Galijka
f Hist. Gaul, Gallic woman

Galilejczyk
m, Galilejka f Galilean

g
(=gram) g

gabardyna
f Włók. gaberdine, gabardine

gabardynowy
adv. [kostium, płaszcz] gaberdine attr., gabardine attr.

gabaryt
m zw. pl (G gabarytu) 1. Techn. dimension zw. pl pojazd o dużych gabarytach a bulky vehicle gabaryty budynku the dimensions of a building 2. pot. ale ona ma gabaryty! wow, she's got some body on her! pot. ubrania dla pań o większych gabarytach outsize clothes for women

gabinecik
m dem. (G gabineciku) (w domu) study (w pracy) office

gabinet
m (G gabinetu) 1. (w domu) study (w pracy) office gabinet ministra/przewodniczącego the minister's/chairman's office gabinet profesora (w domu) the professor's study (na uczelni) the professor's office dyrektor wezwał ucznia do gabinetu the head(master) summoned the pupil to his office 2. (do przyjmowania pacjentów) gabinet lekarski/dentystyczny a doctor's/dentist's surgery GB, a doctor's/dentist's office US gabinet zabiegowy a treatment room 3. (z eksponatami) room, hall gabinet figur woskowych a waxworks room gabinet (krzywych) luster the hall of mirrors gabinet osobliwości a cabinet of curiosities 4. Polit. cabinet utworzyć nowy gabinet to form a new cabinet być na posiedzeniu gabinetu to be at a cabinet meeting gabinet cieni the shadow cabinet GB gabinet ministra a ministerial team 5. przest. (w szkole) (class)room gabinet biologiczny/fizyczny the chemistry/physics room gabinet kosmetyczny beautician's (establishment) a. beauty parlour gabinet masażu (terapeutyczny) massage therapist's (office a. establishment) (erotyczny) massage parlour gabinet odnowy biologicznej (health and) beauty spa a. parlour, (health and) beauty treatment centre

gabinetowy
adv. 1. [meble] (w domu) study attr. (w pracy) office attr. 2. Polit. [zmiany, kryzys] cabinet attr. 3. pejor. (o osobie) armchair attr. gabinetowy detektyw an armchair detective

gablota
f 1. (oszklona szafka) display case a. cabinet szklana gablota a glass case stojąca gablota a (free-standing) display case wisząca gablota a wall display (case) gablota informacyjna a noticeboard GB, a bulletin board US gablota wystawowa a display case a. cabinet, a showcase powiesić ogłoszenie w gablocie to put an announcement (up) on the noticeboard 2. pot. (samochód) (set of) wheels pl pot. jeździć nową gablotą to be driving a new set of wheels

gablotka
f dem. (small) display case a. cabinet gablotka informacyjna a noticeboard GB, a bulletin board US

gacek
m dial. bat gacek wielkouch Zool. brown long-eared bat

gach
m (Npl gachy) pejor. fancy man pot., pejor.

gacie
plt (G gaci) pot. 1. (długie kalesony) long johns pot. long underpants (majtki) (damskie) knickers GB pot., panties pot. drawers przest., żart. (męskie) pants GB, underpants drawers przest., żart. ciepłe gacie warm knickers a. underpants 2. pejor. (spodnie) trousers, pants US wciągnąć/ściągnąć gacie to put on/take off one's trousers

gad
m pers. (Npl gady) pejor. rat pot., pejor., reptile pot., pejor. ty zdradziecki gadzie! you snake in the grass! pejor. m anim. 1. Zool. reptile hodować gady to raise a. breed reptiles 2. (budzące lęk zwierzę) slithery a. slimy creature

gadanina
f sgt pot. idle chatter twaddle pot. w całej tej gadaninie nie ma słowa prawdy there's not a word of truth in all that twaddle puścić czyjąś gadaninę mimo uszu to ignore sb's idle chatter

gadany
adv. mieć gadane pot. to have the gift of the gab pot. a. the gift of gab US

gadatliwość
f sgt talkativeness, garrulousness irytowała wszystkich swoją gadatliwością she irritated everyone with her garrulousness

gadatliwy
adv. talkative, garrulous

gadać
impf vi pot. 1. (mówić, opowiadać) to gab pot., to jabber pot. ciągle o czymś gadać to keep going on about sth pot. gadać głupstwa to talk rubbish gadać, co ślina na język przyniesie to witter on about nothing GB pot., to run off at the mouth US pot. ludzie gadają, że. the word on the street a. around town is (that)., people are saying that. ludzie gadają, że macie się pobrać the word around town is that you two are getting married gadać do rzeczy to talk sense gadać od rzeczy to ramble on, to ramble off the point szkoda gadać! it's a waste of breath pot. gadać na kogoś to run sb down wciąż gadała koleżankom na męża she was always running down her husband to her friends gadałem jak do ściany it was like talking to a brick wall przestań wreszcie gadać! why don't you just stop yapping! pot. 2. (rozmawiać) to chat to (have a) natter GB pot. gadać z kimś o czymś to chat to a. with sb about sth lubił gadać z uczniami po zajęciach he enjoyed chatting with the pupils after class gadaj do lampy a. do słupa! tell it to the marines! pot. nie ma co gadać a. co tu dużo gadać, przegraliśmy, bo jesteśmy kiepscy let's face it - we lost because we're no good co tu dużo gadać, to cham i już what can you say? - he's a jerk pot. gadaj zdrów! talk all you want, say what you like

gadget
/'gadet/ gadżet

gadka
f pot. 1. (rozmowa) chinwag GB pot., rap US pot. drętwa gadka o niczym pot. a lot of hot air pot., pejor. gadka szmatka twaddle pot. wstawiać (komuś) gadkę to chat sb up GB, to sweet-talk sb mieć gadkę to have the gift of the gab GB a. the gift of gab US 2. (plotka) story pot. 3. (gawęda) fairy tale ludowe gadki folk tales

gadu-gadu
n inv. pot. chit-chat pot. my tu gadu-gadu, a czas ucieka here we are chatting away, and time's flying

gadulstwo
n sgt garrulousness

gaduła
m, f (Npl m gaduły, Gpl m gadułów a. gaduł Npl f gaduły, Gpl f gaduł) pot. chatterbox pot., natterer GB pot. windbag pot., pejor.

