ekierka
f set square GB, (drafting) triangle US przyłożyć ekierkę do brzegu kartki to line up a set square with the edge of the paper rysować przy ekierce to draw using a set square

ekipa
f 1. (zespół) team ekipa dziennikarzy/archeologów a team of reporters/archeologists ekipa sportowa a sports team ekipa ratunkowa a rescue team a. party ekipa poszukiwawcza a search party ekipa sanitarna an ambulance team a. crew US ekipa robotników/monterów a crew of workers/fitters ekipa naprawcza a maintenance a. repair crew ekipa drogowa a road gang a. crew ekipa telewizyjna a TV a. camera crew zmontować ekipę (na wycieczkę) pot. to get a group together (for an outing) pot. przyszli całą ekipąpot. the whole gang turned up pot. część/reszta naszej ekipy została w obozie part/the rest of our team stayed at the camp 2. pot. (rząd) government ekipa rządząca the present government

eklektycznie
adv. [tworzyć] eclectically

eklektyczny
adv. [twórczość, sztuka, architektura] eclectic

eklektyk
m eclectic

eklektyzm
m (G eklektyzmu) Filoz., Szt. eclecticism także pejor.

ekler
m 1. (zamek) zip (fastener) GB, zipper US zapięcie na ekler a zip (fastener) GB, a zipper US zapiąć kurtkę na ekler to zip up a jacket kurtka zapinana na ekler a zip jacket GB, a zip-up jacket US 2. (ciastko) eclair

eklerka
f, eklerek m eclair

eko-
w wyrazach złożonych eco- ekosystem an ecosystem ekopolityka green politics

ekolog
m (Npl ekolodzy a. ekologowie) 1. (specjalista w dziedzinie ekologii) ecologist 2. (działacz na rzecz ochrony środowiska) environmentalist, conservationist

ekologia
f sgt (GD ekologii) 1. Nauk. ecology 2. (morza, terenu) ecology ekologia Bałtyku the ecology of the Baltic Sea ekologia behawioralna behavioural ecology GB, behavioral ecology US ekologia człowieka human ecology ekologia drobnoustrojów microbial a. microbe ecology ekologia ewolucyjna evolutionary ecology ekologia fizjologiczna physiological ecology ekologia ptaków bird a. avian ecology ekologia radiacyjna radioecology ekologia rolnicza agroecology ekologia roślin plant ecology, phytoecology ekologia społeczna social ecology ekologia systemowa systems ecology

ekologicznie
1. (pod względem ekologii) ecologically teren jednorodny ekologicznie an ecologically homogenous area 2. (zgodnie z naturą) organically produkcja ekologicznie zdrowej żywności the production of organic food

ekologiczny
adv. 1. (dotyczący ekologii) [równowaga, warunki, badania] ecological katastrofa ekologiczna an ecological catastrophe a. ecocatastrophe zagłada ekologiczna ecocide U 2. (związany z ochroną środowiska) [problemy, edukacja] environmental [organizacja, stowarzyszenie] ecology attr., environmental partia ekologiczna a green a. an ecology a. an environmental party ruch ekologiczny the ecology a. green movement, the ecomovement 3. (przyjazny dla środowiska) [produkty, paliwo, opakowanie] eco-friendly [żywność] organic warzywa z upraw ekologicznych organically grown vegetables

ekonom
m (Npl ekonomowie a. ekonomi) Hist. steward

ekonomia
f sgt (GD ekonomii) 1. (nauka) economics (+ v sg) (praktyka) economics (+ v pl) (gospodarka) the economy studiować ekonomię to study economics teoria ekonomii an economic theory "Biznes i Ekonomia" 'Business and the Economy' ekonomia ochrony środowiska the economics of environmental protection 2. (oszczędność) economy ekonomia gestu/słowa economy of gesture/words ekonomia środków artystycznych an economy a. leanness of artistic expression ekonomia języka Język. economy of language ekonomia polityczna Ekon., Polit. political economy ekonomia zbawcza Relig. divine economy, economy of salvation

ekonomicznie
1. (pod względem gospodarczym) economically rolnictwo jest słabym ekonomicznie działem gospodarki agriculture is an economically weak sector coraz więcej kobiet uniezależnia się ekonomicznie more and more women are becoming financially independent 2. (oszczędnie) [żyć, działać, pracować] economically nie umiem ekonomicznie gospodarować I don't know how to be economical

ekonomiczność
f sgt (produkcji, planu, maszyny, urządzenia) cost-effectiveness ekonomiczność środków wyrazu Literat. economy of style

