Królewiak
m Hist. a native of the Congress Kingdom of Poland

kra
1. f (Npl kry) (ice) floe kra spływa a. kry spływają w dół rzeki ice floes float down the river 2. inter. kra! kra! caw! caw!

krab
m Zool. crab

krabi
adv. [mięso, pancerz] crab's, crab attr.

krach
m (G krachu) 1. (na giełdzie) crash krach na giełdzie a Stock Exchange a. stock market crash krach gospodarczy/giełdowy an economic/a stock market crash 2. (upadek) crash, collapse krach przedsiębiorstwa the collapse of a company 3. przen. collapse, break-up krach ich związku the collapse of their relationship, their break-up to był dla niej życiowy krach her life was shattered

kraciasty
adv. [chustka, koszula] checked, chequered GB, checkered US

kradzież
f 1. (zabranie cudzej rzeczy) theft kradzież samochodu a car theft drobna/zuchwała kradzież a petty/brazen theft kradzież z włamaniem a burglary kradzież to poważne przestępstwo stealing is a serious offence aresztować kogoś za kradzież to arrest sb for theft został przyłapany na kradzieży (zegarka) he was caught stealing (a watch) towary pochodzące z kradzieży stolen goods sprawcy kradzieży the perpetrators of the theft 2. (utworu, pomysłu) theft kradzież literacka (a case a. instance of) plagiarism kradzież czyichś pomysłów stealing sb's ideas

kradziony
pp kraść adv. [samochód, towary, dzieło sztuki] stolen

kraik
m (G kraiku) dem. (small) country

kraina
f książk. 1. (część kraju) region kraina rolnicza/przemysłowa an agricultural/industrial region 2. (odległe, malownicze miejsce) land odległe krainy faraway lands kraina lasów i jezior a land of forests and lakes kraina baśni (a) fairyland ucieczka w krainę marzeń an escape to the land of dreams kraina cieni Mitol. the land of the dead Kraina Wschodzącego Słońca a. Kwitnącej Wiśni the Land of the Rising Sun

kraj
m (G kraju) 1. (państwo) country kraje europejskie European countries kraj rolniczy/przemysłowy an agricultural/industrial country w całym kraju będzie pogodnie fine weather is expected throughout the country wyjechała z kraju jako dziecko she left the country as a child wrócić do kraju to return to the country wiadomości z kraju i zagranicy domestic and foreign news, the news from home and abroad 2. (obszar) region pustynny/górzysty kraj a desert/mountainous region 3. (odległe, malownicze miejsce) land zamorskie kraje overseas countries 4. przest., książk. (brzeg) edge ucałować kraj czyjejś szaty to kiss the hem of sb's robe pójść za kimś na kraj świata to follow sb to the ends of the earth kraj związkowy Polit. (w Niemczech, Austrii) federated state, Land ciepłe kraje warm countries kraj lat dziecinnych the land of one's childhood co kraj, to obyczaj przysł. every country has its own customs przysł.

krajalnica
f 1. (w kuchni) slicer krajalnica do chleba/wędlin a bread-/meat-slicer 2. Techn. (do papieru) (sheet) cutter

krajan
m 1. (z tej samej okolicy) a person from the same district as sb 2. (z tej samej miejscowości) fellow citizen jest moim krajanem - pochodzi z Torunia he's a Torunian like me 3. (z tego samego kraju) (fellow) countryman, compatriot

krajanka
1. f 1. (z tej samej okolicy) a person from the same district as sb 2. (z tej samej miejscowości) fellow citizen 3. (z tego samego kraju) (fellow) countrywoman, compatriot 2. f cake, pasta or fish cut into short strips or cubes

krajany
pp krajać adv. [kluski, makaron] cut [szynka, ser] sliced

krajać
impf (kraję) vt 1. (ciąć) to cut [cebulę, mięso, blachę] (na plasterki) to slice, to cut (into slices) [wędlinę, chleb] krajać coś w kostkę to cut sth into cubes, to dice a. cube sth łatwo się krajać to cut easily pokrajać 2. pot. [chirurg] to cut pot. [pacjenta] pokrajać serce mi się kraje, kiedy... it breaks my heart when... tak krawiec kraje, jak (mu) materii staje przysł. cut your coat according to your cloth

krajka
f 1. (pasek) colourful woven sash (for folk costumes) (wstążka) decorative woven band 2. (brzeg tkaniny) selvedge, selvage US

krajobraz
m (G krajobrazu) 1. (widok) landscape, scenery U jesienny/zimowy krajobraz a winter/an autumn landscape a. scenery krajobraz wulkaniczny/arktyczny a volcanic/an Arctic landscape 2. Szt. landscape 3. przen., książk. landscape krajobraz polityczny/kulturalny the political/cultural landscape a. scene krajobraz księżycowy lunar landscape krajobraz naturalny a. pierwotny natural scenery U

krajobrazowo
adv. obszar atrakcyjny krajobrazowo an area of (great) scenic beauty

krajobrazowy
adv. 1. [walor] scenic [park] landscape attr. 2. Szt. [malarstwo] landscape attr.

krajowiec
m indigenous a. native(-born) inhabitant native pejor. zwyczaje krajowców na Borneo the customs of native Borneans krajowiec dewizowy Hist., Ekon. a Soviet bloc citizen with a hard-currency bank account

krajowy
adv. 1. (rodzimy) [transport, lot, towary, gazety, sprawy] domestic produkować coś na rynek krajowy to produce sth for the domestic market 2. (ogólnokrajowy) [konferencja, zawody, konkurs] national

krajoznawczo
adv. okolica ciekawa krajoznawczo an area of great tourist interest

krajoznawczy
adv. [wycieczka, podróż] tourist attr.

krajoznawstwo
n sgt sightseeing

krakać
impf (kraczę) vi 1. [kruk, wrona] to caw zakrakać 2. (przepowiadać) on zawsze kracze he's always looking on the dark side ciągle krakał, że będzie wojna he kept prophesying war nie kracz (bo wykraczesz) don't say that or it might come true a. really happen wykrakać kiedy wejdziesz między wrony, musisz krakać jak i one przysł. = when in Rome do as the Romans do przysł.

krakers
m (A krakersa) Kulin. cracker słone krakersy salted crackers

krakowiaczek
m dem. Muz. cracovienne, krakowiak

krakowiak
m pers. (mieszkaniec Krakowa) native of Cracow on jest krakowiakiem he's from Cracow m inanim. (A krakowiaka) Muz. cracovienne, krakowiak zagrać/zatańczyć krakowiaka to play/dance a cracovienne

krakowski
adv. [akcent, strój] Cracow attr. krakowskim targiem as a compromise, by way of compromise krakowskim targiem proponowali zwrot połowy zaliczki as a compromise they offered to refund half the deposit

kraksa
f smash-up pot. car crash spowodować kraksę to cause a car crash a. smash-up miałem kraksę I smashed up a. in the car

krakus
m pot. native of Cracow

kram
m (G kramu) 1. (stragan) stall, stand kram jarmarczny/uliczny a market/pavement stall a. stand kram z nabiałem a dairy stall a. stand 2. sgt pot. (bałagan) clutter, mess zabierz stąd ten cały kram clear a. get this mess out of the way 3. pot. (zamieszanie) bother było z tym sporo kramu it was a right old to-do pot. jaki pan, taki kram przysł. the house shows the owner przysł., rzad.

kramarka
f przest. stallholder, stallkeeper

kramarski
adv. przest. 1. [budka] stallholder's, stallkeeper's 2. pejor. kramarski sposób myślenia shopkeeper mentality

kramarstwo
n sgt przest. stallholding, stallkeeping

kramarz
m (Gpl kramarzy) przest. 1. (straganiarz) stallholder, stallkeeper 2. pejor. huckster pejor.

kran
m (G kranu) 1. (z wodą) tap, faucet US kran z ciepłą/zimną wodą cold-/hot-water tap a. faucet cieknący kran a leaking tap a. faucet woda z kranu tap water odkręcić/zakręcić kran to turn on/off the tap a. faucet umyć/przepłukać coś pod kranem to wash/rinse sth under the tap umyć się pod kranem (w łazience) to have a quick wash (at the handbasin) (w kuchni) to wash at the sink (na dworze) to wash under the tap z kranu cieknie the tap leaks a. is leaking 2. Techn. tap

kraniec
m (koniec) end (krawędź) edge na drugim krańcu Polski at the other end of Poland, on the other side of Poland przemierzyć kraj od krańca do krańca to travel a country from one end to the other kraniec dachu the edge of the roof stoimy na dwóch krańcach we are poles apart

kranik
f dem. (small) tap, (small) faucet US

kranówka
f (kranówa augm.) pot. tap water

krasa
f sgt książk. w pełnej a. całej krasie at one's loveliest a. best wiosna już w pełnej krasie spring is in full bloom

krasić
impf vt 1. Kulin. krasić ziemniaki masłem/słoniną to put some butter/lard on the potatoes okrasić 2. dial. (na Wielkanoc) to dye, to decorate [jajka] 3. książk. to adorn uśmiech krasił jej twarz a smile adorned her face okrasić

kraska
f Zool. (European) roller

krasnal
m pers. (Gpl krasnali) 1. (bajkowy) dwarf 2. pieszcz., żart. (dziecko) little one 3. pot. (w przedszkolu) four-year-old m inanim. (A krasnala) (gipsowy, ogrodowy) (garden) gnome krasnale plt a pre-school group for four-year-olds

krasnalek
m dem. (A krasnalka) 1. pieszcz. (dziecko) little one 2. (figurka) gnome, dwarf

krasnoludek
m (A krasnoludka) (w bajkach) dwarf Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków Snow White and the Seven Dwarfs a. Dwarves krasnoludki nie odrobią za ciebie lekcji your homework won't do itself o, jakieś krasnoludki posprzątały w kuchni!żart. oh look, some elves a. good fairies cleaned up the kitchen! żart.

krasnoludkowy
adv. [czapka, strój] dwarf attr., dwarf's

krasnopiórka
f Zool. rudd

krasomówca
m, krasomówczyni f książk. orator, eloquent speaker

krasomówczy
adv. [talent, sztuka] oratory, rhetorical

krasomówstwo
n sgt książk. oratory, rhetoric

krasula
f (Gpl krasul a. krasuli) pot. cow bossy US pot.

kraszony
pp krasić adv. ziemniaki kraszone (topionym) masłem potatoes drizzled a. sprinkled with melted butter ziemniaki kraszone skwarkami potatoes sprinkled with pork scratchings

krata
f 1. zw. pl (zabezpieczenie) grating U, bars pl (przegroda) grill(e), lattice kraty więzienne the prison bars kuta krata ogrodzenia a wrought-iron fence założyć kraty w oknach to fit bars to the windows weranda obudowana zieloną kratą a porch enclosed by a green grill(e) 2. (wzór) check sukienka/koc w kratę a check a. checked dress/blanket szalik w czerwoną kratę a red check a. checked scarf 3. (tkanina) check U, check(ed) cloth U co chcesz sobie uszyć z tej kraty? what are you going to make from this check? spódnica z wełnianej kraty a check wool skirt kupiła czarno-białą kratę na kostium she bought some black and white checked material a. fabric for a suit krata ogrodnicza Ogr. trellis U trelliswork szkocka krata (wzór) tartan, plaid US za kratami pot. to be behind bars pot. dostać się a. trafić za kraty pot. to end up a. wind up behind bars pot. pójść za kraty pot. to go to prison

krateczka
f dem. 1. (z prętów) screen, (small) grill(e) grillwork U 2. (wzór) check sukienka w krateczkę a check a. checked dress 3. (tkanina) check U, check(ed), cloth U bluzka z krateczki a check blouse 4. (w krzyżówce) square wpisać litery w odpowiednie krateczki to write the letters in the appropriate squares

krater
m (G krateru) 1. (wulkanu) crater, mouth 2. (wyrwa w ziemi) crater kratery po pociskach/bombach shell/bomb craters 3. Antycz. crater (a bowl for wine) 4. Techn. crater kratery powłoki lakierowanej craters in the coated surface krater meteorytyczny Geol. (meteor) crater

kraterowy
adv. [stożek, jezioro] crater attr.

kratka
f 1. dem. (konstrukcja) screen, (small) grill(e) grillwork U balustrada z kratkami a grillwork railing na kratce pięły się róże roses were climbing (up) the trellis kratka w konfesjonale the confessional screen 2. dem. (wzór) (na materiale) check (na papierze) square ruling U, grid spódnica w kratkę a check a. checked skirt zeszyt w kratkę a graph-paper a. square-ruled exercise book papier w kratkę graph paper 3. dem. (tkanina) check U, check(ed) cloth U kostium z kratki a check suit 4. (rubryka) (w krzyżówce) square (w formularzu) field, square jego nazwisko nie mieści się w kratkach formularza his name is too long for the number of squares on the form kratka kanalizacyjna Budow. drain grating kratka ściekowa Budow. (floor) drain grating a. grate kratka wentylacyjna Budow. ventilation grating a. grate w kratkę pot. off and on pot., on and off pot. pracować w kratkę to work on and off chodzić do szkoły w kratkę to attend school on and off pogoda w kratkę changeable weather, spotty weather US siedzieć za kratkami pot. to be behind bars pot. trafić za kratki pot. to end up a. wind up behind bars pot.

kratkowany
adv. [papier] graph attr. zeszyt kratkowany a graph-paper a. square-ruled notebook

kratowany
pp kratować adv. [okno, drzwi] barred

kratować
impf vt to fit [sth] with bars [drzwi, okno] to fit [sth] with a grate [otwór] okratować , zakratować

kratownica
f 1. (krata) grating, grate, grill(e) grillwork U kratownica ściekowa a (floor) drain grate 2. Budow.,Techn. truss trussing U kratownica mostowa/dachowa a bridge/roof truss 3. Żegl. grating (at the bottom of a boat)

kratownicowy
adv. [pręty, ogrodzenie] grill(e) attr. [belki, dźwigary] truss attr. konstrukcja kratownicowa trussing

kraul
/krawl/ m sgt Sport (front) crawl (stroke) pływać kraulem to swim the (front) crawl (stroke) wyścig na 100 metrów kraulem the hundred-metre crawl

kraulista
/kraw'lista/ m, kraulistka f Sport (front) crawl swimmer

krawacik
m dem. 1. (część garderoby) (small) tie, (small) necktie US 2. pot. (u zwierząt) throat patch (u ptaków) gorget spec. szczeniak z białym krawacikiem a puppy with a white patch on its front pot.

