PIT
m (G PIT-u) tax return wypełnić PIT a. PIT-y to complete one's tax return wysłać PIT a. PIT-y to file a. submit a. send in one's tax return

Pieniny
plt (G Pienin) the Pieniny Mountains

Pigmej
m, Pigmejka f 1. Antrop. Pygmy, Pigmy 2. pot., obraźl. pigmej (osoba o niskim wzroście) pygmy pot., obraźl., pigmy pot., obraźl.

Piotruś
m sgt (A Piotrusia) Gry = the Joker dzieci grały w (Czarnego) Piotrusia the children played happy families

Piętaszek
m man Friday

pi
1. n inv. Mat. pi liczba pi the number pi pi razy oko a. drzwi more or less 2. inter. (piszczenie myszy, pisklęcia) pi! pi! pi! squeak! squeak! squeak!

piach
m augm. (G piachu) 1. sgt (piasek) sand 2. (piaszczysty teren) nic nie urośnie na tych piachach nothing will grow on this sandy soil pójść do piachu pot. to bite the dust pot.

piana
f 1. (pęcherzykowata masa) froth piwo z pianą frothy beer ubić pianę z białek a. białka na pianę to whisk a. beat egg whites to a froth piana z mydła soap bubbles 2. (na ustach) foam (na pysku) froth (na skórze) froth bić pianę pot. to blow sth out of proportion, to make a fuss over sth mieć pianę na ustach pot. to foam at the mouth

pianino
n Muz. upright (piano)

pianista
m, pianistka f pianist

pianistyczny
adv. [konkurs, festiwal] piano attr.

pianistyka
f sgt pianism festiwal pianistyki a piano festival

pianka
f 1. dem. froth piwo/kawa z pianką frothy beer/coffee 2. (kosmetyk) foam pianka do golenia shaving foam pianka do włosów hair mousse odżywki w piance foam conditioners 3. (tworzywo) foam pianka poliuretanowa polyurethane foam materac z pianki a foam mattress materiał ocieplony pianką a foam-backed material 4. pot. (kombinezon do nurkowania, windsurfingu) wetsuit (spodnie narciarskie) = sallopettes pl 5. Kulin. mousse (gumowata) marshmallow 6. (minerał) meerschaum

piankowy
adv. 1. (pienisty) [konsystencja] frothy 2. (z pianki poliuretanowej) [materac, izolacja] foam attr. 3. (z minerału) meerschaum attr. fajka piankowa a meerschaum (pipe)

piano
n, n inv. Muz. piano piano otwierające drugą część the opening piano of the second movement adv. [grać] piano

pianowy
adv. [gaśnica] foam attr.

piarg
m (G piargu) Geog. scree

piargowy
adv. Geog. [stożek, pole] scree attr.

piaseczek
m dem. (G piaseczku) pieszcz. (fine) sand

piasek
m (G piasku) 1. sgt (substancja) sand bawić się w piasku to play in the sand wysypać chodnik piaskiem to sand a pavement 2. zw. pl (piaszczysty teren) sand piaski pustyni desert sands na tych piaskach nic nie chce rosnąć nothing grows on this sandy soil piasek moczowy Med. gravel piasek szklarski glass sand piaski sandrowe Geol. outwash sands ruchome piaski (przemieszczające się) shifting sands (wciągające) quicksands budować na piasku to build castles in the air całe swoje życie budował na piasku all his life he built castles in the air chować głowę w piasek to stick a. bury one's head in the sand kręcić bicz a. bicze z piasku to try to get water from a dry well mam piasek w oczach I'm so tired that my eyes are burning, the sandman's coming sypać komuś piasek a. rzucać komuś piaskiem w oczy to lie blatantly to sb, to pull the wool over sb's eyes

piaskarka
f sand truck

piaskowcowy
adv. sandstone attr.

piaskowiec
m anim. Zool. sanderling m inanim. 1. Bot. (roślina) sandwort 2. Biol. (A piaskowca) bolete 3. Geol. sandstone pomnik z piaskowca a sandstone statue

piaskownica
f 1. (do zabawy) sandpit GB, sandbox US 2. Bot. marram (grass)

piaskowy
adv. 1. [cypel, ziemia] sandy 2. (beżowy) sand-coloured, sand-colored US

piasta
f Techn. hub zapaść się po piasty w błoto to get hub-deep in mud

piastować
impf vt książk. 1. (sprawować) to hold [stanowisko, urząd] piastować godność senatora to serve as senator 2. (pielęgnować) to take care of [niemowlę]

piastun
m pers. książk. 1. (wychowawca) tutor 2. (urzędu, godności) holder piastun urzędu office holder piastun godności senatorskiej a person serving as senator m anim. Myślis. (niedźwiadek) bear cub (still cared for by the mother)

piastunka
f 1. (opiekująca się małym dzieckiem) nanny 2. przen. custodian, guardian piastunka zbiorów muzealnych the custodian a. keeper of the museum collections

piaszczysty
adv. [droga, plaża, wydma] sandy gleba piaszczysta sandy soil

piać
impf (pieję) vt piać hymny/peany na cześć kogoś/czegoś to sing sb's praises/to sing the praises of sth vi 1. [kogut] to crow obudziło mnie pianie koguta I was woken by the crowing of a cock 2. [osoba] (mówić) to talk in a shrill voice (śpiewać) to sing in a shrill voice 3. (wychwalać) to crow piać z zachwytu nad kimś/czymś to sing sb's praises/to sing the praises of sth "to muzyka przyszłości" - piała przewodnicząca 'this is the music of the future,' crowed the chairwoman

pic
m (G picu) pot. bull pot., eyewash pot. cała ta historia to zwykły pic! the whole story's just a load of bull a. eyewash! tylko bez picu! don't give me that bull! nie wstawiaj picu! cut the crap! posp. zrobić coś dla picu to do sth just for show a. just for the hell of it pot. pic na wodę (fotomontaż)! it's just a load of crap! posp.

piccolo
/'pikolo/ pikolo

pichcić
impf vt pot. 1. (gotować) to rustle up to fix US pot. [obiad, zupę] co pichcisz na obiad? what are you rustling up for lunch? pichcić coś w garnku to cook sth in a saucepan a. pot upichcić 2. przen. to grind [sth] out pot. [list, pismo] wypichcić

picie
sv pić n (napoje) drink kup jakieś picie buy something to drink w domu nie ma żadnego picia there's nothing to drink at home tylko nie wylej picia! (do dziecka) don't spill your drink!

picować
impf pot. vt (czyścić) to shine [samochód, buty] odpicować vi (kłamać) to bullshit posp. przestań picować! stop bullshitting! picować się to get dolled up pot. odpicować się

picuś
m (Npl picusie) pot. (blagier) storyteller picuś-glancuś pot., pejor. smoothie

pidżama
zob. piżama

piec
1 m 1. (urządzenie ogrzewcze) stove piec kaflowy a tiled stove napalić a. rozpalić w piecu to light up the stove zimą palimy w piecach in winter we heat the houses with stoves koty lubią wygrzewać się na piecu cats like to warm themselves on the stove 2. Techn. (piekarski) oven (ceramiczny) kiln (hutniczy, odlewniczy) furnace 3. Hist. (krematorium w obozie koncentracyjnym) crematorium iść/pójść do pieca to die in a gas chamber (in a Nazi concentration camp) piec donicowy Techn. pot furnace piec dymarski Hist. a primitive smelting furnace piec grzewczy Techn. heat furnace piecindukcyjny Techn. induction furnace piec koksowniczy Techn. coke oven piec łukowy Techn. arc furnace piec martenowski Techn. open-hearth furnace piec odlewniczy Techn. foundry furnace piec płomienny Techn. air furnace piec retortowy Techn. retort furnace piec szybowy Techn. shaft furnace piec tyglowy Techn. crucible furnace wielki piec Techn. blast furnace bułka/chleb/ciasto prosto z pieca freshly baked roll/bread/cake żyje się tu a. jest mu/nam tu jak u Pana Boga za piecem he's/we're as snug as a bug in a rug here hum. siedzieć za piecem to lead a secluded life w starym piecu diabeł pali there's life in the old dog yet zaczynać od piecca to begin at the very beginning droga wiodła z pieca na łeb the road was very steep ceny akcji lecą z pieca na łeb share prices are plunging z niejednego pieca chleb jadł he's knocked around a bit pot. 2. impf (piekę, pieczesz, piekł, piekła, piekli) vt to bake [chleb, ciasto, ziemniaki] to roast [mięso, drób] piec na ruszcie to grill piec na rożnie to barbecue upiec vi 1. [słońce] to beat down 2. (sprawiać ból) [oczy, rana] to sting, to smart [policzki, twarz, skóra] to burn piecze mnie w gardle/żołądku I've got a burning sensation in my throat/stomach buty mnie pieką these shoes make my feet sore uszy go piekły ze wstydu his ears were burning with shame zapiec piec się 1. (odczuwać gorąco) to bake, to swelter piekła się w wełnianej sukience she sweltered in her woollen dress upiec się 2. (być pieczonym) [ciasto, chleb] to bake [mięso, drób] to roast upiec się

piechota
f sgt Wojsk. infantry oddział/pułk piechoty an infantry unit/regiment piechota zmechanizowana/zmotoryzowana mechanized/motorized infantry wstąpić do piechoty to join the infantry piechotą, na piechotę adv. on foot iść piechotą a. na piechotę to walk, to go on foot czy można tam dojść piechotą? can you get there on foot? to dziesięć minut piechotą it's a ten-minute walk piechota morska Wojsk. marines pięćdziesiąt złotych/sto dolarów piechotą nie chodzi fifty zlotys/a hundred dollars is no trifling matter

piechur
m (Npl piechurzy a. piechury) 1. (wędrowiec) walker niezmordowany/słaby piechur a tireless/poor walker 2. Wojsk. infantryman, foot soldier

piecowy
adv. 1. (mający związek z piecem) stove attr. kafle piecowe stove tiles ogrzewanie piecowe heating with stoves 2. Przem. furnace attr. m (w hucie) blast furnace operator (w lokomotywie, na statku parowym) stoker

piecuch
m (Npl piecuchy) pot. stay-at-home pot., homebody US pot.

piecuszek
m Zool. willow warbler

piecyk
m 1. (do ogrzewania) (small) stove (do wody) water heater piecyk gazowy a gas water heater 2. (piekarnik) oven

piecza
f sgt książk. (opieka) care mieć kogoś/coś w swojej pieczy, sprawować nad kimś/czymś pieczę to have sb/sth under one's care, to be responsible for sb/sth otaczać kogoś/coś pieczą to take care of sb/sth powierzyć kogoś/coś pieczy kogoś to entrust sb/sth to sb's care niech Bóg ma cię w swojej pieczy! przest. may God be with you!

pieczara
f (grota) cave, cavern

pieczarka
f mushroom młoda pieczarka a button mushroom hodowla pieczarek mushroom growing pieczarki z patelni fried mushrooms sałatka z pieczarek mushroom salad

pieczarkarnia
f (Gpl pieczarkarni a. pieczarkarń) mushroom-growing cellar

pieczarkowy
adv. [sos, zupa] mushroom attr.

pieczeniarz
m (Gpl pieczeniarzy) przest. pejor. cadger pot., pejor., scrounger pot., pejor., sponger pot., pejor.

pieczeń
f Kulin. (część mięsa) roast (potrawa) roast (meat), joint pieczeń wołowa/wieprzowa roast beef/pork pieczeń z dzika roast boar pieczeń z sarny a. sarnia roast venison kroić pieczeń to carve the roast sos do pieczeni gravy pieczeń rzymska Kulin. = meat loaf upiec dwie pieczenie przy a. na jednym ogniu to kill two birds with one stone upiec własną a. swoją pieczeń przy czyimś ogniu to arrange sth for oneself, taking advantage of sb else's efforts

pieczony
pp piec2 adv. [mięso, drób, kasztany] roast(ed) [jabłko, ziemniak] baked

pieczołowicie
adv. grad. (troskliwie) [dbać] lovingly, with great care (starannie) meticulously mnisi pieczołowicie strzegli tajemnicy leczniczej mikstury the monks kept the indgredients of their medicine a closely guarded secret

pieczołowitość
f sgt (dbałość, troskliwość) great care tekst przygotowano z wielką pieczołowitością the text was prepared with utmost care rośliny hodowane z matczyną pieczołowitością plants tended with loving care

pieczołowity
adv. [troskliwy] solicitous pieczołowita opieka loving care

pieczyste
n sgt roast meat

pieczywko
n dem. sgt pieszcz. bread

pieczywo
n sgt bread pieczywo bezglutenowe gluten-free bread pieczywo białe white bread pieczywo chrupkie crispbread pieczywo ciemne brown bread pieczywo tostowe bread for toasting

pieczątka
f 1. (przyrząd) stamp pieczątka firmowa a stamp with the Company's name pieczątka z datą a date stamp przybić pieczątkę na dokumencie to stamp a document 2. (odbity znak) stamp bez pieczątki zaświadczenie jest nieważne this certificate is invalid without a stamp

pieczętować
impf vt 1. (dla zabezpieczenia przed otwarciem) to seal [pomieszczenie, mieszkanie, kopertę] opieczętować , zapieczętować 2. (dla nadania ważności) to stamp (with a seal) [dokument] opieczętować 3. książk., przen. (potwierdzać, przesądzać) to seal pieczętować przyjaźń krwią to seal one's friendship with blood zdrada Marmonta pieczętuje klęskę Napoleona Marmont's treason put the final seal on Napoleon's defeat przypieczętować pieczętować się (używać jako znaku rozpoznawczego) pieczętować się herbem Ślepowron to use the Ślepowron coat of arms

pieczęć
f 1. (przyrząd) seal przykładać a. przybijać pieczęć na czymś to stamp a seal on sth 2. (znak na papierze) seal, stamp sucha pieczęć embossed seal dokument z a. opatrzony pieczęcią a stamped document 3. (znak w laku albo wosku) seal (pasek papieru jako ochrona zamknięcia) seal pieczęć królewska the royal seal naruszyć/zerwać pieczęć to break the seal

piedestał
m (G piedestału) 1. (podstawa pomnika) pedestal 2. przen. wynieść kogoś na piedestał a. postawić kogoś na piedestale to put sb on a pedestal runąć a. spaść z piedestału to fall off one's pedestal

pieg
m zw. pl freckle twarz pokryta piegami a. cała w piegach a freckled face od słońca na całym ciele wystąpiły jej piegi the sunlight caused freckles to appear all over her body

piegowaty
adv. [cera] freckly [nos, twarz] freckled [osoba] freckle-faced

piegus
m pers. (Npl piegusy) pot. freckle face pot., freckles pot. m inanim. (A piegusa) a cake made of flour mixed with poppy seeds

piegusek
m pers. (Npl pieguski) pot., pieszcz. freckled face pot. m inanim. (A pieguska) chocolate chip cookie

pieguska
f pot. freckle face pot.

piegża
f Zool. whitethroat

piekarnia
f (Gpl piekarni a. piekarń) 1. (zakład) bakery 2. (sklep przy zakładzie) the baker's (shop) spokojnie, to a. tu nie piekarnia, jeszcze zdążysz! pot. calm down, keep your hair on, you'll still make it!

piekarnictwo
n sgt bakery

piekarnik
m oven piekarnik elektryczny/gazowy a gas/an electric oven

piekarski
adv. pomocnik piekarski a baker's boy wyroby piekarskie bakery goods piekarski fach baker's trade

piekarstwo
zob. piekarnictwo

piekarz
m (Gpl piekarzy) baker pracować u piekarza to work at a baker's kupować chleb u piekarza to buy bread at the baker's

piekielnie
adv. pot. [gorąco] devilishly przest. był piekielnie zdolny he was a devilishly clever chap to piekielnie trudne zadanie it's a devilish job a. a fiendish job piekielnie mnie boli ręka my arm hurts like hell

piekielnik
m, piekielnica f (Npl piekielnicy a. piekielniki, piekielnice) pot. spitfire

piekielny
adv. 1. (taki jak w piekle) [czeluści] infernal [moce] hellish ogień piekielny hellfire 2. pot. (trudny do zniesienia) [ból] hellish [hałas] infernal [upał] blistering zrobił mi piekielną awanturę he gave me merry hell 3. pot. (zły) [pogoda, dziecko] dreadful to był piekielny dzień it has been a hellish day co za piekielna baba a. piekielne babsko pot. what a dreadful old cow pot., pejor.

