Kameruńczyk
m, Kamerunka f Cameroonian

Kanadyjczyk
m, Kanadyjka f Canadian francuskojęzyczny Kanadyjczyk a French Canadian

Kaszub
m, Kaszubka f Kashubian

Kazach
m, Kazaszka f (Npl Kazachowie, Kazaszki) Kazakh

Kałmuk
m Kalmyk, Kalmuck

kabaczek
m (A kabaczek a. kabaczka) Bot. (roślina, owoc) marrow

kabalarka
f fortune-teller

kabalista
m 1. Relig. cab(b)alist 2. (przepowiadający przyszłość) fortune-teller

kabalistyczny
adv. 1. Relig. [cyfry, pismo] cab(b)alistic 2. (zagadkowy) [znak, tajemnica] cab(b)alistic

kabalistyka
f sgt 1. Relig. cab(b)ala 2. (wróżenie) fortune-telling (using cards)

kabanos
m (A kabanosa) Kulin. thin, dry, smoked, pepperoni-like sausage

kabarecik
m dem. (G kabareciku) 1. Teatr a little cabaret 2. (przedstawienie) a short cabaret performance

kabaret
m (G kabaretu) 1. Teatr cabaret kabaret polityczny/literacki/studencki a political/literary/students' cabaret 2. (przedstawienie) cabaret performace 3. (miejsce) cabaret iść do kabaretu to go to a cabaret 4. zw. sg przen. circus pot., przen. ale kabaret! what a circus!

kabaretka
f (pończocha) fishnet stocking kabaretki plt (rajstopy) fishnet tights

kabaretowo
adv. in cabaret fashion

kabaretowy
adv. [program, teatr, aktor] cabaret attr.

kabała
f 1. (wróżenie) fortune-telling (using cards) stawiać a. kłaść kabałę (to use cards) to tell fortunes 2. pot. (trudna sytuacja) quandary pickle pot. wpakować się a. wplątać się a. wpaść w kabałę to get into a pickle kupując ten samochód wpakowałeś się w kabałę you've got yourself into a fine pickle buying that car 3. sgt Relig. cab(b)ala

kabel
m pers. pot., pejor. nark GB pot., pejor., fink US pot., pejor. uważaj, co przy nim mówisz - to kabel mind what you say (in front of him) - he's a nark m inanim. 1. (przewód) cable (zasilający) lead (łączący) (od drukarki, monitora) cable, lead (od słuchawek) wire wsadzić kabel do kontaktu to plug the lead into the socket wyciągnąć kabel z kontaktu to take the lead out of the socket 2. Żegl. cable

kabelek
m dem. (small) lead, cord

kabina
f 1. (wydzielona część) cabin (ciężarówki) (driver's) cab (pasażerska) (passenger) cabin kabina reżyserska/mikserska Radio the director's/a mixing booth kabina pilota Lotn. the pilot's cabin a. cockpit kabina pierwszej/drugiej klasy Lotn., Transp. a first-/second-class cabin kabina ciśnieniowa Lotn. a pressure cabin kabina dźwigowego Techn. a crane driver's cabin kabina kosmiczna Astronaut. the crew compartment kabina projekcyjna Kino a projection room a. booth 2. (budka) cubicle, booth kabina kąpielowa a. prysznicowa a shower cubicle kabina telefoniczna a (tele)phone booth kabina do głosowania a voting booth wszystkie kabiny były zajęte (w toalecie) all the cubicles were occupied

kabinowy
adv. 1. [jacht] cabin attr. personel kabinowy Lotn. cabin crew kabinowa kolej linowa a cable car railway 2. (w nauce języków) [aparatura] language-laboratory attr. tłumacz kabinowy a conference interpreter tłumaczenie kabinowe simultaneous translation

kablować
impf vi pot., pejor. to snitch pot., pejor., to grass GB pot., pejor., to fink US pot., pejor. (na kogoś on sb) kablował na kolegów z klasy he snitched on his classmates wszystko kablowała przełożonym she passed everything on to her bosses kablował, że sekretarka za wcześnie wychodzi z pracy he blew the whistle on the secretary for leaving work early zakablować

kablowy
adv. [osłona, obudowa, izolacja] cable attr. telewizja kablowa cable television a. TV

kablówka
f pot. cable (TV) założyć (sobie) kablówkę to have cable TV installed

kabotyn
m, kabotynka f książk., pejor. show-off pot., pejor. buffoon pejor. (aktor) ham (actor) pot., pejor., camp actor pot., pejor.

kabotynizm
m sgt (G kabotynizmu) książk., pejor. showing off pot., pejor. buffoonery pejor.

kabotyński
adv. książk., pejor. [sposób bycia, gest, ton] ostentatious pejor. phoney pot., pejor. [gra] hammy pot., pejor., camp(y) pot., pejor.

kabotyńsko
adv. książk., pejor. [zachowywać się] ostentatiously pejor. like a show-off pot., pejor.

kabotyństwo
n sgt książk., pejor. ostentatiousness pejor. phoniness pot., pejor.

kabriolet
m (kabriolecik dem.) (G kabrioletu, kabrioleciku) 1. Auto convertible, soft top cabriolet przest. 2. przest. (dorożka) cabriolet daw.

kabura
f Wojsk. holster schować pistolet do kabury to put a gun in a holster wyciągnął pistolet z kabury he drew his gun (out of the holster)

kabza
f przest. pouch nabić a. napchać kabzę pot., pejor. to line one's pockets

kabłąk
m 1. (wygięcie w łuk) pochylić a. zgiąć się w kabłąk to arch one's back siedział z plecami zgiętymi w kabłąk he sat there with his back hunched 2. (pałąk) arch koszyk z kabłąkiem a basket with a curved a. an arched handle 3. Techn. bail, bar 4. (przy spuście) trigger guard

kac
m (A kaca) pot. hangover mieć kaca to have a hangover być na kacu to be hung-over obudzić się na kacu to wake up with a hangover iść do pracy na kacu to go to work with a hangover miał po tym spotkaniu moralnego kaca he was disgusted with himself a. felt terrible after the meeting

kacap
m pers. (Npl kacapy) Russki pot., pejor. m inanim. (A kacapa) 1. sgt (język) Russki (language) pot., pejor. 2. środ., Szkol. (lekcja) Russki class pot., pejor.

kacapka
f pot., pejor. Russki pot., pejor.

kacapski
adv. pot., pejor. [język, akcent] Russki attr. pot., pejor.

kacet
m (G kacetu) pot. Nazi concentration camp

kacyk
m (Npl kacykowie a. kacyki) 1. Antrop. cacique 2. pot., pejor. jumped-up bureaucrat pot., pejor., jack-in-office GB pot., pejor. powiatowy kacyk a/the local bigwig pot.

kacykowski
adv. pot., pejor. [rządy] despotic, authoritarian

kaczan
m 1. (kukurydzy) cob 2. dial. cabbage heart

kaczeniec
m (A kaczeniec a. kaczeńca) Bot. marsh marigold

kaczka
f 1. Zool. duck dzika kaczka a wild duck 2. pot. (plotka) a piece of gossip canard książk. kaczka dziennikarska (a piece of) newspaper gossip 3. (naczynie na mocz) (male) urinal 4. Lotn. canard aeroplane kaczka krzyżówka Zool. mallard puszczać kaczki to play ducks and drakes niech ją kaczki zdepczą! posp. blast her! wszystko spływa po niej jak woda po kaczce everything is like water off a duck's back to her

kaczkowato
adv. pot. [chodzić] with a waddle

kaczkowaty
adv. pot. [chód] waddling [głos] ducklike

kaczor
m Zool. drake

kaczorek
m dem. little drake

kaczuszka
f dem. little a. baby duck, duckling

kaczy
adv. 1. Zool. duck's 2. [chód] waddling strzelać a. bić jak w kaczy kuper pot. to shoot a. fire at point-blank range, to hit sb close up a. up close

kaczątko
n dem. pieszcz. duckling nieopierzone kaczątko an unfledged duckling brzydkie kaczątko an ugly duckling

kaczę
n (G kaczęcia) Zool. duckling stadko żółtych kacząt a flock of yellow ducklings

kadecki
adv. [mundur] cadet's szkoła kadecka military school GB, military academy US

kadencja
f (Gpl kadencji) 1. (władz, prezydenta, sejmu) term (of office), tenure U sprawować urząd przez dwie kadencje to hold office for two terms zostać wybranym na drugą kadencję to be (re-)elected for a second term (of office) 2. Fonet. cadence, falling intonation U 3. Muz. cadence kadencja wirtuozowska a cadenza

kadet
m 1. daw. cadet korpus kadetów a cadet corps 2. Hist. cadet

kadr
m (G kadru) Kino 1. (klatka filmowa) frame kadr ze znanego filmu a still a. shot from a well-known film zatrzymać kadr to freeze the frame 2. (obraz w kamerze) frame 3. (ujęcie) scene już w pierwszym kadrze widać głównego bohatera the main character appears in the very first scene

kadra
f 1. (pracownicy) personnel (+ v pl), staff (+ v sg/pl) kadra naukowa research personnel kadra nauczycielska (teaching) staff biuro kadr the personnel a. human resources department 2. Wojsk. corps, cadre kadra oficerska an officer corps 3. Sport. team kadra narodowa national team a. squad kadry plt pot. personnel pot., human resources pot.

kadrowicz
m, kadrowiczka f Sport. national squad member

kadrowy
adv. 1. [decyzje, polityka, trudności] personnel attr., staff attr. 2. Wojsk. [oficer] cadre attr. kadrow|y m, kadrowa f (urzędnik) personnel a. human resources employee a. worker (kierownik) personnel a. human resources manager a. director

kadryl
m (A kadryla) Hist., Taniec quadrille

kaduceusz
m (Gpl kaduceuszy a. kaduceuszów) 1. Hist. caduceus 2. sgt Mitol. caduceus

kaduk
m przest. devil tego już, u kaduka, nie daruję! I'll be damned if I'm going to let you get away with that! pot. po kiego kaduka? what the deuce a. blazes for? przest. prawem kaduka illegally, unlawfully

kadzidełko
n dem. (patyczek) incense a. joss stick

kadzidlany
adv. [dym, zapach] incense attr.

kadzidło
n incense U dym kadzidła incense smoke zapach kadzideł a smell of incense palić kadzidła to burn incense potrzebne a. pomoże mu/jej jak umarłemu kadzidło the last thing he/she needs

kadzielnica
f censer, thurible

kadzić
impf vi 1. (kadzidłem) to burn incense (ziołami) to perfume the air with herbs okadzić 2. pot., pejor. to butter up pot. (komuś sb) odkąd został dyrektorem, wszyscy mu kadzą ever since he was made director, everyone's been sucking up to him

kadłub
m 1. Techn. body kadłub samolotu a plane's fuselage kadłub statku a ship's hull kadłub maszyny a machine frame kadłub obrabiarki a machine tool mounting 2. (człowieka) torso, trunk (zwierzęcia) body, trunk

kadłubowy
adv. 1. Techn. body attr. (o statku) hull attr. (o samolocie) fuselage attr. 2. Hist., Polit. [rada] rump attr.

kadź
f 1. (naczynie) vat kadź fermentacyjna tun 2. (ilość) vat(ful)

kaem
m (G kaemu) pot. MG (machine gun)

kafar
m Techn. (maszyna) piledriver (blok) ram

kafarowy
adv. piledriving, ram attr. m piledriver operator

kafejka
f pot. (small) cafe

kafel
m tile, tiling U (piecowy) (stove) tile

kafelek
m zw. pl tile, tiling U łazienka/podłoga wykładana kafelkami a tiled bathroom/floor

kafelkowy
adv. [posadzka] tiled

kafeteria
f (GDGpl kafeterii) cafeteria

kaflowy
adv. tile attr. piec kaflowy a tile stove

kaftan
m 1. (w męskim stroju ludowym) kind of long-sleeved, loose tunic 2. pot. (w ubraniu roboczym) (kurtka) long, loose jacket (bluza) long-sleeved working tunic 3. (w strojach Wschodu) kaftan kaftan bezpieczeństwa straitjacket

kaftanik
m 1. (w kobiecym stroju ludowym) short, close-fitting jacket 2. (niemowlęcy) baby's top

kaganek
m daw. cresset daw. nieść/zapalić kaganek oświaty książk. to carry/light the torch of enlightenment

kaganiec
m muzzle nałożyć psu kaganiec to muzzle a dog nałożyć komuś kaganiec przen., pot. to muzzle sb

kajaczek
m dem. (small) canoe

kajak
m 1. (łódź) kayak, (Alaskan) canoe Sport canoe kajak składany a folding kayak 2. zw. pl pot. (duży but) clodhopper pot., dirty great shoe pot. (duża stopa) (huge) plate of meat pot., dirty great foot pot.

kajakarski
adv. Sport [zawody, drużyna, sprzęt] canoeing attr.

kajakarstwo
n sgt Sport canoeing kajakarstwo górskie Sport white-water canoeing

kajakarz
m, kajakarka f (Gpl kajakarzy, kajakarek) Sport canoeist

kajakowy
adv. [wiosło] kayak attr. [spływ] canoeing attr. dwójki kajakowe kayak pairs przystań kajakowa a jetty, a landing stage

kajać
się impf v refl. książk. to apologize (za coś for sth) musieli kajać się publicznie z powodu zwłoki they had to make a. issue a public apology on account of the delay za jakie grzechy tak się przed nim kajasz? why do you have to demean yourself before him a. grovel to him like that? pokajać się

kajdanki
plt (G kajdanek a. kajdanków) handcuffs nałożyć komuś kajdanki to handcuff sb, to put handcuffs on sb zdjąć komuś kajdanki to remove a. take off sb's handcuffs być w kajdankach to be handcuffed a. in handcuffs

kajdany
plt (G kajdan) 1. fetters, manacles zakuć kogoś w kajdany to put sb in fetters 2. książk., przen. chains przen. fetters książk., przen. kajdany rodzinne the chains a. fetters of (the) family

kajet
m (G kajetu) przest. notebook

kajman
m Zool. caiman

kajtek
m (Npl kajtki) pot., żart. ladpot.

kajuta
f (kajutka dem.) cabin kajuta pasażerska a passenger cabin

kajutowy
adv. [pokład] cabin attr.

kajzerka
f (kajzereczka dem.) Kulin. bread roll (with cross pattern on top)

kakadu
f inv. Zool. cockatoo

kakao
n inv. sgt 1. (napój) cocoa 2. (ziarno) cocoa kakao w proszku cocoa powder paczka kakao a packet of cocoa kakao rozpuszczalne instant cocoa

kakaowiec
m Bot. cacao tree

kakaowy
adv. cocoa attr., cacao attr. ziarno kakaowe cacao bean masło kakaowe cocoa a. cacao butter

kakałko
n dem. sgt pot. cocoa

kakofonia
/'kako'fonja/ f sgt (GD kakofonii) Muz. cacophony także przen.

kakofoniczny
adv. Muz. cacophonous także przen. cacophonous

kaktus
m (A kaktus a. kaktusa) Bot. cactus (prędzej) kaktus mi na dłoni wyrośnie pot. pigs might fly, till hell freezes over

kaktusik
m dem. (A kaktusik a. kaktusika) (small) cactus

kaktusowy
adv. [zarośla, ogródek] cactus attr. cactaceous spec.

kalafior
m (kalafiorek dem.) Bot. cauliflower C/U

kalafiorowy
adv. [liście, zupa] cauliflower attr. kalafiorowa f (zupa) cauliflower soup U

kalafiorówka
f pot. cauliflower soup U

kalafonia
/'kala'fonja/ f sgt (GD kalafonii) Chem. rosin U, colophony U

kalafoniowy
adv. [emulgator, lakier] rosin attr.

kalambur
m (G kalamburu) pun

kalarepa
f (kalarepka dem.) Bot. kohlrabi C/U, turnip cabbage C/U

kalać
impf książk. vt 1. (hańbić) to sully, to tarnish kalać czyjeś dobre imię to tarnish sb's reputation kalał swym postępowaniem honor rodziny his behaviour sullied his family's good name skalać 2. (brudzić) to sully sprawdził, czy jakiś okruch nie kala jego starannie utrzymanej brody he made sure that no crumb sullied his well-kept beard skalać kalać się (hańbić się) to disgrace oneself kalać się zbrodnią to sully oneself a. one's reputation with crime

kalectwo
n sgt disability C/U, handicap C/U kalectwo wrodzone/częściowe inborn/partial disability psychiczne/duchowe kalectwo przen. mental a. psychological/spiritual disability kalectwo życiowe przen., pejor. helplessness jest dotknięta ciężkim kalectwem she's severely disabled a. handicapped

kaleczyć
impf vt 1. (zadawać rany) to cut (up), to injure kaleczył ręce, rwąc dla niej róże he hurt his hands picking roses for her skaleczyć 2. (powodować rany) to cut ostry żwir kaleczył jej stopy she cut her feet on the sharp gravel a. the sharp gravel cut her feet druty kaleczyły mu ręce the wires were cutting into his hands skaleczyć kaleczyć się 1. (zadawać sobie rany) to inflict self-injury okaleczyć się 2. (ranić się) to cut oneself, to injure oneself kaleczył się o ostre kolce he cut himself on the sharp thorns stolarze często kaleczą się piłą carpenters often cut a. injure themselves with their saws skaleczyć się kaleczyć język a. mowę to murder language kaleczyć francuski/angielski to speak broken French/English

kalejdoskop
m (G kalejdoskopu) kaleidoscope także przen. zmieniać się jak w kalejdoskopie to chop and change

kalejdoskopowy
adv. [obraz, scena] kaleidoscopic

kaleka
m, f (Npl m kalecy a. kaleki, Gpl m kaleków Npl f kaleki, Gpl f kalek) 1. (dotknięty kalectwem) cripple kaleka wojenny a disabled serviceman 2. pot. (oferma) lame duck ale z nich kaleki życiowe they are such lame ducks

kaleki
adv. 1. [osoba, stopy, nogi] crippled 2. (uszkodzony) [drzewo] broken, damaged 3. (słaby, nieudolny) deficient, inapt kalekie tłumaczenie an awkward translation kaleka niemczyzna/angielszczyzna broken German/English bez tego nasze życie byłoby kalekie without that our life would lack something

kalendarium
n (Gpl kalendariów) książk. calendar, schedule kalendarium spotkań/konferencji a calendar a. schedule of meetings/conferences

kalendarz
m 1. (metoda obliczania czasu) calendar chiński kalendarz the Chinese calendar 2. (spis dni) calendar, diary kalendarz ścienny/kieszonkowy a wall/pocket diary 3. (terminarz) calendar kalendarz życia kulturalnego a calendar of cultural events kalendarz imprez sportowych a calendar of sports events kalendarz spotkań a calendar of meetings kalendarz kościelny the Church calendar kalendarz gregoriański Hist. the Gregorian calendar kalendarz juliański Hist. the Julian calendar kalendarz księżycowy Astron. the lunar calendar kalendarz republikański Hist. the Revolutionary calendar kalendarz słoneczny Astron. the solar calendar kalendarz wyborczy Polit. the election calendar kopnąć a. uderzyć a. stuknąć w kalendarz pot. to kick the bucket pot.

