [kupon] ration attr.

reglamentować
impf vt Ekon. to ration [żywność, benzynę] towary reglamentowane rationed goods

reglan
m (G reglanu) 1. sgt (krój) raglan 2. (płaszcz) raglan coat (sweter) raglan jumper (rękaw) raglan sleeve sweter z reglanem a raglan jumper

reglanowy
adv. [płaszcz, rękaw] raglan

regres
m (G regresu) książk. 1. (cofnięcie się) regression (spadek) slump regres gospodarczy/kulturalny an economic/a cultural decline regres formy Sport a slump in form przeżywać regres a. znajdować się w regresie to be going through a slump nastąpił regres produkcji there's been a slump in production 2. Prawo recourse

regresja
f (Gpl regresji) książk. 1. (cofnięcie się) regression regresja choroby the regression of a disease 2. Biol. (ewolucyjne zanikanie) degeneration 3. Geog. (cofanie się morza) regression 4. Stat. regression 5. Fin. regresja podatkowa regressive taxation 6. Psych. regression

regresyjny
regresywny adv. książk. [tendencje, siły] regressive

regulacja
f 1. sgt (ustawianie) adjustment (dostosowywanie) control (naprawa) tuning, tune-up automatyczna/ręczna/zdalna regulacja temperatury automatic/manual/remote temperature control regulacja ostrości focus adjustment regulacja rzek river regulation regulacja urodzeń a. urodzin birth control regulacja nerwowa/humoralna Fizj. neural/humoral regulation oddać narty/rower do regulacji to bring one's skis/bike in for a tune-up mieć regulację wysokości [mebel] to be height adjustable siedzenie z regulacją nachylenia a tilt adjustable seat 2. sgt Prawo (unormowanie) regulation to wymaga regulacji prawnej it should be regulated by law 3. (Gpl regulacji) Prawo (przepis) regulation regulacje prawne regulations 4. sgt (opłacenie) settlement regulacja rachunków/długów the settlement of bills/debts

regulacyjny
adv. 1. Techn. [gałka, dźwignia, przycisk] control attr. 2. Fizj. [funkcja, mechanizm] regulating

regulamin
m (G regulaminu) rules plt, regulations plt regulamin szkoły the rules of a school przestrzegać regulaminu to observe the rules zapoznać się z regulaminem to read the rules zgodnie z regulaminem in accordance with the rules regulamin określa, ile/kiedy/jak. the rules state how much/when/how.

regulaminowo
adv. according to the rules a. regulations

regulaminowy
adv. [strój, rozmiar] regulation attr.

regularnie
adv. grad. 1. (systematycznie, miarowo) [trenować, odwiedzać] regularly regularnie ćwiczyć to take regular exercise regularnie się odżywiać to eat regularly regularnie otrzymuję od nich listy I regularly receive letters from them 2. (foremnie) regularly jej regularnie zarysowany profil her regular profile wzory były regularnie ułożone the patterns were regularly arranged adv. 1. (stale) [kursować, zbierać się, odbywać się] on a regular basis 2. (zgodnie z regułami) [odmieniać się, zachowywać się] regularly

regularność
f sgt 1. (systematyczność, miarowość) regularity regularność występowania pewnych zjawisk the regular occurrence of certain phenomena z niezawodną/niezwykłą regularnością with unfailing/incredible regularity 2. (foremność) regularity 3. (zgodność z regułami) regularity

regularny
adv. grad. 1. (systematyczny, powtarzający się) [oddech, puls, rytm, trening] regular [krok] even regularne comiesięczne zebrania regular monthly meetings regularne badanie lekarskie regular medical check-ups mieć regularny tryb życia to have a regular lifestyle w regularnych odstępach at regular intervals 2. (foremny) [twarz, kształty, linie, pismo] regular miasto o regularnej zabudowie a regularly laid out town regularna sieć ulic a regular grid of streets myśliwce leciały w regularnym szyku bojowym the fighters flew in regular battle formation adv. 1. (stały) [transport, gość, klient, armia] regular mieć regularne dochody to have a regular income regularna żegluga promowa regular ferry services regularna wojna a full-scale war 2. (zgodny z regułami) [czasownik, forma, odmiana, język] regular 3. pot. (prawdziwy) [złodziej, lanie] regular pot.

regulator
m 1. (w urządzeniu) adjuster regulator temperatury a temperature adjuster regulator głosu a volume control regulator strojenia Radio a tuner regulator barwy głosu Audio., Radio a tone control button na cały regulator pot. at full blast pot telewizor grał na cały regulator the TV was going a. on at full blast włączyliśmy grzejnik na cały regulator we had the heater on at full blast 2. (czynnik regulujący) regulator regulator kwasowości acidity regulator regulator wzrostu Bot. a growth regulator las jest regulatorem klimatu forests regulate (the) climate

regulować
impf vt 1. Techn. (doprowadzać do porządku) [osoba] to adjust [zegarek, sprzęgło, telewizor] to tune [silnik] wyregulować , naregulować 2. Techn. (dostosowywać) [osoba, urządzenie] to regulate [ciśnienie, wysokość] (ustawiać) to adjust [głośność, ostrość] policjant regulujący ruch a policeman directing the traffic regulowana wysokość/szerokość adjustable height/width wyregulować , naregulować 3. Fizj. to regulate regulować trawienie/ciśnienie to regulate metabolism/blood pressure 4. (normować) [norma, prawo] to regulate [stosunki] [osoby, kraje, instytucje] to resolve [sporne kwestie] ustawa regulująca stosunki państwa z Kościołem a law regulating relations between (the) Church and (the) state regulować problemy sporne drogą pokojową to resolve disputes by peaceful means uregulować 5. książk. (zapłacić) to square [należność, rachunek] uregulować 6. Techn. to regulate [rzekę] uregulować

reguła
f 1. (zasada) rule reguły gry w szachy/piłkę nożną the rules of chess/football reguły gry the rules of the game także przen. reguły gramatyczne grammatical rules wyjątek od reguły an exception to a rule przestrzegać reguł to observe the rules trzymać się reguły, że. to stick to the rule that. obowiązuje reguła, że. there's a rule that. regułą jest, że. it's a general rule that. upalne lato jest u nas regułą hot summers are the rule here nie ma na to reguły there are no rules for that z reguły as a (general) rule 2. Relig. rule surowa reguła zakonna a strict monastic rule reguła trzech Mat. rule of three

regułka
f dem. pejor. (grammatical) rule uczyć się na pamięć regułek to memorize rules

rehabilitacja
f sgt 1. Med. rehabilitation rehabilitacja ortopedyczna/neurologiczna orthopaedic/neurological rehabilitation rehabilitacja ofiar wypadków rehabilitation of accident victims ośrodek rehabilitacji a rehabilitation centre poddawać kogoś rehabilitacji to rehabilitate sb 2. Prawo rehabilitation pośmiertna rehabilitacja the posthumous rehabilitation 3. (przywrócenie dobrej opinii) rehabilitation, vindication [osoby, idei]

rehabilitacyjny
adv. 1. Med. [zabiegi, ćwiczenia, ośrodek] rehabilitation attr. 2. Prawo [proces] rehabilitation attr.

rehabilitant
m, rehabilitantka f physiotherapist

rehabilitować
pf, impf vt 1. Med. to rehabilitate [chorego, pacjenta] 2. Prawo to rehabilitate [skazanego] zrehabilitować 3. (przywracać dobre imię) to rehabilitate [osobę, ideę] zrehabilitować rehabilitować się (odzyskiwać dobre imię) to restore one's reputation zrehabilitować się

reifikacja
f sgt książk. reification książk.