ekonomiczny
adv. 1. [nauki, teorie] economic ukończył studia ekonomiczne he has a degree in economics szkoła ekonomiczna (teoria) a school of economics (wyższa) szkoła/akademia ekonomiczna a school/college of economics dyrektor/doradca ekonomiczny an economic director/adviser 2. [polityka, kryzys, rozwój] economic 3. [samochód, plan, działanie] economical

ekonomika
f sgt 1. (nauka) economics (+ v sg) (praktyka) economics (+ v pl) ekonomika przedsiębiorstwa business economics ekonomika przemysłu/rolnictwa/transportu the economics of industry/agriculture/transport 2. (gospodarka) the economy

ekonomista
m, ekonomistka f economist

ekosystem
m (G ekosystemu) Biol., Ekol. ecosystem

ekran
m (G ekranu) 1. (kinowy, telewizyjny, komputerowy) screen na ekranie komputera/telewizora on the computer/TV screen telewizor z 24-calowym ekranem a 24-inch TV set ekran projekcyjny a screen rzucić przeźrocza na ekran pot. to show slides on a screen rozwinąć/spuścić ekran to raise/lower a screen umocować ekran na stojaku to set up a screen on a stand na ekrany kin wszedł właśnie jego najnowszy film his latest film has just been released a. is now playing ten film właśnie zszedł z ekranu a. ekranów the film has just stopped playing 2. przen. (kino) the screen amant włoskiego ekranu an Italian screen lover gwiazda ekranu a film a. screen star przenieść sztukę/powieść na ekran to adapt a play/novel for the screen stworzył wiele ciekawych postaci, zarówno na ekranie, jak i na scenie he's played many interesting characters on both screen and stage 3. Techn. screen ekran ze szkła/azbestu a glass/asbestos screen ekrany dźwiękochłonne acoustic screens ekran ochronny a protective screen ekran kominka a fireguard, a fire screen ekran wodny waterwall 4. Fot. screen 5. Roln. screen 6. Elektr. screen (grid) 7. środ. (zabezpieczenie przed włamaniem) burglar alarm duży ekran the big a. silver screen pot. mały a. szklany a. srebrny ekran the small screen pot. television U szeroki a. panoramiczny ekran wide screen

ekranik
m dem. (G ekraniku) (telewizora, komputera) (small) screen (kalkulatora) display, LCD

ekranizacja
f 1. sgt (opracowanie wersji filmowej) film adaptation C/U ekranizacja opowiadań Czechowa the adaptation of Chekhov's short stories to a. for the screen 2. (Gpl ekranizacji) (film) adaptation, version "Anna Karenina" ma wiele ekranizacji there have been many film adaptations a. versions of 'Anna Karenina'

ekranizować
impf vt to adapt [sth] to a. for the screen ekranizować powieść/sztukę to adapt a novel/play to a. for the screen

ekranowy
adv. 1. (wyposażony w ekran) monitor ekranowy a monitor, a display (unit) 2. (filmowy) screen attr., on-screen ekranowa wersja sztuki teatralnej the film adaptation of a play ekranowe przygody naszych ulubionych bohaterów the on-screen adventures of our favourite heroes jej ekranowy partner jest jednocześnie jej mężem her on-screen partner is also her husband in real life

eks-
w wyrazach złożonych ex- eks-mąż ex-husband eks-prezydent ex-President

ekscelencja
f (Gpl ekscelencji) Excellency czy Wasza Ekscelencja jest gotów do odjazdu? are you ready to leave, (Your) Excellency? Jego Ekscelencja ambasador Francji His Excellency the Ambassador of France

ekscentrycznie
1. [ubierać się, zachowywać się] eccentrically [wyglądać] eccentric adv. 2. Mat. eccentrically

ekscentryczność
f sgt 1. (wyglądu, ubioru, zachowania) eccentricity uważać coś za ekscentryczność to consider sth eccentric 2. Mat. eccentricity

ekscentryczny
adv. grad. 1. [osoba, wygląd, strój, zachowanie] eccentric 2. Mat. [okręgi, tory] eccentric

ekscentryk
m pers. eccentric n inanim. Techn. eccentric

ekscerpcja
f sgt książk. condensation C/U, digest C/U robiła ekscerpcję z lektur szkolnych she prepared a condensed version of a. selected passages from set texts słownik oparty na bogatej ekscerpcji literatury współczesnej a dictionary based on a wide range of excerpts from contemporary literature

ekscerpować
impf vt książk. to excerpt ekscerpować cytaty z prasy codziennej to excerpt quotes from the daily press ekscerpować dawne źródła to excerpt source material wyekscerpować