gadzi
1. Zool. reptilian, reptile jad gadzi reptile venom 2. pejor. [zachowanie] reptilian pejor. slimy pot., pejor.

gadzina
f 1. pot. (zwierzę pełzające) slithery a. slimy creature pot. 2. pot., pejor. (o człowieku) creep pot., pejor., toad pot., pejor. 3. sgt dial. livestock

gadzinowy
adv. pejor. [zachowanie] reptilian pejor. slimy pot., pejor. prasa gadzinowa the gutter press GB pejor., the yellow press pejor. Hist. the collaborationist press (in Poland during World War II)

gadzinówka
pot., pejor. (gazeta) rag pot., pejor. Hist. collaborationist rag pot., pejor.

gadżet
m (G gadżetu) gadget

gafa
f blunder, gaffe gafa towarzyska a gaffe, a faux pas popełnić gafę to commit a blunder a. gaffe strzelić gafę pot. to drop a brick a. clanger pot.

gag
m (G gagu) zw. pl Kino, Teatr gag stary gag ze skórką od banana that old banana-skin gag

gagat
m (G gagatu) Geol. jet U broszka z gagatem a jet brooch

gagatek
m (Npl gagatki) pot. imp, rascal

gagatowy
adv. Geol. jet attr.

gagowy
adv. [humor, komedia] slapstick attr.

gaik
m (G gaiku) 1. dem. (small) grove a. copse 2. (drzewko, gałąź) a decorated tree or branch carried around villages during the Slavic spring festival

gaj
m (G gaju) 1. (niewielki las) grove, copse 2. (plantacja) grove gaj oliwny an olive grove święty gaj Relig. a sacred grove

gajowy
m (Gpl gajowych) forester, forest a. forestry worker

gajówka
f 1. (dom) forester's lodge 2. Zool. garden warbler

gala
f 1. (uroczystość) gala wielka gala a gala event otwierać galę to open the festivities 2. sgt (strój wieczorowy) formal dress U, evening wear U (mundur galowy) full dress uniform U (oficjalny strój) full regalia U, full dress U 3. sgt Żegl. full ceremonial colours GB, full ceremonial colors US podnieść galę flagową to dress ship w pełnej gali [biskup, rektor, wódz plemienia] in full regalia, in full dress [oficer] in full dress uniform [goście] in formal dress dressed (up) to the nines pot. [damy] in their (best) finery [panowie] in black/white tie

galaktyczny
adv. Astron. galactic

galaktyka
f Astron. galaxy nowo odkryta galaktyka a newly discovered galaxy przybysze z odległych galaktyk visitors from remote galaxies

galanteria
f sgt (GD galanterii) 1. książk. chivalry, gallantry 2. (dodatki krawieckie) haberdashery GB, notions pl US (dodatki do ubioru) accessories zw. pl galanteria damska women's accessories galanteria skórzana leather accessories

galanteryjny
adv. sklep galanteryjny a shop dealing in fashion accessories

galar
m (G galara) Transp. lighter spec. barge

galareta
f 1. Kulin. aspic U, jelly U galareta z nóżek wieprzowych pig's trotters in aspic, jellied pig's feet karp/łosoś w galarecie carp/salmon in aspic, jellied carp/salmon 2. Chem. gel C/U trząść się jak galareta to shake a. tremble like a (bowl of) jelly, to shake a. tremble like a leaf

galaretka
f dem. 1. (o smaku owocowym) jelly U GB, jello U US, gelatin(e) dessert galaretka wiśniowa cherry jelly GB, cherry jello US 2. dem. Kulin. (mięsna) aspic U, jelly U 3. zw. pl (cukierki) jelly zw. pl, jelly candy zw. pl US galaretki w czekoladzie chocolate-covered jellies, jellies in chocolate

galaretowaty
adv. gelatinous, viscous

galaretowy
adv. gelatinous

galeon
m (G galeonu) Hist., Żegl. galleon

galera
f Hist., Żegl. galley pływać na galerze to sail in a galley

galeria
f (GDGpl galerii) 1. (sztuki) (art) gallery galeria sław the Hall of Fame galeria postaci przen. a collection of characters przen. 2. Archit. gallery (pasaż) shopping arcade 3. (w teatrze) gallery, balcony the gods GB pot. mieć miejsce na galerii to have a seat in the gallery

galerniczy
adv. Hist., Żegl. galley attr. praca galernicza slave work

galernik
m Hist., Żegl. galley slave

galeryjka
f dem. 1. Archit. (balkonik) (small) gallery 2. (przed kominkiem) edge 3. (mała kolekcja) (small) art gallery 4. (w teatrze) (small) balcony 5. (mały pasaż) (small) shopping arcade 6. (we wspinaczce) ledge

galicyjski
adv. Hist. Galician (in East-Central Europe)

galicyzm
m (G galicyzmu) Jęz. Gallicism

galijski
adv. Hist. Gallic

galilejski
adv. Galilean

galimatias
m sgt (G galimatiasu) pot. (nieporządek) mess C shambles sg pot. (zamieszanie) muddle zw. sg, chaos (niezrozumiała wypowiedź) palaver pot. rigmarole zw. sg w tym galimatiasie nic nie mogę znaleźć I can't find anything among this junk pot. zrobił się straszny galimatias na zebraniu the meeting turned into total chaos nic nie rozumiem z tego galimatiasu I don't understand any of this palaver a. rigmarole mam galimatias w głowie my mind's all in a muddle

