osa
f 1. Zool. wasp żądło osy a wasp's a. wasp sting gniazdo os a wasps' nest ukąszenie przez osę a wasp sting cienka jak osa wasp-waisted być ciętym jak osa to be like a bear with a sore head 2. przen. (osoba dokuczliwa) gadfly osa go/ją ukąsiła a. użądliła a. jest zły/zła jak osa he/she is like a bear with a sore head

osaczać
impf osaczyć

osaczenie
sv osaczyć n trap miał świadomość swego osaczenia he realized that he was in a trap bohaterowie dramatu są w sytuacji osaczenia the characters of the drama feel trapped

osaczyć
pf - osacz|ać impf vt 1. (otoczyć) to corner [przestępcę] osaczyć wroga to surround the enemy 2. przen. [problemy, trudności, myśli] to assault, to bombard osaczało nas coraz więcej wątpliwości we were beset with more and more doubts osaczały go ponure myśli he was beset with grim thoughts 3. Myślis. to corner osaczyć zwierzynę to hold the game a. quarry at bay

osad
m (G osadu) 1. (warstwa) deposit, residue osad rdzy a layer a. coating of rust osad brudu dirt residue osad na zębach deposit a. residue on the teeth w szklance pozostał osad z kawy there were coffee dregs inside the glass na dnie butelki zebrał się osad there's residue a. there're dregs at the bottom of the bottle 2. sgt przen. (ślad) trace osad goryczy a trace of bitterness osady plt Geol. deposits, drift U osady kredowe/torfowe chalk/peat deposits osady lodowcowe glacial drift osady jury Jurassic deposits osady jeziorne lacustrine deposits osady organiczne organic deposits

osada
f 1. (miejscowość) settlement, hamlet osada rybacka/górnicza a fishing/mining settlement osada nawodna a stilt village 2. Sport crew ośmioosobowa osada wioślarska an eight

osadnictwo
n sgt książk. settlement, colonisation osadnictwo na prawie niemieckim Hist. planting of towns under German law in the 13th and 14th centuries osadnictwo na prawie polskim Hist. planting of towns under Polish law between the 10th and 15th centuries

osadniczka
f settler, colonist

osadniczy
adv. [ustawa, procesy, prawa] settlement attr. rodziny osadnicze the colonist families

osadnik
m pers. książk. settler, colonist m inanim. 1. Techn. settling tank 2. Bot. receptacle, torus

osadowy
adv. [sól, skały] sedimentary

osadzać
impf osadzić

osadzić
pf - osa|dzać impf vt 1. (umocować) to plant, to fasten osadził papierosa w szklanej fifce he planted a cigarette in a glass holder osadzić bagnet na karabin to fix a bayonet onto a rifle diament osadzony w srebro a diamond mounted in silver binokle krzywo osadzone na nosie glasses perched unevenly on sb's nose blisko/głęboko osadzone oczy close-set/deep-set eyes pies miał nisko osadzone uszy the dog had low-set ears sędzia dobrze osadzony w środowisku przen. a judge well-established in judiciary circles wiersze mocno osadzone w tradycji przen. poems deeply set in tradition 2. książk. (osiedlić) to settle osadzić kolonistów na nowych terenach to settle colonists in a. on new territories osadzić kogoś w więzieniu to put sb in prison 3. (umieścić) [autor, reżyser] to set [powieść, sztukę, film] akcja filmu osadzona jest w świecie artystów the film is set in the artistic world 4. (nanieść) to leave a deposit rzeka osadza muł na polach the river leaves a deposit of silt on the fields na dnie zbiornika z morską wodą osadzona jest sól there's a deposit of salt at the bottom of the container with the seawater 5. (zatrzymać) to stop short, to bring up short osadzić konia to bring up a. rein (in) a horse osadził go w miejscu nagły ból nogi a sudden pain in his leg stopped him short 6. przen. (pohamować) to put down próbował coś powiedzieć, ale z miejsca go osadzono he tried to say something but he was immediately silenced "uspokój się" - osadził go ojciec 'calm down' - his father restrained him 7. Chem. to extract osadzić się - osadzać się 1. książk. (osiedlić się) to settle przybysze osadzali się na pogranicznych ziemiach the newcomers settled on the frontier 2. (gromadzić się) to settle, to form a deposit na ściankach zbiornika osadza się sól salt forms a deposit on the walls of the container na dnie szklanki osadziły się fusy po kawie coffee dregs settled at the bottom of the glass 3. książk. (zatrzymać się) to stop konie osadziły się tuż przed bramą the horses stopped right before the gate

osadzony
pp osadzić osadz|ony m, osadzona f książk. prisoner, convict

osamotniać
impf osamotnić

osamotnienie
sv osamotnić osamotnieć n loneliness, solitude żyć w osamotnieniu to live in solitude ogarniało ją poczucie osamotnienia she had a feeling of loneliness

osamotnieć
pf (osamotnieję, osamotniał, osamotnieli) vi książk. to feel lonely, to feel bereft po wyjeździe rodziny bardzo osamotniał he felt very lonely after his family had left

osamotnić
pf - osamotni|ać impf vt to leave alone przez swój wyjazd osamotnił żonę due to his trip he had to leave his wife alone nie miał przyjaciół, był zupełnie osamotniony he had no friends and was completely alone

oscarowy
/'oska'rovi/ adv. [gala, statuetka, nominacja] Oscar attr.

oschle
adv. grad. ksążk. [przywitać się, odpowiedzieć] coldly, drily odnosił się do pracowników oschle he was cold toward his employees

oschłość
f sgt dryness, coldness oschłość przywitania/odpowiedzi the coldness of a greeting/an answer

oschły
adv. [osoba] hard-faced [powitanie, spojrzenie, głos] cold, dry

oscylacja
f (Gpl oscylacji) 1. książk. (wahanie) oscillation oscylacje nastroju oscillating moods 2. Fiz. oscillation

oscylacyjny
adv. Fiz. [fala, energia] oscillatory

oscylować
impf vt 1. książk. (mieć wartość w granicach) [ceny, temperatura] to fluctuate nasze obroty oscylują wokół stu milionów złotych our turnover fluctuates around a hundred million zlotys w roku 2000 wydobycie będzie oscylować w granicach 10 milionów ton in 2000 the output will oscillate in the region ten million tons 2. książk. (wahać się) to oscillate jego malarstwo oscyluje między symbolizmem a alegorią his art oscillates between symbolism and allegory sztuka ta oscyluje na granicy geniuszu i kiczu this art oscillates between genius and kitsch 3. Fiz. to oscillate

oscypek
m dial., Kulin. smoked ewe's milk cheese made in the Tatra Mountains

osesek
m (Npl oseski) suckling, nursling

oset
m (G ostu) Bot. thistle

osełka
f 1. (do ostrzenia) whetstone 2. przest. (masła) butterball

osiadać
impf osiąść

osiadły
adv. książk. 1. (mieszkający gdzieś na stałe) [osoba, ludność, plemiona] settled polscy malarze osiadli w Rzymie Polish painters settled in Rome ptactwo/zwierzęta osiadłe sedentary birds/animals osiadły tryb życia a settled way of life 2. (leżący) settled kurz osiadły na meblach dust settled on the furniture śnieg osiadły w dolinach górskich snow settled in the mountain valleys

osiedlać
impf osiedlić

osiedle
n (Gpl osiedli) estate osiedle mieszkaniowe a housing estate a. development osiedle domków jednorodzinnych an estate a. area of detached houses osiedle robotnicze a working-class housing estate mieszka na osiedlu na Mokotowie he lives on an estate a. a housing estate in the Mokotów district

osiedleniec
m (V osiedleńcu a. osiedleńcze) settler

osiedleńczy
adv. książk. tereny osiedleńcze the areas of settlement akcja osiedleńcza a settlement campaign

osiedlić
pf - osiedl|ać impf vt to settle osadników osiedlono wzdłuż rzek the riverbanks were settled by colonists osiedlić się - osiedlać się to settle osiedlić się na stałe we Francji to settle permanently in France

osiedlowy
adv. [klub, przedszkole] community attr. tereny osiedlowe housing estate areas

osiem
num. eight

osiemdziesiąt
num. eighty

osiemdziesiątka
f 1. (liczba, numer) eighty 2. (oznaczenie) the (number) eighty dojedziesz tam osiemdziesiątką you'll have to take the (number) eighty to get there mieszka pod osiemdziesiątką he lives at (number) eighty uczyć się w osiemdziesiątce to attend the number eighty school 3. (grupa) eighty na wycieczkę pojechała osiemdziesiątka turystów eighty tourists went on the trip 4. pot. (wiek) eighty zbliża się do osiemdziesiątki he's getting on for eighty ma już dobrze po osiemdziesiątce he's in his late eighties 5. (szybkość) pot. eighty jechał osiemdziesiątką he was doing eighty

osiemdziesiąty
num. ord. [urodziny, minuta, rocznica] eightieth lata osiemdziesiąte the eighties w latach osiemdziesiątych XIX wieku in the 80s of the 19th century, in the 1880s adv. [część] eightieth osiemdziesiąta f (w ułamkach) eightieth jedna osiemdziesiąta one eightieth

osiemdziesięcio-
w wyrazach złożonych eighty- osiemdziesięciolecie urodzin artysty the artist's eightieth birthday osiemdziesięciolitrowy zbiornik na wodę an eighty-litre water tank

osiemdziesięciokrotnie
adv. [wygrać, wzrosnąć, zmaleć] eightyfold obciążenie było osiemdziesięciokrotnie wyższe niż dopuszczalne the load was eighty times heavier than what is allowed osiemdziesięciokrotnie wypływaliśmy w rejs we set out to sea eighty times

osiemdziesięciokrotny
adv. 1. [laureat, zwycięzca] eighty-time 2. [wzrost, spadek, zysk] eightyfold

osiemdziesięciolatek
m pers. (Npl osiemdziesięciolatkowie a. osiemdziesięciolatki) eighty-year-old, octogenarian m anim. (zwierzę) eighty-year-old animal (drzewo) eighty-year-old tree słoń osiemdziesięciolatek an eighty-year-old elephant

osiemdziesięciolatka
f 1. (kobieta) eighty-year-old, octogenarian 2. (samica) eighty-year-old

osiemdziesięciolecie
n 1. (rocznica) eightieth anniversary osiemdziesięciolecie urodzin artysty the artist's eightieth birthday osiemdziesięciolecie śmierci poety the eightieth anniversary of the poet's death 2. (okres osiemdziesięciu lat) eighty years w ostatnim osiemdziesięcioleciu rozwinął się przemysł samochodowy the last eight decades have seen the development of the car industry

osiemdziesięcioletni
adv. 1. (o wieku) [staruszek, drzewo, kamienica] eighty-year-old attr. 2. (o okresie trwania) [okres, doświadczenie] eighty-year attr. osiemdziesięcioletni m, osiemdziesięcioletnia f eighty-year-old, octogenarian

osiemdziesięcioro
zob. osiemdziesiąt

osiemdziesięciotysięczny
adv. [miasto, armia] eighty-thousand attr.