krawat
m (G krawata a. krawatu) 1. (część garderoby) tie, necktie US węzeł krawata a tie knot spinka/szpilka do krawata a tiepin nosić krawat to wear a tie wiązać krawat to do up a. tie one's tie poprawić/rozluźnić krawat to adjust/loosen one's tie chodzić w krawacie to wear a tie być pod krawatem pot. to wear a tie chodzić w garniturze i pod krawatem to wear a suit and tie 2. pot. (u zwierząt) throat patch (u ptaków) gorget spec. pies z białym krawatem a dog with a white patch on its front pot. 3. Sport stranglehold 4. Żegl. (sail) stop

krawatowy
adv. [tkanina, krata] tie attr., necktie attr. US

krawcowa
f dressmaker, seamstress

krawiec
m (V krawcu a. krawcze) 1. (rzemieślnik) tailor krawiec damski a dressmaker, a ladies' a. women's tailor krawiec męski a tailor szyć garnitur/sukienkę u krawca to have a suit/dress tailored a. tailor-made 2. zw. pl (projektant mody) designer, couturier

krawiecki
adv. 1. [czeladnik, uczeń] tailor's mistrz krawiecki a/the master tailor zakład krawiecki a. pracownia krawiecka the tailor's, a tailor a. tailor's shop 2. [przybory, dodatki] sewing attr. maszyna krawiecka a sewing machine nożyce krawieckie tailor('s) scissors kreda krawiecka tailor's chalk miara krawiecka a tape measure

krawiectwo
n sgt sewing, tailoring krawiectwo męskie men's tailoring krawiectwo damskie women's tailoring, dressmaking krawiectwo lekkie dressmaking, light tailoring krawiectwo miarowe bespoke tailoring GB, custom tailoring

krawędź
f 1. (kant) edge krawędź dachu/stołu/ławki the edge of a roof/table/bench krawędź noża/szabli a knife/sabre edge krawędź chodnika the edge of the pavement usiadł na krawędzi łóżka he sat on the edge of the bed 2. (stromy brzeg) brink, edge krawędź przepaści the brink of a precipice krawędź skały the edge of a cliff 3. przen. (granica) brink, verge znajdować się a. balansować na krawędzi czegoś to be on the brink a. verge of sth fabryka jest na krawędzi bankructwa the factory is on the brink a. verge of bankruptcy być na krawędzi wytrzymałości psychicznej to be on the verge of a breakdown żyć na krawędzi ubóstwa to live on the brink of poverty 4. Sport (ski) edge krawędź wielościanu Mat. edge

krawężnik
m pers. (Npl krawężniki) pot., pejor. (policjant) beat police officer plod GB pot. beat cop US m inanim. (chodnika) kerb GB curb US

krańcowo
adv. książk. [wycieńczony, różny] extremely różnić się krańcowo to be diametrically different

krańcowość
f sgt książk. (postawa) extremism krańcowość poglądów extreme views a. opinions być dalekim od krańcowości to be far from extreme wpaść z jednej krańcowości w drugą to go from one extreme to another a. the other

krańcowy
adv. książk. 1. [stacja, przystanek] final krańcowa część krzywej the outermost part of a curve 2. (skrajny) [stanowisko, nienawiść, optymista] extreme (przeciwny) [opinie, stanowiska] opposite być czyimś krańcowym przeciwieństwem to be sb's (complete) opposite

kraść
impf (kradnę, kradniesz, kradł, kradła, kradli) vt 1. (przywłaszczać sobie) to steal kraść coś komuś to steal sth (from sb) kradł matce pieniądze he stole money from his mother samochód był kradziony, dlatego tak tanio za niego zapłacił the car had been stolen, that's why he bought it so cheap kraść cudze pomysły/projekty to steal sb's ideas/designs kraść (komuś) całusa to steal a kiss ukraść 2. przen. (pochłaniać) to absorb te grube zasłony kradną światło a. słońce w pokoju those heavy curtains rob the room of (sun)light telewizor kradnie tylko czas television just eats up a. wastes time taki grzejnik kradnie za dużo prądu that kind of heater uses (up) too much electricity

kreacja
f 1. (Gpl kreacji) (suknia) dress, gown (z dodatkami) ensemble książk. outfit kreacja balowa/wieczorowa a ball/an evening gown wiosenne kreacje Diora Dior's spring creations dzien. 2. (Gpl kreacji) Kino, Teatr performance, acting U stworzył wybitną kreację jako Hamlet he was brilliant in the role of Hamlet, his Hamlet was absolutely brilliant słynął z wielkich kreacji szekspirowskich he was famous for his great interpretations of Shakespearean roles 3. sgt książk. (tworzenie) creation kreacja artystyczna/literacka an artistic/a literary creation boski akt kreacji the act of Creation

kreacyjnie
adv. książk. [pisać, malować] creatively, with originality

kreacyjność
f sgt książk. creativity, originality

kreacyjny
adv. książk. [sztuka, praca, osoba] creative, original

kreator
m, kreatorka f 1. książk. (twórca) (sztuki, baletu) creator (idei, teorii) originator kreatorzy filmu the film's creators 2. Moda (fashion) designer kreator mody a fashion designer

kreatorski
adv. książk. [praca, przedsięwzięcie, projekt] creative, original

kreatura
f pot., pejor. louse pot., pejor., snake in the grass pot., pejor.

kreatywnie
adv. książk. [pracować, myśleć, działać] creatively

kreatywność
f sgt książk. creativity, originality kreatywność (czyjejś) pracy the creativity a. originality of sb's work kreatywność autora/kompozytora the author's/composer's creativity a. originality cechować się kreatywnością to be creative a. original

kreatywny
adv. książk. [osoba, myślenie, umysł] creative kreatywna moc wyobraźni the creative power of the imagination kreatywne pomysły/idee creative a. original ideas

krecha
f augm. line gruba krecha a heavy line mieć u kogoś krechę pot. to be in the doghouse with sb pot. zjeżdżać na krechę środ., Sport to ski straight down the slope kupować na krechę to buy sth on tick GB pot. a. on the cuff US pot.

kreci
adv. [jama, futerko, korytarze] mole attr., mole's kopiec kreci a molehill mieć kreci wzrok to be (as) blind as a bat krecia robota pejor. underhand(ed) scheming pejor. subversion

krecik
m dem. (small) mole

kreda
f 1. sgt (skała) chalk złoża kredy chalk deposits 2. sgt (proszek) chalk kreda do czyszczenia French chalk 3. (do pisania) chalk U biała/kolorowa kreda white/coloured chalk pisać/rysować kredą to write/draw with chalk blady a. biały jak kreda (as) white as chalk a. a sheet 4. sgt pot. (papier) (chalk-)coated paper album drukowany na kredzie a book of photographs printed on (chalk-)coated paper 5. sgt Geol. the Cretaceous (period)

kredens
m (G kredensu) 1. (mebel) dresser, sideboard kredens kuchenny a kitchen dresser a. sideboard 2. przest. (pomieszczenie) pantry, scullery

kredensowy
adv. 1. [półka, szuflada] cabinet attr., sideboard attr. 2. przest. pokój kredensowy a pantry, a scullery m przest. scullion przest.

kredka
f 1. (do rysowania) coloured pencil GB, colored pencil US kredki woskowe a. świecowe (wax) crayons rysować/malować kredkami to draw with coloured pencils 2. Kosmet. (do ust) lipstick (do oczu) eye pencil, eyeliner (do brwi) eyebrow pencil kredka do warg a lipstick malować usta kredką to colour one's lips podkreślać oczy czarną kredką to use a. apply black eye pencil

kredkowy
adv. [rysunek, portret] (kredkami woskowymi) crayon attr. (pastelami) pastel attr.

kredo
zob. credo

kredowo
adv. jej twarz stała się kredowo biała her face turned (as) white as chalk a. a sheet

kredowobiały
adv. [twarz, skóra] chalky (white)

kredowy
adv. 1. Geol. (wapienny) chalk attr. skały kredowe chalky cliffs 2. [pył, napis] chalk attr. 3. przen. chalky przen. kredowa twarz a chalky face kredowe usta chalky lips 4. Geol. Cretaceous

kredyt
m (G kredytu) 1. Fin. credit U, loan kredyt bankowy a bank loan kredyt konsumpcyjny consumer credit kredyt eksportowy export credit tanie kredyty dla budownictwa cheap credit for the construction industry kredyt na budowę domu/na studia a home/student loan kredyt mieszkaniowy a mortgage a. home loan wysoko/nisko oprocentowany kredyt a high-interest/low-interest loan wziąć a. zaciągnąć kredyt to take out a loan spłacić kredyt to pay off a loan sklep zamknął mu kredyt the shop refused to give him any more credit na kredyt on credit kupić coś na kredyt to buy sth on credit "sklep nie udziela kredytu" 'no credit' 2. Księg. credit kredyt budżetowy Ekon. budget allowance kredyt hipoteczny Fin., Prawo mortgage kredyt inwestycyjny Ekon., Fin. investment credit kredyt odnawialny revolving credit, open-ended credit kredyt państwowy Ekon. (wewnętrzny) internal debt (zewnętrzny) international debt kredyt refinansowy Ekon., Fin. refinance credit kredyt rembursowy Fin., Handl. reimbursement credit kredyt średnioterminowy Ekon., Fin. medium-term credit kredyt zaufania confidence, trust obdarzyć kogoś kredytem zaufania to have confidence in sb, to trust sb uwierzyć/przebaczyć komuś na kredyt to give sb the benefit of the doubt

kredytobiorca
m Ekon., Fin. borrower

kredytodawca
m Ekon., Fin. lender, creditor

kredytować
impf vt Ekon., Fin. to provide credit, to make a loan bank kredytował budowę autostrady the bank provided credit for construction of the motorway kredytować zakup maszyn rolniczych to make a loan for the purchase of agricultural machinery

kredytowy
adv. [system] credit attr. [bank] credit attr., lending umowa kredytowa a loan a. credit agreement zdolność kredytowa credit rating a. standing sprzedaż kredytowa a credit sale karta kredytowa a credit card

krem
m (G kremu) 1. Kulin. (deser) cream C/U krem z owocami cream with fruit ciastko z kremem a cream cake a. bun tort przekładany kremem czekoladowym a cake layered with chocolate cream zjeść dwa kremy cytrynowe to eat two lemon creams 2. Kulin. (zupa) cream soup U krem ze szparagów/z brokułów cream of asparagus/broccoli 3. Kosmet. cream C/U krem nawilżający moisturizer, moisturizing cream krem tłusty/półtłusty emollient a. nourishing cream krem regeneracyjny/ujędrniający/wygładzający regenerating/(skin) firming/exfoliating cream krem przeciwzmarszczkowy (anti-)wrinkle cream krem przeciw rozstępom (anti-)stretch mark cream krem do rąk/twarzy/stóp hand/face/foot cream krem do cery suchej/wrażliwej cream for dry/sensitive skin krem pod oczy/na szyję eye/neck cream krem na dzień/na noc day(time)/night cream krem do opalania suntan cream krem do golenia shaving cream puder w kremie cream a. liquid foundation róż w kremie cream rouge cienie do oczu w kremie cream eyeshadow posmarować twarz/ręce kremem to put cream on one's face/hands wcierać a. wklepywać krem w skórę to massage cream into one's skin

kremacja
f (Gpl kremacji) cremation zwłoki poddano kremacji the body was cremated

krematorium
n (Gpl krematoriów) crematorium, crematory US

krematoryjny
adv. [piec, komin] crematory budynek krematoryjny a crematorium

kremik
m dem. (G kremiku) pieszcz. Kulin., Kosmet. cream

kremowy
adi 1. [ciastko] cream attr. śmietana kremowa double a. whipping cream 2. [kostium, bluzka] cream attr., cream-coloured GB, cream-colored US kremowe róże cream(-coloured) roses

kremplina
f Włók. crimplene U sukienka z krempliny a crimplene dress

kremplinowy
adv. [sukienka] crimplene attr.

kremówka
f Kulin. 1. (ciastko) cream puff 2. (śmietana) double cream U, whipping cream U

kreować
pf, impf vt książk. 1. (tworzyć) to create projektant kreował własny styl w modzie the fashion designer created his own style książki kreują wyobraźnię dzieci books shape children's imagination wykreować 2. (grać) [aktor] to play, to act [rolę] kreować postać szekspirowską to play a Shakepearean character wykreować 3. (pomóc w karierze) kreować kogoś na kogoś to make sth of sb, to make sb sth reżyser kreował ją na gwiazdę the director was trying to make her a star a. make a star of her wykreować 4. (mianować) to appoint, to make kreować kogoś na dyrektora to appoint sb general manager nowo kreowany prezydent/przywódca the newly elected president/leader kreować się to pose (na coś as sth) to fancy oneself (na coś sth) kreować się na intelektualistę to play the intellectual kreować się na damę to fancy oneself a lady wykreować się

krepa
f 1. Włók. crepe U, crape U krepa chińska crepe de Chine suknia z krepy a crepe dress 2. (kauczuk) crepe (rubber)

krepina
f sgt 1. (bibułka) crepe paper róże z krepiny crepe paper roses 2. (taśma) upholstery tape 3. Teatr (sztuczne włosy) artificial hair

krepon
f (G kreponu) Włók. crepon bluza z kreponu a crepon blouse

kreponowy
adv. [bluza] crepon attr.

krepowy
adv. [suknia, płaszcz] crepe attr. tkanina krepowa crepe

kres
m sgt (G kresu) książk. 1. (koniec) end nasza wędrówka dobiegła kresu our journey has come to an end a. reached the end zbliża się kres jego panowania the end of his reign is imminent wszystko ma swój kres nothing lasts forever u kresu podróży at the end of a journey być u kresu swoich dni a. życia to be nearing the end of one's days a. life 2. przen. (granica) limit kres ludzkich możliwości the limits of human endurance być u kresu wytrzymałości to be at the end of one's tether być u kresu sił to be on one's last legs, to be ready to drop 3. (kraniec) end, edge kres drogi the end of the road kres lasu/stepu/pustyni the edge of the forest/steppe/desert morze bez kresu the endless sea Kresy plt borderland zw. pl, marches Kresy wschodnie the Eastern borderlands a. marches pochodzić z Kresów to come from the borderlands a. marches mieszkać na Kresach to live in the borderlands a. marches kres zbioru liczb Mat. bound of a set położyć czemuś kres to put an end to sth

kreseczka
f dem. (small) line, stroke

kreska
f 1. (linia) line, stroke rysować kreski to draw lines podkreślił kreską fragment w książce he underlined a passage in the book oddzielić przeszłość grubą kreską przen. to put the past behind one 2. (znak graficzny) (myślnik) dash (łącznik) hyphen (nad literą) diacritic, (acute) accent góra piszemy przez o z kreską the word 'góra' is spelt with an 'o' with a diacritic 3. (w alfabecie Morse'a) dash 4. (na skali) temperatura powietrza podniosła się o kilka kresek the (air) temperature rose a few degrees mieć 38 i kilka kresek gorączki pot. to have a temperature over 38 degrees 5. sgt Szt. (brush) stroke subtelna kreska Degasa Degas's subtle brush stroke kreska ułamkowa Mat. line być pod kreską pot. to be broke pot. kupować na kreskę pot. to buy on tick a. on the cuff US pot. mieć u kogoś kreskę pot. to be in the doghouse with sb pot.

kreskować
impf vt to shade a. fill in with lines, to hatch [figurę, płaszczyznę] o kreskowane 'o' with (a) diacritic (a letter in the Polish alphabet)

kreskowy
adv. [mapa, rysunek] line attr. kod kreskowy a bar code

kreskówka
f 1. pot. (film) (animated) cartoon oglądać kreskówki to watch cartoons 2. Druk. printing plate (for a line drawing)

kresowiak
zob. kresowianin

kresowianin
m, kresowianka f (Gpl kresowian, kresowianek) borderlander

kresowy
adv. [rejony, mowa, tradycje] borderland attr.

kret
m pers. (Npl krety) pejor. (osoba podstępna) schemer pejor., snake in the grass pejor. (w organizacji) mole m anim. Zool. mole m inanim. Techn. mole plough, mole plow US

kretes
zob. z kretesem

kreton
m (kretonik dem.) (G kretonu, kretoniku) Włók. patterned cotton, cretonne, calico US sukienka z kretonu a flowered cotton a. cretonne dress

kretonowy
adv. [bluzka, sukienka, zasłona] flowered cotton a. cretonne attr., calico attr. US

kretowisko
n 1. (kopczyk) molehill 2. (teren) nasz ogród to istne kretowisko our garden is all dotted with molehills

kretyn
m, kretynka f 1. pot., obraźl. moron pot., obraźl., cretin pot., obraźl. 2. Med. severely retarded person cretin przest.

kretynizm
m (G kretynizmu) 1. pot., pejor. idiocy U pejor. imbecility U pejor. opowiadać kretynizmy to talk rot a. hogwash pot., pejor. to czysty kretynizm tak postępować it's sheer idiocy to act like that 2. sgt Med. severe mental retardation cretinism przest.

kretyński
adv. 1. pot., obraźl. [uśmiech, pomysł] moronic pot., obraźl., idiotic pot., obraźl. [strój, fryzura] idiotic pot., pejor. ridiculous 2. Med. severely retarded cretinous przest.