galon
1. m (G galonu) (ozdoba, naszywka) (gold/silver) braid U obszyć rękawy/dół żakietu galonem to trim the sleeves/hem of a jacket with (gold/silver) braid kołnierz z galonami a collar edged with (gold/silver) braid 2. m (G galonu) (jednostka objętości) gallon galon wody a gallon of water sprzedawać coś na galony to sell sth by the gallon

galonik
m dem. (gold/silver) braid U czapka z galonikiem a cap trimmed with (gold/silver) braid

galop
m 1. (G galopu) (koński) gallop konie przeszły z kłusa w galop the horses went from a trot to a gallop galopem at a gallop 2. (G galopu) pot. (o człowieku) gallop galopem in a rush a. hurry 3. (A galopa) Taniec galop spec. wziąć kogoś do galopu pot. to ride sb hard pot., to put sb through it pot.

galopada
f 1. (szybki bieg) gallop 2. przen. (natłok) cascade, whirl galopada zdarzeń/myśli a whirl of events/thoughts

galopka
f Muz., Taniec double time polka

galopować
impf vi 1. [koń] to gallop pogalopować 2. (na koniu) to gallop pogalopować 3. pot. [osoba] to gallop, to dash pogalopować 4. przen. (szybko się zmieniać) to race ceny galopują (w górę) prices are skyrocketing (w dół) prices are plummeting jej myśli galopowały her mind was racing 5. pot. (szybko coś robić) to rush galopować z robotą to rush through one's work (at a gallop)

galoty
plt (G galotów) żart. 1. (kalesony) long johns pot. (majtki) drawers przest., żart. (długie damskie) bloomers przest., żart. 2. (spodnie) trousers, pants US

galowo
adv. [ubrać się] (w strój wieczorowy) formally (do szkoły) in one's best clothes (w mundur galowy) in full dress uniform (w oficjalny strój) in full regalia, in full dress

galowy
adv. [koncert, przedstawienie] gala attr. [strój] formal

galwanicznie
adv. rury cynkowane galwanicznie galvanized pipes słup ze stali cynkowanej galwanicznie a galvanized steel post

galwaniczny
adv. 1. Techn. [izolacja, separacja] galvanic technika galwaniczna an electroplating a. galvanization technique obróbka galwaniczna galvanic a. electroplate processing powłoka galwaniczna electroplating a. electroplate finish, galvanized coating ocynk galwaniczny zinc electroplate a. electroplating a. galvanizing bateria galwaniczna a voltaic battery 2. Med. [prąd] galvanic

galwanizacja
f sgt 1. Techn. galvanization, electroplating 2. Med. electrotherapy galvanism przest.

galwanizacyjny
adv. 1. [warsztat, piec] electroplating attr. 2. [zabieg, leczenie] electrotherapy attr., electrotherapeutic

galwanizować
impf vt Techn. to galvanize, to electroplate zderzaki galwanizowane chromem chromium-plated bumpers

gama
f 1. Muz. scale gama C-dur the scale of C minor grać/śpiewać gamę to play/sing a scale ćwiczyć gamy to practise (one's) scales GB 2. przen. (rozpiętość) range cała gama środków humorystycznych a whole range a. series of comic devices w pełnej gamie kolorów in a full range of colours

gambit
m (G gambitu) Gry (opening) gambit gambit hetmański queen's gambit

gamma-globulina
f sgt Med. gamma globulin U

gamoniowato
adv. pot., pejor. cloddishly pot., pejor. lumpishly pejor. gapił się na nas gamoniowato he stared at us like a clod

gamoniowaty
adv. pot., pejor. cloddish pot., pejor. lumpish pejor. jego gamoniowaty wygląd his cloddish appearance

gamoń
m (Gpl gamoniów a. gamoni) pot., pejor. clod pot., pejor., berk GB pot., pejor.

ganc egal
/'gantse'gal/ pot. all the same jest mi ganc egal it's all the same to me

ganc pomada
pot. all the same

ganeczek
m dem. (G ganeczka a. ganeczku) (small) porch siedział na ganeczku he was sitting on the veranda GB a. porch US

ganek
m 1. (G ganku) (przybudówka) porch, stoop US wyszli na ganek they went out onto the veranda GB a. porch US 2. (G ganku) (przejście na zewnątrz budynku) gallery górne piętro otoczone było gankiem a gallery ran round the upper floor 3. (G ganka) pot. (dźwig portowy) harbour crane GB, harbor crane US 4. (G ganku) (w kopalni) passage 5. (G ganku) (występ skalny) ledge

gang
m (G gangu) gang gang złodziei samochodowych a gang of car thieves szef gangu the gang leader gangi uliczne street gangs

gangrena
f 1. Med. gangrene 2. obraźl. (o osobie irytującej) pest pejor. blighter GB pot., pejor., pain (in the neck) pot., pejor. gangrena moralna moral putrefaction a. decay

gangster
m 1. (przestępca) gangster 2. (bezwzględna osoba) thug hatchet man pot.

gangsterski
adv. 1. [napad] by gangsters [porachunki] gangland attr. [film] gangster attr. 2. (bezwzględny) ruthless stosować gangsterskie metody to use ruthless methods rozprawić się z kimś po gangstersku to deal ruthlessly with sb

gangsterstwo
n sgt 1. (działalność gangów) gangsterism 2. pejor. gangsterstwo gospodarcze racketeering gangsterstwo polityczne political violence uprawiać polityczne gangsterstwo to practice the politics of violence to play hardball US pot.

