gwara
f Jęz. 1. (dialekt) (local) dialect gwara śląska/warszawska the Silesian/Warsaw dialect gwara londyńska Cockney gwara mieszana/przejściowa a mixed/transitional dialect 2. (żargon) jargon U, slang U gwara lekarska/zawodowa medical/professional jargon gwara młodzieżowa teenage slang gwara ulicy street slang gwara uczniowska/studencka school/students' slang gwara więzienna prison slang gwara złodziejska thieves' argot

gwarancja
f (G gwarancji) 1. (rękojmia, zapewnienie) guarantee nie mam gwarancji, że dotrzymasz słowa I have no guarantee that you'll keep your word nie mogę dać ci gwarancji, że wygrasz I can't guarantee that you'll win gwarancje bezpieczeństwa safety guarantees 2. Handl. guarantee, warranty na gwarancji under guarantee a. warranty lodówka/telewizor z gwarancją a refrigerator/TV with a warranty ten samochód ma trzyletnią gwarancję the car comes with a three-year warranty a. guarantee gwarancja się skończyła the guarantee a. warranty has expired udzielić pisemnej gwarancji to issue a written guarantee 3. Ekon. guarantee gwarancja bankowa a bank guarantee gwarancja na kredyty długoterminowe a long-term credit guarantee posiadać gwarancję banku/funduszu Fin. to be underwritten by a bank/fund

gwarancyjny
adv. 1. Handl. guarantee attr., warranty attr. karta gwarancyjna a warranty a. guarantee card serwis gwarancyjny service under the (terms of the) guarantee umowa gwarancyjna a guarantee contract, a warranty 2. Ekon., Prawo guarantee attr. fundusz gwarancyjny a guarantee fund, an indemnity fund weksel gwarancyjny a bill of exchange, a promissory note traktat gwarancyjny Polit. a treaty of guarantee

gwarant
m, gwarantka f 1. (poręczyciel) guarantor gwarant umowy the guarantor of an agreement gwaranci pokoju przen. the guarantors of peace wojsko jako gwarant nienaruszalności naszych granic the army as a guarantor of the inviolability of our borders 2. Handl. warrantor pieczęć i podpis gwaranta the stamp and signature of the warrantor

gwarantowany
pp gwarantować adv. pot. guaranteed gwarantowana jakość quality guaranteed gwarantowany sposób na sprzedaż towaru a sure-fire way to sell the goods pot.

gwarantować
impf vt to assure, to guarantee gwarantuję ci, że nie stracisz I can assure you that you won't lose gwarantuję, że jest uczciwy a. za jego uczciwość I guarantee that he's honest wyposażenie gwarantujące bezpieczeństwo equipment that ensures safety doborowa obsada gwarantuje świetną zabawę the splendid cast guarantees that a good time will be had by all ceny minimalne gwarantowane przez państwo minimum prices guaranteed by the state zagwarantować

gwardia
f (GDGpl gwardii) 1. Hist., Wojsk. guard gwardia cesarska the imperial guard gwardia honorowa a guard of honour gwardia królewska the royal guard członek gwardii honorowej a member of a guard of honour 2. (oddziały ochotnicze) militia gwardia chłopska a peasant militia gwardia narodowa the national guard członek gwardii narodowej a national guardsman zgłosić się do gwardii to volunteer for the militia Gwardia Papieska the Swiss Guard stara gwardia the old guard

gwardyjski
adv. Wojsk. guard(s) attr. mundur/oddział gwardyjski a guard's uniform/a guard unit

gwardzista
m 1. Wojsk. guardsman, guard gwardzista papieski a Swiss Guard 2. (członek oddziału ochotniczego) militiaman, national guardsman

gwarno
adv. grad. noisily w klasie zrobiło się gwarno there was a hubbub in the classroom w biurze było gwarno the office was (all) abuzz (with talk)/was humming (with activity)

gwarny
adv. grad. 1. (pełen gwaru) gwarne miasteczko a bustling town gwarna sala a room (all) abuzz (with talk) 2. (ożywiony i głośny) noisy, lively gwarne rozmowy lively conversations gwarny tłum a noisy crowd

gwarowo
adv. Jęz. dialectally mówić gwarowo to speak in (a) dialect

gwarowy
adv. Jęz. dialectal, non-standard słownictwo/zjawisko gwarowe a dialectal vocabulary/phenomenon mowa gwarowa non-standard speech

gwarzyć
impf vi to chat to natter GB pot. gwarzyć z przyjaciółmi/przy piwie to chat with friends/over a glass of beer