kretyństwo
n pot. (bzdura) rot U pot., hogwash U pot. (głupie zachowanie) idiocy U, imbecility U

krew
f sgt 1. (płyn) blood grupa/krążenie/zakażenie krwi blood type/circulation/poisoning badanie krwi a blood test krew żylna/tętnicza venous/arterial blood białe/czerwone ciałka krwi pot. white/red blood cells ciśnienie krwi blood pressure zmierzyć komuś ciśnienie krwi to take a. measure sb's blood pressure pobrać krew to take a blood sample mieć pobieraną krew to have a blood sample taken oddać krew to give blood zatamować krew to stop a. staunch the bleeding umrzeć z upływu krwi to die from blood loss a. loss of blood broczyć krwią książk. to bleed profusely ociekać a. spływać krwią to be dripping a. streaming with blood stłuc kolano do krwi to bang one's knee and cut it skaleczyć się do krwi to cut oneself krew tryska/sączy się z rany blood is spurting/oozing from the wound leci mi krew I'm bleeding leci mi krew z nosa/ręki my nose/hand is bleeding twarz nabiegła mu krwią the blood rushed to his face krew odpłynęła a. uciekła jej z twarzy the colour left her face rzeki/strumienie krwi przen. rivers/streams of blood przen. dokonać czegoś bez rozlewu krwi to achieve sth without bloodshed doszło do rozlewu a. przelewu krwi it came to bloodshed przelać krew za ojczyznę to shed blood for one's country przen. przelewać niewinną krew przen. to spill a. shed innocent blood przen. pławić się we krwi przen. to wallow in blood przen. mieć krew na rękach a. mieć ręce splamione krwią przen. to have blood on one's hands przen. walczyć do pierwszej krwi to fight to the first blood walczyć do ostatniej kropli krwi przen. to fight to the last breath a. last drop of blood przen. znów polała się krew blood was spilled a. shed again miasto tonęło we krwi a. spłynęło krwią przen. the streets (of the town) ran with blood przen. 2. (pochodzenie) blood miał w sobie irlandzką krew he had Irish blood in him w jego żyłach płynie kozacka krew he has Cossack blood flowing through a. in his veins klacz czystej krwi arabskiej a pure-bred Arabian a. Arab mare czystej krwi Rosjanin a full-blooded Russian (o) krwi mieszanej [osoba] of mixed blood [zwierzę] mixed breed błękitna krew blue blood świeża krew fresh a. new blood potrzeba nam w firmie świeżej krwi the company needs (some) new a. fresh blood krew Chrystusowa the blood of Christ węzły a. więzy krwi blood ties, ties of blood postać z krwi i kości a full-blooded a. larger-than-life character człowiek z krwi i kości a flesh and blood person aktor/policjant z krwi i kości an actor/a policeman to the core a. through and through krew z mlekiem peaches and cream mieć gorącą krew to be hot-tempered mieć coś we krwi to have sth in one's blood napsuć komuś krwi to get on sb's nerves narobić złej krwi to cause bad blood pić czyjąś krew to sponge off sb wejść komuś w krew to become second nature to sb zachować zimną krew to remain cool a. cool, calm, and collected to keep a cool head zabić kogoś z zimną krwią to kill sb in cold blood, to cold-bloodedly kill sb krew się we mnie burzy a. krew mnie zalewa, kiedy... it makes my blood boil a. it gets my blood up when... krew w nim zawrzała it made his blood boil krwi bym dla niego utoczył I'd lay down my life for him ścinać komuś krew w żyłach to make sb's blood run cold mrożący krew w żyłach blood-curdling, blood-chilling to mi idzie jak krew z nosa pot. it's a real slog a. uphill struggle krew nie woda przysł. (o temperamencie) = sometimes our passions get the better of us (o pokrewieństwie) blood is thicker than water przysł.

krewa
f sgt pot. (total) fiasco cock-up GB pot., screw-up US pot.

krewetka
f Zool. shrimp (duża) prawn pasta z krewetek shrimp paste

krewki
adv. [osoba, natura] hot-tempered

krewkość
f sgt hot temper

krewna
f (Gpl krewnych) (female) relative, relation (kogoś of sb)

krewniaczka
f 1. pot. (female) relative, relation (kogoś of sb) bliska/daleka krewniaczka a close/distant relative 2. przen. relative (czegoś of sth) iwa jest krewniaczką zwykłej wierzby the sallow is a relative of the common willow

krewniaczy
adv. family attr. krewniacze stosunki family relations krewniacza bliskość family closeness

krewniak
m pers. pot. relative, relation (kogoś of sb) bliski/daleki krewniak a close/distant relative m anim. relative (czegoś of sth) bliskim krewniakiem osła jest koń the horse is a close relative of the donkey

krewny
m 1. (należący do rodziny) relative, relation (kogoś of sb) bliski/daleki krewny a close/distant relative krewni ze strony ojca/matki relatives on one's father's/mother's side krewny po mieczu/po kądzieli przest. a relative on the spear/distaff side przest. krewny w linii prostej a relative in the direct line 2. książk., przen. brother książk., przen. sen, bliski krewny śmierci sleep, the brother of death adv. pot. być komuś krewnym coś to owe sb sth ile ci jestem krewny? how much do I owe you?

kreza
kryza

krezka
f 1. dem. Hist., Moda ruff 2. Anat. mesentery

krezus
m (Npl krezusi a. krezusy) Croesus

krezusowy
adv. [suma, fortuna] fabulous

kreślarka
f draughtswoman

kreślarnia
f (Gpl kreślarni a. kreślarń) draughtsman('s) studio, drafting studio US

kreślarski
adv. [stół, deska, przybory, tusz] drawing attr. kalka kreślarska tracing paper

kreślarstwo
n sgt draughtsmanship, drafting US, draftsmanship US

kreślarz
m (Gpl kreślarzy) draughtsman, drafter US

kreślić
impf vt 1. (rysować) to draw [rysunek, projekt, wykres, mapę] kreślić rysunki techniczne to do technical drawings wykresy są obecnie kreślone przez komputery the graphs are generated by computer nowadays 2. (przekreślać) to cross out coś pisał i znów kreślił he kept writing something and then crossing it out 3. (bazgrać) to scribble to doodle vi bezmyślnie kreślił jakieś esy-floresy he was doodling thoughtlessly kreślić koła patykiem na piasku to make circles in the sand with a stick 4. książk. (formułować) to envision, to picture kreślić wizje/plany to conceive (of) visions/plans kreślił wspaniałe plany na przyszłość he envisioned wonderful plans for the future 5. książk. (opisywać) to depict, to portray autor barwnie kreśli postaci drugorzędne the author vividly portrays the novel's minor characters być kreślonym z humorem/z sympatią to be depicted with humour/warmth 6. książk. (robić znak) to make a sign ksiądz kreślił znak krzyża the priest made the sign of the cross

krnąbrnie
adv. grad. in an unruly fashion

krnąbrnieć
impf (krnąbrnieję, krnąbrniał, krnąbrnieli) vi to become unruly

krnąbrność
f sgt pejor. unruliness, waywardness recalcitrance książk.

krnąbrny
adv. grad. pejor. [dziecko, uczeń, zachowanie] unruly, wayward recalcitrant książk.

krochmal
m (G krochmalu) sgt (proszek, roztwór) starch

krochmalić
impf vt to starch [koszule, pościel] wykrochmalić

krochmalony
pp krochmalić adv. [kołnierzyk, fartuszek] starched

krocie
plt (G kroci) książk. 1. (pieniądze) fortune zarobić krocie (na czymś) to make a fortune (on sth) wydawać krocie (na coś) to spend vast sums (on sth) 2. (ludzie, rzeczy) the multitudes krocie jego fanów his multitude(s) of fans

krociowy
adv. [sumy, interes] fabulous krociowy interes a fabulous deal film przyniósł krociowe zyski the film made a fortune

krocze
n crotch, groin Anat. perineum spec. kopnąć kogoś w krocze to kick sb in the crotch a. groin nacięcie krocza Med. perineal incision

kroczek
m (G kroczku a. kroczka) dem. 1. (stąpnięcie) (small) step stawiać drobne a. małe kroczki to take small steps 2. (posunięcie) step polityka drobnych kroczków a step-by-step policy

kroczowy
adv. Anat. crotch attr., groin attr. perineal spec. szew kroczowy the crotch seam okolica kroczowa the groin area

kroczyć
impf vi 1. (stąpać) to stride (maszerować) [osoba, pochód, procesja] to march kroczyć dumnie/dostojnie to stride proudly/with dignity kroczyć na czele pochodu to march at the head of a procession 2. książk. (zmierzać) kroczyć po raz obranej drodze to follow the chosen path dokąd kroczy nasz kraj? where is our nation heading?

kroczący
pa kroczyć adv. książk. [dewaluacja] steady, progressive kroczące podwyżki cen steady price increases

krogulczy
adv. 1. (krogulca) [gniazdo, jajo, szpony] sparrowhawk attr., sparrowhawk's 2. przen. [twarz, nos] hawk attr., hawklike [palce] claw-like, talon-like

krogulec
m Zool. sparrowhawk

kroić
impf vi 1. (ciąć) to cut [cebulę, mięso, deskę] (na plasterki) to slice [wędlinę, chleb] kroić coś drobno to chop sth finely kroić coś w kostkę/w paski to cut sth into cubes/strips deska do krojenia a cutting a. chopping board drobno krojona marchewka finely chopped carrot krojony chleb sliced bread pokroić 2. [krawiec] to cut [ubranie] palto krojone na wzór wojskowego płaszcza a coat cut in a military style skroić 3. pot. [chirurg] to cut pot. [pacjenta] pokroić kroić się pot. to be about to happen kroi ci się długa podróż you're in for a long journey

krok
m (G kroku) 1. (stąpnięcie) step (odgłos) footstep zrobić dwa kroki to przodu/do tyłu to take two steps forward/back stawiać duże/małe kroki to take big/small steps zbliżać się wielkimi krokami [osoba] to walk fast (do kogoś/czegoś toward(s) sb/sth) przen. [dzień, termin] to approach rapidly stawiać pierwsze kroki [dziecko] to take one's first steps przen. [firma, nauka] to be in its infancy stawiać pierwsze kroki jako polityk przen. to take one's first steps in the world of politics usłyszeć czyjeś kroki to hear sb's footsteps iść krok za krokiem to go step by step a. one step at a time robić coś krok za krokiem a. krok po kroku to do sth step by step a. one step at a time krok po kroku zdobyłem jej zaufanie little by little, I won her trust iść za kimś krok w krok to dog sb a. sb's footsteps, to follow sb (about a. around everywhere) iść przy kimś krok w krok to walk in step with sb kierować swoje kroki do czegoś a. ku czemuś książk. to direct one's steps toward(s) sth na każdym kroku a. co krok widać było ślady wojny the traces of war were visible at every turn ani kroku (dalej)! don't move! 2. (sposób chodzenia) walk, step (tempo chodzenia) pace iść szybkim/wolnym krokiem to walk at a fast/slow pace przyspieszyć/zwolnić kroku to speed up/slow down mieć sprężysty/żołnierski krok to walk with a springy/soldierly step dotrzymywać komuś/czemuś kroku to keep up with sb/sth także przen. równaj krok! (rozkaz wojskowy) get in step! krok defiladowy the goose-step iść krokiem defiladowym to (do the) goose-step 3. zw. pl (w tańcu) step zw. pl uczyć się kroków walca/tanga to learn the steps of the waltz/tango mylić krok w tańcu to be a. dance out of step 4. (posunięcie) step podjąć stosowne/stanowcze kroki to take appropriate/decisive steps skłonić kogoś do desperackiego kroku to induce sb to make a desperate move zdecydować się na ryzykowny krok to decide to make a risky move ważny krok w walce z terroryzmem a major step forward in the fight against terrorism uczynić krok ku zgodzie to take a step toward(s) reconciliation ktoś musi uczynić pierwszy krok someone has to take the first step krok wstecz w procesie pokojowym a step backward(s) in the peace process milowy krok a giant step to odkrycie było milowym krokiem w rozwoju współczesnej nauki this discovery was a giant step in the development of modern science znałem jej każdy krok I was aware of her every move 5. przen. (odległość) mieszkać o parę kroków od czegoś to live (just) a stone's throw (away) from sth to dwa kroki stąd it's just around the corner it's just a hop, skip, and jump from here pot. jesteśmy o krok a. dzieli nas krok od zwycięstwa victory is just around the corner stąd już tylko krok do rewolucji from there its one step to revolution nie odstępować kogoś na krok to follow sb everywhere sprawa nie posunęła się nawet na a. o krok things have gone (absolutely) nowhere, things have not moved ahead at all on nie ustąpi ani na krok he won't budge an inch 6. (część ciała, spodni) crotch być ciasnym w kroku [spodnie, bielizna] to be tight in the crotch spodnie cisną a. uwierają mnie w kroku my trousers are tight in the crotch krok łyżwowy Sport ski skating

krokiet
1. m (A krokieta) Kulin. (w bułce tartej) croquette (w naleśniku) pancake roll 2. m (A krokieta) sgt (gra) croquet grać w krokieta to play croquet

krokietowy
1. adv. croquette attr. farsz krokietowy croquette filling a. stuffing 2. adv. croquet attr. młotek krokietowy a croquet mallet

krokiew
f (Gpl krokwi) Budow. rafter

krokiewka
f 1. dem. Budow. jack rafter 2. Wojsk. chevron nosić krokiewki sierżanta to wear sergeant's chevrons

krokodyl
m 1. Zool. crocodile 2. (skóra) crocodile torebka z krokodyla a crocodile handbag 3. Techn. hydraulic lift 4. Lotn. split flap

krokodylek
m 1. dem. Zool. young crocodile 2. Techn. alligator clip, crocodile clip

krokodyli
adi [skóra, jajo] crocodile attr. [paszcza, cielsko] crocodile's płakać krokodylimi łzami a. wylewać krokodyle łzy nad kimś/czymś to shed crocodile tears for sb/sth

krokodylowy
adv. [skóra] crocodile attr.

krokomierz
m pedometer

krokowy
adv. Anat. gruczoł krokowy the prostate (gland)

krokus
m (attr krokusa) 1. Bot. crocus 2. przest. (proszek) saffron

krokwiowy
adv. Budow. [dach] rafter attr.

kromka
f (kromeczka dem.) slice (of bread) kromka chleba a slice of bread pokroić chleb na kromki to slice the bread

kronika
f 1. (chronologiczny zapis) chronicle kronika szkolna/klasztorna a school/monastic chronicle ilustrowana kronika wydarzeń an illustrated chronicle of events prowadzić kronikę to keep a chronicle chodząca a. żywa kronika a walking chronicle 2. (w gazecie) column kronika kryminalna/towarzyska the (local) crime/the gossip column kronika filmowa Kino newsreel

kronikarski
adv. [zapiski, źródło] chronicle attr. po kronikarsku like a chronicler, like a chronicle

kronikarz
m, kronikarka f (Gpl kronikarzy, kronikarek) chronicler średniowieczni kronikarze the medieval chroniclers

kronselka
f a variety of eating apple with a yellow skin

kropa
f augm. (large) dot, (large) spot sukienka w ogromne brązowe kropy a dress with large brown dots

kropeczka
f dem. (small) dot, (small) spot bluzka w czerwone kropeczki a blouse with small red dots

kropelka
f dem. 1. (kuleczka) droplet kropelka wody/krwi a droplet of water/blood 2. (mała ilość) nie mam ani kropelki wody I don't have a drop of water napijmy się po kropelce let's have a little drink kropelki plt dem. Med. drops kropelki do nosa/oczu nose drops/eyedrops

kropelkowy
adv. Med. zakażenie kropelkowe droplet infection

kropidło
n Relig. aspergillum

kropielnica
f (kropielniczka dem.) Relig. stoup

kropić
1. impf vt (skrapiać) to sprinkle kropić koszulę przed prasowaniem to sprinkle a shirt before ironing kropić kogoś/coś wodą święconą to sprinkle holy water on sb/sth pokropić vi kropi deszcz it's spitting GB a. sprinkling US pokropić v imp. to spit GB, to sprinkle US kropi tak przez cały dzień it's been spitting a. sprinkling on and off all day pokropić 2. impf kropnąć2

kropka
f 1. (okrągła plamka) spot, dot (na tkaninie) polka dot krawat/sukienka w kropki a polka-dot a. dotted tie/dress bluzka w czerwone kropki a blouse with red polka dots skrzydło/ogon w kropki a spotted wing/tail 2. (znak interpunkcyjny) full stop, period US postawić kropkę (na końcu zdania) to put a full stop at the end of a sentence dojść a. dobrnąć do kropki (w piśmie, wypowiedzi) to finish the sentence 3. (znak diakrytyczny) dot "z" z kropką a dotted 'z ćwierćnuta z kropką a dotted crotchet GB, a dotted quarter note US 4. (w alfabecie Morse'a) dot kropka kreska kropka dot-dash-dot kropka w kropkę taka sama sukienka/przygoda exactly the same dress/experience być kropka w kropkę jak ktoś to be the spitting image of sb pot. postawić kropkę nad i (wyjaśnić) to dot the i's and cross the t's (rozstrzygnąć wynik) [zawodnik, drużyna] to seal the victory byłem a. znalazłem się w kropce I was in a fix i kropka! a. koniec (i) kropka! full stop! GB, period! US

kropkowany
adv. (przerywany) [linia] dotted (nakrapiany) spotted, dotted

kropla
f (Gpl kropel a. kropli) 1. (kuleczka) drop kropla wody/mleka a drop of water/milk kropla deszczu a drop of rain, a raindrop krople potu drops a. beads of sweat woda kapie kropla po kropli water is dripping woda ścieka kroplami drops of water are trickling down deszcz pada wielkimi kroplami the rain is coming down in big drops 2. (mała ilość) drop wypić coś do ostatniej kropli to drink sth to the last drop nie mam ani kropli wina I don't have a drop of wine wypić parę kropel czegoś to drink a few drops of sth krople plt Med. drops krople żołądkowe stomach bitters zapuścić sobie krople do nosa/oczu to put in nose drops/eyedrops krople na serce heart medication krople od kaszlu cough medicine kropla w morzu (potrzeb) a (mere) drop in the bucket a. ocean (in relation to needs) do ostatniej kropli krwi to the last breath a. the bitter end byli podobni jak dwie krople wody they were like two peas in a pod kropla drąży skałę przysł. = little by little does the trick przysł.