osiemnastka
f 1. (liczba) eighteen 2. (oznaczenie) number eighteen mieszkać pod osiemnastką to live at number eighteen jeździć do pracy osiemnastką to take the number eighteen (bus/tram) to work 3. (grupa) eighteen na brzegu stała ich osiemnastka there were eighteen of them standing on the shore ruszyli (całą) osiemnastką they set out all eighteen of them 4. pot. (wiek) eighteen wszyscy poniżej/powyżej osiemnastki all under/over eighteen 5. pot. (urodziny) eighteenth birthday (przyjęcie) eighteenth-birthday party co dostałaś na osiemnastkę? what did you get for your eighteenth birthday? 6. pot. (dziewczyna) eighteen-year-old

osiemnasto-
w wyrazach złożonych eighteen- attr. osiemnastotomowe wydanie an eighteen-volume edition osiemnastotygodniowy semestr an eighteen-week semester zbiór osiemnastoelementowy a set of eighteen elements

osiemnastokrotnie adv
1. [powtórzyć] eighteen times 2. [wzrosnąć, zmaleć] eighteenfold [większy, mniejszy] eighteen times

osiemnastokrotny
adv. [wzrost, spadek] by eighteen times, eighteenfold jest osiemnastokrotnym zwycięzcą he has won eighteen times

osiemnastolatek
m pers. (Npl osiemnastolatkowie a. osiemnastolatki) eighteen-year-old m anim. (zwierzę) eighteen-year-old animal (drzewo) eighteen-year-old tree

osiemnastolatka
f (dziewczyna) eighteen-year-old (girl)

osiemnastoletni
1. [osoba] eighteen-year-old 2. [okres, staż] of eighteen years, eighteen year attr.

osiemnastowieczny
adv. [pałacyk, muzyka] eighteenth-century attr.

osiemnasty
num. ord. [urodziny, rocznica] eighteenth w osiemnastym roku życia at the age of seventeen adv. [część] eighteenth m (data) the eighteenth osiemnasty maja the eighteenth of May, May the eighteenth osiemnasta f 1. sgt (godzina) six p.m. eighteen hundred hours książk. o osiemnastej trzydzieści at half past six, at six thirty 2. (w ułamkach) eighteenth dwie osiemnaste two eighteenths

osiemnaście
num. eighteen

osiemnaścioro
zob. osiemnaście

osiemset
num. eight hundred osiemset- w wyrazach złożonych eight-hundred-attr. osiemsetlitrowa cysterna an eight-hundred-litre container

osiemsetlecie
n (Gpl osiemsetleci) 1. (rocznica) eight-hundredth anniversary, octocentenary 2. (okres) eight hundred years

osiemsetletni
1. (mający 800 lat) [zabytek] eight-hundred-year-old osiemsetletnia katedra an eight-hundred-year-old cathedral 2. (trwający 800 lat) [okres] of eight hundred years, eight-hundred-year attr.

osiemsetny
num. ord. eight-hundredth adv. [część] eight-hundredth osiemsetna f (w ułamkach) eight-hundredth dwie osiemsetne two eight-hundredths

osiemsettysięczny
num. ord. eight-hundred-thousandth adv. eight-hundred-thousandth osiemsettysięczna armia an army eight hundred thousand strong, an 800,000-strong army osiemsettysięczna f (w ułamkach) (one) eight-hundred-thousandth

osierocać
impf osierocić

osierociały
książk. adv. [dziecko] orphaned

osierocieć
pf (osierocieję, osierociał, osierocieli) vi [dziecko] to be orphaned

osierocić
pf - osiero|cać impf vt to orphan [dzieci, syna]

osika
f 1. Bot. (europejska) aspen, trembling poplar (północno-amerykańska) quaking aspen 2. sgt (drewno) aspen wood trząść się a. drżeć jak osika a. jak listek osiki to shake like a leaf

osikowy
adv. [deska, kołek] of aspen wood, aspen attr.

osina
f 1. Bot. (europejska) aspen, trembling poplar (północno-amerykańska) quaking aspen 2. sgt (drewno) aspen wood kołek z osiny an aspen stake 3. (zagajnik) aspen copse

osinowy
adv. [kołek, listek] aspen attr.

osiodłać
pf vt to saddle (up) [konia, osła, wielbłąda] siodłać osiodłać kogoś to bring sb to heel

osiowość
f sgt Archit., Techn. axial symmetry

osiowy
adv. Archit., Techn. [układ, napęd, symetria] axial osiowe n sgt Kolej demurrage

osioł
m pers. (Npl osły) pot., obraźl. jackass pot. ass pot., donkey pot. m anim. (zwierzę) donkey, ass (samiec) jackass głupi jak osioł (as) thick as a plank pot. osioł dardanelski pot., pejor. silly ass pot., utter donkey pot. uparty jak osioł (as) stubborn as a mule pracować a. tyrać jak dziki osioł to work like a Trojan a. horse

osiołek
pieszcz. m pers. dem. pieszcz. ninny m anim. dem. donkey, ass

osiwiały
adv. [osoba] greyed, grayed US

osiwieć
pf (osiwieję, osiwiał, osiwieli) vi [osoba, włosy] to (go) grey, to (go) gray US siwieć

osiągalność
f sgt książk. (szczęścia, wykształcenia) attainability, obtainability

osiągalny
adv. książk. [cel, towar, posada] achievable, attainable

osiągać
impf osiągnąć

osiągi
plt (G osiągów) 1. Techn. performance U 2. kryt. (osiągnięcia sportowe) results

osiągnięcie
sv osiągnąć n achievement, accomplishment najnowsze osiągnięcia techniki/medycyny the latest technical/medical achievements wybitne osiągnięcia w sporcie outstanding achievements in sport pisarz miał na swoim koncie wiele osiągnięć the writer had a lot of achievements to his name

osiągnąć
pf - osiąg|ać impf (osiągnęła, osiągnął, osiągnęli - osiągam) vt 1. (zdobyć) to achieve, to attain osiągnąć sukces to achieve success osiągnąć cel to achieve one's goal a. objective osiągnąć sławę to achieve a. win fame w ciągu krótkiego czasu osiągnął poważne stanowisko he was promoted to a senior position in a short period of time 2. (dojść do pewnego etapu) to attain, to reach samochód ten osiąga prędkość ponad 200 km/godz. this car can reach speeds of over 200 kph niedługo osiągnie czterdziestkę he'll soon be forty (years of age) osiągnąć szczyt formy na olimpiadę to attain top form for the Olympic Games w latach trzydziestych osiągał apogeum swojej popularności in the 30s he reached the peak of popularity 3. (dotrzeć do celu) to reach taternicy osiągnęli szczyt the mountaineers reached the summit

osiąść
pf - osi|adać impf (osiądę, osiądziesz, osiądzie, osiadła, osiedli - osiadam) vi 1. (osiedlić się) to settle po wyjeździe z kraju osiedli w Londynie after leaving their home country they settled in London osiąść na stałe w Stanach to settle permanently in the US 2. (opaść) [kurz, śnieg, pył] to settle kurz osiadł na meblach dust settled on the furniture szron osiadł grubą warstwą na drzewach the trees were covered with a thick layer of hoar-frost, hoar-frost thickly covered the trees 3. (wylądować) [balon, pojazd kosmiczny] to land statek osiadł na mieliźnie the ship was grounded 4. (zapaść się) [budynek, ściana, fundamenty] to subside, to sink grunty na skutek powodzi osiadają soil settles as a result of flooding

osiłek
m (Npl osiłki) pot. heavy pot., muscleman pot.

oskalpować
pf vt to scalp skalpować

oskard
m Techn. pick, pickaxe

oskarżać
1. impf oskarżyć 2. impf vi Prawo (jako oskarżyciel) to prosecute

oskarżenie
sv oskarżyć n 1. (oskarżające słowa) accusation (o coś of sth) bezpodstawne/niesprawiedliwe oskarżenie o zdradę małżeńską a groundless/an unjust accusation of infidelity 2. Prawo (skarga) accusation (zarzut) charge (o coś of sth) (o poważne przestępstwo) indictment (o coś for sth) akt oskarżenia an indictment, a bill of indictment US oskarżenie o zdradę państwa an indictment for high treason oskarżenie przeciwko podejrzanemu o zabójstwo/handel narkotykami a charge of murder a. homicide/drug trafficking against a suspect odczytać akt oskarżenia to read the indictment wnieść oskarżenie przeciwko komuś to bring an accusation against sb, to draw up charges against sb wycofać oskarżenie to drop the charge(s) zrzec się oskarżenia o coś to renounce one's accusation of sth 3. Prawo (strona oskarżająca) prosecution świadek oskarżenia a witness for the prosecution oskarżenie prywatne Prawo private prosecution oskarżenie publiczne Prawo public prosecution

oskarżony
pp oskarżyć oskarż|ony m, oskarżona f Prawo the accused, defendant ława oskarżonych the dock, the bench of the accused bronić oskarżonego to plead the defendant's case wprowadzić oskarżonego/oskarżonych to bring in the accused oskarżonemu zarzuca się zabicie policjanta the accused a. defendant is alleged to have killed a policeman oskarżeni nie przyznają się do winy the accused deny the charges oskarżonego uznano winnym/niewinnym the accused was found guilty/not guilty

oskarżyciel
m (Gpl oskarżycieli) 1. Prawo (wnoszący oskarżenie, prokurator) prosecutor 2. (na forum społecznym, politycznym) indicter, accuser w swoich artykułach jest oskarżycielem faszyzmu/ksenofobicznego społeczeństwa in his press articles he indicts fascism/a xenophobic society oskarżyciel posiłkowy Prawn private complainant in a public prosecution oskarżyciel prywatny Prawo private prosecutor oskarżyciel publiczny Prawo public prosecutor, prosecuting attorney

