mówić
impf vt 1. (przekazywać) to tell (coś komuś sb sth a. sth to sb) to say (coś komuś sth to sb) mówię ci prawdę I'm telling you the truth mówiłem mu, jak było I told him what it was like zawsze mówi mi dzień dobry s/he always says hello to me mówiłem ci, że wrócę później I told you (that) I'd come back later matka mówi mu, żeby był grzeczny his mother keeps telling him to be a good boy mówiono (nam) a. było mówione, żeby nie palić we were told not to smoke mówili (sobie) wiersze they were reciting poems (to each other) mówić z pamięci (wyuczony tekst) to speak from memory mówić z głowy (improwizować) to speak a. talk without notes, to give an extempore talk, to improvise mówić od rzeczy a. bzdury to talk nonsense a. rubbish mówić do rzeczy to talk sense mówić coś pod nosem a. wąsem to say sth under a. below one's breath halo, kto mówi? (przez telefon) hallo, who's there? dzień dobry, mówi Jacek hello, Jacek speaking (tu) mówi Warszawa (w radio) this is Warsaw powiedzieć 2. (plotkować) to talk vi, to say mówić coś na kogoś a. o kimś to say sth about sb cała wieś o nich mówi the whole village is talking about them a. they are the talk of the village mówią na niego, że (jest) głupi they say he's stupid mówią, że miał dwie żony he is said to have had two wives tylko wróciła, a wszyscy zaczęli mówić no sooner had she come back than tongues began to wag 3. (informować) [przepisy, konstytucja] to say [znak, wygląd] to mean (podpowiadać) [serce, rozum, intuicja] to tell prawo Archimedesa mówi, że. Archimedes' principle says that. jego mina/wzrok mówił, że. his expression/eyes showed that. o czym mówi ta książka/ulotka? what's the book/leaflet about? ta nazwa nic mi nie mówi the name tells me nothing a. doesn't ring a bell with me mówi ci to coś? does it mean anything to you? przeczucie a. coś mi mówi, że nam się uda something tells me a. I have the feeling that we'll succeed jej uśmiech/spojrzenie mówi nam wszystko her smile/look tells us everything fakty mówią (nam) co innego the facts tell (us) a different story powiedzieć vi 1. (posługiwać się mową) to talk, to speak kiedy dziecko zaczyna mówić? when do children start to talk a. speak? mówić po niemiecku (znać język) to speak German (używać języka) to speak a. talk in German mówić gwarą to speak (in a) dialect mówić przez nos to speak through one's nose 2. (rozmawiać) to talk mówić (z kimś) o kimś/czymś to talk (to a. with US sb) about sb/sth czy mogę mówić z Janem? (przez telefon) can a. may I speak to a. with US Jan please? mówić do kogoś to talk to sb jak śmiesz tak do mnie mówić! how dare you talk a. speak to me like that! mówić o kimś dobrze/źle to speak well/ill of sb 3. (zwracać się, nazywać) to call vt mówią na niego Lolo/"grubas" he is called a. they call him Lolo/'fatso' mówił do niej po imieniu he called her by her first name mówienie sobie po imieniu jest tu powszechne it's common to be on first-name terms with people here powiedzieć 4. pot. (podczas śledztwa, przesłuchania) to talk na torturach zaczął mówić as soon as they began torturing him he started to talk a nie mówiłem? I told you so! co ja mówię? pot. no, I'm sorry wczoraj, co ja mówię, przedwczoraj yesterday, no, I'm sorry, the day before yesterday jego mina mówi sama za siebie pot. his expression speaks for itself złość/żal mówi przez kogoś a. przez czyjeś usta książk. it's sb's anger/resentment speaking czy ja coś mówię? go ahead, do as you like dobrze a. łatwo ci mówić it's a. that's easy for you to say, it's all very well for you to talk jak to mówią a. jak to się mówi pot. as they say krótko mówiąc in brief a. short mów co chcesz/mówcie co chcecie pot. say what you like mówza siebie! speak for yourself! mówiąc między nami a. między nami mówiąc pot. (just) between you and me a. between ourselves a. between the two of us mówić bez ogródek a. osłonek a. bez owijania w bawełnę to not mince (one's) words, to lay it a. put it on the line mówić do kogoś jak do kogoś dobrego a. mówić komuś jak komu dobremu to try to make sb understand mówić różnymi a. innymi a. odmiennymi językami to not speak the same language as sb mówić z kimś wspólnym a. tym samym językiem to speak the same language as sb mówię ci! I (can) tell you nie ma co mówić pot. no two ways about it nie ma o czym mówić (odpowiedź na podziękowanie) my pleasure, don't mention it (odpowiedź na przeprosiny) don't mention it (odmowa) it's out of the question nie mów! you don't say (so)! pot. nie mówiąc a. wspominając o. książk. not to mention., to say nothing of.