kroplisty
adv. kroplisty pot beads of sweat kroplista rosa drops of dew

kroplomierz
m dropper

kroplówka
f Med. (intravenous a. IV) drip być pod kroplówką a. być podłączonym do kroplówki to be on a drip GB, to be on an IV US dać komuś kroplówkę to put sb on a drip GB, to put sb on an IV US

kropnąć
1. pf (kropnęła, kropnęli) pot. vt 1. (cisnąć) to whang GB pot., to slam kropnąć coś na podłogę to slam sth down on the floor 2. (zastrzelić) to blast pot. [człowieka] 3. (ukarać) kropnąć komuś mandat to slap a fine on sb pot. kropnąć komuś dwóję to slap sb with a fail mark a. an F pot. 4. (wypić) to down pot., to knock back pot. kropnąć (sobie) kielicha to down a. knock back a drink 5. (wygłosić, napisać) kropnąć godzinne przemówienie to give a one-hour speech kropnąć dwustronicowy artykuł to knock off a two-page article pot. 6. (powiedzieć) to blurt out, to blurt [sth] out uważaj, żebyś przy matce tego nie kropnął be careful not to let on in front of mother pot. 7. (zagrać) kropnąć (sobie) pokerka to play a little game of poker kropnąć się 1. (przewrócić się) to come a cropper pot. 2. (uderzyć się) to bang oneself pot. (czymś with sth) kropnąć się głową w półkę to bang one's head on a shelf 3. (pomylić się) to make a boo-boo pot. kropnąć się w obliczeniach to mess up a. botch (up) the calculations pot. kropnąłem się w drugim zdaniu I slipped up in the second sentence pot. 4. (pójść) to run along pot. kropnij się po piwo! run along and get some beer! 5. (rzucić się, położyć się) kropnąć się do łóżka a. spać to hit the hay pot. kropnąć się na trawę to flop (down) on the grass pot. 2. pf - krop|ić2 impf (kropnęła, kropnęli - kropię) pot. vt (walnąć, walić) to whack pot. kropnąć kogoś w głowę to whack sb on the head kropił go, czym popadło he was whacking him with whatever was within reach vi (strzelić) to blast away pot. kropić z karabinów maszynowych to blast away with machine guns kropnąć sobie w łeb to blow one's brains out pot.

krosienko
n dem. Włók. (small) loom

krosno
n 1. Włók. loom krosno automatyczne an automatic loom, a weaving machine tkać na krosnach to weave on a loom 2. Techn. (przyrząd introligatorski) sewing frame krosna malarskie Szt. canvas stretcher

krosta
f pimple spot GB pot. (z ropą) pustule (z wodą) blister bolesne/swędzące krosty painful/itchy pimples całą twarz miała w krostach she had pimples all over her face

krostka
f dem. (krosteczka dem.) pimple spot GB pot.

krostowaty
adv. [osoba, twarz] pimply spotty GB pot.

krotochwila
f Literat. farce

krotochwilnie
adv. przest. [uśmiechać się, patrzeć] impishly

krotochwilny
adv. [uśmiech, spojrzenie] impish [uwaga, powiedzonko] facetious [zachowanie, nastrój] mischievous

krowa
f 1. Zool. cow mleczna krowa a dairy cow stado krów a herd of cows stado mlecznych krów a dairy herd choroba krów a disease of cattle choroba szalonych krów mad cow disease hodować krowy (na mięso) to raise cattle (for meat) trzymają dwie krowy they keep two cows święta krowa a sacred cow także przen. 2. (samica żubra, bawołu) cow 3. pot., obraźl. (kobieta) cow krowa morska Zool. Steller's sea cow dojna krowa (źródło dochodu) milch cow krowa, która dużo ryczy, mało mleka daje przysł. = empty vessels make most sound a. noise przysł.

krowi
adv. [mleko] cow's [ser, rogi, łajno] cow attr. krowi placek pot. a cowpat pot.

krowiak
m Bot. krowiak (podwinięty) brown roll-rim, edible paxillus

krtaniowy
adv. Anat., Jęz. [tętnica, kaszel, dźwięk] laryngeal

krtań
f (Gpl krtani) Anat. voice box larynx spec. zapalenie krtani laryngitis rak krtani cancer of the larynx głos uwiązł mu w krtani his words stuck in his throat

krucho
adv. pot. (kiepsko) krucho u nas z pieniędzmi we are strapped a. hard-pressed for money pot. krucho u nich z czasem they are pressed for time krucho z nim (jest chory) he's pretty far gone (ma kłopot) he's in trouble

kruchość
f sgt 1. (łamliwość) (skały, kości, lodu) brittleness (sera, chleba, ciasta) crumbliness (chrupkość) crispness 2. (mięsa) tenderness 3. (osoby, ciała) frailty (nadziei, podstaw, konstrukcji) fragility

kruchta
f 1. Archit. porch, vestibule 2. przen., pejor. (bigoteria) narrow-mindedness (bigoci) the narrow-minded

kruchutki
(kruchusieńki, kruchuteńki) adv. dem. 1. (łamliwy) [lód] brittle (chrupiący) [ciasteczko, rogalik] crisp(y) 2. (miękki) [mięso] tender 3. (wątły, słaby) [osoba, ciało] frail [podstawy, nadzieja] fragile

kruchy
adv. 1. (łamliwy) [skała, kości, lód] brittle [ser, chleb, ciasto] crumbly (chrupiący) crisp(y) 2. Kulin. short kruche ciasto shortcrust (pastry) kruchy placek a shortcrust tart kruche ciasteczka short-pastry tarts 3. (miękki) [mięso] tender krucha pieczeń tender roast 4. (wątły, słaby) [osoba, ciało, ramiona] frail [konstrukcja, podstawy, nadzieja] fragile być kruchego zdrowia to be of frail a. fragile health być opartym na kruchych podstawach to be based on shaky a. weak foundations

krucjata
f 1. Hist. crusade 2. przen. crusade (przeciwko komuś/czemuś against sb/sth) prowadzić/ogłosić krucjatę to conduct/launch a crusade

krucyfiks
m (G krucyfiksu) crucifix

kruczek
m (wybieg) trick (niejasność przepisów) loophole (trudność) catch stosować kruczki prawne to use legal tricks wynajdywać kruczki prawne to find loopholes in the law ale jest pewien kruczek but there is a catch

kruczoczarny
adv. [włosy, brwi, sierść] raven-black

kruczowłosy
adv. książk. raven-haired

kruczy
adv. 1. (właściwy krukowi) [pióro, skrzydło] raven attr., raven's 2. (czarny) [włosy] raven

kruk
m Zool. raven biały kruk rare book kruk krukowi oka nie wykole przysł. dog does not eat dog przysł.

krup
m sgt Med., przest. croup

krupa
f 1. zw. pl (kasza) barley groats pl 2. (śnieg) granular snow

krupczatka
f coarse-grained (wheat) flour

krupier
m, krupierka f croupier

krupierski
adv. croupier attr.

krupnik
m (krupniczek dem.) (G krupniku, krupniczku) 1. (zupa) barley soup U zamówić dwa krupniki to order two plates of barley soup 2. (napój alkoholowy) spririts with honey and spices

krupowy
adv. Med. krupowe zapalenie płuc croupy pneumonia

kruszec
m (G kruszcu) 1. (metal) (precious) metal 2. (ruda) ore złoty kruszec gold ore kopalnia kruszcu gold/copper/silver mine

kruszeć
impf (kruszeję, kruszał, kruszeli) vi 1. [skała, tynk] to crumble stary, kruszejący budynek an old crumbling building skruszeć 2. Kulin. [dziczyzna] to age skruszeć 3. przen. [osoba, opór] to crumble oskarżony kruszał podczas przesłuchania the accused was breaking down under interrogation skruszeć

kruszon
m (G kruszonu) Kulin. iced punch, cobbler US wypić dwa kruszony to drink two glasses of iced punch a. cobbler

kruszonka
f Kulin. crumble (topping) ciasto z kruszonką cake with a crumble topping

kruszyna
f 1. (okruszek) crumb kruszyna chleba a breadcrumb zjeść coś do ostatniej kruszyny to eat sth (down) to the last crumb 2. pieszcz. (dziecko) moppet pot. (kobieta) tiny woman 3. Bot. alder buckthorn kruszynę adv. pot. (odrobinę) [zmienić się, odpocząć] a bit

kruszynka
f dem. 1. (okruszek) crumb 2. pieszcz. (dziecko) moppet pot. (kobieta) tiny woman

kruszywo
f Budow. aggregate

kruszyć
impf vt 1. (rozdrabniać) to crumble [chleb, grudkę ziemi] [maszyna, człowiek] to crush [skałę, kamienie] kruszyć coś w palcach to crumble sth in one's fingers deszcz kruszy skałę rain wears the rock away pokruszyć 2. przen. to break [opór, upór] skruszyć vi (śmiecić) kruszyć na dywan/podłogę to make a. drop crumbs on the carpet/floor nakruszyć kruszyć się 1. (rozpadać się) [chleb, ser, skała, cegła] to crumble łatwo się kruszyć to crumble easily pokruszyć się 2. (brudzić się) od tych chipsów strasznie się kruszy na dywan these crisps make lots of crumbs on the carpet nakruszyć się 3. przen. [porządek społeczny, system] to crumble

krużganek
m (G krużganka a. krużganku) Archit. gallery (w klasztorze) cloister arkadowe krużganki arcaded galleries

krużgankowy
adv. Archit. [dziedziniec] galleried

krwawica
f sgt 1. (praca) blood, sweat, and tears przen. to kosztowało wiele krwawicy it took a lot of blood, sweat, and tears zarabiać na życie ciężką krwawicą to earn one's bread by the sweat of one's brow 2. (pieniądze) hard-earned money stracił całą krwawicę he lost all his hard-earned money

krwawienie
sv krwawić n bleeding krwawienie z nosa a nosebleed krwawienie z płuc bleeding from the lungs krwawienie wewnętrzne internal bleeding krwawienie miesiączkowe menstrual bleeding zatamować krwawienie to stop a. staunch the bleeding krwawienie ustało the bleeding stopped

krwawić
impf vt 1. (ranić) to make [sth] bleed [nogi, ręce] skały krwawiły mu palce the rocks made his hands bleed pokrwawić 2. przen., książk. (zabarwiać) [słońce, płomienie] to turn [sth] blood-red książk. [niebo, morze] vi [człowiek, ręka, rana] to bleed silnie krwawić to bleed profusely a. heavily serce mi krwawi a. moje serce krwawi, kiedy tak się dzieje książk. it breaks my heart to see it happen krwawić się książk. 1. (wykrwawiać się) [naród, armia] to waste many lives wykrwawić się 2. przen. (czerwienieć) [niebo] to glow blood-red

krwawnik
m 1. Bot. yarrow, milfoil krwawnik kichawiec sneezewort napar z krwawnika an infusion of yarrow 2. Miner. carnelian, cornelian pierścień z krwawnikiem a carnelian a. cornelian ring

krwawnikowy
adv. 1. [napar, herbatka] yarrow attr. 2. [naszyjnik, broszka, pierścień] carnelian attr., cornelian attr.

krwawo
adv. wymiotować/pluć krwawo to vomit/spit blood adv. grad. 1. (okrutnie) [stłumić, odeprzeć, rozpędzić] bloodily zemścić się krwawo to take bloody revenge 2. (ciężko) krwawo zarobione pieniądze hard-earned money 3. (czerwono) [zabarwić, świecić] blood-red adv.

krwawoczerwony
adv. blood-red

krwawy
adv. grad. (okrutny) [bitwa, rządy, tyran] bloody najkrwawsza wojna XX wieku the bloodiest war of the 20th century adv. 1. (zakrwawiony) [ślad, ochłap] bloody krwawa plama a bloodstain krwawe wymioty/krwawa biegunka blood-stained vomit/diarrhoea 2. [łuna, blask, zachód słońca] blood-red 3. [trud, praca] back-breaking harować w krwawym pocie a. oblewać się krwawym potem to sweat blood

krwiak
m (A krwiak a. krwiaka) Med. haematoma GB, hematoma US krwiak mózgu haematoma of the brain

krwinka
f Biol. blood cell rozmaz krwinek a blood smear krwinka biała Biol. white blood cell leucocyte a. leukocyte spec. krwinka czerwona Biol. red blood cell erythrocyte spec. krwinka płytkowa Biol. platelet thrombocyte spec.

krwiobieg
m (G krwiobiegu) sgt 1. Biol. (układ krwionośny) blood circulation system 2. (krążenie krwi) (blood) circulation, blood flow pobudzić krwiobieg to stimulate one's circulation a. blood flow 3. przen. bloodstream przen. wejść w krwiobieg masowej kultury to enter the mainstream of popular culture krwiobieg duży Biol. systemic circulation krwiobieg mały Biol. pulmonary circulation a. blood flow, lesser circulation krwiobieg wrotny Biol. enterohepatic circulation

krwiodawca
m, krwiodawczyni f Med. blood donor honorowy krwiodawca a voluntary blood donor

krwiodawstwo
n sgt Med. blood donation stacja krwiodawstwa a blood donation centre GB a. center US punkt krwiodawstwa a blood donation unit krwiodawstwo honorowe voluntary blood donation

krwiomocz
m sgt (G krwiomoczu) Med. haematuria GB, hematuria US

krwionośny
adv. Anat. układ krwionośny the vascular system naczynia krwionośne blood vessels

krwiopijca
m pers. przest., pejor., żart. bloodsucker pot., pejor. m anim. Zool. bloodsucker nietoperz krwiopijca a vampire bat komar krwiopijca a bloodsucking mosquito

krwiożerczo
adv. ferociously, savagely [wyglądać, brzmieć] ferocious adv., bloodthirsty adv. krwiożerczo szczerzyć zęby [zwierzę] to snarl ferociously [osoba] to give a bloodthirsty grin szakale krwiożerczo krążyły wokół rannego zwierzęcia bloodthirsty jackals circled the wounded animal

krwiożerczość
f sgt 1. (zwierząt) bloodthirsty a. predatory nature C, ferocity 2. przen., pejor. (ludzi) brutality, ferocity mordował swoje ofiary z niezwykłą krwiożerczością he murdered his victims with exceptional brutality

krwiożerczy
adv. 1. [zwierzę, bestia] ferocious, bloodthirsty 2. przen., pejor. [osoba, skłonności, rządy] bloodthirsty, murderous miał krwiożerczą naturę he had a bloodthirsty nature krwiożercza furia a murderous rage krwiożercza satyra przen. a biting a. vicious satire

krwisto
adv. grad. blood-red adv. paznokcie pomalowane na krwisto nails painted blood-red słońce krwisto zachodziło the sunset was blood-red

krwistoczerwony
adv. [usta, paznokcie, sukienka, słońce] blood-red

krwistość
f sgt 1. (policzków, cery) ruddiness, redness 2. (temperament) vigour GB, vigor US, vitality 3. przen. (wyrazistość) vitality, vibrancy krwistość wierszy/przedstawienia the vitality of the poetry/play

krwisty
adv. 1. Med. [wysięk, obrzęk] bloody krwiste upławy a bloody vaginal discharge krwista ropa bloody pus krwiste poty bloody sweats 2. Kulin. krwisty befsztyk underdone a. rare beefsteak 3. [twarz, policzki, cera] ruddy, florid 4. (energiczny) red-blooded, vigorous krwisty mężczyzna a red-blooded man 5. przen. vibrant, vivid krwista powieść/sztuka a vibrant novel/play 6. [materiał, kwiaty] blood-red krwista czerwień blood-red

krwotok
m (G krwotoku) Med. bleeding U haemorrhage GB spec., hemorrhage US spec. krwotok z nosa a nosebleed krwotok wewnętrzny an internal haemorrhage zatamować krwotok to stop the bleeding dostać krwotoku to haemorrhage

krygować
się impf v refl. książk. (wdzięczyć się) to preen pot., przen. (udawać) to be coy dziewczynka krygowała się przed lustrem the girl was preening in front of the mirror krygować się przed nauczycielem to be coy with the teacher

kryjomy
zob. po kryjomu

kryjówka
f 1. (schronienie) hiding place, hideaway (przestępców) hideout kryjówka kociąt/dzieci the kittens'/children's hiding place kryjówka terrorystów the terrorists' hideout 2. (schowek) hiding place, cache pieniądze są w kryjówce za obrazem the money is hidden in a cache behind the picture

krykiet
m sgt cricket

krykietowy
adv. cricket attr.