oskarżycielka
f 1. Prawo prosecutor 2. (na forum społecznym, politycznym) indicter, accuser

oskarżycielski
adv. [ton, gest, wzrok, uwaga] accusing, accusatory mowa oskarżycielska Prawo speech for the prosecution

oskarżyć
pf - oskarż|ać1 impf vt 1. (obwinić) to accuse oskarżyć kogoś o coś to accuse sb of sth oskarżała go o romans z sekretarką she was accusing him of having an affair with his secretary oskarżono go o nietolerancję he was accused of intolerance 2. Prawo (wysunąć zarzut) [świadek, oskarżyciel] to accuse (o coś of sth) (postawić w stan oskarżenia) [policja, prokurator] to charge (o coś with sth) (przedstawić oficjalne oskarżenie) to arraign (o coś on sth) to indict (o coś for sth) oskarżono go o złożenie fałszywych zeznań he was accused of giving false testimony o co ją oskarżają? what is she charged with? został oskarżony o morderstwo he has been charged with murder, he has been arraigned a. indicted on a murder charge oskarżyć się - oskarżać się 1. (siebie samego) to accuse oneself (o coś of sth) 2. (jeden drugiego) to accuse each other (o coś of sth)

oskoma
f sgt książk., przest. (apetyt) appetite (na coś for sth) mieć oskomę na coś to have an appetite for sth

oskrobać
pf - oskrob|ywać impf (oskrobię - oskrobuję) vt to scale [rybę] to peel [warzywa, ziemniaki] oskrobać buty z błota to scrape mud off shoes

oskrobywać
impf oskrobać

oskrzele
n (Gpl oskrzeli) Anat. bronchus (bliższe tchawicy) bronchial tube zdrowe oskrzela healthy bronchi zapalenie oskrzeli bronchitis

oskrzelowy
adv. Anat., Med. [przewody, mięśnie, astma] bronchial

oskubać
pf - obskub|ywać impf (oskubię - oskubuję) vt 1. (oczyścić z piór) to pluck [kurę, kaczkę] 2. (oderwać) to pick [listki, płatki] oskubać gałązki/krzaki z liści to pick (off) leaves from twigs/bushes sępy oskubały kości do czysta vultures picked the bones clean 3. pot., żart. (pozbawić pieniędzy) to fleece pot. [klienta, turystów] oskubali mnie z całej forsy they've cleaned me out

oskubywać
impf oskubać

osmalać
impf osmalić1

osmalić
1. pf - osmal|ać impf (okopcić) to blacken (zwęglić z wierzchu) to scorch, to char wśród zgliszczy spalonego dumu stał tylko osmalony komin only a blackened chimney stood among the remains of a burned down house 2. pf vt (opalić) [słońce, wiatr] to bronze [twarz, ramiona, skórę]

osmarować
pf obsmarować

osmarowywać
impf obsmarować

osmolić
pf vt 1. (pobrudzić) to blacken (pokryć sadzą) to soot [garnek, twarz] 2. (opalić) (zwęglając) to scorch, to char [polano, drewno] (z wierzchu) to singe [powierzchnię, futro] osmolić się (umazać się sadzą) to soot oneself

osnowa
f 1. Włók. (układ nitek) warp (przędza) warp thread a. yarn 2. Literat. (tło fabularne) background, fabric osnowa opony Aut. carcass osnowa stopu Tech. matrix

osnuwać
impf osnuć

osnuć
pf - osnu|wać impf vt 1. (otoczyć) [mgła, chmury] to envelop to shroud przen. trawy osnute nitkami babiego lata grasses enveloped in gossamer pająk osnuł muchę pajęczyną a spider spun a web around a fly 2. przen. (okryć) [tajemnica, legenda] to shroud przen. przeszłość osnuta aurą tajemniczości the past shrouded in an aura of mystery 3. Literat., Muz. (oprzeć) to base (na czymś on sth) libretto osnute na znanej powieści a libretto based on a famous novel

osoba
f 1. (człowiek) person osoba/osoby w średnim wieku a middle-aged person/middle-aged people osoby dorosłe adults odzież dla osób tęższych outsized clothing stół na dwanaście osób a table seating twelve (people) osobom nieupoważnionym wstęp wzbroniony authorized entry only przybył mistrz we własnej osobie the master himself arrived on jest dość nieśmiałą osobą he is rather shy malarz i poeta w jednej osobie a painter and poet rolled into one 2. Jęz. person czasownik w trzeciej osobie liczby pojedynczej a verb in the third person singular pisać coś w pierwszej osobie to write sth in a. put sth into the first person 3. Literat. (bohater) character, personage osoby dramatu cast of characters także przen., dramatis personae także przen. 4. książk. person zainteresowanie prasy osobą księżnej/osobami profesora i jego małżonki the interest of the press in the princess/the professor and his spouse znalazł sojusznika w osobie generała Rossa he found an ally in (the person of) General Ross moja/jej osoba jako przedmiot plotek I/she as an object of gossip mianowano nowego ministra w osobie Jana Kota the new minister is Jan Kot osoba duchowna clergyman osoba fizyczna Prawo natural person osoba postronna outsider osoba prawna Prawo legal person (jednostka zbiorowa) (w prawie rzymskim) body corporate, corporation (w prawodawstwie anglosaskim) corporation (aggregate) osoba prywatna Prawo private person a. individual osoba towarzysząca accompanying person, escort osoba trzecia third party osoba urzędowa Admin., Prawo official, civil servant

osobistość
f (ważna, znana) personage (popularna, powszechnie znana) personality (wysoko postawiona, wpływowa) grandee politycy, gwiazdy filmowe i inne ważne osobistości politicians, film stars, and other important personages

osobisty
adv. 1. (będący własnością, przynależny) [sukces, urok, doświadczenia, zainteresowanie, ochroniarz] personal osobisty sekretarz/asystent a private secretary/a personal assistant rzeczy osobiste personal belongings higiena osobista personal hygiene a. care 2. (prywatny) [kontakt, list, przyjaciel, szczęście, pytanie] personal [opinia, wygoda, potrzeby, stosunek] individual wolność osobista personal a. individual freedom a. liberty moje życie osobiste i zawodowe my private and professional life o jej życiu osobistym nic nie wiem I know nothing about her personal life zrezygnował ze względów osobistych he resigned for personal reasons robić osobiste wycieczki to become personal

osobiście
adv. [dziękować, zgłosić się, wysłuchać, odebrać] in person, personally [odpowiedzialny, znany] personally ta sprawa dotyczy mnie osobiście the matter is of personal concern to me zjawić się osobiście to make a personal appearance part. personally osobiście sądzę, że. personally I think that. osobiście czuję się dotknięty I am personally aggrieved

osobliwie
adv. grad. (niezwykle) [zachowywać się, reagować] oddly, curiously (dziwacznie) [zaprojektowany, ukształtowany] peculiarly, oddly osobliwie urocze/nudne miasto a curiously quaint/dull town jako para wyglądają dość osobliwie they're a rather odd-looking couple nowoczesna architektura często wyglada raczej osobliwie modern architecture is often quite odd a. peculiar

osobliwość
f 1. (przedmiot, zjawisko) curiosity, oddity (cenny, rzadki bibelot) curio gabinet osobliwości (z dziwami natury) a freak show (z rzadkimi przedmiotami) a curio cabinet osobliwości miasta/regionu the sights of a town/region, places of interest in a town/region 2. sgt (dziwaczność) peculiarity, oddness osobliwość jego zachowania his eccentric behaviour

osobliwy
adv. (wyjątkowy, niezwykły) [wrażenie, reakcja, pomysł, zachowanie] curious (dziwaczny) [język, styl] peculiar [odczucie, podejrzenie, obraz] queer singular przest. (odbiegający od normy, oczekiwań) [osoba, zachowanie, wydarzenie] odd osobliwym zrządzeniem losu by a curious twist of fate nie ma w tym nic osobliwego there's nothing odd about it on ma dość osobliwe poczucie humoru/przyzwyczajenia he has a rather peculiar sense of humour/rather peculiar habits

osobniczy
adv. Biol. [cecha, różnice] individual, ontogenetic

osobnik
m pers. pejor. (indywiduum) individual, character (typ) type podejrzany osobnik a suspicious-looking character był osobnikiem nietowarzyskim he was an unsociable type m anim. Biol. (okaz) specimen

osobno
adv. (pojedynczo) [pakowany, oceniany, kontrolowany] individually (oddzielnie) [gotować, nagrywać, przyjść] separately rozmawiać z każdym osobno to speak separately a. individually to each of them jej rodzice mieszkają osobno her parents live apart płacili osobno, każdy za siebie each (of them) paid their own bill z osobna [oglądać] individually pytałem wszystkich razem i każdego z osobna I asked all of them together and each of them individually wszem wobec i każdemu z osobna przest. [oświadczać, pokazywać] to each and every, to everybody, all and sundry

osobność
f sgt przest. (odosobnienie) seclusion na osobności (bez świadków) [rozmawiać, spotykać się] in private (na uboczu) [znajdować się, stać] out of the way

osobny
adv. (odrębny) [wejście, konto, kategoria, problem] separate [badania, programy, grupy] independent (inny) [stolik, sprawa, osoba] another

osobowościowy
adv. Psych. [model] of personality [cecha, zmiany] personality attr.

osobowość
f 1. (wybitna osoba) personality (popularna) osobowość telewizyjna/sportowa a popular television/sports personality 2. sgt Psych. (zespół cech) [neurotyczna, aktorska] personality zaburzenia osobowości personality disorders 3. (indywidualność) [bogata, nieprzeciętna, mroczna] personality, character kształtować czyjąś osobowość to mould sb's personality a. character osobowość prawna Prawo legal entity

osobowy
adv. 1. (personalny) [akta, wzorzec, cechy] personal dane osobowe personal details (dotyczący osoby, osób) [winda, wagon] passenger attr. dział osobowy the human resources department pociąg osobowy a stopping train GB, a slow train US samochód osobowy a (motor) car GB, an automobile US, a passenger car US skład osobowy komisji (the) members of a committee 2. Jęz. [zaimek, forma, rzeczownik] personal m pot. (pociąg osobowy) stopping train GB, slow train US -osobowy w wyrazach złożonych -person attr. dwunastoosobowy/sześćdziesięcioosobowy chór a twelve-/sixty-person choir pokój jednoosobowy/dwuosobowy a single/double room wieloosobowa grupa a large group

osocze
n sgt Fizj. plasma

osolić
pf vt to salt [ziemniaki, wodę] solić

osowiale
adv. [patrzeć, poruszać się, siedzieć] dejectedly, glumly wyglądać osowiale to look dejected

osowiałość
f sgt glumness

osowiały
adv. [osoba] dejected, dispirited [mina, twarz] glum

osowieć
pf (osowieję, osowiał, osowieli) vi książk. [osoba] to become dejected

ospa
f sgt 1. Med. pox C 2. Wet. cowpox czarna ospa Med. smallpox variola spec. ospa wietrzna Med. chickenpox varicella spec.