ganiać
impf vt 1. (ścigać) to chase ganiać kogoś/coś a. za kimś/czymś to chase sb/sth a. after sb/sth 2. pot. (zmuszać) to keep on (kogoś at sb) ganiać kogoś do roboty to keep on at sb to do their work ganiać kogoś do nauki a. żeby się uczył to keep on at sb to study ganiał nas wcześnie do łóżek he wanted to pack us off to bed early pot. 3. (pędzić) to drive [bydło] ganiać żołnierzy po lesie/po błocie to drive soldiers through the forest/the mud vi 1. pot. (biegać) (dla zabawy) to romp (bez celu) to run about a. around ganiać po lesie/ogrodzie to run around a. about in the woods/garden cały dzień ganiała po mieście she spent the whole day running around town od rana ganiam po sklepach I've been running around the shops a. around shopping since the morning 2. pot., przen. to run pot. (za kimś/czymś after sb/sth) ganiać za dziewczynami to run a. chase after girls ganiać za pracą/zarobkiem to hunt around for a job/source of income ganiać się (jeden drugiego) to chase one another dwa koty ganiały się po pokoju two cats were chasing each other around the room

ganić
impf vt to criticize to reprove książk., to reprimand książk. ganić czyjeś postępowanie to criticize sb's conduct a. behaviour ganić kogoś za coś to reprove a. reprimand sb for sth zganić

gap
m zw. pl gawker pot., rubberneck pot. tłum gapiów a crowd of rubbernecks przypadkowi gapie gawking passers-by pot.

gapa
m, f (Npl m gapy, Npl f gapy) pejor. (nieuważny) feather-brain, feather-head (niepraktyczny) dreamer (niezręczny) clumsy oaf butterfingers pot. być strasznym/straszną gapą i stłuc wazon to be such a clumsy oaf as to break a vase f (gawron) rook jechać na gapę pot. to travel without a ticket (autobusem, metrem, pociągiem) to dodge (paying) the fare (w ukryciu) to stow away pasażer na gapę pot. fare dodger (w ukryciu) stowaway

gapiostwo
n sgt pejor. absent-mindedness scattiness pot.

gapiowato
zob. gapowato

gapiowaty
zob. gapowaty

gapiowski
adv. 1. [tłum] gawking pot., gawping GB pot. gapiowskie spojrzenia gawking a. wide-eyed stares 2. pejor. [postępowanie] absent-minded [wygląd] silly

gapić
się impf v refl. pot. to gape (na kogoś/coś at sb/sth) to gawk pot., to gawp GB pot. (na kogoś/coś at sb/sth) gapić się na kogoś/na coś z otwartymi a. rozdziawionymi ustami to gape openmouthed at sb/sth gapić się przed siebie a. w przestrzeń to stare into space gapić się w ścianę/w sufit to stare at the wall/at the ceiling gapić się za kimś/czymś to gawp at sb/sth

gapowato
adv. [uśmiechać się, patrzeć] absent-mindedly, vacantly

gapowatość
f sgt absent-mindedness scattiness pot.

gapowaty
adv. [osoba] feather-brained, feather-headed [zwierzę] unobservant [dziecko, zachowanie, mina] absent-minded [spojrzenie, uśmiech] absent-minded, vacant

gapowe
n sgt pot. płacić gapowe to pay for being such a feather-brain

gapowicz
m, gapowiczka f pot. 1. (pasażer bez biletu) fare dodger (w ukryciu) stowaway 2. (widz bez biletu) gatecrasher

gar
m pot. 1. augm. (do gotowania) (large) pot (kamionkowy, gliniany) crock 2. augm. (zawartość) pot(ful) gar zupy a pot(ful) of soup 3. (w piecu hutniczym) hearth gary plt 1. (naczynia) dishes myć gary to do the dishes 2. (gotowanie) cooking U stać przy garach to slave over a hot stove dać po garach pot. to put one's foot down GB pot., to step on the gas US pot.

garaż
m (G garażu) garage wstawić samochód do garażu to put a car in a garage wyjechać z garażu to drive out of a garage

garażować
impf vt to garage garażowany samochód a car housed in a garage

garażowy
adv. [drzwi, pomieszczenie] garage attr.

garb
m (G garbu) 1. (u człowieka) hump mieć garb to have a hump a. hunchback 2. (u zwierząt) hump wielbłąd z dwoma garbami a two-humped camel 3. (w terenie) prominence (na powierzchni) bump skaliste garby rocky prominences garby na drodze bumps in the road 4. przen. (uciążliwość) burden, load nosić garb przeszłości to bear the burden of one's past pozbyć się garbu długów to clear one's debts

garbacieć
impf (garbacieję, garbaciał, garbacieli) vi to develop a hump, to become round-shouldered

garbarnia
f (Gpl garbarni) tannery

garbarski
adv. [przemysł, technologia] tanning [zakład] tanner's

garbarstwo
n sgt (garbowanie) tanning (przemysł) the tanning industry

garbarz
m (Gpl garbarzy) tanner

garbato
adv. trzymać się garbato to stoop wyglądać garbato to (seem to) have a stoop

garbaty
adv. 1. [osoba] hunchbacked [zwierzę] humpbacked 2. [nos] hooked, aquiline [sosna, chałupa] crooked [powierzchnia] bumpy [teren] undulating garba|ty m, garbata f person with a hunchback pasuje jak garbaty do ściany pot. it's totally out of place

garbek
m dem. (na drodze) (low) hump (w terenie) (small) prominence nos z garbkiem a slightly hooked nose

garbić
impf vt to hunch [ramiona] to arch [plecy] zgarbić garbić się 1. [osoba] to stoop [ramiona] to bend forward garbić się nad książką to lean a. be bent over a book garbić się pod ciężarem worka to bend under the weight of a sack nie garb się! sit up/stand straight! zgarbić się 2. [podłoga] to warp, to become warped

garbnik
m tanning agent (roślinny) (vegetable) tannin C/U

garbnikowy
adv. [substancje] tanning kwas garbnikowy tannic acid, tannin

garbowany
pp garbować adv. [skóry] tanned

garbować
impf vt to tan [skóry] wygarbować

garbus
m pers. (Npl garbusi a. garbusy) pot., obraźl. hunchback obraźl. m inanim. pot. (samochód) beetle pot.