eksces
m zw. pl (G ekscesu) książk. excess zw. pl, riot zw. pl chuligańskie ekscesy hooligan excesses po meczu doszło do ekscesów riots broke out after the match

ekscytacja
f sgt książk. excitement odczuwać ekscytację to feel excited nie ma powodu, żeby popadać w ekscytację there's nothing to be a. get excited about

ekscytować
impf książk. vi to excite aktor ekscytował widzów grą the actor's performance excited the audience ten typ urody ekscytuje wielu mężczyzn a lot of men are excited by that particular type of beauty ekscytować się to be excited (czymś by a. about a. over sth) ekscytować się wyścigiem kolarskim to be excited by the cycling race nie ma się czym ekscytować there's nothing to get excited about

ekscytująco
adv. excitingly, thrillingly ekscytująco piękna kobieta a thrillingly beautiful woman

ekscytujący
pa ekscytować adv. [podróż, film, atmosfera] exciting, thrilling

ekshibicjonista
m 1. Psych. (obnażający się publicznie) exhibitionist flasher pot. 2. książk., przen. (ujawniający szczegóły swego życia) exhibitionist

ekshibicjonistka
f książk., przen. (ujawniająca szczegóły swego życia) exhibitionist

ekshibicjonistycznie
adv. [opowiadać, zwierzać się, zachowywać się] exhibitionistically ekshibicjonistycznie opowiadać o czymś to reveal every gory detail of sth pot., przen. zachowywać się ekshibicjonistycznie (prowokująco) to flaunt oneself (żenująco) to make a spectacle a. an exhibition of oneself

ekshibicjonistyczny
adv. [skłonności, upodobania, popisy] exhibitionistic

ekshibicjonizm
m (G ekshibicjonizmu) 1. Psych. (odchylenie) exhibitionism 2. przen. exhibitionism każdy aktor musi mieć w sobie odrobinę ekshibicjonizmu every actor has to be something of a. a bit of an exhibitionist

ekshumacja
f (Gpl ekshumacji) exhumation C/U, disinterment C/U ekshumacja zwłok the exhumation of a body dokonać ekshumacji ciał to exhume the bodies

ekshumacyjny
adv. [ekipa] exhumation attr., disinterment attr.

ekshumować
pf, impf vt to exhume, to disinter [zwłoki, ciało]

ekskluzywnie
adv. grad. exclusively ekskluzywnie urządzone mieszkanie a luxury flat

ekskluzywność
f sgt (klubu, sklepu, sportu) exclusiveness, exclusivity

ekskluzywny
adv. grad. [szkoła, sklep, dzielnica, klub] exclusive

ekskomunika
f Relig. excommunication C/U obłożyć kogoś ekskomuniką a. poddać kogoś ekskomunice to excommunicate sb

ekskomunikować
pf, impf vt Relig. to excommunicate

ekskrementy
plt (G ekskrementów) książk. excrement U, excreta plt

ekslibris
m (G ekslibrisu) bookplate, ex libris kolekcja ekslibrisów a collection of bookplates

eksmisja
f (Gpl eksmisji) eviction C/U nakaz eksmisji an eviction order a. notice dokonać eksmisji lokatorów to evict the tenants

eksmisyjny
adv. [nakaz, wyrok] eviction attr.

eksmitować
impf vt to evict [lokatorów, mieszkańców] wyeksmitować

ekspander
m Sport expander

ekspansja
f sgt 1. (państwa) expansion ekspansja terytorialna/gospodarcza territorial/economic expansion ekspansja niemiecka na wschód the German expansion to a. in the east 2. przen. expansion ekspansja kulturalna/językowa cultural/linguistic expansion 3. Fiz. expansion 4. Telekom. expansion 5. Ekon. expansion, economic growth

ekspansjonistyczny
adv. Polit. [polityka, tendencje] expansionist

ekspansjonizm
m sgt (G ekspansjonizmu) Polit. expansionism

ekspansywnie
adv. grad. książk. [rozwijać się] expansively

ekspansywność
m sgt książk. 1. (państw, mocarstw) expansion, expansiveness ekspansywność kolonialna colonial expansion 2. (osoby, charakteru) expansiveness

ekspansywny
adv. książk. 1. [polityka, gospodarka] expansive 2. [osoba, charakter] expansive

ekspatriacja
f sgt książk. expatriation

ekspedient
m, ekspedientka f shop assistant GB, (sales) clerk US

ekspediować
impf vt książk. to dispatch, to ship [towary, przesyłki, oddziały] ekspediować dzieci na koloniepot., żart. to ship the kids off to a holiday camp pot., żart. ekspediować kogoś z domupot., żart. to bundle sb out of the house pot., żart. wyekspediować

