gdaknąć
pf - gda|kać1 impf (gdaknęła, gdaknęli - gdaczę, gdacze a. gdaka) vi 1. [kura] to cluck 2. przen. [karabin maszynowy, silnik] to sputter

gderać
impf vi pot., pejor. to gripe pot., to whinge GB pot. gderać na kogoś/coś to gripe about sb/sth stale gdera na dzieci/nieporządek w domu she's always griping about the kids/the mess in the house przyzwyczaiłem się już do twojego gderania I've got used to your griping

gderliwie
adv. grad. pot., pejor. [mówić] grouchily pot. crabbily

gderliwość
f sgt pot., pejor. grouchiness pot. crabbiness

gderliwy
adv. grad. pot., pejor. [osoba, głos] grouchy pot. crabby gderliwe narzekania grouching mój dziadek jest potwornie gderliwy my grandfather is an awful grouch

gdy
conj. 1. (o jednoczesnym zdarzeniu) when, as ściemniało się, gdy wrócili do domu it was getting dark when they got back home gdy wkręcała żarówkę, ktoś zadzwonił do drzwi when a. as she was screwing in a new light bulb, someone rang the bell odwiedzę cię, gdy będę w mieście I'll come and see you when I'm in town podczas gdy while (w przeciwstawieniu) whereas podczas gdy rozmawiali while they were talking on lubi koty, podczas gdy ja wolę psy he likes cats while a. whereas I prefer dogs 2. (o wcześniejszym wydarzeniu) when, after przyjdę do ciebie, gdy skończę pracę I'll come and see you when a. after I finish work gdy tylko as soon as gdy tylko pies usłyszał hałas, schował się pod łóżkiem as soon as the dog heard the noise, he hid under the bed gdy tylko ona przyjedzie, zaraz do ciebie zadzwonię I'll phone you as soon as she gets here 3. (rozwijające) when lata, gdy mógł pracować całe noce the years when he could work all night long z chwilą, gdy wylądowali w Rzymie the moment they touched down in Rome teraz, gdy jesteś już żonaty. now that you are a married man. wtedy, gdy mnie zobaczył. when he saw me. 4. (określające warunek) when ona otrzyma dyplom, gdy złoży ostatni egzamin she'll receive her diploma when she passes her last exam gdy chodzi o niego/to when it comes to him/that, as far as he's/that's concerned gdy mowa o nim/tym as to him/that, as far as he's/that's concerned wtedy i tylko wtedy, gdy only when

gdybać
impf vi pot. to speculate przestańmy gdybać let's not speculate takie gdybanie do niczego nie prowadzi such speculations lead you nowhere

gdyby
conj. (w trybie warunkowym) if gdybym się spóźnił, nie czekaj na mnie if I'm late, don't wait for me gdyby wybory odbyły się dwa lata temu, wygraliby socjaliści if the election had taken place a. had the election taken place two years ago, the socialists would have won gdyby babcia żyła, cieszyłaby się z twojego sukcesu if granny were alive she'd be delighted at your success gdybym był na twoim miejscu. if I were in your shoes a. place. gdyby nadarzyła się sposobność should the opportunity arise gdyby nie księżyc, (to) byłoby całkiem ciemno but for the moon książk. a. if it weren't for the moon, it would be completely dark przyszłabym wczoraj, gdyby nie wizyta ciotki if my aunt hadn't paid a visit, I would have come yesterday gdyby nie to, że. if it weren't for the fact that. were it not for the fact that. książk. gdyby nawet a. nawet gdyby even if postanowili walczyć do końca, nawet gdyby mieli przegrać they resolved to fight to the bitter end, even if they should lose part. 1. (wyrażające możliwość) what if a gdyby posadzić go koło Adama? and what if I/we sit a. seat him next to Adam? a gdybym ci nie uwierzył? and what if I hadn't believed you? 2. (wyrażające pragnienie) if only gdyby tak mieć dużo pieniędzy! if only I/we were rich! gdybym tylko dostał ich w swoje ręce! if I could just get a. lay my hands on them! gdybym to ja wiedział! if only I knew/had known! gdyby dało się przewidzieć, co z tego wyniknie! if only we knew a. could tell what would come of it! 3. (wyrażające prośbę) if gdyby pan był taki uprzejmy i zamknął okno if you would be kind enough to close the window gdybyś mógł coś zrobić w tej sprawie if you could do something about it

gdybyż
part. książk. if only gdybyż to było takie proste! if only it were that simple gdybyż wreszcie przestało padać! if only it would stop raining at last!