garbuska
f pot., obraźl. hunchback obraźl.

garda
f 1. (część rękojeści) guard 2. Sport guard podnieść gardę to take guard opuścić gardę to lower a. drop one's guard

gardenia
/gar'denja/ f (GDGpl gardenii) Bot. gardenia

garderoba
f 1. sgt książk. (ubrania) wardrobe poszczególne części garderoby individual items of clothing 2. (pokój w domu, teatrze) dressing room 3. przest. (szatnia) cloakroom

gardziel
f 1. Anat. throat pharynx spec. 2. przen. narrow passage 3. Techn. (w piecu) stokehole (w gaźniku) venturi

gardziołko
n, gardziołek m dem. throat

gardzić
impf vi 1. (nie szanować) to despise vt (kimś/czymś sb/sth) gardziła konformistami she despised conformists 2. (odrzucać) to disdain vt (czymś sth) on gardzi bogactwem/towarzystwem kobiet he disdains wealth/feminine company nie gardzić dobrym winem/łatwym zarobkiem not to be averse to good wine/making easy money 3. (lekceważyć) to scorn vt (czymś sth) gardził śmiercią/niebezpieczeństwami he scorned a. was scornful of death/danger

gardło
m 1. Anat. throat pharynx spec. zapalenie gardła sore throat pharyngitis spec. płukać gardło szałwią to gargle with an infusion of sage leaves 2. przen. throat przen. gardło cieśniny/zatoki narrows of a strait/bay wąskie gardło bottleneck ta sprawa/praca wychodzi a. wyłazi mu/jej gardłem s/he is fed up (to the back teeth) with the matter a. issue/job drzeć a. zdzierać gardło to shout at the top of one's voice głos mi uwiązł w gardle a. nie chciał mi przejść przez gardło I was speechless with emotion słowa komuś więzną w gardle a. nie chcą przejść przez gardło the words stick in sb's throat jak psu z gardła (wyjęte a. wyciągnięte) all crumpled up jedzenie nie chce jej przejść przez gardło she can't stomach the food krzyczeć/śmiać się/śpiewać na całe gardło to shout/laugh/sing one's head off mieć nóż na gardle to have one's back to a. up against the wall przepłukać gardło pot. to wet one's whistle pot. przykładać komuś nóż do gardła to have sb over a barrel pot. skakać sobie do gardeł to be at each other's throats skoczyć komuś do gardła to grab a. take sb by the throat stanąć komuś kością a. ością w gardle to stick in sb's throat a. craw strach złapał go/ją/mnie za gardło he/she/I was petrified with fear serce podeszło mu/jej do gardła he/she had his/her heart in his/her mouth strach ścisnął mu/jej gardło s/he was filled with fear wtłoczyć a. wepchnąć komuś słowa do gardła to silence sb wydrzeć a. wyciągnąć coś komuś z gardła to wring sth from sb wzruszenie ścisnęło a. chwyciło mnie/ją za gardło I/she had a lump in my/her throat żołądek podszedł mi/jej do gardła I/she could feel my/her gorge rising

gardłować
impf vi zw. pejor. to clamour GB, to clamor US (za czymś for sth) to mouth off (przeciwko czemuś at sth)

gardłowo
adv. [mówić, śmiać się] throatily

gardłowy
adv. 1. [śmiech, głos] throaty 2. [czyn] of dire consequences 3. Anat. pharyngeal spec. gardłowa sprawa (najwyższej wagi) a matter of life and death (karana śmiercią) a hanging matter

garkotłuk
m (Npl garkotłuki) pot., pejor. clumsy cook

garkuchnia
f (Gpl garkuchni) pot., pejor. = greasy spoon pot., = hash house US pot.

garmażeria
f (GDGpl garmażerii) (sklep gastronomiczny) = delicatessen (selling popular sorts of prepared foods)

garmażerka
f pot. 1. (stoisko w sklepie) = delicatessen counter (selling popular sorts of prepared foods) 2. sgt (wyroby) ready-made a. prepared food (przyrządzanie) production of ready-made a. prepared food

garmażeryjny
adv. [wyroby] ready-made, prepared [sklep, stoisko] delicatessen attr.

garncarski
adv. pottery attr. fictile spec. piec garncarski a (pottery) kiln rzemiosło garncarskie (the craft of) pottery wyroby garncarskie pottery, earthenware koło garncarskie a potter's wheel

garncarstwo
n sgt pottery

garncarz
m pers. (Gpl garncarzy) potter m anim. Zool. hornero, ovenbird

garnczek
m dem. pot. 1. (naczynie) (small) pot 2. (zawartość) pot(ful) garnczek smalcu a pot of lard

garnek
m 1. (naczynie) pot (płytki) pan (z rączką) saucepan gliniany/aluminiowy garnek an earthenware/aluminium pot garnek do gotowania na parze a steamer jeść prosto z garnka to eat straight from the pot/pan 2. (zawartość) pot(ful) garnek zupy a pot(ful) of soup nie mieć co do garnka włożyć to have nothing for the pot zawrzało a. zagotowało się jak w garnku there was a fracas a. an uproar

garniec
m 1. Miary = gallon (four litres) 2. daw. (miarka) four-litre a. -liter US measure garniec mleka four litres of milk 3. (duży garnek) (large) pot

garnitur
m (G garnituru) 1. (ubranie) suit wizytowy/sportowy garnitur a formal/leisure suit 2. (komplet) set garnitur mebli a suite garnitur przyjaciół a circle of friends 3. (zespół ludzi) team pierwszy/trzeci garnitur aktorów/polityków first-rate/third-rate actors/politicians sięgać po ostatni garnitur zawodników/graczy to scrape (the bottom of) the barrel pot.