kalendarzowo
adv. according to the calendar, by the calendar

kalendarzowy
adv. 1. [miesiąc, rok, dzień] calendar attr. kalendarzowa wiosna spring by the calendar 2. [zdjęcie, zapiski, notatki] calendar attr.

kalendarzyk
m dem. pocket diary kalendarzyk małżeński the rhythm method

kalenica
f Budow. ridge

kalesonki
plt dem. (kalesonów) undershorts

kalesony
plt (kalesonów) (under)drawers długie kalesony long johns krótkie kalesony undershorts

kaletnictwo
n sgt leather-working

kaletniczy
adv. leathercraft attr. wyroby kaletnicze leather goods, leathercraft items

kaletnik
m, kaletniczka f leather worker

kalia
f (GDGpl kalii) Bot. calla (lily), arum lily

kaliber
m (G kalibru) 1. (broni, pocisku) calibre U GB, caliber U US mały/duży kaliber small a. low/large a. heavy calibre pistolet kalibru 7,6 a .76 calibre pistol pociski ciężkiego kalibru large-calibre a. heavy-calibre ammunition 2. przen. (format) calibre U GB, caliber U US człowiek wielkiego kalibru a man of high calibre wydarzenie artystyczne wielkiego kalibru an artistic event of high calibre zarzut najcięższego kalibru a charge of the highest gravity żart ciężkiego kalibru a crude joke 3. (wielkość) size C/U walizki różnego kalibru suitcases of assorted sizes

kalibrowany
pp kalibrować adv. [menzurka, naczynie] calibrated

kalibrować
impf vt 1. Techn. (regulować, skalować) to calibrate [narzędzia, przyrządy pomiarowe] 2. Techn. (dopasowywać) to size [rury] 3. (mierzyć) to sort a. grade according to size, to size [owoce, warzywa]

kalif
m (Npl kalifowie) (osoba, tytuł) caliph

kalifat
m (G kalifatu) 1. (państwo) caliphate 2. sgt (urząd) caliphate

kaligrafia
f sgt (GD kaligrafii) calligraphy U, chirography U

kaligraficznie
adv. calligraphically pisać kaligraficznie to write in calligraphic style

kaligraficzny
adv. [pismo, ćwiczenia] calligraphic

kaligrafować
impf vt to calligraph [litery, napis] wykaligrafować

kalikant
m daw. a person handling the bellows of a pipe organ

kalina
f Bot. 1. (krzew) viburnum U 2. (owoc) viburnum fruit C/U

kalinka
f dem. Bot. (small) viburnum U

kalinowy
adv. [zarośla, lasek] viburnum attr.

kalka
f (Gpl kalk a. kalek) 1. (papier) carbon (paper) C/U kalka maszynowa carbon paper pisać list przez kalkę to make a carbon (copy) of a letter pisz przez kalkę w czterech egzemplarzach please make three carbon copies kalka techniczna tracing paper U 2. przen. (powtórzenie) carbon copy melodramat posługuje się gotowymi kalkami sytuacji a melodrama uses ready-made situational patterns 3. Jęz. loan translation, calque

kalkomania
/'kalko'manja/ f (GDGpl kalkomanii) 1. (obrazek) transfer GB, decal US nakleić kalkomanię na coś to apply a transfer a. decal 2. sgt (technika) decalcomania

kalkować
impf vt to trace [rysunek, napis] kalkować wzór z papieru na płótno to trace a pattern from paper onto canvas przekalkować

kalkulacja
f (GDGpl kalkulacji) 1. (obliczenie) calculation kalkulacje ekonomiczne economic calculations dokonać kalkulacji dochodów to calculate income przeprowadzić kalkulację sprzedaży to calculate sales 2. przen. (plan) calculation zw. pl kalkulacje polityczne political calculations chłodna kalkulacja cool calculation

kalkulacyjny
adv. obliczenia kalkulacyjne calculations arkusz kalkulacyjny a spreadsheet

kalkulator
m pers. 1. przest. estimator 2. przen. calculating person pejor. chłodny a. zimny kalkulator a cold, calculating person m inanim. calculator kalkulator kieszonkowy a pocket calculator obliczać coś na kalkulatorze to use one's pocket calculator to compute sth

kalkulować
impf vt (ustalać) to calculate, to compute [zysk, cenę, koszt] zysk kalkulowano na 10 mld the profit was calculated at a. as 10 milliard GB a. billion US skalkulować vi (rozważać) to calculate, to estimate kalkulowali, czy warto otworzyć ten interes they were estimating a. working out whether it would be profitable to set up that business wykalkulować kalkulować się pot. 1. (wynikać z obliczeń) to work out nakład jest niewielki, więc książka kalkuluje się drogo the edition is relatively small, so the book works out expensive 2. (opłacać się) to pay off kupno tego samochodu nie kalkuluje się it won't pay off to buy this car

kalmar
m Zool. squid C/U sałatka z kalmarów a squid appetizer

kaloria
f zw. pl (GDGpl kalorii) Miary 1. (w pokarmach) (small) calorie liczyć kalorie to count calories spalać kalorie to burn calories puste kalorie empty calories 2. (kilokaloria) (large) calorie duża kaloria large calorie

kalorycznie
adv. grad. calorifically odżywiać się kalorycznie to eat a high-calorie diet

kaloryczność
f sgt (posiłku, potrawy) calorific value, energy value

kaloryczny
adv. 1. [posiłek, potrawa] high-calorie attr., calorific GB 2. [wartość] calorific

kaloryfer
m radiator włączyć/wyłączyć kaloryfery to turn the radiators a. heating on/off w mieszkaniu było gorąco, bo wciąż grzały kaloryfery the flat was hot because the radiators were still on kaloryfer olejowy an oil heater

kalosz
m 1. (gumowiec) wellington (boot) GB, rubber boot kalosze rubbers US 2. (wierzchni but gumowy) galosh, overshoe (to) inna para kaloszy (it's a. that's) a horse of a different colour, (it's a. that's) a different kettle of fish sędzia kalosz pot., pejor. a poor referee

kaloszek
m dem. 1. (gumowiec) welly GB pot., wellie GB pot. 2. (wierzchni but gumowy) galosh

kalumnia
f zw. pl (GDGpl kalumnii) calumny, aspersion niecne/podłe kalumniie ignoble/vile slander rzucać na kogoś kalumniie to cast aspersions on sb

kalwaria
f (GDGpl kalwarii) 1. Relig. Calvary 2. książk., przen. (gehenna) calvary przen. misery, suffering

kalwaryjski
adv. [stacja, kaplica] Calvary attr.

kalwin
m, kalwinka f Relig. Calvinist

kalwinista
m, kalwinistka f Relig. Calvinist

kalwinizm
m sgt (G kalwinizmu) Relig. Calvinism

kalwiński
adv. [kościół, wyznanie, wiara] Calvinistic(al)

kamasz
m przest. ankle-high boot pójść w kamasze pot. to be called up a. drafted US wziąć kogoś w kamasze pot. to call up a. draft US sb

kamaszek
m dem. przest. ankle-high boot

kamasznictwo
n sgt przest. the craft of making shoe uppers

kamaszniczy
adv. przest. pertaining to the craft of making shoe uppers

kamasznik
m przest. a craftsman skilled in making shoe uppers

kambodżański
adv. Cambodian

kambuz
m Żegl. 1. (kuchnia) galley 2. (wachta) watch in a galley

kamea
f (Gpl kamei) 1. (kamień) cameo 2. (broszka) cameo brooch (wisior) cameo pendant spięła szal kameą she fastened her scarf with a cameo brooch na szyi nosiła aksamitkę z kameą she wore a cameo pendant on a velvet choker

kamedulski
adv. [kasztor, mnisi, kongregacja] Camaldolese

kameduła
Relig. m (zakonnik) Camaldolese monk, Camaldolite kameduli plt (zakon) the Camaldolese order

kameleon
m pers. (Npl kameleony) pejor. cham(a)eleon pejor., trimmer pejor. m anim. Zool. cham(a)eleon zmieniać się jak kameleon to change like a chameleon

kameleonowy
adv. 1. [skóra] chameleon's 2. pejor. [natura, charakter] chameleon-like, chameleonic

kamelia
f (GDGpl kamelii) Bot. camellia C/U

kameliowy
adv. [drzewo, gaj] camellia attr.

kamera
f 1. (do filmowania) camera kamera filmowa a film a. movie camera kamera wideo a video camera, a camcorder kamera telewizyjna a TV camera kamera dźwiękowa a sound camera kamera zarejestrowała próbę włamania the camera caught sb trying to break in ukryta kamera candid camera 2. (aparat fotograficzny) camera 3. Hist. the office in charge of Crown property kamera cyfrowa digital camera kamera fotometryczna photometric camera kamera lotnicza aerial camera reflex camera kamera obskura camera obscura

kameralista
m, kameralistka f Muz. chamber musician

kameralistyka
f sgt Muz. chamber music

kameralnie
adv. grad. w ogrodzie było bardzo kameralnie the garden was very cosy kameralnie urządzone mieszkanie a cosy flat spędzić święta kameralnie w domu to spend Christmas in the family circle

kameralność
f sgt 1. (mieszkania, pokoju) cosiness (zaułków) quietness 2. (spotkania) privacy

kameralny
adv. 1. [kawiarnia, nastrój] cosy kameralna wystawa a small exhibition kameralny teatr a small theatre dyskusja/spotkanie w kameralnym gronie a discussion/meeting in a narrow circle 2. Muz. [muzyka, orkiestra, koncert] chamber attr.

kamerdyner
m butler drzwi otworzył kamerdyner w liberii the door was opened by a butler in livery

kamerdynerski
adv. [posada, obowiązki] butler's strój kamerdynerski a butler's attire

kamerton
m (G kamertonu) Muz. 1. (urządzenie) kamerton mechaniczny a. widełkowy a tuning fork kamerton dmuchany a pitch-pipe kamerton elektroniczny/gitarowy an electronic/a guitar tuner 2. (dźwięk wzorcowy) reference pitch

kameruński
adv. Cameroonian

kamerzysta
m camera operator, cameraman kamerzysta filmowy/telewizyjny a film/TV camera operator

kamfora
f sgt Farm. camphor kamfora japońska/naturalna Japan/natural camphor zniknąć jak kamfora pot. to vanish into thin air

kamforowy
adv. camphor attr. olejek/spirytus kamforowy camphor oil/spirit

kamica
f sgt Med., Wet. lithiasis spec., calculi pl spec. stones pl kamica moczowa urolithiasis a. urinary calculi spec. stones in one's urinary tract kamica nerkowa nephrolithiasis a. renal calculi spec. kidney stones kamica ślinowa sialolithiasis spec. salivary (duct) stones kamica żółciowa cholelithiasis spec. gallstones chorować na kamicę żółciową to suffer from gallstones

kamicowy
adv. Med., Wet. bóle kamicowe pain caused by gallstones/kidney stones/urinary tract stones

kamieniarski
adv. Budow. 1. [pomocnik, uczeń] (stone)mason's, stoneworker's mistrz kamieniarski a master mason 2. [prace] (stone)masonry attr., stonework attr. narzędzia/prace kamieniarskie masonry tools/work ornamenty kamieniarskie masonry dressing surowiec kamieniarski masonry materials

kamieniarstwo
n sgt 1. (wydobycie i obróbka) quarrying żyć z kamieniarstwa to work in a quarry 2. Budow. masonry, stonework kamieniarstwo artystyczne/ozdobne artistic/ornamental masonry piękny przykład kamieniarstwa budowlanego beautiful masonry a. stonework 3. (wykonywanie nagrobków) masonry, gravestone a. tombstone carving

kamieniarz
m (Gpl kamieniarzy) Budow. 1. (obrabiający kamienie) (stone)mason, stoneworker 2. (pracujący w kamieniołomie) quarryman 3. (wykonujący nagrobki) monumental mason, gravestone a. tombstone carver

kamienica
f (kamieniczka dem.) Budow. tenement (house a. building) stara/zabytkowa kamienia an old/a historic tenement

kamienicznik
m landlord

kamienieć
impf (kamienieję, kamieniał, kamienieli) vi 1. (twardnieć) [glina, beton, ziemia] to harden [drewno, kość, żywica] to petrify skamienieć 2. przen. (nieruchomieć) to be petrified przen. kamienieć z przerażenia to be petrified with a. from fear kamienieć z rozpaczy to be immobilized by despair przen. skamienieć 3. książk. (obojętnieć) to become hardened a. callous kamienieć na krzywdę innych to harden one's heart to the misfortunes of others

kamieniołom
m (G kamieniołomu) quarry kamieniołom gipsowy/piaskowy/wapienny/żwirowy a plaster/sand/limestone/gravel quarry pracownik kamieniołomu a quarryman pracować w kamieniołomie to work in a quarry

kamienisty
adv. [droga, grunt, pole] rocky, stony kamienie dno rzeki/zbocze a rocky a. stony river bed/slope

kamienny
adv. 1. (z kamienia) stone attr. kamienny krąg/mur/most a stone circle/wall/bridge kamienna płyta chodnikowa a flag(stone) 2. (o kolorze) = slate grey, = slate gray US kamienne niebo the slate-grey sky 3. przen. (nieruchomy, niewzruszony) kamienna twarz a. kamienny wyraz twarzy an inscrutable expression kamienne serce a hard heart, a heart of stone 4. przen. (głęboki, zupełny) kamienna cisza (a) dead silence (wyrażająca dezaprobatę) (a) stony silence kamienne milczenie (a) dead silence (wyrażające dezaprobatę) (a) stony silence kamienny sen a deep a. sound sleep spać kamiennym snem to be dead to the world kamienny spokój a dead calm zachować kamienny spokój to keep a stiff upper lip

kamienować
impf vt to stone [przestępcę] ukamienować

kamień
m 1. (bryła skalna) rock, stone kamień budowlany a building stone dom/podmurówka z kamienia a stone house/foundation posąg wykuty w kamieniu a figure carved in stone ulica brukowana kamieniami a street paved with stone(s) usiąść na przydrożnym kamieniu to sit on a rock by the road zmarznięty a. zmrożony na kamień frozen (rock) solid 2. (klejnot) stone, gem(stone) kamień (pół)szlachetny a (semi-)precious stone kamień syntetyczny a synthetic gemstone kamień sztuczny a. czeski a fake gemstone broszka wysadzana drogimi kamieniami a brooch set with precious stones zegarek na siedemnastu kamieniach a 17-jewel wristwatch 3. Techn. slide 4. zw. pl Med. calculus spec. stone kamienie nerkowe kidney stones renal calculi spec. kamień żółciowy a gallstone 5. sgt Stomat. kamień nazębny tartar usunąć kamień nazębny to remove tartar, to scrape and polish sb's teeth 6. sgt (osad) (lime)scale, fur GB kamień kotłowy (lime)scale usunąć kamień kotłowy to descale a boiler 7. Gry piece 8. Górn. spoil U siny kamień Chem. copper sulphate kamień ałunowy Miner. alum rock a. stone, alunite kamień ciosowy a. ciosany Geol. freestone kamień filozoficzny philosopher's stone także przen. kamień hutniczy a. miedziowy Chem. copper matte kamień litograficzny Druk. lithographic (lime)stone kamień nagrobny gravestone, tombstone kamień milowy Miary milestone przen. landmark, milestone kamień pamiątkowy commemorative stone kamień piekielny Chem., Farm. silver nitrate lunar caustic daw. kamień probierczy Miner. touchstone przen. litmus test przen. kamień szlifierski grindstone kamień węgielny Budow. (narożny) cornerstone (pierwszy) foundation stone także przen. kamień by się poruszył a. wzruszył it would make a dead man a. a stone cry kamień młyński (ciężar) millstone (round one's neck) ciężki jak kamień (as) heavy as a stone twardy jak kamień (o chlebie) (as) hard as a rock (o człowieku) (as) hard as nails ciążyć a. kłaść się a. leżeć komuś kamieniem na sercu to weigh on sb's mind kamień na kamieniu nie został no stone was left unturned kamień spadł mu/mi z serca it was a load a. weight off his/my mind zdjąć komuś kamień z serca to take a weight off sb's mind bodaj się tacy na kamieniu rodzili there should be more people like you/her/him/them (in the world) być komuś kamieniem u szyi to be a millstone (a)round sb's neck (nie) być z kamienia pot. (not) to be made (out) of stone, (not) to be a machine być a. stać się kamieniem obrazy dla kogoś to cause sb offence gryźć kamienie pot. to go hungry robota idzie jak z kamienia it's hard a. uphill work kląć w żywy kamień a. w żywe kamienie to turn the air blue, to curse a. swear like a sailor rzucić w kogoś a. na kogoś kamieniem książk. to cast the first stone at sb przesiadywać a. siedzieć gdzieś kamieniem to hang around somewhere przesiadywać a. siedzieć nad czymś kamieniem to be totally absorbed a. wrapped up in sth spać jak kamień a. kamieniem to sleep like a log przepaść a. zniknąć jak kamień w wodę to vanish without a trace, to vanish into thin air, to sink like a stone

kamikadze
m inv. kamikaze

kamikaze
/kami'kadze/ kamikadze

kamionka
f 1. (glina) stoneware (clay) naczynia z kamionki stoneware vessels 2. (naczynie) stoneware U 3. (stos kamieni) heap a. pile of stones 4. Bot. stone bramble 5. Zool. stone a. beech marten

kamionkowy
adv. [naczynie, rura] stoneware attr. kamionkowy garnek a stoneware pot

kamizela
f augm. waistcoat, vest US

kamizelka
f waistcoat, vest US damska/męska/skórzana/wełniana kamizelka a woman's/man's/leather/wool(len) waistcoat kamizelka z klapkami/z suwakiem a lapelled/zip(ped) waistcoat kamizelka ocieplana a thermal a. quilted waistcoat kamizelka kuloodporna bulletproof vest kamizelka ratunkowa life jacket (w sportach wodnych) buoyancy aid wypłakać się komuś w kamizelkę to cry on sb's shoulder

kamizelkowy
adv. [krój] waistcoat attr., vest attr. US

kamor(r)a
zob. camorra

kampania
/kam'panja/ f (GDGpl kampanii) 1. Wojsk. campaign kampania wojenna a military campaign kampania zwycięska a victorious campaign organizować/przeprowadzić kampanię to organize/conduct a campaign kampania wrześniowa the (Polish) September Campaign (of 1939) 2. (akcja) campaign kampania na rzecz oczyszczania miasta/przestrzegania praw człowieka a city clean-up/human rights campaign kampania oszczędnościowa/sprzedaży an economy/a sales drive kampania prasowa/promocyjna/reklamowa a press/a promotion(al)/an advertising campaign kampania wyborcza an election a. electoral campaign kampania cukrownicza/ziemniaczana the sugar-beet/potato harvest prowadzić kampanię na rzecz kogoś/czegoś to campaign for sb/sth prowadzić kampanię przeciwko komuś/czemuś to campaign against sb/sth kampania oszczerstw przen. a smear campaign szeroko zakrojona kampania a major campaign

kampus
zob. campus

kamrat
m (Npl kamraci a. kamraty) książk. comrade, companion kamrat mojego brata a comrade a. companion of my brother's no, kamraci, kończcie robotę! well, fellows, time to finish up!