piekiełko
n dem. przen. hell rodzinne piekiełko family squabbles typowe polskie piekiełko (dyskusje i swary) the usual Polish squabbling

pieklić
się impf v refl. pot. to rage, to storm to raise Cain pot. pieklił się na mnie przez cały dzień he raged at me all day piekliła się o podwyżkę she ranted and raved about getting a rise

piekący
pa piec adv. 1. (dokuczliwie gorący) [słońce] scorching [dzień, upał] sweltering [żar, skwar] blistering 2. [ból] burning piekące buty shoes that pinch one's feet 3. (sprawiający dużą przykrość) [zniewaga, łzy] burning

piekło
m 1. Relig. hell, Hell iść do piekła to go to hell smażyć się w piekle to roast in hell 2. przen. hell piekło na ziemi hell on earth piekło nieudanego małżeństwa the hell of a failed marriage przejść piekło okupacji/łagrów to go through the hell of the Nazi occupation/the Gulag życie z nim jest piekłem life with him is hell zmienić czyjeś życie w piekło to make sb's life hell bodajbyś z piekła nie wyszedł przest. may you rot in hell niech go piekło pochłonie przest. to hell with him do piekła by/bym za nią poszedł he'd/I'd go through fire and water for her chłopak/baba z piekła rodem a hellish youth/woman miał pomysł z piekła rodem he had a hellish idea

pielesze
plt (G pieleszy) książk. (własny dom) domowe a. rodzinne pielesze hearth and home

pielgrzym
m Relig. pilgrim

pielgrzymi
adv. [szlak] of a pilgrimage [kij, strój] of a pilgrim, pilgrim's

pielgrzymka
f 1. (wędrówka) pilgrimage także przen. pójść na pielgrzymkę a. udać się z pielgrzymką do Częstochowy to go on a. to make a pilgrimage to Częstochowa odbyć pielgrzymkę to make a pilgrimage pielgrzymka Ojca Świętego do ojczyzny Pope John Paul II's pilgrimage a. visit to his homeland ruszyła w pielgrzymkę po księgarniach she set off on a tour of the bookshops 2. (grupa pielgrzymów) a group of pilgrims

pielgrzymkowy
adv. ruch pielgrzymkowy do Wiecznego Miasta mass pilgrimages to the Eternal City

pielgrzymować
impf vi to go on a. to make a pilgrimage pielgrzymowanie do miejsc świętych going on pilgrimages to holy places

pielić
zob. pleć

pielucha
f nappy GB, diaper US pielucha flanelowa/tetrowa a flannelette/muslinet nappy pielucha jednorazowa a disposable nappy a. diaper owinąć dziecko w pieluchę to put a nappy on a baby GB, to diaper a baby US być w pieluchach to be in the early stage of development wychodzić a. wydobywać się z pieluch to begin to develop znam go od pieluch I knew him when he was still in nappies wychowali go od pieluch they brought him up from babyhood

pieluszka
f dem. nappy GB, diaper US pieluszka flanelowa/tetrowa a flannelette/muslinet nappy a pieluszka jednorazowa a disposable nappy a. diaper owinąć dziecko w pieluszkę to put a nappy on a baby GB, to diaper a baby US

pielęgnacja
f sgt (urody) care (chorych) nursing (roślin) nurturing pielęgnacja włosów/skóry hair care/skincare środki do pielęgnacji stóp foot care products

pielęgnacyjny
adv. szampon pielęgnacyjny conditioning shampoo zabiegi pielęgnacyjne care zasiłek pielęgnacyjny attendance allowance

pielęgniarka
f nurse pielęgniarka środowiskowa (opiekująca się chorymi) a district nurse (opiekująca się niemowlętami) a health visitor

pielęgniarski
adv. [opieka, personel, praktyka, szkoła] nursing [czepek, fartuch] of a nurse, nurse's

pielęgniarstwo
n sgt nursing

pielęgniarz
m (Gpl pielęgniarzy) male nurse

pielęgnować
impf vt 1. (chorego) to nurse (osobę starszą, dziecko) to look after 2. (dbać o rośliny) to tend pielęgnować sadzonki/rośliny doniczkowe to tend seedlings/potted plants pielęgnowanie ogródka stało się jej hobby gardening became her hobby 3. (dbać o skórę, zęby, włosy) [osoba] to take care of [środki kosmetyczne] to condition ona starannie pielęgnuje swoją urodę she takes great care of her looks 4. (zachowywać) to cultivate, to preserve [obyczaje, tradycję] to cherish, to treasure [pamięć, wspomnienia] to nurture [uczucia]

pieniacki
adv. pejor. [charakter] litigious

pieniactwo
n sgt pejor. litigiousness

pieniacz
m, pieniaczka f (Gpl pieniaczy, pieniaczek) pejor. unreasonably litigions person

pienie
n zw. pl 1. (monotonny śpiew) chant żałobne/nabożne pienia funeral/religious chants a. chanting 2. (bardzo pochlebna opinia) acclaim U pienia krytyków na temat filmu młodego reżysera/jego debiutanckiej powieści the wild critical acclaim surrounding the young director's film/his first novel

pieniek
m 1. (do rąbania drewna) chopping block 2. dem. (mały pień) (tree) stump 3. Stomat. (część zęba) stump mieć z kimś na pieńku pot. to have a bone to pick with sb

pienisty
adv. [piwo] frothy [mydliny] foamy

pieniąchy
plt (G pieniąchów) pot. dough GB pot.

pieniądz
m 1. zw. pl (środek płatniczy) money pieniądze na czynsz/na wakacje money for the rent/for holidays pieniądze na szkolne obiady dinner money pieniądze na drobne wydatki pin money pieniądze z podatków tax revenue, money from taxes pieniądze za tłumaczenie/konsultację money for translations/consultation łożyć pieniądze na coś to put up money for sth mieć/zarabiać dużo pieniędzy to have/earn a lot of money masz przy sobie pieniądze? have you got any money on you? płacić pieniędzmi to pay cash zbić pieniądze na czymś to make money on sth wpadły mi pieniądze za nadgodziny I've got some overtime wszystkie pieniądze wydaję na życie all my money goes on basic living expenses 2. sgt Ekon. money gorący pieniądz hot money martwy pieniądz money lying idle podaż pieniądza money supply tani/drogi pieniądz cheap/dear money siła nabywcza pieniądza purchasing power of money nadmiar pieniądza na rynku powoduje inflację too much money on the market generates inflation pieniądze plt pot. money ciężkie a. grube a. duże a. ładne pieniądze a lot of money małe a. marne a. liche a. psie pieniądze very little a. not much money robią na tym interesie ciężkie pieniądze they're making big money on this business nie będę harować za marne pieniądze I won't slave away for peanuts skupuje antyki za psie pieniądze he's buying up antiques dirt cheap być przy pieniądzach to be in the money leżeć a. siedzieć a. spać na pieniądzach to be rolling in money mieć pieniędzy jak lodu to have money to burn, to be rolling in money obracać pieniędzmi to deal in money pieniądze albo życie! your money or your life! pieniądze leżą na ulicy money is there for the taking pieniądze nie leżą na ulicy money doesn't grow on trees pieniądze się mnie nie trzymają I spend all the money I've got wyrzucać pieniądze w błoto a. przez okno to throw money away, to squander money nie zrobię tego/nie pójdę tam za żadne pieniądzę I won't do it/go there for love nor money a. for any money pieniądz rodzi pieniądz money makes money

pieniążek
m (mała moneta) small coin pieniążki plt pot. money

pienić
się impf v refl. 1. (wytwarzać pianę) [mydło, szampon, środek piorący] to lather, to foam 2. (pokrywać się pianą) [morze, rzeka, woda] to foam [piwo] to froth spienić się 3. pot. [osoba] to foam a. froth at the mouth zapienić się

pieniężny
adv. [sprawy] financial [rezerwa, polityka] monetary [korzyści, straty, zysk] pecuniary gospodarka pieniężna money management kara pieniężna a fine wygrana pieniężna prize money przekaz pieniężny a postal order rynek pieniężny money market świadczenia pieniężne (cash) benefits zasoby pieniężne money supply

pieniński
adv. [przyroda, roślinność, krajobraz] of the Pieniny Mountains Pieniński Park Narodowy the Pieniny National Park

pieprz
m (G pieprzu) 1. Bot., Kulin. pepper pieprz biały/czarny white/black pepper pieprz zmielony ground pepper ziarnko pieprzu a grain of pepper 2. przen. spice dodać pieprzu utworowi/życiu to add spice to a. to spice up a piece of writing/life pieprz turecki Kulin. pimento, pimiento pieprz ziołowy ersatz pepper (a mixture of herbs used as a seasoning) pranie jest suche jak a. wyschnięte na pieprz the washing is as dry as a bone a. bone dry liście/nasiona wyschły a. są wyschnięte na pieprz the leaves/seeds are as dry as a bone a. bone dry uciekać, gdzie pieprz rośnie pot. to take to one's heels, to run like hell

pieprzniczka
f pepper pot GB, pepper shaker US

pieprznik
m wulg. (bałagan) tip pot.

pieprznięty
pp pieprznąć adv. wulg., obraźl. [osoba] round the twist pot., off one's rocker pot.

pieprzny
adv. 1. (mocno przyprawiony pieprzem) [potrawa] peppery 2. pot. (rubaszny, nieprzyzwoity) [dowcip, kawał] dirty, blue

pieprznąć
pf (pieprznęła, pieprznęli) wulg. vt 1. (walnąć) pieprznąć kogoś to smash sb pot. (czymś with sth) pieprznąć kogoś w głowę to smash sb on the head pieprznęła talerzem o ścianę she flung a. slung GB pot. the plate against the wall pot. 2. (ukraść) to swipe pot., to pinch GB pot. ktoś nam pieprznął wycieraczki sb swiped our (windscreen) wipers 3. (powiedzieć) aleś głupstwo pieprznął what a load of crap you came out with posp. vi 1. (spaść, upaść) [osoba, rzecz] to fall (uderzyć w coś) to slam potknęła się i pieprznęła jak długa she tripped and fell arse over tit wulg. samochód wpadł w poślizg i pieprznął w drzewo the car skidded and slammed into a tree 2. (wybuchnąć) [granat, petarda] to go off (złamać się) [maszt, deska] to collapse baliśmy się, że drabina pieprznie we were afraid the ladder would collapse pieprznąć się 1. (uderzyć się) to smash vt padając, pieprznęłam się głową o kant stołu as I fell I smashed my head on the edge of the table 2. (pomylić się) to screw up posp. pieprznęli się w obliczeniach they screwed up in the calculations

pieprzony
pp pieprzyć adv. 1. (mocno przyprawiony pieprzem) [potrawa] peppery 2. wulg. [osoba, przedmiot] frigging wulg., sodding GB wulg. freaking US pot. mam już dosyć tej pieprzonej roboty/tego pieprzonego gnojka I'm sick of this frigging job/that stupid arsehole a. wanker wulg.

pieprzowy
adv. mięta pieprzowa peppermint

pieprzyk
m (G pieprzyka a. pieprzyku) 1. (znamię) mole (do przyklejania) beauty spot 2. przen. (szczegół dodający pikanterii) a bit of spice przen. anegdota/dowcip z pieprzykiem a story/joke with (some) spice dodać czemuś pieprzyka a. pieprzyku to add (some) spice to sth

pieprzyć
impf vt 1. (doprawiać pieprzem) to pepper popieprzyć 2. wulg. (mówić głupstwa lub nieprawdę) to talk crap a. bull(shit) a. posp. 3. wulg. (odbywać stosunek płciowy) to screw wulg., to shag wulg. pieprzyć się wulg. 1. (odbywać stosunek płciowy) to screw wulg., to shag wulg. pieprzyć się z byle kim to screw around 2. (obchodzić się delikatnie) pieprzyć się z kimś to pussyfoot around with sb pot., pejor. pieprzyć się z czymś to fart around a. about with sth posp. 3. (mylić się, plątać się) jestem zmęczony i już mi się cała robota pieprzy I'm so tired I'm cocking GB pot. a. screwing posp. everything up wszystko jej się pieprzy she's got everything screwed up posp. popieprzyć się 4. (psuć się) to get cocked up GB pot. spieprzyć się ja (cię) pieprzę! wulg. holy shit! posp., bugger me! posp. pieprzyć go/to a. pieprzę go!/to! wulg. screw him!/it! wulg.

pieprzówka
f pepper-flavoured vodka

pierdel
m (A pierdla, Gpl pierdli a. pierdlów) wulg. (więzienie) the slammer posp., stir U posp. zobaczysz, wsadzą cię do pierdla you'll see, they'll put you in the slammer a. in stir

pierdnąć
pf - pier|dzieć impf vi wulg. to fart pot. pierdzieć w stołek pot. to fart around (doing nothing) pierdnięcie a fart

pierdolec
m wulg. mieć/dostać pierdolca to be/go round the twist GB pot. a. off one's rocker pot.

pierdolić
impf vt wulg. 1. (mówić głupstwa lub nieprawdę) to talk bullshit wulg. 2. (odbywać stosunek płciowy) to fuck wulg. pierdolić się 1. (współżyć seksualnie) to fuck wulg. ona się z każdym pierdoli she fucks everything in sight 2. (plątać się) wszystko mu się pierdoli he doesn't know his arse from his elbow wulg. (popierdolić się) 3. (obchodzić się delikatnie) pierdolić się z kimś to pussyfoot around with sb pot. pierdolić się z czymś to fuck around a. about with sth wulg. ja (cię) pierdolę! wulg. holy fuck! wulg., fucking hell! wulg. pierdolę was wszystkich/ten egzamin fuck the lot of you/the exam

pierdolnięty
pp pierdolnąć adv. wulg., obraźl. round the fucking twist wulg., off one's fucking rocker wulg.

pierdolnąć
pf vt wulg. 1. (uderzyć) to smash to whack pot. tak mnie pierdolnął w plecy, że upadłem he whacked me in the back so hard that I fell 2. (ukraść) to swipe pot., to pinch GB pot. ktoś pierdolnął mi portfel someone's swiped my wallet vi 1. (uderzyć w coś, upaść lub spaść) to fall 2. (wybuchnąć) to go off (zepsuć się) to collapse pierdolnąć się (grzmotnąć się) to smash vt pierdolnął się w głowę, kiedy schodził do piwnicy he smashed his head as he was going down to the cellar

pierdolony
pp pierdolić adv. wulg. fucking wulg.

pierdoła
m, f (Npl pierdoły, Gpl pierdół a. pierdoł a. pierdołów) wulg. (zramolały mężczyzna) old fart pot. pierdoły plt 1. (bzdury) bullshit U wulg. crap U posp. gadać a. opowiadać pierdoły to talk a load of bullshit a. crap 2. (rupiecie) garbage rot GB pot.

pierdołki
pierdółki plt (G pierdołek, pierdółek) dem. wulg. 1. (bzdury) bullshit wulg., crap wulg. 2. (drobiazgi) odds and sods GB pot.

pierdzielić
impf wulg. vt (mówić głupstwa lub nieprawdę) to talk bullshit wulg. pierdzielić się (mylić się, plątać się) przez ten upał wszystko mi się pierdzielli the heatwave's making me cock GB pot. a. screw posp. everything up (popierdzielić się) ja (cię) pierdzielę! wulg. holy shit! posp. fucking hell! wulg. pierdzielić go/to! screw him!/it! wulg.

pierdzieć
impf pierdnąć

pierepałki
plt (G pierepałek) pot. aggro GB pot. wciąż ma pierepałki z nauczycielami his teachers are always giving him aggro

pierestrojka
f sgt Hist. perestroika

piernat
m książk., żart. (materac wypełniony pierzem) feather bed leżeć wpiernatach pot. to have a lie-in

pierniczek
m dem. a small gingerbread cake pierniczki w czekoladzie chocolate-coated gingerbread cakes lukrowane pierniczki gingerbread cakes with icing nadziewane pierniczki gingerbread cookies with a filling

pierniczeć
impf (pierniczeję, pierniczał, pierniczeli) vi pot., pejor. to go a. become senile spierniczeć

pierniczyć
impf vt posp. (mówić od rzeczy, nudzić) to talk crap posp. pierniczył coś, ale nie słuchałem he rambled on but I wasn't listening znów będzie pierniczył o odpowiedzialności he's going to give us all that crap about responsibility again ja pierniczę! pot. holy shit! posp. pierniczę go/to! posp. stuff him!/it! GB pot.

piernik
m pers. (Npl pierniki) pot., obraźl. (stary, niedołężny mężczyzna) old fogey m inanim. (ciasto) gingerbread toruńskie pierniki Toruń gingerbread co ma piernik do wiatraka? pot. what's that got to do with anything?

piernikowy
adv. [ciasteczko, ludzik, serce] gingerbread attr.

pierożek
m zw. pl 1. dem. (A pierożek a. pierożka) Kulin. pierożki z serem/mięsem small cheese/meat dumplings a. pirozhki 2. Moda a soft cap resembling a Nehru cap

pierrot
m (Npl pierroci a. pierroty) Literat. Pierrot kostium pierrota a. Pierrota a Pierrot's costume

piersiasty
adv. 1. pot. [kobieta] buxom, bosomy busty pot. chesty pot. 2. [mężczyzna] broad-chested

piersiowy
adv. 1. (niski) [głos] deep 2. Anat. [mięśnie, płetwa] pectoral [przewód] thoracic choroba piersiowa przest. consumption przest. 3. (wydobywający się z piersi) [kaszel] chesty pot.

piersiówka
f (piersióweczka dem.) pot. flat bottle (of alcohol) (metalowa) hip flask

pierw
adv. przest., książk. first (of all) pierw sprawdź, zanim osądzisz check first before you pass judgement

pierwej
adv. przest., książk. first (of all) pierwej opowiedz mi coś o sobie first tell me a little a. something about yourself pierwej sobie, potem tobie przysł. near is my shirt but nearer is my skin przysł.