ospale
adv. grad. 1. (powoli) [płynąć, poruszać się, reagować] sluggishly (apatycznie) [siedzieć, pływać, pracować] languidly 2. (sennie) [mówić, snuć się] drowsily

ospałość
f sgt 1. (powolność) sluggishness (brak energii) languidness 2. (senność) drowsiness

ospały
adv. grad. 1. (powolny) [osoba, ruch, tempo, gospodarka] sluggish (ociężały) [osoba, nastrój, gest, wygląd] languid [okolica, miasteczko] drowsy 2. (rozespany) [osoba, ruch, wyraz twarzy] drowsy

ospowaty
adv. Med. [skóra, twarz] pockmarked

osprzęt
m sgt (G osprzętu) 1. Techn. (dodatkowe wyposażenie) accessories pl (do urządzeń wodno-kanalizacyjnych, gazowych, grzewczych) fittings pl 2. Żegl. (takielunek) rigging

ostaniec
m zw. pl Geol. inselberg, monadnock

ostatecznie
adv. książk. 1. (definitywnie, całkowicie) [rozwiązać, załatwić] definitively [udowodnić, zidentyfikować] conclusively [zamknąć, zlikwidować] permanently ostatecznie wyczerpany człowiek a completely a. totally exhausted man 2. (nareszcie, w końcu) finally, in the end ostatecznie zdecydowali, że nie wyjadą they finally decided not to go ostatecznie poszedłem do domu in the end I went home 3. (w ostatecznym rachunku) ultimately, in the end at the end of the day przen. o wszystkim ostatecznie decyduje los fate ultimately decides everything ostatecznie rzecz sprowadza się do tego, że. the long and short of it is that. 4. (skoro nie można inaczej) as a last resort ostatecznie mogę sprzedać samochód as a last resort, I can sell the car part. 1. (przecież, w końcu) after all ostatecznie to jego pieniądze, może je wydać na co chce it's his money after all: he can spend it on whatever he wants 2. (w zniecierpliwieniu) in the end więc ostatecznie o co w tym wszystkim chodzi? in the end, what's it really all about?

ostateczność
f sgt książk. 1. (konieczność) necessity (konieczne działania) the last resort ostateczność zmusiła go do sprzedaży obrazów necessity forced him into selling the paintings pożyczanie pieniędzy to już ostateczność borrowing money is a last resort w ostateczności pot. (w razie potrzeby) if it comes to the push a. pinch, as a last a. in the last resort w ostateczności sprzedamy mieszkanie if it comes to the push, we'll sell the flat te środki stosujemy tylko w ostateczności we only use those measures as a last resort 2. (skrajność) extremity, extreme rozwścieczony do ostateczności furious in the extreme wpadać a. przerzucać się z jednej ostateczności w drugą książk. to go from one extreme to the other

ostateczny
adi książk. 1. (końcowy, definitywny) [argument, dowód] conclusive [decyzja, odpowiedź, rezultat] definitive, final [porażka] eventual [próba, wysiłek] last-ditch [warunki] non-negotiable [rezultat, zwycięstwo] ultimate [decyzja] final ostateczna rozgrywka showdown ostateczny termin deadline, cut-off a. closing date 2. (skrajny) [pasja, rozpacz] extreme [ruina] utter żyli w ostatecznej nędzy they lived in abject poverty 3. książk., przen. (dotyczący śmierci lub sensu życia) [prawdy, sprawy] ultimate w ostatecznym rachunku a rozrachunku książk. when all is said and done, at the end of the day w ostatecznym razie a. wypadku as a last resort

ostatek
m książk. (pozostałość, resztka) remains pl oddać komuś ostatek chleba/pieniędzy to give sb the last of one's bread/money wkrótce roztrwonił ostatki rodzinnego majątku he soon squandered the remains of the family fortune wykorzystał ostatki zapasów he used up the last of his supplies ostatkiem sił wczołgał się do pokoju he managed to drag himself into the room with his last breath ostatki plt pot. pancake day, Shrove Tuesday do ostatka adv. książk. 1. (do końca) to a. until the last walczyli do ostatka they fought to the last 2. (całkowicie) completely, utterly zmęczony do ostatka completely worn out przemoczony do ostatka soaked through na ostatek adv. pot. (na koniec) last zrobić/zostawić coś na ostatek to leave sth till last na ostatek odrobił matematykę he did the maths homework last na ostatku adv. (na samym końcu) finally, in the end, eventually przybył na ostatku he arrived in the end kto zjada ostatki, ten (jest) piękny i gładki przysł. whoever eats the last of the food will be very pretty

ostatkowy
adv. pot. [bal, wieczór, zwyczaje] Shrove Tuesday attr., Mardi Gras attr.

ostatni
adv. 1. (w kolejności) [miejsce, uczeń, zespół] last (końcowy) [minuty, słowa] closing [wagon] end attr. [rata, spotkanie] final [egzemplarz, seans] last, latest [pociąg] last ostatni dzień miesiąca/roku the last day of the month/year ostatni z Romanowów the last of the Romanovs wyszła jako ostatnia she was the last to leave ostatni dom po prawej the last house on the right ostatnie szeregi falangi the rearmost ranks of a phalanx sala wypełniona do ostatniego miejsca a room filled to the last seat bilety wyprzedano do ostatniego miejsca every last ticket has been sold do ostatnich granic to the utmost (limit) pokój był zatłoczony do ostatnich granic the room was crowded to the utmost 2. (poprzedni) last, past odwiedził mnie w ostatni czwartek he visited me last Thursday ostatnie Boże Narodzenie spędziłem w Rzymie I was in Rome last Christmas gdy ostatni raz leciałem samolotem. last time I flew. w ciągu ostatnich pięciu lat in the last a. past five years w ostatniej chwili at the very last minute 3. (najgorszy) bottom, lowest ostatni gatunek worst quality był ostatnim uczniem w klasie he was bottom of the class 4. (całkowity) utter postąpił jak ostatni głupek he acted like an utter fool 5. (najmniej prawdopodobny) last on jest ostatnią osobą, którą wziąłbym do tej pracy he's the last person I'd choose for the job to ostatnia rzecz, jaka przyszłaby mi na myśl it's the last thing that would come into my head ostatni m, ostatnia f 1. (jedyny) the last (one) to jeden z ostatnich, którzy nadal podtrzymują tę tradycję he's one of the last to still follow the tradition 2. (z wymienionych) the latter lubi psy i koty, szczególnie te ostatnie he likes dogs and cats, especially the latter 3. (najgorszy, niegodny) good-for-nothing ostatni z ostatnich the lowest of the low traktuje mnie jak jakąś ostatnią he treats me like dirt zwymyślać kogoś od ostatnich to call sb vile/the vilest (of) names ostatnimi czasy a. w ostatnich czasach książk. lately, recently latterly książk.

ostatnio
1. (niedawno) recently, lately, of late ostatnio dużo pracował he's been working a lot lately (ciężko) he's been working very hard recently ostatnio nie czuję się zbyt dobrze I haven't been feeling too well of late ostatnio się dowiedziałem, że. I've heard recently that. 2. (ostatnim razem) last (time) kiedy ostatnio byłam w Paryżu. the last time I was in Paris. kiedy pani tu była ostatnio? when was the last time you were here? był jakiś przygaszony, kiedy się ostatnio widzieliśmy he seemed rather subdued when I last saw him

ostać
pf - ost|awać impf przest. vi to remain ostań z Bogiem, synu God be with you, son ostać się 1. (utrzymać się) to withstand vt (ocaleć) to survive, to remain wartościowa literatura ostoi się pomimo krytyki quality literature will endure despite criticism dom ostał się pożarom i zniszczeniom the house withstood fire and destruction 2. (sklarować się) to settle poczekaj, aż się napar ostoi wait till the infusion settles

ostebnować
zob. ostębnować

ostemplować
pf vt 1. (oznaczyć stemplem) to frank, to postmark [znaczek] to postmark [kartkę, kopertę] to stamp [dokument, książkę] to validate [bilet, paszport] dyplom ostemplowany oficjalną pieczęcią a diploma stamped with the official seal stemplować 2. Techn. (podeprzeć) to prop (up) [strop, ścianę, tunel] to shore up [budynek] stemplować 3. Leśn. (zaznaczyć) to mark ostemplować drzewa przeznaczone do wycięcia to mark trees for cutting stemplować

ostentacja
f sgt książk. ostentation gest pełen ostentacji a demonstrative gesture z ostentacją podkreślał swój szlachecki rodowód he ostentatiously emphasized his noble lineage

ostentacyjnie
adv. książk. (na pokaz) ostentatiously (demonstracyjnie) pointedly ostentacyjnie pobożny ostentatiously pious przez cały wieczór ostentacyjnie mnie ignorowała she ignored me pointedly all evening

ostentacyjność
f sgt książk. ostentation, ostentatiousness

ostentacyjny
adv. książk. [elegancja, grzeczność, uprzejmość] ostentatious

osteoporoza
f sgt Med. osteoporosis

ostoja
f (Gpl ostoi) 1. zw. pl książk. (oparcie) anchor przen., prop przen. support (fundament, podstawa) mainstay mieć ostoję w przyjaciołach/rodzinie to be able to count on the support of one's friends/family była dla mnie jedyną ostoją she was my only prop a. support 2. Biol., Geog. refugium 3. Leśn. sanctuary ostoja ptactwa a bird sanctuary 4. Kolej. (rama nośna) underframe

ostracyzm
m sgt (G ostracyzmu) Antycz. ostracism także przen.