ekspedycja
f (Gpl ekspedycji) 1. (wyprawa) expedition ekspedycja naukowa/wojskowa a scientific/military expedition ekspedycja na Antarktydę an Antarctic expedition wziąć udział w ekspedycji to take part in an expedition odbył trzy ekspedycje w głąb lądu he's been on three expeditions to the interior na czele ekspedycji stanął najbardziej doświadczony generał the expedition was commanded a. led by the most experienced general ekspedycja karna a punitive expedition 2. (grupa) expedition członkowie ekspedycji expedition members część ekspedycji zawróciła part of the expedition turned back 3. (wydział) dispatch, shipping department ekspedycja kolejowa railway dispatch 4. sgt (wysyłanie) shipment, dispatch ekspedycja maszyn/towarów the shipment of machines/goods ekspedycja poczty distribution of mail ekspedycja bagażowa baggage dispatch

ekspedycyjny
adv. 1. [korpus, siły] expeditionary 2. [dział, firma] shipping, forwarding pracownicy ekspedycyjni dispatchers magazyn ekspedycyjny a shipment warehouse

ekspert
m expert, authority ekspert w dziedzinie medycyny sądowej an expert in a. on forensic medicine komisja ekspertów an expert committee na rozprawę wezwano eksperta sądowego a court (appointed) expert was called in for the trial

ekspertyza
f książk. (expert) opinion ekspertyza lekarska a medical opinion graficzna ekspertyza pisma a graphological a. handwriting analysis przeprowadzić ekspertyzę to prepare an expert opinion a. evaluation ekspertyza wykazała a. potwierdziła autentyczność obrazu experts confirmed the authenticity of the painting oddać coś do ekspertyzy to submit sth to expert evaluation

eksperyment
m (Geksperymentu) 1. (doświadczenie) experiment C/U (na kimś/czymś on sb/sth) eksperyment naukowy/chemiczny a scientific/chemistry experiment eksperyment z fizyki a physics experiment eksperymenty na zwierzętach animal experiments, animal experimentation przeprowadzać eksperyment a. dokonywać eksperymentu to carry out a. perform an experiment przeprowadzone eksperymenty potwierdziły naszą wstępną hipotezę the experiments confirmed a. verified our original hypothesis 2. (próba) experiment, trial eksperyment literacki/wychowawczy an experiment in literature/education tytułem eksperymentu można ten program wprowadzić w kilku szkołach the programme may be introduced in some schools on a trial basis eksperyment z nowym systemem obliczania się nie udał the experiment with a new calculating system has failed

eksperymentalnie
1. [leczyć, konstruować] experimentally 2. [udowodnić, potwierdzić] experimentally, empirically

eksperymentalny
adv. [proza, teatr, nauczanie, dowód, dane] experimental

eksperymentator
m 1. (naukowiec) experimenter 2. (nowator) experimentalist

eksperymentatorski
adv. [działalność, twórczość] experimental

eksperymentować
impf vi 1. (robić doświadczenia) to experiment (na kimś/czymś on sb/sth) eksperymentować na zwierzętach to experiment on animals 2. (podejmować próby) to experiment (z czymś with sth) eksperymentować z narkotykami to experiment with drugs teatr eksperymentujący experimental theatre

ekspiacja
f sgt (Gpl ekspiacji) książk. expiation, atonement dokonywać ekspiacji to make expiation ekspiacja za grzechy expiation for one's sins

ekspiacyjny
adv. książk. [czyn, modlitwa] expiatory

ekspiracyjny
adv. Jęz. [głoska, akcent] pulmonic

eksploatacja
f sgt książk. 1. (wydobywanie) exploitation eksploatacja złóż siarki/gazu ziemnego the exploitation of sulphur/natural gas deposits eksploatacja górnicza mining 2. (urządzeń, sprzętu) use, operation eksploatacja maszyny the operation of a machine samolot wejdzie do eksploatacji w przyszłym miesiącu the plane will come into use next month wycofać maszynę z eksploatacji to withdraw a machine from use eksploatacja tych samochodów jest bardzo kosztowna the maintenance of these cars is very expensive 3. (wyzysk) exploitation nieludzka eksploatacja ludzi i ziemi the inhuman exploitation of people and land

eksploatacyjny
adv. książk. 1. [prace, próby] exploitation attr. głębokość eksploatacyjna the depth of exploitation 2. (związany z eksploatacją urządzeń) koszty eksploatacyjne operating a. maintenance costs opłata eksploatacyjna a service charge, maintenance fee