garniturek
m dem. (G garniturka a. garniturku) 1. (ubranie) suit 2. (komplet) set

garniturowy
adv. [materiał] for a suit [spodnie] in a suit, suit attr.

garnizon
m (G garnizonu) Wojsk. garrison (+ v sg/pl), post US dostarczać żywność dla garnizonu to supply a garrison with provisions

garnizonowy
adv. [kościół, miasto] garrison attr.

garnuszek
m dem. 1. (kubek) mug (zawartość) mug(ful) garnuszek czegoś a mug of sth 2. (garnek) (small) pot (zawartość) (small) pot(ful) garnuszek miodu a small pot of honey jest na garnuszku u rodziców/syna he's living off his parents/son być na własnym garnuszku to fend for oneself

garnąć
impf vt (przytulać) to gather (przysuwać) to draw a. gather to oneself kwoka garnęła pisklęta pod skrzydła the hen gathered the chicks under her wing garnąć się 1. (przytulać się) to cling (do kogoś to a. on to sb) pisklęta garną się pod skrzydła kwoki the chicks are huddling under their mother's wing 2. (zabiegać o towarzystwo) to feel drawn a. attracted (do kogoś to sb) 3. (interesować się) to feel drawn (do czegoś to sth) garnąć się do nauki/pracy to be eager to study/work

garsoniera
f przest. studio flat GB, studio apartment US

garsonka
f 1. (strój) woman's suit costume przest. 2. przest. (fryzura) shingle przest.

garsteczka
f dem. 1. pieszcz. (rączka) little hand 2. (ilość) small handful garsteczka czegoś a small handful of sth garsteczka soli/pieprzu a sprinkling of salt/pepper

garstka
f dem. 1. (mała dłoń) little hand 2. (ilość) handful garstka czegoś a handful of sth garstka entuzjastów a handful of enthusiasts

garłacz
m 1. Zool. pouter 2. Wojsk. blunderbuss

garść
f 1. (zaciśnięta) fist (ułożona do nabierania) cupped hand trzymać coś w garści to have sth in the palm of one's hand ściskać coś w garści to clutch sth 2. (ilość) handful, fistful garść ludzi a handful of people garść mąki a handful of flour czerpać pełną garścią a. pełnymi garściami (wyzyskiwać) to make liberal use (z czegoś of sth) (brać obficie) to take liberally a. freely czerpać pełnymi garściami z życia to make the most of life dawać pełną garścią to give liberally a. open-handedly mieć a. trzymać kogoś w garści pot. to have sb in one's grasp a. clutches pot. sypać pieniądze garściami to throw one's money about a. around to splash (money) out GB pot. włosy wyłażą jej/mi garściami pot. her/my hair is falling out by the handful wziąć się w garść pot. (opanować emocje) to pull oneself together (przezwyciężyć złe nawyki) to clean up one's act weź się w garść! pull yourself together! get a grip on yourself! pot.

gasić
impf vt 1. (chronić przed spłonięciem) to put out, to extinguish [płomienie, ogień, pożar] (odcinając dopływ powietrza) to smother (wodą) to douse to quench książk. gasić płonący dom/las to put out a burning building/to put out a. extinguish a forest fire gasić palące się firanki to smother burning net curtains ugasić 2. (przerywać palenie się) to turn out a. off, to put out [światło] to turn off [gaz] to stub a. put out, to extinguish [papierosa] to switch off [lampę, światła] (poprzez zdmuchnięcie) to blow out [świecę, płomyk, zapałkę] zgasić 3. pot. (wyłączać) to turn off [radio, motor] to kill pot. [silnik] zgasić 4. przen. (tłumić) to extinguish, to quench [nadzieje, entuzjazm, namiętność] gasić czyjś zapał to dampen sb's zeal, to put sb off gasić piłkę Sport to trap a ball gasić spadochron Lotn., Sport, Wojsk. to gather one's parachute zgasić 5. pot., przen. (lekceważyć) to snub gasić kogoś jednym słowem to cut sb short zgasić 6. przen. (przyćmiewać) to outshine 7. Techn. to slake [wapno]

gasnąć
impf (gasł a. gasnął) vi 1. (wypalać się) [ogień] to die down [ognisko, płomień, iskra] to be dying (down) zgasnąć 2. (nie świecić) [światło, lampa] to go out [oświetlenie] to go off [gwiazda] to fade (away) zgasnąć 3. (nie działać) [silnik, samochód] to stall [motor, silnik] to cut out zgasnąć 4. (tracić atrakcyjność) to pale (przy kimś/czymś in a. by comparison with a. to sb/sth) zgasnąć 5. książk. (umierać) [osoba] to fade away [oczy] to glaze (over) zgasnąć 6. (tracić intensywność) [entuzjazm, zainteresowanie, nadzieja, pamięć] to fade [napięcie, zapał, uczucie] to drain away [wiara, zaufanie] to wane [hałas, dźwięk, kolor] to fade away uśmiech gaśnie na jego ustach a smile fades from his lips zgasnąć

gastarbeiter
/'gastar'bajter/ m guest worker (w Niemczech) Gastarbeiter

gastrolog
m (Npl gastrolodzy a. gastrologowie) gastroenterologist

gastrologia
f (GD gastrologii) 1. sgt (dział medycyny) gastroenterology 2. (Gpl gastrologii) pot. (oddział) = internal diseases ward