kamuflaż
m (G kamuflażu) 1. Wojsk. camouflage U kamuflaż czołgów tank camouflage 2. przen. camouflage U przen. front firma stanowiła kamuflaż dla nielegalnego handlu dziełami sztuki the company acted as a front for the illegal art trade

kamuflażowy
adv. camouflage attr. barwy kamuflażowe camouflage colours

kamuflować
impf vt 1. (maskować) to camouflage, to disguise kamuflować swe dążenia to camouflage one's aspirations uśmiechem kamuflować swój niepokój to disguise one's anxiety with a smile jego prawdziwe intencje były zręcznie kamuflowane his true intentions were artfully concealed zakamuflować 2. pot., żart. (chować) to conceal kamuflował smakołyki przed bratem he was hiding the sweets and other favourite food from his brother zakamuflować kamuflować się 1. (maskować się) to hide vt kamuflował się ze swoimi zbrodniczymi zamiarami he was hiding his vicious intentions zakamuflować się 2. pot., żart. (chować się) to hide out pot. kamuflowała się w swoim pokoju she was hiding out in her room zakamuflować się 3. pot. (ukrywać) to conceal vt długo kamuflował się z chorobą he concealed his disease for a long time

kamulec
m (A kamulec a. kamulca) pot. rock, stone wybić szybę kamulcem to throw a rock through the window

kamyczek
m dem. 1. (odłamek skalny) pebble dno rzeki usiane kamyczkami a river bed covered with a. in pebbles 2. Gry piece kamyczki do gry w warcaby draughts GB, checkers US

kamyk
m 1. dem. (odłamek skalny) pebble kamyki rzeczne river pebbles kamyki na brzegu morza pebbles on the beach 2. pot. (ozdoba) stone, gem(stone) pierścionek z czerwonym kamykiem a ring with a red stone 3. Gry piece

kanadyjka
f 1. Moda windcheater GB, windbreaker US nosić kanadyjkę to wear a windcheater 2. Sport. Canadian canoe wyścig kanadyjek a Canadian canoe race

kanadyjkarz
m (Gpl kanadyjkarzy) Sport. canoeist

kanadyjski
adv. [polonia, literatura, lasy] Canadian kanadyjski francuski/angielski Canadian French/English

kanalia
m, f (GDGpl kanalii, Npl kanalie) obraźl. scoundrel pejor. bastard pot., pejor., lowlife pot., pejor.

kanalik
m 1. dem. Roln. ditch kanaliki nawadniające irrigation ditches a. channels 2. dem. Żegl. (small) canal 3. dem. Techn. (small) duct 4. Anat. duct, tubule kanalik łzowy/mleczny/potny a tear/milk/sweat duct kanalik nerkowy a kidney a. renal tubule

kanalizacja
f (GD kanalizacji) sgt 1. (sieć rur i kanałów) sewage system kanalizacja burzowa a storm drain system kanalizacja deszczowa a rain drain system kanalizacja magistralna a sewage main kanalizacja sanitarna a sanitary sewage system wybudować/zainstalować kanalizację to construct/install a sewage system 2. (kopanie kanałów) canalization U kanalizacja rzeki river canalization

kanalizacyjny
adv. rura kanalizacyjna a drain(pipe) sieć kanalizacyjna a sewer system, a sewage system studzienka kanalizacyjna a (drainage) catch pit system kanalizacyjny (w budynku) plumbing (w mieście) sewer system szlam kanalizacyjny sludge

kanalizować
impf vt 1. Inż. to install a sewer system a. sewage system in [wieś, miasto, dzielnica] to install plumbing in [budynek] skanalizować 2. książk., przen. to (re)channel, to provide an outlet for kanalizować swój żal/gniew/strach to rechannel one's resentment/anger/fear kanalizować niezadowolenie społeczne to provide an outlet for social discontent skanalizować

kanapa
f couch, sofa (rozkładana) sofa bed kanapa obita pluszem a plush-upholstered sofa

kanapeczka
f dem. Kulin. canape podano zgrabne kanapeczki z kawiorem dainty caviar canapes were served

kanapka
1. f Kulin. (z jednej kromki) open sandwich, canape (z dwóch kromek) sandwich podano kanapki z łososiem salmon canapes were served kanapka z serem/szynką/kiełbasą a cheese/ham/sausage sandwich chleb na kanapki a sandwich loaf, bread for sandwiches pojemnik na kanapki a sandwich box 2. f dem. (mebel) (small) couch a. sofa

kanapkowy
adv. [bułka, chleb] sandwich attr., canape attr. pasta kanapkowa sandwich spread bar kanapkowy a sandwich bar

kanapowy
adv. 1. (odnoszący się do kanapy) [obicie, pokrycie] couch attr., sofa attr. 2. pot., iron. (udający) armchair attr. przen. (niewielki) [organizacja, partia] cosy GB, cozy US kanapowy anarchista an armchair a. champagne anarchist namnożyło się tych kanapowych stronnictw these cosy little political parties have been springing up all over the place

kanar
m pers. (Npl kanary) pot., obraźl. (ticket) inspector m inanim. (G kanaru) sgt Bot. (roślina) canary grass (nasiona) canary seed

kanarek
m Zool. canary śpiew kanarka a canary's song a. singing

kanarkowy
adv. 1. [piórka, trele] canary attr., canary's słychać było kanarkowy szczebiot I/we/they could hear a canary chirping 2. [kolor] canary yellow kanarkowa bluzka a canary-yellow blouse

kanarzyca
f 1. Zool. female a. hen canary 2. pot., obraźl. (kontrolerka biletów) (ticket) inspector

kanasta
f Gry (gra) canasta U (7 kart) canasta grać w kanastę to play canasta

kanał
m (G kanału) 1. Roln. canal kanał nawadniający/osuszający an irrigation/a drainage canal 2. Transp., Żegl. canal kanał żeglugowy a navigation canal przepłynąć przez/przekopać kanał to cross/dig a canal 3. Geog. channel Kanał Sueski the Suez Canal Kanał La Manche the English Channel 4. (ściek) kanał deszczowy a drain pipe zejście do kanałów a manhole pracować w kanałach to work in the sewers 5. Budow., Techn. kanał dymowy a flue kanał odpływowy/spływowy an outlet/outflow duct kanał wentylacyjny an air duct a. shaft 6. Anat. canal (w zębie) root canal kanał oddechowy the respiratory passage kanał rdzeniowy/słuchowy the spinal/ear canal 7. Radio, TV, Telekom. channel kanał radiofoniczny/telewizyjny a radio/TV a. television channel 8. Techn. (do serwisu podwozia) service a. inspection pit 9 Teatr orchestra pit 10 przen. (droga) channel kanały dyplomatyczne diplomatic channels kanały przerzutowe illegal channels kanał przerzutu narkotyków drug-smuggling channels kanały przerzutowe nielegalnych imigrantów illegal immigration channels 11 pot. (nieprzyjemna sytuacja) mess ale kanał! what a mess! wpuścić kogoś w kanał to put sb in(to) a fix a. jam pot. (oszukać) to hoax sb kanał burzowy a storm drain kanał ciepłowniczy a heating duct kanał energetyczny a flume kanał morski Żegl. a marine canal kanał portowy a harbour canal

kanałek
m dem. (G kanałku) Transp., Żegl. (small) canal

kanałowy
adv. 1. Roln. canal attr. kanałowy system nawadniania pól a canal irrigation system 2. Transp., Żegl. canal attr. połączenie kanałowe między portami a canal linking the harbours 3. (ściekowy) sewer attr. otwór kanałowy a manhole rury kanałowe sewer pipes gaz kanałowy sewer gas 4. Budow., Techn. duct attr. 5. Anat. canal attr. leczenie kanałowe (zęba) Stomat. a root canal (treatment) -kanałowy w wyrazach złożonych Telekom. -channel attr. wzmacniacz czterokanałowy a four-channel amp(lifier)

kancelaria
f (GDGpl kancelarii) 1. (biuro) office kancelaria kościelna the church (administrative) office kancelaria sejmowa the Sejm Office kancelaria adwokacka a barrister's chambers GB, a law office kancelaria notarialna/prokuratorska a notary's/prosecutor's office 2. (dla poczty) post room GB, mail room US kancelaria ambasady the embassy post room 3. (pracownicy) office staff 4. przen. (zbiór akt) office files

kancelaryjny
adv. office attr. papier kancelaryjny A3 (size) paper GB = 11x16 (inch) paper US sprawy kancelaryjne office matters a. business urzędnik kancelaryjny a clerk

kancera
f 1. (znaczek) damaged stamp 2. (uszkodzenie) fault, damage U znaczek miał kancerę the stamp was damaged

kancerować
impf vt 1. to damage [znaczki] to cut [blat, stół, siedzenie] skancerować 2. pot. (uszkadzać, kaleczyć) to cut, to scrape kancerować ławki nożem to cut the benches with a penknife kancerować sobie kolana to scrape one's knees

kanciapa
pot. cubbyhole kanciapa strażnika/stróża the guard's/watchman's cubbyhole

kanciarz
m (Gpl kanciarzy) pot., pejor. con man a. artist, grifter US dał się nabrać kanciarzowi he was duped by a con artist

kanciasto
1. (ostro) angularly [wyglądać] angular adv. miał kanciasto zarysowany podbródek he had a sharp a. an angular chin 2. przen. awkwardly, clumsily [brzmieć] awkward adv., clumsy adv. poruszać się kanciasto to move awkwardly a. clumsily

kanciastość
f sgt 1. (ostrość) angularity kanciastość kształtu/linii the angularity of the shape/line 2. (niezgrabność) awkwardness kanciastość (czyichś) ruchów the clumsiness of sb's movements

kanciasty
adv. 1. (mający kanty) angular kanciaste kontury zamku the angular shape of the castle kanciasta sylwetka an angular figure 2. przen. (niezgrabny) awkward, clumsy kanciaste ruchy awkward a. clumsy movements

kancik
m dem. (krawędź) edge (na nogawce) crease

kanclerski
adv. [obowiązki, rządy, władza] chancellor's sprawować urząd kanclerski to hold the office of chancellor, to be the chancellor

kanclerz
m (Gpl kanclerzy) 1. Polit. chancellor objąć/pełnić urząd kanclerza to take/hold the office of chancellor 2. Hist. in pre-19th century Poland, the official presiding over the Royal Chancellery, with a role equivalent to foreign minister and minister of the interior Lord Kanclerz Polit. Lord Chancellor

kancona
f Literat., Muz. canzone spec.

kandelabr
m (G kandelabru) 1. (świecznik) candelabrum mosiężne kandelabry brass candelabra 2. (ozdobna latarnia) (candelabrum-shaped) street lamp

kandydacki
adv. [spotkanie, nabór] candidate's odbyć staż kandydacki to complete the candidate's probationary period

kandydat
m candidate kandydat do tronu/zarządu a candidate for the throne/the board (of directors) kandydaci do literackiej Nagrody Nobla candidates for the Nobel Prize in Literature kandydat na posła a parliamentary candidate kandydat na urząd prezydenta/premiera a candidate for (the office of) president/prime minister kandydat na stanowisko dyrektora/prezesa an applicant a. candidate for the post of director/president kandydaci na uniwersytet applicants for admission to the university kandydat do (czyjejś) ręki książk. a suitor dobry kandydat na męża żart. good husband material

kandydatka
f candidate kandydatka na dyrektorkę szkoły a candidate for the post of headmistress kandydatka na żonę/synową a likely a. prospective wife/daughter-in-law

kandydatura
f candidacy, candidature zgłosić swoją/czyjąś kandydaturę to announce one's/sb's candidacy przyjąć czyjąś kandydaturę to accept sb as a candidate odrzucić czyjąś kandydaturę to reject a. refuse sb's candidacy

kandydować
impf vi to run, to stand GB kandydować do sejmu to run for the Sejm kandydować na urząd prezydenta to run for president kandydować z ramienia partii to run a. stand as a party candidate

kandyzować
impf vt to candy [śliwki, morele] kandyzowane owoce candied fruit(s)

kangur
m anim. Zool. kangaroo kangur nadrzewny/olbrzymi/rudy a tree/giant/red kangaroo m inanim. (A kangura) 1. Lotn. bounce, bump 2. pot. (przy ruszaniu) jerk, lurch

kangurek
m dem. baby a. young kangaroo

kangurzy
adv. Zool. kangaroo attr., kangaroo's kangurzy skok a kangaroo('s) jump kangurza torba a kangaroo('s) pouch

kangurzyca
f Zool. female kangaroo flyer spec. kangurzyca z kangurzątkiem a female kangaroo with her young

kangurzątko
n pieszcz. baby a. young kangaroo

kani
adv. kite attr., kite's kanie gniazdo a kite's nest

kania
f 1. Zool. kite 2. Bot. parasol mushroom czekać a. wyglądać czegoś jak kania deszczu a. dżdżu to be dying for something pot.

kanibal
m (Gpl kanibali a. kanibalów) 1. (ludożerca) cannibal 2. przen. (okrutnik) savage, barbarian

kanibalistyczny
adv. cannibalistic, cannibal attr. kanibalistyczne obrzędy/skłonności cannibalistic rites/inclinations

kanibalizm
m (G kanibalizmu) sgt Antrop., Zool. cannibalism

kanibalski
adv. cannibal attr., cannibalistic

kanikuła
f 1. sgt książk. dog days pl poet. hot weather nareszcie kanikuła, jedziemy nad morze at last it's hot, we're going to the seaside środek lipca to szczyt kanikuły mid-July is the hottest time of year 2. Antycz. dog days

kanion
/'kanjon/ m (G kanionu) canyon kanion (rzeki) Kolorado the Colorado (River) Canyon Wielki Kanion the Grand Canyon potok płynący dnem kanionu a stream that flows through the canyon

kanister
m (kanisterek dem.) can(ister) kanister na paliwo a petrol can

kanka
f dial. can, churn GB kanka mleka a. z mlekiem a can of milk

kankan
m (A kankana) Taniec cancan tańczyć kankana to do the cancan

kankanowy
adv. [krok, rytm] cancan attr.

kanoe
/ka'nu/ kanu

kanon
m (G kanonu) 1. książk. (zasada) canon, principle kanony współczesnej etyki the canons of contemporary ethics przestrzegać kanonów moralności to live in accordance with moral principles malował według ścisłych kanonów he painted in the prescribed style kanony prawa the canons of law kanony kobiecej urody ideals of feminine beauty 2. (zbiór książek, filmów) canon kanon lektur szkolnych the canon of required reading kanon klasyki filmowej the canon of classic films 3. Relig. (zbiór ksiąg) canon kanon Pisma Świętego the canon of Holy Scripture kanon biblijny the biblical canon 4. Relig. (przepis) canon 5. Relig. (część mszy) canon (of the Mass) 6. Muz. canon, round śpiewać kanonem to sing a canon 7. sgt Druk. 36-point type

kanonada
f 1. (wystrzały) cannonade, gunfire U czołgi rozpoczęły kanonadę the tanks started a cannonade odgłos kanonady the sound of gunfire 2. przen. (huk) rumble kanonada piorunów the rumble of thunder kanonada zamykanych z hukiem drzwi a cannonade of doors slamming

kanonia
/ka'nonja/ f (GDGpl kanonii) 1. (urząd) canonry 2. przest. (dom kanoników) canons' house

kanoniczny
adv. 1. książk. (obowiązujący) canonical, canonic kanoniczny tekst sztuki the canonic(al) text of a play 2. Relig. [obrzędy, godziny] canonical, canonic prawo kanoniczne Canon Law 3. Relig. [strój] canon's

kanonier
m 1. Wojsk. (osoba, stopień) gunner, artilleryman 2. Hist., Wojsk. cannoneer

kanonierka
f Wojsk. gunboat

kanonierski
adv. działo kanonierskie a gun ostrzał kanonierski gunfire, a cannonade

kanonik
m Relig. (osoba, tytuł) canon ksiądz kanonik a canon kanonik regularny a canon regular, a regular canon

kanonizacja
f (Gpl kanonizacji) Relig. canonization papież dokonał kanonizacji biskupa męczennika the Pope canonized the martyred bishop

kanonizacyjny
adv. [proces] canonization attr.

kanonizować
pf, impf vt Relig. to canonize

kant
m (G kantu) 1. (krawędź) edge kant stołu/biurka the edge of the table/desk 2. (na nogawce) crease spodnie w kant/bez kantów trousers with/without a crease prasować spodnie w kant to iron a. press a crease into (one's) trousers spodnie uprasowane w a. na kant trousers with creases 3. pot. (oszustwo) con (trick) pot., scam pot. robić kanty to pull a fast one pot. ta transakcja to kant the whole deal is a scam postawić się komuś kantem pot. to stand up to sb puścić kogoś kantem pot. to dump sb pot., to walk out a. run out on sb pot.

kantata
f Literat., Muz. cantata grać kantaty Bacha to play Bach cantatas

kantatowy
adv. [twórczość, śpiewak] cantata attr.