kryl
m Zool. krill

kryminalista
m, kryminalistka f criminal

kryminalistyczny
adv. [metody] criminological specjalista kryminalistyczny a criminologist laboratorium kryminalistyczne a criminology lab

kryminalistyka
f sgt Prawo criminology

kryminalny
adv. 1. (przestępczy) criminal więzień kryminalny a criminal inmate a. prisoner mieć kryminalną przeszłość to have a criminal past 2. (związany z wykrywaniem i karaniem przestępstw) criminal, crime attr. policja kryminalna the criminal police kartoteka kryminalna a criminal record wydział kryminalny the crime a. criminal division 3. Kino, Liter. crime attr. powieść kryminalna a crime a. detective novel autor powieści kryminalnych a crime a. detective writer film kryminalny a detective film m pers. pot. (więzień) con pot. (były więzień) ex-con pot.

kryminał
m (G kryminału) 1. (powieść) crime a. detective novel whodunnit GB pot., whodunit US pot. (film) detective film oglądać kryminały to watch detective films czytać kryminały to read detective stories twój artykuł czyta się jak kryminał your article reads like a whodunnit 2. pot. (więzienie) jug pot., stir US pot. trafić do kryminału to end up in the jug spędzić w kryminale trzy lata to spend three years in jug wyszedł z kryminału po pięciu latach they let him out of the jug after five years 3. pot. (zbrodnia) crime to, co zrobiłeś, to kryminał what you've done is criminal a. a crime kradzież samochodów to kryminał it's a crime to steal cars

kryminałek
m dem. pot. crime a. detective story whodunnit GB pot., whodunit US pot. czytać kryminałki to read whodunnits kryminałki plt (w gazecie) crime column

kryminogenność
f sgt criminogenic nature a. character kryminogenność środowiska the criminogenic nature of the environment

kryminogenny
adv. [środowisko, rodzina] criminogenic narkomania jest zjawiskiem kryminogennym drug-taking is criminogenic

kryminolog
m (Npl kryminolodzy a. kryminologowie) criminologist

kryminologia
f sgt (GD kryminologii) criminology

kryminologiczny
adv. [praca, badania, problemy] criminological

krynica
f książk. 1. (strumień) spring czerpać wodę z krynicy to draw water from a spring 2. przen. (źródło) source fount poet., wellspring poet. biblioteka jest krynicą wiedzy a library is a fount of knowledge

kryniczny
adv. książk. [woda] spring attr.

krynolina
f Hist., Moda crinoline

krypa
f 1. (łódź rzeczna) canal boat, canal barge krypy z węglem/piaskiem coal/sand barges 2. pejor. (stara łódź) leaky old tub (of a boat) pejor.

krypta
f crypt, vault krypta katedralna a cathedral crypt krypta królewska a royal crypt a. vault być pochowanym w krypcie to be buried in a crypt

krypto-
w wyrazach złożonych crypto- kryptoreklama surreptitious advertising kryptokomunista a crypto-communist kryptopolityczny crypto-political

kryptogram
m (G kryptogramu) 1. (szyfrowany tekst) cryptogram rozszyfrować kryptogram to decode a cryptogram 2. (pseudonim) cryptonym, code name

kryptonim
m (G kryptonimu) cryptonym, code name kryptonim literacki a pen name pisać pod kryptonimem to write under a pen name akcja pod kryptonimem "Józef Balsamo" the operation code-named 'Joseph Balsamo'

kryska
f daw. przyjdzie na niego kryska there's bound to be a day of reckoning for him książk., he will get his just deserts książk. przyszła kryska na Matyska przysł. it is a. was a case of the biter bit(ten) GB what goes around comes around pot.

krystalicznie
adv. krystalicznie czysta woda crystal-clear water krystalicznie czyste powietrze crystal-clear air był krystalicznie uczciwy książk., przen. he was (as) honest as the day is long

krystaliczność
f sgt 1. (śniegu, metalu) crystallinity 2. (powietrza, wody) crystal clarity

krystaliczny
adv. 1. [substancja, struktura] crystalline siatka krystaliczna (cristalline) lattice 2. [woda, powietrze, styl] crystal clear krystaliczny charakter przen., książk. an irreproachable character książk.

krystalizacja
f sgt 1. Chem., Fiz. crystallization krystalizacja soli/miodu the crystallization of salt/honey 2. książk. (poglądów, postaw) crystallization krystalizacja dominant Jęz. the divergence of formerly synonymous terms

krystalizacyjny
adv. Chem., Fiz. [proces] crystallization attr.

krystalizować
pf, impf vt książk. to crystallize [plany, poglądy, zainteresowania] skrystalizować vi Chem., Fiz. to crystallize skrystalizować krystalizować się 1. książk. [poglądy, plany, programy] to crystallize skrystalizować się 2. Chem. [roztwory, substancje] to crystallize skrystalizować się

kryształ
(G kryształu) m pers. (człowiek uczciwy) honest soul ten człowiek to kryształ he's (the) salt of the earth m inanim. 1. sgt (szkło) crystal (glass) wazon/lustro z kryształu a crystal vase/mirror (czysty) jak kryształ [powietrze, jezioro] crystal clear, (as) clear as crystal w strumieniu woda była jak kryształ the water in the stream was crystal clear a. (as) clear as crystal czysty jak kryształ przen. [osoba] (as) honest as the day is long 2. (przedmiot ze szkła kryształowego) crystal U na stole w jadalni lśniły srebra i kryształy the dining table was shining with silver and crystal 3. sgt (cukier) granulated sugar cukier kryształ granulated sugar 4. Chem. crystal kryształy soli salt crystals struktura kryształu a crystal a. crystalline structure 5. Miner. crystal pierścionek z kryształem a crystal ring kryształ górski rock crystal kryształ dendrytyczny Chem. dendrite bliźniaczy kryształ Miner. twin crystal zw. pl

kryształek
m dem. (G kryształku) Chem., Miner. (small) crystal kryształki lodu/śniegu/cukru ice/snow/sugar crystals kryształki plt pot. (rajstopy) glitter tights GB, glitter pantyhose U US (pończochy) glitter stockings

kryształowo
adv. crystal-clear adv. kryształowo czysta woda crystal-clear water kryształowo przejrzyste górskie powietrze crystal-clear mountain air kryształowo uczciwy człowiek przen. a man (as) honest as the day is long

kryształowy
adv. 1. (ze szkła kryształowego) [wazon, żyrandol] crystal (glass) attr. na stole stały kryształowe kieliszki there were crystal glasses on the table 2. [pierścionek, kolczyki] crystal 3. (przezroczysty) [powietrze, woda, toń] crystal clear rozległ się kryształowy dźwięk dzwoneczków the bells rang out crystal clear 4. przen. [człowiek] honest [charakter] impeccable książk.

kryterium
n 1. (miernik) criterion bogactwo i popularność to najczęściej uznawane kryteria sukcesu wealth and popularity are the most widely acknowledged criteria of success jakie kryteria muszą spełnić kandydaci? what criteria do applicants for the position need to meet a. fulfil? głównym kryterium wyboru mieszkania była jego lokalizacja location was the main criterion for choosing a flat ocenić coś na podstawie ogólnie przyjętych kryteriów to evaluate sth according to generally accepted criteria 2. Sport circuit (cycle) race kryterium uliczne the street a. city circuit race kryterium podziału a. klasyfikacji Log. criterion of identity kryterium prawdy a. prawdziwości Filoz. criterion of truth

kryty
pp kryć adv. 1. (pokryty) covered (czymś with sth) [budynek] roofed (czymś with sth) domy kryte czerwoną dachówką houses roofed with red tiles chata kryta strzechą a thatched cottage fotele kryte jedwabiem silk-upholstered chairs, chairs upholstered in silk meble kryte czarną skórą black leather furniture ciężarówka kryta brezentem a truck covered with a tarpaulin kryte zapięcie (koszuli, bluzki) a fly front (spódnicy) a concealed fastening 2. (pod dachem) [basen, stadion] indoor attr. być krytym pot. to be covered podejrzany jest kryty the suspect has an alibi

krytycyzm
m sgt (G krytycyzmu) 1. książk. (ocena) criticism podchodzi do swojej pracy z dużym krytycyzmem he takes a very critical approach to his own work krytycyzm wobec wojny criticism of the war 2. Filoz. critical philosophy

krytycznie
adv. grad. [oceniać, przyjmować] critically przyjrzała się sobie krytycznie w lustrze she looked critically at her reflection in the mirror adv. (poważnie) critically stan chorego zaostrzył się krytycznie the patient is in a critical condition

krytycznoliteracki
adv. [prace, studia] critical rozprawa krytycznoliteracka o książkach Eco a critical study of Eco's books

krytyczny
adv. 1. [stosunek, uwaga, opinia] critical czy musiałeś być taki krytyczny w stosunku do niej? did you really have to be so critical of her? poczuł na sobie jej krytyczny wzrok he felt her critical gaze upon him 2. [myślenie, obserwacje, artykuł, dzieło] critical 3. (przełomowy) [sytuacja, moment, położenie] critical, crucial nadeszły krytyczne chwile dla całego narodu this is a critical moment for the entire nation 4. Med. critical chory jest w stanie krytycznym the patient is critical a. in a critical condition 5. Prawo [dzień, noc, godzina] in question krytycznej nocy ofiara pracowała do późna w biurze on the night in question the victim was working late in the office 6. Fiz. critical

krytyk
m 1. (recenzent) critic krytyk literacki/muzyczny/filmowy a literary/music/film critic 2. (ganiący obserwator) critic krytyk Piłsudskiego a critic of Piłsudski krytyk przemian społecznych i gospodarczych a critic of the social and economic changes

krytyka
f 1. sgt (zarzuty) criticism telewizja jest zawsze poddawana ostrej krytyce television always comes in for harsh criticism nie szczędził jej słów krytyki he was unsparing in his criticism of her 2. (wypowiedź) criticism C/U nie był w stanie wytrzymać tylu krytyk he couldn't take that amount of criticism 3. sgt Literat. criticism krytyka marksistowska/feministyczna Marxist/feminist criticism 4. (recenzja) review krytyki filmu były entuzjastyczne the film got excellent reviews 5. sgt (krytycy) critics pl głosy krytyki są dość przychylne dla nowego filmu the film has been quite well received by the critics być poniżej (wszelkiej) krytyki [zachowanie, postępowanie] to be beneath (all) criticism nie wytrzymywać krytyki [teza, twierdzenie] to not stand up to criticism

krytykancki
adv. pejor. [postawa, wrzawa] fault-finding nit-picking pot.

krytykanctwo
n sgt pejor. fault-finding nit-picking pot.

krytykant
m pejor. fault-finder nit-picker pot.

krytykować
impf vt to criticize krytykować czyjąś pracę/zachowanie to criticize sb's work/behaviour krytykował ją za zbytnią opieszałość he criticized her for being too slow być powszechnie krytykowanym to draw widespread criticism, to be widely criticized skrytykować

kryza
f 1. daw. ruff koronkowa kryza a lace ruff 2. Techn. orifice meter

kryzys
m (G kryzysu) 1. (w gospodarce) crisis kryzys gospodarczy/paliwowy/energetyczny an economic/a fuel/an energy crisis rolnictwo jest w kryzysie agriculture is in crisis kryzys górnictwa a crisis in the mining industry 2. (konflikt) crisis kryzys rządowy/partyjny a cabinet/party crisis doprowadzić do międzynarodowego kryzysu to cause an international crisis zażegnać kryzys to resolve a crisis 3. (problemy) crisis kryzys wartości a spiritual crisis kryzys tożsamości an identity crisis kryzys zaufania do rządu a crisis of confidence in the government kryzys pisarski writer's block przeżywać a. mieć kryzys to go through a crisis, to be in crisis ich małżeństwo przeżywa kryzys they're going through a marital crisis 4. Med. crisis kryzys minął the crisis passed

kryzysowy
adv. [sytuacja, moment] critical konflikt wszedł w fazę kryzysową the conflict has reached a critical phase kryzysowe dni times of crisis

kryć
impf (kryję, kryjesz, kryła, kryli) vt 1. (chować) to hide, to conceal kryć zbiega w piwnicy to hide a runaway in one's basement kryć kosztowności w sejfie to hide one's valuables in a safe kryć coś przed kimś to hide a. conceal sth from sb słodycze kryła przed dziećmi w szafce she was hiding the sweets in the cupboard so the children wouldn't find them pokaż, co kryjesz w kieszeni show me what you're hiding in your pocket ukryć 2. (taić) to hide, to conceal kryć przed kimś uczucia/myśli/zamiary to hide one's feelings/thoughts/intentions from sb rodzina kryła przed chorą faktyczny stan rzeczy the patient's family hid the truth from her nie krył niechęci/zaskoczenia/gniewu he made no attempt to hide a. conceal his aversion/surprise/anger skryć , ukryć 3. (zasłaniać) to hide mgła kryła pola i lasy fog hid the fields and woods lustro kryje plamę na ścianie the mirror hides a stain on the wall z rozpaczy kryła twarz w dłoniach she buried her face in her hands in despair 4. (pokrywać) to cover dom kryty gontem a house with a shingle(d) roof schody krył postrzępiony dywan there was a ragged carpet on the stairs pokryć 5. (zawierać) archiwum kryje ważne dokumenty there are important documents buried in the archives ciekaw był, co kryją w sobie te ruiny he was curious about what was inside the ruins jakie niebezpieczeństwa kryje w sobie każde rozwiązanie? przen. what possible risks does each of the alternatives entail? 6. pot. (osłaniać) to cover pot. ochrona będzie kryć prezydenta the president will be surrounded by bodyguards kryj mnie! cover me! 7. pot. (usprawiedliwiać) to cover (up) (kogoś for sb) kryć kolegę/wspólnika to cover (up) for one's friend/partner 8. Sport to cover, to mark GB jego zadaniem było kryć napastnika his job was to cover the forward 9 Zool. [buhaj, ogier] to cover vi 1. [farba, lakier] to cover ta farba dobrze kryje this paint covers well kryjący podkład pod makijaż (a) cover foundation 2. (w zabawie w chowanego) to be 'it' (in hide-and-seek) teraz ja będę krył this time I'm 'it' kryć się 1. (chować się) to hide kryć się przed policją to hide from the police kryć się za plecami kogoś to hide behind sb kryć się pod parasolem to take cover a. shelter under an umbrella ukryć się 2. (nie ujawniać) to hide, to conceal kryć się ze swoją miłością/nienawiścią/niechęcią do kogoś to conceal one's love for/hatred of/aversion to sb pozorna życzliwość, za którą kryje się chęć zemsty seeming friendliness, behind which lies a craving for revenge kryć się pod pseudonimem to go by a. under a false name za tym nazwiskiem kryje się znany pisarz a well-known author goes by this name pod maską naiwności kryła swoje zamiary she hid her true intentions under a facade a. veneer of naivety 3. (nie być widocznym) to be hidden słońce kryło się za chmurami the sun was hidden behind the clouds za domkiem krył się mały ogródek there was a small garden tucked behind the cottage 4. (znajdować się) w archiwach kryją się bezcenne rękopisy priceless manuscripts are housed in the archives w tej prostej opowiastce kryje się głęboki sens this simple story has a profound meaning nie wiedziała, co kryło się w liście she didn't know what was in the letter 5. Sport. [bokser] to cover up

krzaczasto
adv. rośliny rosnące krzaczasto bushy plants

krzaczasty
adv. [roślina, teren] bushy krzaczaste brwi przen. bushy eyebrows

krzaczek
m dem. (small) bush, (small) shrub krzaczki pomidorów tomato plants krzaczki truskawek strawberry bushes krzaczki róż rose bushes

krzaczkowaty
adv. [rośliny, glony, porosty] bushy

krzak
m 1. (roślina) bush, shrub krzaki malin raspberry canes krzaki pomidorów tomato plants 2. pot. (krzew) bush, shrub stok górski porośnięty krzakami a brush-covered slope krzak gorejący Bibl. the burning bush

krzem
m sgt (G krzemu) Chem. silicon

krzemienny
adv. [siekiera, narzędzia] flint attr.

