ościenny
adv. książk. [państwa, kraje] neighbouring attr. GB, neighboring attr. US

oścień
m Ryboł. leister

oścież
zob. na oścież

ościsty
adv. [ryba] bony

ośka
f dem. (w maszynie, zegarku) pivot (w pojeździe) axle

oślep
m na oślep blindly, headlong uciekać na oślep to run headlong strzelać na oślep to shoot blindly

oślepiająco
adv. [błyszczeć] blindingly oślepiająco biały śnieg blindingly white snow

oślepiający
pa oślepiać adv. [blask, światło] blinding, dazzling

oślepiać
impf oślepić

oślepić
pf - oślep|iać impf vt 1. (pozbawiać wzroku) to blind wybuch petardy oślepił chłopca the boy was blinded in the explosion of a firecracker 2. (razić blaskiem) [słońce, światło, błysk] to blind, to dazzle 3. przen. (pozbawić rozsądku) to blind oślepia cię miłość love makes you blind oślepia go nienawiść do ludzi his hatred for people blinds him

oślepnąć
pf (oślepnął a. oślepł, oślepła, oślepli) vi 1. (stracić wzrok) to go blind 2. (chwilowo przestać widzieć) to be blinded, to be dazzled prawie oślepła od łez her eyes were blinded by tears

oślepły
adv. książk. blind

ośli
adv. [skóra, ogon, kopyta] donkey's ośla głowa pot., pejor. dimwit pot., thickhead pot. ośla ławka pot., żart. separate table for poorest students ośle uszy dog-ears ośli upór pejor. pigheadedness

oślica
f 1. Zool. mare 2. pejor. (kobieta) ass pot., dimwit pot.

ośliniać
impf oślinić

oślinić
pf - oślin|iać impf vt to drool miał grube oślinione wargi he had thick, slobbery lips oślinić się - ośliniać się [niemowlę, pies] to slobber, to drool

oślizgły
zob. oślizły

oślizły
adv. 1. (śliski) [stopnie, kamienie] slimy, slippery 2. pejor. (obrzydliwy) [osoba, spojrzenie, uśmieszek] slimy pejor. oślizłe ręce clammy hands 3. (nieświeży) [szynka, mięso] slimy

ośmielać
impf ośmielić

ośmielić
pf - ośmiel|ać impf książk. vt to encourage, to embolden ośmielające słowa/spojrzenie encouraging words/an encouraging look ośmielił nas swoją bezpośredniością we were emboldened by his easygoing manner ośmielać się - ośmielić się 1. (mieć odwagę) to dare nie ośmielił się odezwać he didn't dare say a word ośmielił się wyznać jej miłość he dared (to) tell her that he loved her ośmielę się zapytać, skąd pan pochodzi? pardon my asking, but where do you come from? ośmielę się przedstawić moją siostrzenicę let me introduce my niece ośmielam się mieć do pana pewną prośbę excuse me, could I ask a favour from you? 2. (nabrać odwagi) powoli dzieci ośmieliły się i zaczęły mówić gradually the kids gained confidence and started to talk

ośmieszać
impf ośmieszyć

ośmieszyć
pf - ośmiesz|ać impf vt to ridicule, to humiliate ośmieszyli go w oczach klasy they humiliated him in front of the whole class został ośmieszony przed kolegami he was ridiculed in front of his friends ośmieszyć się - ośmieszać się to make a fool of oneself, to humiliate oneself ośmieszyć się w czyichś oczach to humiliate oneself in front of sb ośmieszył się dziwacznym strojem he made a fool of himself wearing strange clothes

ośmio-
w wyrazach złożonych eight-, octa- ośmiozgłoskowiec Liter. octosyllable

ośmioboczny
adv. ośmiokątny

ośmiobok
m ośmiokąt

ośmiogodzinny
adv. [praca, lot, sen] eight-hour attr.

ośmioklasista
m ósmoklasista

ośmioklasistka
f ósmoklasistka

ośmioklasowy
adv. [szkoła] eight-form attr. GB, eight-grade attr. US

ośmiokrotnie
adv. książk. 1. [powtórzyć, przerobić] eight times 2. [wzrosnąć, zmaleć] eightfold

ośmiokrotny
adv. 1. [medalista, zwycięzca, laureat] eight-times attr. GB, eight-time attr. US 2. [wzrost, spadek] eightfold 3. książk. (powtórzony osiem razy) ośmiokrotne naloty eight air raids

ośmiokąt
m 1. Mat. octagon 2. (kształt ośmiokąta) octagon mozaika z ośmiokątów a mosaic of octagons ośmiokąt podwórza an octagonal yard

ośmiokątny
adv. książk. [figura, filar, dziedziniec] octagonal

ośmiolatek
m pers. (Npl ośmiolatki) eight-year-old m anim. (zwierzę) eight-year-old animal (drzewo) eight-year-old tree koń ośmiolatek an eight-year-old horse

ośmiolatka
f 1. (dziewczynka) eight-year-old 2. (zwierzę) eight-year-old animal klacz ośmiolatka an eight-year-old mare 3. pot. (szkoła) eight-form elementary a. primary school GB, eight-grade school US

ośmioletni
adi [cykl, kontrakt] eight-year attr. [dziecko, zwierzę] eight-year-old attr.