kanton
m (G kantonu) Admin. canton

kantonalny
adv. [podział, republika, władza] cantonal

kantor
1. m (G kantoru) 1. (wymiany walut) currency exchange (bureau), bureau de change GB sprzedać/kupić dolary w kantorze to buy/sell dollars at a currency exchange bureau 2. (instytucja pośrednicząca) agency, agent kantor przewozowy a shipping a. forwarding agent 3. przest. (biuro) office pracować w fabrycznym kantorze to work in a factory office 4. przest. (lada) counter 2. m (Npl kantorzy a. kantorowie) Relig. cantor

kantoralny
adv. Relig. [śpiew] cantor's

kantorek
m 1. (do składowania rzeczy) storeroom 2. dem. przest. (biuro) (small) office 3. dem. przest. (w sklepie) (small) counter 4. daw. (typ biurka) = writing stand

kantorowy
adv. currency exchange attr., foreign exchange attr. kurs kantorowy dolara = tourist exchange rate of the dollar

kantować
impf vt 1. pot. to screw [sb] over pot., to rip [sb] off pot. kantować wspólników to rip off one's partners (okantować) 2. Techn. to turn [deski, cegły]

kantyna
f canteen, mess

kanu
/ka'nu/ n inv. 1. (łódź indiańska) canoe 2. Sport canoe

kanwa
f 1. (do haftowania) canvas haftować na kanwie to embroider on canvas 2. przen. (osnowa) własne przeżycia posłużyły Conradowi za kanwę opowiadań Conrad's short stories are based on his personal experiences film powstał na kanwie wydarzeń historycznych the film is based on historical events

kaowiec
m pot. = recreational leader

kapa
f 1. (na łóżko) bedspread 2. (na konia) (horse) blanket 3. (płachta na byka) (bullfighter's) cape 4. Żegl. companionway 5. Relig. cope

kapać
1. impf kapnąć 2. impf vi 1. (o deszczu) to drizzle, to spit GB, to sprinkle US jak tam za oknem, kapie jeszcze? what's the weather like? is it still drizzling? 2. (ociekać) kapać czymś a. od czegoś to be dripping with sth mundury kapiące od złota przen. uniforms dripping with gold braid przen. korona kapiąca klejontami przen. a crown encrusted with jewels 3. pot. (przepuszczać wodę) [kran, dach] to leak, to drip kapiący kran a leaky a. dripping tap z kranu znów kapie the tap is dripping again

kapcan
m (Npl kapcany) pot., obraźl. wally pot., pejor.

kapcanieć
impf (kapcanieję, kapcaniał, kapcanieli) vi pot., pejor. to go to pot a. seed kapcaniała w domu przy dzieciach she's been vegetating at home looking after the kids skapcanieć

kapela
f (Gpl kapeli a. kapel) 1. (ludowa) folk band 2. pot. (zespół rokowy) rock group

kapelan
m Relig. chaplain kapelan wojskowy a military chaplain kapelan więzienny a prison chaplain

kapelański
adv. [urząd, obowiązek] chaplain's

kapelmistrz
m (Npl kapelmistrze a. kapelmistrzowie) 1. (kierujący orkiestrą) bandmaster kapelmistrz wojskowy a military bandmaster 2. Hist. (na dworze) kapellmeister

kapelmistrzowski
adv. [pulpit, batuta] bandmaster's

kapelusik
m dem. (small) hat kapelusik przeciwsłoneczny dla dziecka a baby's sun bonnet

kapelusz
m 1. (nakrycie głowy) hat słomkowy/filcowy kapelusz a straw/felt hat kapelusz z rondem a brimmed hat kapelusz panamski a panama (hat) kapelusz kardynalski a red hat włożyć kapelusz to put one's hat on włożyć kapelusz na bakier to set one's hat at an angle, to tilt one's hat nasunąć kapelusz na czoło to pull one's hat down over one's eyes ukłonił się, uchylając kapelusza he tipped his hat 2. (część grzyba) (mushroom) cap pileus spec. chiński kapelusz Muz. Turquish crescent

kapelusznictwo
n sgt hat-making

kapeluszniczy
adv. [zakład] hatter's, hat-maker's

kapelusznik
m hatter, hat-maker

kapeluszowy
adv. 1. [fason, forma] of a hat, hat attr. 2. [grzyb] pileate spec.

kaper
m (Npl kaprzy a. kaprowie) 1. (pirat) pirate, corsair 2. Hist. privateer(sman), corsair

kaperować
impf vt pot. to poach kaperować graczy do klubu to poach another club's players skaperować

kaperski
adv. 1. (piracki) [statek] pirate attr. 2. Hist. [flota, statek] privateer(sman)'s

kaperstwo
n sgt 1. (korsarstwo) piracy 2. Hist. privateering uprawiać kaperstwo to be a pirate

kapeć
m (A kapeć a. kapcia) 1. (domowy pantofel) slipper 2. pot. (opona) flat (tyre GB, tire US) (piłka) deflated ball jechać na kapciu to drive with a flat

kapibara
f Zool. capybara

kapiszon
m (G kapiszonu a. kapiszona) 1. (do pistoletów-zabawek) cap strzelać z kapiszonów to shoot caps 2. (kaptur) hood płaszcz z kapiszonem a coat with a hood 3. Hist. (spłonka) percussion cap

kapiszonowy
adv. pistolet kapiszonowy a cap gun zamek kapiszonowy a percussion lock

kapitalista
m, kapitalistka f capitalist

kapitalistycznie
adv. capitalistically

kapitalistyczny
adv. [społeczeństwo, system, przedsiębiorstwo] capitalist

kapitalizacja
f sgt 1. Ekon. (zmiana formy własności) privatization 2. Ekon. (gromadzenie pieniędzy) capitalization 3. Fin. (odsetek) capitalization

kapitalizm
m sgt (G kapitalizmu) Ekon., Polit. capitalism kapitalizm monopolistyczny monopoly capitalism kapitalizm państwowy state capitalism kapitalizm z ludzką twarzą capitalism with a humane face

kapitalnie
adv. splendidly [wyglądać, brzmieć] splendid adv. kapitalnie zagrał tę rolę he was splendid in that role kapitalnie namalowany obraz a splendid painting było kapitalnie! it was splendid!

kapitalny
adv. 1. (wielki) [znaczenie, warunek] primary, fundamental [remont] major naukowcy dokonali kapitalnego odkrycia the scientists made a major discovery palnął kapitalne głupstwo what he said was sheer nonsense 2. pot. (świetny) [pomysł, zabawa, książka] terrific pot., fantastic pot. poznałem kapitalną dziewczynę I've met a terrific a. fantastic girl kapitalne! jak na to wpadłeś? terrific! how did you figure that out?

kapitan
m (Npl kapitanowie) 1. Wojsk. (osoba, stopień, tytuł) captain 2. (na statku) captain skipper pot. 3. (samolotu) captain 4. (w drużynie) captain 5. (portu) harbour master GB, harbormaster US

kapitanat
m (Gkapitanatu) (urząd portowy) harbour master's office GB, harbormaster's office US

kapitał
m (G kapitału) 1. (pieniądze) capital U zgromadzić kapitał to amass capital kapitał wzrasta/topnieje the capital is growing/shrinking lokata kapitału a capital investment ulokował cały kapitał w złocie he invested all his capital in gold żyje z procentów od kapitału he lives on the interest from his investments zbić na czymś kapitał to make a fortune on sth a. out of sth 2. sgt (grupa osób lub przedsiębiorstw) capital inwestycje kapitału zagranicznego w Polsce investments made by foreign capital in Poland obcy/rodzimy kapitał foreign/domestic capital 3. Ekon. capital martwy kapitał dead capital kapitał akcyjny equity kapitał finansowy financial capital kapitał obrotowy working capital kapitał pożyczkowy loan capital kapitał rezerwowy reserve capital kapitał stały constant capital kapitał trwały capital a. fixed assets kapitał zakładowy seed capital kapitał zmienny variable capital żelazny kapitał principle 4. książk. (dorobek) wealth dysponuje kapitałem nie byle jakich doświadczeń s/he has a wealth of valuable experience nagromadził ogromny kapitał wiedzy he has an enormous wealth of knowledge kapitały plt Fin. funds

kapitałochłonność
f sgt (przedsięwzięcia, inwestycji) capital-intensive nature a. character kapitałochłonność produkcji the capital-intensive nature of production

kapitałochłonny
adv. [inwestycja, przedsięwzięcie, produkcja] capital-intensive

kapitałowo
adv. in terms of capital rozwijać się kapitałowo to develop one's capital base

kapitałowy
adv. [rynek, inwestycje] capital attr. spłacać raty kapitałowe to pay the principal instalments

kapitański
adv. [mundur, rozkaz] captain's zaproszono nas do kapitańskiego stołu we were invited to the captain's table

kapitulacja
f (Gpl kapitulacji) 1. (poddanie się) capitulation U, surrender U warunki kapitulacji the terms of surrender bezwarunkowa kapitulacja unconditional surrender zmusić przeciwnika do kapitulacji to force one's opponent to capitulate 2. (dokument) capitulation (agreement) podpisać kapitulację to sign the capitulation 3. przen. (rezygnacja) capitulation, surrender kapitulacja wobec nieszczęść succumbing to misery kapitulacja wobec trudności giving up in the face of difficulties

kapitulacyjny
adv. [akt, układ, warunki] of capitulation, of surrender

kapitulancki
adv. pejor. [zachowanie, postawa] submissive, concessive

kapitulanctwo
n sgt pejor. submissiveness, concessiveness

kapitulant
m książk., pejor. 1. (skłonny do poddania się) defeatist quitter pot. 2. (na wojnie, w bitwie) capitulator

kapitulny
adv. [akta, dobra] capitular

kapitulować
pf, impf vi 1. (poddać się) to capitulate, to surrender kapitulować wobec przeważającej siły wroga to capitulate in the face of superior force miasta kapitulowały przed wojskami najeźdźcy the towns surrendered to the invading army skapitulować 2. przen. (ustępować) to capitulate, to give in a. up wobec takich argumentów musiał kapitulować he had to capitulate in the face of such arguments gdy coś postanowiła, nie kapitulowała łatwo once her mind was made up, she didn't give in a. up easily skapitulować

kapituła
f 1. Relig. (instutucja) chapter kapituła katedralna cathedral chapter kapituła generalna/prowincjonalna the general/provincial chapter Kapituła Kawalerów Maltańskich the chapter of the Knights of Malta 2. Relig. (siedziba) chapter house 3. (kolegium honorowe) chapter członek kapituły a chapter member kapituła orderu/nagrody the chapter of an order a. medal/award committee

kapka
1. pot. f 1. (kropla) drop kapka stearyny/farby a drop of wax/paint 2. (mała ilość) drop (alkoholu) tot GB dolej mi kapkę mleka do kawy I'd like my coffee with just a drop of milk, please może jeszcze kapkę koniaku? would you like another tot of cognac? kapkę adv. (trochę) a little, a (little) bit posuń się kapkę move a bit jeszcze kapkę dłużej i chyba bym oszalał if it had taken any longer, I would've gone mad to dla mnie kapkę za słone it's a bit too salty for me 2. f dem. (small) bedspread

kaplica
f 1. (część kościoła) chapel katedralna kaplica a cathedral chapel kaplica Matki Boskiej the Chapel of the Virgin (Mary), the Lady Chapel 2. (pomieszczenie do nabożeństwa) chapel kaplica więzienna/zamkowa/szpitalna the prison/castle/hospital chapel

kapliczka
f 1. dem. (small) chapel kapliczka cmentarna a cemetery chapel 2. (przy drodze, na drzewie) shrine przydrożne kapliczki roadside shrines

kapliczkowy
adv. [figura, święci] shrine attr.

kapliczny
adv. [ołtarz, obraz] chapel attr.

kapnąć
pf - kap|ać1 impf (kapnę, kapnęła, kapnęli - kapię) vi 1. (spływać kroplami) to drip z listków kapała woda water was dripping from the leaves z dachu kapały krople deszczu rain was dripping from the roof pot kapiący z jego twarzy the sweat dripping from his face z oczu kapały jej łzy tears were dripping down her cheeks świeca kapiąca woskiem a candle dripping wax stearyna ze świecy kapała na obrus the candle wax was dripping on the tablecloth śnieg topniał, z dachu kapało the melting snow was dripping from the roof 2. pot. (o pieniądzach) latem zawsze mi kapnie parę groszy I can always count on a bit of extra money during the summer z korepetycji też zawsze coś niecoś kapnie one can always earn a bit of extra cash from giving private lessons się pf (kapnęła się, kapnęli się) v refl. pot. (domyślić się) to catch on pot., to figure out pot., to suss out GB pot. kapnęła się, że chce ją oszukać she figured out that he was trying to con her dopiero po chwili kapnął się, o co im chodzi it took him a while to suss out what they were driving at nie bój się, nie kapnie się don't worry, s/he won't catch on

kapo
m inv. pejor., Hist. = trusty (in a Nazi concentration camp)

kapok
m 1. Żegl. life jacket włożyć kapok to put on a life jacket 2. sgt (włókno) kapok

kapota
f (kapotka dem.) pot. coat stara, wytarta kapota a shabby old coat

kapować
impf vi pot. 1. (rozumieć) to get pot. mało kapował z tego, co się wokół niego działo he didn't quite get what was going on around ona nic nie kapuje she just doesn't get it do tej pory nie kapuje, że z nim jest tak krucho he still doesn't get how much trouble he's in kapujesz, o co mu chodzi? do you get what he's driving at? bank splajtował, kapujesz? the bank went bust, get it? skapować 2. pejor. (donosić) to rat a. snitch pot. (na kogoś on sb) kapował na kolegów szefowi he kept ratting on his colleagues to the boss zakapować 3. (przyglądać się) to keep one's a. an eye on to clock GB pot. kapuj na tamte drzwi, może będzie wychodził keep an eye on that door, maybe you'll catch him leaving kapuj, czy nauczyciel nie idzie! see if the teacher's coming

kapownik
m pot. (z kalendarzem) (engagement) diary, datebook US (z adresami) address book sprawdzić coś w kapowniku to check sth in one's diary zapisać coś w kapowniku to put sth down in one's diary

kapral
m (Gpl kaprali) Wojsk. (osoba, stopień, tytuł) corporal starszy kapral master corporal GB, senior corporal US mały kapral a. Mały Kapral Hist. the Little Corporal

kapralski
adv. [mundur, czapka] corporal's

kaprawy
adv. pot. [osoba] rheumy-eyed [oczy] rheumy

kaprys
m (G kaprysu) 1. (zachcianka) whim caprice książk. mieć kaprys coś zrobić to feel like doing sth taki mam kaprys I feel like it kaprysy rozpuszczonej pannicy the whims of a spoiled little girl przelotny kaprys a passing fancy dogadzać czyimś kaprysom to indulge sb's whims zrobić coś dla kaprysu to do sth on a whim 2. zw. pl (niespodziewana zmiana) whim caprice książk kaprysy pogody the whims of the weather zawsze ulegała kaprysom mody she's always been a slave to the whims of fashion kaprysy losu a. fortuny fortune's whims 3. Muz. capriccio, caprice kaprysy plt (dąsy) sulks, sulking U sulkiness U co to za kaprysy? masz to zrobić i już stop sulking and do as you're told cierpieć a. znosić czyjeś kaprysy to put up with sb's sulking

kaprysić
impf vi to be fussy a. picky jeśli będziesz tak kaprysił, nigdy się nie ożenisz if you're going to be so fussy a. picky, you'll never get married dzieci kaprysiły przy jedzeniu the kids were being fussy about the food nie mam za dużo pieniędzy i nie mogę kaprysić z wyborem mieszkania I don't have a lot of money so I can't be too fussy when it comes to renting a flat

kapryśnie
adv. grad. 1. [narzekać, złościć się] petulantly [brzmieć] petulant adv. kapryśnie wydęła usta she sulkily pouted 2. (zmiennie) capriciously jego myśl biegła kapryśnie he was in a capricious frame of mind

kapryśność
f sgt 1. (dąsanie się) petulance, sulkiness 2. (zmienność) capriciousness

kapryśny
adv. grad. 1. [osoba, dziecko, chory] sulky, petulant [charakter] fussy, picky 2. (zmienny) [moda, pogoda, los] changeable, fickle tegoroczna wiosna była bardzo kapryśna we had very changeable weather this spring

kapsel
m bottle cap a. top, crown cap butelka na kapsel a crown-capped bottle zdjął kapsel z butelki he opened a bottle kapsle po piwie beer-bottle caps

kapslowany
pp kapslować adv. [butelka] capped

kapslować
impf vt 1. (zamykać) to cap [butelki] zakapslować 2. Techn. to put [sth] in a saggar a. sagger [figurki, talerze, misy]

kapsuła
f capsule Astron., Żegl. (space) capsule kapsuła ratunkowa a rescue capsule kapsuła czasu a time capsule

kapsułka
f Farm. capsule witaminy w kapsułkach vitamin capsules wziąć/połknąć kapsułkę to take a capsule

kaptować
impf vt pot. to win over, to win (a)round kaptował sobie popleczników he was trying to attract supporters kaptować wyborców to win over the voters skaptować

kaptur
m 1. (część płaszcza) hood płaszcz z kapturem a coat with a hood, a hooded coat nasunął kaptur na czoło he pulled the hood low over his eyes 2. (osłona) hood blaszany kaptur nad oknem a metal hood over the window kaptur gaśnicy a fire extinguisher hood 3. Myślis. hood

kapturek
m 1. dem. (część płaszcza) (small) hood płaszczyk z kapturkiem a little coat with a hood, a little hooded coat 2. (osłona) (small) hood nie zdjął z kamery kapturka zasłaniającego obiektyw he didn't take the lens cap off the camera 3. pot. (środek antykoncepcyjny) cap pot., Dutch cap GB pot.

kapucyn
m pers. Relig. (zakonnik) Capuchin m inanim. (A kapucyna) posp. (penis) prick posp., dong posp. trzepać kapucyna to beat one's meat posp. kapucyni plt Relig. (zakon) the Capuchin order

kapucynka
f Zool. capuchin (monkey)

kapucyński
adv. [reguła, działalność] Capuchin attr.