krzemień
m Geol. flint

krzemowy
adv. [związki] silicon attr. stal krzemowa silicon steel

krzepa
f sgt pot. brawn, muscle mieć krzepę w rękach to have strong hands nabrać krzepy to become brawny

krzepiąco
adv. krótka drzemka działa krzepiąco a short nap is very refreshing jej słowa wpływały na niego krzepiąco her words had a bracing effect on him

krzepiący
pa krzepić adv. [sen] refreshing [posiłek] fortifying, restorative [lektura, myśli, słowa] encouraging, uplifting

krzepić
impf książk. vt 1. (wzmacniać) to fortify książk., to revitalize książk. kawa mnie krzepi, gdy pracuję w nocy coffee revitalizes me when I work at night ćwiczenia fizyczne krzepią ciało physical exercise keeps the body fit pokrzepić 2. (dodawać otuchy) to reassure to uplift książk. w chwilach zwątpienia matka krzepiła go słowami otuchy whenever his firmness of purpose wavered, his mother's words of support reassured him krzepiła go świadomość, że wkrótce spotka się z rodziną the thought that he would soon see his family spurred him on książk. krzepić się 1. (wzmacniać się) to have a pick-me-up pot. to fortify oneself książk. krzepić się kawą/kieliszkiem koniaku to have a bracing cup of coffee/a snifter of brandy pokrzepić się 2. (dodawać sobie otuchy) to be encouraged to be heartened książk. ludzie krzepili się sukcesami odbudowy people were heartened by the success of the reconstruction pokrzepić się 3. (wzajemnie) to encourage one another, to cheer one another on

krzepki
adv. 1. [chłopak, mężczyzna, dziewczyna] robust, vigorous to jeszcze krzepki staruszek the old man is still vigorous 2. [uścisk, uderzenie] powerful, strong [dłonie, ramiona] burly, brawny 3. [nalewka, machorka] strong krzepkie powietrze refreshing a. bracing air

krzepko
1. [wyglądać] robust adv., vigorous adv. trzymać się krzepko to keep fit 2. [potrząsnąć, uderzyć, chwycić] firmly, hard uścisnął krzepko jego dłoń he firmly grasped his hand

krzepkość
f sgt 1. (osoby, ciała) robustness, vigour GB, vigor US 2. (uderzenia, uścisku) firmness, strength 3. (alkoholu, nalewki) strength

krzepliwość
f sgt coagulability krzepliwość krwi blood coagulability

krzepliwy
adv. [żelatyna, krew] coagulable, coagulative

krzepnąć
impf (krzepnął a. krzepł) vi 1. (zastygać) [krew] to clot, to coagulate [galareta] to set [woda] to freeze [wosk, stearyna] to solidify krzepnięcie krwi blood coagulation krew krzepnie mi w żyłach przen. it makes my blood curdle a. run cold przen. skrzepnąć , zakrzepnąć 2. książk. (stawać się silnym) to get strong chłopiec rósł i krzepł the boy was growing up and getting strong okrzepnąć 3. przen., książk. (umacniać się) [przyjaźń, uczucie, władza] to be reinforced, to be cemented okrzepnąć

krzesany
pp krzesać m Taniec a Polish folk dance

krzesać
impf (krzeszę) vt 1. to strike [iskry, ogień] konie krzesały podkowami snopy iskier the horses' shoes sent up showers of sparks skrzesać 2. (ciosać) to hew [kamień] 3. książk. (odnajdywać w sobie) to summon (up) z trudem krzeszę z siebie współczucie do niej it's hard for me to summon up much sympathy for her wykrzesać krzesać hołubce Taniec to dance with spirit

krzesełko
n 1. dem. (mebel) (small) chair wysokie krzesełko dziecięce a high chair 2. (w wyciągu narciarskim) chair (na karuzeli) seat 3. pot. (splecione ręce) queen's cushion przest. (seat made by the crossed hands of two people)

krzesełkowy
adv. wyciąg krzesełkowy chairlift

krzesiwo
n flint and steel krzesać ogień krzesiwem to make fire with flint and steel

krzesło
n chair krzesło składane a folding chair krzesło obrotowe a swivel chair krzesło wyściełane an upholstered chair oparcie krzesła the back of a chair siedzieć na krześle to sit on a chair wstać z krzesła to get up from a chair krzesło elektryczne (urządzenie) electric chair pot. (kara) the electric chair

krzew
m (G krzewu) bush, shrub krzew jałowca a juniper bush krzew róży a rose bush krzew hennowy Bot. henna krzew winny Relig. vine

krzewiciel
m, krzewicielka f (Gpl krzewicieli, krzewicielek) książk. proponent książk., propagator książk. krzewiciel oświaty a proponent of education

krzewina
f 1. dem. (small) bush, (small) shrub 2. (zarośla) (under)brush U US thicket

krzewinka
f shrub krzewinki borówek/wrzosów the bilberry/heather shrubs

krzewić
impf vt książk. to disseminate książk., to propagate książk. [wiedzę, idee, obyczaje] krzewić się 1. [rośliny] to propagate 2. książk. (szerzyć się) [kult, idee, postawy] to spread

krzta
f sgt ani krzty not a speck a. a whit nie miała ani krzty soli she didn't have even a speck of salt to człowiek bez krzty honoru he's totally devoid of honour

krztusiec
m sgt Med. whooping cough pertussis spec.

krztusić
się impf v refl. 1. (dusić się) to choke krztusić się dymem a. od dymu z cygara to choke on cigar smoke krztusiła się od kaszlu she had a coughing fit a. a fit of coughing zakrztusić się 2. (zachłystywać się) to choke, to be choked krztusić się słowami z wściekłości to be choking with anger krztusić się ze a. od śmiechu to be choking with laughter 3. przen. [silnik, maszyna] to cough silnik zaczął się krztusić i zgasł the engine started to cough and then stalled zakrztusić się

krztuścowy
adv. Med. pertussal spec.

krztyna
f sgt pot. ounce, bit nie ma krztyny talentu/rozumu he hasn't got an ounce a. a bit of talent/common sense miał jeszczę krztynę nadziei he still had a glimmer of hope wypij jeszczę krztynę have a drop more na dnie było jeszcze krztynę wody a. była jeszcze krztyna wody there was still a bit of water at the bottom krztynę adv. a bit dopłacić jeszcze krztynę to pay a bit more zdrzemnął się krztynę he had a bit of a nap pot.

krzyczeć
1. impf krzyknąć 2. impf (krzyczysz, krzyczał, krzyczeli) vi 1. (domagać się) to shout, to scream (o coś for sth) krzyczeli o pomoc they were screaming for help 2. (głośno płakać) to scream niemowlę krzyczy po nocach the baby screams all night 3. przen. (zwracać na siebie uwagę) to scream przen. nazwiska sławnych aktorów krzyczą z afiszy the names of famous actors scream from the posters krzyczące tytuły w gazetach screaming headlines

krzycząco
1. [ubierać się, malować się] garishly, gaudily krzycząco jaskrawy krawat a garish a. gaudy tie 2. (rażąco) blatantly krzycząco niesprawiedliwe prawo a blatantly unfair law

krzyczący
pa krzyczeć adv. 1. [kolor, strój] garish, gaudy 2. [niesprawiedliwość, nadużycia] blatant krzycząca nieprawda a blatant lie

krzyk
m (G krzyku) 1. (głośne mówienie) shout, yell bała się krzyku ojca she was intimidated by her father's shouting zza ściany dochodziły głośne krzyki loud shouts could be heard through the wall wracam do domu, a ona do mnie z krzykiem I come home and she starts yelling a. shouting at me zerwała się na równe nogi i w krzyk: łapać złodzieja! she leapt to her feet shouting 'thief!' 2. (ze strachu, bólu, emocji) scream, cry krzyk przerażenia/grozy a cry of fear/dread krzyki odciętych w płonącym budynku the screams of the people trapped in the burning building obudziła się w nocy z krzykiem she woke up in the night screaming narobić krzyku a. podnieść krzyk to start screaming 3. (głos ptaków) scream, cry krzyk czajek/mew the scream of lapwings/seagulls 4. zw. sg pot. (sprzeciw) kerfuffle GB pot., to-do pot. (publiczny) hue and cry, outcry krzyk protestu a cry of protest tyle krzyku i po co? what was all the fuss a. uproar about? pot. podnieść krzyk (upominać się) to kick up a fuss pot., to make a (big) to-do pot. (ganić) to raise Cain pot. [gazety] to raise a hue and cry a. an outcry (ostatni) krzyk mody all the rage i po krzyku pot. it'll (all) over (and done with)

krzykacz
m, krzykaczka f (Gpl krzykaczów a. krzykaczy, krzykaczek) pot., pejor. tub-thumper pot., pejor., loudmouth pot., pejor.

krzykliwie
adv. grad. 1. [żegnać się, piać] noisily, loudly 2. [ubierać się, malować się] garishly, gaudily

krzykliwość
f sgt 1. (dzieci, ludzi) noisiness 2. (barw, stroju) gaudiness, garishness

krzykliwy
adv. 1. [młodzież, kobieta] noisy krzykliwa dzieciarnia noisy kids 2. [głos, rozgardiasz, śmiech] noisy krzykliwa ulica a noisy street 3. [kolor, strój, plakat] gaudy, garish krzykliwy krawat a loud tie krzykliwe plt Zool. Clamatores

krzyknąć
pf - krzy|czeć1 impf (krzyknęła, krzyknęli - krzyczysz, krzyczał, krzyczeli) vt (mówić głośno) to shout krzyknęła do syna, żeby wracał do domu she shouted at her son to get back home dlaczego tak krzyczysz? why are you shouting? masz rację, ale nie krzycz you're right, just stop shouting odwrócił się i krzyknął, że wróci he turned around and shouted that he'd be back "co się stało?" krzyknął 'what happened?' he shouted krzyczeć na alarm to give a warning shout, to shout in warning przen. to sound an/the alarm przen. krzyczeć gwałtu pot. to shout for help krzyczeć na cały dom a. na całą wieś to shout a. scream at the top of one's voice vi 1. (pod wpływem emocji) to shout, to scream krzyczeć z radości to shout for joy krzyczeć z przerażenia to scream in fear krzyczeć z bólu to scream in pain krzyczeć przez sen to scream a. shout in one's sleep 2. (strofować) to yell, to shout (na kogoś at sb) krzyczała na dziecko za rozbitą szklankę she yelled at the child for breaking the glass stale krzyczy na niego, żeby posprzątał w pokoju she's always yelling at him to clean his room 3. (przywołać) to call (na kogoś for sb) krzyknął na kelnera he called for the waiter 4. (o ptakach) to cry (out), to scream

krzyna
zob. krztyna

krzynka
zob. krztyna

krzywda
f harm U, injustice C/U (psychologiczna) (psychological a. emotional) damage U (fizyczna) harm U nikomu w życiu nie zrobił krzywdy he has never done anyone any harm nikomu nie stanie się krzywda no one will get hurt nie myśl, że dzieje ci/mu się krzywda don't claim that you're/he's being unfairly treated spotkało ją wiele krzywd z ich strony they did her a great deal of injustice wyrządzić komuś krzywdę to do sb harm, to hurt sb (moralną) to wrong sb wyrządzić krzywdę zwierzętom to hurt a. harm a. ill-treat animals wrażliwość na krzywdę społeczną sensitivity to social injustice zrobić sobie krzywdę to do oneself harm, to hurt oneself naprawić krzywdę to make amends z krzywdą dla drobnych przedsiębiorców/konsumentów książk. to the detriment of small businesses/the consumers

krzywdować
impf vi pot., przest. 1. (czuć się nieszczęśliwym) krzywdować sobie to feel sorry for oneself nie krzywdował sobie, że mieszka na wsi he was happy enough living in the country 2. (narzekać) krzywdować sobie to bemoan vt, to resent vt krzywdował sobie, że nie może kupować czego chce he resented the fact that he couldn't buy what he wanted krzywdowała sobie na niskie zarobki she bemoaned the fact that she earned so little

krzywdziciel
m, krzywdzicielka f (Gplkrzywdzicieli, krzywdzicielek) książk. wrongdoer, evildoer

krzywdzić
impf vt 1. (wyrządzać szkodę moralną) to be unfair a. unjust (kogoś to sb) to wrong (wyrządzać szkodę psychiczną) to do psychological a. emotional damage (kogoś to sb) (wyrządzać szkodę fizyczną) to hurt, to harm krzywdzić ludzi/zwierzęta to hurt a. harm people/animals krzywdzisz go tymi podejrzeniami your suspicions are unfair to him krzywdzące zarzuty/uogólnienia damaging allegations/generalizations skrzywdzić 2. [decyzja, ocena] to be unjust a. unfair (kogoś to sb) to wrong to prejudice spec. nowa ustawa krzywdzi niektóre grupy obywateli the new bill is unjust to certain sectors of society sąd wydał krzywdzący wyrok the court arrived at a prejudiced verdict

krzywica
f 1. sgt Med. rickets U (+ v sg/pl) 2. Techn. bowsaw

krzywiczy
krzywiczny adv. Med. [dziecko] rachitic spec. rickety objawy krzywicze rachitic manifestations spec. the symptoms of rickets

krzywik
m French curve krzywiki plt Zool. Incurvariidae

krzywizna
f 1. (linia) curve, curvature (płaszczyzna) uneven surface krzywizna dachu the curve a. curvature of the roof krzywizna drogi/stołu the uneven surface of the road/table krzywizna powierzchni Ziemi the curvature of the Earth 2. Mat. curvature krzywizna toru lotu the curvature of the flight path

krzywić
impf vt to bend, to twist [gwoździe, pręty, drut] reumatyzm krzywił jej palce her fingers were gnarled a. twisted from rheumatism krzywić twarz z bólu to grimace with pain krzywić usta wzgardliwie to sneer (in disdain) skrzywić krzywić się 1. (wyginać się) [drut] to be bent a. twisted [blacha] to be warped a. bent ramy okienne krzywiły się od wilgoci the window frames were warped from the damp skrzywić się 2. (robić grymasy) to wince, to pull a face GB, to make a face (dąsać się) to scowl, to pull a face GB, to make a face krzywić się z bólu to wince a. grimace in pain krzywiła się połykając lekarstwo she made a face as she swallowed the medicine krzywiła się na myśl o zostaniu w domu w sobotę she scowled at the idea of staying home on Saturday krzywisz się na wszystkie propozycje przen. you turn up your nose at everything przen. skrzywić się

krzywo
adv. grad. [stać, leżeć] crookedly, askew krzywo powieszony obraz a crooked picture pisać krzywo to have crooked a. uneven handwriting pot. (pochyło) to have slanted a. slanting handwriting patrzeć krzywo na kogoś to disapprove of sb patrzeć krzywo na coś to frown on a. upon sth, to disapprove of sth uśmiechać się do kogoś krzywo to smile wryly at sb

krzywoprzysięgnąć
pf - krzywoprzysi|ęgać impf (krzywoprzysięgła, krzywoprzysięgli - krzywoprzysięgam) vi książk. to perjure oneself

krzywoprzysięski
adv. książk. perjurious spec. false, perjured krzywoprzysięskie oskarżenie false charges, a perjurious accusation krzywoprzysięskie zeznanie false a. perjurious testimony krzywoprzysięski świadek a perjured a. perjurious witness

krzywoprzysięstwo
n sgt książk. perjury popełnić krzywoprzysięstwo to commit perjury, to perjure oneself

krzywoprzysięzca
m książk. perjurer

krzywość
f sgt (podłogi, stołu) unevenness

krzywulec
pot. m pers. hunchback obraźl., humpback obraźl. m inanim. chodzi jak kaczka na tych swoich krzywulcach he waddles like a duck on those bandy legs of his mam jeść takim krzywulcem? do I really have to eat with such a crooked fork?