reifikować
impf vt książk. to reify książk. [osobę, stosunki międzyludzkie]

reinkarnacja
f 1. sgt (wędrówka dusz) reincarnation wierzyć w reinkarnację to believe in reincarnation 2. (Gpl reinkarnacji) (ponowne wcielenie) reincarnation

reinterpretacja
f (Gpl reinterpretacji) książk. reinterpretation poddać coś reinterpretacji to reinterpret sth

reisefieber
/'rajze'fiber/ m inv., f inv. pot. mieć reisefieber to be nervous about a journey ahead

rej
m sgt (G reju) wodzić a. wieść rej to call the tune

reja
f (Gpl rej a. rei) Żegl. yard

rejent
m 1. przest. (notariusz) notary (public) 2. Hist. court clerk

rejentalnie
adv. przest. [zaświadczyć, przekazać] notarially, before a notary

rejentalny
adv. przest. [akt, zapis, umowa] notarial, attested before a notary

rejestr
m (G rejestru) 1. (spis) register, record rejestr urodzeń the register of births centralny rejestr skradzionych pojazdów the national register of stolen cars rejestr zabytków the national register of historic monuments prowadzić rejestr czegoś to keep a register of sth wpisać coś do rejestru to enter sth in a register figurować w rejestrze to be listed on a register 2. Muz. (część skali dźwiękowej) register dolny/środkowy/górny rejestr the lower/middle/upper register rejestr basowy/tenorowy the bass/tenor register 3. Muz. (w organach) rejestr (organowy) an organ stop 4. Komput. register rejestr handlowy register of companies rejestr statków register of shipping co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr przysł. = let bygones be bygones

rejestracja
f 1. sgt (ewidencja) registration rejestracja pojazdów/wyborców vehicle/voter registration odmówić rejestracji spółki to refuse to register a company 2. (Gpl rejestracji) (w przychodni, szpitalu) reception desk w rejestracji at the reception desk 3. sgt (zapis) recording cyfrowa rejestracja dźwięku/obrazu digital sound/image recording 4. (Gpl rejestracji) (numer rejestracyjny) registration number (tablica rejestracyjna) number plate GB, license plate US samochody z obcymi rejestracjami cars with foreign number a. registration plates ciężarówka na niemieckiej rejestracji a German-registered truck 5. sgt Muz. registration

rejestracyjny
adv. [numer, opłata] registration attr. tablica rejestracyjna a number plate GB, a license plate US

rejestrator
m pers. 1. (w przychodni) receptionist 2. książk. (kronikarz) recorder m inanim. Techn. recorder rejestrator lotu a flight recorder

rejestratorka
f 1. (w przychodni) receptionist 2. książk. (kronikarka) recorder

rejestrować
impf vt 1. (umieszczać w rejestrze) to register [samochody, pacjentów] zarejestrować 2. Techn. [osoba, urządzenie] to record [temperaturę, wstrząsy] rejestrować dźwięk/obraz to record sound/image zarejestrować 3. [wzrok, słuch, zmysły] to register [obrazy, dźwięki, bodźce] zarejestrować 4. (przedstawiać) [film, książka, autor] to record [wydarzenia, atmosferę] zarejestrować rejestrować się to register rejestrować się urzędzie pracy to register with the employment service a. jobcentre GB zarejestrować się

rejestrowy
adv. [księga] register attr. cięgło rejestrowe Muz. (w organach) a slider tona rejestrowa Żegl., Transp. register tone

rejon
m (G rejonu) 1. (obszar) area rejon bieguna północnego the area around the North Pole niższe rejony gór the lower parts of the mountains rejony rolnicze agricultural areas rejon o najwyższej stopie bezrobocia an area of the highest level of unemployment w rejonie Warszawy/Londynu in the Warsaw/London area turyści przyjeżdżający w rejon Zakopanego tourists visiting the Zakopane area 2. Admin. district (w służbie zdrowia, szkolnictwie) (catchment) area (dla policjanta) beat pacjenci spoza rejonu patients from outside the catchment area policjant przemierzający swój rejon a policeman on the beat 3. pot. (przychodnia rejonowa) local clinic lekarz z rejonu a doctor from the local clinic 4. książk. (sfera) area niektóre rejony egzystencji/literatury some areas of existence/literature

rejonizacja
f (Gpl rejonizacji) 1. (podział na rejony) division into (catchment) areas obowiązuje rejonizacja szkół children are assigned to local schools a. to schools in their catchment area nie obowiązuje rejonizacja szpitali patients are free to choose any hospital irrespective of their catchment area 2. (rozmieszczenie przemysłu, upraw, inwestycji) regionalization

rejonowy
adv. [sąd, prokurator, szpital] district attr. przychodnia rejonowa a local clinic lekarz rejonowy a doctor in a local clinic = GP

rejowy
adv. Żegl. [okręt] square-rigged ożaglowanie rejowe square rig

rejs
m (G rejsu) 1. Żegl. voyage (wycieczkowy) cruise rejs po Morzu Śródziemnym a Mediterranean cruise odbyć dziewiczy rejs to make a maiden voyage wyruszyć w rejs to go on a cruise 2. Lotn. flight rejs do Londynu a flight to London rejs czarterowy a charter flight następnym rejsem wrócił do kraju he took the next flight home

rejsowy
adv. [lot] scheduled samolot rejsowy an airliner

rejterada
f przest., żart. flight ratowali się haniebną rejteradą they beat a hasty and shameful retreat

rejterować
impf vi przest., żart. to take flight przest., żart. zrejterować

rejwach
m sgt (G rejwachu) przest. racket pot. narobić rejwachu to make a racket powstał straszny rejwach there was a terrible racket

rekapitulacja
f (Gpl rekapitulacji) książk. recapitulation książk. summing-up dokonać rekapitulacji najważniejszych faktów to recapitulate the most important facts

rekapitulować
impf vt książk. to recapitulate książk. [fakty, punkty] zrekapitulować

rekin
m pers. (Npl rekiny) pejor. (bogacz) tycoon (wyzyskiwacz) shark pot., pejor. rekin giełdowy/wydawniczy a stock market/publishing tycoon rekiny finansowe financial sharks m anim. shark rekin ludojad a man-eating shark rekiny plt Zool. sharks

rekini
adi [płetwa, ogon] shark's [mięso] shark attr.

reklama
f 1. sgt advertising, promotion (rozgłos) publicity reklama swoich produktów advertising of one's products reklama pozytywna/negatywna positive/negative advertising najskuteczniejsza forma reklamy the most effective form of advertising specjalista do spraw reklamy a publicist, a publicity agent spec od reklamy pot. an adman pot. biuro reklamy an advertising agency reklama bezpośrednia direct mailing pracować w reklamie to work in the advertising business a. in advertising zrobić komuś/czemuś reklamę to give sb/sth publicity być świetną/kiepską reklamą dla czegoś to be a good/poor advertisement for sth pot. on nie dba o reklamę he doesn't care for publicity 2. (materiał reklamowy) advertisement ad pot. (w radiu, telewizji) commercial reklama radiowa/telewizyjna a radio/TV commercial reklama piwa/samochodu a beer/car advertisement (w radiu, telewizji) a beer/car commercial przerwa na reklamy a commercial break

reklamacja
f (Gpl reklamacji) Handl. (customer) complaint złożyć reklamację w sprawie czegoś to complain about sth nikt nie zgłaszał reklamacji we've had no complaints from anybody

reklamacyjny
adv. Handl. [procedura, postępowanie] complaints attr. list reklamacyjny a letter of complaint

reklamiarski
adv. pejor. [artykuł, film] self-advertising pejor.

reklamiarstwo
n sgt pejor. selfadvertisement pejor.

reklamować
impf vt 1. (promować) to advertise, to promote [towary, usługi, imprezę] (zachwalać) to recommend plakaty reklamujące jego najnowszy film posters advertising a. promoting his latest film książka reklamowana jako. a book advertised as. zakaz reklamowania alkoholu a ban on alcohol advertising reklamowała mnie swoim przyjaciółkom jako najlepszego specjalistę w mieście she recommended me to her friends as the best expert in town zareklamować 2. Handl. to complain vi reklamować wadliwe wyroby to complain about faulty goods zareklamować 3. (domagać się zwolnienia) reklamować kogoś z wojska/więzienia to demand sb's release from the army/from prison wyreklamować reklamować się [firma] to advertise [osoba] to promote oneself ona się umie reklamować she knows how to promote herself zareklamować się

reklamowy
adv. [zdjęcie, plakat, film, kampania] advertising, promotional [prezentacja, zdjęcia] promotional

reklamówka
f 1. (ulotka) advertising leaflet (film) commercial 2. (torba) carrier bag

rekolekcje
plt (G rekolekcji) Relig. retreat rekolekcje adwentowe/wielkopostne an Advent/a Lent(en) retreat pójść na rekolekcje to go on a retreat odprawiać rekolekcje to lead a retreat

rekomendacja
f książk. recommendation dostać pracę dzięki czyjejś rekomendacji to get a job on sb's recommendation dać komuś rekomendację to give sb a recommendation ona ma świetne rekomendacje she comes highly recommended

rekomendować
impf vt książk. to recommend rekomendować kogoś/coś komuś to recommend sb/sth to sb rekomendować kogoś na stanowisko przewodniczącego to recommend sb as chairman zarekomendować

rekompensacyjny
adv. [fundusz] compensatory

rekompensata
f compensation (za coś for sth) tytułem rekompensaty in a. as a. by way of compensation przyznać komuś rekompensatę to award sb compensation

rekompensować
impf vt to compensate rekompensować komuś coś to compensate sb for sth rekompensować sobie coś to compensate for sth rekompensować sobie czymś niepowodzenia to compensate for one's failures by doing sth zrekompensować

rekonesans
m (G rekonesansu, Npl rekonesanse a. rekonesansy) książk. reconnaissance rekonesans fotograficzny a photoreconnaissance wysłać kogoś/wybrać się na rekonesans to send sb/to go on reconnaissance

rekonesansowy
adv. [lot] reconnaissance attr.