kapusta
f Bot. cabbage C/U młoda kapusta young cabbage, spring greens GB kiszona kapusta sauerkraut, sour cabbage kapusta włoska savoy cabbage kapusta pekińska Chinese cabbage czerwona kapusta red cabbage główka kapusty a (head of) cabbage surówka z kapusty grated cabbage, cabbage salad kapusta faszerowana stuffed cabbage szatkować kapustę to grate cabbage

kapustka
f dem. (small) cabbage

kapustnik
m Zool. bielinek kapustnik cabbage white (butterfly), large white (butterfly)

kapustny
adv. brassica attr. spec. cabbage attr. rośliny kapustne brassicas spec. plants of the cabbage family

kaput
/ka'put/ pot. n inv. (fiasko) washout pot. te reformy zrobią kaput these reforms will be a washout adv. praed. inv. (do niczego) [urządzenie] kaput pot. [osoba] wiped out pot. samochód jest już kaput the car's gone kaput adv. (koniec) z nim już kaput he's a goner pot., he's done for pot. inter. (i koniec) that was that! wpadł pod samochód no i kaput! he was run over and that was that!

kapuza
f przest. cowl, hood płaszcz z kapuzą a coat with a hood, a hooded coat

kapuś
m pot., obraźl. (pracujący dla policji) grass GB pot., obraźl., rat US pot., obraźl. (w szkole) sneak GB pot., obraźl. snitch pot.

kapuściany
adv. [liść, głąb] cabbage attr. kapuściany głąb a. kapuściana głowa pot., pejor. blockhead pot., pejor., dunderhead pot., pejor.

kapuśniak
m (kapuśniaczek dem.) (G kapuśniaku) 1. (zupa) cabbage soup 2. (deszcz) drizzle od rana mżył kapuśniak it's been drizzling all day

kapłan
m 1. Relig. (osoba zajmująca się czynnościami kultowymi) priest pogańscy kapłani pagan priests kapłani buddyjscy Buddhist lamas najwyższy kapłan the high priest 2. książk., Relig. (w chrześcijaństwie) priest, clergyman został wyświęcony na kapłana he was ordained a priest 3. przen., książk. (guru) guiding spirit high priest przen., iron. reżyser dla początkującego aktora jest kapłanem a director is the guiding spirit for an aspiring actor ci artyści uważali się za kapłanów sztuki these artists considered themselves the high priests of art

kapłanka
f Relig. priestess kapłanki Westy the vestal virgins

kapłański
adv. 1. Relig. (związany z kultem) priestly, sacerdotal stan kapłański the priesthood 2. Relig. (w chrześcijaństwie) [obowiązki, służba] pastoral sacredotal książk. [szaty] priestly stan kapłański the priesthood święcenia kapłańskie ordination, priestly vows

kapłaństwo
n sgt 1. (urząd kapłana) priesthood 2. (spełnianie czynności obrzędowych) priesthood obchodzi czterdziestolecie kapłaństwa it's the fortieth anniversary of his ordination 3. (sakrament) ordination, priestly vows przyjąć kapłaństwo to take priestly vows

kapłon
m capon

kara
f 1. (konsekwencje złego czynu) punishment C/U (za coś for sth) kara śmierci capital punishment, the death penalty kara pozbawienia wolności a prison sentence a. term za gwałt grozi kara pozbawienia wolności do lat piętnastu rape is punishable by up to 15 years' imprisonment kara więzienia imprisonment kara dożywotniego więzienia a life sentence, life imprisonment kara grzywny a fine kara pieniężna w wysokości 1000 złotych a fine of one thousand zloty, a one-thousand-zloty fine kara cielesna corporal punishment kara chłosty flogging ujść a. uniknąć kary to escape punishment darować komuś karę to let sb off wymierzyć komuś karę to punish sb odbyć karę to serve one's (prison) sentence skazać kogoś na karę grzywny/pozbawienia wolności to fine/imprison sb złagodzić komuś karę to mitigate a. lighten sb's sentence zasłużyć na karę to deserve to be punished, to deserve punishment wreszcie spotkała go zasłużona kara he met his just deserts in the end wisi nad nią kara she's awaiting punishment musiał zapłacić karę za przetrzymanie książki he had to pay a fine for an overdue book robić coś za karę to do sth as punishment za karę nie pójdziesz do kina as punishment you're not allowed to go to the cinema pod karą czegoś ksiażk. on a. under pain a. penalty of sth palenie ognisk zabronione pod karą administracyjną lighting fires is prohibited on penalty of a fine 2. Sport penalty po dwóch minutach kary ponownie wraca na boisko after a two minute penalty he's back on the field kara boska z nim/tym he's/it's a trial a. plague kara boska z tym chłopakiem, nikogo nie słucha what a trial a. plague that boy is! he never listens to anybody

karabela
f (Gpl karabeli a. karabel) Hist. Turkish sabre worn by Polish nobles

karabin
m (G karabinu) rifle, gun (ciężki) karabin maszynowy a (heavy) machine gun ręczny karabin maszynowy a light automatic rifle, a carbine załadować karabin to load a rifle odbezpieczyć karabin to cock a rifle strzelać z karabinu to fire a rifle mówić jak karabin maszynowy pot. to talk a mile a minute pot.

karabinek
m 1. (broń) carbine, rifle karabinek sportowy a sports rifle karabinek pneumatyczny an air rifle 2. sgt Sport rifle wyniki osiągnięte w karabinku przez juniorów the juniors' scores in the rifle event 3. (karabińczyk) snap-hook

karabinier
m 1. (włoski policjant) carabiniere 2. Hist., Wojsk. carabineer, carabinier

karabinierski
adv. 1. (dotyczący włoskiego policjanta) [brygada, oddział] of carabinieri 2. Hist., Wojsk. carabineer attr., carabinier attr.

karabinowy
adv. [ogień, strzały] rifle attr. amunicja karabinowa rifle ammunition lufa karabinowa a rifle barrel

karabińczyk
m snap-hook, snap-link karabińczyk do kluczy a key ring

karaczan
m Zool. cockroach

karafka
f carafe, decanter karafka na wodę a water carafe karafka do wina a wine carafe a. decanter karafka z winem/wódką a carafe a. decanter of wine/spirits karafka po likierze a liqueur decanter

karakon
karakan m przest. cockroach

karakuł
m anim. Zool. karakul, caracul m inanim. zw. pl (skóra) karakul a. caracul U, Persian lamb U czapka z karakułów a karakul hat kołnierz/futro z karakułów a karakul collar/coat karakuły plt (futro) karakul a. caracul a. Persian lamb coat nosić karakuły to wear a karakul a. caracul coat

karakułowy
adv. [futro, czapka, kołnierz] karakul a. caracul attr., Persian lamb

karalność
f sgt 1. (czynu) criminality, illegality (sprawcy) (criminal) liability karalność za posiadanie środków odurzających criminal liability for possession of narcotics karalność przerywania ciąży the criminality of abortion 2. (stopień wykrywania przestępstw) conviction rate wysoka karalność wśród nieletnich a high juvenile conviction rate wzrosła karalność przestępstw podatkowych the conviction rate for tax evasion has increased

karalny
adv. [czyn] punishable, criminal

karaluch
m Zool. cockroach karaluchy pod poduchy, a szczypawki do zabawki = good night, sleep tight, don't let the bedbugs bite

karambol
m (G karambolu) 1. pot. (kraksa) pile-up pot. 2. Gry (rodzaj bilardu) (English) billiards pl GB, (carom) billiards pl US (uderzenie) cannon (shot) GB, carom (shot) US (czerwona kula) red

karany
pp karać adv. [pracownik, żołnierz] with a criminal record karan|y m, karana f person with a criminal record

karasiowy
adv. [jezioro] crucian (carp) attr.

karat
m Miary 1. (jednostka masy) carat diament o wadze dziesięciu karatów a 10-carat diamond 2. daw. (miara czystości złota) carat, karat US

karate
n inv. karate U cios karate a karate chop trenować karate to train in karate

karateka
m Sport karate expert, karateka

karatowy
adv. [jednostka] carat attr. -karatowy w wyrazach złożonych -carat szesnastokaratowy brylant a 16-carat diamond

karawan
m (G karawanu) hearse wlec się jak karawan pot. to move at a funereal pace książk. to move at a snail's pace

karawana
f 1. (na pustyni) caravan, convoy 2. (grupa pojazdów) caravan karawana samochodów/wozów a caravan of cars/carts

karawaniarski
adv. 1. [ubranie, konie] undertaker's, mortician's US 2. żart. [mina, nastrój] mournful lugubrious książk.

karawaniarz
m (Gpl karawaniarzy) undertaker, mortician US

karawaning
m sgt (G karawaningu) caravanning GB, trailer camping US

karawaningowy
adv. [ekspedycja] caravan attr. GB, trailer attr. US turystyka karawaningowa caravanning GB, trailer camping US

karawanowy
adv. [szlak, droga] caravan attr.

karawela
f Żegl. caravel, carvel

karać
impf (karzę) vt to punish (za coś for sth) Sport, Szkol. to penalize (za coś for sth) karać kogoś grzywną/mandatem to fine/ticket sb karać kogoś więzieniem to imprison sb karać kogoś śmiercią to execute sb był już dwukrotnie karany za włamania he's already been sentenced twice for burglary ukarać karać się to punish oneself karać się za własną głupotę to punish oneself for one's own stupidity ukarać się

karaś
m (karasek dem.) Zool. crucian (carp)

karb
m (G karbu) zw. pl notch, groove wycinać karby w drzewie/metalu to make notches in wood/metal wycinał karby na kiju he was cutting a. making notches in a stick brać a. ujmować coś w karby to clamp down on sth brać a. ujmować kogoś w karby to take sb (well) in hand wziąć się w karby (uporządkować swoje życie) to get one's act together pot. (opanować emocje) to get a grip on oneself, to pull oneself together składać a. kłaść a. zwalać coś na karb czegoś to put a. set sth down to sth niedopatrzenie złożyła na karb zmęczenia she put the oversight down to tiredness trzymać kogoś/coś w karbach to keep a tight rein on sb/sth

karbid
m sgt (G karbidu) Chem. (calcium) carbide karbidy carbides

karbidowy
adv. carbide attr. lampa a. lampka karbidowa carbide lamp

karbidówka
f carbide lamp

karbowany
adv. corrugated karbowana blacha/tektura corrugated iron/cardboard karbowana bibułka crepe paper buty na karbowanych podeszwach shoes with corrugated soles

karcer
m (G karceru) 1. (cela) seclusion cell a. room, punishment cell zamknąć/trzymać kogoś w karcerze to put/keep sb in solitary (confinement) 2. sgt (kara) solitary confinement solitary pot. dostał trzy dni karceru he was put in solitary confinement for three days

karciany
adv. [sztuczka, stolik] card attr. figura karciana a face card, a court card długi karciane gambling debts

karciarski
adv. pot. card-playing, card player's pasja karciarska a passion for cards a. card playing

karciarz
m, karciarka f (Gpl karciarzy, karciarek) pot. (inveterate) card player

karcić
impf vt to reprimand, to rebuke (za coś for sth) często był karcony za złe zachowanie he was frequently reprimanded for misbehaviour karcić kogoś rózgą to give sb a caning karcił syna złym spojrzeniem he gave his son a reprimanding look skarcić karcić się to reproach oneself karciła się w duszy za nieroztropny krok she reproached herself for having been so imprudent skarcić się

karcięta
plt (G karciąt) pot., żart. (playing) cards pl

karczek
m 1. dem. nape (of ones neck) 2. (bluzki, koszuli, sukienki) yoke

karczemny
adv. 1. (dotyczący karczmy) [izba, stół] inn attr., tavern attr. 2. [kłótnia] violent podczas zebrania wybuchła karczemna awantura a violent quarrel broke out during the meeting

karczma
f inn, tavern

karczmareczka
f pieszcz. (young) innkeeper

karczmarz
m, karczmarka f (Gpl karczmarzy, karczmarek) innkeeper

karczoch
m (A karczoch a. karczocha) Bot., Kulin. (globe) artichoke

karczować
impf vt to fell [drzewa] to clear [teren] karczowali las, aby móc wysiać zboże they cleared part of the forest in order to grow crops karczują sobie maczetami drogę przez dżunglę they are clearing a path through the jungle with their machetes wykarczować

karcąco
adv. [patrzeć, mówić] reprimandingly, reproachfully

karcący
pa karcić adv. [wzrok, głos] reprimanding, reproachful

kardamon
m (G kardamonu) 1. Bot. cardamom U, cardamum U 2. sgt Kulin. (nasiona) cardamom U, cardamum U

kardamonowy
adv. [olejek, nasiona] cardamom attr., cardamum attr. ziarna kardamonowe cardamom seeds

kardiochirurg
m Med. cardiac surgeon, heart surgeon

kardiochirurgia
f (GD kardiochirurgii) 1. sgt Med. cardiac a. heart surgery 2. (Gpl kardiochirurgii) pot. (oddział) heart surgery unit leżał na kardiochirurgii he was being treated in the heart surgery ward

kardiochirurgiczny
adv. [klinika, oddział] cardiac a. heart surgery attr., cardiosurgical

kardiolog
m Med. cardiologist

kardiologia
f (GD kardiologii) 1. sgt Med. cardiology 2. (Gpl kardiologii) pot. (oddział) coronary unit pot. na kardiologię przywieziono nowego pacjenta a new patient was brought to the coronary unit

kardiologiczny
adv. Med. [oddział, klinika, leczenie] cardiological

kardynalnie
adv. książk. różnić się kardynalnie to be fundamentally different mylić się kardynalnie to be completely mistaken

kardynalny
adv. książk. [zasada, grzech, prawda, różnica] cardinal, fundamental to była kardynalna pomyłka it was a complete mistake

kardynalski
adv. [pierścień, przywilej] cardinal's kapelusz kardynalski a cardinal's hat, the red hat kolegium kardynalskie the Sacred College, College of Cardinals

kardynał
m pers. (Npl kardynałowie) Relig. (osoba, tytuł) cardinal m anim. Zool. cardinal (grosbeak), redbird US

karencja
f (Gpl karencji) 1. książk. grace (period) okres karencji the grace period spłata całego kapitału rozpocznie się po pięcioletniej karencji there's a five-year grace period for the capital repayment 2. Roln., Techn. waiting period dla tych lakierów okres karencji wynosi około 2 tygodni the waiting period after using these varnishes is two weeks

karencyjny
adv. [termin, okres] grace attr.

kareta
f carriage jechać karetą/w karecie to travel by carriage/in a carriage pasować jak wół do karety pot. to be totally out of keeping (do czegoś with sth) to be hopelessly mismatched ten fotel pasuje do reszty mebli jak wół do karety that armchair is totally out of keeping with the rest of the furniture granatowa marynarka do żółtych spodni pasuje jak wół do karety a navy blue jacket just doesn't go with yellow trousers oni pasują do reszty grupy jak wół do karety they just don't fit in with the rest of the group

karetka
f 1. (samochód specjalny) van karetka pogotowia an ambulance karetka reanimacyjna an ambulance (with resuscitation equipment) dzwoń po karetkę! call an ambulance! 2. (maszyny do pisania) carriage powrót karetki carriage return klawisz/znak powrotu karetki Komput. carriage return key/character 3. dem. (small) carriage

karibu
n inv., m inv. Zool. caribou

kariera
f 1. (awansowanie) career kariera teatralna/wojskowa a theatrical/an army career marzyć o karierze aktorskiej to dream of an acting career zrobić karierę w firmie konsultingowej/w marketingu to have a career as a consultant/in marketing zrobić karierę jako wydawca/jako dziennikarz to have a career as a publisher/as a journalist piąć się po szczeblach kariery to move up the career ladder osiągnąć szczyty kariery to be at the height of one's career zakończyć karierę to retire przecierać/przetrzeć komuś drogę do kariery to smooth sb's path to a career zrezygnować z kariery to give up one's career wybierać między rodziną a karierą to choose between a family and a career ta afera zwichnęła mu karierę the scandal destroyed his career 2. przen. (popularność) success, popularity samych producentów zaskoczyła światowa kariera walkmana even the producers were taken by surprise by the worldwide success of the Walkman słowo to zrobiło ostatnio wielką karierę this term has become a buzzword a. catchword lately

karierowicz
m, karierowiczka f pejor. careerist

karierowiczostwo
n sgt pejor. careerism

karierowiczowski
adv. pejor. [środowisko] careerist attr. mieć karierowiczowskie zapędy to be a careerist

karimata
f foam mattress GB, foam rubber mattress US spać na karimacie to sleep on a foam mattress

karioka
zob. carioca

kark
m (G karku) nape (of one's neck) (szyja) neck byczy kark a bull neck znamię na karku a birthmark on the nape of sb's neck skręcić komuś kark to break sb's neck przen. to wring sb's neck mieć coś na karku pot. to have sth on one's hands mieć a. dźwigać sześćdziesiątkę/siedemdziesiątkę na karku to be in one's sixties/seventies mieć kogoś na karku pot. (być ściganym) to have sb breathing down one's neck pot. (zajmować się) to have sb on one's hands pot. mieć miękki a. giętki kark to be submissive mieć sztywny kark to be inflexible, to be stiff-necked nadstawiać karku za kogoś/coś to risk one's neck for sb/sth pędzić a. lecieć na złamanie karku pot. to go a. rush at breakneck speed podnieść a. prostować kark to rebel siedzieć komuś na karku pot. (być kłopotem) to be a burden to sb (poganiać) to breathe down sb's neck spaść a. zwalić się komuś na kark pot. to land on sb pot. ciotka z Australii zwaliła mi się na kark pot. I've been saddled with my aunt from Australia sprowadzić a. zwalić a. ściągnąć komuś coś na kark to land a. saddle sb with sth pot. zwalili jej na kark piątkę dzieci pot. they've saddled her with the job of looking after five kids jego pomysły zawsze ściągają nam biedę na kark pot. his ideas always get us in(to) trouble wsiąść komuś na kark pot. to be in hot pursuit of sb, to be hot on sb's trail wziąć sobie kogoś/coś na kark pot. to saddle oneself with sb/sth pot. to take sb/sth on wzięła sobie na kark taką ofermę! pot. she saddled herself with a total loser! zgiąć a. ugiąć przed kimś karku to grovel to sb to kowtow to sb przen. złamać a. skręcić kark to break one's neck obyś kark skręcił! pot. damn you! złamania karku! pot. break a leg!

karkonoski
adv. [pejzaż, szczyty] Karkonosze Mountain attr.

karkowy
adv. Anat. [muskulatura] neck attr. cervical spec.