ostro
adv. grad. 1. (spiczasto) sharp, sharply miał ostro zarysowany podbródek he had a pointed chin ostro zakończony łuk a pointed arch ostro zakończony patyk a sharp-ended stick ostro zatemperowany ołówek a pencil sharpened to a point 2. (stromo, spadzisto) [piąć się, wznosić się] steeply, sharply 3. (pod kątem) [skręcić] sharply 4. (intensywnie) [dąć] sharply [świecić] harshly [zabrzmieć] harsh attr., strident attr. [pachnieć] sharp attr., sharply [zaboleć] acutely, severely 5. (pikantnie) spicily ostro przyprawiona potrawa a spicily seasoned a. heavily-spiced dish kurczak/baranina na ostro spicy chicken/lamb 6. (wyraźnie) [kontrastować, zarysować się] sharply drzewo wyszło na zdjęciu ostro the tree came out sharp in the picture 7. (surowo) [oceniać, upominać] severely jego ojciec bardzo ostro traktował synów his father was very strict with his sons 8. (gniewnie, bezwzględnie) [dyskutować, sprzeciwiać się] keenly [mówić, odpowiedzieć] brusquely, sharply [protestować] shrilly, stridently [ripostować, zganić] smartly [atakować, krytykować] fiercely, sharply [domagać się] shrilly zbyt ostro go skrytykowałem I was too harsh in my criticism of him 9 pot. (dużo, mocno) [balować, pić, trenować] hard zbyt ostro się malujesz your make-up is too heavy 10 (energicznie, szybko) [skręcić, zahamować] sharp, sharply wziąć się ostro do nauki/pracy to get down to studying/working 11 (agresywnie, brutalnie) [grać] rough pot., roughly 12 Med. (ciężko, szybko) acutely choroba może rozpocząć się ostro, kaszlem i gorączką the disease may present acutely, with a cough and fever ostro- w wyrazach złożonych acute-, sharp- ostrokątny acute-angled ostrodzioby sharp-beaked

ostroga
f (Gpl ostróg) 1. zw. pl Jeźdź. spur spiąć konia ostrogami to spur a horse dać koniowi ostrogę to give a horse the spur 2. książk., przen. (bodziec) boost, prod spur przen. chęć zdobycia pierwszego miejsca była dla niego ostrogą the desire to win the first place was a spur to him 3. Bot., Zool. spur 4. Żegl. (wał ochronny) groyne ostroga piętowa Med. calcaneal spur zdobyć ostrogi (w jakimś zawodzie) to win a. gain one's spurs (in a profession)

ostrokrzew
m (G ostrokrzewu) Bot. holly, ilex

ostrokół
m (G ostrokołu) Hist., książk. palisade, stockade otoczyć ostrokołem to stockade

ostrosłup
m Mat. pyramid ostrosłup ścięty truncated pyramid

ostrość
f książk. 1. (krawędzi, ostrza) keenness, sharpness (noża) sharpness 2. (szorstkość) (muru, żwiru) roughness (ścierniska) prickliness 3. (spiczastość) (nosa, ołówka) sharpness (łuku) pointedness 4. (kanciastość) sharpness ostrość rysów jego twarzy the sharpness of his features 5. (stromość) steepness ostrość podejścia/wejścia the steepness of the climb/ascent 6. (ukośność) sharpness, tightness ostrość zakrętu the sharpness of a bend 7. przen. (surowość) severity, strictness ostrość metod wychowawczych strictness of educational methods 8. przen. (rygorystyczność) (przepisu, zakazu) stringency (represji) severity (dyscypliny) harshness 9 przen. (nieprzychylność) (krytyki) harshness (odpowiedzi, tonu) abruptness, sharpness (artykułu, recenzji) censoriousness (listu, ostrzeżenia) stiffness 10 przen. (ciętość) (języka, pióra) sharpness (dowcipu, satyry) keenness 11 przen. (brutalność, drastyczność) (filmu) violence (gry, scen, walki) roughness (rywalizacji) aggressiveness 12 przen. (burzliwość) (ataku, polemiki, reakcji, sprzeciwu) sharpness 13 (w smaku) piquancy, spiciness 14 (intensywność) (zapachu) sharpness, pungency (dźwięku) shrillness (światła) harshness (bólu) acuteness, severity (klimatu, zimy) severity, harshness (mrozu) hardness, severity (wiatru) keenness, sharpness (powietrza) keenness (kolorów) harshness 15 przen. (wyrazistość, aktualność) (podziałów, różnic) sharpness (wspomnień) vividness minione wydarzenia straciły na ostrości the past events have lost their vividness 16 (brak zniekształceń) (obrazu) clarity, sharpness (fotografii) focus głębia ostrości Fot. depth of focus ustawić ostrość obrazu to bring the image into focus nabrać ostrości to come into focus 17 (wrażliwość) (słuchu, wzroku) acuity a. acuteness, keenness, sharpness (węchu) keenness, sharpness 18 przen. (przenikliwość spojrzenia, widzenia) acuteness, sharpness 19 (szybkość, gwałtowność) (galopu) hardness (finiszu) fastness, hardness (hamowania, skrętu) sharpness 20 przen. (agresywność psa) fierceness

ostrożnie
adv. grad. (rozważnie) [działać, poruszać się, zbliżać się] cautiously [obchodzić się] carefully, with care (nieufnie) charily książk. [formułować] circumspectly, cautiously [dotykać, kroczyć, posuwać się] gingerly [jechać] carefully (bezpiecznie) safely [smakować] tentatively [podchodzić] warily proszę, używaj tego ostrożnie please take care when using it "ostrożnie, szkło" 'Glass. Handle with care' ostrożnie z tym nożem! be careful with that knife! z ostrożna książk. carefully, cautiously robiła wszystko powoli, z ostrożna she did everything slowly and carefully wszystko można, byle (z wolna i) z ostrożna przysł. slow but steady wins the race

ostrożność
f sgt (przezorność, rozwaga) care, caution circumspection książk. (bycie przezornym) carefulness, cautiousness postępować z należytą ostrożnością to act with due caution zaleca się (wielką) ostrożność (great) caution should be exercised ostrożność w dobieraniu słów circumspection in one's choice of words zachować środki ostrożności to take precautions

ostrożny
adv. grad. 1. [kierowca, przechodzień, rozmówca] (przezorny) careful, cautious (nieufny) chary, wary był ostrożny w swoich wypowiedziach he was circumspect in his statements 2. [jazda] careful [nastawienie] cautious, chary, conservative [pukanie, zachowanie] cautious [sformułowanie] circumspect książk. [wycena] safe [decyzja, polityka, reforma] tame, unenterprising ostrożny optymizm cautious optimism

ostrugać
pf - ostrug|iwać impf vt (wygładzić) to whittle (heblem) to plane ostrugać nożem kijek to whittle a stick with a knife

ostrużyny
plt (G ostrużyn) shavings pl (ziemniaków) peelings pl ostrużyny drewna/metalu wood/metal shavings

ostry
adv. grad. 1. (naostrzony) [krawędź, ostrze] keen, sharp [nóż, siekiera] sharp 2. (kłujący, szorstki) [żwir] rough [ściernisko] prickly 3. (spiczasty) [igła, koniec, nos, ołówek, podbródek, szczyt] sharp [łuk] pointed o ostrych rysach sharp-featured 4. (stromy) [podejście, zejście, zjazd] steep 5. (ukośny) [kąt, zakręt] sharp ścieżka łączy się z drogą pod ostrym kątem the path meets the road at a sharp angle 6. przen. (surowy, bezwzględny) [nauczyciel, rodzice, zwierzchnik] severe, strict (rygorystyczny) [przepis, rygor, zakaz] stringent, strict [represje] severe [dyscyplina] harsh (karcący, nieprzychylny) [reprymenda] sharp [krytyka] harsh, strong [ton] abrasive, sharp [odpowiedź] blistering, sharp [uwaga] censorious, scalding [artykuł, komentarz, recenzja] censorious [list, odpowiedź, ostrzeżenie] stiff ostra wymiana zdań an angry a. heated exchange, a sharp disagreement 7. przen. (cięty, ironiczny) [dowcip, satyra] keen 8. przen. (brutalny) [gra, sceny, seks, walka] rough [potyczka, rozgrywka] bruising [rywalizacja] aggressive [atak, polemika, reakcja, sprzeciw] sharp 9 (intensywny, nasilony) [ból] acute, sharp [dźwięk, głos] harsh, strident [kolor] harsh, violent [mróz] hard, severe [światło] hard, harsh [wiatr] keen, nippy pot., sharp [smak] pungent [zapach] sharp, pungent [danie, sos] spicy, hot [klimat, zima] harsh, cruel [powietrze] keen ciszę nagle przerwał ostry dźwięk telefonu the telephone shrilled suddenly in the silence 10 (wyraźny) [granica, rozróżnienie] sharp 11 (wyrazisty) [cień, kontur] clear, sharp [zdjęcie] sharp [obraz] focused obraz jest niezbyt ostry the image is a little blurred 12 (wyczulony) [słuch, wzrok] acute, keen 13 (gwałtowny, szybki) [galop] hard [finisz] fast, hard 14 przen. (agresywny) [pies] fierce 15 Mat. [kąt] acute 16 Med. [choroba, objawy] acute ostra niewydolność układu oddechowego acute respiratory disease 17 Żegl. [kurs] close-hauled

ostryga
f Zool. oyster sos z ostryg oyster sauce hodowla ostryg an oyster farm

ostrygojad
m Zool. oyster cateher

ostrzał
m (G ostrzału) 1. Wojsk. (ostrzeliwanie) (gun)fire ostrzał artyleryjski shellfire pole/zasięg ostrzału a shelling field/range of fire być/ znaleźć się pod ostrzałem (wroga) to be/come under (enemy) fire 2. książk., przen. (krytyka) fire być/znaleźć się pod (czyimś) ostrzałem to be/come under fire (from someone) prezydent znalazł się pod ostrzałem na skutek tej kontrowersyjnej decyzji the president came under fire for this controversial decision pod ostrzałem wrogich spojrzeń under the scrutiny of hostile eyes

ostrze
n (Gpl ostrzy) 1. (część narzędzia) blade business end żart. (krawędź tnąca) edge (krawędź łyżwy) runner (obrzeże krzywej) cusp (grot) head ostrze strzały/włóczni arrowhead/spearhead 2. książk., przen. (krytyki) edge (satyry) barb (ironii) shaft, sting stawiać a. postawić sprawę na ostrzu noża książk. to bring matters to a head

ostrzec
pf - ostrze|gać impf vt to alert, to warn ostrzec kogoś przed niebezpieczeństwem a. o niebezpieczeństwie to alert sb to (a) danger "on jest niebezpieczny", ostrzegała 'he's dangerous', she cautioned ostrzegałem ich, żeby byli ostrożni I warned them to be careful ostrzegał ją, że to się nie uda he warned her that it wouldn't work "natychmiast przestań - ostrzegam cię!" 'stop it at once - I'm warning you!'