rekonstrukcja
f 1. (czynność, przedmiot) reconstruction C/U wierna rekonstrukcja wydarzeń a faithful reconstruction of events rekonstrukcje średniowiecznych fortyfikacji reconstructions of medieval fortifications dokonać rekonstrukcji czegoś to reconstruct sth 2. Polit. reconstruction rekonstrukcja rządu a cabinet reshuffle

rekonstrukcyjny
adv. [prace] reconstruction attr.

rekonstruować
impf vt to reconstruct [budynek, rzeźbę, nos, wydarzenia] zrekonstruować

rekontra
f Gry redouble

rekonwalescencja
f sgt convalescence, recovery okres rekonwalescencji the period of convalescence jego rekonwalescencja postępowała powoli his recovery was long przechodzić rekonwalescencję to be convalescing

rekonwalescencyjny
adv. [urlop] convalescent attr.

rekonwalescent
m, rekonwalescentka f convalescent

rekord
m (G rekordu) 1. Sport record rekord krajowy/świata/olimpijski the national/world/Olympic record rekord życiowy a personal best ustanowić rekord to establish a. set a record pobić rekord to beat a. break a record do kogo należy rekord skoczni? who holds the hill record? podczas wczorajszych zawodów padło kilka rekordów świata during yesterday's competition several world records were broken 2. (najwyższe osiągnięcie) record serial bije rekordy popularności the TV serial is enjoying record popularity w tym rejonie bezrobocie/przestępczość bije wszelkie rekordy in this region unemployment/crime reaches record proportions na światowych giełdach padł kolejny rekord cen ropy naftowej oil prices reached another record high on the world market księga rekordów book of records, record book zostać wpisanym do księgi rekordów to go down in the book of records 3. Komput. record

rekordowo
adv. rekordowo niskie temperatury/ceny record low temperatures/prices przebiegł trasę w rekordowo krótkim czasie he ran the race in record time

rekordowy
adv. [wynik, zyski, frekwencja] record(-breaking) attr. dom postawiono w rekordowym tempie the house was built in record time

rekordzista
m, rekordzistka f 1. Sport record holder rekordzista świata/Europy/Polski w podnoszeniu ciężarów the world/European/Polish weightlifting record holder 2. (zwierzę) champion krowa rekordzistka daje 9 tysięcy litrów mleka rocznie the champion milker produces 9,000 litres of milk per year

rekreacja
f sgt książk. (odpoczynek) recreation ośrodek sportu i rekreacji a sports and recreation centre różne formy rekreacji various recreational activities

rekreacyjnie
adv. książk. uprawiać pływanie/jeździectwo rekreacyjnie to swim/ride as a form of recreation

rekreacyjny
adv. książk. [ośrodek, zajęcia] recreation(al) gimnastyka rekreacyjna recreational gymnastics

rekrucki
adv. [okres] recruit attr.

rekrut
m Wojsk. recruit pobór rekrutów recruitment

rekrutacja
f (Gpl rekrutacji) 1. Wojsk. (pobór rekrutów) recruitment 2. (nabór do szkół) enrolment (nabór do pracy, służby ochotniczej) recruitment

rekrutacyjny
adv. [akcja, okres] recruitment komisja rekrutacyjna a recruitment commission

rekrutować
impf vt 1. (do wojska) to recruit [żołnierzy] 2. (do pracy, organizacji) to recruit (do szkół) to enrol nasza organizacja zajmuje się rekrutowaniem ochotników do pracy w obozach dla uchodźców our organization carries out recruitment of volunteers to work in refugee camps rekrutować się to come from animatorzy zajęć z młodzieżą rekrutowali się spośród studentów youth leaders came from among students

rektor
m (Npl rektorowie a. rektorzy) 1. Uniw. (osoba) vice-chancellor GB, president US rektor Uniwersytetu/Akademii Teatralnej the President of the University/Theatre Academy wybory nowego rektora the election of a new vice-chancellor 2. Uniw. (tytuł) pan rektor Białkowski vice-chancellor Prof. Białkowski 3. Relig. rector

rektorat
m (G rektoratu) Uniw. 1. (urząd) vice-chancellor's Office objąć rektorat to take up the office of vice-chancellor 2. (kadencja) vice-chancellor's term of office za jego rektoratu wybudowano nową bibliotekę during his term of office as vice-chancellor a new library was built 3. (biuro rektora) president's a. vice-chancellor's office

rektorski
adv. vice-chancellor's nagroda rektorska the vice-chancellor's award

rekultywacja
f sgt Biol., Leśn., Roln. rehabilitation, reclamation rekultywacja wysypiska śmieci/wyrobiska waste dump/pit rehabilitation

rekultywacyjny
adv. Biol., Leśn., Roln. [technika, zabiegi, prace] rehabilitation attr.

rekultywować
pf impf vt Biol., Leśn., Roln. to rehabilitate [wyrobiska, ekosystemy] zrekultywować

rekwirować
impf vt 1. książk. (zajmować) to commandeer, to requisition [żywność, pojazdy] zarekwirować 2. żart. (konfiskować) to appropriate zarekwirować

rekwizycja
f (Gpl rekwizycji) Admin., Prawo requisition rekwizycja sądowa Prawo rogatory letter, letter of request

rekwizyt
m (G rekwizytu) 1. Kino, Teatr (stage) prop zw. pl 2. książk., przen. requisite

rekwizytor
m Kino, Teatr prop man, props master

rekwizytorka
f Kino, Teatr prop girl, props mistress

rekwizytornia
f (Gpl rekwizytorni) Kino, Teatr props department, props room

relacja
f (Gpl relacji) 1. (sprawozdanie) account, report zdać krótką/szczegółową relację z czegoś to give a short/detailed account of sth składać/złożyć komuś relację o tym, co uzgodniono to give sb an account of what has been agreed relacja naocznego świadka an eye-witness account o 19. telewizja nada obszerną relację z obrad Sejmu at 7 p.m. TV will broadcast extensive coverage of the parliamentary debate relacja na żywo (a) live coverage 2. Log., Mat. relation, relationship 3. książk. (stosunek, zależność) relation, relationship relacje międzyludzkie human relationships 4. Kolej. pociąg relacji Warszawa-Kraków the Warsaw-Cracow train

relacjonować
impf vt to relate, to report on, to give an account of [przeżycia, wydarzenia, wizytę] w listach relacjonował szczegółowo swoje wrażenia z podróży do Włoch in his letters he gave a detailed account of his impressions from the journey to Italy zrelacjonować

relacyjny
adv. relational

relaks
m sgt (G relaksu) 1. Med., Psych. (odprężenie) relaxation głęboki relaks deep relaxation 2. książk. (odpoczynek) relaxation relaks po pracy relaxation after work pełny/zdrowy relaks full/healthy relaxation

relaksować
się impf v refl. to relax to chill out pot. zrelaksować się

relaksowo
adv. spędzić wieczór relaksowo to spend a relaxed evening

relaksowy
adv. relaxing relaksowy film/atmosfera a relaxing film/atmosphere przybierz pozycję relaksową assume a relaxed posture

relaksująco
adv. kąpiel w ziołach wpływa relaksująco na organizm a herb bath has a relaxing effect gra w tenisa/spacer z psem działa na niego relaksująco a game of tennis/taking the dog for a walk relaxes him

relaksujący
adv. [ćwiczenia, lektura, muzyka, kąpiel, film] relaxing

relatywista
m, relatywistka f Filoz. relativist

relatywistyczny
adv. Filoz., Fiz. relativist attr., relativistic postawa relatywistyczna a relativist attitude astrofizyka/kosmologia relatywistyczna relativist astrophysics/cosmology

relatywizacja
f sgt relativization relatywizacja dobra i zła relativization of good and evil

relatywizm
m sgt (G relatywizmu) Filoz. relativism relatywizm etyczny/kulturowy ethical/cultural relativism

relatywizować
impf vt to relativize [pojęcia, kryteria] zrelatywizować relatywizować się [normy etyczne, kryteria, moralność, prawda] to become relativized zrelatywizować się

relatywnie
adv. (stosunkowo) [niski, tani] relatively zarabiam/wydaję relatywnie dużo I earn/spend a relatively large amount

relatywność
f sgt (pojęć, zjawisk) relativity

relatywny
adv. (względny) [ocena, pojęcie] relative zaobserwowano relatywny wzrost dochodów ludności a relative increase in people's incomes has been observed

relegacja
f (Gpl relegacji) książk. expulsion relegacja ze szkoły/z uczelni expulsion from school/university grozi mu relegacja z akademika he faces expulsion from the hall of residence

relegować
pf, impf vt książk. to expel [ucznia, studenta] relegowano go z uczelni za propagowanie ideologii rasistowskiej he was expelled from university for spreading racist ideas

relief
m (G reliefu) Geol., Geog., Szt. relief relief płaski Szt. low relief, bas-relief relief wypukły Szt. high relief relief wklęsły Szt. intaglio

reliefowo
adv. Szt. in relief

reliefowy
adv. Szt. relief attr.