karkołomnie
adv. karkołomnie jeździć na nartach/prowadzić to ski/drive recklessly schody pięły się karkołomnie ku górze the stairs were dangerously steep projekt przedstawia się karkołomnie przen. the enterprise seems risky

karkołomność
f sgt (wyprawy, przedsięwzięcia, projektu) risk(iness), danger

karkołomny
adv. 1. (niebezpieczny) [skok, akcja] reckless, risky [droga] arduous [prędkość] breakneck karkołomne popisy akrobaty death-defying acrobatic stunts 2. przen. (śmiały) [zadanie, plan, pomysł] risky

karkówka
f Kulin. (wieprzowa) pork neck a. neck of pork (wołowa) beef neck a. neck of beef (cielęca) veal neck a. neck of veal (jagnięca) lamb neck a. neck of lamb

karleć
impf (karleję, karlał, karleli) vi książk. (maleć) [roślina, zwierzę, osoba] to be(come) stunted karleć duchowo przen. to become spiritually stunted skarleć

karli
adv. karli wzrost (very) short stature (zahamowany) stunted growth

karlica
f (bardzo niska kobieta) (very) short woman midget daw., obraźl. (dotknięta karłowatością) woman of short stature dwarf spec., daw., obraźl.

karma
1. f (pokarm) feed U karma dla bydła/kur cattle/chicken feed karma dla kanarków birdseed 2. f Relig. karma

karmazyn
m pers. Hist. a Polish nobleman of ancient lineage entitled to wear crimson dress m anim. Zool. 1. (ryba) redfish 2. (kura) Rhode Island red m inanim. (G karmazynu) 1. (kolor) crimson 2. daw. (tkanina) (cloth of) crimson daw.

karmazynowy
adv. crimson

karmel
m (G karmelu) Kulin. caramel C/U

karmelek
m (A karmelka) caramel (drop)

karmelicki
adv. Relig. [kościół, klasztor] Carmelite

karmelita
Relig. m (zakonnik) Carmelite (friar) karmelici plt (zakon) the Carmelites karmelici bosi discalced Carmelites spec. barefoot(ed) Carmelites karmelici trzewiczkowi calced Carmelites spec. shod Carmelites

karmelitanka
Relig. f (zakonnica) Carmelite (nun) karmelitanki plt (zakon) Carmelite nuns

karmelitka
f karmelitanka

karmelkowy
adv. 1. [masa, smak] caramel attr. 2. przen. (ckliwy) [styl] syrupy przen.

karmelowy
adv. [polewa] caramel attr.

karmiciel
m (Gpl karmicieli) 1. (dostarczyciel pożywienia) feeder karmiciel słoni an elephant feeder 2. przest. (żywiciel) provider

karmicielka
f feeder być karmicielką niemowlęcia (własnego) to breastfeed a baby Hist. (cudzego) to be a wet nurse ziemia, nasza karmicielka przest. the earth, our provider

karmienie
sv karmić n (posiłek) feeding sześć karmień dziennie six feedings a. feeds a day po każdym karmieniu after each feeding

karmin
m (G karminu) (barwnik, kolor) carmine

karminowo
adv. karminowo zabarwiony carmine-tinted policzki płonęły jej karminowo her cheeks were crimson usta/paznokcie pomalowane na karminowo crimson lips/fingernails

karminowy
adv. carmine karminowe usta/policzki crimson lips/cheeks

karmić
impf vt 1. (podawać jedzenie) to feed [osobę, zwierzę] karmić dziecko mlekiem w proszku to formula-feed a baby karmić krowy świeżą trawą to feed cows fresh grass karmić kogoś łyżeczką/butelką to spoon-feed/bottle-feed sb karmić kogoś/coś na siłę to force-feed sb/sth karmić ptaki z ręki to feed birds from one's hand świnie karmione kartoflami pigs fed on potatoes nakarmić 2. (własnym mlekiem) [kobieta, matka] to breastfeed, to nurse [dziecko] [samica] to suckle [małe] karmisz jeszcze swoje dziecko? are you still breastfeeding your baby? matka karmiąca a nursing a. breastfeeding mother dziecko karmione piersią a breastfed baby techniki karmienia piersią breastfeeding techniques 3. przen., pejor. to feed przen., pejor. karmić kogoś propagandą/kłamstwami to feed sb propaganda/lies przen. karmić się 1. (jeść) [zwierzę] to feed (czymś on sth) pszczoły karmią się nektarem bees feed on nectar 2. przen., książk. to feed (czymś on a. off sth) przen., książk. karmić się nienawiścią/nadzieją to feed on hate/hope

karmnik
m feeder karmnik dla ptaków a bird feeder karmnik automatyczny Roln. automatic feeder a. feed dispenser

karnacja
f (Gpl karnacji) 1. (cera) complexion jasna/ciemna/delikatna karnacja a fair/dark/delicate complexion osoby o ciemnej karnacji people of dark complexion, dark-complexioned a. skinned people US 2. Szt. flesh tints

karnawał
m (G karnawału) carnival bawić się w karnawale a. w czasie karnawału to go out to parties a. partying during carnival time

karnawałowy
adv. [bal, zabawa, strój] carnival attr.

karnecik
m dem. (G karneciku) daw. (na balu) dance card

karnet
m (G karnetu) 1. (karta wstępu) pass, ticket (na cały cykl) season ticket karnet do teatru/filharmonii a theatre/symphony ticket (na cały cykl) a season ticket to the theatre/symphony karnet na festiwal filmowy a film festival pass karnet na wyciągi a ski lift pass 2. daw. (na balu) dance card

karniak
m (A karniaka) pot. 1. (kieliszek wódki) penalty drink (drunk by a latecomer to the party) wypić karniaka to have a penalty drink 2. Sport penalty strzelać karniaka to take a penalty

karnie
1. (za karę) [zwolniony, usunięty] disciplinarily zostali karnie przeniesieni do innej szkoły for disciplinary reasons they were transferred to another school 2. (posłusznie) [iść, maszerować] in a well-disciplined way

karnisz
m curtain rod

karność
f sgt discipline przywrócić karność w oddziale to restore discipline in the unit był wychowywany w karności he was brought up under strict discipline

karny
adv. 1. (będący karą) [zwolnienie, przeniesienie] disciplinary [zakład, obóz, kolonia] penal [sankcje] punitive [punkt, runda] penalty attr. kompania karna Wojsk. a penal company zostać pociągniętym do odpowiedzialności karnej to be brought to justice doliczyć komuś jeden punkt karny to penalize sb one point 2. Prawo penal, criminal justice attr. kodeks karny the penal a. criminal code mandat karny a fine (dla kierowcy) a (traffic/parking) ticket prawo karne criminal law system karny the criminal justice system 3. Sport penalty attr. rzut karny a penalty kick pole karne a penalty area a. box linia pola karnego the penalty (area) line w polu karnym inside the penalty area wykonywać rzut karny to take a penalty kick wykorzystać rzut karny to score a penalty kick nie wykorzystać rzutu karnego to miss a penalty kick przyznać a. podyktować rzut karny (za faul) to award a penalty kick gol z rzutu karnego a penalty kick goal 4. (zdyscyplinowany) [żołnierz, pies] (well-)disciplined m pot., Sport penalty strzelać karnego to take a penalty strzelić/nie strzelić karnego to score/miss a penalty strzelić gola z karnego to score a goal on a penalty

karo
n, n inv 1. Gry (kolor) diamonds licytować (dwa) karo a. kara to bid (two) diamonds wyjść w karo a. kara to lead diamonds 2. (dekolt) suknia wycięta w karo a dress with a scoop neckline n Gry (karta) diamond miał trzy kara he had three diamonds adv. inv. Gry król/as karo the king/ace of diamonds

karoca
f daw. coach królewska karoca the royal coach

karoseria
f (GDGpl karoserii) Aut. (car) body

karoseryjny
adv. Aut [blacha, element, prasa] (car) body attr.

karotka
f Ogr. carrot

karowy
adv. of diamonds dama/dziesiątka karowa the queen/ten of diamonds

karp
m Zool., Kulin. carp karp w galarecie jellied carp karp po żydowsku (Jewish-style) jellied carp, carp a la Juive

karpacki
adv. [góral, pejzaż] Carpathian

karpi
adv. [łuska, ogon] carp's, carp attr. przen. [oczy, wargi] fishlike

karpik
m dem. (small) carp

karpiowy
adv. [staw] carp attr.

karta
f 1. (do gry) card karty do gry (playing) cards karty do brydża bridge cards talia kart a pack a. deck of cards tasować/rozdawać/przełożyć kary to shuffle/deal/cut the cards rozdać po pięć kart to deal five cards to each player sztuczki z karami card tricks mieć dobre/słabe karty to have a good/poor hand zaglądać komuś w kary to look at sb's cards karta mi idzie/nie idzie I keep getting good/bad cards karta się mu odwróciła (na gorzej) the cards went against him (na lepiej) he's got a better hand now także przen. his fortunes have changed przen. znaczone karty marked cards grać z kimś znaczonymi kartami przen. to play with marked cards a. with a stacked deck przen., to stack the deck against sb przen. mocna karta a strong suit także przen. karta atutowa a trump card także przen. mieć w ręku mocną kartę a. kartę atutową przen. to have a trump card a. strong card to play także przen. wróżyć z kart to tell fortunes from cards postawić komuś karty to read sb's fortune from cards 2. (kartonik) card karta katalogowa an index a. file card karta wizytowa a calling a. visiting card karta do głosowania a ballot (card), a voting paper 3. (plastikowa) card karta magnetyczna a magnetic card karta kredytowa/płatnicza a credit a. charge/debit card karta do bankomatu a cash card karta telefoniczna a telephone card, a phonecard automat na kartę a cardphone GB, a phonecard-operated phone płacić kartą (kredytową) to pay by credit card 4. (dokument) card (pozwolenie) licence karta wstępu a ticket, a pass karta członkowska/biblioteczna a membership/library card karta pływacka = a swimming certificate (required in order to hire a boat) karta łowiecka a hunting licence karta rowerowa = a bicyclist's licence (entitling one to ride a bicycle on public roads) egzamin na kartę pływacką/rowerową a test required to obtain a swimming/bicyclist's licence karta jest ważna/nieważna the licence is valid/expired przedłużyć kartę to extend the licence period 5. (spis potraw) menu karta win a wine list wybrać danie z karty to choose a dish from the menu czy mogę prosić o kartę? could I have a menu, please? 6. książk. (w książce) page, leaf karta tytułowa the title page opisywać coś na kartach swojej powieści to describe sth in one's novel 7. przen. page, leaf wspaniałe/piękne/czarne karty w naszej historii a. naszych dziejach glorious/beautiful/dark episodes in our history najczarniejsza karta mojego życia the darkest hour of my life to otwiera nową kartę w historii narodu this opens a new page in the nation's history jego życie było jeszcze czystą kartą his life was still a blank page 8. (akt prawny) charter karta nauczyciela/pacjenta the teacher's/patient's charter karta praw dziecka the children's rights charter Karta Narodów Zjednoczonych the Charter of the United Nations 9 Komput. (płytka) card karta dźwiękowa a sound card karta graficzna a graphics card karty plt (gra) cards grać w karty to play cards przegrać majątek a. przepuścić pieniądze w kary to lose a fortune at cards siadać do kart to sit down to (play) cards spędzić wieczór na kartach to spend an evening playing cards a. at cards dzika karta Sport wild card karta choroby a. chorobowa patient's chart, patient's record karta gwarancyjna warranty karta kalkulacyjna calculation chart karta mobilizacyjna Wojsk. mobilization assignment karta obiegowa clearance slip karta perforowana perforated card karta pocztowa postcard karta pracy work record karta wcielenia Wojsk. enlistment papers, draft card US karta zegarowa time card zielona karta green card wyłożyć karty na stół to put a. lay one's cards on the table karta przetargowa bargaining card grać kartę patriotycznych uczuć/uprzedzeń rasowych to play the patriotism/racism card grać z kimś w otwarte karty to play straight with sb zawsze gram w otwarte karty I always speak my mind zagrajmy w otwarte karty let's make things clear odkryć a. odsłonić karty to show one's hand postawić wszystko na jedną kartę to stake everything on one card a. one roll of the dice

kartacz
m Hist., Wojsk. case-shot U

karteczka
f dem. slip of paper karteczki samoprzylepne sticky notes, Post-It notes

kartel
m (G kartelu) 1. Ekon. cartel kartel stalowy a steel cartel kartel producentów miedzi a copper producers' cartel kartel narkotykowy a drug cartel 2. Prawo cartel

kartelowy
adv. [przedsiębiorstwo, umowa] cartel attr.

karteluszek
m pot. scrap of paper

karting
m sgt (G kartingu) Sport go-karting, go-carting

kartingowy
adv. Sport [wyścig, mistrzostwa] go-kart attr., go-cart attr.

kartka
f 1. (kawałek papieru) piece of paper (arkusz) sheet (of paper) (w zeszycie, książce) page, leaf kartka z zeszytu a page from a notebook wyrwać kartkę z zeszytu to tear a page from a notebook zapisana kartka a piece of paper with writing on it (zużyta) a used piece of paper zapisać a. napisać coś na kartce to write sth (down) on a piece of paper mówić z kartki to read a speech mówić bez kartki to speak without notes opisany na kartkach książki described in the pages of the book 2. zw. pl (kupon) ration coupon kartki żywnościowe food ration coupons kartki na cukier/węgiel sugar/coal ration coupons mięso jest na kartki meat is rationed kartka pocztowa postcard kartka świąteczna (na Boże Narodzenie) Christmas card (na Wielkanoc) Easter card czerwona kartka Sport red card żółta kartka Sport yellow card

kartkować
impf vt to leaf through [książkę, akta] przekartkować

kartkowy
adv. 1. katalog kartkowy a card index 2. [sprzedaż, żywność] rationed -kartkowy w wyrazach złożonych zeszyt stukartkowy a 100-page notebook

kartkówka
f Szkol. (short) test kartkówka z matematyki a maths test zrobić kartkówkę to give students a short test sprawdzić a. poprawić kartkówkę to correct a test

kartofel
m (A kartofel a. kartofla) Bot., Kulin. potato pole kartofli a potato field sadzić/kopać kartofle to plant/dig potatoes obierać kartofle to peel potatoes młode kartofle new potatoes tłuczone kartofle mashed potatoes kartofle w mundurkach potatoes in their skins, potatoes in their jackets GB

kartofelek
m dem. (A kartofelek a. kartofelka) pieszcz. (small) potato

kartoflanka
f 1. pot. (zupa) potato soup 2. Bot. (odmiana cebuli) potato onion, multiplier onion

kartoflany
adv. [pole, bulwa, zupa, placki] potato attr.

kartoflisko
n (pole kartofli) potato field

kartoflowaty
adv. 1. (bezkształtny) [nos] bulbous 2. [smak] starchy

kartograf
m (Npl kartografowie) cartographer

kartografia
f (GD kartografii) sgt cartography

kartograficzny
adv. [szkic, plan] cartographic

karton
m (G kartonu) 1. sgt (papier) (gruby) cardboard U (cienki) Bristol board GB, construction paper U US dekoracje z kartonu decorations made of construction paper US okładka z kartonu a cardboard cover zrobiony z kartonu made of cardboard 2. (arkusz) sheet of cardboard (cienki) sheet of Bristol board GB a. construction paper US 3. (pudło) carton, cardboard box karton mleka a carton of milk wypić cały karton soku to drink a whole carton of fruit juice zapakować coś do kartonów to pack sth in cardboard boxes 4. (opakowanie zbiorcze) carton karton papierosów a carton of cigarettes

kartonik
m dem. 1. (kartka) card zaproszenie wydrukowane na ozdobnym kartoniku an invitation printed on a decorative card 2. (pudełeczko) (small) cardboard box kartonik soku a small carton of fruit juice

kartonowy
adv. [pudło, teczka, okładka] cardboard attr. [dekoracje, model] construction paper attr.

kartoteka
f file kartoteka biblioteczna a library file kartoteka przestępców a criminal file kartoteka policyjna police files prowadzić kartotekę czegoś to keep a file of sth wprowadzić coś do kartoteki to enter sth in a file figurować w kartotece to be on file mieć coś w kartotece to have sth on file

kartuz
Relig. m (zakonnik) Carthusian (monk) kartuzi plt (zakon) the Carthusians

kartuzjański
adv. Relig. [reguła, klasztor] Carthusian

karuzela
f 1. (do zabawy) merry-go-round roundabout GB, carousel US jeździć a. kręcić się na karuzeli to ride on a merry-go-round 2. przen. merry-go-round przen. karuzela uczuć an emotional merry-go-round karuzela stanowisk a reshuffling of those in office a. in jobs karuzela decyzji a whirl of decision-making karuzela cen i płac the price-wage spiral

kary
adv. [koń] black m black horse

karygodnie
adv. grad. [zachować się] reprehensibly, criminally karygodnie lekkomyślny inexcusably reckless

karygodność
f sgt reprehensible a. criminal nature (czegoś of sth)

karygodny
adv. [zaniedbanie, czyn] criminal [błąd, grzech] unforgivable [postępek, opieszałość] reprehensible

karykatura
f 1. (portret, opis) caricature (kogoś of sb) karykatura obyczajowa/polityczna social/political caricature karykatura portretowa caricature 2. sgt Szt. (gatunek) caricature U 3. przen., pejor. caricature przen., pejor. to jest karykatura rządu it's a caricature of a government

karykaturalnie
adv. [przedstawić, wyolbrzymić] grotesquely wyglądać karykaturalnie to look like a caricature karykaturalnie długi nos an exaggeratedly long nose

karykaturalność
f sgt grotesqueness, caricature

karykaturalny
adv. [wyolbrzymienie, wyjaskrawienie] grotesque, caricatural

karykaturować
impf vt to caricature [ludzi, rzeczywistość] skarykaturować

karykaturzysta
m, karykaturzystka f caricaturist

karzeł
m pers. (Npl karły) 1. (bardzo niski człowiek) (very) short man midget daw., obraźl. (dotknięty karłowatością) man a. person of short stature dwarf spec., daw., obraźl. 2. przen., pejor. moral midget przen., pejor. m inanim. (A karła) 1. (krasnal) dwarf 2. Astron. dwarf biały karzeł Astron. white dwarf czerwony karzeł Astron red dwarf

karzełek
m pers. dem. (Npl karzełki) (bardzo niski człowiek) (very) short man midget daw., obraźl. (dotknięty karłowatością) man a. person of short stature dwarf spec., daw., obraźl. m inanim. dem. (A karzełka) (krasnoludek) dwarf

karłowacieć
impf vi [roślina, zwierzę] to be(come) stunted [gospodarstwo] to dwindle, to be whittled away skarłowacieć

karłowatość
f sgt (człowieka) (very) short stature dwarfism spec., daw., obraźl. (roślin, zwierząt) (specjalnie hodowanych) dwarfism (z powodu niesprzyjających warunków) stuntedness

karłowaty
adv. 1. [osoba] (very) short, of (very) short stature dwarfish daw., obraźl. 2. [roślina, zwierzę] (specjalnie hodowany) dwarf attr., pigmy attr. (z powodu niesprzyjających warunków) stunted 3. przen. [gospodarstwo, poletko] (greatly) diminished (through repeated subdivision)

kasa
f 1. (sejf) safe kasa ogniotrwała a fireproof safe kasa pancerna a safe trzymać coś w kasie to keep sth in a safe 2. (budżet) prowadzić a. trzymać kasę rodzinną to run the family finances mieć wspólną kasę to have joint finances 3. Księg. obliczać kasę to count the takings sprawdzać stan kasy to check the till prowadzić kasę to do the accounts zamknąć kasę to close the books kasa się nie zgadza the books don't balance 4. (pokój) cashier's office (okienko) cashier's window a. counter (w sklepie) cash desk GB (na dworcu) (okienko) ticket window (pokój) ticket office (w kinie, teatrze) box office podjąć pieniądze w kasie to take out money at the cashier's window zapłacić w kasie to pay at the cash desk a. cashier's office 5. (urządzenie liczące) cash register, till kasa fiskalna a cash register 6. (instytucja) (w nazwach banków) bank kasa zapomogowo-pożyczkowa = a mutual assistance fund GB, = a savings and loan (association) US 7. pot. (pieniądze) cash nie mam kasy I'm short of cash Kasa Chorych health-insurance fund zrobić kasę pot. to make a lot of money

kasacja
f (Gpl kasacji) 1. (pojazdu) scrapping, writing-off (czegoś of sth) samochód poszedł do kasacji the car was scrapped a. written off 2. Prawo annulment, revocation kasacja wyroku the annulment a. revocation of a sentence 3. przest. kasata

kasak
m Moda tunic

kasandrycznie
adv. książk. [brzmieć] ominous adv.