gwałciciel
m (Gpl gwałcicieli) rapist wielokrotny gwałciciel a serial rapist

gwałcić
impf vt 1. (zmuszać do stosunku) to rape zgwałcić 2. (naruszać zasady) to violate [umowę] to break [prawo] gwałcić zasady tolerancji to violate the principles of tolerance gwałcić czyjeś uczucia religijne to offend sb's religious feelings to gwałci moje poczucie piękna this offends my aesthetic sense pogwałcić

gwałt
m (G gwałtu) 1. (zmuszanie do stosunku) rape C/U gwałt na kobiecie/nieletniej the rape of a woman/minor gwałt zbiorowy a gang rape usiłowanie gwałtu (an) attempted rape dopuścić się gwałtu to commit (a) rape 2. sgt (przemoc) violence zadać gwałt komuś/czemuś to do violence to sb/sth gwałt na czyjejś wolności przen. a violation of sb's freedom 3. pot. (pośpiech) haste zdążymy, po co ten gwałt! what's all the rush? we'll make it! gwałtem a. na gwałt at once na gwałt potrzebowal pieniędzy he needed money urgently 4. (zamieszanie) narobić gwałtu to make a fuss

gwałtownie
adv. grad. 1. (porywczo) violently gwałtownie reagować na coś to react violently to sth 2. (z dużym natężeniem) violently serce biło mu gwałtownie his heart was beating violently 3. (nagle) suddenly gwałtownie się poderwać to jump suddenly gwałtownie zachorować to be suddenly taken ill nad ranem gorączka gwałtownie mu spadła his fever suddenly broke in the early hours of the morning otworzyć się gwałtownie to burst open otworzyć gwałtownie drzwi to fling the door open samochód gwałtownie zahamował the car braked suddenly a. sharply

gwałtowność
f sgt 1. (porywczość) hot-headedness gwałtowność usposobienia impulsiveness, impetuosity a. impetuousness 2. (duże natężenie) violence, force gwałtowność burzy/wichru the violence of the storm/tempest gwałtowność miotających nią namiętności the violence a. force of the passions that had seized her ogień rozprzestrzeniał się z niezwykłą gwałtownością the fire was raging out of control 3. (nagłość) suddenness gwałtowność zmian the suddenness of the changes

gwałtowny
adv. grad. 1. (porywczy) violent mieć gwałtowny charakter to have a violent character a. disposition gwałtowne wybuchy gniewu violent outbursts of anger 2. (mający duże natężenie) violent, fierce gwałtowny spór a violent argument gwałtowna ulewa a violent a. torrential downpour gwałtowny wiatr a violent wind 3. (nagły) sudden gwałtowna śmierć/zmiana pogody a sudden death/change in the weather gwałtowny rozkwit/wzrost a boom/a sudden increase

gwiazda
f 1. Astron. star gwiazda olbrzym a giant star gwiazda neutronowa/węglowa a neutron/carbon star gwiazda nowa/supernowa a nova/supernova gwiazda pierwszej wielkości a star of the first magnitude gwiazda podwójna/wielokrotna a binary a. double/multiple star gwiazda stała/zmienna a fixed/variable star gwiazda zmienna zaćmieniowa an eclipsing variable star gwiazda przewodnia przen. a guiding light przen., a pole star przen. światło gwiazd starlight usiany gwiazdami starry 2. (dowolne ciało niebieskie) star gwiazda spadająca a falling a. shooting star konstelacja gwiazd a constellation czytać w gwiazdach to read the stars oczy jak gwiazdy starry eyes łotr spod ciemnej gwiazdy a scoundrel of the deepest dye zobaczyć (wszystkie) gwiazdy przen. to see stars przen. 3. przen. (osoba popularna) celebrity, star gwiazda kina a movie a. film star gwiazda teatru a stage star gwiazda partnerująca a co-star gwiazda światowego sportu a world-famous sport(s) star gwiazda pierwszej wielkości a star of the first magnitude wschodząca gwiazda filmowa an up-and-coming film star plejada gwiazd a host of stars 4. (kształt) star gwiazda pięcioboczna a five-pointed star, a pentagram gwiazda szeryfa a sheriff's star gwiazda z cynfolii/papieru a tinfoil/paper star na planie gwiazdy (promienisty) in a radial pattern w kształcie gwiazdy star-shaped 5. (odznaczenie) star otrzymać krzyż kawalerski z gwiazdą to receive a Knight's Cross with a star 6. sgt przen. (przeznaczenie) star, destiny jego gwiazda gaśnie his star is on the wane urodzić się pod szczęśliwą gwiazdą to be born under a lucky star urodzić się pod nieszczęśliwą gwiazdą to be ill-starred wierzyć w swoją szczęśliwą gwiazdę to believe in one's lucky star 7. Techn. star connection 8. Bot. gwiazda betlejemska poinsettia 9 Sport cartwheel zrobić gwiazdę to do a. turn a cartwheel Gwiazda Betlejemska the Star of Bethlehem Gwiazda Dawida the Star of David Gwiazda Polarna the North a. Pole Star, Polaris Gwiazda Poranna a. Zaranna/Wieczorna the morning/evening star Psia Gwiazda the Dog Star