pierwiastek
m 1. (czynnik) element pierwiastek liryczny/dramatyczny w powieści a lyrical/dramatic element in a novel pierwiastek piękna/dobra an element of beauty/goodness 2. Chem. element pierwiastek chemiczny (chemical) element układ okresowy pierwiastków a periodic table 3. Jęz. root 4. Mat. root pierwiastek równania the root of an equation pierwiastek kwadratowy a. drugiego stopnia a square root (z czegoś of sth) pierwiastek sześcienny a. trzeciego stopnia a cube root 6 to pierwiastek kwadratowy z 36 6 is the square root of 36 4 jest pierwiastkiem czwartego stopnia z 256 4 is the fourth root of 256 wyciągnij pierwiastek (kwadratowy) z 256 find a. extract the (square) root of 256 pierwiastki biofilne Biol., Chem. biophylic elements pierwiastki chalkofilne Chem. chalcophilic elements pierwiastki czynne Chem. active chemical elements pierwiastki czyste a. proste Chem. pure a. simple elements pierwiastki naturalne Chem. elements occurring in nature pierwiastki mieszane Chem. mixed elements pierwiastki promieniotwórcze Chem. radio-elements, radioactive elements pierwiastki skałolubne Chem. lithophilic elements pierwiastki śladowe Chem. trace elements pierwiastki ziem rzadkich Chem. rare-earth elements

pierwiastkować
impf vt Mat. to extract a. find the root of

pierwiastkowy
adv. 1. Chem. [skład, analiza] chemical, elemental 2. Jęz. [akcent] root attr. 3. Mat. radical

pierwiosnek
m anim. Zool. chiffchaff m inanim. (A pierwiosnek a. pierwiosnka) primrose, primula pierwiosnek lekarski cowslip

pierwocina
f zw. pl książk. 1. (zaczątek) germ przen. (czegoś of sth) pierwociny życia na Ziemi the beginnings of life on Earth 2. (pierwszy utwór) first effort była to jego pierwocina pisarska this was his first literary effort pierwociny poezji/dramatu the origins of poetry/drama

pierwodruk
m (G pierwodruku) first edition (czegoś of sth) zbiór pierwodruków a collection of first editions

pierwokup
m sgt (G pierwokupu) Prawo pre-emption prawo pierwokupu pre-emption a. pre-emptive right, right of first refusal nabycie w drodze pierwokupu pre-emptive purchase nabyć coś w drodze pierwokupu to pre-empt sth

pierworodny
adv. 1. [syn, córka] first-born 2. Relig. grzech pierworodny original sin także przen. pierworodn|y m, pierworodna f first-born najbardziej kochał pierworodnego he loved his first-born (the) most

pierwotniak
m Zool. protozoan, protozoon pierwotniaki protozoa

pierwotnie
adv. originally dzieło to składało się pierwotnie z dwóch tomów originally this work was in two volumes

pierwotność
f sgt 1. (brak cywilizacji) primordial a. primeval nature 2. (pierwszeństwo) precedence (w stosunku do czegoś over sth)

pierwotny
adv. 1. (odległy w czasie) [kultura, zwierzęta] prim(a)eval, primordial [człowiek, wspólnota] primitive skały pierwotne primeval a. primordial rock 2. (w pierwszym stadium rozwoju) [narzędzia, budownictwo, człowiek, społeczeństwo] primitive [stan] prim(a)eval las pierwotny a. puszcza pierwotna primeval a. virgin forest pierwotna zupa Biol. primeval a. primordial soup pierwotne żądze/instynkty primitive a. primal urges/instincts krzyk pierwotny Psych. the primal scream 3. (początkowy) [plan, kolor, znaczenie] original 4. (wcześniejszy, ważniejszy) primal (wobec czegoś in relation to sth)

pierwowzór
m (G pierwowzoru) 1. (model) prototype (czegoś of a. for sth) precursor (czegoś of sth) być pierwowzorem głównego bohatera to be a model for the main character 2. (oryginał) original film odbiega od swego powieściowego pierwowzoru the film departs a. is different from the original novel

pierwszak
m (Npl pierwszaki) pot. first former GB, first grader US (in primary school)

pierwszeństwo
n sgt 1. (prawo przed innymi) priority, precedence mieć pierwszeństwo przed kimś/czymś to have priority a. precedence over sb/sth przyznać komuś/czemuś pierwszeństwo to give precedence a. priority to sb/sth starsi mają pierwszeństwo age before beauty panie mają pierwszeństwo! ladies first! 2. Aut. pierwszeństwo przejazdu (the) right of way mieć pierwszeństwo to have right of way masz pierwszeństwo it's your right of way kto ma pierwszeństwo na tym skrzyżowaniu/na rondzie? who has right of way at this junction/on a roundabout? dać komuś pierwszeństwo przejazdu to give way to sb GB, to yield to sb US wymusić pierwszeństwo przejazdu (na kimś) not to give right of way (to sb) znak "ustąp pierwszeństwa" 'give way' sign palma pierwszeństwa the palm zdobyć palmę pierwszeństwa to bear a. carry off the palm dzierżyć palmę pierwszeństwa to bear the palm przyznać komuś palmę pierwszeństwa to award the palm to sb walczyć o palmę pierwszeństwa to vie for the palm

pierwszo-
w wyrazach złożonych first, first-

pierwszoklasista
m, pierwszoklasistka f first-year pupil, first former GB, first-grade pupil a. first grader US (w szkole ponadpodstawowej) first-year pupil, first-year student US

pierwszoligowiec
m Sport (gracz) first division player (drużyna) first division team

pierwszoligowy
adv. Sport first division attr.

pierwszomajowy
adv. [akademia, pochód] May Day attr. święto pierwszomajowe May Day

pierwszoosobowy
adv. [narration] in the first person singular narrator pierwszoosobowy first person narrator

pierwszoplanowo
adv. [traktować] as a priority

pierwszoplanowość
f sgt 1. (ważność) crucial a. key importance pierwszoplanowość postaci w powieści the leading role of a character in a novel 2. (miejsce na pierwszym planie) foreground position

pierwszoplanowy
adv. 1. (na obrazie, w kadrze) [postać, szczegół] foreground attr. 2. (w książce, filmie, sztuce) [postać, rola] main, leading pierwszoplanowy aktor/pierwszoplanowa aktorka a leading man/lady uznano go za najlepszego aktora pierwszoplanowego roku he was acclaimed as the year's best leading actor a. best leading man 3. (ważny) [zagadnienie, zadanie] all-important, of the utmost importance

pierwszoroczniak
m (Npl pierwszoroczniacy a. pierwszoroczniaki) pot. (uczeń) first former GB, first grader US (student) first-year student fresher GB pot.

pierwszoroczny
adv. (uczeń, student) first-year attr. pierwszoroczn|y m, pierwszoroczna f (uczeń) first-year pupil (student) first-year student fresher GB pot.

pierwszorzędnie
adv. excellently, superbly bawiłem się pierwszorzędnie I had a great a. a fantastic time "idę z wami" - "pierwszorzędnie!" pot. 'I'm going with you' - '(that's) great a. super!' pot.

pierwszorzędność
f sgt crucial a. key importance

pierwszorzędny
adv. 1. (doskonały) first-rate, first-class obuwie pierwszorzędnej jakości top quality shoes był pierwszorzędnym stolarzem he was a first-rate carpenter 2. pot. great pot., super pot. pierwszorzędna ta twoja sałatka this salad is great a. super 3. (najważniejszy) most important to sprawa pierwszorzędnej wagi this is a matter of key a. of the utmost importance

pierwszy
num ord. [klasa, rocznica, strona] first pierwszy tom/rozdział the first volume/chapter, volume/chapter one pierwsza osoba liczby pojedynczej/mnogiej Jęz. (the) first person singular/plural pierwsza rocznica ślubu first wedding anniversary pierwsza wojna światowa the First World War, World War I student pierwszego roku a first-year student pierwsza linijka od góry/od dołu the first line from the top/from the bottom pierwszy dotarł do mety/był pierwszy na mecie he was the first to reach the finishing line/he came (in) first kto skończył pierwszy? who was the first to finish?, who finished first? wysunął się na pierwsze miejsce w konkursie he advanced to (the) first place in the competition pierwszy raz tu jestem I've never been here before jako pierwszy zabrał głos delegat Rosji Russia's a. the Russian delegate was the first to speak jako pierwszy w rodzinie skończył studia he was the first in the family to graduate przyszła jako jedna z pierwszych she was one of the first to arrive idź pierwszy! you go first! z tych dwóch sugestii pierwsza wydaje się lepsza of the two suggestions, the first a. the former seems (the) better lubię i horrory i thrillery, ale wolę te pierwsze I like both horror films and thrillers, but I prefer the former ten pierwszy (z wymienionych)., a ten drugi. the former., and the latter pierwszy i ostatni the first and the last nie pierwszy i nie ostatni raz się kłócą a. to nie ich pierwsza kłótnia i nie ostatnia it's not their first quarrel, and it won't be their last przyrzeknij, że to był pierwszy i ostatni raz promise (that) it won't happen again pierwsza z brzegu książka (najbliższa) the first book to hand wszedł do pierwszej z brzegu kawiarni he walked into the first cafe he saw a. came across pierwszy lepszy a. z brzegu a. z brzega [przedmiot] just any, any old (osoba) just anyone chwycił się pierwszego lepszego wykrętu he seized on any old excuse a. the first excuse that came to mind to może zrobić pierwszy lepszy anybody can do it every Tom, Dick, and Harry can do it pot. nie był pierwszym lepszym Chińczykiem, ale admirałem he wasn't just any old Chinese, but a Chinese admiral adv. 1. (początkowy) [śnieg, oznaka, wrażenie] first pierwsze truskawki/pomidory early a. the first strawberries/tomatoes (on) nie jest już pierwszej młodości he's no longer in the first flush of youth he's a bit long in the tooth pot. spadł pierwszy śnieg it's the first snow of the season powieść z życia pierwszych chrześcijan a novel about the life of the early Christians w pierwszych latach XX wieku in the first a. early years of the 20th century w pierwszej chwili at first w pierwszej chwili myślałam, że to sen at first I thought it was a dream od pierwszej chwili from the (very) first od pierwszej chwili nie ufała mu she didn't trust him from the (very) first z pierwszego snu obudził go hałas na ulicy he was woken from the first, deep phase of sleep by noise in the street 2. (główny) [nagroda] first, main [oficer, sekretarz] first pierwsza dama the first lady pierwsza dama swinga przen. the first lady of swing mąż Anny był pierwszą osobą w rodzinie Anna's husband was the most important person in the family pierwszy plan foreground przen. foreground, forefront na pierwszym planie in the foreground przen. in the foreground, in a. at the forefront stawiać kogoś/coś na pierwszym planie a. miejscu to put sb/sth first wysunąć się na pierwszy plan a. pierwsze miejsce to come to the forefront pierwsze potrzeby basic needs artukuły pierwszej potrzeby necessities pierwszy po Bogu the most important person 3. (najlepszy) [gatunek, klasa, kategoria, liga] first [specjalista, znawca] foremost był pierwszym uczniem w szkole he was the best pupil in his school jeden z pierwszych ekspertów w dziedzinie psychologii dziecka one of the foremost experts on child psychology chce być we wszystkim pierwszy he wants to be the best at everything pierwszej klasy a. pierwszej wody aktor a first-class a. first-rate actor samochód pierwsza klasa pot. some car pot. film był pierwsza klasa! pot. that was some film! m (data) the first pierwszy (maja) the first (of May) dziś pierwszy lipca it's the first of July a. July the first today wyjechała pierwszego she left on the first pensji z trudem starcza mi do pierwszego I find it hard to make ends meet pierwsza (godzina) one (o'clock) spotkajmy się o pierwszej let's meet at one jest pół do pierwszej it's half past twelve pierwsze (danie) first course na pierwsze zjemy zupę pieczarkową we'll have mushroom soup as a first course być pierwszym do dowcipów/gotowania to love jokes/cooking być pierwszym do pomocy to be eager to help zawsze jest pierwszy do bijatyki he's always getting into scraps pot. do pracy był pierwszy he was never work-shy pierwszy raz słyszę! a. pierwsze słyszę! pot. that's news to me!, that's the first I've heard about it! pierwsze słyszę, że się pobrali I didn't know they'd got married na pierwszy rzut oka at first glance a. sight na pierwszy rzut oka wszystko było w porządku at first glance everything was in order a. O.K. od pierwszego wejrzenia a. spojrzenia at first glance a. sight miłość od pierwszego wejrzenia love at first sight poznać się na kimś od pierwszego wejrzenia (docenić) to see sb's worth the moment one sets eyes on sb (przejrzeć) to see through sb the moment one sets eyes on sb po pierwsze first (of all), firstly in the first place pot. po pierwsze musisz skończyć studia first a. first of all, you must graduate są dwa powody: po pierwsze., a po drugie. there are two reasons: first(ly), ., and second(ly), . kto pierwszy, ten lepszy przysł. first come, first served the early bird catches the worm przysł.

pierwszyzna
f sgt daw. something new to dla mnie/dla niego nie pierwszyzna pot. that's nothing new to me/to him

pierzasty
adv. 1. (porośnięty piórami) [ptak] feathery 2. (zrobiony z piór) [boa, wachlarz] feather attr. pierzasta strzała a feathered arrow 3. (przypominający pióra) [nasiona] fluffy, woolly [chmury, obłoki] woolly [liście] feathery duże pierzaste paprocie large ferns with feathery fronds

pierzchać
1. zob. pierzchnąć

pierzchliwie
adv. grad. [zachowywać się] timidly [uciekać] in panic

pierzchliwość
f sgt 1. (lękliwość) skittishness, nervousness 2. (ulotność) transience

pierzchliwy
adv. 1. (lękliwy) [zając, sarna, natura] timid [koń] skittish pierzchliwa reakcja a timid response 2. (ulotny) [myśl, skojarzenie, obraz] fleeting, evanescent

pierzchnąć
1. pf - pierzch|ać impf (pierzchnął a. pierzchł, pierzchnęła a. pierzchła, pierzchnęli a. pierzchli - pierzcham) vi 1. (uciekać) [osoba, zwierzę] to flee, to take (to) flight [myszy, króliki] to scamper away a. off, to scutter away a. off zające pierzchały przed nagonką hares fled before the beaters 2. przen. (zniknąć) to vanish pierzchł dobry nastrój the pleasant atmosphere vanished ponure myśli pierzchają bezpowrotnie gloomy thoughts are clearing once and for all mgła pierzchła the fog dispersed a. cleared 2. impf (pierzchła a. pierzchnęła) vi (stawać się szorstkim) [skóra, ręce, usta] to chap wargi pierzchną mi na mrozie my lips get chapped because of the frost spierzchnąć

pierze
n sgt 1. (pióra) feathers (upierzenie) plumage wróbel nastroszył pierze the sparrow ruffled its feathers ptak pokryty szarym pierzem a bird with grey plumage 2. (do wypychania poduszek) feathers pierze gęsie/indycze goose/turkey feathers wypchać poduszkę pierzem to stuff a pillow with feathers poduszka z pierza a feather pillow skubać a. drzeć pierze to strip feathers 3. żart. (włosy) miała pierze na głowie she had wispy hair będzie pierze leciało that'll make the feathers a. the fur fly aż pierze leciało, kiedy zaczęli się kłócić feathers were flying when they started arguing ni z pierza, ni z mięsa pot. neither fish nor fowl porastać a. obrastać w pierze to feather one's nest

pierzeja
f (Gpl pierzei) Archit. frontage

pierzyna
f (pierzynka dem.) feather quilt, eiderdown

pieróg
m zw. pl 1. (A pieróg a. pieroga) Kulin. pierogi z kapustą/mięsem cabbage/meat dumplings, dumplings stuffed with cabbage/meat 2. (A pieróg a. pieroga) Kulin. (pieczony) pie pieróg z kapustą/mięsem a cabbage/meat pie 3. Hist., Moda threecornered hat, tricorn(e) pierogi ruskie Kulin. dumplings with potato and cheese stuffing leniwe pierogi Kulin. curd cheese dumplings

