emaliowany
pp emaliować adv. [czajnik, broszka] enamel attr. naczynia emaliowane enamelware

emaliować
impf vt to enamel [wannę, blachy]

emaliowy
adv. [powłoka] enamel attr. farba emaliowa enamel

emanacja
f sgt książk. 1. (promieniowanie) emanation C/U emanacja światła/ciepła emanation of light/heat 2. przen. (oddziaływanie) emanation C/U emanacja polskości w powieściach Orzeszkowej emanations of the Polish spirit in the novels by Orzeszkowa obyczaje są zawsze emanacją swojej epoki customs are always reflections a. manifestations of their epoch

emancypacja
f sgt 1. (równouprawnienie) emancipation, liberation emancypacja kobiet women's emancipation a. liberation 2. książk. (uniezależnienie) emancipation emancypacja klas niższych the emancipation of the lower classes emancypacja byłych krajów kolonialnych the emancipation of former colonies

emancypacyjny
adv. [ruchy, ideologia] emancipation attr., liberation attr.

emancypantka
f suffragette, emancipationist

emancypować
się impf v refl. 1. [kobieta] to be(come) emancipated, to be(come) liberated wyemancypować się 2. książk. (usamodzielniać się) to emancipate oneself emancypować się spod wpływów dawnych kolonizatorów [państwo, kraj] to become liberated from the influence of the former colonial powers emancypujące się narody emerging nations wyemancypować się

emanować
impf vi książk. 1. (emitować) to radiate, to emanate Ziemia emanuje ze swojego wnętrza ciepło the interior of the earth radiates heat zielonkawa poświata emanująca z elektronicznego zegarka a greenish glow emanating from a digital watch 2. przen. (promieniować) to emanate, to exude jego twarz emanowała spokojem his face exuded calm smutek, który emanował ze wszystkich jego filmów the sadness emanating from all his films

embargo
n sgt 1. Handl. embargo nałożyć embargo na eksport zbóż to impose a. put a. lay an embargo on grain exports wprowadzono embargo na dostawy broni do Iraku an embargo has been imposed on arms shipments to Iraq znieść embargo to lift a. end an embargo towary objęte embargiem embargoed goods 2. Dzien. news embargo

emblemat
m (G emblematu) emblem emblemat zwycięstwa/pracy an emblem of victory/labour komplet porcelany z emblematami Warszawy a set of china with the emblems of Warsaw emblematy papieskie papal insignia emblematy saperskie na rękawie sapper's insignia on the sleeve

emblematyczny
adv. [postać, przedstawienie] emblematic sztuka emblematyczna emblematic art

embriolog
m (Npl embriolodzy a. embriologowie) Biol. embryologist

embriologia
f sgt (GD embriologii) Biol. embryology

embriologicznie
adv. Biol. embryologically

embriologiczny
adv. Biol. [badania] embryological instytut embriologiczny an institute of embryology

embrion
m (G embrionu a. embriona) Biol. embryo

embrionalny
adv. [rozwój, stadium] embryonic, embryonal pozycja embrionalna the embryonic position

ementaler
m Emment(h)al (cheese) U

ementalski
adv. ser ementalski Emment(h)al (cheese) U

emerycki
adv. [legitymacja] senior citizen's, (old age) pensioner's GB grono emeryckie a group of pensioners

emeryt
m, emerytka f senior citizen, (old age) pensioner GB

emerytalny
adv. [fundusz, system, świadczenia] pension attr. wiek emerytalny retirement age mężczyna w wieku emerytalnym a man of pensionable a. retirement age

emerytowany
adv. [nauczyciel, profesor, pułkownik] retired

emerytura
f 1. Admin. (świadczenie) (retirement) pension otrzymywać a. pobierać emeryturę to receive a. draw one's pension nabyć prawo do emerytury to be of pensionable a. retirement age 2. sgt (okres) retirement odejść a. pójść na emeryturę to go into retirement, to retire przejść na wcześniejszą emeryturę to take early retirement być na emeryturze to be retired od stycznia przenieśli ją na emeryturę she was pensioned off in January

emfatycznie
adv. [mówić, wyrażać się] emphatically, with emphasis [deklamować, czytać] theatrically

emfatyczność
f (przemówienia) emphatic style emfatyczność stylu an emphatic style

emfatyczny
adv. 1. (nadmiernie ekspresywny) (over)emphatic, stagy a. stagey (nadęty, górnolotny) affected, pompous 2. Jęz. emphatic [funkcja] expressive