gwiazdeczka
f dem. 1. (gwiazda, kształt) small star gwiazdeczki śniegu snowflakes 2. przen. (młoda aktorka) starlet

gwiazdka
f 1. dem. (small) star gwiazdki na niebie the stars in the sky wypatrywać pierwszej gwiazdki (w wieczór wigilijny) to look a. wait for the first star zabłysła pierwsza gwiazdka the first star came out chcieć gwiazdki z nieba przen. to want a. wish for the moon przen. 2. dem. (kształt) star gwiazdki śniegowe snowflakes koń z gwiazdką na czole a horse with a star on its forehead materiał w gwiazdki fabric with a star design papierowe/piernikowe gwiazdki paper/gingerbread stars 3. (znak jakości) star hotel z trzema gwiazdkami a three-star hotel ile gwiazdek ma ten koniak? how many stars has this cognac got? 4. Wojsk. star, pip GB dosłużył się następnej gwiazdki he got a new pip 5. Druk. asterisk przypisy oznaczone gwiazdką footnotes marked with asterisks 6. (Boże Narodzenie) Christmas spędzić gwiazdkę u rodziców to spend Christmas at one's parents co dostałeś na gwiazdkę? what did you get for Christmas? 7. (podarunek wigilijny) Christmas gift a. present 8. pot. (młoda aktorka) starlet

gwiazdkowy
adv. 1. (złożony z gwiazdek) star attr., starred gwiazdkowy wzór a star(red) pattern 2. (markowy) quality attr., high-quality gwiazdkowy koniak a (high-)quality cognac 3. (dotyczący Bożego Narodzenia) Christmas attr. zakupy/prezenty gwiazdkowe Christmas shopping/gifts a. presents

gwiazdor
m 1. (artysta) star gwiazdor filmowy a movie a. film star gwiazdor rocka a rock star gwiazdor partnerujący a co-star 2. przen., pot., pejor. = prima donna pejor. 3. dial. (Święty Mikołaj) Santa Claus

gwiazdorski
adv. 1. (bardzo dobry) star attr., celebrity attr. gwiazdorska obsada a star-studded cast 2. przen., pot., pejor. = prima donna attr. pejor., = prima donna-ish pejor. gwiazdorski sposób bycia prima donna(-ish) behaviour gwiazdorskie kaprysy prima donna(-ish) whims

gwiazdorstwo
n sgt 1. pejor. (sposób bycia) = prima donna(-ish) behaviour GB, = prima donna(-ish) behavior US (szukanie rozgłosu) limelight-seeking pejor. miał dosyć gwiazdorstwa starszej siostry he was fed up with his older sister acting like such a prima donna 2. pejor. (sposób gry aktorskiej) = affected acting 3. (sława) stardom

gwiazdowy
adv. 1. Astron. stellar, sidereal ekosfera gwiazdowa the stellar ecosphere materia/masa gwiazdowa stellar matter/mass czas gwiazdowy sidereal a. stellar time dzień/miesiąc/rok gwiazdowy a sidereal day/month/year fotometria gwiazdowa stellar photometry wielkość gwiazdowa star a. stellar magnitude 2. (w kształcie gwiazdy) star-shaped, starlike silnik gwiazdowy a radial (engine)

gwiazdozbiór
m (G gwiazdozbioru) Astron. constellation granice gwiazdozbioru constellation boundaries Gwiazdozbiór Andromedy (the constellation of) Andromeda

gwiaździsty
adv. 1. (usiany gwiazdami) [niebo] starry [tkanina] starred gwiaździsta noc a starry night gwiaździsty wzór a star(red) pattern Gwiaździsty sztandar (hymn USA) the Star-spangled Banner gwiaździsty sztandar (flaga USA) the Stars and Stripes 2. (o spojrzeniu) bright, sparkling gwiaździste oczy starry eyes gwiaździste spojrzenie a sparkling look 3. (w kształcie gwiazdy) star-shaped (promienisty) radial dwudziestościan gwiaździsty Mat. a stellated icosahedron sklepienie gwiaździste Archit. a stellar a. star vault 4. Miner. star attr. asteriated spec. gwiaździsty szafir/rubin a star sapphire/ruby

gwiaździście
adv. starlike (promieniście) radially gwiaździście rozchodzące się ulice streets in a radial pattern

gwiezdny
adv. Astron. star attr., stellar gwiezdna poświata starlight pył gwiezdny stardust układ gwiezdny a star system wojny gwiezdne star wars

gwieździsty
zob. gwiaździsty

gwint
m (G gwintu) (screw) thread gwint lufy the thread of a rifle barrel przekręcić gwint to strip the thread pić z gwinta pot. to drink straight from the bottle jestem zły jak jasny gwint I'm bloody angry, I'm angry as hell jasny gwint! pot. damn (it)! pot.