religia
f (GDGpl religii) 1. (wiara) religion religia chrześcijańska/mahometańska Christian/Muslim religion religia katolicka/protestancka/prawosławna Catholic/Protestant/Orthodox religion religie monoteistyczne/politeistyczne monotheistic/polytheistic religions wyznawać/zmienić religię to practise a religion/change religion krzewić a. szerzyć religię to spread religion 2. przen. religion konsumpcjonizm jako nowa religia consumerism as a new religion 3. Szkol. (przedmiot) religious instruction (lekcja) religion (class) co masz z religii? what mark have you got in religion? część uczniów nie chodzi na religię tylko na etykę some pupils don't have religion -they have ethics instead religia panująca Polit. official religion

religiancki
adv. książk., pejor. [poglądy] religiose

religianctwo
n sgt książk., pejor. religiosity

religijnie
adv. [żyć] religiously

religijność
f sgt religiousness

religijny
adv. 1. (mający związek z religią) [kult, praktyki, pieśni] religious przedmioty kultu religijnego religious cult objects prześladowania religijne religious persecution 2. (pobożny) religious człowiek prawdziwie/głęboko religijny a deeply/truly religious person

religioznawca
m specialist in religious studies

religioznawczy
adv. religious studies attr.

religioznawstwo
n sgt religious studies

relikt
m (G reliktu) 1. (pozostałość) relic relikty przeszłości relics of the past 2. Biol. relic, relict relikt glacjalny a glacial relic

reliktowy
adv. Biol., Geol. relict attr. lasy reliktowe relict forests jezioro reliktowe a relict lake minerały reliktowe relict minerals

relikwia
f (GDGpl relikwii) Relig. relic także przen. święte relikwie holy relics relikwie świętych relics of the saints przechowywać coś jak relikwię to treasure sth like a relic

relikwiarz
m (relikwiarzyk dem.) Relig. reliquary

remake
/'rimejk/ m (G remake'u) Kino remake

remanent
m (G remanentu) Handl. stocktake a. stocktaking także przen. zrobić a. sporządzić remanent to do the stocktaking "zamknięte z powodu remanentu" (wywieszka) 'closed for stocktaking' upłynnić remanenty to liquidate the stocks

remanentowy
adv. [komisja, spis] stocktaking attr.

remedium
n (Gpl remediów) książk. remedy

remibrydż
m sgt Gry rummy grać w remibrydża to play rummy

remik
m Gry pot. rummy

remiks
m (G remiksu) Muz. remix

remilitaryzacja
f (Gpl remilitaryzacji) Polit. rearmament

remilitaryzacyjny
adv. Polit. rearmament attr.

reminiscencja
f (Gpl reminiscencji) 1. książk. (wspomnienie) reminiscense reminiscencje z dzieciństwa/podróży reminiscences of one's childhood/journeys reminiscencje czasu wojny reminiscences of the war 2. Lit., Muz., Szt. reminiscence reminiscencje literackie/romantyczne literary/Romantic reminiscences

remis
m (G remisu) draw, tie uzyskać remis to draw mecz zakończył się bezbramkowym remisem the match ended in a goalless draw grać na remis to play to a draw

remisować
impf vi to draw, to tie zremisować

remisowo
adv. mecz zakończył się remisowo the match ended in a draw

remisowy
adv. [rezultat, mecz] drawn

remiz
m Zool. penduline tit

remiza
f 1. (tramwajowa) depot (strażacka) fire station, firehouse US, engine house zabawa w remizie a dance at the firehouse 2. Myślis. winter cover a. covert

remont
m (G remontu) (budynku) renovation (dachu, jezdni) repair remont generalny a. całkowity budynku complete refurbishment przeprowadzić remont czegoś to renovate sth winda wymaga remontu the lift needs repair samochód nie nadaje się do remontu the car can't be repaired remont kapitalny (budynku) extensive a. major renovation (urządzenia, silnika) a complete overhaul

remontować
impf vt to renovate [budynek, mieszkanie] to repair [dach, maszynę, statek] wyremontować

remontowy
adv. [ekipa, plan, usługi] renovation attr. stocznia remontowa a repair shipyard fundusz remontowy maintenance and renovation fund

ren
1. m sgt (G renu) Chem. rhenium 2. m Zool. reindeer

rencista
m, rencistka f pensioner książk.

renegat
m książk. renegade

renegocjacja
f zw. pl książk. renegotiation

renegocjować
pf, impf vt to renegotiate [traktat, warunki umowy]

renesans
m sgt (G renesansu) 1. Filoz., Literat., Szt. the Renaissance 2. książk. (ponowny rozkwit) renaissance renesans muzyki organowej a renaissance of organ music człowiek renesansu Renaissance man

renesansowy
adv. 1. [wizja świata, teatr, artysta] Renaissance attr. 2. książk. [osobowość] Renaissance attr.

reneta
f rennet apple

renifer
m Zool. reindeer stado reniferów a herd of reindeer zaprzęg reniferów a team of reindeer

reniferowy
adv. [futro, skóry, buty] reindeer attr.

renkloda
f Bot. greengage

renklodowy
adv. [kompot, dżem] greengage attr.

renoma
f sgt książk. renown, reputation, repute firma/udrowisko o światowej renomie a world-famous company/spa cieszyć się renomą a. mieć renomę wybitnego specjalisty to enjoy the reputation as an excellent specialist zdobyć a. zyskać renomę to build up a reputation

renomowany
adv. książk. [firma, instytucja] reputed, reputable [szkoła, uczelnia] prestigious renomowany prawnik a highly-regarded lawyer

renons
m sgt (G renonsu) Gry void

renowacja
f (Gpl renowacji) książk. (budynków, zabytków) renovation (dzieł sztuki, mebli, pojazdów, budynków) restoration (futer, dywanów) repair oddałam futro z norek do renowacji I'm having my mink coat repaired

renowacyjny
adv. [prace, zakład] renovation attr.

renta
f 1. (świadczenia pieniężne) pension, allowance, state pension GB renta starcza an old-age pension renta kombatancka a war (disability) pension renta roczna an annuity renta rodzinna a family allowance być na rencie to draw a pension a. an allowance 2. Ekon. rent renta czynszowa Hist. rent renta feudalna Hist. feudal rent renta naturalna Hist. rent in kind renta odrobkowa Hist. labour service

rentgen
m 1. pot. (aparat) X-ray machine 2. pot. (badanie) X-ray rentgen wykonujemy tylko rano we only take X-rays in the morning 3. pot. (zdjęcie) X-ray rentgen klatki piersiowej/płuc a chest/lung X-ray 4. Fiz. (jednostka) roentgen

rentgenografia
f sgt (GD rentgenografii) Med. roentgenography wykonano rentgenografię przewodu pokarmowego roentgenography a. an X-ray of the digestive tract was made

rentgenograficzny
adv. [badanie, zdjęcie] roentgenographic, X-ray attr.

rentgenogram
m (G rentgenogramu) roentgenogram, X-ray rentgenogram płuc lung X-ray rentgenogram kryształu a roentgenogram of a crystal

rentgenolog
m (Npl rentgenolodzy a. rentgenologowie) radiologist

rentgenologia
f sgt (GD rentgenologii) radiology, roentgenology

rentgenologicznie
adv. roentgenologically

rentgenologiczny
adv. [badania, opis] X-ray attr. [pracownia, ciemnia] radiological

rentgenowski
adv. [badanie, zdjęcie] X-ray attr.

rentier
m rentier, gentleman of leisure

rentierka
f rentier, lady of independent means

rentierski
adv. [procent, kapitał, odsetki] rentier attr.