gdyż
conj. książk. because, since zrobiliśmy to, gdyż uważaliśmy to za swój obowiązek we did it because we felt it was a. to be our duty

gdzie
pron. 1. (pytajny) where gdzie są klucze? where are the keys? gdzie byliście na wakacjach? where did you go for your holiday(s)? gdzie idziesz? pot. where are you going? gdzie by to schować? where can I hide it? gdzieście wczoraj były? where were you yesterday? gdzie on nie był! w Indiach, Australii. he's been everywhere - India, Australia. nie pamiętam, gdzie położyłem tę książkę I don't remember where I put that book a gdzie kot? (and) where's the cat? 2. (względny) where miasto, gdzie spędził dzieciństwo the town where he spent his childhood miejsce, gdzie ścieżka rozwidla się the point a. place where the path forks zgłosił się na posterunek, gdzie natychmiast został aresztowany he went to the police station, where he was immediately arrested kryli się, gdzie kto mógł they hid wherever they could zostań tam, gdzie jest sucho stay there, where it's dry tam, gdzie teraz mieszkam where I live now spotkajmy się tam, gdzie zawsze let's meet at the usual place tam, gdzie będzie to uzasadnione where(ver) it's appropriate a. justified pojedźmy gdzieś, gdzie nie ma ludzi let's go somewhere where there are no people gdzie tylko człowiek pójdzie a. gdzie by człowiek nie poszedł, wszędzie tłumy wherever one goes, there are always crowds of people siadajcie, gdzie chcecie sit wherever you like wszędzie, gdzie spojrzał wherever he looked sytuacje, gdzie może dojść do naruszenia praw człowieka situations that could lead to human rights violations 3. (nieokreślony) somewhere someplace US pot. (w pytaniu) anywhere (w przeczeniu) nowhere pojedźmy gdzie na weekend pot. let's go somewhere for the weekend masz gdzie spać? do you have anywhere a. somewhere to sleep? nie mam gdzie się podziać z pracą I have no space where I can work (properly) czy jest tam gdzie zaparkować samochód? is there anywhere to park the car there? part. gdzie mi tam do żartów? how could I joke about it? gdzie mi staremu do żeniaczki? (będzie trudno) where's an old man like me going to get married? pot. (nie chcę) what would an old man like me want with marriage? gdzie mi do niego? I'm not a patch on him pot. gdzie indziej elsewhere, somewhere else gdzie spojrzeć. wherever you look a. one looks. gdzie tam! pot. what are you talking about! mało a. rzadko gdzie hardly anywhere mało a. rzadko gdzie zachowały się stare drewniane kaplice the old wooden chapels have hardly survived anywhere gdzie Rzym, gdzie Krym = they're two entirely different things

gdziekolwiek
1. (gdzie bądź) anywhere (at all) any old where pot. połóż te paczki gdziekolwiek put the parcels down anywhere nie wiemy, czy gdziekolwiek poza Ziemią istnieje życie we don't know whether life exists anywhere beyond the Earth 2. (wszędzie) wherever gdziekolwiek poszedł wherever he went gdziekolwiek spojrzeć wherever you look a. one looks

gdzieniegdzie
adv. here and there, in places

gdzieś
pron. (nieokreślone miejsce) somewhere someplace US pot. (w pytaniu) anywhere ona jest tu gdzieś she's around (here) somewhere gdzieś czytałam, że. I read somewhere that. idziesz gdzieś? are you going somewhere? pojedźmy gdzieś, gdzie jest gorąco let's go somewhere where it's hot part. pot. (w przybliżeniu) somewhere gdzieś około godziny dziesiątej somewhere around ten o'clock gdzieś pod koniec ubiegłego wieku somewhere towards the end of the last century gdzieś 80 do 100 osób somewhere between 80 and 100 people pot. wrócę gdzieś za godzinę I'll be back in an hour or so mieć kogoś/coś (głęboko) gdzieś posp. not to give a monkey's about sb/sth GB posp. możesz to sobie wsadzić gdzieś posp. you know where you can stick that! posp. pocałuj mnie gdzieś! posp. nuts to you! pot. kiss my arse! GB wulg. a. ass US wulg.

gdzież
pron. książk. where on earth gdzieżeś położył tę książkę? where on earth did you put that book? gdzież u licha się podziewałeś? where the devil przest. a. on earth have you been? gdzież on nie bywał! w Wenecji, Padwie. he's been everywhere - Venice, Padua. part. gdzież mi do niego! I'm not a patch on him! pot. gdzież tam! what are you talking about!