ostrzegawczo
adv. książk. warningly pies warknął ostrzegawczo the dog growled warningly a. a warning uniesiona ostrzegawczo ręka a hand raised in warning nauczyciel ostrzegawczo pogroził mu palcem the teacher wagged an admonitory finger at him

ostrzegawczy
adv. książk. [gest, spojrzenie] admonitory książk. cautionary, warning attr. [sygnał, znak] danger attr. [światło, wystrzał] warning attr. w jego głosie zabrzmiała ostrzegawcza nuta he sounded a note of warning

ostrzegać
impf ostrzec

ostrzelany
pp ostrzelać1 ostrzelać2 adv. [żołnierz] experienced in shooting

ostrzelać
1. pf - ostrzel|iwać impf vt 1. (strzelić wiele razy) to fire, to rake (ogniem artyleryjskim) to batter, to cannonade, to shell (ogniem flankowym) to enfilade ostrzelali budynek z karabinów maszynowych they raked the building with machine-gun fire żołnierze ostrzelali przepływający okręt the soldiers fired at a passing ship 2. środ., Wojsk. (wypróbować strzelając) to break in ostrzelać karabin to break in a rifle ostrzelać się - ostrzeliwać się 1. (strzelać do siebie nawzajem) to fire a. shoot at each other/one another 2. (osłaniać ogniem) to fire, to shoot osaczeni przestępcy zaczęli się ostrzeliwać the cornered criminals began to shoot ostrzeliwując się, zdołali uciec z budynku they shot their way out of the building 3. środ., Wojsk. (nabrać wprawy w strzelaniu) to acquire shooting skills 2. pf vt pot. (przyzwyczaić) to shoot over [psa] to accustom to gunfire [żołnierza]

ostrzeliwać
impf ostrzelać1

ostrzeżenie
sv ostrzec n książk. (napomnienie) admonition (przed czymś of a. against sth) warning (przed czymś against sth) (prawne, w piłce nożnej) caution ostrzeżenie sztormowe/powodziowe gale/flood warning zaatakował bez ostrzeżenia he attacked without warning ostrzeżenie o niebezpiecznych wirusach komputerowych a warning about dangerous computer viruses bokser dostał ostrzeżenie za nieprzepisową walkę the boxer received a warning for foul play

ostrzyc
pf vt to cut [włosy] to clip [sierść psa] to shear [runo owcy] to cut, to mow [trawnik] to cut, to prune [żywopłot] ostrzyc na zero to skin poprosił, aby ostrzygła go krótko he asked her to cut his hair short mieć dobrze/modnie ostrzyżone włosy to have a good/fashionable haircut strzyc ostrzyc się 1. (samodzielnie) to cut one's (own) hair ostrzygła się sama małymi nożyczkami she cut her hair with some small scissors strzyc się 2. (zostać ostrzyżonym) to have one's hair cut, to have a. get a haircut przed ślubem musisz się ostrzyc you must have your hair cut before the wedding strzyc się

ostrzyć
impf vt to grind, to hone, to sharpen [nóż, ostrze, siekierę] to strop [brzytwę] to whet [narzędzia] to sharpen [ołówek, pal] ostrzyć sobie apetyt a. zęby a. kły a. pazury na kogoś/coś pot. to have one's eye on sb/sth, to have sb/sth in one's sights ostrzyć sobie zęby na kimś pot. (obmawiać) to bad-mouth sb pot. to run sb down

ostrów
m (G ostrowu) książk. (wyspa rzeczna) holm(e) GB, islet

ostudzać
impf ostudzić

ostudzić
pf - ostudz|ać impf vt 1. (ochłodzić) to cool (w lodówce) to chill ostudzić herbatę/mleko/zupę do temperatury pokojowej to cool the tea/milk/soup to room temperature 2. przen. (hamować) to abate książk. [zapał] to cool [nastroje] to dampen [entuzjazm, optymizm] to deaden [namiętność] to temper [radość] ostudzić się - ostudzać się pot. 1. (ostygnąć) to cool zupa ostudziła się szybko w zimnej kuchni the soup cooled quickly in the cold kitchen 2. przen. (ograniczyć zaangażowanie) to cool ostudził się w swym zapale do nauki his zeal for studying abated

ostukać
pf - ostuk|iwać impf vt 1. (opukać) to knock, to rap, to tap ostukał szyny młotkiem he tapped the rails with a hammer 2. Med. (zbadać) to percuss, to sound lekarz ostukał pacjentowi plecy the doctor percussed a. sounded the patient's back

ostukiwać
impf ostukać

ostygnąć
pf - ostyg|ać impf (ostygnął a. ostygł - ostygam) vi 1. (stać się zimnym) [zupa, obiad, żelazko] to cool (w ostrzeżeniach) to get a. go cold zostawić coś do ostygnięcia to leave sth to cool herbata ci zupełnie ostygła your tea is completely cold 2. przen. (zmaleć, zgasnąć) [entuzjazm, gniew, pasja, przyjaźń] to cool ostygnąć w zapale to cool in one's zeal ostygł w miłości/nienawiści his love/hate cooled

ostygły
pp ostygnąć adv. 1. (zimny) [lawa] cooled [herbata, obiad, woda] cold 2. przen. [zapał] abated [entuzjazm] dampened, tempered [uczucia] diminished [złość] cooled

ostębnować
pf vt to backstitch ostębnować kieszenie żakietu to backstitch the pockets of a jacket stębnować

ostęp
m zw. pl (G ostępu) 1. książk. (matecznik) = backwoods pl (the least accessible part of an old forest) 2. Leśn. block

osunięty
pp osunąć się adv. [cegły, kamienie, masy lodu] fallen, slipped [ściana] collapsed [grunt] subsided

osunąć
się pf - osu|wać się impf (osunę się, osunął się, osunęła się, osunęli się - osuwam się) v refl. książk. 1. (opaść, ześlizgnąć się) [błoto, kamienie] to slide, to slip [grunt, skarpa] to subside [ściana] to collapse z góry osunęła się lawina an avalanche slid down the mountain 2. (upaść) to sink, to slump osunąć się na kolana to sink to one's knees wyczerpana osunęła się na fotel exhausted she slumped/sank into an armchair nagle osunął się na podłogę suddenly he sank/slumped to the floor

osuszać
impf osuszyć

osuszyć
pf - osusz|ać impf vt 1. (odwodnić, wysuszyć) to drain [bagno, łąkę, budynek] to dehumidify [gaz, powietrze] to dry [naczynia, oczy, ręce, ubranie] to blot [atrament] 2. pot., żart. (opróżnić) to drain [butelkę, kufel] osuszyć się - osuszać się 1. (wytrzeć się) to dry oneself (off) osuszyć się ręcznikiem to dry oneself with a towel 2. (wyschnąć) to dry (off) dach osuszył się na słońcu the roof dried in the sun

osuwać się
impf osunąć się

osuwisko
n Geol. 1. (osuwanie się ziemi) landslide, landslip powodzi towarzyszyły liczne osuwiska the flood was accompanied by many landslides 2. (rumowisko) landslide, landslip (kamienne) rockfall

oswabadzać
impf oswobodzić

oswajać
impf oswoić

oswobadzać
impf oswobodzić

oswobodziciel
m, oswobodzicielka f (Gpl oswobodzicieli, oswobodzicielek) książk. liberator oswobodziciele ojczyzny (the) liberators of the homeland

oswobodzić
pf - osw|obadzać, osw|abadzać impf książk. vt 1. (wyzwolić z niewoli) to free, to liberate [jeńców, więźniów] oswobodzić kraj od wroga to liberate the country from the enemy 2. (uwolnić) to free, to liberate oswobodził jej ręce i nogi he freed her hands and legs wiara oswobadza człowieka od strachu przed śmiercią faith frees a man from the fear of death oswobodzić się - oswobadzać się 1. (wyzwolić się z niewoli) to free oneself, to liberate oneself kraj oswobodzi się od najeźdźców the country will liberate itself from the invaders 2. (wyswobodzić się) to free oneself, to liberate oneself oswobodziła się z jego uścisków she freed herself from his embrace

oswoić
pf - osw|ajać impf vt 1. (przyzwyczaić) to accustom, to adapt (z czymś to sth) wojna oswoiła ludzi z widokiem zburzonych miast the war accustomed people to the sight of ruined cities oswoił oczy z ciemnością his eyes adjusted a. adapted to the dark 2. (zaznajomić) to become familiar (z czymś with sth) starał się oswoić rodziców z komputerami i Internetem he tried to familiarize his parents with computers and the Internet 3. (obłaskawiać) to tame [lwa] to domesticate [lisa, ptaka] oswoić się - oswajać się 1. (przyzwyczaić się) to accustom oneself (z czymś to sth) [wzrok] to get used, to adjust (z czymś to sth) (zapoznać się) to familiarize oneself (z czymś with sth) długo nie mogła się oswoić ze swoim nowym domem for a long time she couldn't get used to her new home jego oczy powoli oswajały się ze światłem his eyes slowly adjusted to the light musisz oswoić się z tym zagadnieniem you must familiarize yourself with the issue 2. (obłaskawić się) [lew] to become a. grow tame [ptak] to become domesticated

osypać
zob. obsypać

osypisko
n sgt książk. (kamienne) scree, talus (cegieł, piasku) heap, pile (of bricks/sand)

oszachrować
pf vt pot. to flimflam pot., to con pot. został oszachrowany przez nieuczciwego sprzedawcę he was conned by a dishonest salesman

oszacować
pf vt to adjust [roszczenia] to appraise, to assess [wartość] to assess, to calculate, to evaluate [straty, szkody] to estimate [nasilenie, rozmiary, wielkość] to judge, to reckon [czas, odległość, wiek] to price [towar] to value [antyk, nieruchomość, obraz] jego majątek oszacowano na 400 milionów dolarów his estate has been estimated at 400 million dollars nasz ekspert oszacował koszt nieco wyżej our expert puts the cost somewhat higher