rentowność
f sgt profitability rentowność naszej firmy wzrosła our business has become more profitable

rentowny
adv. [produkcja, gospodarstwo] profitable, (economically) viable

rentowy
adv. social security attr. świadczenia rentowe social security payment

reorganizacja
f (Gpl reorganizacji) reorganization, reshuffle nastąpiła nieprzewidziana reorganizacja rządu an unforeseen cabinet reshuffle has taken place

reorganizacyjny
adv. [projekty, wnioski, okres] reorganizational plan reorganizacyjny systemu podatkowego a plan for reorganizing taxation a. the tax system

reorganizować
impf vt to reorganize, to remodel [gospodarkę, biuro, plan zajęć] zreorganizować reorganizować się to reorganize firma się reorganizuje the company is undergoing reorganization zreorganizować się

reorientacja
f sgt reorientation reorientacja polityki zagranicznej reorientation of foreign policy

reparacja
f (Gpl reparacji) zw. pl reparations określono sumę reparacji i czas ich spłaty the amount and duration of the reparations payments were established

reparacyjny
adv. [kwota, suma, rata] reparation(s) attr.

repartycja
f sgt książk. distribution repartycja znaczeniowa Jęz. semantic repartition

repasacja
f sgt stockings repair service

repasacyjny
adv. punkt repasacyjny a stockings repair service

repasaczka
f woman who repairs stockings

repasaż
m (G repasażu, Npl repasaży a. repasażów) Sport repechage

repasażowy
adv. Sport repechage attr.

repatriacja
f sgt repatriation

repatriacyjny
adv. [urząd, ustawa] repatriation attr.

repatriancki
adv. [karta, transport] repatriation attr.

repatriant
m, repatriantka f returned expatriate, repatriate

reperacja
f (Gpl reperacji) repair wymagać reperacji to be in need of repair oddał telewizor do reperacji he sent the TV in for repair(s) zajął się reperacją zamka do drzwi he started mending the lock

reperkusja
f zw. pl (Gpl reperkusji) repercussion oświadczenie prezydenta wywołało reperkusje w Senacie the President's statement had repercussions in the Senate

reperować
impf vt to repair, to mend [obuwie, ubranie, kable] to repair [samochód] reperować połamane krzesło to mend the broken chair zreperować

repertuar
m (G repertuaru) repertoire, repertory repertuar przekleństw przen. repertoire of swear words, catalogue of obscenities żelazny repertuar standard repertoire

repertuarowo
adv. repertoire-wise repertuarowo nic szczególnego nothing very daring repertoire-wise repertuarowo koncert był bardzo ciekawy repertoire-wise the concert was very interesting

repertuarowy
adv. of the repertoire, repertorial przekrój repertuarowy sezonu operowego an overview of the repertoire of the opera season

repesaż
zob. repasaż

repeta
f pot. 1. (dokładka) extra helping, second helping dostać repetę to get a second helping 2. (pozostanie na drugi rok) (w szkole) the repetition of a form a. year a. class (na uczelni) the repetition of a course mieć repetę (w szkole) to have to repeat a year a. grade US (na uczelni) to have to repeat a course

repetować
impf vt 1. pot. (pozostawać na drugi rok) to repeat [klasę, rok, semestr] 2. Wojsk. (przygotować broń) to repeat

repetycja
f (Gpl repetycji) książk. 1. (powtórzenie przerobionego materiału) revision 2. Muz. repetition

repetytorium
n (Gpl repetytoriów) 1. (zajęcia utrwalające materiał nauczania) recapitulatory lecture/seminar recap pot. 2. (podręcznik) compendium (for higher education courses) repetytorium z logiki a logic compendium

replay
/'riplej/ m (G replayu a. replaya) action replay

replika
f książk. 1. (odpowiedź na zarzuty) reply, rejoinder replication przest. comeback pot. dowcipna replika a witty repartee cięta replika a cutting rejoinder, a counterblast 2. (odpowiedź aktora na scenie) retort, reply line 3. (kopia dzieła sztuki) replica namalował wiele replik he painted many replicas 4. Jęz. loan-translation, replica być repliką a. stanowić replikę czegoś to be an exact replica of sb/sth

replikować
impf vi to reply, to retort

reportaż
m (G reportażu) (gatunek prozy) reportage U (telewizyjny, filmowy) documentary, feature (programme) ciekawy reportaż an interesting piece of reportage reportaż literacki a piece of literary reportage w telewizji pokazano reportaż z podróży po Chinach a documentary on a journey across China was shown on TV lubił czytać reportaże z podróży he liked reading travelogues reportaż dźwiękowy radio report a. feature

reportażowo
adv. documentary-style, in a documentary style

reportażowy
adv. [materiały, zdjęcia] documentary attr.

reportażysta
m, reportażystka f reporter

reporter
m reporter, newsman początkujący reporter a cub reporter pot. na miejsce wybuchu dotarli już reporterzy radiowi i telewizyjni TV and radio reporters are already at the place of the explosion

reporterka
f 1. (kobieta reporter) reporter na miejscu zginęła reporterka miejscowej gazety a reporter of the local newspaper was killed on the spot 2. sgt pot. (zajęcie reportera) reporting parał się reporterką he worked as a reporter

reporterski
adv. reporter's, reportorial US reporterska ciekawość reporter's curiosity wokół błyskały reporterskie flesze reporters' flashes were going off everywhere

reporterstwo
n sgt reporting trudnił się reporterstwem he worked as a reporter

represja
f (Gpl represji) 1. zw. pl (prześladowania) repression repressive measures pl paść ofiarą represji to fall victim to repression ściągnąć na siebie/kogoś represje to bring down repression on oneself/sb 2. Psych. repression represja karna Prawo repressive punishment

represjonizm
m sgt (G represjonizmu) repression polityka represjonizmu a policy of repression

represjonować
impf vt książk. to repress, to victimize [dysydentów, opozycjonistów] obrona represjonowanych the defence of the oppressed

represyjnie
adv. [działać, postępować] repressively

represyjny
adv. repressive, coercive środki represyjne coercive a. repressive measures

reprezentacja
f (Gpl reprezentacji) 1. Sport (szkolna, narodowa) team wczoraj wybrano reprezentację na olimpiadę the Olympic squad a. team was selected yesterday 2. (grupa reprezentująca interesy) representatives pl reprezentacja młodzieży spotkała się z prezydentem youth representatives had a meeting with the President

reprezentacyjny
adv. 1. (przeznaczony do reprezentowania) [strój] formal [sala, gmach] fine, stately [dzielnica] elegant [limuzyna] sleek apartament reprezentacyjny an executive suite fundusz reprezentacyjny expense account, entertainment allowance kompania reprezentacyjna the guard of honour 2. (o wyglądzie) [kobieta] stunning(ly attractive), stylish miał reprezentacyjny wygląd he was an impressive-looking man

reprezentant
m, reprezentantka f representative reprezentant Polski zdobył medal olimpijski the Polish representative won a medal in the Olympics

reprezentatywnie
adv. representatively

reprezentatywność
f sgt 1. (typowość) representative nature a. character reprezentatywność twórczości pisarza dla współczesnej mu literatury the representative nature a. character of a writer's work in the context of the literature of his day 2. Stat. representativeness

reprezentatywny
adv. 1. (typowy) representative 2. Stat. próbka reprezentatywna a representative sample

reprezentować
impf vt to represent [kraj, instytucję, władzę] reprezentować pogląd, że. to be of the opinion that. reprezentować swój kraj to compete for one's country

reprint
m (G reprintu) książk. reprint, facsimile (edition) reprint rzadkiego starodruku a facsimile of a rare old print

reprintowy
adv. [wydanie, wersja] facsimile attr., reprint attr.

reprodukcja
f (Gpl reprodukcji) 1. (kopia obrazu, rysunku) reproduction kolorowa reprodukcja a colour reproduction 2. sgt (wykonywanie kopii) reproduction zajmował się reprodukcją dokumentów he worked on the reproduction of documents 3. sgt (ponowne wytworzenie) reproduction reprodukcja czerwonych krwinek w organizmie the reproduction of red corpuscles a. erythrocytes in the system 4. sgt Biol. reproduction, breeding reprodukcja stada herd reproduction 5. sgt Ekon. reproduction reprodukcja prosta i rozszerzona simple and extended reproduction

reprodukcyjny
adv. 1. (związany z wytwarzaniem kopii) reproduction attr. nowa technika reprodukcyjna dzieł sztuki a new technique of reproducing works of art 2. Biol. (mający zdolność powielania się) replicative, reproductive mieć zdolności reprodukcyjne to be capable of replication 3. Roln. breeding attr. prowadził hodowlę macior reprodukcyjnych he kept a. raised breeding sows

reprodukowany
pp reprodukować adv. [fotografia, obraz, dokument] reproduced

reprodukować
impf vt to reproduce [obrazy, teksty]

reproduktor
m sire

reprymenda
f książk. reprimand dać komuś reprymendę to give someone a sharp reprimand

reprywatyzacja
f sgt reprivatization

reprywatyzacyjny
adv. [ustawa, fundusz] reprivatization attr.