pierś
f 1. (u człowieka) chest breast książk., bosom książk. szeroka/wątła/owłosiona pierś a broad/narrow/hairy chest opuścić a. zwiesić głowę na piersi to hang one's head zwiesił głowę na piersi i usnął his head drooped on to his chest and he fell asleep przycisnąć a. przytulić kogoś/coś do piersi to hug sb/sth to one's breast a. bosom wyprężyć a. wypiąć pierś to throw out one's chest wciągnąć powietrze w piersi to breathe, to draw breath oddychać pełną a. całą piersią (głęboko) to breathe deeply odetchnąć pełną piersią przen. to relax, to unwind wstrzymywać oddech w piersi to hold one's breath brakowało mu tchu w piersiach he couldn't get his breath back serce waliło mu w piersiach his heart was thumping rzęziło mu w piersiach rattling sounds came from his chest z jego piersi wyrwał się jęk/wyrwało się westchnienie a groan/a sigh escaped his lips kaszel rozdzierał a. rozrywał jej piersi she had a hacking cough płacz rozdzierał jej piersi she was racked with sobs a. sobbing uczyniła na piersi znak krzyża she crossed herself a. made the sign of the cross w sadzawce było wody po pierś the pond was breast-deep 2. (u zwierzęcia) chest (u ptaka) Kulin. breast pierś czy udko? breast or leg? pierś kurza a. łódkowata Anat. pigeon chest a. breast z kurzą a. łódkowatą piersią pigeon-chested, pigeon-breasted 3. zw. pl (u kobiety) breast drobne/jędrne/obwisłe piersi small/firm/pendulous breasts wydatne piersi ample breasts, ample bosom podać dziecku pierś to put a baby to the breast karmić dziecko piersią to breast-feed a. nurse a baby karmienie piersią breast-feeding, nursing odstawić dziecko od piersi to wean a baby odstawić kogoś od piersi przen. to leave sb to fend for him/herself ssać pierś to take the breast, to nurse kobieta z dzieckiem przy piersi a woman with a baby at her a. the breast amputacja piersi Med. mastectomy rak piersi Med. breast cancer rowek a. przedziałekpot. między piersiami a cleavage sztuczne piersi falsies pot., przest. 4. przen., książk. (siedlisko uczuć) breast, heart złość wzbierała w jego piersi anger was filling his heart radość rozpierała a. rozsadzała mu piersi he was bursting with joy zdjąć komuś ciężar z piersi to bring solace to sb pierś w pierś [ścierać się, walczyć] hand to hand [dobiec do mety] neck and neck bić się a. uderzać się a. walić siępot. w piersi to beat one's breast moja wina, biję się w piersi I repent, I was in the wrong a. it was my fault bić się a. uderzać się a. walić siępot. w cudze piersi to pass the buck, to blame somebody else bronić a. zasłaniać kogoś własną piersią książk. to defend a. shield sb with one's own body co tchu w piersiach [biec, uciekać] at breakneck speed, for dear life wygrać o pierś to win by a (short) neck żyć pełną piersią książk. to enjoy a. live life to the full

pierścieniowy
adv. 1. [kształt] ring-shaped annular spec. związki pierścieniowe Chem. cyclic compounds 2. Zool. [budowa] segmented

pierścień
m 1. (klejnot) ring złoty/srebrny pierścień a gold/silver ring pierścień z brylantem/szafirem a diamond/sapphire ring pierścień biskupi/papieski a bishop's a. an episcopal/a papal ring 2. (krąg) ring, circle pierścień gór otaczających kotlinę a ring of mountains around a dale nieprzyjaciel otoczył miasto ciasnym pierścieniem the enemy tightly ringed the town 3. Techn. ring pierścień pośredni Fot. an extension a. an adapter ring pierścień tłokowy a piston ring 4. Zool. (dżdżownicy) segment 5. Chem. ring pierścień benzenowy benzene ring pierścień homocykliczny/heterocykliczny homocyclic/heterocyclic ring 6. Astron. ring pierścienie Saturna Saturn's rings 7. Leśn. pierścień roczny a. przyrostu rocznego a growth a. a tree ring

pierścionek
m 1. (klejnot) ring złoty/srebrny pierścionek a gold/silver ring pierścionek z brylantem/z kameą a diamond/cameo ring pierścionek zaręczynowy an engagement ring 2. zw. pl (włosów) curl wilgotne włosy poskręcały mu się w pierścionki his wet hair fell into ringlets

pies
m pers. (Npl psy) 1. przen., obraźl. dog obraźl., cur obraźl. ty psie parszywy! you dirty dog! 2. przen., pot., obraźl. (policjant) pig przen., pot., obraźl. m anim. (D psu) 1. (zwierzę domowe) dog bezdomny a. bezpański pies a stray dog rasowy pies a pedigree dog wściekły/zły pies a rabid/a vicious dog psy myśliwskie hunting dogs, coursers psy obronne watchdogs psy szkolone/zaprzęgowe working/sled dogs spuścić psa ze smyczy to let a dog loose wyprowadzać psa na spacer to walk a dog, to take a dog for a walk poszczuć kogoś psem to set a dog on sb "uwaga, zły pies!" (napis przy wejściu) 'beware of the dog' jestem głodny jak pies I'm hungry as a hunter zmarzłem jak pies I'm/I was chilled to the marrow był zły jak pies he was like a bear with a sore head być wiernym (komuś) jak pies to be dedicated a. loyal (to sb) służyć komuś jak pies to serve sb faithfully czuć się jak zbity pies to feel miserable łgać jak pies książk. to lie through one's teeth traktować kogoś jak psa to treat sb like a dog zbić kogoś jak psa to beat sb mercilessly a. black and blue 2. (samiec psa domowego) dog czy to pies, czy suka? is this a dog or a bitch? 3. Myślis. (samiec borsuka, lisa, wilka) dog psy plt Zool. canids, the Canidae pies dingo Zool. dingo pies gończy Myślis. hound, hunting dog pies latający Zool. flying fox, kalong pies legawy Myślis. gun dog pies morski Zool. common seal pies pasterski sheepdog, shepherd dog pies podwórzowy a. łańcuchowy watchdog, guard dog pies pokojowy lapdog pies policyjny police dog pies przewodnik guide dog pies tropiciel tracker dog zejść/schodzić na psy (podupaść) to go to the dogs pot., to go to pot pot. (moralnie) to sink low a ja to pies? and what about me? a prawo budowlane to pies? and what about the building regulations? pies ogrodnika pejor. dog in the manger z niego jest pies na baby pot. he's a wolf przest. a. womanizer pot. Adam to pies na pieniądze Adam is obsessed with money nasz wychowawca był pies na palaczy our teacher came down hard on smokers dbać o coś jak pies o piątą nogę not to give a damn about sth pot. potrzebne mu to jak psu piąta noga he could well do without it podchodzić/zabierać się do czegoś jak pies do jeża to approach/get down to sth with trepidation jak psu z gardła wyjęty [część garderoby] all rumpled a. crumpled koszula na nim wyglądała jak psu z gardła wyjęta the shirt he was wearing was all rumpled a. crumpled żyją ze sobą jak pies z kotem they fight like cat and dog goiło się a. przysychało na nim jak na psie he healed fast wieszać psy na kimś to bad-mouth sb pogoda była/jedzenie było pod (zdechłym) psem the weather/food was rotten czuć się pod psem to be under the weather pogoda taka, że psa by z domu nie wygnał you wouldn't put a dog out in this weather wszystkie jego obietnice są a. zdadzą się psu na budę a. buty his promises aren't worth a brass farthing a. a button moja cała praca (zdała się) psu na budę all my work went down the drain to dla niego znaczy tyle, co dla psa mucha it cuts no ice with him ni pies, ni wydra (coś na kształt świdra) neither fish nor fowl (nor good red herring) pies z kulawą nogą not a soul, no-one at all pies z kulawą nogą nie zainteresował się, skąd ma pieniądze not a single person wondered where his money came from dzisiaj nie spotkasz tam psa z kulawą nogą you won't meet a soul there nowadays tu jest pies pogrzebany! here's the rub! całuj a. pocałuj psa w nos! get stuffed! pot., go jump in a a. the lake! pot. zdechł pies! it's (a) no-go! pot. nie dla psa kiełbasa it's too good for you/him/them tfu, na psa urok! touch wood! GB, knock on wood! US pies z nim tańcował! a. pies go trącał! a. pies mu mordę lizał! posp., obraźl. to hell with him! pot. pies cię jebał! wulg. fuck a. bugger you! wulg. kto chce psa uderzyć, ten kij zawsze znajdzie przysł. it is easy to find a stick to beat a dog przysł. pies szczeka, a karawana idzie dalej przysł. the moon doesn't care for barking dogs

piesek
m pers. (Npl pieski) pejor. toady pot., pejor. lapdog przen., pejor. m anim. 1. (mały pies) toy dog (pieszczotliwie) doggy dziec. bow-wow dziec. 2. pot. pływać pieskiem to dog(gy)-paddle, to swim the dog(gy)-paddle m inanim. (A pieska) (zabawka) toy dog pluszowy piesek a cuddly dog piesek stepowy a. preriowy Zool. prairie dog francuski piesek a fusspot GB

pieski
adv. [humor, pogoda] beastly [szczęście, los] hard, tough wieść pieskie życie to lead a dog's life

piesko
adv. [czuć się] wretchedly jestem piesko zmęczony I'm dog-tired

pieszczoch
m, pieszczocha f (Npl pieszczochy) pet, darling

pieszczoszek
m, pieszczoszka f (Npl pieszczoszki) dem. pet, darling

pieszczota
f caress obsypywać kogoś pieszczotami to fondle a. caress sb

pieszczotka
f 1. (ulubienica) pet, darling pieszczotka ojca her father's darling 2. dem. zw. pl caress

pieszczotliwie
adv. grad. [mówić, gładzić] tenderly nazywają ją pieszczotliwie Baby they call her by the pet name Baby

pieszczotliwość
f sgt (słów, gestów) tenderness

pieszczotliwy
adv. grad. [głos, spojrzenie] tender pieszczotliwe imię a pet name

pieszo
adv. on foot chodzić do pracy/do szkoły pieszo to walk to work/school przebyć część drogi pieszo to go part of the way on foot

pieszy
adv. 1. [wędrowiec, orszak] walking [ruch] pedestrian [trasa, ciąg] for pedestrians turyści piesi hikers, walkers wycieczka piesza a hike, a walking tour pójść na pieszą wycieczkę to go on a. for a hike, to go hiking most (jest) zamknięty dla ruchu pieszego the bridge is closed to pedestrians a. to pedestrian traffic 2. Wojsk. [kompania, dywyzja] infantry attr. [patrol] foot attr. żołnierz pieszy foot soldier, infantryman pułk strzelców pieszych a rifle regiment m 1. (osoba) pedestrian piesi pedestrians przejście dla pieszych a (pedestrian) crossing kładka dla pieszych a footbridge motocyklista potrącił pieszego na zebrze the biker a. motorcyclist hit a pedestrian on the zebra crossing 2. przest., Wojsk. foot soldier, infantryman

pieta
Pieta f Szt. pieta

pieter
m sgt mieć pietra pot. to have the willies pot. (przed czymś about sth) napędzić komuś pietra pot. to put the wind up sb pot.

pietruszka
f Bot., Kulin. 1. (roślina) parsnip 2. (korzeń) parsnip 3. (liście) parsley natka pietruszki parsley (leaves) siać pietruszkę przest. to be a wallflower

pietystycznie
adv. książk. lovingly, with loving care

pietystyczny
adv. książk. reverent, reverential

pietyzm
m sgt (G pietyzmu) 1. (szacunek) reverence odnosić się do czegoś z pietyzmem to hold sth in reverence, to be reverential about sth chronić a. przechowywać coś z pietyzmem to protect a. safeguard sth with loving care 2. Relig. Pietism

piewca
m, piewczyni f książk. eulogist książk. bard znany piewca piękna gór an author famous for his eulogies about mountains piewca Tatr a bard of the Tatra mountains

pień
m 1. (zdrewniała część drzewa) trunk 2. (pniak) (tree) stump 3. (główna linia drzewa genealogicznego) stem większość języków europejskich wywodzi się z tego samego pnia most European languages are derived from the same stem a. root 4. Jęz. (podstawa słowotwórcza) stem 5. Anat. stem pień mózgu brain stem a. root wyciąć ludność/wojsko/załogę w pień to put the inhabitants/soldiers/crew to the sword kupować/sprzedawać drzewo/zboże na pniu to buy/sell standing timber/crops

pieścić
impf vt 1. (okazywać czułość) to fondle, to pet, to caress [osobę] pieścił jej szyję/piersi he was caressing a. fondling her neck/breasts 2. przen. (sprawiać przyjemność) pieścić wzrok a. oczy/ucho to be pleasing to the eye/the ear jego komplementy pieściły jej ucho she found his compliments pleasing zapachy wiosny pieściły nasze nozdrza we savoured the sweet smell of spring pieścić się 1. (okazywać czułość) to fondle, to pet, to caress (each other) 2. pot. (postępować łagodnie) pieścić się z kimś to mollycoddle sb, to cosset sb to spoon-feed sb przen. szef się nie pieści ze swymi pracownikami the boss is hard on his employees pieścił się z tym artykułem cały miesiąc it took him a whole month to write this article 3. pot. (oszczędzać się) to be self-indulgent nic ci nie jest, nie pieść się! you're fine, stop fussing a. moaning! 4. pot. (zniekształcać wyrazy) to talk like a baby, to use baby talk

pieśniarz
m, pieśniarka f (Gpl pieśniarzy, pieśniarek) (śpiewak, muzyk, poeta) songster

pieśniowy
adv. pieśniowa twórczość Schumanna Schumann's songs a. lieder

pieśń
f 1. Muz. song (na głos solo) lied pieśń ludowa a folk song pieśń bojowa/marszowa a battle/marching song pieśń rycerska knightly song, chanson de geste pieśni biesiadne/obrzędowe/weselne drinking/ritual/wedding songs pieśni żałobne dirges, laments niemieckie pieśni romantyczne German romantic lieder pieśń na głosy a part song cykl pieśni a song cycle, a cycle of lieder zespół pieśni i tańca a song and dance company nucić/śpiewać pieśń to hum/sing a song 2. Literat. (wiersz) song, lay (część poematu) canto pieśń bez słów Muz. song without words pieśń epicka Muz. epic song eolska pieśń Literat. aeolian song Pieśń nad Pieśniami Bibl. the Song of Songs, the Song of Solomon koniec a. cześć pieśni! pot. it's curtains pot. the party's over przen.

pif-paf
inter. bang!, bang, bang! pociągnął za spust i pif-paf! he pulled the trigger and pow!

pigalak
m pot. red light district

pigmalionizm
m sgt (G pigmalionizmu) Pygmalionism

pigmejski
adv. pygmy attr., Pygmy attr.

pigment
m (G pigmentu) Biol., Chem. pigment

pigmentacja
f sgt pigmentation

pigularz
m (Gpl pigularzy) pot., żart. pill pusher pot.

piguła
f 1. (ze śniegu) (hard) snowball 2. pot. (duża pigułka) pill 3. pot., żart. (pielęgniarka) nursey pot.

pigułka
f (tabletka) pill, tablet (od czegoś a. na coś for sth) (antykoncepcyjna) the pill wziąć a. zażyć pigułkę to take a pill a. a tablet faszerować się pigułkami pot. to stuff oneself with pills pot. pigułka na ból głowy/na sen a headache/sleeping pill pigułki reformackie przest. purgative pills, laxatives brać pigułki antykoncepcyjne to be on the pill zacząć/przestać brać pigułki antykoncepcyjne to go on/come off the pill pigułka wczesnoporonna a morning-after pill pigułki antykoncepcyjne dwuskładnikowe combined pills gorzka pigułka a bitter pill to swallow była to dla niego gorzka pigułka he found it a bitter pill to swallow przełknąć gorzką pigułkę to take one's medicine like a man osłodzić (komuś) gorzką pigułkę to sugar the pill (for sb)

pigwa
f 1. Bot. quince 2. Kulin. quince C/U galaretka/konfitura z pigwy quince jelly/jam

pigwowiec
m Bot. flowering quince pigwowiec japoński japonica

pigwowy
adv. [kompot, nalewka] quince attr.

pijacki
adv. 1. [awantura] drunken pijacka melina pot. a drinking den pot., a shebeen Ir. pot. 2. [czkawka, bełkot, upór] drunken nie słuchaj go, to takie pijackie gadanie don't listen to him, it's (just) the drink talking 3. [towarzystwo, kompania] drunken

pijacko
adv. drunkenly

pijaczek
m (Npl pijaczkowie a. pijaczki) pot., pejor. dipso pot., juicehead US pot. (bezdomny) wino pot.

pijaczka
f pejor. drunk, drunkard

pijaczyna
m (Npl pijaczyny) pot., pejor. souse pot., pejor. toper przest.

pijaczysko
m, n (Npl pijaczyska) dipso pot., sponge pot.

pijak
m (Npl pijacy a. pijaki) pejor. drunk, drunkard po pijaku pot. (while) under the influence pot., żart.

pijalnia
f (Gpl pijalni a. pijalń) pijalnia zdrojowa a. wód mineralnych a pump room

pijanica
m pers. pot., pejor. dipso pot. souse pot., pejor. m inanim. Bot. bog blueberry a. bilberry

pijany
pp pijać adv. 1. [osoba] drunk, drunken pijany kierowca a drink-driver GB, a drunk driver US był zbyt pijany, żeby pamiętać he was too drunk to remember po pijanemu a. w pijanym widzie pot. (while) under the influence pot. prowadzenie samochodu po pijanemu drunk driving, drink-driving GB pijany jak bela pot. as drunk as a lord a. skunk US 2. [bełkot, wzrok] drunken 3. przen. pijany czymś drunk with sth [namiętnością, uniesieniem] pijany szczęściem a. ze szczęścia drunk with happiness pijan|y m, pijana f drunk, drunkard czepiać się a. trzymać się czegoś jak pijany płotu pot. to hold on to sth to be pig-headed about sth pejor.