krzywy
adv. [drzewo, gwóźdź, zęby, palce] crooked [podłoga, stół] uneven krzywy zgryz a crooked bite krzywe nogi bandy legs krzywe plecy curvature of the spine krzywy uśmiech przen. a wry smile krzywe spojrzenie przen. a frown krzywa f Mat. curve krzywa paraboliczna a parabolic curve patrzeć na kogoś krzywym okiem to disapprove of sb patrzeć na coś krzywym okiem to frown on a. upon sth przedstawić coś w krzywym zwierciadle to satirize sth

krzyż
m 1. Relig. cross cmentarne krzyże the churchyard crosses przysięgać na krzyż to swear on the cross 2. (znak błogosławieństwa) cross zrobić a. nakreślić znak krzyża to make the sign of the cross zrobiła znak krzyża na bochenku chleba she made the sign of the cross over the loaf of bread 3. (kształt) cross w kształcie krzyża cross-shaped kościół na planie krzyża a cruciform church drogi przecinają się, tworząc krzyż the roads cross at right angles na krzyż crosswise okna zabito na krzyż deskami the window was nailed up with crossed boards 4. (order) cross odznaczyć kogoś krzyżem zasługi to award sb a merit cross 5. sgt przen., książk. (cierpienie) cross każdy z nas dźwiga swój krzyż each of us has a cross to bear 6. (część kręgosłupa) lower back cierpiał na bóle krzyża he suffered from pain in the lower back skarżył się, że go łamie w krzyżach he complained that his lower back was killing him 7. pot. (kręgosłup) spine, back ze strachu mróz biegł mu po krzyżu he felt a shiver a. shivers (running) up and down his spine Brązowy/Srebrny/Złoty Krzyż Zasługi the Bronze/Silver/Gold Cross of Merit a. Merit Cross Krzyż Walecznych Wojsk. the Cross of Valour Krzyż Wielki Wojsk. the Grand Cross of the Order of Virtuti Militari Czerwony Krzyż the Red Cross (Society) Polski Czerwony Krzyż the Polish Red Cross Krzyż Południa Astron. the Southern Cross krzyżgrecki Greek cross krzyżmaltański Maltese cross krzyżżebrowy Archit. boss spec. (the intersection of the primary ribs of a vault) krzyż na drogę pot. good riddance (to bad rubbish) pot. leżeć krzyżem to lie prostrate mieć z kimś krzyż pański to go through a. endure the trials of Job with sb z mężem alkoholikiem miała krzyż pański she endured the trials of Job with that alcoholic husband of hers wyglądać jak z krzyża zdjęty to look dead beat pot. miał na głowie trzy włosy na krzyż pot. he was practically bald sparse w pokoju stało kilka mebli na krzyż pot. there was hardly any furniture in the room

krzyżacki
adv. Hist. zakon krzyżacki the Order of Teutonic Knights zamek krzyżacki a castle of the Teutonic Knights

krzyżaczek
m dem. Zool. (small) garden a. cross spider

krzyżak
m anim. Zool. (pająk) garden a. cross spider m inanim. 1. (podpora) trestle drut nawinięty na drewnianym krzyżaku wire wound onto a wooden cross stół na krzyżakach a trestle table krzyżak do choinki a Christmas tree stand 2. Techn. cross

krzyżakowy
adv. przeguby krzyżakowe transverse joins

krzyżować
impf vt 1. (układać na krzyż) to cross krzyżować ręce na piersiach/brzuchu to cross one's arms on a. over one's chest/stomach krzyżować nogi to cross one's legs krzyżować spojrzenia (z kimś) przen. to make eye contact (with sb) bokserzy krzyżowali rękawice w walce o mistrzostwo świata przen. the boxers were competing for the world championship skrzyżować 2. (psuć celowo) to thwart (stanowić przeszkodę) to stand in the way of krzyżować komuś plany a. zamiary to thwart/stand in the way of sb's plans nagła choroba matki krzyżowała mu plan wyjazdu his mother's sudden illness upset his planned departure pokrzyżować 3. przen. (zawierać) to combine, to unite film krzyżuje w sobie elementy aż trzech gatunków the film is a hybrid of three different genres 4. Hist. to crucify Rzymianie krzyżowali pierwszych chrześcijan the Romans crucified the early Christians ukrzyżować 5. Biol. to cross(-breed) [rośliny, zwierzęta] skrzyżować krzyżować się 1. (przecinać się) [szlaki, ślady] to cross, to intersect krzyżujące się linie intersecting a. crossing lines droga krzyżuje się ze starym szlakiem the road intersects with a. crosses an old trail rumieniła się, gdy ich spojrzenia się krzyżowały przen. she blushed whenever their eyes met ich losy dziwnie się krzyżują i rozchodzą it's strange how their paths keep crossing and then parting skrzyżować się 2. przen. (przenikać się) [zjawiska, nurty, idee] to merge, to blend tu krzyżują się wpływy dwóch epok the influences of two eras merge here skrzyżować się 3. (współistnieć) to overlap dążenia ich krzyżują się ze staraniami konkurentów their efforts overlap with their rivals' skrzyżować się 4. Biol. [zwierzęta, rasy] to cross(-breed), to interbreed pszenica i żyto krzyżują się ze sobą, dając odmianę zwaną pszenżytem wheat is crossed with rye to produce triticale skrzyżować się 5. Log. krzyżujące się pojęcia overlapping concepts krzyżować miecze/szpady książk. to cross swords

krzyżowiec
m pers. (V krzyżowcu a. krzyżowcze) Hist. crusader m inamin. daw. (okręt) cruiser

krzyżowo
adv. sień sklepiona krzyżowo a cross-vaulted vestibule

krzyżowy
adv. 1. (w kształcie krzyża) cross-shaped bazylika krzyżowa a cruciform basilica sklepienie krzyżowe cross vaulting 2. (przemienny) alternating rym krzyżowy alternate a. alternating rhyme, cross rhyme 3. (z różnych stron) krzyżowy ogień crossfire dostać się w krzyżowy ogień pytań to be caught in a crossfire of questions 4. Hist. rycerz krzyżowy a crusader wyprawa krzyżowa a crusade 5. Anat. sacral kość krzyżowa the sacrum kręgi krzyżowe sacral vertebrae krzyżowa f sgt Kulin. round (steak)

krzyżyk
m 1. dem. Relig. (small) cross nosiła na szyi krzyżyk na łańcuszku she wore a small cross on a chain around her neck kreślić sobie krzyżyk na piersi to cross oneself 2. (znak) X, cross przy wybranej odpowiedzi należy postawić krzyżyk mark your answer with an X zaznaczyć krzyżykiem poprawną odpowiedź to mark the correct answer with an X podpisywać się krzyżykami a. krzyżykiem to make one's mark 3. Muz. sharp z krzyżykiem [nuta] sharp 4. przen. (dziesiątek lat) dźwigać a. nosić ósmy krzyżyk to be in one's eighties mieć na karku piąty krzyżyk to be in one's fifties zaczął szósty/siódmy krzyżyk he's in his sixties/seventies który to krzyżyk? how old are you? krzyżyki plt (ścieg) cross-stitch haftować krzyżykami to cross-stitch serweta wyszywana krzyżykami a cross-stitched tablecloth postawić na kimś krzyżyk (myśleć, że umrze) to give up hope for sb's recovery, to give up on sb (zrezygnować ze znajomości, współpracy) to give up on sb lekarze postawili już na mnie krzyżyk the doctors had given up on me postawić a. położyć na czymś krzyżyk (pogodzić się z utratą) to write sth off (zrezygnować) to give up on sth, to give up (all) hope of sth postawiła krzyżyk na pieniądzach, które był jej winien she had written off the money he owed her kibice położyli krzyżyk na awansie drużyny do finałów the fans had given up all hope of the team moving on to the finals

krzyżykowy
adv. haft/ścieg krzyżykowy cross-stitch(ing)

krzyżówka
f 1. (w gazecie) crossword (puzzle) rozwiązywać krzyżówki to do crosswords pola krzyżówki the squares of a crossword hasła krzyżówki crossword clues 2. (połączenie) cross kultura francuska jest krzyżówką kultury galijskiej i łacińskiej the French culture is a cross between the Gallic and Latin cultures 3. Biol. (łączenie organizmów) cross-breeding, interbreeding 4. Biol. (roślina, zwierzę) cross(-breed), hybrid krzyżówki roślin the cross-breeds of plants muł jest krzyżówką konia z osłem the mule is a cross between a horse and a donkey krzyżówka mandarynki z grejpfrutem a cross between a. hybrid of tangerine and grapefruit 5. Zool. (kaczka) mallard 6. pot. (skrzyżowanie) crossroads (+ v sg)

krzyżówkowicz
m (rozwiązujący krzyżówki) crossword fanatic (układający krzyżówki) crossword compiler

krzyżówkowy
adv. 1. [wyraz, hasło, słownik] crossword attr. 2. Biol. rasa a. odmiana krzyżówkowa a cross(-breed)

krzątanina
f sgt pot. (hustle and) bustle fuss and bother pot. krzątanina przy dzieciach fuss and bother over the kids krzątanina wokół gospodarstwa the hustle and bustle of household work

krzątać
się impf v refl. 1. (być w ruchu) to bustle about a. around krzątała się po mieszkaniu she was bustling about the flat krzątała się przy obiedzie a. koło obiadu she was bustling about making dinner 2. (zajmować się) to busy oneself (wokół a. koło kogoś/czegoś with sb/sth) krzątała się koło dziecka she busied herself with her baby krzątać się wokół swoich interesów to busy oneself with one's own affairs

króciutki
(króciuteńki, króciusieńki, króciuśki, króciuchny) adv. dem. pieszcz. [ogonek, notatka] tiny teeny pot. [chwilka] wee pot.

króciutko
(króciuteńko, króciusieńko, króciuśko, króciuchno) adv. dem. pieszcz. [trwać] for a wee while pot. przyjechać na króciutko to come for a wee while króciuteńko ostrzyżony with his hair cut really short

krój
m (G kroju) 1. Moda (fason) cut elegancki/staromodny krój marynarki elegant/old-fashioned cut of a jacket być prostym w kroju to be in a simple style ubrania o klasycznym kroju clothes of a classic style 2. Druk. krój (czcionki) a typeface 3. Moda (robienie wykrojów) cutting kursy kroju i szycia dressmaking courses

król
1. m pers. (Npl królowie) 1. (władca, tytuł) king król Polski/Szwecji the king of Poland/Sweden polski/szwedzki król the Polish/Swedish king król Jerzy V King George V zostać królem to become king koronować kogoś na króla to crown sb king żyć jak król to live like a king 2. (mistrz) king król tenisa/rock and rolla the king of tennis/rock'n'roll król strzelców the top scorer 3. (potentat) tycoon król giełdy/bankierów a stock market/banking tycoon król nafty an oil baron m inanim. (A króla) 1. (w kartach) king król karo a. karowy the king of diamonds wyjść w króla to lead a king wziąć lewę na króla to win a trick with a king pobić damę królem to take a queen with a king 2. (w szachach) king bronić króla to defend the king szachować króla to check the king królowie elekcyjni Hist. elective kings Trzech Króli (święto) Epiphany, Twelfth Night Trzej Królowie the Three Wise Men, the Magi pójść tam, gdzie król piechotą chodzi euf. to spend a penny euf. 2. m pot. rabbit hodować króle to breed rabbits

królestwo
1. n 1. (państwo) kingdom rządzić królestwem to rule a kingdom królestwo Szwecji the kingdom of Sweden 2. (dziedzina) domain kuchnia było jej królestwem the kitchen was her domain ten pokój to moje królestwo this room is my territory królestwo mody the realm of fashion 3. Biol. kingdom królestwo zwierząt/roślin the animal/plant kingdom królestwo Boże Relig. Kingdom of God królestwo niebieskie Relig. Kingdom of Heaven Królestwo Kongresowe a. Polskie Hist. Congress (Kingdom of) Poland, the Kingdom of Poland (established in 1815 at the Congress of Vienna) Zjednoczone Królestwo United Kingdom 2. plt (GA królestwa, L królestwu) (król i królowa) the King and Queen

królewiacki
adv. Hist. [żołnierz] of the Congress Kingdom (of Poland) [wieś] in the Congress Kingdom (of Poland)

królewicz
m prince, king's son królewicz Karol Prince Charles królewicz z bajki fairy-tale prince czekać na królewicza z bajki to wait for Mr Right

królewiątko
n 1. pieszcz. (dziecko królewskie) princeling 2. przest., pejor. (drobny władca) princeling pejor.

królewna
f princess, king's daughter traktować kogoś jak królewnę to treat sb like a princess Śpiąca Królewna Sleeping Beauty śpiąca królewna przen. pejor. sleepyhead

królewski
adv. 1. [zamek, dwór, dekret] royal Jego Królewska Wysokość His Royal Highness rodzina królewska the royal family 2. (wspaniały) [dar, uczta, przyjęcie] royal zgotować komuś iście królewskie powitanie to give sb a right royal welcome po królewsku [żyć, mieszkać] like a king/like kings [potraktować, przywitać] royally mieć królewski gest to be lavish, to be very generous 3. (dotyczący króla szachowego) [pole, skrzydło] king's

królewsko
adv. [wynagrodzić] royally wyglądała królewsko she looked like a queen

królewskość
f sgt kingliness symbol królewskości a symbol of royal authority a. sovereignty królewskość jego spojrzenia/ruchów a. w jego spojrzeniu/ruchach his kingly look/demeanour

królewszczyzna
f Hist. royal land, royal estates

króliczek
m 1. dem. (zwierzę) bunny pot. 2. pot. (atrakcyjna dziewczyna) babe pot. króliczki Playboya the Playboy playmates

króliczy
adv. [ucho, nora, futerko] rabbit attr. królicza łapka a rabbit's foot królicza pieczeń roast rabbit

królik
1. m Zool. rabbit hodować króliki to breed rabbits mieć oczy czerwone jak królik to have bloodshot eyes mnożyć się jak króliki to breed like rabbits pieczeń z królika roast rabbit króliki plt (skórki) rabbit (fur) (ubranie) rabbit (fur) coat kołnierz z królików rabbit (fur) collar królik doświadczalny guinea-pig przen. 2. m (Npl królikowie a. króliki) (władca) pejor. kinglet pejor.

królobójca
m, królobójczyni f regicide

królobójczy
adv. regicidal

królobójstwo
n regicide

królowa
f 1. (osoba, tytuł) queen królowa Anglii the queen of England polska/angielska królowa the Polish/English queen królowa Elżbieta II Queen Elizabeth II być królową czyjegoś serca przen. to be sb's darling 2. (żona króla) queen (consort) 3. przen. queen królowa mody the queen of fashion królowa balu the queen of the ball królowa karnawału the carnival queen 4. (najważniejsza przedstawicielka) queen królowa nauk the queen of the sciences róża jest królową kwiatów the rose is the queen of flowers 5. Zool. queen królowa mrówek/pszczół a queen ant/bee 6. pot. (w szachach) queen zbić królową to take the queen 7. pot. (w kartach) queen królowa kier the queen of hearts wyjść w królową to lead a queen królowa matka queen mother

królować
impf vi 1. książk. (rządzić) to reign (nad kimś/czymś over sb/sth) 2. przen. to reign supreme na balach królował walc the waltz reigned supreme in the ballroom 3. książk. (górować) [zamek, wieża] to rise (nad czymś over sth)

królówka
f pot. (w szachach) queen

krótki
adv. grad. 1. (o małej długości) [palec, włosy, ubranie] short koszula z krótkim rękawem a short-sleeved shirt marynarka jest za krótka w rękawach the jacket is too short in the sleeves nosić krótkie spódniczki to wear short skirts krótkie spodnie a. spodenki shorts krótki wzrok short-sightedness mieć krótki wzrok to be short-sighted wyścig na krótkim dystansie a short-distance race fale krótkie short waves pójść gdzieś najkrótszą drogą to go somewhere by the shortest route 2. (złożony z niewielu elementów) [słowo, list, opis, odpowiedź] short, brief pisać krótkimi zdaniami to write in short sentences produkować coś w krótkich seriach to produce sth in short runs w krótkich słowach [opisać, podziękować] briefly 3. (trwający mało czasu) [dzień, pobyt, okres] short, brief zrobić coś w bardzo krótkim czasie to do sth in a very short time pada cały dzień z krótkimi przerwami it's been raining all day with only short intervals strzelać krótkimi seriami to fire in short bursts mieć krótką pamięć to have a short memory mieć krótki oddech to be short of breath najkrótszy dzień w roku the shortest day of the year dni są coraz krótsze the days are getting shorter 4. Jęz. [samogłoska] short

krótko
adv. grad. 1. (o długości, rozmiarze) krótko obcięte włosy hair cut short, short hair krótko ostrzyżony chłopak a boy with short hair ostrzyc się krótko to have one's hair cut short nosić się krótko to wear short skirts/dresses trzymać psa krótko to hold one's dog on a short leash a. lead 2. (w niewielu słowach) [opisać, opowiedzieć] briefly krótko mówiąc in short 3. (o czasie) [trwać] a short time [padać, grać, rozmawiać] for a short time (na) krótko przed wojną shortly before the war przyjechać/zostać na krótko to come/stay for a short time zebranie trwało krócej niż planowano the meeting was shorter than expected krótko- w wyrazach złożonych short- krótkonogi short-legged krótkouchy short-eared krótko kogoś trzymać to keep sb in line krótko i węzłowato in a nut shell

krótkodystansowiec
m short-distance runner, sprinter

krótkofalarski
adv. [klub, kurs, nadajnik] amateur radio attr. ham attr. pot.