reprywatyzować
pf, impf vt to reprivatize [majątek, nieruchomości]

republika
f republic Republika Francuska the French Republic

republikanin
m, republikanka f 1. (zwolennik republiki) republican 2. (w USA) Republican głosować na republikanów to vote Republican

republikanizm
m sgt republicanism

republikański
adv. republican

reputacja
f sgt reputation narażać na szwank czyjąś/swoją reputację to risk tarnishing sb's/one's reputation

requiem
/'rekfjem/ n inv. 1. Muz. requiem śpiewać requiem to sing a requiem 2. Relig. (msza za zmarłych) requiem (mass) odprawić requiem to celebrate (a) requiem mass

resentyment
m (G resentymentu) zw. pl książk. resentment C/U łagodzić wzajemne resentymenty to soothe mutual resentments nie żywiła już do niego resentymentu she no longer bore a. harboured resentment towards him

resocjalizacja
f sgt rehabilitation, resocialization ośrodek resocjalizacji a rehabilitation centre

resocjalizacyjny
adv. [system, zakład] rehabilitation attr. [zabiegi] rehabilitative

resocjalizować
impf vt to rehabilitate, to socialize [alkoholików, byłych więźniów] resocjalizować się to rehabilitate oneself

resor
m (G resoru) coil spring resor piórowy Techn. leaf spring bujda na resorach! a likely tale! iron.

resorować
impf vt 1. (zaopatrywać w resory) to spring [samochody, wozy] resorowane koła pojazdu sprung carriage wheels 2. (zachowywać się jak sprężyna) to spring miękko resorujący samochód a car with good suspension

resorowy
adv. leaf sprung attr.

resort
m (G resortu) 1. (dział gospodarki) (government) department resorty mają swoje przedstawicielstwa w terenie government departments have local branches 2. pot. (zakres działalności) domain

resortowy
adv. [pracownicy, ministrowie, inwestycje] departmental

respekt
m sgt (G respektu) respect czuć respekt przed kimś to feel respect for sb wzbudzać respekt to command respect traktować kogoś z respektem to treat sb with respect okazywał swemu ojcu wielki respekt he showed deep respect a. esteem for his father traktował mnie zawsze z respektem he always held me in respect a. esteem

respektować
impf vt 1. książk. (przestrzegać) to respect [prawo, przepisy] 2. przest. (szanować) to respect respektować czyjeś uczucia i pragnienia to respect sb's feelings and wishes

respirator
m 1. Med. respirator, ventilator 2. (maska z filtrem) Tech. respirator, gas mask

respondent
m, respondentka f Socjol. respondent większość respondentów uważała, że. most of the respondents felt that.

restauracja
1. f (Gpl restauracji) (lokal gastronomiczny) restaurant włoska/chińska restauracja an Italian/a Chinese restaurant restauracja dworcowa/hotelowa a station/hotel restaurant obiad w restauracji a dinner in a. at a restaurant pójść do restauracji to go to a restaurant 2. f sgt 1. (budynku, ogrodu) restoration restauracja zabytków the restoration of historic buildings dokonać restauracji czegoś to restore sth 2. (przywrócenie do władzy) restoration restauracja monarchii the restoration of (the) monarchy

restauracyjka
f dem. (small) restaurant

restauracyjny
adv. sala restauracyjna a dining room wagon restauracyjny a restaurant a. dining car, a diner US

restaurator
1. m, restauratorka f restaurateur, restaurant owner 2. m (konserwator) restorer restaurator zabytków a restorer

restauratorski
adv. [prace, pracownia] restoration attr.

restaurować
impf vt to restore [zabytki] odrestaurować

restrukturyzacja
restrukturalizacja f sgt reorganization Fin. restructuring restrukturyzacja a. restrukturalizacja przemysłu/przedsiębiorstwa the restructuring of industry/a company restrukturyzacja a. restrukturalizacja armii the reorganization of the army

restrukturyzacyjny
restrukturalizacyjny adv. [plany, pakiet] restructuring attr.

restrykcja
f (Gpl restrykcji) książk. restriction restrykcje importowe/handlowe import/trade restrictions nałożyć na kogoś restrykcje to impose restrictions on sb

restrykcyjnie
restryktywnie adv. książk. restrictively

restrykcyjny
restryktywny adv. książk. [prawo, polityka, kroki] restrictive

restytucja
f (Gpl restytucji) książk. 1. (przywrócenie) reconstitution (czegoś of sth) 2. Biol. (odtworzenie populacji) restoration restytucja gatunku the restoration of a species 3. Biol (odtworzenie tkanki, narządu) restitution 4. Prawo (zwrot właścicielowi) restitution

restytucyjny
adv. Prawo [przepis, wniosek] restitution attr.

restytuować
pf impf vt książk. 1. (ponownie utworzyć) to reconstitute [partię, organizację] to restore [granice] 2. Biol. (odtworzyć populację) to restore [gatunek]

resume
/'rezy'me/ n inv. resume (czegoś of sth)

reszka
f tails orzeł czy reszka? heads or tails? wybrać reszkę to call tails wypadła reszka it came down tails

reszta
f 1. (pozostałość) rest (czegoś of sth) reszta czasu/osób/mleka the rest of the time/people/milk przez resztę życia for the rest of my/his life przyszło tylko trzech, reszta została w domu only three of them came, the rest (of them) stayed at home prezydent i cała reszta pot. the president and all the rest pot. bez reszty (bez zastrzeżeń) [poświęcić się, oddać się] unreservedly (całkowicie) [zaabsorbowany, zajęty] wholly do reszty completely zgłupiał do reszty! he's completely out of his mind! dokonać a. dopełnić reszty to complete the work of destruction 2. sgt (pieniądze) change pięć złotych reszty five zlotys in change wydać komuś resztę to give sb (their) change reszty nie trzeba keep the change 3. Mat. remainder dzielić się bez reszty to be divided without a remainder

resztka
f 1. dem. zw. pl (pozostałość) remains resztki budowli/fortyfikacji the remains of a building/of fortifications resztki sił/cierpliwości the last reserves of energy/patience resztki godności the last shreds of dignity resztki fortuny/świetności/włosów what remains of sb's wealth/glory/hair resztki jej urody the remnants of her beauty 2. (kawałek materiału) remnant sklep z resztkami a remnant shop resztki plt (jedzenie) leftovers gonić resztkami to scrape the bottom of the barrel gonić resztkami sił to be at the end of one's tether

resztkowy
adv. [tkanina] remnant attr. [złoże] residual

resztówka
f 1. Hist. a piece of land remaining after parcelling out of a landed estate 2. pot. remains

retor
m książk. (mówca) orator rhetor książk. (nauczyciel) rhetorician

retorycznie
adv. [zapytać] rhetorically

retoryczność
f sgt rhetorical nature (czegoś of sth)

retoryczny
adv. [styl, chwyt] rhetorical figura retoryczna a rhetorical figure pytanie retoryczne a rhetorical question pytanie było czysto retoryczne the question was purely rhetorical

retoryka
f sgt 1. Literat. rhetoric 2. pejor. rhetoric pejor. pusta retoryka empty rhetoric

retransmisja
f (Gpl retransmisji) Telekom. retransmission, relay Radio, TV rebroadcast retransmisja programu a rebroadcast of a programme retransmisja koncertu/meczu recorded coverage of a concert/game

retransmisyjny
adv. [aparatura, rozgłośnia, stacja] relay attr.

retransmitować
impf vt Telekom. to retransmit, to relay [dane, sygnały] Radio, TV to rebroadcast [program] to show recorded coverage of [mecz, koncert]

retro
n inv. retro adv. inv. retro muzyka w stylu retro retro music

retrospekcja
f (Gpl retrospekcji) 1. Kino, Literat. flashback 2. (wspominanie) retrospection U (wspomnienie) flashback

retrospekcyjny
adv. Kino, Literat. [scena] flashback attr.