gastrologiczny
adv. Med. gastroenterological

gastronomia
f (GD gastronomii) sgt 1. (sztuka kulinarna) gastronomy książk. 2. Handl. (działalność usługowa) catering (lokal) catering establishments pl

gastronomiczny
adv. culinary, gastronomic technikum gastronomiczne a catering college zakład a. lokal gastronomiczny an eating place sklep gastronomiczny = a delicatessen

gastroskopia
f (GD gastroskopii) sgt Med. gastroscopy

gastroskopowy
adv. Med. gastroscopic

gastryczny
adv. Med. gastric

gastryk
m Med. chronic gastro-enteric patient

gaszony
pp gasić adv. [wapno] slaked

gatki
plt (G gatek) pot., żart. underpants

gatunek
m (G gatunku) 1. (rodzaj) kind nowy gatunek jabłek/muzyki a new kind of apple/music popularne gatunki papierosów popular brands of cigarettes jest z gatunku tych dziennikarzy, których cenię he's the kind of journalist I think highly of 2. (jakość) quality (cukru, nici, oliwy, soli, rudy) grade pierwszy/drugi gatunek best a. top/second quality towary w pierwszym/drugim gatunku firsts/seconds jedwab dobrego/najlepszego/pośledniego gatunku good-quality/best-quality/poor-quality silk papier dobrego/najlepszego/pośledniego gatunku high-grade/top-grade/low-grade paper doskonały gatunek tytoniu/wina a superior grade of tobacco/a high quality of wine 3. Biol. species gatunki ptaków bird species w dżungli amazońskiej odkryto nowy gatunek orchidei a new species of orchid has been discovered in the Amazon jungle gatunek literacki Literat. literary genre

gatunkowo
adv. najlepsze/gorsze gatunkowo wyroby best-quality/poor-quality products

gatunkowy
adv. 1. Biol. species attr. nazwa gatunkowa the name of a species odrębność gatunkowa species distinctness przynależność gatunkowa species affiliation różnorodność gatunkowa species diversity pamięć gatunkowa species memory 2. Literat. czystość gatunkowa purity of genre stylizacja gatunkowa genre stylization 3. (dobrej jakości) [artykuły spożywcze] choice [alkohole, tytoń] fine [piwo] quality attr.

gaudeamus
/'gawde'amus/ n inv. sgt Muz. a medieval student song, now sung at academic ceremonies

gawiedź
f sgt przest. rout C przest.

gaworzyć
impf vi 1. [niemowlę] to babble 2. (gawędzić) to chat gaworzyli przy kominku they were chatting by the fire

gawot
m (A gawota) Muz., Taniec gavotte

gawra
f Myślis. bear's den a. lair

gawron
m Zool. rook

gawroni
adv. [pisklę, skrzydło] rook's

gawroszka
f kerchief nosić gawroszkę na szyi/głowie to wear a kerchief (a)round one's neck/on one's head

gawęda
f tale, story ludowa gawęda a folk tale opowiadać gawędy to tell stories a. recount tales

gawędowy
adv. Literat. [styl] of storytelling [fragmenty] narrative

gawędziarka
f (opowiadająca) raconteuse (autorka) storyteller

gawędziarski
adv. [styl, ton] chatty [opowieść] anecdotal gawędziarski talent a talent for recounting tales

gawędziarstwo
n sgt 1. (gadulstwo) idle talk a. chatter chit-chat pot. 2. Literat. storytelling

gawędziarz
m (Gpl gawędziarzy) (opowiadający) raconteur (autor) storyteller

gawędzić
impf vi to chat

gaz
m (G gazu) 1. Chem., Fiz. gas hel jest gazem helium is a gas wybuch gazu w kopalni a gas explosion in a mine 2. sgt (do gotowania, ogrzewania) gas ogrzewanie na gaz gas heat(ing) gotować na gazie to cook with gas postawić/zostawić coś na gazie to put/leave sth on the hob a. cooker GB, to put/leave sth on the stove odkręcić/zakręcić gaz to turn on/off the gas rachunek za gaz the gas bill 3. sgt Aut. accelerator, gas (pedal) US pot. (do)dać gazu to accelerate, to put one's foot down GB pot., to step on the gas US pot. zmniejszyć gaz to slow down zdjąć nogę z gazu to take one's foot off the accelerator 4. pot. (szybkość) dodać gazu [biegacz] to put on a spurt pot. gazu! get a move on! pot. (pełnym) gazem at full speed gazy plt (w jelitach) wind U, gas U US mieć/oddać gazy to have/break wind gaz błotny Chem. swamp gas gaz kopalniany fire damp, mine gas gaz łzawiący tear gas gaz musztardowy Wojsk. mustard gas gaz płynny Chem. liquid gas gaz szlachetny a. obojętny Chem. inert gas gaz świetlny a. miejski Techn. town gas, manufactured gas gaz wysypiskowy Techn. landfill gas gaz ziemny Techn. natural gas gazy spalinowe Techn. combustion gases być na gazie a. pod gazem pot. to be fuddled (with drink) pot. dać sobie w gaz pot. to get plastered pot. pójść a. trafić do gazu pot. to be sent to the gas chambers

gaza
f 1. Med. gauze gaza opatrunkowa dressing gauze 2. Włók. gauze sukienka z leciutkiej gazy a dress of light gauze

gazda
m (Npl gazdowie) dial. a farmer in the Polish Carpathians

gazeciarski
adv. pot., pejor. [frazes, styl] journalistic gazeciarski język journalese pot., pejor.