kasandryczny
adv. książk. [wizja, przepowiednia] ominous

kasata
f przest. dissolution kasata zakonu the dissolution of a religious order

kaseta
f 1. cassette kaseta magnetofonowa/wideo an audio/a video cassette kaseta fotograficzna a film cassette wypożyczalnia kaset wideo a video rental shop nagrać kasetę to record a tape puścić kasetę to play a tape 2. (pudło) case kaseta z dokumentami a document case

kasetka
f 1. (pudełko) case, casket GB kasetka z biżuterią/pieniędzmi a jewel(lery)/cash box 2. (półka) under-desk storage

kaseton
m (G kasetonu) Archit. (ceiling) coffer spec., (ceiling) panel

kasetonowy
adv. Archit. [strop, sufit] coffer attr. spec. panel attr.

kasetowy
adv. [magnetofon] cassette attr.

kasiarz
m (Gpl kasiarzy) pot. safe-breaker, safe-cracker

kasjer
m, kasjerka f cashier (w supermarkecie) checkout assistant, checker US (wypłacający pensje) wages clerk (w kinie) ticket seller kasjer biletowy a ticket clerk kasjer walutowy a foreign currency cashier pracować jako kasjer w banku to work as a bank teller a. cashier

kasjerski
adv. skrzynka kasjerska a cash box

kask
m (G kasku) helmet kask ochronny a safety helmet kask rowerowy/motocyklowy a bike/motorcycle helmet motocyklista w kasku a helmeted biker nosić kask to wear a helmet nałożyć kask to put on a helmet

kaskada
f 1. (stopnie wodne) staircase lock 2. (wodospady) cascades 3. przen. cascade kaskady słów/dźwięków/oklasków cascades of words/sounds/applause wywołać kaskady śmiechu to provoke cascades of laughter kaskada kwiatów/włosów a cascade of flowers/hair kaskada blond włosów opadła jej na ramiona her blond hair cascaded down her shoulders kwiaty kaskadami opadały z tarasu the flowers cascaded down from the terrace

kaskader
m 1. Kino stunt performer, stuntman 2. (akrobata) kaskader cyrkowy a circus acrobat

kaskaderka
f Kino stunt performer, stuntwoman

kaskaderski
adv. [skok, upadek] stunt attr. wyczyn a. popis kaskaderski a stunt wykonać numer kaskaderski to do a. perform a stunt

kaskaderstwo
n sgt stunt work (zawód) the stunt profession

kasować
impf vt 1. (jako opłata) to validate [bilet] (stemplować) to stamp (dziurkować) to punch kasować bilet w kasowniku to punch one's ticket (in the machine) tu kasować bilet i zachować do kontroli punch your ticket here and retain it for inspection skasować 2. Audio, Komput. to erase [nagranie, piosenkę] to erase, to delete [dane, plik] wirus kasuje wszystkie pliki z twardego dysku the virus erases all the files on the hard disc skasować 3. (likwidować) to dissolve, to close down [firmę, instytucję] to eliminate [przystanek, linię autobusową, połączenie kolejowe] błędna odpowiedź kasuje dotychczas zdobyte punkty a wrong answer cancels out your previous score 4. Prawo (uchylić) to revoke, to annul [wyrok] skasować 5. Aut. to scrap, to write off [samochód, pojazd] skasować 6. pot., przen. (brać pieniądze) to rake in pot. za każdą poradę/naprawę kasuje 100 złotych s/he rakes in 100 zlotys for each consultation/repair job kasować się (likwidować się wzajemnie) to cancel each other out

kasownik
m 1. (w autobusie, tramwaju) validating machine (dziurkujący) ticket punch, ticket-punching machine (stemplujący) stamping machine 2. Wyd. (znak korektorski) dele 3. Muz. natural

kasowość
f 1. Księg. cash receipts a. register accounting kontrola kasowości cash register control 2. (filmu, przedstawienia) box office value

kasowy
adv. 1. Księg. [obroty] cash attr. księga kasowa a petty cash ledger wpływy kasowe (w sklepie) takings (w kinie, teatrze) box office takings a. receipts 2. stanowisko/pomieszczenie kasowe a cash desk/room okienko kasowe (na dworcu) a ticket office a. window (w kinie, teatrze) the box office 3. (dochodowy) money-making, commercially successful [film, sztuka, płyta] hit attr. pot. [aktor, reżyser, pisarz] bankable przebój kasowy (commercial) hit (film, książka) a blockbuster była najbardziej kasową artystką estradową she was one of the most bankable names in show business film okazał się sukcesem kasowym the film was a box office success

kasta
f 1. Socjol. caste także przen. kasta kapłańska the priestly caste kasta polityków przen. the political caste przen. 2. Zool. caste kasta pszczół robotnic the worker caste of bees

kastaniety
plt (G kastanietów) Muz. castanets

kastet
m (G kastetu) knuckleduster, brass knuckles plt US

kastowość
f sgt caste system

kastowy
adv. [społeczeństwo, ustrój] caste attr.

kastracja
f sgt 1. Med. castration także przen. 2. Wet. gelding, castration kastracja ogierów castrating a. gelding stallions

kastracyjny
adv. castration attr.

kastrat
m pers. 1. Med. castrate 2. Hist. eunuch 3. Hist., Muz. castrato m anim. gelding, castrate koguci kastrat a capon

kastrowany
pp kastrować adv. [osoba, zwierzę] castrated

kastrować
impf vt 1. to castrate [mężczyznę, byka, ogiera] wykastrować 2. Bot. to emasculate spec. kastrować pąki to emasculate the buds wykastrować 3. książk. to mutilate przen. [tekst, powieść] wykastrować

kasyno
n 1. (miejsce hazardu) casino poszedł grać do kasyna he went to try his luck at the casino 2. Wojsk. mess kasyno oficerskie an officers' mess

kasza
f 1. Kulin. (ziarna) groats pl, kasha U (potrawa) porridge U, kasha U kasza kukurydziana grits kasza manna semolina (potrawa) semolina (pudding) kasza gryczana/jęczmienna/jaglana buckwheat/barley/millet (groats) drobna kasza jęczmienna fine(ly) ground barley, barley grits kasza na mleku milk porridge 2. przen. kasza śnieżna (na ziemi) grainy snow kasza lodowa ice pellets kasza krakowska Kulin. = buckwheat grits kasza perłowa Kulin. pearl barley nadmuchać a. napluć komuś w kaszę pot. (wtrącić się) to meddle with sb's affairs nawarzyć sobie kaszy pot. to get oneself into trouble on nie da sobie w kaszę dmuchać pot. he won't be pushed around zjeść kogoś w kaszy pot. to walk all over sb pot.

kaszak
m Med. sebaceous cyst

kaszalot
m Zool. sperm whale, cachalot

kaszanka
f Kulin. black a. blood pudding, blood sausage (with buckwheat)

kaszel
m (G kaszlu) cough suchy/mokry/astmatyczny kaszel a dry a. non-productive/a wet a. productive/an asthmatic cough mieć kaszel to have a cough zanosić się kaszlem to cough violently dostał ataku kaszlu he had a coughing fit chwycił go kaszelhe started coughing dusi mnie kaszel I have a persistent, chesty cough syrop/pastylka na kaszel cough syrup/a cough drop

kaszelek
m (G kaszelku) dem. cough

kaszka
f dem. Kulin. (ziarna) groats pl (potrawa) porridge U kaszka manna na mleku semolina (porridge) drobna kaszka pot. game in which children whirl around in pairs rozbić coś w drobną kaszkę to shatter sth into tiny pieces rozbić się w drobną kaszkę to shatter into ting pieces to kaszka z mlekiem! pot. it's a piece of cake!

kaszkiecik
m (G kaszkieciku) dem. Moda (flat-topped) peaked cap, newsboy cap

kaszkiet
m (G kaszkietu) Hist., Wojsk. (flat-topped) peaked cap

kaszkowaty
adv. [śnieg, substancja] grainy

kaszlać
impf kaszlnąć

kaszleć
impf kaszlnąć

kaszlnąć
pf - ka|słać, ka|szlać, ka|szleć impf (kaszlnęła, kaszlnęli - kaszlę) vi to cough kaszlnąć znacząco to cough meaningfully kaszlnij mocno! give a good cough! on bardzo kaszle he has a bad cough kasłała przez całą noc she was coughing all night rozległo się głośne kaszlnięcie there was a loud cough

kaszmir
m (G kaszmiru) Włók. cashmere, fine wool suknia z kaszmiru a cashmere a. woollen dress sweter z kaszmiru a cashmere jumper

kaszmirowy
adv. [wełna, sweter, suknia] cashmere, fine wool attr., fine woollen

kaszowaty
adv. [śnieg] grainy

kasztan
m anim. (koń) chestnut (horse) m inanim. 1. Bot. (drzewo) (horse) chestnut (jadalny) (sweet) chestnut 2. (A kasztan a. kasztana) (owoc) conker GB, chestnut (jadalny) (sweet) chestnut zbierać kasztany to gather chestnuts robić ludziki z kasztanów to make figures out of conkers pieczone kasztany roasted chestnuts wyjmować a. wyciągać kasztany z ognia cudzymi rękami to get other people to pull one's chestnuts out of the fire

kasztanek
m anim. dem. chestnut (horse) m inanim. dem. 1. (drzewo) (horse/sweet) chestnut 2. (A kasztanek a. kasztanka) (owoc) conker GB, (horse) chestnut (jadalny) (sweet) chestnut

kasztanka
f chestnut mare

kasztanowaty
adv. 1. [sukienka, tkanina] chestnut attr. [włosy] auburn, chestnut attr. 2. [koń, klacz] chestnut attr.

kasztanowiec
m (A kasztanowiec a. kasztanowca) Bot. (horse) chestnut, (horse) chestnut tree

kasztanowy
adv. 1. [liść] (horse/sweet) chestnut attr. kasztanowa aleja a chestnut-lined road 2. [ludzik, zwierzątko] conker attr. GB, chestnut attr. 3. [beczka, meble] chestnut attr. 4. [oczy, dywan] chestnut attr. [włosy] auburn, chestnut attr.

kasztanowłosy
adv. książk. [kobieta, dziewczyna] auburn-haired, chestnut-haired

kasztelan
m (Npl kasztelanowie a. kasztelani) Hist. (urzędnik) castellan, chatelain kasztelan krakowski the castellan of Cracow

kasztelański
adv. Hist. [gród, posiadłość] castellan's

kaszubski
adv. Kashubian m sgt (język) Kashubian

kasłać
zob. kaszlnąć

kat
m (D katu a. katowi) 1. Hist. executioner (wieszający skazanych) hangman kacie, czyń swoją powinność! now, hangman, do your work! 2. Hist. (torturujący) torturer 3. przen., pejor. butcher przen., pejor. kat z Oświęcimia the butcher of Auschwitz relacja między katem a ofiarą the relationship between the victim and the perpetrator u kata! a. tam do kata! przest. damn it! co ty u kata robisz? what the devil do you think you are doing?

katafalk
m (G katafalku) catafalque

kataklizm
m (G kataklizmu) 1. cataclysm przeżyć kataklizm to survive a cataclysm 2. przen. cataclysm kataklizmy dziejowe historical cataclysms teoria kataklizmów catastrophism

katakumbowy
adv. [nisza, korytarz] catacomb attr.

katakumby
plt (G katakumb) Hist., Archit. catacombs pod kościołem odkryto katakumby catacombs were discovered under the church spoczywać w katakumbach katedry to be buried in the catacombs of the cathedral

katalizator
m 1. Chem. catalyst katalizator dodatni a positive catalyst katalizator ujemny a negative catalyst, an inhibitor 2. Aut. catalytic converter, catalyser samochód z katalizatorem a car with a catalytic converter 3. książk. catalyst być katalizatorem czegoś to act as a catalyst for sth katalizator przemian społecznych a catalyst for social change katalizator kontaktowy Chem. contact catalyst

katalog
m (G katalogu) 1. (spis) catalogue, catalog US katalog biblioteczny a library catalogue a. index katalog alfabetyczny/rzeczowy/przedmiotowy an alphabetical/a subject/a classified catalogue a. index szukać czegoś/znaleźć coś w katalogu to look sth up/to find sth in a catalogue przeglądać katalog to look through a catalogue figurować w katalogu to appear in a catalogue 2. (broszura) catalogue, catalog US katalog mody/nowości wydawniczych a fashion/new publications catalogue katalog wysyłkowy a mail-order catalogue katalog wystawy an exhibition a. company catalogue wybrać coś z katalogu to select sth from a catalogue zamówić coś z katalogu to order sth by mail a. from a catalogue 3. Komput. directory utworzyć katalog to create a new directory przenieść plik do innego katalogu to move a file to another directory 4. przen. (zestaw) array cały katalog pytań, na które nie znamy odpowiedzi a whole array of questions which we can't answer katalog ciekawych postaci an array of interesting characters

katalogować
impf vt to catalogue, to catalog US [książki, zabytki, zbiory muzealne] skatalogować

katalogowy
adv. 1. [numer, spis, karta] catalogue attr., catalog US attr. 2. [oferta] catalogue attr., catalog US attr. [cena] list attr. sprzedawać/kupować po cenie katalogowej to sell/buy at the list a. catalogue price

katamaran
m (G katamaranu a. katamarana) Żegl. catamaran regaty katamaranów a catamaran race

katanka
f 1. Hist., Wojsk. military jacket (part of an 18th-century Polish uniform) 2. (w stroju ludowym) short a. cropped jacket (part of a folk costume) 3. pot. jacket

katapulta
f 1. Hist. catapult wyleciał z siodła jak z katapulty he was catapulted out of the saddle wyleciał z domu jak z katapulty he dashed out of the house 2. Lotn. (wyrzutnia) catapult 3. Lotn. (w czasie awarii) ejector seat 4. (do wyrzucania liny) line-throwing gun

katapultować
się pf, impf v refl. [pilot] to eject zdążył się katapultować he managed to eject

katar
1. m (G kataru) 1. (objaw przeziębienia) catarrh U runny nose pot. (zatkany nos) nasal congestion U stuffy nose pot. chroniczny/alergiczny katar chronic/allergic nasal congestion mieć katar to have a runny/stuffy nose lekarstwo na katar a decongestant, a cold remedy 2. Med. (nieżyt) inflammation catarrh U przest. katar kiszek/żołądka entritis/gastritis Wet. intestinal/gastric catarrh U spec. katar sienny Med. hay fever 2. m (Npl katarowie a. katarzy) Hist., Relig. Cathar herezja katarów the Catharist heresy

katarakta
f 1. Geog. cataract katarakty na Nilu the Nile cataracts 2. Med. cataract

kataralny
adv. Med. [stan, gorączka] inflammatory Wet. catarrhal

katarek
m dem. (G katarku) pieszcz. a sniffle a. the sniffles pot. a slight head cold mieć katarek to have the sniffles

katarktycznie
adv. książk. cathartically

katarktyczny
adv. książk. [przeżycie, funkcja] cathartic

kataryniarz
m (Gpl kataryniarzy) organ-grinder

katarynka
f barrel organ hurdy-gurdy pot. grać na katarynce to play the barrel organ mówić jak katarynka to chatter powtarzać coś jak katarynka to repeat sth like a parrot a. parrot fashion

katarynkowy
adv. 1. [skrzynka, korbka, melodia] barrel organ attr. 2. pejor. [rym, melodia, rytm] repetitious, repetitive

katastrofa
f 1. (wypadek) disaster, catastrophe katastrofa tankowca an oil-tanker disaster a. catastrophe katastrofa budowlana a construction disaster największa katastrofa w historii górnictwa the worst mining disaster a. catastrophe ever zginąć w katastrofie lotniczej/kolejowej to die in a plane/rail crash ulec katastrofie [samolot, pociąg] to crash [statek] to sink, to go down przeżyć katastrofę to survive a/the catastrophe 2. (klęska, tragedia) disaster C/U, catastrophe katastrofa ekologiczna an ecological disaster a. catastrophe katastrofa humanitarna a humanitarian disaster obszar dotknięty katastrofą the area affected by the disaster kraj stanął w obliczu katastrofy the country is on the verge a. brink of disaster i wtedy nastąpiła katastrofa and then disaster struck uchronić świat przed katastrofą to save the world from disaster 3. (niepowodzenie) disaster C/U, catastrophe ich małżeństwo okazało się całkowitą katastrofą their marriage was a disaster 4. Literat. catastrophe