retrospektywa
f 1. Kino, Szt. retrospective retrospektywa filmów Felliniego a Fellini retrospective a. season 2. (wspominanie) w retrospektywie in retrospect

retrospektywnie
1. Kino, Literat. [ukazać, przedstawić] in flashback 2. (z perspektywy czasu) [spojrzeć] retrospectively, in retrospect

retrospektywny
adv. 1. Kino, Szt. [wystawa, pokaz] retrospective 2. Kino, Literat. [scena, wstawka] flashback attr. 3. [spojrzenie] retrospective

return
m (G returnu) Sport return

retusz
m (G retuszu, Gpl retuszów a. retuszy) 1. Fot. retouch 2. (poprawka) alteration dokonać drobnych retuszów to make small alterations przedstawić coś bez retuszów to present sth as it is

retuszowany
pp retuszować adv. [zdjęcie, negatyw] retouched

retuszować
impf vt 1. Fot. to retouch [zdjęcie, negatyw] wyretuszować 2. (upiększać) to embellish [fakty, rzeczywistość] wyretuszować

rety
inter. pot. (o) rety! gosh!, gee! US

reumatolog
m rheumatologist

reumatologia
f sgt (GD reumatologii) 1. Med. rheumatology 2. pot. (oddział) rheumatology ward

reumatologiczny
adv. rheumatological

reumatyczny
adv. [ból, choroba] rheumatic

reumatyk
m, reumatyczka f pot. rheumatic

reumatyzm
m sgt (G reumatyzmu) rheumatism

rewaloryzacja
f książk. 1. sgt (odnawianie) restoration rewaloryzacja zabytków/dzieł sztuki the restoration of historical buildings/art 2. (Gpl rewaloryzacji) (podwyższenie świadczeń) uprating rewaloryzacja świadczeń/emerytur the indexlinking of benefits/pensions 3. (Gpl rewaloryzacji) Fin. (podwyższenie kursu waluty) revaluation (czegoś of sth) 4. sgt (tradycji, poglądów, idei) re-evaluation (czegoś of sth)

rewaloryzacyjny
adv. (konserwatorski) [prace, projekt] restoration attr.

rewaloryzować
pf impf vt książk. 1. (odnawiać) to restore [zabytki, dzieła sztuki] zrewaloryzować 2. (podwyższać) to uprate [pensje, emerytury, świadczenia] zrewaloryzować 3. Fin. to revalue [walutę] zrewaloryzować 4. (przewartościować) to reevaluate [poglądy, opinie, tradycje] zrewaloryzować

rewaluacja
f (Gpl rewaluacji) Fin. revaluation rewaluacja funta wobec euro the revaluation of the pound against the euro

rewaluować
pf, impf vt Fin. to revalue [walutę] (wobec czegoś against sth)

rewanż
m (G rewanżu) 1. (zemsta) revenge (za coś for sth) wziąć rewanż na kimś to get one's revenge on sb w rewanżu za coś in revenge for sth 2. (odwzajemnienie) return of a favour w rewanżu za coś in return for sth 3. Sport (okazja do odegrania) rematch (drugi mecz w rundzie) second leg mecz był rewanżem za finał mistrzostw świata the game was a rematch of the World Cup final

rewanżować
się impf v refl. 1. (brać odwet) to get one's revenge (komuś on sth) zrewanżować się 2. (odwzajemniać) to return the favour rewanżować się komuś to return sb's favour zrewanżować się

rewanżowy
adv. Sport mecz rewanżowy (szansa na odegranie się) a rematch (drugi mecz w rundzie) the second-leg match

rewanżystowski
adv. książk. [tendencje, polityka] revanchist

rewanżyzm
m (G rewanżyzmu) książk. revanchism

rewelacja
f (Gpl rewelacji) (sensacja) revelation rewelacje prasowe na temat czegoś the press revelations about sth rewelacja turnieju/sezonu (sportowiec, wydarzenie) the revelation of the tournament/season festiwal nie przyniósł żadnych rewelacji nothing exceptional happened at the festival

rewelacyjnie
adv. [grać, śpiewać] sensationally well pot. wyglądasz rewelacyjnie you look sensational

rewelacyjny
adi 1. (zdumiewający) [odkrycie, zeznanie] sensational 2. (znakomity) [muzyk, piłkarz, urządzenie] sensational pot.

rewerencja
f (Gpl rewerencji) przest., książk. reverence okazywać komuś rewerencję a. rewerencje to treat sb with reverence

rewers
m (G rewersu) 1. (monety, medalu) reverse godło na rewersie an emblem on the reverse 2. (kwit) IOU rewers na 100 złotych an IOU for 100 zlotys wystawić komuś rewers to give sb an IOU 3. (w bibliotece) order slip, call slip wypisać/złożyć rewers to fill in/submit an order slip

rewia
f (GDGpl rewii) 1. Teatr (widowisko) revue, variety show (teatr) revue theatre rewia na lodzie a show on ice 2. Wojsk. military parade 3. (pokaz) parade rewia gwiazd a parade of stars rewia mody a fashion parade także przen.

rewident
m, rewidentka f auditor

rewidować
impf vt 1. (przeszukiwać) to search [osoby, pomieszczenie, bagaże] zrewidować 2. (zmieniać) to revise [poglądy, opinię, stanowisko] zrewidować

rewindykacja
f (Gpl rewindykacji) książk. regaining (czegoś of sth) (przejęcie przez wierzyciela) repossession rewindykacja nieruchomości a re-entry

rewindykować
pf impf vt książk. to regain possession of

rewiowy
adv. [artysta, teatr] revue attr., variety attr. numer rewiowy a variety act tancerka rewiowa a showgirl

rewir
m (G rewiru) 1. (leśnika, listonosza) walk (kelnera) section (policjanta) beat 2. Hist. (w obozie koncentracyjnym) sick room

rewirowy
m daw. officer in charge of a police unit

rewizja
f (Gpl rewizji) 1. (przeszukanie) search rewizja w mieszkaniu a house search nakaz rewizji a search warrant przeprowadzić rewizję w czymś to carry out a search of sth poddać kogoś rewizji to search sb rewizja osobista a body search (z rozbieraniem) a strip-search poddać kogoś rewizji osobistej to strip-search sb 2. (zmiana) revision (przegląd) review rewizja granic a revision of borders rewizja systemu podatkowego a review of a taxation system poddać coś rewizji to bring sth under review dokonać rewizji swoich poglądów politycznych to revise one's political views 3. Prawo appeal wnieść rewizję od wyroku to lodge an appeal against a sentence oddalić rewizję to dismiss an appeal 4. (kontrola) inspection Księg. audit przeprowadzić rewizję ksiąg rachunkowych to audit the accounts 5. Wyd. revise

rewizjonista
m, rewizjonistka f revisionist

rewizjonistyczny
adv. [poglądy, propaganda] revisionist

rewizjonizm
m sgt (G rewizjonizmu) revisionism

rewizor
m przest. inspector Księg. auditor

rewizyjny
adv. 1. Prawo rozprawa rewizyjna an appeal trial 2. Księg. komisja rewizyjna an audit committee 3. Techn. studzienka rewizyjna an inspection chamber

rewizyta
f książk. return visit udać się do kogoś z rewizytą to pay a return visit to sb

rewizytować
pf impf vt książk. to pay a return visit to

rewolta
f revolt (przeciw komuś/czemuś against sb/sth) studencka rewolta lat sześćdziesiątych the student revolt of the 60s wszcząć rewoltę to stage a revolt stłumić rewoltę to suppress a revolt

rewolucja
f (Gpl rewolucji) 1. (przewrót) revolution rewolucja proletariacka/socjalistyczna a proletarian/socialist revolution bezkrwawa rewolucja a bloodless revolution w Rosji wybuchła rewolucja a revolution broke out in Russia 2. przen. (dramatyczna zmiana) revolution rewolucja technologiczna/obyczajowa a technological/sexual revolution rewolucja w medycynie/informatyce/modzie a revolution in medicine/information technology/fashion w tej dziedzinie dokonała się prawdziwa rewolucja there's been a real revolution in this area to odkrycie przyniosło rewolucję w nauce this discovery brought about a revolution in science tym wynalazkiem dokonał rewolucji his invention brought about a revolution to była prawdziwa rewolucja w moim życiu this turned my life upside down 3. żart. (zakłócenia) mayhem rewolucja hormonalna hormonal mayhem mieć rewolucje żołądkowe to have an upset stomach rewolucja francuska the French Revolution rewolucja kulturalna Cultural Revolution rewolucja przemysłowa Industrial Revolution aksamitna rewolucja velvet revolution rewolucja angielska the English Revolution (the period of English Civil War, Commonwealth and Protectorate) rewolucja pałacowa palace revolution Rewolucja Październikowa October Revolution

rewolucjonista
m, rewolucjonistka f revolutionary także przen.