pijar
Relig. m (zakonnik) Piarist pijarzy plt (zakon) the Piarist order, the Piarists

pijarski
adv. Relig. Piarist

pijatyka
f pot. drinking session

pijaweczka
f dem. Zool. leech

pijawka
f 1. Zool. leech przystawiać komuś pijawki to leech sb 2. przen., pejor. bloodsucker 3. Leśn. sucker

pijać
impf vt to drink chętnie pijam wino I like (to drink) wine (on) dużo pija na przyjęciach he drinks a lot at parties

pijaństwo
n 1. sgt (nałóg) drunkenness intemperance książk. za pijaństwo wyrzucono go z pracy he was thrown out of the job for drunkenness 2. pot. (libacja) drunken party, drinking session pójść na pijaństwo z przyjaciółmi to go off on a drinking spree with one's friends

pijus
m (Npl pijusy) pot., obraźl. lush posp. sot pot.

pik
1 Gry m (A pika) spade wyjść w pika a. w piki to lead with a spade zagrać pikiem to play a spade oddał dwie lewe - na pika i kiera he lost two tricks to a spade and a heart adv. inv. król/dziewiątka pik the king/the nine of spades 2. m (G pika a. piku) Żegl. peak 3. inter. 1. (serca) serce biło jej z emocji: pik, pik her heart was going pit-a-pat a. pitter-patter 2. (urządzenia) pip, beep, bleep 3. (ptaka) cheep, cheep-cheep

pika
1. f Hist. (broń) pike 2. f Włók. pique

pikador
m (Npl pikadorzy a. pikadorowie) picador

pikanteria
f (GDGpl pikanterii) piquancy, spiciness, raciness dodawać pikanterii czemuś to add (a) piquancy to sth

pikantnie
adv. grad. 1. [przyprawiać, gotować] piquantly, spicily 2. (dwuznacznie) in a spicy manner, piquantly

pikantność
f sgt 1. (potrawy) piquancy, spiciness 2. (sytuacji, humoru) piquancy, spiciness

pikantny
adv. 1. [potrawa] spicy, piquant 2. [żart, anegdota, film] spicy, juicy oszczędź nam pikantnych szczegółów spare us the juicy details

pikarejski
adv. Literat. picaresque

pikać
impf piknąć1

pikieta
f 1. (forma protestu) picket, picket line pikieta emerytów przed parlamentem old-age pensioners on the picket line in front of the parliament building już miesiąc trwa pikieta przed pałacem prezydenckim the picket line at the presidential palace is into its second month 2. Hist. (straż) picket stać na pikiecie to be on a picket, to be on picket duty rozstawić a. wystawić pikiety to post pickets 3. przest., Gry piquet

pikietować
impf vt to picket [ambasadę, ministerstwo, fabrykę] pikietowanie sklepów futrzarskich the picketing of fur shops kordon pikietujących a picket line pikietujący robotnicy nie przepuścili dziennikarzy the picketing workers a. workers at the picket (line) stopped the journalists

pikinier
m Hist. pikeman

pikle
plt (G pikli) Kulin. pickles słoik pikli a jar of pickles

pikling
m Kulin. bloater

piknik
m (G pikniku) picnic urządzić piknik to have a picnic

piknikowy
adv. picnic attr. piknikowy koszyk a (picnic) hamper, a picnic basket

piknąć
1. pf - pik|ać impf 1. [radio, urządzenie] to beep, to bleep [ptak] to cheep 2. pot. [serce] to throb serce zaczęło jej szybciej pikać her heart went pitapat a. pitter-patter, her heart started beating faster ani piknął he didn't raise a squeak a. make a sound 2. pf vt pot. 1. (ukłuć) to prick, to jag (czymś with sth) 2. przen. coś mnie/go piknnęło I/he had an inkling of something, I/he felt something in my bones coś ją piknnęło, żeby zajrzeć do środka something told her to look inside

pikolak
m (Npl pikolacy a. pikolaki) przest. young assistant in a hotel or cafe

pikolo
m (Npl pikola a. pikolowie, Gpl pikoli a. pikolów) young assistant in a hotel or cafe n Muz. piccolo

pikowany
pp pikować adv. [kołdra, szlafrok, kurtka] quilted

pikować
impf vt 1. (przeszywać) to quilt [kołdrę, kurtkę, szlafrok] przepikować 2. Ogr. to prick out, to plant out [sadzonki] vi Lotn. to dive pikujące myśliwce diving fighter jets

pikowy
1. adv. Gry [as, dama, dziesiątka] of spades nie powinieneś wychodzić z damy pikowej you shouldn't have led with the queen of spades 2. adv. pique attr. pikowy kołnierzyk a pique collar

piktogram
m (G piktogramu) (znak informacyjny) international symbol (znak pisma obrazkowego) pictograph, pictogram

pikulina
f Muz. piccolo

pilić
impf vt pot. [osoba] to nag, to chivy a. chivvy GB, to urge pilili mnie do drogi they urged me to go od tygodnia ją pili, żeby mu oddała pieniądze he's been nagging her for a week to give him his money back terminy nas pilą we have pressing deadlines to meet robota pili the job has to be done, the job can't wait przypilić

pilniczek
m dem. file pilniczek do paznokci a nail file pilniczek jubilerski jeweller's file

pilnie
adv. grad. 1. (starannie, uważnie) [odrabiać lekcje] diligently [słuchać wykładu] attentively pilnie strzeżony sekret a closely guarded secret dawniej pilnie czytał prasę he used to be an avid newspaper reader coraz pilniej śledził rozwój wydarzeń he followed the developments with increasing interest 2. (szybko) urgently niania pilnie potrzebna nanny needed urgently potrzebujemy pilnie twojej pomocy we urgently need your help

pilnik
m Techn. file pilnik do metalu/drewna a metal/wood file pilnik do paznokci a nail file pilnik iglicowy needle file

pilno
adv. przest. in a hurry co/gdzie ci tak pilno? what's (all) the hurry (for)?, why (all) the hurry? pilno jej było do dzieci she was in a hurry to get back to her children wcale im nie było pilno tam wracać they were in no hurry to go back there chociaż było mu pilno, postanowił czekać do rana although he was in a hurry, he decided to wait till the morning nikomu nie było chyba pilno do sprawdzenia wyników no one seemed in a hurry to check the results

pilnować
impf vt 1. (strzec) to guard pilnować dzieci to take care of the children pies pilnował obejścia a dog guarded the premises policjant pilnował wejścia a policeman guarded the entrance przypilnować 2. (przestrzegać) pilnować porządku to keep order pilnować przepisów to observe the rules pilnować się 1. (uważać) to be on one's guard pilnuj się, on tu jeszcze jest he's still around, so be on guard pilnowała się, żeby nie zrobić głupstwa she was careful not to do anything silly pilnował się, żeby się nie wygadać he tried hard not to give the game away 2. (pilnować jeden drugiego) to keep an eye on each other/on one another przypilnować się pilnować swego nosa pot. to mind one's (own) business

pilność
f sgt 1. (pracowitość) diligence pracować/uczyć się z pilnością to work/study with diligence 2. (konieczność pośpiechu) urgency pilnoś sprawy the urgency of the matter a. issue

pilny
adv. grad. 1. (wymagający pośpiechu) urgent, pressing pilna sprawa an urgent matter, a matter of urgency nic pilnego nothing urgent załatwić najpilniejszą korespondencję to deal with the most urgent correspondence mam pilne interesy do załatwienia I have some pressing business to attend to 2. (gorliwy, pracowity) [student] diligent [czytelnik] ardent 3. przest. (baczny, czujny) intent słuchać czegoś z pilną uwagą to listen to sth intently

pilot
m pers. 1. Lotn. pilot pilot myśliwca/sterowca/samolotów pasażerskich a jet fighter/an airship/an airline pilot był drugim pilotem odrzutowca he was co-pilot of a jet aircraft 2. Żegl. pilot pilot portowy a harbour pilot a. steersman 3. Sport pilot był pilotem w wyścigach samochodowych he was a co-driver in car rallies 4. Turyst. courier pilot wycieczek zagranicznych a courier on package tours abroad m anim. Zool. pilotfish m inanim. 1. (A piloa) Electron. remote control 2. Techn. (w tłoczniku) pilot 3. (A piloa) TV (fragment programu) pilot pilot serialu amerykańskiego a pilot episode a. a pilot of an American TV series 4. (samochód) 'follow me' vehicle pilot automatyczny Lotn. autopilot, gyropilot pilot doświadczalny Lotn. test pilot pilot oblatywacz Lotn. test pilot

pilotaż
m (G pilotażu) 1. Lotn. flying, pilotage samolot bezpieczny w pilotażu a safe aircraft kurs pilotażu flying lessons, a course in pilotage 2. Żegl. pilotage 3. Meteo. use of pilot balloons pilotaż podstawowy Lotn., Żegl. basic pilotage a. piloting pilotaż wyższy Lotn., Żegl. advanced pilotage a. piloting ślepy pilotaż Lotn. automatic pilotage

pilotażowy
adv. 1. Lotn., Żegl. [przyrządy] pilotage attr. popełniać błędy pilotażowe to make piloting errors 2. Meteo. pilotażowe pomiary prędkości wiatrów górnych measurements of upper wind speeds by pilot balloons 3. (próbny) pilot attr. badania pilotażowe a pilot study pilotażowa partia płaszczy a pilot a. trial batch of coats zakład pilotażowy pilot plant

pilotka
f 1. Lotn. pilot 2. Turyst. courier 3. (czapka) flying cap

pilotować
impf vt 1. (kierować) to fly, to pilot [helikopter, odrzutowiec, samolot] 2. (eskortować) to pilot [statki] 3. (wskazywać trasę) to pilot [kolumnę transporterów, kolarzy] 4. (oprowadzać) to guide [wycieczkę zagraniczną] 5. (nadzorować) to pilot pilotować programy szkoleniowe to pilot training programmes

pilotowy
adv. 1. Lotn., Żegl. pilot attr. dziennik pilotowy a pilot logbook statek pilotowy a pilot boat mapy pilotowe air navigation a. aeronautical charts 2. Meteo. pilot attr. balonik pilotowy a pilot balloon 3. (próbny) pilot attr. przeprowadzić pilotowe badania to conduct pilot studies dostarczyć pilotową partię towaru to deliver a pilot a. trial batch of goods

pilśniowy
adv. [kapelusz, beret] felt attr. płyta pilśniowa hardboard

pilśń
f sgt felt kapelusz/beret z pilśni a felt hat/beret pilśń mineralna Techn. mineral felt pilśń papierowa Przem. paper felt

pinceta
/pe'seta/ f (pincetka dem.) tweezers plt wyregulować brwi pincetką to pluck one's eyebrows with (a pair of) tweezers

pinczer
m (pinczerek dem.) Doberman pinscher

pinda
f wulg. 1. obraźl. (kobieta) slut posp., obraźl. whore wulg., obraźl. 2. (narząd płciowy) cunt wulg., pussy wulg.

pindrzyć
się v refl. pot., pejor. to titivate oneself pot., to doll oneself up pot. dość tego pindrzenia się przed lustrem! enough of that preening a. titivating in front of the mirror! wypindrzyć się

pinezka
pineska f drawing pin GB, thumbtack US

ping-pong
m sgt pot. ping-pong pot.

pingpongista
m, pingpongistka f table tennis player ping-pong player pot.

pingpongowy
adv. ping-pong attr. pot. table-tennis attr. rakiety pingpongowe table-tennis a. ping-pong bats

pingwin
m (pingwinek dem.) penguin

pingwini
adv. penguin attr. pingwinie jaja penguin eggs pingwini chód the penguin walk

pinia
/'pinja/ f (GDGpl pinii) Bot. stone pine

piniowy
/pin'jovi/ adv. stone pine attr. lasek piniowy a stone pine grove

pion
1. m (G pionu) 1. (kierunek) the perpendicular prędkość w pionie vertical speed ustawić coś w pionie to put sth upright 2. (przyrząd) plumb line badać pionem ściany budynku to plumb the walls of a building spuszczać pion w dół to drop a plumb line down odchylać się od pionu to be off a. out of plumb 3. (w budynku) (gazowniczy) riser pion wodociągowy vertical pipeline through a building 4. (dział, resort) sector, department pion techniczny wydawnictwa the production section of a publishing house państwowy pion spożywczy the state-owned food sector pion żyroskopowy Lotn. vertical gyro 2. m Gry pawn wykonać ruch pionem to move a pawn

pionek
m pers. (Npl pionki) przen. pawn, puppet był tylko pionkiem w ich rękach he was just a pawn in their hands m inanim. (A pionek a. pionka) Gry (w szachach) pawn (w warcabach) draught GB, checker US pionek hetmański a queen's pawn przesuwać pionki na szachownicy (w szachach) to move pawns on a chessboard (w warcabach) to move draughts on a draughts board GB, to move checkers on a checkboard US

pionier
m 1. (twórca nowych prądów) pioneer, trailblazer, pathfinder pionier badań Arktyki an Arctic pioneer 2. (osadnik) pioneer, trailblazer pionierzy amerykańscy American pioneers 3. Hist. (członek organizacji dziecięcej) pioneer Pałac Pionierów Pioneer's Palace 4. Wojsk. pioneer służył w pionierach he served in the pioneers

pionierka
f 1. (twórczyni nowych prądów) pioneer 2. (członkini organizacji dziecięcej) girl pioneer 3. (but turystyczny) walking boot

pionierski
adv. 1. (prekursorski) [metoda, rozwiązanie] pioneering, trailblazing za swą pionierską pracę dostał Nobla he was awarded the Nobel Prize for his pioneering work pionierska rola badań the pioneering role of research 2. (dotyczący osadnictwa) pioneer attr. ślady pionierskiego osadnictwa traces of a pioneer settlement 3. (dotyczący organizacji dziecięcej) pioneer attr. mundurek pionierski a pioneer uniform 4. Wojsk. pioneer attr. oddział pionierski a pioneer unit

pionierskość
f sgt pionierskość doświadczeń naukowych lat 60. the pioneering nature of the scientific experiments of the 1960s

pionierstwo
n sgt pionierstwo w medycznym wykorzystaniu lasera pioneering use of lasers in medicine

pionowo
adv. vertically balon wznosi się pionowoo w górę the balloon rises vertically zbocze opada pionowo a hillside descends a. drops vertically

pionowość
f sgt verticality pionowość bloku skalnego the verticality of a rock face

pionowy
adv. [lot, start, lądowanie] vertical pionowa postawa vertical posture, walking upright

piorun
m (G pioruna a. piorunu) lightning U, thunderbolt burza z piorunami a thunderstorm, an electrical storm do pioruna a. do stu piorunów! pot. damn! pot. jak (jasny) piorun pot. like hell byłem wściekły jak jasny piorun I was hellishly angry jak piorun wpadł do środka i zaczął krzyczeć he stormed in and started to yell (a) w niego/nią jakby piorun strzelił a. trzasnął he/she went berserk he/she was off his/her head pot. niech cię/ją (jasny) piorun (trzaśnie) pot. to hell with you/her pot. niech to (jasny) piorun trzaśnie a. strzeli damn it (all to hell)! pot. padł jak rażony a. trafiony piorunem he collapsed as though hit by a thunderbolt stanął/zamilkł jak rażony a. trafiony piorunem he was thunderstruck a. struck speechless zrobić coś piorunem to do sth double quick a. like lightning a. in a flash pot. piorunem dzwoń do żony! call your wife chop-chop! pot. wpadł, piorunem wypił kawę i pobiegł na zebranie he dashed in, gulped his coffee like lightning, and rushed off to a meeting

piorunochron
m (G piorunochronu) lightning conductor, lightning rod US

piorunochronny
adv. lightning protection attr. instalacja piorunochronna the installation of lightning protection urządzenia piorunochronne lightning protection equipment

piorunować
impf vt to fulminate (kogoś/coś a. na kogoś/coś against a. at sb/sth) ksiądz piorunował grzechy the priest fulminated against sins jeszcze parę lat temu piorunowała na kapitalistów not so many years ago she fulminated against the capitalists piorunować kogoś wzrokiem a. oczami a. spojrzeniem przen. to look daggers a. glare at sb

piorunująco
1. (bardzo szybko) with lightning speed ten lek podziałał piorunująco the medicine worked like lightning 2. (gniewnie) spojrzeć na kogoś piorunująco to look daggers at sb, to glare at sb

piorunujący
pa piorunować adv. 1. (bardzo szybki) lightning Med. fulminating skutek był piorunujący the effect was immediate 2. (wstrząsający) [wiadomość, efekt, skutek] staggering sprawił piorunujące wrażenie na słuchaczach he had an electrifying effect on the listeners 3. (gniewny) angry piorunujący głos a booming a. thundering voice spojrzał na nią piorunującym wzrokiem he looked daggers at her, he glared angrily at her

pioruński
adv. 1. posp. (przeklęty) blinking pot., blooming pot. pioruński wiatr a beastly wind 2. (niezwykły) awesome pot. brilliant miał pioruńskie zdolności he was brilliantly talented wszystkiemu winna ta jej pioruńska uroda it's all because of her stunningly good looks

pioruńsko
adv. posp. awesomely pot. w namiocie było pioruńsko zimno it was perishing cold in the tent zrobiło się pioruńsko zimno it grew freezing a. numbingly cold, it grew perishing

pioseneczka
f dem. ditty

piosenka
f song nastrojowa/miłosna/biesiadna piosenka a mood/love/drinking song piosenki ludowe/żołnierskie folk/soldiers' songs piosenka o nieszczęśliwej miłości a sentimental song about unhappiness in love śpiewać/pogwizdywać/nucić piosenkę to sing/whistle/croon a. hum a song komponować/układać piosenki to compose/write songs jest autorem melodii i słów do wielu piosenek he has written both the music and lyrics for a number of songs stara a. ta sama piosenka (it's) the same old story śpiewać czyjąś piosenkę to sing to sb's tune GB pot. śpiewać (swoją) zwykłą piosenkę to repeat the same old story a ten/ta śpiewa swoją zwykłą piosenkę there he/she goes again

piosenkarski
adv. song attr. festiwale piosenkarskie song festivals

piosenkarstwo
n sgt (tworzenie) songwriting (śpiewanie) singing songs

piosenkarz
m, piosenkarka f (Gpl piosenkay, piosenkarek) singer popularny/ulubiony piosenkarz a popular/favourite singer rockowy/popowy piosenkarz a rock/pop singer

piosenkowy
adv. [schemat] song attr.