oszalały
pp oszaleć książk. adv. 1. (niepoczytalny) crazy, frantic oszalały z zazdrości mąż a husband frantic with jealousy oszalały z bólu/radości/rozpaczy crazed a. crazy a. mad with pain/joy/grief jak oszalały [biegać, krzyczeć, śmiać się] pot. like crazy a. mad rzucił się na nią jak oszalały he made a mad lunge for her 2. (zauroczony) crazy, mad na jego punkcie była całkiem oszalała she was completely crazy a. mad about him

oszaleć
pf (oszaleję, oszalał, oszaleli) vi książk. 1. (stracić panowanie nad sobą) to go berserk a. crazy a. mad a. wild oszaleć z gniewu/bólu/rozpaczy to go crazy with anger/pain/grief kiedy na scenie pojawił się lider zespołu, widownia oszalała when the frontman appeared on stage, the audience went wild 2. (zwariować) to become a. go insane, to go mad wkrótce po śmierci żony nieszczęśnik oszalał the poor man went insane soon after his wife's death 3. przen. (wielbić) to be/go crazy a. mad to flip pot. (na punkcie czegoś over sth) młodzież oszalała na punkcie Internetu the young are crazy about the Internet

oszalować
pf vt Budow. (obić, wyłożyć) to board, to plank (podeprzeć) to shore up (with planks) [dół, tunel, wykop] letni dom został oszalowany deskami the summer house was boarded with planks

oszałamiająco
adv. książk. 1. (niezwykle, wspaniale) [piękny] breathtakingly, stunningly [szybki] blindingly [wyglądać] breathtaking adv., stunning adv. 2. (odurzająco) [pachnieć] intoxicating adv. alkohol etylowy działa oszałamiająco ethyl alcohol has an intoxicating a. stupefying effect

oszałamiający
pa oszołomić adv. książk. 1. (nadzwyczajny, szokujący) [tempo] bewildering [prędkość] blinding [sukces] rip-roaring pot. staggering, overhelming [piękno, uroda, widok] breathtaking, stunning 2. (odurzający) intoxicating oszałamiający zapach róż the intoxicating smell of roses

oszałamiać
impf oszołomić

oszczekać
zob. obszczekać

oszczeniony
pp oszczenić się adv. whelped jak się opiekować oszczenioną suką? how to care for a newly-whelped bitch?

oszczenić
się pf v refl. Zool. [suka, wilczyca, lisica] to litter, to pup, to whelp szczenić się

oszczep
m (G oszczepu) 1. Sport (przyrząd) javelin (konkurencja) the javelin rzut oszczepem javelin throw zdobyć pierwsze miejsce w oszczepie a. rzucie oszczepem to take a. win first place in the javelin 2. sgt Hist. javelin, (throwing) spear

oszczepnictwo
n sgt Sport javelin throwing

oszczepniczka
f Sport javelin thrower

oszczepnik
m 1. Sport javelin thrower 2. Hist. spearman

oszczerca
m książk. slanderer libeller książk.

oszczerczo
adv. książk. [oskarżać, sugerować, zarzucać] libellously GB, libelously US, slanderously [zabrzmieć] libellous adv. GB, libelous adv. US, slanderous adv.

oszczerczy
adv. książk. [artykuł, wypowiedź, zarzut] defamatory, libellous GB, libelous US, slanderous

oszczerstwo
n książk. slander, slur rzucać na kogoś oszczerstwa to spread slander about sb a. to malign sb oburzające oszczerstwo na temat prezydenta an outrageous slur on the president kampania oszczerstw (przeciwko komuś) a smear campaign (against sb)

oszczypek
zob. oscypek

oszczędnie
adv. grad. 1. (skromnie) [gospodarować] economically [żyć] frugally, thriftily oszczędnie gospodarować funduszami to be economical with one's funds 2. przen. (bez nadmiernego wysiłku) [biec, pracować] economically 3. (umiarkowanie) [pokazywać, wykorzystywać] sparingly [chwalić, nagradzać] charily [pisać, wyrażać się] economically [grać] in an understated manner a. way

oszczędnościowo
adv. (oszczędnie) economically (dla oszczędności) for reasons of economy oszczędnościowo paliła się tylko jedna żarówka for reasons of economy only one light bulb was on

oszczędnościowy
adv. 1. (służący oszczędzaniu) economical, economy attr. jadł mniej ze względów oszczędnościowych he was eating less to cut costs 2. Ekon. [książeczka, plan, program, rachunek, wkład] savings attr.

oszczędność
f sgt 1. (cecha ludzka) frugality, thriftiness a. thrift 2. (oszczędzanie, zaoszczędzenie) economy, saving nie chciał dostrzec potrzeby oszczędności he refused to recognize the need to economize dwudziestoprocentowa oszczędność a 20% saving oszczędność 500 funtów a saving of 500 pounds oszczędność energii energy saving 3. przen. (nienadużywanie) economy oszczędność w słowach economy of words oszczędności plt 1. (pieniądze) savings pl żyć z oszczędności to live off one's savings oszczędności całego życia one's life savings 2. (zapasy) reserves pl oszczędnością i pracą ludzie się bogacą przysł. = look after the pennies and the pounds will look after themselves

oszczędny
adv. grad. 1. (nierozrzutny) [gospodyni] economical, frugal, thrifty [tryb życia] frugal 2. (ekonomiczny) [gospodarka, technologia] economical oszczędne gospodarowanie zasobami naturalnymi economical management of natural resources 3. przen. (skromny, umiarkowany) [dialog] spare, terse [proza, scenografia, styl] economical, pared-down [gra] understated być oszczędnym w słowach to be economical with one's words jest oszczędny w pochwałach he's sparing in (his) praise, he's chary of giving praise

oszczędzać
1. impf oszczędzić1 2. impf vt 1. (gospodarować oszczędnie) to conserve [energię, surowce naturalne] to save [paliwo, wodę] musimy oszczędzać wodę i jedzenie, aby starczyło na pięć dni we must stretch our water and food to make it last five days 2. przen. (dbać, pielęgnować) to conserve [siły] to save [głos, czas, miejsce] to take care of [oczy, wzrok] chodząc spać przed północą, oszczędzasz zdrowie i energię going to bed before midnight is good for your health oszczędzać się (dbać o siebie) to save/spare oneself oszczędza się przed ważnym meczem he's saving himself for the big match masz słabe zdrowie, musisz się oszczędzać your health is poor, you must spare yourself daliśmy z siebie wszystko, nikt się nie oszczędzał we gave our all everyone pulled their weight

oszczędzić
1. pf - oszczę|dzać1 impf vt 1. (żyć oszczędnie) to economize, to save (odkładać) to put away, to save (up) (on) mało zarabia, więc musi oszczędzać he doesn't earn much, so he has to economize możesz oszczędzić kupując prosto od producenta you can save by buying direct from the factory oszczędzamy na nowy samochód we're saving (up) for a. towards a new car oszczędzamy, żeby kupić nowy samochód we're saving to buy a new car w dzisiejszych czasach trzeba oszczędzać każdy grosz nowadays one should save every penny oszczędzać na emeryturę to save towards one's retirement oszczędzić na czymś pot. to economize a. save a. stint on sth kiedy stracił pracę, zaczął oszczędzać na paliwie after losing his job he began to economize on fuel żeby oszczędzić na biletach autobusowych, poszli na piechotę to save on bus tickets they went on foot 2. (uchronić) to save, to spare (darować życie) to spare [dziecko, jeńca, zwierzę] oszczędziłbyś sobie wstydu, gdybyś. you'd have been saved all this embarrassment if. oszczędzę ci szczegółów I'll spare you the details oszczędzić komuś kłopotów/zmartwień to spare sb the trouble/the worry mój były mąż jada u matki, żeby oszczędzić sobie trudu zmywania naczyń my ex-husband eats at his mother's to save himself the bother of washing-up oszczędzić się - oszczędzać się (chronić siebie nawzajem) to spare each other/one another mówili otwarcie, nie oszczędzając się wzajemnie they spoke openly, without sparing each other 2. pf vt (zachować na przyszłość) to save udało mu się oszczędzić węgiel na zimę he managed to save some coal for the winter

oszkalować
pf vt książk. to calumniate książk. to defame, to slander został oszkalowany przez złośliwego kolegę he was slandered by a malicious colleague szkalować

oszklić
pf vt to glaze [drzwi, okno] to glass [sth] in, to glass in, to glass [korytarz, kredens] oszklić okno przyciemnionym szkłem to glaze a window with tinted glass szklić

oszlifować
pf vt 1. (wygładzić) to cut [diamenty] to polish [sztućce, zderzak] (papierem ściernym) to sand (down) [biurko, blat] szlifować 2. przen. (poprawić, ulepszyć) to polish (up) ten młody pisarz musi jeszcze oszlifować swój styl this young writer still has to polish up his style szlifować

oszołamiająco
zob. oszałamiająco

oszołamiający
zob. oszałamiający

oszołom
m pers. (Npl oszołomy) pot., pejor. crank pot. pejor. freak pot. religijne oszołomy religious freaks lewicowe oszołomy the loony left oszołomy z partii opozycyjnej the opposition party's lunatic fringe

oszołomienie
sv oszołomić n 1. (zamroczenie, odurzenie) daze, stupefaction w oszołomieniu wywołanym narkotykami in a drug-induced daze w dużych dawkach lek może wywołać oszołomienie in large doses the medicine can cause a. induce stupefaction oszołomienie alkoholowe alcohol intoxication 2. przen. (szok) bewilderment, daze, stupefaction spoglądał na nią w oszołomieniu he looked at her in bewilderment jej słowa wprawiły go w oszołomienie he was stunned into silence by her words

oszołomić
pf - oszoł|amiać impf 1. (odurzyć) to intoxicate, to stupefy oszołamiające działanie narkotyków the intoxicating a. stupefying effect of drugs potężny cios go oszołomił a powerful blow left him stupefied znaleźli go związanego i oszołomionego narkotykami they found him tied up and drugged 2. (szokować, zdumiewać) to bewilder, to stun, to stupefy jej reakcja go oszołomiła her reaction stupefied him

oszpecać
impf oszpecić

oszpecić
pf - oszpe|cać impf vt to disfigure, to scar oszpecić dom przybudówką to disfigure a house with an extension twarz oszpecona bliznami po ospie a face disfigured by smallpox oszpecić się - oszpecać się to disfigure oneself oszpeciła się okropnym uczesaniem the terrible hairdo marred her appearance