krótkofalarstwo
n sgt amateur radio

krótkofalowiec
m amateur radio operator radio ham pot.

krótkofalowo
adv. [planować] in the short term

krótkofalowy
adv. 1. [promieniowanie, światło, widmo] short-wave attr. nadajnik krótkofalowy a short-wave transmitter 2. [zamierzenie, działanie, efekt] short-term planowanie krótkofalowe short-term planning

krótkofalówka
f short-wave radio (przenośna) walkie-talkie pot. rozmawiać przez krótkofalówkę to talk on a short-wave radio

krótkometrażowy
adv. film krótkometrażowy a short film

krótkometrażówka
f pot. (dokumentalna) short documentary (film) (fabularna) live-action short (film)

krótkoterminowy
adv. [inwestycja, kredyt] short-term

krótkotrwałość
f sgt briefness (czegoś of sth)

krótkotrwały
adv. [związek, romans, poprawa] short-lived

krótkowidz
m być krótkowidzem to be short-sighted a. myopic szkła dla krótkowidzów lenses for the short-sighted

krótkowzrocznie
adv. short-sightedly także przen.

krótkowzroczność
f sgt. 1. Med. short-sightedness, myopia 2. przen. short-sightedness krótkowzroczność planów short-sighted plans

krótkowzroczny
adv. 1. [osoba, oczy] short-sighted, myopic 2. przen. [polityk, decyzja, gospodarka] short-sighted krótkowzroczni plt the short-sighted szkła dla krótkowzrocznych lenses for the short-sighted

krótkowłosy
adv. [osoba, zwierzę] short-haired jamnik krótkowłosy the short-haired a. smooth-haired dachshund

krótkość
f sgt 1. (nóg, włosów, sukienki) shortness (czegoś of sth) 2. (książki, artykułu) shortness, brevity (czegoś of sth) 3. (czasu, życia) shortness, brevity (czegoś of sth)

krówka
f 1. dem. pieszcz. cow 2. (cukierek) = (plain) toffee, = fudge boża krówka ladybird

krówsko
n augm. 1. (zwierzę) cow 2. posp., obraźl. (kobieta) cow pot., obraźl.

krąg
m (G kręgu) 1. (koło) circle, ring narysować krąg to draw a circle zakreślić (ręką) krąg to make a. outline a circle in the air (with one's arm) utworzyć krąg to form a circle a. ring po wodzie rozchodziły się kręgi ripples spread in widening circles on the surface of the water krąg światła a circle of light samolot zatoczył krąg nad lotniskiem the plane circled over the airport 2. (kształt) krąg żółtego sera a round of cheese krąg słoneczny the Sun's disk a. orb książk. 3. książk. (obszar) range poszerzyć swój krąg wiedzy/zainteresowań to broaden one's range of knowledge/interest to zagadnienie nie leży w kręgu moich zainteresowań that question is outside my range of interest(s) krąg spraw a range of issues literatura hiszpańskiego kręgu językowego literature of the Spanish-speaking countries a. world pochodzimy z odrębnych kręgów kulturowych we come from different cultures 4. przen. (grono) circle nasz krąg przyjaciół/znajomych/współpracowników our circle of friends/acquaintances/associates święta spędzili w kręgu rodzinnym they spent Christmas with the family a. in the family circle kręgi artystyczne artistic circles lubił obracać się w kręgach artystycznych he liked to frequent artistic circles krąg podejrzanych jest dość wąski the circle of suspects is quite narrow książka skierowana była do szerokiego kręgu odbiorców the book was intended for a wide range of readers 5. Anat. vertebra kręgi szyjne/piersiowe/lędźwiowe/krzyżowe (the) cervical/thoracic/lumbar/sacral vertebrae kręgiem adv. książk. (w koło) in a circle a. ring stali kręgiem przy nauczycielu they stood in a circle around the teacher w krąg adv. książk. (dookoła) (all) round, (all) around dzieci biegały w krąg the children were running around zasiedli w krąg przy ognisku they sat around the fire krąg kamienny Archeol. stone circle krąg polarny Geogr. polar circle kręgi pod oczami circles under one's eyes zaczarowany a. zaklęty krąg (w bajkach) a magic circle książk. (sytuacja) a vicious circle zataczać szerokie kręgi to have wide-ranging effects, to spread far and wide

krągło
adv. buzia dziecka wyglądała krągło i zdrowo the child's face looked full and healthy

krągłość
f sgt 1. książk. (kulistość) round(ed)ness krągłość pagórków/liter the roundness of the hills/letters 2. euf. (pulchność) roundness euf., fullness euf. krągłość (czyichś) ramion/(czyjejś) figury the roundness a. fullness of sb's arms/figure krągłość policzków the roundness a. fullness of sb's cheeks 3. przen. (gładkość) smoothness glibness pejor., slickness pejor. krągłość zdania/frazy the glibness of a sentence/phrase krągłości plt euf. curves

krągły
adv. 1. książk. [jabłko, bochen, stół, tarcza] round(ed) krągłe buzie dzieci the children's round faces 2. euf. [ramiona, figura] round(ed) euf., full euf. krągłe panie well-padded women euf. zaftig women US euf., pot. krągłe policzki round a. full cheeks 3. przen. [zdania, słowa, wypowiedź] well turned glib pejor., slick pejor. paroma krągłymi komplementami oczarował wszystkich obecnych he charmed everyone present with a couple of well-turned compliments

krążek
m 1. dem. (kółko) (small) circle krążki kolorowego papieru small circles of coloured paper krążki cebuli onion rings krążek kiełbasy a slice of sausage pokroić marchewkę/cytrynę w krążki to slice carrots/lemon 2. pot. (płyta) album, record 3. pot. (medal) zdobyć złoty krążek olimpijski to win the Olympic gold pot. 4. Sport (hockey) puck 5. Techn. roller krążek dopochwowy Med. diaphragm krążek garncarski potter's wheel krążek linowy Techn. block, pulley krążek maciczny Med. pessary

krążenie
sv krążyć n sgt (krwi) (blood) circulation układ krążenia the cardiovascular system choroby układu krążenia cardiovascular diseases poprawiać krążenie to improve sb's circulation niewydolność krążenia coronary insufficiency krążenie atmosfery Meteo. atmospheric circulation krążenie krwi Biol., Med. (blood) circulation krążenie płodowe Med. fetal (blood) circulation

krążeniowy
adv. [zaburzenia, choroby] circulatory, circulation attr.

krążownik
m Wojsk. cruiser krążownik pomocniczy auxiliary cruiser krążownik szos = a (big) boat of a car pot.

krążyć
impf vi 1. (zataczać kręgi) to circle, to revolve planety krążą wokół Słońca the planets revolve around a. orbit (around) the Sun ćmy krążyły wokół lampy moths were circling (around) the lamp ptaki krążą w powietrzu birds are circling in the air jego myśli uporczywie krążyły wokół tragedii, jaką była śmierć syna przen. his thoughts kept revolving around his son's tragic death 2. (przemieszczać się) to cruise (around), to wander about a. around krążył niespokojnie po pokoju he was wandering restlessly about a. around his room po mieście krążyły patrole policji police patrols were cruising around the town krążyli po lesie, szukając grzybów they were wandering about the forest looking for mushrooms gospodyni krążyła wśród gości the hostess circulated among the guests 3. (być podawanym) to be passed round, to be handed round półmiski krążyły wśród gości the plates were being passed around the guests zdjęcia z wakacji krążyły z rąk do rąk the holiday pictures were being handed round 4. (rozprzestrzeniać się) [wiadomość, plotka] to circulate, to go (a)round to make the rounds pot. ten dowcip krąży już po całym mieście this joke has already circulated around the whole town po mieście krążą pogłoski o zmianach w rządzie rumours about changes in the administration are going (a)round town 5. (obiegać) [krew, woda, płyny] to circulate, to flow pokarmy poprzez korzenie krążą w całej roślinie nutrients flow through the roots to the whole plant 6. (nie mówić wprost) to beat about the bush GB pot., to beat around the bush US pot. krążyć wokół sedna to beat about the bush 7. Ekon. [pieniądze, towary] to circulate

kręciek
m (A kręćka) pot. mieć/dostać kręćka to be/go round the bend a. twist pot.

kręcić
impf vt 1. kręcić piruety to do a. turn pirouettes, to pirouette kręcić młynka czymś to whirl sth zakręcić 2. Kulin. to mix, to beat [ciasto, krem] to grind [mak] ukręcić 3. (układać w loki) to curl, to set [włosy] kręcić sobie anglezy to set one's hair in ringlets kręcić włosy na wałkach to put one's hair in curlers kręcić włosy lokówką to use a curling iron a. curling tongs zakręcić 4. Kino to shoot [film, teledysk] większość zdjęć kręcono w Anglii most of the filming was done in England kręcić początkowe ujęcie to film the opening shot nakręcić 5. (zwijać) to twist [linę, sznur] to twist, to twirl [wąsy] kręcić papierosa to roll a cigarette skręcić vi 1. (obracać) to turn, to wind (czymś sth) [korbką] to twist (czymś sth) [gałką] to work (czymś sth) [pedałami] kręcić głową (z niedowierzaniem) to shake one's head (in disbelief) 2. (kołysać) kręcić biodrami/pupą to wiggle one's hips/bottom zakręcić 3. pot. (flirtować) to carry on pot. (z kimś with sb) oni ze sobą kręcą they're carrying on with each other 4. pot. (kierować) kręcić interesem/projektem to run a business/project on tu wszystkim kręci he runs the whole show pot. ona kręci nim jak chce she's got him twisted around her little finger 5. pot. (oszukiwać) to fib on chyba coś kręci I think he's fibbing 6. pot. (telefonować) kręcić do kogoś to call sb up kręcę do niego już od godziny I've been trying to reach him for an hour kręcić się 1. (obracać się) [osoba] to spin, to whirl [koło, wiatrak, karuzela] to spin, to turn [świat] to turn (wokół osi) to rotate (wokół Słońca) to revolve także przen. zakręcić się 2. (wiercić się) to squirm kręcić się nerwowo to squirm nervously 3. (przemieszczać się) to hang around a. about kręcą się tu jacyś dziwni ludzie there are some strange people hanging around here kręciłem się trochę po Europie I did some travelling in Europe pokręcić się 4. [włosy] to curl włosy jej się same kręcą her hair is naturally curly 5. pot. (zabiegać o względy) kręcić się koło a. wokół kogoś to hang around sb pot. zawsze kręcili się wokół niej różni faceci she always had guys hanging around her zakręcić się 6. pot. (dbać) kręcić się koło czegoś to see to sth kręcić się koło swoich interesów to see to one's own needs, to look after one's own interests zakręcić się 7. pot. (dotyczyć) [życie, rozmowa] to revolve (wokół kogoś/czegoś around sb/sth) wszystko się wokół niej kręci everything revolves around her każda rozmowa kręciła się wokół tej sprawy every conversation revolved around this issue 8. pot. (mylić się) wszystko mi się kręci I can't keep it all straight kręcą mi się te nazwy I can't keep all these names straight pokręcić się kręcić na siebie bat to make a rod for one's own back kręcić nosem na coś to sniff at sth kręcić głową nad czymś to shake one's head (in dismay) over sth interes się kręci business is going well ja cię kręcę! pot. gosh! pot. kręci mi się w głowie I feel dizzy, my head is spinning kręci mnie w nosie I feel a tickle in my nose dym/zapach kręcił ją w nosie the smoke/smell tickled her nose

kręcony
pp kręcić adv. 1. [włosy, czupryna] curly 2. [schody] winding, spiral attr. 3. [fotel, stołek] swivel attr., revolving 4. [lina, sznur] twisted

kręg
m (G kręgu) Anat. vertebra kręgi szyjne/krzyżowe cervical/sacral vertebrae kręg obrotowy Anat. axis kręg szczytowy Anat. atlas

kręgarstwo
n sgt chiropractic

kręgarz
m (Gpl kręgarzy) chiropractor

kręgiel
m zw. pl skittle kręgle plt bowling U (w dziewięć kręgli) ninepins (+ v sg), skittles (+ v sg) GB (w dziesięć kręgli) (tenpin) bowling U, tenpins (+ v sg) US

kręgielnia
f (Gpl kręgielni) bowling alley

kręglarski
adv. Gry, Sport bowling attr., skittle attr. GB

kręglarz
m (Gpl kręglarzy) (osoba grająca w kręgle) bowler (w dziewięć kręgli) skittle player GB, bowler

kręgosłup
m 1. Anat. spine, backbone wygięcie kręgosłupa spinal curvature mieć krzywy kręgosłup to suffer from curvature of the spine, to have a curved backbone 2. przen. (filar) backbone przemysł jest kręgosłupem gospodarki industry is the backbone of the economy 3. przen. (charakter) backbone, spine to facet bez kręgosłupa this guy has no backbone przetrącić komuś kręgosłup to destroy sb's moral fibre

kręgowiec
m Zool. vertebrate

kręgowy
adv. Anat. [rdzeń, kanał, otwór] spinal

krępacja
f sgt pot., żart. inhibition C/U robić/mówić coś bez krępacji to do/say sth without any inhibition(s)

krępować
impf vt 1. (żenować) to make [sb] (feel) uncomfortable krępuje mnie słuchanie takich dowcipów jokes like that make me uncomfortable krępuje mnie swoją obecnością a. jego obecność mnie krępuje I feel uncomfortable a. awkward when he's around a. with him around 2. (ograniczać swobodę ruchów) [spodnie, gorset] to restrict krępować swobodę ruchów to restrict movement ubranie mnie krępuje my clothes are too tight 3. (związywać) to tie up [osobę] to tie [ręce, nogi] krępować ręce ofierze to tie the victim's hands uwolnił się od krępujących go lin he freed himself from the ropes restraining him skrępować 4. (ograniczać wolność) to hinder [osobę, rozwój] krępować czyjąś swobodę działania to hinder a. restrict sb's freedom of action krępować czyjeś samodzielne myślenie to hinder sb from thinking independently krępować się to feel embarrassed a. uncomfortable krępuję się, kiedy tak na mnie patrzy I feel embarrassed a. uncomfortable when he looks at me like that krępować się coś zrobić to feel shy to do a. about doing sth nie krępuj się mną don't mind me nie krępuj się, jedz! don't be shy, tuck in!

krępująco
adv. embarrassingly

krępujący
pa krępować adv. [pytanie, cisza, sytuacja] embarrassing, awkward [gość] awkward zapadło krępujące milczenie there was an awkward a. embarrassing silence

krępy
adv. [osoba, sylwetka] chunky, stocky on jest krępej budowy (ciała) he has a stocky build, he's stockily built

krętacki
adv. pejor. [charakter] devious pejor shady pot., pejor., shifty pot., pejor.

krętactwo
n sgt pejor. deviousness pejor. shadiness pot., pejor. krętactwa plt (oszustwa) deception C/U, double-dealing U demaskować czyjeś krętactwa to expose sb's deceptions

krętacz
m, krętaczka f (Gpl krętaczy, krętaczek) pejor. cheat, cheater US być krętaczem to be a shady a. shifty customer pot., pejor.

kręto
adv. schody idące kręto w górę the stairs winding up to the top

kręty
adv. [droga, rzeka, schody] winding