piosnka
f (piosneczka dem.) przest., poet. song

piołun
m (G piołunu) 1. Bot. wormwood U 2. sgt (napar) szklanka piołunu a cup of wormwood tea 3. książk., przen. bitterness U słowa zaprawione piołunem words tinged with bitterness

piołunowy
adv. wormwood attr. zarośla piołunowe wormwood shrubs napar piołunowy wormwood tea

piołunówka
f absinth(e), absinthflavoured liqueur

pipeta
f (pipetka dem.) pipette

pipidówka
Pipidów|ka f pot., pejor. Podunk US pot. backwater town

piracki
adv. 1. [wyprawa, napad, statek] pirate attr. 2. [radiostacja, nagranie, program komputerowy] pirate attr. piracka kaseta a pirated cassette

piractwo
n sgt 1. (na morzu, w powietrzu) piracy piractwo powietrzne air piracy a. hijacking 2. (bezprawne wykorzystywanie cudzej pracy) piracy, bootlegging piractwo komputerowe software piracy piractwo drogowe road-hogging pot.

piramida
f 1. Archit. pyramid 2. (przedmiot o podobnym kształcie) pyramid jej synek zbudował piramidę z klocków her little boy built a pyramid of blocks 3. (stos, sterta) pyramid piramidy ciast i owoców piles of cakes and fruit 4. Sport acrobats' pyramid 5. Mat. pyramid 6. Fin. pyramid selling

piramidalnie
1. (na kształt piramidy) pyramidally organizacje zbudowane są piramidalnie organizations are constructed pyramidally 2. (ogromnie) wygłupił się piramidalnie he made a complete fool of himself jestem piramidalnie zbulwersowany tą wiadomością this news has left me totally flabbergasted

piramidalny
adv. 1. [budowla, szczyt] pyramidal budowla miała kształt piramidalny the building was pyramid-shaped 2. [kłamstwo] monstrous, flagrant [głupota] gross piramidalna bzdura! (what) complete nonsense! stuff and nonsense! pot.

piramidka
f dem. pyramid piramidka kartofli na talerzu a little pile of potatoes on the plate

piramidon
m (G piramidonu) Farmac. 1. sgt (lek) = analgesic 2. pot. (tabletka) = analgesic (tablet)

pirania
/pi'ranja/ f (GDGpl piranii) Zool. piranha

pirat
m 1. (na morzu) pirate piraci wymordowali załogę pirates murdered the whole crew 2. (komputerowy, telewizyjny) pirate piratom odebrano 20 000 kaset wideo 20,000 video cassettes were seized from the bootleggers pirat drogowy road hog pirat powietrzny hijacker

piroga
f canoe, pirogue

piroman
m, piromanka f pyromaniac

piromania
/'piro'manja/ f sgt (GD piromanii) pyromania

pirotechnik
m 1. Techn. firework maker 2. (w policji) oddział pirotechniów a bomb disposal unit a. squad

pirotechnika
f sgt pyrotechnics pl zajmować się pirotechniką to be a firework maker mistrz pirotechniki master of pyrotechnics

piruet
m (G piruetu a. pirueta, A piruet a. pirueta) Jeźdz., Sport, Taniec pirouette kręcić/wykonywać pirueta a. piruet to pirouette, to perform a pirouette

pisak
m 1. (flamaster) felt-tip (pen) 2. Techn. (w echosondzie, sejsmografie) recorder

pisakowy
adv. urządzenie pisakowe a recorder

pisanina
f sgt pejor. 1. (pisarstwo) writing (papierkowa robota) paperwork oszczędzić komuś pisaniny to save sb paperwork 2. (utwór) rubbish GB pejor., trash US pejor. musiałem czytać tę pisaninę I had to read this rubbish

pisanka
f 1. (jajko) painted egg (at Easter) robić a. malować pisanki to paint eggs 2. sgt Szt. (pismo artystyczne) calligraphic script 3. sgt Druk. script

pisany
pp pisać adv. 1. [źródło, tradycja, prawo, język] written potęga słowa pisanego the power of the written word polszczyzna/angielszczyzna pisana written Polish/English 2. (przeznaczony) sukces/wypadek był mu pisany he was destined for success/bound for disaster aktorstwo było mu pisane he was destined to become an actor nie było im pisane się spotkać they were fated never to meet widać tak było pisane it must have been written in the stars

pisarka
f (woman) writer

pisarski
adv. 1. (literacki) [talent, metoda] writing attr. wyobraźnia pisarska writer's imagination jego dorobek pisarski his writings, his literary output jego warsztat pisarski his literary technique 2. (do pisania) [przyrząd] writing

pisarstwo
n sgt writing pisarstwo historyczne historical writing główny temat jego pisarstwa the main theme of his writing

pisarz
m (Gpl pisarzy) 1. (literat) writer współcześni pisarze contemporary writers 2. Hist. (urzędnik) clerk pisarz miejski/ziemski a town/county clerk

pisarzyna
m (Npl pisarzyny) pot., pejor. hack writer pot., pejor.

pisać
impf vt 1. (zapisywać) to write (na maszynie) to type pisać wzory na tablicy to write formulae on the blackboard ona ładnie/brzydko pisze her handwriting is good/bad pisać drobnym maczkiem to have minute handwriting, to write in a small hand pisać z błędami ortograficznymi to make a lot of spelling mistakes pisać ręcznie to write by hand odręcznie pisana notatka a handwritten note pisać na komputerze to write a. type on a computer pisać po polsku/angielsku to write in Polish/English pisać długopisem/ołówkiem to write in pen/pencil daj mi coś do pisania (długopis, ołówek) give me sth to write with (kartkę) give me sth to write on przybory do pisania writing materials napisać 2. (tworzyć) to write pisać wiersze/powieści/piosenki/opery to write poems/novels/songs/operas pisać do gazet to write for the newspapers żyć z pisania to make a living from writing zarabiać na życie pisaniem to write for a living tekst pisany po łacinie a text written in Latin dużo pisał he wrote a lot pisać o czymś a. na temat czegoś to write about sth dobrze/źle pisać to write well/badly pisać ciekawie/barwnie to write interestingly/vividly piszę, co czuję I write what I feel mieć łatwość pisania to write with ease napisać 3. (korespondować) to write pisać list/skargę do kogoś to write a letter/letter of complaint to sb pisać podanie o coś to apply for sth pisać do kogoś to write to sb pisać komuś o czymś to write to sb about sth pisać do domu to write home pisał, żebyśmy się nie martwili he wrote to us to say that we shouldn't worry napisać 4. to report prasa pisze, że. newspapers report that. piszą o nim/tym wszystkie gazety he's/it's in all the papers napisać vi 1. (być piśmiennym) to (be able to) write jeszcze nie umieją pisać they can't write yet nauka pisania (uczenie się) learning to write (nauczanie) handwriting lessons 2. [długopis, pióro] to write ten długopis nie pisze this pen doesn't write to pióro dobrze pisze this pen writes well 3. kryt. (być napisanym) co tu pisze? what does it say here? w książce pisze, że. it says in the book that. pisać się 1. [słowo, wyrażenie] to be spelled a. spelt jak to się pisze? how do you spell it? to się pisze rozłącznie it's written as two words to się inaczej pisze, a inaczej wymawia it's pronounced differently from the way (that) it's spelled 2. (o nazwiskach) oni piszą się z niemiecka they spell their name in the German way 3. pot. (decydować się) pisać się na coś to be ready for sth ja się na to nie piszę! I'm out of it! pot. nie piszę się na taki wydatek I can't afford to spend so much co było, a nie jest, nie pisze się w rejestr let bygones be bygones to wszystko jest palcem na wodzie pisane it's all up in the air

pisemko
n dem. 1. (gazetka) magazine pisemko dla dzieci a children's magazine 2. (list) letter

pisemnie
adv. in writing został pisemnie poinformowany he was notified in writing zobowiązać się do czegoś pisemnie to make a written commitment to do sth

pisemny
adv. [praca, egzamin, zgoda, zobowiązanie] written

pisk
m (G pisku) squeal dzieci bawiły się wśród pisków i śmiechów the children were squealing and laughing as they played dziewczyna uciekła z piskiem the girl ran away with a squeal wydać pisk zachwytu to let out a squeak a. squeal of delight rozległ się pisk opon there was a squeal of tyres zahamować z piskiem opon/hamulców to bring a car to a screeching halt/to draw up with a squeal of brakes

pisklaczek
m dem. pieszcz. chick

pisklak
m pot. chick

piskliwie
adv. [powiedzieć, śpiewać, śmiać się] squeakily

piskliwość
f sgt squeakiness

piskliwy
adv. grad. [głos, ton, śmiech, skrzypce] squeaky być piskliwym [osoba] to have a squeaky voice

pisklątko
n dem. pieszcz. chick

pisklę
n (G pisklęcia) 1. Zool. chick (nieopuszczające gniazda) nestling (świeżo opierzone) fledg(e)ling pisklę sowy/gołębia an owl/a pigeon chick, a baby owl/pigeon 2. pieszcz. (dziecko) child

pisklęcy
adv. [puch] chick attr.

piskorz
m Zool. weatherfish wić się jak piskorz to wriggle like an eel przen. (unikać odpowiedzi) to be evasive

pismak
m pers. (Npl pismaki) pejor. hack pot., pejor. m inanim. Bot. script lichen

pismo
n 1. sgt (pisanie) writing wynalazek pisma the invention of writing wyrazy używane tylko w piśmie words which are used only in writing znać angielski w mowie i w piśmie to have a good command of spoken and written English umowa zawarta na piśmie a written contract zobowiązać się do czegoś na piśmie to make a written commitment to do sth przedstawić coś na piśmie to put sth in writing mam to na piśmie I have it in writing czy mogę mieć to na piśmie? can I have it in writing? 2. (alfabet) writing (system), script pismo Braille'a Braille pismo runiczne runic writing, runes zapisany pismem runicznym written in runes a. runic characters 3. (wygląd liter) writing czyjś charakter pisma sb's (hand)writing krój pisma a typeface napisany drobnym/równym pismem written in a small/neat hand to jej pismo it's her handwriting pismo maszynowe typescript 4. (dokument) letter pismo urzędowe an official letter pismo z dnia 10 maja a letter dated a. of 10 May pismo w sprawie czegoś a letter concerning sth wystosować a. skierować pismo do kogoś to send a letter to sb otrzymać pismo z banku/sądu to receive a letter from the bank/court 5. (czasopismo) magazine pismo ilustrowane an illustrated magazine pismo młodzieżowe/literackie a teenagers' a. young people's/literary magazine pisma plt (dzieła) writings pisma wszystkie Conrada the complete works of Conrad pisma filozoficzne philosophical writings pismo alfabetyczne alphabetic writing (system) pismo cerkiewne a. cyrylickie Cyrillic alphabet pismo demotyczne demotic Egyptian script pismo gotyckie Gothic script pismo hieratyczne hieratic writing pismo hieroglificzne hieroglyphics pismo klinowe cuneiform writing pismo nutowe a. muzyczne Muz. musical notation pismo obrazkowe picture-writing pismo sylabowe a. sylabiczne syllabic writing Pismo Święte the Bible, (Holy) Scripture(s) wyczuć a. zwąchać pismo nosem pot. to smell a rat

pisnąć
1. pf - pi|szczeć1 impf (pisnęła, pisnęli - piszczysz, piszczał, piszczeli) vi 1. (wydać wysoki dźwięk) [mysz, zabawka, dziecko] to squeak [osoba, opony, hamulce] to squeal [pisklę] to peep piszcząca zabawka a squeaky toy pisnąć/piszczeć z zachwytu to squeal with delight tłum piszczących nastolatek a crowd of shrieking teenagers pisnęły hamulce/opony there was a squeal of brakes/tyres aż piszczałem, żeby wyjechać przen. I was crying out to leave zapiszczeć 2. pot. (grać) [flet] to pipe piszczeć na flecie to pipe on a flute zapiszczeć wiedzieć, co w trawie piszczy to know what's going on u nich/w kraju bieda a. nędza aż piszczy they are/the country is desperately poor 2. pf (pisnęła, pisnęli) vt 1. (wspomnieć) nie pisnąć ani słówka o czymś to not breathe a word of a. about sth nikomu nawet o tym nie pisnął he didn't breathe a word to anybody jeśli piśniesz choć słowo, to po tobie if you breathe a word of a. about this, you're finished 2. (powiedzieć piskliwie) to squeal pisnęła coś i wyszła she squealed sth and left "nie!" - pisnął 'no!', he squealed

pisownia
f (Gpl pisowni) spelling zasady pisowni the rules of spelling pisownia fonetyczna phonetic spelling poprawna/niepoprawna pisownia wyrazu the correct/incorrect spelling of a word różnice między pisownią a wymową the differences between pronunciation and spelling zaleca się pisownię łączną/rozłączną this should be written as one word/as two words

pisowniowy
pisowniany adv. [wariant] spelling attr.

pistacja
f (Gpl pistacji) 1. Bot. (drzewo) pistachio 2. Bot., Kulin. (orzeszek) pistachio (nut)

pistacjowy
adv. 1. [drzewo, orzeszek] pistachio attr. [lody] pistachio-flavoured GB, pistachio-flavored US 2. (bladozielony) pistachio-green

pistol
m Hist. (moneta) pistole

pistolet
m (G pistoletu) 1. (broń) gun, pistol pistolet zabawka a toy pistol wyciągnąć pistolet to draw a gun wystrzelić z pistoletu to fire a gun wycelować do kogoś z pistoletu to point a gun at sb przystawić komuś pistolet do skroni to hold a gun to sb's head także przen. pistolet jest nabity/nienabity the gun is loaded/unloaded 2. Techn. gun pistolet natryskowy a spray-gun pistolet do farby/kleju a paint/glue gun 3. (ćwiczenie) one-legged squat pistolet maszynowy sub-machine gun pistolet startowy starting pistol

pistoletowy
adv. [lufa, strzał] gun attr., pistol attr.

pisuar
m (G pisuaru) urinal, pissoir

pisywać
impf vt 1. (tworzyć) to write pisywać wiersze to write poems occasionally a. from time to time pisywał do gazet he occasionally wrote for newspapers 2. (wspominać) to write pisywano o nim w gazetach he was a. has been written about in (the) newspapers 3. (korespondować) to write [listy] (do kogoś to sb) pisujemy do siebie we occasionally write to each other

piszczałeczka
f dem. (instrument) pipe

piszczałka
f Muz. 1. (instrument) pipe grać na piszczałce to play a pipe dmuchać w piszczałkę to blow a pipe 2. zw. pl (w organach) pipe

piszczel
m, f Anat. tibia, shinbone kopnąć kogoś w piszczel to kick sb in the shin

piszczelowy
adv. [kość] tibial

piszczeć
1. impf pisnąć1 2. impf (piszczysz, piszczał, piszczeli) vi pot. (marudzić) [dziecko] to whine ciągle piszczy, że jej zimno she keeps whingeing that she's cold przestań piszczeć! will you stop whingeing a. whining?

pitekantrop
m Antrop. Pithecanthropus

pitny
adv. [woda] drinking, drinkable potable książk. [jogurt, czekolada] drinking

pitolić
impf vi pot., pejor. 1. (grać) to scrape away żart. pitolić na skrzypcach to scrape away at the violin 2. (ględzić) to go on pot. (o czymś about sth) nie pitol! cut the crap! posp.

pitrasić
impf pot. to fix up pot. to fix US [obiad, zupę] co pitrasisz na obiad? what are you fixing up for lunch? upitrasić

piure
zob. puree

piwiarnia
f (Gpl piwiarni a. piwiarń) beer cellar

piwiarniany
adv. [atmosfera] beery

piwko
n dem. pieszcz. beer

piwnica
f 1. (kondygnacja) basement (pomieszczenie) cellar w piwnicy jest basen there's a swimming pool in the basement przynieś kartofle/węgiel z piwnicy fetch some potatoes/coal from the cellar 2. (z winem) (wine) cellar dobrze zaopatrzona piwnica a well-stocked cellar 3. (kawiarnia) basement cafe (klub) basement club

piwniczka
dem. (small) cellar piwniczka z winem a wine cellar

piwniczny
adv. [pomieszczenie, komórka] underground [okienko, krata] cellar attr. [zapach, woń] musty panował tam piwniczny chłód it was as cold as a dungeon

piwny
adv. 1. [zapach, smak] beery [zupa, szampon] beer attr. 2. [oczy] hazel (brown)

piwo
n 1. sgt (napój) beer grzane piwo mulled beer piwo jasne light beer, lager piwo ciemne dark beer piwo bezalkoholowe non-alcoholic beer kufel piwa a tankard of ale chodźmy na piwo! let's go and have a beer! słownictwo spod budki z piwem przen., pejor. vulgar language, locker-room language typ spod budki z piwem przen., pejor. lager lout 2. pot. (porcja) beer dwa piwa, proszę! two beers, please! wypił trzy piwa he had three beers postawić ci piwo? can I buy you a beer? piwo pełne heavy a. bitter beer nawarzyć (sobie) piwa to make trouble for oneself wypić piwo, którego się nawarzyło to face the music dać komuś na piwo pot. to tip sb to małe piwo! (to łatwe) it's a piece of cake! (to nieważne) it's nothing!