emfaza
f sgt 1. książk. młodzieńcza emfaza a youthful urgency a. insistence powiedzieć coś z emfazą to say sth emphatically mówić/przemawiać z emfazą to speak emphatically/to make an emphatic speech ucałować kogoś z emfazą (z głośnym cmoknięciem) to give sb a resounding kiss (trochę teatralnie) to give sb a stagy kiss 2. Jęz., Literat. emphasis

emigracja
f (Gpl emigracji) 1. (opuszczenie ojczyzny) emigration (niedobrowolna) exile emigracja zarobkowa emigration for economic reasons, economic migration emigracja sezonowa seasonal migration przebywać (stale) na emigracji to be an expatriate a. emigre (niedobrowolnie) to be in exile powrócić z emigracji to immigrate back to one's homeland, to repatriate (oneself) (niedobrowolnej) to return from exile emigracja wewnętrzna przen. alienation 2. (emigranci) emigrants pl, expatriate a. emigre community emigracja polska w Kanadzie the Polish immigrant a. expatriate a. emigre community in Canada

emigracyjny
adv. [urząd, środowisko, literatura] emigration attr. wyjazd emigracyjny emigration (niedobrowolny) departure into exile rząd emigracyjny an emigre government, a government in exile

emigrancki
adv. [grupa, statek, szlak] emigrant attr., emigre attr.

emigrant
m, emigrantka f emigrant, emigre emigrant polityczny a political emigrant a. an emigre emigranci z Polski emigrants from Poland

emigrować
pf impf vi to emigrate pisarz emigrował do Ameryki the writer emigrated to America po upadku powstania emigrowało kilka tysięcy osób after the uprising was quelled several thousand people emigrated wyemigrować

eminencja
m (Gpl eminencji) (osoba, tytuł) Eminence cieszę się, że miałam zaszczyt poznać osobiście Waszą Eminencję I'm delighted to have had the honour of meeting you personally, Your Eminence Jego Eminencja ksiądz kardynał przyjechał His Eminence has arrived szara eminencja grey eminence, eminence grise

emir
m (Npl emirowie) (tytuł, osoba) emir

emirat
m (G emiratu) 1. (kraj) emirate 2. (urząd) emirate

emisariusz
m, emisariuszka f Polit. emissary emisariusz tajnej organizacji/rządu an emissary of a secret organization/the government wysłać emisariusza to send an emissary

emisja
f (Gpl emisji) 1. Ekon. issue C/U, emission C/U emisja akcji gratisowych/banknotów/praw poboru Ekon. the issue of bonus shares/banknotes/subscription rights emisja nowej serii znaczków an issue of a new series a. set of stamps 2. Muz. emission U emisja dźwięku sound emission dobra/zła emisja dźwięku good/poor sound quality emisja głosu vocal emission 3. Radio, TV broadcast(ing) TV telecast, transmission rozpocząć emisję nowego serialu to begin broadcasting a. airing a new TV series przerwa w emisji a break in transmission emisja w odcinkach serialization 4. Fiz. emission emisja cząstek/elektronowa/jonów particle/electron/ion emission 5. (do atmosfery) discharge, emission emisja gazów the emission a. discharge of gases ograniczono emisję dwutlenku węgla do atmosfery carbon dioxide emission (into the atmosphere) was diminished emisja radiowa Fiz. radio emission

emisyjny
adv. 1. Ekon. issue attr. kurs emisyjny the rate of issue bank emisyjny an issuing bank konsorcjum emisyjne an underwriting syndicate prospekt emisyjny a prospectus 2. Fiz. [procesy, zdolności] emission attr. zdolność emisyjna substancji the emissivity of a substance widmo emisyjne Fiz. emission spectrum

emitować
impf vt 1. Fiz. (wysyłać energię) to emit, to emanate ten izotop emituje szkodliwe promieniowanie this isotope emits dangerous radiation energia emitowana przez naszą planetę the energy emitted by our planet emitowanie ciepła the emission of heat wyemitować 2. (wydzielać do atmosfery) to emit, to discharge, to exhale [gaz] zakłady przemysłowe emitują zanieczyszczenia/tony pyłów industrial plants emit pollution/tons of dust do atmosfery emituje się za dużo tlenku węgla too much carbon monoxide is emitted into the atmosphere wyemitować 3. Ekon., Poczta (wprowadzić w obieg) to issue [akcje, pieniądze, znaczki] bank emituje nowe banknoty the bank is issuing new banknotes obligacje emitowane przez Skarb Państwa treasury bonds wyemitować 4. Radio, TV (nadawać) to transmit, to broadcast emitować program na żywo to broadcast a programme live nasza rozgłośnia emituje program na falach średnich our radio station broadcasts on medium wave w telewizji emitowany jest ciekawy film there's an interesting film on TV wyemitować