rewolucjonizm
m sgt (G rewolucjonizmu) revolutionism

rewolucjonizować
impf vt 1. (wprowadzać zmiany) to revolutionize [naukę, sztukę] zrewolucjonizować 2. (pobudzać do rewolucji) to incite [sb] to revolution [masy, naród] zrewolucjonizować rewolucjonizować się 1. (przechodzić zmiany) [sztuka, nauka] to be undergoing a revolution zrewolucjonizować się 2. [masy, naród, nastroje] to become radicalized zrewolucjonizować się

rewolucyjnie
adv. [zdobyć, obalić] by means of a revolution [zmienić się] in a revolutionary way wpłynąć na coś rewolucyjnie to have a revolutionary effect on sth

rewolucyjność
f sgt (rewolucyjny charakter) revolutionary nature (czegoś of sth) (rewolucyjne podejście) revolutionary approach (w czymś to sth)

rewolucyjny
adv. 1. [idea, działacz, spisek] revolutionary 2. (przełomowy) [odkrycie, zmiana, dzieło] revolutionary

rewolwer
m (G rewolweru) (pistolet) revolver rewolwer sześciostrzałowy a six-shooter

rewolwerowiec
m gunslinger

rewolwerowy
adv. 1. [lufa, kula] revolver attr. 2. Techn. głowica rewolwerowa a turret tokarka rewolwerowa a turret lathe

rezeda
f Bot. mignonette, reseda

rezedowy
adv. reseda green

rezerwa
f 1. (zapas) reserve rezerwa złota/waluty gold/currency reserves rezerwa budżetowa budget reserves rezerwy ropy/żywności/amunicji oil/food/ammunition reserves mieć coś w rezerwie to keep a. hold sth in reserve mieć rezerwy energii to have reserves of energy niewykorzystane rezerwy produkcyjne unused production capacity 2. Sport substitutes rezerwy (drużyna) the reserves być w rezerwie to be on the (reserve) bench grać w rezerwach Barcelony to play for the Barcelona reserves 3. Wojsk. (nie w służbie czynnej) reserve oficer rezerwy a reserve officer przejść/przenieść kogoś do rezerwy to be transferred/transfer sb to the reserve 4. Wojsk. (odwody) reserve 5. sgt (powściągliwość) reserve odnosić się do kogoś/czegoś z rezerwą to treat sb/sth with reserve

rezerwacja
f (Gpl rezerwacji) booking, reservation rezerwacja grupowa a group booking zrobić rezerwację a. dokonać rezerwacji to make a booking a. reservation odwołać rezerwację to cancel (a reservation a. booking) miejsca objęte rezerwacją pre-bookable seats czy ma pan rezerwację? do you have a reservation? radzimy wcześnie dokonywać rezerwacji you are advised to book early

rezerwat
m (G rezerwatu) 1. (przyrodniczy) reserve, sanctuary rezerwat przyrody a nature reserve rezerwat ptaków/wilków/dębów a bird sanctuary/a wolf reserve/an oak reserve 2. (Indian) reservation rezerwat indiański a Native American reservation żyć w rezerwacie to live on a reservation 3. przen. (pozostałość) vestige ostatni rezerwat komunizmu the last vestige of communism

rezerwatowy
adv. [ziemia, grunty] reservation attr. zwierzęta rezerwatowe animals living in a reserve

rezerwista
m Wojsk. reservist

rezerwować
impf vt 1. (zamawiać) to book, to reserve [stolik, pokój, miejsce] rezerwować dla kogoś hotel to book sb a hotel room zarezerwować 2. (pozostawiać) to set aside [czas, pieniądze] to leave [miejsce] to reserve [nazwę, określenie] zarezerwować 3. (zastrzegać) to reserve rezerwować sobie prawo do czegoś to reserve the right to do sth

rezerwowy
adv. (zapasowy) [fundusze, oddział] reserve attr. [zawodnik, bramkarz] substitute attr., reserve attr. rezerwowy parking an overflow car park rezerwow|y m, rezerwowa f Sport substitute, reserve sub pot. ławka rezerwowych the (substitute's) bench

rezerwuar
m (G rezerwuaru) 1. (zbiornik) reservoir (spłuczka) cistern 2. przen. reservoir rezerwuar taniej siły roboczej a reservoir of cheap labour

rezerwuarek
m dem. (zbiornik) (small) reservoir

rezolucja
f (Gpl rezolucji) resolution rezolucja wzywająca do czegoś a resolution calling for sth rezolucja potępiająca coś a resolution condemning sth przyjąć/odrzucić rezolucję stwierdzającą, że. to pass/reject a resolution that.

rezolutnie
adv. grad. cleverly cutely US pot.

rezolutność
f sgt quick-wittedness stracił całą rezolutność all his quick-wittedness deserted him

rezolutny
adv. [odpowiedź] quick-witted [mina] determined [uczeń, dziewczynka] smart cute US pot.

rezon
m (G rezonu) książk. self-assurance, composure nabrać rezonu to acquire self-assurance odzyskać rezon to regain composure nie tracił nigdy rezonu he never lost his self-assurance

rezonans
m (G rezonansu) 1. (pogłos) resonance 2. Fiz., Muz. resonance rezonans magnetyczny Med. magnetic resonance rezonans nosowy Jęz. nasality

rezonansowy
adv. [drgania] resonance attr. płyta rezonansowowa fortepianu the sounding board a. soundboard of a piano

rezonator
m Fiz., Jęz., Muz. resonator

rezoner
m, rezonerka f 1. książk., pejor. (pouczający innych) reasoner, quibbler 2. Literat. chorus

rezonerski
adv. [ton, tyrada] moralizing

rezonerstwo
n sgt moralizing wypowiadać się bez rezonerstwa to avoid moralizing

rezonować
1. impf vi to pontificate, to argue 2. impf vi Fiz. to resonate

rezultat
m (G rezultatu) result(s) z niecierpliwością czekał na rezultat egzaminu he was anxiously waiting for his exam results w rezultacie adv. as a result, consequently

rezurekcja
f (Gpl rezurekcji) Relig. the Resurrection Mass

rezurekcyjny
adv. [nabożeństwo, procesja, dzwony] Resurrection attr. procesja rezurekcyjna the Resurrection procession

rezus
m rhesus (monkey)

rezydencja
f (Gpl rezydencji) residence, seat wiejska rezydencja a country residence a. seat

rezydencjalny
adv. 1. (odnoszący się do rezydencji) [dzielnica, architektura] residential 2. (związany z miejscem rezydowania) [kardynał, biskup] residential kanonik rezydencjalny a residentiary canon

rezydencjonalny
zob. rezydencjalny

rezydent
m 1. Polit. (przedstawiciel dyplomatyczny) resident 2. daw. poor relation living in a manor

rezydentka
f daw. poor relation living in a manor

rezydentura
f Polit. residency, residentura

rezydować
impf vi książk. to reside rezydować na zamku to reside in a castle

rezygnacja
f sgt 1. (zrzeczenie się) resignation rezygnacja ze stanowiska resignation from a post rezygnacja z urzędu prezydenta resignation as president złożyć rezygnację to send in a. hand in one's resignation zgłosić gotowość rezygnacji to offer a. tender one's resignation 2. (uczucie zniechęcenia) resignation był pełen rezygnacji he was full of resignation przyjęła tę wiadomość z rezygnacją she accepted the news resignedly a. with resignation

rezygnować
impf vi to give up vt (z czegoś sth) to renounce (z czegoś sth) nie chciała rezygnować z działalności społecznej she didn't want to give up her voluntary activities zrezygnować

reżim
m (G reżimu) 1. sgt (przestrzeganie ustalonego trybu) regime, regimen, regimentation narzucić sobie reżim w jedzeniu to impose a diet on oneself 2. Polit. regime obalić rządy reżimu to topple a regime

reżimowiec
m pot. advocate a. supporter of a regime

reżimowy
adv. 1. (odnoszący się do sposobu rządzenia) [polityka, przywódcy] regime attr. reżimowy przywódca the regime leader, the regime's leader 2. (dotyczący ustalonego trybu postępowania) [plan, porządek, dieta] regimented, disciplined reżimowowy plan dnia a regimented daily schedule

reżym
zob. reżim

reżymowiec
zob. reżimowiec

reżymowy
zob. reżimowy

reżyser
m director jest reżyserem filmowym i teatralnym he's a film and theatre director słynny reżyser zrealizował kolejny film the celebrated director made another film

reżyseria
f sgt (GD reżyserii) direction spektakl telewizyjny w reżyserii wybitnego aktora the television play directed by a famous actor dostał Oscara za reżyserię. he got an Oscar for his direction of.

reżyserka
f 1. (kobieta reżyser) director była cenioną reżyserką słuchowisk radiowych she was a highly-rated director of radio plays 2. pot. (pomieszczenie w studiu) control room 3. pot. (reżyseria) direction

reżyserowany
pp reżyserować adv. [film, sztuka, słuchowisko] directed

reżyserować
impf vt to direct [film, dramat, słuchowisko] wyreżyserować

reżyserski
adv. [debiut, talent] directorial egzemplarz reżyserski scenariusza a director's copy of the screenplay kunszt reżyserski stagecraft