piwonia
/pi'vonja/ f (GDGpl piwonii) Bot. peony

piwosz
m, piwoszka f (Gpl piwoszy a. piwoszów, piwoszek) beer drinker

piwowar
m brewer

piwowarski
adv. [przemysł] brewing zakład piwowarski a brewery

piwowarstwo
n sgt (przemysł, zawód) brewing

piwsko
n augm. pot. beer

pizda
f wulg. 1. (narząd płciowy) cunt wulg. 2. obraźl. (kobieta) cunt wulg. 3. obraźl. (obelżywie o osobie) cunt wulg.

pizza
/'pitstsa/ f Kulin. pizza zamówić pizzę to order a pizza

pizzeria
/pits'tserja/ f (GDGpl pizzerii) pizza restaurant a. place, pizzeria

piórko
n 1. dem. Biol. feather unieść coś jak piórko to lift sth as if it were a feather lekki jak piórko as light as a feather 2. dem. Szt. pen (and ink) miniatury rysowane piórkiem pen (and ink) miniatures kilka drobnych prac: piórko, akwarela, ołówek a few minor works in pen and ink, watercolours, and pencil 3. dem. środ., Budow. tongue 4. Muz. plectrum 5. dem. przen. lodowe piórka slivers of ice cebula pokrojona w piórka chopped onion porosnąć a. obrosnąć w piórka (wzbogacić się) to feather one's (own) nest (osiągnąć znaczenie) to become too big for one's boots, to become big a. swollen-headed stroić się w cudze piórka to take credit for sb's idea

piórkowy
adv. 1. Sport waga piórkowa featherweight 2. Szt. pen-and-ink attr. rysunek piórkowy a pen-and-ink drawing

piórnik
m (piórniczek dem.) pencil box, pencil case

pióro
n 1. (ptasie) feather kapelusz ze strusim piórem a hat with an ostrich plume 2. (do pisania) pen gęsie pióro a quill a. quill pen pióro kulkowe a ball pen wieczne pióro a fountain pen skrzypiące pióro a scratching pen chwycić za pióro to reach for one's pen 3. przen. (pisarz) writer bookman daw. był jednym z najświetniejszych piór epoki he was one of the best writers of the epoch radość, której/bałagan, którego żadne pióro nie opisze the indescribable joy/mess 4. sgt książk. (pisanie) kolega po piórze a fellow writer żył z pióra he made his living from writing param się piórem I'm a writer bardzo wcześnie zaczął zarabiać na życie piórem very early on he started to make his living as a writer pod koniec życia wrócił do pióra towards the end of his life he resumed writing 5. (styl pisania) miał dar doskonałego wykładu i świetne pióro he was an excellent lecturer and a gifted writer 6. środ., Budow. tongue pióro klucza Techn. bit of a key pióro steru Żegl. rudder blade pióro wiosła oar blade pióro wycieraczki Techn. wiper blade pióro resoru a. w resorze Techn. spring leaf a. blade cisną się pod pióro dwie uwagi/słowa oburzenia two remarks/indignant observations come to mind pod jego/jej piórem Literat. in his/her rendering, as described by him/her władać piórem to be an accomplished writer złamać pióro to give up writing

pióropusz
m (Gpl pióropuszy a. pióropuszów) 1. (pękpiór) (przy kapeluszu) plume (przy hełmie) crest (indiański) headdress hełm z pióropuszem a helmet with a crest 2. przen. plume pióropusze trzcin/brzóz/wierzb reed/birch/willow plumes

piórowy
adv. resor piórowy a leaf spring

piącha
f augm. pot. fist dostać piąchą w łeb to get punched in the head

piąstka
f dem. pieszcz. (baby's) fist

piąstkować
impf Sport to fist [piłkę] (wypiąstkować)

piąteczka
f dem. pieszcz. 1. (ocena) A dostałem piąteczkę I got an A 2. (grupa) cała piąteczka all five of them

piątek
m (G piątku) Friday w piątek on Friday przygotuj to na piątek have it ready on/by Friday podejmij decyzję do piątku make a decision by Friday do piątku! (przy pożegnaniu) see you Friday! pot., till Friday! pot. Wielki Piątek Relig. Good Friday w piątek i świątek a. w świątek i piątek every single day

piątka
f 1. (cyfra) five napisać piątkę to write the figure five 2. (ocena) excellent achievement grade = A piątka z matematyki/chemii an A in maths/chemistry postawić komuś/dostać piątkę to give sb/get an A zdać egzamin na piątkę to get an A in the exam film/chłopak na piątkę przen. a great film/guy spisać się na piątkę przen. to do a great job 3. (przedmiot oznaczony cyfrą 5) five piątka pik/kier a five of spades/hearts wsiąść w piątkę (tramwaj, autobus) to take the number five tram/bus mieszkać w piątce to live in room five nosić piątkę (buty, ubranie) to wear size five 4. (grupa czegoś) piątka dzieci/szczeniąt five children/pups iść piątkami to walk in fives poszliśmy tam w piątkę five of us went there 5. pot. (pięć złotych, dolarów) fiver pot. 6. pot. (bieg w samochodzie) fifth jechać piątką to be in fifth wrzucić piątkę to shift into fifth przybij piątkę! pot. give me (a high) five US pot., put it here! pot.

piątkowicz
m pot. 'A' student

piątkowy
adv. 1. (zebranie, wieczór) Friday attr. 2. Szkol. [uczeń, praca] excellent

piątoklasista
m, piątoklasistka f Szkol. fifth-grader

piąty
num. ord. fifth po piąte fifthly m sgt (data) the fifth piąty maja May the fifth, the fifth of May piąta f 1. sgt (godzina) five o'clock o piątej at five o'clock 2. (w ułamkach) fifth dwie piąte two fifths piąte przez dziesiąte [rozumieć] vaguely słuchać piąte przez dziesiąte to listen with half an ear

piąć
się impf (pnę się, pięła się, pięli się) v refl. 1. (wspinać się) [osoba, samochód] to climb piąć się pod a. w górę to climb up piąć się w górę po schodach to climb (up) the stairs szybko piąć się w górę przen. (robić karierę) to be on one's way up drużyna pnie się w górę w tabeli the team is climbing a. moving up the table piąć się po szczeblach kariery to work one's way up the (career) ladder 2. (rosnąć) [roślina] to climb bluszcz pnący się po ścianie/kracie the ivy climbing (up) the wall/trellis 3. przen. (wznosić się, wzrastać) [droga] to climb ścieżka pnie się stromo w górę the path climbs steeply upward schody pnące się spiralnie w górę the stairs winding upward dom z dnia na dzień pnie się w górę the building's getting taller by the day kurs dolara piął się w górę the exchange rate of the dollar was climbing

pić
1. impf (piję) vt 1. [osoba, zwierzę] to drink pić coś małymi łyczkami to sip sth pić coś ze szklanki/z butelki to drink sth from a glass/bottle chcesz pić? are you thirsty? chce mi się pić I'm thirsty nie mamy nic do picia we have nothing to drink wypić 2. [roślina] to drink pot. vi (spożywać alkohol) to drink nikt nie wiedział, że on pije nobody knew he had a drinking problem przez picie stracił pracę he lost his job because of his drinking pić z rozpaczy to drink out of despair pić na umór to drink oneself senseless pić jak szewc to drink like a fish pić czyjeś zdrowie to drink sb's health pić za coś to drink to sth pić do lustra to drink on one's own do kogo/czego pijesz? who/what are you talking about? 2. impf (pije) vi (uwierać) buty mnie piją (w palce) shoes are pinching my toes, these shoes pinch my toes koszula pije mnie w szyję my shirt is too tight at the neck

pięcio-
w wyrazach złożonych five-, penta- pięciopiętrowy dom a five-storeyed building GB, a five-storied building US gwiazda pięcioramienna a five-pointed star pięciopokojowe mieszkanie a five-room a. five-roomed flat GB, a five room apartment US pięciopunktowy plan a five-point plan pięcioatomowy pentatomic pięciościan pentahedron

pięcioaktowy
adv. five-act attr. sztuka pięcioaktowa a five-act play, a play in five acts

pięcioboczny
adv. pentagonal

pięcioboista
m, pięcioboistka f Sport pentathlete

pięciobok
m (G pięcioboku) pentagon

pięciobój
m (G pięcioboju) sgt Sport pentathlon pięciobój lekkoatletyczny Sport (athletics) pentathlon pięciobój nowoczesny Sport modern pentathlon

pięciodniowy
adv. 1. [niemowlę, chleb] five-day-old 2. [wycieczka, sympozjum] five-day attr. muszę wziąć pięciodniowy urlop I must take five days off dostałem pięciodniowy termin na zrobienie tego tłumaczenia I was given five days to do this translation

pięciodrzwiowy
adv. [samochód] five-door attr.

pięciogroszowy
adv. moneta pięciogroszowa a five groszy piece a. coin

pięciogroszówka
f five groszy piece a. coin

pięciogwiazdkowy
adv. [hotel, koniak] five-star attr.

pięciokrotnie
1. [wygrać, próbować, zadzwonić] five times pięciokrotnie zajmował pierwsze miejsce he came a. was first five times 2. [wzrosnąć, zmaleć] fivefold [szybszy, większy] five times ceny niektórych artykułów wzrosły w tym roku pięciokrotnie prices for some goods have risen fivefold this year ich nowe mieszkanie jest pięciokrotnie większe od starego their new flat is five times the size of the old one a. five times larger than the old one

pięciokrotny
adv. 1. (powtórzony pięć razy) [zwycięzca, laureat] five-times attr. pięciokrotne, krótkie gwizdy five short whistles pięciokrotny rekordzista w skoku wzwyż a five-time high jump record holder jest pięciokrotnym rozwodnikiem he's been divorced five times 2. (pięć razy większy) [wzrost, spadek, zysk] fivefold nasza firma odnotowała w tym roku pięciokrotny wzrost zysku our company's profits have increased fivefold this year a. have quintupled this year

pięcioksiąg
m (G pięcioksięgu) 1. Bibl. Pięcioksiąg the Pentateuch 2. Liter. (utwór literacki) pentalogy

pięciokąt
m pentagon

pięciokątny
adv. pentagonal

pięciolatek
m pers. (Npl pięciolatki) five-year-old (child) grupa pięciolatków a group of five-year-olds tego nie mogły zrobić pięciolatki this couldn't have been done by five-year-olds m anim. (zwierzę) five-year-old animal (drzewo) five-year-old tree

pięciolatka
f 1. (okres) five-year period założenia nadchodzącej pięciolatki provisions for the coming five-year period 2. (dziewczynka) five-year-old (girl) 3. (samica) klacz pięciolatka a five-year-old mare

pięciolecie
n (Gpl pięcioleci) 1. (rocznica) fifth anniversary pięciolecie ślubu fifth wedding anniversary pięciolecie naszej gazety the fifth anniversary of our newspaper 2. (okres) five years, five-year period ostatnie pięciolecie jego panowania the last five years of his rule plany na najbliższe pięciolecie plans for the next five years a. the next five-year period

pięcioletni
1. (o wieku) five-year-old pięcioletnia dziewczynka a five-year-old girl 2. (o okresie trwania) [studia, okres] five-year attr. plan pięcioletni a five-year plan

pięciolinia
/'pjento'linja/ f (GDGpl pięciolinii) Muz. staff, stave GB

pięciomiesięczny
adv. 1. (o wieku) five-month-old 2. (o okresie trwania) [rejs, stypendium] five-month attr.

pięciominutowy
adv. [przerwa] five-minute attr.

pięcioraczki
plt (G pięcioraczków) quintuplets

pięcioro
zob. pięć

pięciotysięczny
num. ord. five thousandth adv. pięciotysięczna wyporność 5,000 ton displacement pięciotysięczna f (w ułamkach) five-thousandth

pięciozłotowy
adv. moneta pięciozłotowa a five zloty piece a. coin

pięciozłotówka
f five zloty piece a. coin

pięciuset-
zob. pięćset

pięciusettysięczny
zob. pięćsettysięczny

pięciusetzłotowy
zob. pięćsetzłotowy

piędź
f (Npl piędzie a. piędzi) przest. span przest. piędź po piędzi inch by inch piędź ziemi przen. an inch of ground walczyć o każdą piędź ziemi to fight for every inch of ground

pięknie
adv. grad. 1. (bardzo ładnie) [ubrany, położony, odnowiony] beautifully [śpiewać, pisać, tańczyć] beautifully pięknie wyglądać to look beautiful a. lovely było jej pięknie w tym kapeluszu she looked lovely in this hat pięknie brzmiące hasła fine slogans także iron. robi się pięknie (o pogodzie) it's a. the weather is getting lovely to pięknie o nim świadczy that speaks well of him to pięknie z twojej strony that's very nice of you wszystko to (bardzo) pięknie, ale. that's all very fine a. well, but. (all) well and good, but. 2. iron. nice iron. pięknie się spisałeś! a fine ass you made of yourself! pięknie mu odpłaciłeś za uprzejmość this is the thanks he gets from you iron. pięknie, nie ma co! nice one! 3. (jak trzeba) fine pięknie, jestem z was dumny! that's fine, I'm proud of you! 4. (emfatycznie) pięknie dziękuję! thanks a lot! kłaniam się pięknie! good day to you! 5. (doskonale) [zbudowany, wykonany] finely, excellently pięknie ci poszło you've done very well pięknie zdał egzamin he passed the exam with flying colours jabłonie w tym roku pięknie obrodziły apples have been plentiful this year, there's been a fine crop of apples this year

pięknieć
impf (pięknieeję, pięknieał, pięknieeli) vi [kobieta] to grow pretty a. lovely [mężczyzna] to grow handsome wiosną parki pięknieją parks are getting lovely in spring

piękniś
m pejor. beau przest., fop przest.

piękno
n sgt beauty piękno krajobrazu the beauty of the scenery umiłowanie piękna the love of beauty poczucie piękna aestheticism

pięknoduch
m (Npl pięknoduchy) iron. pretentious aesthete

pięknoduchowski
adv. iron. [rozważania, skłonności] sophisticated

piękność
f 1. sgt (cecha) beauty jej olśniewająca piękność her dazzling beauty był oczarowany jej pięknością he was enthralled by her beauty konkurs/salon piękności a beauty contest/shop królowa piękności a beauty queen (kobieta) cud piękności a dazzling beauty 2. (kobieta) beauty belle przest. była skończoną pięknością she was a beauty beyond compare a. an unparalleled beauty

piękny
adv. grad. (bardzo ładny) [kobieta, mężczyzna, pogoda, ogród, suknia] beautiful mówić piękną polszczyzną to speak beautiful Polish była oszałamiająco piękna she was dazzlingly beautiful był piękny dzień a. była piękna pogoda the day a. the weather was beautiful samiec jest piękniejszy niż samica the male is more beautiful than the female pałac był piękniejszy niż się spodziewałem the palace was more beautiful than I expected uważała Kraków za najpiękniejsze miasto na świecie she thought Kraków the most beautiful city in the world to był najpiękniejszy dzień w moim życiu przen. it was the best day in a. of my life przeżyli razem wiele pięknych chwil przen. they shared many happy moments, they had many good times together adv. 1. (pokazowy, duży) [czyn, charakter, przyjaźń, tradycje] fine [zbiory, owoce, wyniki] fine, excellent to była piękna bramka that was a fine a. beautiful goal, that was some goal wygrać wyścig w pięknym czasie to win a race in a fast time a. with a great time dorobili się pięknego majątku they made a fortune 2. iron. fine iron. some pot. piękne świadectwo - dwie tróje i pięć dwój! a fine report - two passes and five fails! piękne rzeczy słyszę o tobie! fine things I've heard about you! odpłacić komuś pięknym za nadobne to repay sb in kind, to give sb a taste of their own medicine pewnego pięknego dnia/poranku/wieczora one fine day/morning/night piękna karta w naszej historii a. w naszych dziejach a fine page in our history piękne słowa a. słówka iron. fine words iron. dożyła pięknego wieku dziewięćdziesięciu lat she lived to the ripe old age of ninety płeć piękna the fair a. fairer sex przest., żart. piękna a. piękniejsza połowa ludzkości a. rodzaju ludzkiego the fair sex widzieć coś w pięknych barwach a. kolorach to see sth through rose-coloured spectacles, to see only the bright side of sth awansować kogoś na piękne oczy a. dla pięknych oczu to promote sb for no real reason

pięta
f 1. (część stopy) heel słychać było dudnienie bosych pięt po podłodze the thumping of bare feet across the floor was heard, bare feet thumped across the floor przysiadła na piętach she squatted on her heels obrócił się na pięcie i wyszedł he turned on his heel and left świecić gołymi a. bosymi piętami (być bosym) to be barefoot (być w podartych butach) to wear battered a. down-at-heel shoes 2. (w skarpecie, pończosze) heel, heel-piece (w bucie) counter przetarła mi się pięta w lewej skarpecie my left sock has worn threadbare on the heel miał dziurę na pięcie he had a hole in his heel pończocha jest dziurawa na pięcie the stocking has a hole on the heel pantofle z odkrytą piętą a. bez pięt (z paskiem) slingback shoes (bez paska) mules 3. Żegl. (masztu) heel (bomu) gooseneck pięta kotwicy the crown of an anchor pięta Achillesa a. achillesowa Achilles' heel fizyka zawsze była moją piętą achillesową physics has always been my weak point a. Achilles' heel deptać komuś po piętach a. następować komuś na pięty to be hard on sb's heels, to breathe down sb's neck mieć kogoś/coś w pięcie pot., euf. not to give a fig pot. a. a monkey's posp. about sb/sth nie dorastać komuś do pięt to not be a patch on sb to be no match for sb GB pot. odpowiedział jej tak, że jej w pięty poszło what he said cut her to the quick a. touched her on the raw pot. tak mu nagadam, że mu w pięty pójdzie I'll give him such a talking-to that he won't forget it in a hurry

pięterko
n garret, attic mieszkanie na pięterku a garret flat, a flat in the garret a. attic

piętka
f 1. dem. (część stopy) heel 2. (chleba) heel 3. (kosy) heel 4. Ogr. (cebulki) stem, heel 5. Sport (narty) tail gonić w piętkę to be losing one's marbles pot.