emocja
f (Gpl emocji) zw. pl emotion pozytywne/negatywne/nieoczekiwane/silne emocje positive/negative/unexpected/strong emotions emocje rosną/opadają emotions rise/fall dreszczyk/nadmiar emocji a thrill/an excess of emotion budzący emocje emotive, stirring wyraz twarzy/głos niezdradzający (żadnych) emocji an expressionless face/voice bez emocji [robić coś] unemotionally, dispassionately tylko bez emocji! pot. stay calm, don't get (all) worked up a. excited opanować (swoje) emocje to control a. contain a. master one's emotions przeżywać /wyrażać emocje to feel/express emotion(s) wzbudzać (czyjeś) emocje to stir up sb's emotions dać się ponieść emocjom to be a. get carried away by one's emotions

emocjonalnie
adv. [dojrzewać, przeżywać, reagować] emotionally przemówienie silnie nacechowane emocjonalnie a highly emotional a. emotive speech napięty emocjonalnie highly strung jest osobą niedojrzałą emocjonalnie he's emotionally immature

emocjonalność
f sgt emotionalism, emotionality emocjonalność malarza/poety a painter's/poet's emotionalism sfera czyjejś emocjonalności the sphere of sb's emotions opinie podszyte emocjonalnością opinions tinged with emotionality

emocjonalny
adv. 1. (dotyczący uczuć) [stany] emotional czynniki/zaburzenia emocjonalne emotional factors/disorders dystans emocjonalny emotional distance pobudzać aktywność emocjonalną dziecka to stimulate a child's emotional activity 2. (skłonny do wzruszeń, uczuciowy) [psychika] emotional, sensitive zaangażowanie emocjonalne (an) emotional commitment jego reakcje są bardzo emocjonalne his reactions are very emotional miała niezwykle emocjonalną naturę she had an exceptionally emotional nature

emocjonować
impf vt to excite emocjonowały go zawody sportowe sporting events excited him emocjonować się to be excited kibice emocjonowali się mistrzostwami piłkarskimi the fans were excited about the championship zaczynała się tym pomysłem emocjonować she was beginning to warm to this idea

emocjonujący
adv. [wydarzenie] exciting film był bardzo emocjonujący the film was very exciting

emotywny
adv. Jęz. [funkcja języka] emotive

empatia
f sgt (GD empatii) Psych. empathy odczuwać/okazywać empatię to feel/show empathy

empiria
f sgt (GD empirii) książk. empirical knowledge literacka wizja Ameryki oparta na empirii a literary vision of America based on empirical knowledge znać coś z empirii to know sth from experience

empirycznie
adv. książk. empirically dowieść/rozpatrywać/stwierdzić coś empirycznie to prove/consider/establish sth empirically przekonać się empirycznie o czymśżart. to learn sth the hard way pot.

empiryczny
adv. Filoz. [badania, dowód] empirical nauki empiryczne empirical sciences świat empiryczny the empirical world

empiryk
m 1. (praktyk) pragmatist w dziedzinie krytyki literackiej jestem czystym empirykiem when it comes to literary criticism I am a thoroughgoing pragmatist 2. Filoz. (empirysta) empiricist

empirysta
m, empirystka f Filoz. empiricist spór empirystów z racjonalistami a dispute a. debate between empiricists and rationalists

empirystyczny
adv. Filoz. empiricist empirystyczna teoria poznania an empiricist theory of cognition

empiryzm
m sgt (G empiryzmu) Filoz. empiricism empiryzm logiczny/sceptyczny/współczesny logical/sceptical/modern empiricism empiryzm epistemologiczny/genetyczny/metodologiczny epistemological/genetic(al)/methodological empiricism głosiciel empiryzmu an advocate of empiricism

emploi
/'aplu'a/ n inv. Teatr specialization emploi aktorskie/sceniczne an actor's/a stage specialization aktor bez określonego emploi an actor without any specialization

emski
adv. of Ems (a German spa) źródła emskie mają właściwości lecznicze the springs of Ems have a therapeutic effect sól emska salts from the springs at the spa of Ems pastylki emskie = tablets of Ems (salts from Ems in the form of tablets)

emu
m inv. Zool. emu

emulsja
f (Gpl emulsji) Chem. emulsion (farba) emulsion (paint) szampon ma konsystencję lekkiej emulsji a shampoo has the consistency of a light emulsion emulsja do opalania a suntan lotion emulsja fotograficzna/światłoczuła Fot. a photographic/light-sensitive emulsion emulsja korekcyjna Kosmet. a correction fluid emulsja do pielęgnacji rąk/włosów a hand/hair lotion emulsja po goleniu an aftershave lotion

emulsyjny
adv. emulsive, emulsion attr. farba emulsyjna emulsion (paint)