gwintować
impf vt Techn. to thread to tap gwintować lufę to rifle a barrel gwintować rurę to tap a. thread a pipe otwór/pręt gwintowany a threaded hole/rod nagwintować

gwizd
m (G gwizdu) 1. (wydawany przez człowieka) whistle donośny/przenikliwy gwizd a loud/shrill whistle przywołać kogoś gwizdem to whistle sb up GB, to whistle for sb reagować na coś gwizdami to hoot sth down, to (boo and) hiss at sth na widowni rozległy się gwizdy the audience started hissing and booing 2. (sztucznie wywołany) blast, whistle gwizd czajnika the whistle of a kettle gwizd lokomotywy/syreny na statku a blast of the locomotive's whistle/ship's siren rozległ się gwizd a whistle sounded 3. (wydawany przez zwierzęta) whistle gwizd szpaka the whistle of a starling gwizd świstaka a marmot's whistle 4. (świst) whistle, whiz(z) gwizd pocisku the whiz(z) of a bullet gwizd wiatru the whistling of the wind 5. Myślis. wild boar's snout

gwizdać
1. impf gwizdnąć1 2. impf (gwiżdżę) vt pot. (lekceważyć) gwizdać na coś to not care a. give a hoot about sth pot. on gwiżdże sobie na wszystko he doesn't give a damn about anything pot. gwiżdżę na nich I don't give a damn a. two hoots about them pot.

gwizdek
m whistle gwizdek bosmański a boatswain's a. bosun's whistle gwizdek lokomotywy a locomotive's whistle czajnik z gwizdkiem a whistling (tea)kettle dawać sygnał gwizdkiem to sound the signal on a whistle cała para poszła w gwizdek it was all just a lot of hot air pracować na pół gwizdka pot. (nie na pełnych obrotach) [silnik] to tick over GB pot. to idle [zakład, załoga] to work at half capacity (miernie) to work below a. under par pot., to do a so-so job pot. robić coś na pół gwizdka pot. to do sth halfway

gwizdnąć
1. pf - gwi|zdać1 impf (gwizdnęła, gwizdnęli - gwiżdżę) vt to whistle [melodię, piosenkę] vi 1. [osoba] to whistle (gwizdkiem) to (blow a) whistle gwizdać na palcach to whistle through one's fingers gwizdać na psa to whistle (up) one's dog GB, to whistle for one's dog gwizdnąć na widok ładnej kobiety to (wolf-)whistle at a pretty woman 2. (wydawać wysoki dźwięk) to whistle czajnik zaczął gwizdać the (tea)kettle started to whistle parowóz sapał i gwizdał the steam engine was puffing and wheezing wiatr gwizdał w kominie the wind was whistling in the chimney 3. [zwierzę, ptak] to whistle gwizdanie kosa/świstaka the whistling of a blackbird/marmot 4. (świstać) to whiz(z), to whistle kule gwizdały w powietrzu bullets were whizzing a. whistling through the air 2. pf (gwizdnęła, gwizdnęli) vt pot. 1. (ukraść) to lift pot., to pinch GB pot. ktoś gwizdnął mi długopis someone's pinched my pen 2. pot. (uderzyć) to bash pot., to slosh GB pot. gwizdnąć kogoś w ucho to bash sb on the ear

gwoli
praep. książk. gwoli czemuś a. czegoś for the sake of sth gwoli ścisłości/jasności for the sake of accuracy/clarity, for accuracy's/clarity's sake gwoli prawdzie a. prawdy. to tell the truth., if the truth be told a. known. gwoli wyjaśnienia by way of explanation spotkali się gwoli podpisania porozumienia they met for the purpose of signing an agreement książk. wspominam o tym gwoli przypomnienia I mention this by way of reminder gwoli sprawiedliwości trzeba dodać, że. in all fairness, it should be added that.

gwoździk
m dem. small nail gwoździk tapicerski an upholstery a. upholsterer's tack

gwóźdź
m nail gwóźdź tapicerski an upholstery a. upholsterer's tack wbijać gwóźdź w deskę to drive a nail into a plank zabić drzwi gwoździami to nail up a door (ostatni) gwóźdź do trumny (the final) nail in the coffin ostatnia decyzja stała się gwoździem do trumny całego rządu the latest decision was a nail in the coffin for the whole government gwóźdź programu the highlight, the main attraction jej występ był gwoździem programu her performance was the highlight (of the show/event/evening)