katastrofalnie
adv. disastrously, catastrophically poziom wody podniósł się katastrofalnie the water level rose dramatically katastrofalnie wysoki stopień bezrobocia the disastrously high rate of unemployment sytuacja przedstawia się katastrofalnie the situation looks disastrous

katastrofalny
adv. 1. [susza, pożar, trzęsienie ziemi] disastrous, catastrophic katastrofalne ulewy disastrous a. catastrophic rains kraj nękały katastrofalne powodzie the country was plagued by disastrous a. catastrophic floods 2. przen. (bardzo zły) [stan, warunki] disastrous, catastrophic znaleźć się w katastrofalnej sytuacji materialnej to find oneself in a disastrous a. catastrophic financial situation pociągnąć za sobą katastrofalne skutki to have dire a. disastrous consequences przybrać katastrofalne rozmiary to reach catastrophic proportions jej stan zdrowia był katastrofalny her health was in a dire state

katastroficzny
adv. [wizja] catastrophic, apocalyptic [przepowiednia, prognoza] dire, doom-laden [zagłada] catastrophic katastroficzni prorocy the prophets of doom film katastroficzny a disaster film katastroficzny koniec naszej cywilizacji the catastrophic end of civilization as we know it

katastrofista
m, katastrofistka f 1. (pesymista) doomsayer, prophet of doom 2. Biol., Filoz., Geol. catastrophist

katastrofizm
m sgt (G katastrofizmu) 1. (pesymizm) gloominess, doom and gloom 2. Biol., Filoz., Geol. catastrophism

katecheta
m, katechetka f Relig. religion a. religious instruction teacher, catechist

katechetyczny
adv. [ośrodek, działalność] religious education a. instruction attr. sala katechetyczna the religious education room

katecheza
f 1. sgt Relig. religious education a. instruction 2. (lekcja religii) religious instruction lesson

katechizacja
f sgt Relig. religious education a. instruction

katechizm
m (G katechizmu) 1. Relig. (zasady) catechism (książka) catechism (book) uczyć się katechizmu na pamięć to learn the catechism by heart 2. przen. podstawowa zasada katechizmu politycznego the first rule of political conduct

katechizmowy
adv. [prawda, zasada] catechismal

katedra
f 1. Archit., Relig. cathedral katedra pod wezwaniem świętego Jana St. John's Cathedral katedra w Canterbury Canterbury Cathedral gotyckie katedry gothic cathedrals 2. Uniw. department (stanowisko) chair katedra kartografii the cartography department objął katedrę fizyki teoretycznej he took the chair of theoretical physics 3. Szkol., Uniw. (stół) teacher's desk, lecturer's bench (pulpit) lectern (podium) podium wejść na katedrę to step up to the lectern mówić do kogoś jak z katedry to talk down to sb

katedralny
adv. [kościół wieża, dzwon] cathedral attr. szkoła katedralna a (medieval) cathedral school

kategoria
f (GDGpl kategorii) 1. (klasa) category kategoria wagowa a weight category występować w niższej/wyższej kategorii wagowej to compete in a lower/higher weight category kategoria wiekowa an age group restauracja pierwszej kategorii a first-class restaurant obywatel drugiej kategorii a second-class citizen Oskar w kategorii najlepszego filmu zagranicznego the Oscar for the best foreign-language film a. in the best foreign-language film category dostać kategorię A Wojsk. to be classified fit for service 2. (pojęcie) category kategoria językowa/gramatyczna/semantyczna a linguistic/grammatical/semantic category kategorie estetyczne aesthetic categories kategoria piękna/prawdy the category of beauty/truth myśleć w kategoriach opłacalności to think in terms of profit oceniać coś w kategoriach dobra i zła to judge sth in terms of good and evil myślimy różnymi kategoriami we think in different terms

kategorialny
adv. [podział, różnica] categorial

kategorycznie
adv. [oświadczyć, odmówić] categorically chciałbym kategorycznie oświadczyć, że... I wish to state categorically... kategorycznie żądam... I categorically demand...

kategoryczność
f sgt zaskoczyła mnie kategoryczność jego wypowiedzi I was surprised by his uncompromising words

kategoryczny
adv. [żądanie, rozkaz] categorical [sądy, oceny] uncompromising obowiązuje kategoryczny zakaz palenia smoking is strictly prohibited on jest czasem zbyt kategoryczny he's sometimes too uncompromising

kategoryzacja
f sgt książk. categorization (czegoś of sth) dokonać kategoryzacji a. przeprowadzić kategoryzację (czegoś) to categorize sth

kategoryzować
impf vt książk. to categorize [osoby, rzeczy, zjawiska] (skategoryzować)

katharsis
/ka'tarzis/ n inv. 1. książk. catharsis U przeżyć katharsis to experience catharsis 2. Psych. catharsis

katiusza
f Wojsk. (rakieta) Katyusha rocket (wyrzutnia) Katyusha rocket launcher

katolicki
adv. (Roman) Catholic kościół katolicki the (Roman) Catholic Church

katolicyzm
m (G katolicyzmu) sgt Relig. (Roman) Catholicism przejść na katolicyzm to convert to Catholicism

katolik
m, katoliczka f (Roman) Catholic rzymski katolik Roman Catholic

katorga
f 1. Hist. penal servitude U (in exile) po upadku powstania zesłano go na katorgę after the failure a. suppression of the uprising he was sentenced to penal servitude 2. (udręka) torment C/U, torture U przeżywać katorgi to go through torment 3. (ciężka praca) hell nightmare pot.

katorżniczo
adv. pracować katorżniczo to work like a slave trenował katorżniczo przed Olimpiadą he slogged his guts out training before the Olympics pot.

katorżniczy
adv. 1. [roboty, zesłanie] convict's 2. [praca, trasa, zadanie] backbreaking, torturous

katorżnik
m Hist. transported convict

katować
impf vt 1. (bić) to beat (torturować) to torture katować kogoś do nieprzytomności to beat sb unconscious skatować 2. (dręczyć) to torment, to plague katować kogoś pytaniami to torment a. pester sb with questions katować się to torment oneself (czymś with sth)

katownia
f (Gpl katowni) (obozowa, hitlerowska) torture cell (więzienna) dungeon

katowski
adv. 1. [miecz, topór, kaptur] executioner's 2. (oprawcy) torturer's katowskie narzędzia instruments of torture

katusza
f zw. pl książk. (fizyczna, moralna) agony, torment U cierpieć katusze to suffer agony

kaucja
f (Gpl kaucji) 1. Prawo bail uwolnić kogoś za kaucją to release a. free sb on bail wpłacić za kogoś kaucję to put up bail for sb, to stand bail for sb 2. (zastaw) deposit kaucja za butelki a bottle deposit

kauczuk
m (G kauczuku) Chem. rubber naturalny/syntetyczny/chloroprenowy kauczuk India/synthetic/chloroprene rubber

kauczukowy
adv. [opona, dętka, uszczelka, lakier, klej] rubber attr.

kaukaski
adv. [plemiona, języki, góry] Caucasian

kawa
f 1. (napój) coffee U kawa z cukrem/mlekiem/śmietanką coffee with sugar/milk/cream biała/czarna/mocna/słaba kawa white/black/strong/weak coffee zaprosić kogoś na kawę to invite sb for coffee kawa po turecku/wiedeńsku/irlandzku Turkish/Viennese/Irish coffee kawa zbożowa chicory coffee kawa rozpuszczalna/mrożona instant/iced coffee kawa z ekspresu (pod ciśnieniem) espresso (filtrowana) filter coffee 2. (porcja napoju) coffee duża/mała kawa a large/small coffee 3. sgt (ziarna) coffee (beans) kawa palona roasted coffee 4. sgt Bot. coffee plantacja kawy a coffee plantation uprawiać kawę to grow coffee kawa na ławę pot. without mincing words a. beating about the bush wyłożyć kawę na ławę to tell sb point-blank a. straight (out)

kawalarz
m (Gpl kawalarzy) pot. joker

kawaler
m (Npl kawalerowie a.kawalerzy) 1. (nieżonaty) bachelor stary kawaler a confirmed bachelor 2. przest., żart. fellow 3. (osoba odznaczona orderem) knight kawaler Orderu Odrodzenia Polski a Knight of the Polonia Restituta Order 4. Hist. knight

kawaleria
f sgt (GD kawalerii) Wojsk. cavalry lekka/ciężka kawaleria light/heavy cavalry kawaleria powietrzna air cavalry szarża kawalerii a cavalry charge

kawalerka
f 1. (mieszkanie) a bachelor a. one-room flat GB, (one-room) apartment US 2. sgt (młodzi kawalerowie) bachelors 3. sgt (stan kawalerski) pot. bachelor days a. years, bachelorhood

kawalerski
adv. 1. (o stanie cywilnym) bachelor attr., unmarried stan kawalerski bachelorhood mieszkać po kawalersku to live bachelor style 2. przen. (brawurowy) adventurous kawalerska jazda reckless driving wziął zakręt po kawalersku he took the bend at breakneck speed 3. przen. [krzyż] knight's 4. Hist. [słowo, honor] knight's kawalerska fantazja a gross fantasy nasze kawalerskie! pot. chin-chin przest. choroba kawalerska przest., euf. a venereal disease wieczór kawalerski stag a. buck's US night a. party

kawalerstwo
n sgt bachelorhood

kawaleryjski
adv. Hist., Wojsk. cavalry attr. parada wojsk kawaleryjskich a cavalry parade

kawalerzysta
m Hist., Wojsk. cavalryman

kawalkada
f cavalcade na moście stała kawalkada samochodów there was a cavalcade of cars on the bridge

kawalątek
m dem. 1. pot. (tiny) bit, lick może jeszcze kawalątek ciasta? would you like some more cake? 2. pot. (odległość) bit z dworca do hotelu jest kawalątek do przejścia it's a short walk from the station to the hotel

kawalątko
n dem. (tiny) bit, lick

kawał
m (G kawału) 1. (porcja) large piece (mięsa, drewna, tynku) chunk, hunk (ziemi, gliny) lump ukroił sobie kawał chleba he cut himself a (large) piece of bread 2. sgt pot. (duży odcinek lub część) a lot a. good deal (czegoś of sth) kawał drogi/czasu a long way/time zwiedził kawał świata he saw a good part of the world 3. pot. (dowcip) joke sypać kawałami to reel off jokes pieprzny/gruby/słony kawał a dirty a. smutty joke opowiadać kawały to tell jokes kawał z brodą an old chestnut 4. (zabawna sytuacja) a practical joke, prank zrobić komuś kawał to play a joke on sb dla kawału for a laugh kawał drania/chama/świni pot. a bit of a rascal/scoundrel/bastard kawał grosza pot. a pretty penny, quite a packet kawał historii pot. a good bit of history kawał chłopa pot. a strapping lad

kawałeczek
m dem. 1. (chleba, masła, sznurka) a little piece 2. pot. (odległość) short distance, short way odprowadzić kogoś kawałeczek to walk with someone for a bit a. while, to walk part of the way with sb

kawałek
m dem. 1. (część) piece, bit (chleba, ciasta, mięsa) slice (papieru) scrap (drewna) chunk rozpaść się na kawałki to break into pieces rozlecieć się na kawałki to go a. fall to pieces pokroić coś na kawałki to slice a. cut sth into pieces 2. pot. (odrobina) kawałek dalej a bit further ani kawałka wolnego miejsca not a bit of room, not a single free spot przejdźmy się kawałek let's walk a bit 3. Muz., pot. ditty puścił niezły kawałek he played a good track 4. (suma pieniędzy) pot. bite slice pot. w jednym kawałku a. zrobione z jednego kawałka one-piece dać się za kogoś porąbać a. posiekać w kawałki to risk life and limb for sb pracować ciężko a. w pocie czoła na suchy kawałek chleba to earn one's daily bread by the sweat of ones brow dzielić się z kimś ostatnim kawałkiem chleba to give a helping hand, to help a lame dog over a stile ćwierć wieku z kawałkiem pot. just over a quarter of a century dobry a. ładny a. spory kawałek drogi quite a long way zobaczyć/zwiedzić kawałek świata to see the world masz kawałek ołówka/noża? pot. have you got a pencil/knife (on you)? mówić/opowiadać głodne kawałki pot. to tell/make up/cook up stories

kawałkować
impf vt 1. (porcjować) to cut a. slice sth into pieces pokawałkować 2. przen. to break up

kawiarenka
f dem. cafe kawiarenka internetowa an internet cafe

kawiarnia
f (Gpl kawiarni a. kawiarń) cafe, coffee house poszli na lody do kawiarni they went for ice cream to a cafe

kawiarniany
adv. cafe attr. życie kawiarniane cafe life książk.

kawiarz
m (Gpl kawiarzy) pot. a coffee connoisseur

kawior
m zw. sg (G kawioru) Kulin. caviar U czarny/czerwony kawior black/red caviar

kawka
1. f Zool. jackdaw 2. f dem. a small coffee

kawon
m (A kawon a. kawona) Bot. watermelon U (owoc) watermelon

kawowy
adv. 1. Bot. coffee attr. krzew kawowy a coffee bush a. shrub 2. [ziarno, smak, zapach, lody, krem, likier, tort] coffee attr. 3. [kolor] coffee-coloured

kawunia
kawusia f dem. pieszcz. a small coffee

kazachski
adv. Kazakh attr.

kazaczok
m (A kazaczoka) Taniec kazachoc

kazalnica
f 1. Relig. pulpit 2. Geogr. ledge

kazamaty
plt (G kazamat) daw. casemates

kazanie
n 1. Relig. sermon, homily wygłaszać kazanie to sermonize, to preach kazanie o Sądzie Ostatecznym a Judgment Day sermon Kazanie na Górze Bibl. the Sermon on the Mount 2. pejor. sermon prawić kazania to sermonize, to preach czuć się/siedzieć jak na tureckim kazaniu pot. to not have a clue about what is going on (around one) pot.

kazaski
zob. kazachski

kazać
pf, impf (każę) vi 1. (polecić) to order kazać komuś coś zrobić to tell sb to do sth rób, co ci każą do as you are told dowódca kazał wykonać rozkaz the commander told us/them to carry out the order 2. (zmuszać) to force, to make kazał na siebie czekać he kept me/us waiting, he told me/us to wait for him nie każ się prosić, opowiadaj don't make us beg for it, tell the story 3. (wymagać) to demand, to require dobre wychowanie każe ustępować miejsca starszym kobietom good manners require us to give up our seat to elderly women jak zwyczaj każe as custom requires a. dictates nakazać 4. pot. (zamówić) to order kazał sobie podać dużą kawę he ordered a big cup of coffee kazała sobie skrócić/zwęzić spódnicę she told them to shorten/take in the skirt kazać się komuś kłaniać to ask sb to remember one to sb kazał pan, musiał sam przysł. to keep a dog and bark oneself pan każe, sługa musi przysł. not to be one's own master

kazirodca
m a person who commits incest

kazirodczy
adv. [stosunki, związek, miłość] incestuous

kazirodztwo
n sgt incest

kaznodzieja
m 1. Relig. preacher 2. pejor. sermonizer

kaznodziejski
adv. 1. [mowa, talent] preacher's 2. pejor. [głos, ton] preachy, sermonizer's

kaznodziejstwo
n sgt 1. Relig. preaching 2. (zbiór kazań) book of homilies 3. pejor. preachiness pot.

kazuistyczny
adi 1. książk., pejor. casuistic 2. Prawo [przepis] case-law attr. 3. przest., Med. case study attr.

kazuistyka
f sgt 1. książk., pejor. casuistry 2. Prawo case law 3. przest., Med. case studies

kazus
zob. casus

kał
m sgt (G kału) faeces GB, feces US, excrement

kałamarnica
f Zool. squid C/U

kałamarz
m 1. (na atrament) inkwell 2. Druk. ductor

kałasznikow
m (A kałasznikowa) Wojsk. Kalashnikov

kałdun
m posp. breadbasket pot. napychał łapczywie swój wielki kałdun he was stuffing himself greedily

kałmucki
adv. Kalmyk, Kalmuck język kałmucki Kalmyk, Kalmuck

kałmuk
m (Npl kałmuki) pot., pejor. 1. (mieszkaniec azjatyckiej części Rosji) an inhabitant of the Asian part of Russia 2. (głupek) blockhead pot., bonehead pot.

kałuża
f 1. (po deszczu) puddle, pool po ulewie na jezdniach stały kałuże the downpour left the streets full of puddles 2. (rozlana ciecz) puddle, pool kałuża wody/piwa a puddle of water/beer leżał w kałuży krwi he lay in a pool of blood

kańczug
m przest. horsewhip

kaźń
f sgt książk. 1. (tortury) torment, torture 2. (kara śmierci) slaying

każdorazowo
adv. every/each (single) time

każdorazowy
adv. [trudność, dyskusja] every/each (single) time attr.

każdy
pron. 1. (bez wyjątku) every (z określonej grupy) each odpowiedziała na każde pytanie she answered every (single) question każdemu tłumaczowi potrzebny jest słownik every translator needs a dictionary każdy kolejno składał podpis each in turn added his signature dwie sypialnie, każda z osobną łazienką two bedrooms, each with its own bathroom każdy z nich/nas each of them/us, every one of them/us to dotyczy każdego z was that applies to every one a. all of you za każdym razem, kiedy ją widzę each a. every time I see her każdy dzień/rok each day/year każdego dnia/roku every day/year w każdą sobotę every Saturday z każdym dniem/rokiem with each passing day/year przypominała mu o tym przy każdej okazji she reminded him about it at every opportunity w każdej sytuacji mogła na niego liczyć she could always rely on him a. count on his help, whatever the circumstances a. situation kelner przychodził na każde wezwanie the waiter came whenever he was called na każdym kroku (wszędzie) everywhere (ciągle) every step of the way 2. (dowolny) any w każdej chwili at any time a. moment o każdej porze (at) any time (of the day) to jest warte każdych pieniędzy this is/it's worth any amount of money każdy nauczyciel powie ci to samo every a. any teacher will tell you the same każd|y m, każda f, każde n (bez wyjątku) (człowiek) everybody, everyone, each (one) (rzecz) each (one) każdy o tym dobrze wie everybody knows that full well dla każdego wystarczy there's enough for everybody a. everyone nie każdemu dana jest taka szansa not everybody a. everyone gets an opportunity like that rozstały się i każda poszła w swoją stronę they parted and each went her own way każdy, kto przyjdzie, będzie mile widziany whoever comes will be (most) welcome równie dobry jak każdy inny as good as any other