oszraniać
impf oszronić

oszronić
pf - oszr|aniać impf vt to frost up a. over mróz oszronił drzewa the trees were frosted over oszronione szyby frosted windows a. window panes oszronić się - oszraniać się [drzewa, szyby] to frost up a. over

oszukaniec
m, oszukanica f (V oszukańcze a. oszukańcu, oszukanico) pot., pejor. phoney pot. cheat

oszukać
pf - oszuk|iwać impf vt (potraktować nieuczciwie) to deceive, to cheat oszukiwać męża to deceive a. cheat one's husband oszukiwać w grze w karty to cheat at cards oszukać na wadze to give short weight oszukali go na dużą sumę they cheated a. swindled him out of a large sum of money vi (wprowadzać w błąd) to be deceptive, to be misleading alkohol oszukuje alcohol is deceptive lusterko nie oszukuje a mirror tells no lies oszukać się - oszukiwać się 1. (okłamywać się) to deceive oneself, to delude oneself nie oszukuj samego siebie stop deluding yourself nie oszukujmy się, że tylko my mamy problemy let's not delude ourselves that it's only us who have problems 2. (zawieść się) nie kombinuj, bo się oszukasz stop scheming or you'll lose oszukałem się na kupnie butów I was overcharged for the shoes oszukali się na nim they were disappointed with him oszukać głód/żołądek to stave off hunger oszukać pragnienie to stave off thirst

oszukańczo
adv. książk. fraudulently oszukańczo pozbawiono go spadku he was fraudulently deprived of his inheritance

oszukańczy
adv. książk. [pomysły, zabiegi] fraudulent, deceitful

oszukaństwo
n pot. 1. (oszustwo) deception, fraud mieć na sumieniu różne oszukaństwa to be guilty of various deceptions 2. (fałsz) fake to nie złoto, to oszukaństwo it's not gold, it's just a fake

oszukiwać
impf oszukać

oszust
m, oszustka f swindler, fraudster paść ofiarą oszusta to be a victim of a fraudster oszust matrymonialny someone who cheats women by making promises of marriage

oszustwo
n fraud, deception oszustwa karciane cheating at cards oszustwo podatkowe a tax fraud popełnić oszustwo a. dopuścić się oszustwa to commit a fraud

oszwabiać
impf oszwabić

oszwabić
pf - oszwab|iać impf vt pot. to rook pot., to fleece pot. oszwabili go na 100 zł they rooked him out of 100 zlotys

osóbka
f żart. a. iron. wench żart. minx żart., pejor., miss żart., pejor.

osączać
impf osączyć

osączyć
pf - osącz|ać impf vt to drain [makaron, warzywa]

osąd
m (G osądu) książk. judg(e)ment wydać osąd o filmie/pisarzu to make a judgment about the film/writer trzeźwy osąd sober judgement według twojego osądu wszystko jest w porządku in your judgement everything is all right

osądzać
impf osądzić

osądzić
pf - osą|dzać impf vt 1. (ocenić) to judge, to assess surowo osądzono jego postępowanie his behaviour was harshly judged nie osądzaj mnie za to, co powiedziałem don't judge me for what I said 2. Prawo (wydać wyrok) to judge osądzić kogoś za morderstwo to judge sb guilty of murder sędziowie osądzili go zgodnie z prawem he received a fair trial, he was judged in accordance with the law 3. (dojść do wniosku) to realize, to judge szybko osądził, że nie ma tu dla niego miejsca he quickly realized that there was no place for him here trudno osądzić, jak naprawdę było it's hard to judge how it really was osądzić się - osądzać się książk. osądzasz się zbyt surowo you're too hard on yourself

osłabiać
impf osłabić

osłabienie
sv osłabić n sgt (fizyczna słabość) weakness (słabość organizmu) debility, weakness (gorszy, słabszy stan) enfeeblement, impairment

osłabić
pf - osłab|iać impf vt 1. (uczynić słabszym) [gorączka, choroba, niedożywienie] to weaken, to debilitate [osobę] [hałas, stres, otoczenie] to impair [słuch, wzrok, mobilność, pamięć] [temperatura, nacisk, uderzenia] to weaken [skałę, mur] chory jest bardzo osłabiony the patient is debilitated a. very weak 2. (uczynić mniej intensywnym) to blunt [upór, apetyt, uczucie, wrażliwość] to abate [zapał, ferwor] to cushion [upadek, cios, wstrząs] to ease [ból, napięcie] to weaken [gospodarkę, pozycję, determinację, autorytet] to enfeeble [pozycję, stanowisko, kraj] nic nie osłabi mojej wiary w demokrację nothing can shake my faith in democracy osłabić się - osłabiać się (siebie samego) to weaken oneself

osłabnąć
pf (osłabł a. osłabnął) vi 1. (opaść z sił) [osoba, zwierzę, mięśnie, ramiona] to weaken, to grow weak a. feeble 2. (stać się mniej czynnym) [osoba] to flag 3. (zmniejszyć się) [zapał, działalność, aktywność] to flag, to die down [burza, storm] to abate [napięcie, ból, presja] to ease (off), to let up ruch samochodowy znacznie osłabł the traffic has let up considerably

osłabły
adv. [chory, organizm] debilitated, weakened osłabłe z głodu dziecko a child debilitated by hunger a. weak from hunger

osładzać
impf osłodzić

osłaniać
impf osłonić

osławiony
adv. [zdrajca, gangster, skandal] notorious, infamous

osłoda
f sgt (pociecha) solace, consolation solatium pot. na osłodę as a consolation, as a solatium

osłodzić
pf - osładzać impf vt 1. (dodać cukier) to sweeten [kawę, herbatę] osłodziła napój miodem she sweetened a drink with honey 2. (wynagrodzić) to sweeten [starość, życie, samotność] to make more palatable [porażkę, utratę, niepowodzenia]

osłona
f 1. (zabezpieczenie) protection (przed czymś against a. from sth) (schronienie) cover U, shelter C/U (przed czymś from sth) pod osłoną ciemności under (the) cover of darkness pod osłoną gałęzi/skały under the cover of branches/a rock szukać osłony to seek cover a. shelter zapewnić osłonę przed wiatrem/deszczem to provide shelter from wind/rain czy ta kurtka to wystarczająca osłona przed niepogodą? is the jacket sufficient protection against bad weather? 2. Techn. (przed urazem, zniszczeniem, zabrudzeniem) guard (wokół elementów w ruchu, delikatnych lub radioaktywnych) shield, housing (w formie obudowy, otoczki) casing osłona łańcucha (w rowerze) a chain guard osłona ciepłochłonna wahadłowca the heat shield of a space shuttle betonowa osłona reaktora atomowego a concrete reactor shield 3. sgt Wojsk. (akcja) cover pod osłoną lotniczą/okrętów wojennych under air/naval cover wycofać się pod osłonę ognia artylerii to retreat behind the cover of artillery fire wasz oddział będzie naszą osłoną your party will cover us osłona biologiczna Nukl. biological shield osłona przeciwsłoneczna Aut. sun visor Fot. lens hood

osłonić
pf - osł|aniać impf vt 1. (uczynić niewidocznym) to cover, to screen (okryć) to protect (przed czymś against sth) (przed słońcem, blaskiem) to shield (przed czymś from sth) (przed niepogodą) to shelter (przed czymś from sth) miejsce osłonięte od wiatru a sheltered spot ławka osłonięta daszkiem a bench sheltered by a small roof kaptur osłaniał jej twarz od wiatru a hood protected her face against the wind drzewa całkowicie osłaniają dom trees completely screen the house 2. (zabezpieczać) to protect (przed czymś from sth) (przed ryzykiem, niebezpieczeństwem, przykrością) to shield, to shelter (przed czymś from sth) (zasłaniając) to screen (przed czymś from sth) warstwa ozonu osłaniająca Ziemię przed szkodliwym promieniowaniem the ozone layer screening the earth from harmful radiation osłonił ją przed ciosem he protected her from a blow 3. przen. (przed odpowiedzialnością, karą, wykryciem) to shelter [osobę] osłonięty tajemnicą shrouded in mystery 4. Wojsk. to cover osłonić się - osłaniać się 1. (siebie samego) to protect oneself (od czegoś a. przed czymś from sth) 2. (jeden drugiego) to protect each other (od czegoś a. przed czymś from sth)

osłonka
f 1. dem. shield, cover 2. Biol. (wokół komórki, tkanki, organu) theca 3. (na wędlinie) casing bez osłonek [powiedzieć, napisać] openly, outright

osłonowo
adv. [działać, używać, stosować] as protection

osłonowy
adv. 1. (osłaniający) [element, warstwa, substancja] protective leki osłonowe protective drugs 2. Wojsk. [ogień, oddział] covering

osłuchanie
sv osłuchać n sgt (znajomość ze słuchu) familiarization (z czymś with sth) (częste słyszenie) exposure (z czymś to sth) nauczyć się polskiego przez osłuchanie to learn Polish by exposure a. by being exposed to it

osłuchany
pp osłuchać adv. 1. (obeznany) (well) familiarized (z czymś with sth) 2. (spowszedniały) [piosenka, slogan] hackneyed

osłuchać
pf - osłuch|iwać impf vt 1. Med. [lekarz] to sound, to auscultate [pacjenta, serce, płuca, klatkę piersiową] 2. Techn. to sound [drewno, urządzenie] osłuchać się - osłuchiwać się 1. (poznać) to familiarize oneself (z czymś with sth) (często słyszeć) to be exposed (z czymś to sth) 2. (spowszednieć) [piosenka, slogany] to become hackneyed

osłuchiwać
impf osłuchać

osłupiały
adv. [osoba] dum(b)founded, dumbstruck [wzrok, spojrzenie] blank osłupiały z przerażenia dumbstruck with terror

osłupienie
sv osłupieć n sgt 1. (oszołomienie) stupefaction w całkowitym a. zupełnym osłupieniu in a state of total a. complete stupefaction ten widok wprawił go w osłupienie he was dumbfounded a. dumbstruck at the sight wiadomość o wygraniu w totka wprawiła go w osłupienie he was dumbstruck to hear he'd won the pools 2. Med., Psych. stupor

osłupieć
pf (osłupieję, osłupiał, osłupieli) vi to be dum(b)founded, to be dumbstruck na widok niedźwiedzia osłupiał z przerażenia he was dumbfounded with terror at the sight of a bear