gazeciarz
m (Gpl gazeciarzy) newsboy

gazela
f (Gpl gazel a. gazeli) Zool. gazelle

gazeta
f Dzien. (pismo, instytucja) (news)paper gazeta codzienna a daily newspaper a daily pot. gazeta poranna/popołudniowa/sportowa a morning/an evening/a sports paper pisywać do gazet (artykuły) to write for the newspapers (listy) to write letters to the editor gazeta ukazuje się a. wychodzi od roku the paper's been coming out for a year trafić na pierwsze strony gazet to make the front pages (of the newspapers) wszystkie gazety o tym pisały all the (news)papers covered it, it was written up in all the newspapers mam pierwszy numer tej gazety I have the first issue of that paper lokalna gazeta kupiła od niej zdjęcia z pożaru she sold her photos of the fire to the local paper podać coś do gazet to let the papers know about sth podam go do gazet! I'll tell the papers a. let the papers know what he's up to!

gazetka
f dem. news-sheet konspiracyjne gazetki clandestine a. underground newspapers gazetka ścienna classroom newsletter

gazetowy
adv. newspaper attr. kolumna a. szpalta gazetowa a newspaper column felietonista gazetowy a newspaper columnist

gazik
1. m (samochód) jeep 2. m (kawałek gazy) gauze pad

gazociąg
m (G gazociągu) Techn. (gas) pipeline

gazociągowy
adv. (gas) pipeline attr.

gazomierz
m gas meter odczytać gazomierz to read the gas meter

gazon
m (G gazonu) lawn

gazowany
pp gazować adv. [napój] carbonated, fizzy

gazować
impf vt 1. (zabijać) to gas [osobę] zagazować 2. (nasycać dwutlenkiem węgla) to carbonate [ciecz] 3. (dezynfekować) gazować glebę cyjanowodorem to treat the soil with hydrogen cyanide vi pot. 1. (szybko jechać, biec) to tear (along) pot. czemu tak gazujesz?! where's the fire? iron. muszę gazować, bo mi pociąg ucieknie I've got to run or I'll miss my train 2. (pić wódkę) to booze pot.

gazownia
f (Gpl gazowni) gasworks (+ v sg)

gazownictwo
n sgt gas industry

gazowniczy
adv. [piec, koks] gas attr., gas-producing attr. [przemysł] gas attr., gas production attr. sieć gazownicza gas mains

gazowy
1. adv. (z gazy) gauze attr. 2. adv. 1. [stan, postać] gaseous [paliwo] gas attr. 2. [lampa, kuchenka, palnik, piecyk] gas attr. licznik gazowy the gas meter

gazyfikacja
f sgt (dostarczanie gazu) gas-supply service (doprowadzanie) installation of gas-supply lines/mains

gała
f 1. zw. pl posp. (oko) peeper zw. pl pot. co tak wytrzeszczasz gały? what are you gawping at? pot. wlepić w kogoś gały to fix one's eyes on sb 2. środ., Szkol. (ocena niedostateczna) fail, unsatisfactory mark dostać gałę to fail to flunk US pot.

gałgan
m pers. (Npl gałgany a. gałgani) pot. (urwis) rascal, scamp (łajdak) rotter GB pot., pejor., swine pot., pejor. ty gałganie, już ja ci pokażę! wait till I get my hands on you, you (little) swine! m inanim. 1. (szmata) rag 2. zw. pl (zniszczone ubranie) tatters zw. pl, rags zw. pl

gałganek
m dem. 1. (szmatka) rag 2. zw. pl pot. (ubranie kobiece) flippery C/U wydawać dużo forsy na gałganki to spend a lot of money on clothes

gałgankowy
adv. rag attr.

gałgański
adi pejor. (podły) [zachowanie] shabby pejor. low-down pot., pejor. [osoba] scoundrelly pejor., good-for-nothing pejor. (psotny) scampish gałgański dowcip a dirty trick pot., pejor.

gałgaństwo
n 1. pejor. (nikczemność) devilry U pejor., devilishness U pejor. 2. sgt (banda łobuzów) a pack of scoundrels

gałka
f 1. (zakończenie) knob gałka w drzwiach a doorknob laska z gałką z kości słoniowej an ivory-knobbed cane (pokrętło) gałka sterowania a control knob przekręcić gałkę to turn a knob 2. (porcja) gałka lodów a scoop of ice cream gałka tytoniu a plug of tobacco gałka muszkatołowa Kulin. nutmeg U gałka oczna Anat. eyeball

gałązeczka
f dem. pieszcz. sprig, small twig

gałązka
f dem. twig, sprig gałązka oliwna an olive branch gałązka lauru a. laurowa a. wawrzynu a laurel branch złamać gałązkę bzu/jałowca to break off a sprig of lilac/juniper gałązka nerwowa Anat. nerve branch

gałąź
f 1. (pęd drzewa) branch 2. Anat. branch gałęzie tętnicy arterial branches gałęzie oskrzeli (lobar) bronchial branches 3. (dział) branch, division nowe gałęzie przemysłu lekkiego new branches of light industry 4. (linia genealogiczna) branch, line pochodziła z bocznej gałęzi rodu she was descended from a lateral branch of the family 5. Myślis. (royal) antler powiesiłby go na suchej gałęzi he'd like to kill him przen. podcinać gałąź, na której się siedzi to saw off the branch one's sitting on skończyć na gałęzi to come to a bad a. sticky end

gałęzisty
adv. branchy, branch-like

gaśnica
f fire extinguisher gaśnica pianowa a foam (fire) extinguisher

gaśniczy
adv. [sprzęt, akcja] firefighting attr.

gaździna
f dial. a farmer's wife in the Polish Carpathians

gaźnik
m Aut. carburettor GB, carburetor US

gaźnikowy
adv. [silnik, urządzenie] carburettor attr. GB, carburetor attr. US

gaża
f (Gpl gaż a. gaży) (aktora, żołnierza) pay pobierać gażę to get paid wypłacać komuś gażę to pay sb