piętnastka
f fifteen

piętnasto-
w wyrazach złożonych fifteenth- piętnastowieczny zamek a fifteenth-century castle

piętnastokrotnie
1. [powtarzać] fifteen times 2. [wzrosnąć, zmaleć] fifteenfold [mniejszy, większy] fifteen times

piętnastokrotny
num. 1. (powtórzony 15 razy) [laureat] fifteen times attr. piętnastokrotne powtórzenie czegoś the repetition of sth fifteen times 2. (15 razy większy) [zysk, wzrost] fifteenfold

piętnastolatek
m pers. (Npl piętnastolatkowie a. piętnastolatki) fifteen-year-old grupa piętnastolatków a group of fifteen-year-olds do liceum zdawali piętnastolatkowie a. zdawały piętnastolatki fifteen-year-olds were taking secondary-school entrance exams m anim. (zwierzę) fifteen-year-old animal (drzewo) fifteen-year-old tree

piętnastolatka
f (dziewczyna) fifteen-year-old (girl)

piętnastominutowy
adv. (trwający 15 minut) fifteen-minute (long) (żyjący 15 minut) fifteen-minute-old

piętnastowieczny
adv. [literatura, poeta, zamek] fifteenth-century attr.

piętnasty
num. ord. fifteenth w piętnastym roku życia at the age of fourteen m (data) the fifteenth piętnasty maja the fifteenth of May, May the fifteenth piętnasta f 1. (godzina) three p.m. fifteen hundred hours książk. o piętnastej piętnaście at a quarter past three, at three fifteen 2. (w ułamkach) fifteenth jedna piętnasta metra a fifteenth of a metre adv. [część] fifteenth

piętnaście
num. fifteen

piętnaścioro
zob. piętnaście

piętno
n 1. (znak) brand żelazo do wypalania piętna a branding iron wypalić piętno na zwierzęciu/zbrodniarzu to brand an animal/a criminal 2. przen. imprint książk., impress książk. mark, stamp (hańbiące) stigma, taint (czegoś of sth) wyraźne/niezatarte piętno a clear/indelible mark człowiek z wyraźnym piętnem choroby na twarzy a man whose face bears the mark a. sign of disease jego twórczość nosi na sobie piętno epoki his work bears the mark a. stamp of the epoch odcisnąć a. wycisnąć na czymś swoje piętno a. odcisnąć się piętnem na czymś to set one's stamp on sth, to leave one's mark a. imprint on sth wojna odcisnęła się piętnem na jego psychice the war has left its mark a. imprint on his psyche naznaczony piętnem tchórza stigmatized as a coward był naznaczony piętnem hańby he carried the stigma of dishonour 3. (znamię) birthmark

piętnować
impf vt 1. książk. (potępiać) to stigmatize książk., to revile książk. [pijaków, zakłamanie, przekupstwo] napiętnować 2. (znakować) to brand [bydło, przestępcę] napiętnować piętnować się (jeden drugiego) to denounce each other

piętro
n 1. (w budynku) floor, storey GB, story US na trzecim/piątym piętrze on the third/fifth floor a. storey GB on the fourth/sixth floor a. story US mieszkali na najwyższym piętrze they lived on the top floor dozorca mieszka piętro niżej/wyżej the caretaker lives one floor below/above winda stanęła się między piętrami the lift stuck between floors 2. (w domu jednopiętrowym) upstairs na dole jest sklep, a na piętrze dwa mieszkania there's a shop downstairs a. on the ground floor, and two flats upstairs a. on the first floor GB there's a shop downstairs a. on the first floor, and two apartments upstairs a. on the second floor US 3. przen. (poziom) level, tier piętra hierarchii społecznej rungs a. tiers of the social hierarchy piętra świadomości levels of consciousness ogrody wznosiły się nad zatoką piętrami the gardens rose above the bay in terraces 4. Bot. (strefa nad poziomem morza) belt piętro kosodrzewiny a dwarf-pine belt 5. Bot. (w lesie) layer piętro koron/poszycia leśnego the canopy (layer)/the undergrowth (layer) 6. Geol. horizon, stage 7. Górn. level

piętrowo
adv. in tiers przy ścianie były poustawiane piętrowo książki books were stacked up against the wall

piętrowy
adv. 1. [dom] multi-storey 2. (o dwóch poziomach) piętrowy autobus a double-decker piętrowy wagon a double-decked a. double-decker carriage piętrowe łóżko bunk beds, a double-decker bed 3. (warstwowy) (arranged) in tiers, (stacked) one on top of the other budowa piętrowa lasu the division of a forest into layers -piętrowy w wyrazach złożonych -storeyed GB, -storied US trzypiętrowy budynek a three-storey(ed) building GB, a three-story a. three-storied building US

piętrus
n (A piętrusa) pot. (autobus) double-decker (wagon) double-decked railway carriage

piętrzyć
impf vt 1. (gromadzić) to stack (up), to pile up [pudła] to swell [fale, wodę] to bank up [śnieg, śmieci] budowla piętrząca a dam 2. przen. to pile up [trudności, przeszkody] piętrzyć się 1. (gromadzić się) [zaspy, śmieci] to accumulate, to bank up 2. (wznosić się) [woda, fale] to swell [góry, gmachy] to rise up 3. przen. [przeszkody, kłopoty] to pile up

pięć
num. five n inv. Szkol. (ocena) five, A pleść a. gadać ni w pięć, ni w dziewięć a. dziesięć to talk through one's hat wyskoczyć z czymś ni w pięć, ni w dziewięć to say something a propos of nothing a. out of nowhere uśmiechać się ni w pięć, ni w dziewięć to smile inanely zaczynać od pięciu (gołych) palców to start from scratch

pięćdziesiąt
num. fifty

pięćdziesiątka
f 1. (cyfra) fifty 2. pot. (wiek) fifty miał około pięćdziesiątki he was about fifty he was fiftyish pot. 3. pot. (moneta) fifty-zloty piece (banknot) fifty-zloty (bank)note 4. pot. (szybkość) fifty jechał pięćdziesiątką he was doing fifty (kilometres per hour)

pięćdziesiąty
num. ord. fiftieth adv. [część] fiftieth pięćdziesiąta f (w ułamkach) fiftieth jedna pięćdziesiąta one fiftieth

pięćdziesięcio
- w wyrazach złożonych fifty- pięćdziesięciokilogramowy worek cementu a fifty-kilo bag of cement pięćdziesięciokilkuletni mężczyzna a man of fifty-odd, a man in his fifties

pięćdziesięciogroszowy
adv. moneta pięćdziesięciogroszowa a fifty groszy piece a. coin

pięćdziesięciogroszówka
f fifty groszy piece a. coin

pięćdziesięciokrotnie
1. [powtórzyć] fifty times 2. [wzrosnąć, zmaleć] fiftyfold [szybszy, większy] fifty times

pięćdziesięciokrotny
num. 1. (powtórzony 50 razy) repeated fifty times 2. (50 razy większy) [wzrost, spadek, zysk] fiftyfold

pięćdziesięciolatek
m pers. (Npl pięćdziesięciolatkowie a. pięćdziesięciolatki) fifty-year-old grupa pięćdziesięciolatków a group of fifty-year-olds pięćdziesięciolatki stanowiły a. pięćdziesięciolatkowie stanowili najliczniejszą grupę the fifty-year-olds constituted the most numerous group m anim. (zwierzę) fifty-year-old animal (drzewo) fifty-year-old tree

pięćdziesięciolatka
f 1. (osoba) fifty-year-old (woman) 2. (samica) fifty-year-old (female) animal

pięćdziesięciolecie
n (Gpl pięćdziesięcioleci) 1. (rocznica) fiftieth anniversary 2. (okres) fifty years, fifty-year period

pięćdziesięcioletni
1. (mający 50 lat) fifty-year-old 2. (trwający 50 lat) fifty-year attr.

pięćdziesięcioro
zob. pięćdziesiąt

pięćdziesięciotysięczny
num. ord. fifty thousandth adv. pięćdziesięciotysięczne miasto a town of fifty thousand inhabitants pięćdziesięciotysięczna armia a 50,000-strong army pięćdziesięciotysięczna f (w ułamkach) one fifty-thousandth

pięćdziesięciozłotowy
adv. banknot pięćdziesięciozłotowy a fifty zloty (bank)note

pięćdziesięciozłotówka
f (banknot) fifty zloty (bank)note

pięćset
num. five hundred pięćset- w wyrazach złożonych five hundred pięćsettysięcznik a 500,000 ton ship pięćsetkilogramowy a. pięciusetkilogramowy ciężar a five-hundred kilogram load, a load of five hundred kilograms pięćsetlitrowy a. pięciusetlitrowy zbiornik a five-hundred litre reservoir

pięćsetka
f 1. (cyfra) five hundred 2. pot. (banknot) five-hundred zloty (bank)note (głośnik) 500 watt loudspeaker

pięćsetlecie
n (Gpl pięćsetleci) 1. (rocznica) five-hundredth anniversary, quincentenary 2. (okres) five hundred years

pięćsetny
num. ord. five hundredth adi [część] five-hundredth pięćsetna f (w ułamkach) five-hundredth

pięćsettysięczny
num. ord. five hundred thousandth adv. pięćsettysięczne miasto a town of 500,000 inhabitants pięćsettysięczna armia a 500,000-strong army pięćsettysięczna f (w ułamkach) five-hundred-thousandth

pięćsetzłotowy
adv. banknot pięćsetzłotowy a five-hundred zloty (bank)note

pięćsetzłotówka
f five-hundred zloty (bank)note

pięściarski
adv. [zawody, rękawice] boxing attr.

pięściarstwo
n sgt boxing

pięściarz
m (Gpl pięściarzy) boxer

pięść
f 1. (dłoń) fist silna pięść a heavy fist zacisnąć pięść/pięści to clench one's fist/one's fists wygrażać komuś pięścią to shake one's fist at sb bębniła pięściami w drzwi she was pounding on the door with her fists uderzył a. trzasnął pięścią w stół he banged his fist on the table bić a. okładać a. tłuc kogoś pięściami to come for sb with one's fists, to set about sb with one's fists, to pummel sb US dosunąć komuś pięścią w nos pot. to give sb a biff on the nose pot. poczęstować kogoś pięścią pot. to give sb a bunch of fives pot. to give somebody a knuckle sandwich US przecierać sobie oczy pięściami to rub one's eyes with one's knuckles walka na pięści a fist fight bójka a. bijatyka na pięści a free-for-all walka na gołe pięści bare-knuckle fight 2. przen. (brutalna siła) iron fist a. hand przen., rod of iron przen. mieć twardą pięść a. być twardej pięści to have an iron fist a. hand pięści go świerzbiły, żeby dać jej nauczkę his hand was itching to teach her a lesson prawo pięści the law of the jungle pasować jak pięść do nosa a. oka pot. to stick a. stand out like a sore thumb dywan do zasłon pasuje jak pięść do nosa the carpet and the curtains are a bad match jego dowcipy pasowały jak pięść do nosa his jokes were completely amiss pasowali do siebie jak pięść do nosa they were as different as chalk and cheese, they were poles apart oni są podobni do siebie jak pięść do nosa pot. (fizycznie) they look nothing alike

piła
1. f 1. (narzędzie) saw piła ręczna a handsaw ciąć drewno piłą to saw wood 2. Zool. sawfish 3. Muz. musical a. singing saw 4. przen., pot. (męcząca osoba) bore nit-picker pot. pedagogue żart., przest. nasz matematyk to straszna piła our maths teacher is a pain in the neck pot. 5. przen., pot. (nudna rzecz) bore przedstawienie okazało się straszną piłą the play turned out to be a great bore a. frightful drag pot. piła spalinowa chain saw piła tarczowa circular a. buzz saw 2. f augm. pot. football

piłeczka
f Sport (small) ball piłeczka golfowa a golf ball piłeczka tenisowa/pingpongowa a tennis/ping-pong ball odbić piłeczkę to pass the buck odbił piłeczkę w moją stronę i obciążył mnie odpowiedzialnością za nieudaną transakcję he passed the buck on to me, saying that I was responsible for the failure of the transaction w zamian za jego złośliwości odbiła piłeczkę i odmówiła współpracy she got back at him for his nastiness by refusing to co-operate

piłka
1. f Sport 1. (przedmiot) ball piłka futbolowa a football GB, a soccer ball piłka do koszykówki a basketball piłka do siatkówki a volleyball piłka tenisowa a tennis ball piłka lekarska a medicine ball piłka plażowa a beach ball grać w piłkę (o dzieciach) to play ball (o piłce nożnej) to play football GB a. soccer 2. (rzut) ball długa/wysoka/dobra piłka a long/high/good ball piłka koszykowa basketball piłka nożna (association) football GB, a soccer piłka ręczna handball piłka siatkowa volleyball piłka wodna water polo 2. f Techn. 1. (narzędzie) (small) saw 2. (brzeszczot) saw blade

piłkarka
f Sport 1. (grająca w piłkę ręczną) (woman) handball player 2. (grająca w piłkę nożną) (woman) football player GB, (woman) soccer player

piłkarski
adv. Sport football attr. GB, soccer attr. mecz piłkarski a football a. soccer match trener piłkarski a football coach a. trainer GB, a soccer coach kibice piłkarscy football supporters a. fans, soccer fans

piłkarstwo
n sgt Sport (gra w piłkę nożną) (association) football GB, soccer całe polskie piłkarstwo the (entire) Polish football world środowiska polskiego piłkarstwa Polish football circles upadek polskiego piłkarstwa the decline of Polish football piłkarstwo ręczne handball

piłkarz
m (Gpl piłkarzy) Sport footballer GB, football player GB, soccer player piłkarz ręczny handball player

piłować
impf vt 1. (przecinać piłą) to saw [deski, belki] 2. (ścierać, wygładzać) to file piłować paznokcie to file (one's) nails 3. pot., pejor. (źle grać) piłować skrzypce to saw away on a. at a violin codziennie piłowała tego samego walca she sawed away at the same waltz every day on her violin 4. pot., żart. (uporczywie domagać się) to harp about, to nag (o coś about sth) żona od tygodni piłuje go, żeby skosił trawnik his wife has been nagging him for days to cut the lawn vi (nudzić) to harp on Adam, nie piłuj, dość mam tego gadania stop harping on Adam, I've had enough piłować mordę/gębę/dziób pot. to holler pot.

piłsudczyk
m Hist. Pilsudski-ite, supporter of Pilsudski

piśmidło
n pejor. (czasopismo) rag pot., pejor (książka) trash pot., pejor.

piśmiennictwo
n sgt writing piśmiennictwo średniowieczne medieval writing piśmiennictwo naukowe academic literature zabytki piśmiennictwa polskiego the earliest examples of Polish writing

piśmienniczy
adv. [kultura] writing attr.

piśmienny
adv. 1. (umiejący pisać) [osoba] literate 2. (papierniczy) artykuły piśmienne stationery

piżama
f (piżamka dem.) pyjamas pl, pajamas pl US spodnie/góra od piżamy pyjama trousers/top dwie/trzy piżamy two/three pairs of pyjamas

piżamowy
adv. [spodnie] pyjama attr., pajama attr. US piżamowe przyjęcie a pyjama party, a slumber party US

piżmak
m Zool. muskrat piżmaki plt muskrat futro z piżmaków a muskrat a. musquash coat

piżmo
n sgt musk

piżmowiec
m Zool. musk deer piżmowce plt pot. (futro z piżmaków) muskrat, musquash

piżmowy
adv. [olejek] musk attr. [zapach] musky