ośmiomiesięczny
adv. [rejs, urlop] eight-month attr. [niemowlę, szczeniak] eight-month-old attr.

ośmiornica
f (ośmiorniczka dem.) Zool. octopus

ośmioro
zob. osiem

ośmiotysięcznik
m pot. a mountain over 8,000 m high

ośmiotysięczny
num. ord. 1. [pasażer, klient] eight thousandth 2. [miasto, armia] eight thousand-strong attr.

ośmiościan
m (G ośmiościanu) Mat. octahedron

ośniedziały
adv. covered with patina ośniedziałe dachy roofs covered with patina

ośnieżony
adv. [góry, pola, lasy] snowy, snow-capped

ośrodek
m 1. (instytucja) centre GB, center US ośrodek zdrowia a health centre ośrodek rekreacyjny a leisure centre ośrodek badań atomowych a nuclear research centre ośrodek kultury a community centre ośrodek narciarski a ski resort 2. (centrum) centre GB, center US ośrodek handlu a commercial centre ośrodek władzy the centre of power Zakopane było w owym czasie ośrodkiem polskiego życia kulturalnego at that time Zakopane served as the cultural centre of Poland 3. Nauk. centre GB, center US ośrodek trzęsienia ziemi the epicentre wyż z ośrodkiem w Bretanii an anticyclone with its centre over Brittany 4. Anat. centre GB, center US ośrodek nerwowy a nerve centre ośrodki czuciowe sensory centres ośrodek ruchowy motor cortex 5. Fiz. medium ośrodek ekologiczny Biol. habitat ośrodek telewizyjny TV television studio być ośrodkiem zainteresowania to be the centre a. focus of attention

oświadczać
impf oświadczyć

oświadczenie
sv oświadczyć n książk. 1. (komunikat) pronouncement, statement rzecznik prasowy rządu przedstawił prasie oświadczenie w sprawie. the spokesman for the government made a statement to the press about a. on. oświadczenie sądu o braku dowodów winy oskarżonego a ruling on the lack of evidence against the defendant 2. Prawo declaration oświadczenie podatkowe Fin. tax return oświadczenie majątkowe Fin. statement of means Polit. financial disclosure

oświadczyny
plt (G oświadczyn) (marriage) proposal przyjąć/odrzucić czyjeś oświadczyny to accept/reject sb's proposal

oświadczyć
pf - oświadcz|ać impf vi książk. to announce, to declare oświadczył stanowczo, że rezygnuje z nauki he declared firmly that he was going to quit school oświadczył uroczyście, że się żeni he solemnly declared that he was going to get married oświadczyć się - oświadczać się to propose zakochał się do tego stopnia, że się oświadczył he was so madly in love with her that he proposed to her

oświata
f sgt 1. (edukacja) education oświata zdrowotna health education oświata dorosłych adult education szerzyć oświatę to promote education 2. (instytucja) education pracować w oświacie to work in education

oświatowy
adv. [system, reforma] education attr. [filmy, programy] educational

oświecać
impf oświecić

oświecenie
sv oświecić n sgt 1. Filoz., Literat., Szt. the Enlightenment człowiek/idee oświecenia a. Oświecenia Enlightenment man/ideas 2. Relig. (w buddyzmie) enlightenment osiągnąć oświecenie to attain enlightenment

oświeceniowy
adv. Filoz., Literat., Szt. [pisarz, literatura, idee] Enlightenment attr.

oświecić
pf - oświe|cać impf vt 1. książk. (uświadomić, pouczyć) to enlighten oświecił mnie, jak powinienem postąpić he enlightened me as to what I should do 2. książk. (nauczać) to enlighten, to edify [lud, młodzież] 3. książk. (oświetlić) to illuminate, to light świeca oświeciła im twarze the candle illuminated their faces oświecę wam drogę I'll light the way for you 4. Relig. to enlighten (nagle) go/mnie oświeciło pot. I/he got a brainwave

oświecony
pp oświecić adv. książk. [osoba, klasa, umysł, poglądy] enlightened attr. m książk. enlightened person językiem oświeconych była łacina Latin was the language of the educated

oświetlać
impf oświetlić

oświetlenie
sv oświetlić n sgt 1. (światło) lighting, illumination dobre/złe oświetlenie good/poor lighting rzęsiste oświetlenie statku the bright illumination of the ship 2. (instalacja) lighting oświetlenie awaryjne emergency lighting oświetlenie gazowe/jarzeniowe gas/strip lighting 3. książk., przen. (interpretacja) interpretation odmienne oświetlenie wydarzeń a different interpretation of events zobaczył tę sprawę w nowym oświetleniu he saw the matter in a new light

oświetleniowy
adv. [instalacja, sprzęt] lighting attr.

oświetlić
pf - oświetl|ać impf vt to light, to illuminate księżyc oświetlał drogę the road was lit by the moon jasno oświetlony pokój a brightly lit room oświetlić scenę reflektorami to illuminate the stage with floodlights

ość
f 1. (ryby) bone rybie ości fishbones udławić się ością to choke on a bone 2. Bot. awn 3. Ryboł. leister