eksploatować
impf książk. vt 1. (wydobywać) to exploit, to mine [złoża, minerały] eksploatować przyrodę to exploit the natural resources wyeksploatować 2. (użytkować) to utilize, to use [budynki, sprzęt] to operate [maszyny, urządzenia] wyeksploatować 3. (wyzyskiwać) to use, to exploit [pracownika, niewolników] system eksploatujący pracowników a system that a. which exploits employees 4. (nadużywać) to overuse [pomysły, sprzęt] wyeksploatować eksploatować się (przemęczać się) to slave (away)

eksplodować
pf, impf vt (detonować) to detonate, to explode [pocisk, ładunek] vi 1. (wybuchać) [pocisk, ładunek, bomba] to explode 2. książk., przen. (pojawiać się gwałtownie) to explode przen. to burst out jej nienawiść w końcu eksplodowała her hatred has finally burst into the open

eksplozja
f (Gpl eksplozji) 1. (wybuch) explosion, detonation eksplozja atomowa a nuclear a. an atomic explosion 2. przen. (przypływ) explosion, outburst eksplozja uczuć an outburst of emotion eksplozja demograficzna a population explosion 3. Jęz. plosion

eksplozywny
adv. 1. [zjawisko, ruch lawy] explosive 2. [reakcja, charakter, usposobienie] explosive, volatile 3. Jęz. plosive, explosive

eksponat
m (G eksponatu) exhibit (item), showpiece

eksponatowy
adv. exhibit attr., display attr.

eksponowany
pp eksponować adv. 1. (nieosłonięty) [posterunek bojowy, placówka, odcinek frontu] exposed [plakat, położenie] prominent wyraźnie eksponowany napis/afisz a prominently-displayed sign/bill a. poster 2. (ważny) [stanowisko, pozycja społeczna] prominent

eksponować
impf vt 1. (prezentować) to exhibit, to display [obrazy, rzeźby] wyeksponować 2. (podkreślać) to show off, to emphasize eksponować swoje szlacheckie pochodzenie to emphasize a. make a point of one's aristocratic roots a. ancestry kobiety, które lubią siebie eksponować women who like showing off their looks a. figures ta sukienka eksponuje jej figurę that dress shows off her figure (quite nicely) wyeksponować 3. Fot. to expose [film, błonę fotograficzną]

eksport
m sgt (G eksportu) export, exportation eksport węgla/żywności the export of coal/food eksport polskiej myśli technicznej the export of Polish technology produkować coś na eksport to produce sth for export dochody z eksportu export revenue(s) mięso przeznaczone na eksport meat produced for export a. for the export market

eksportacja
f (G eksportacji) książk. uroczysta eksportacja zwłok a. trumny do kościoła the ceremonial escort of the body a. coffin to the church

eksporter
m exporter Brazylia jest ważnym eksporterem kawy Brazil is a major exporter of coffee

eksportować
impf vt to export [odzież, węgiel, zboże] eksportować swoje produkty do wielu krajów to export one's products to many countries wyeksportować

eksportowy
adv. [produkty, handel, agent] export attr. produkcja eksportowa production for export

ekspozycja
f (Gpl ekspozycji) 1. (wystawa) exhibition, exposition, exhibit US ekspozycja muzealna a museum exhibition ekspozycja Dalego/Rembrandta the Dali/Rembrandt exhibition ekspozycja prac polskich plastyków an exhibition of Polish paintings ekspozycja sztuki współczesnej a contemporary art exhibition 2. sgt książk. (przedstawienie) exposition, show(ing) reklamy o bardzo krótkim czasie ekspozycji commercials of very short duration 3. książk. (budynku, stoku) exposure nasz dom ma południowa ekspozycję our house has a southern exposure 4. Literat., Muz. exposition 5. Fot. exposure 6. Sport (rock) face, exposure

ekspozycyjny
adv. 1. [lokal, sala, powierzchnia] exhibition attr., display attr. 2. Literat. [fragment, akt] expository 3. Fot. [czas] exposure attr.

ekspozytura
f 1. (oddział) branch (office) ekspozytura firmy za granicą a foreign branch of the company 2. (przedstawicielstwo władz) agency ekspozytura rządu a government agency ekspozytura sądu a local court

ekspres
m (G ekspresu) 1. sgt pot. (wykonywanie usług) express (service) oddał film do wywołania na ekspres he took the film in for express developing życzy pan sobie ekspres? would you like it express? 2. (pośpieszna przesyłka) express delivery letter/parcel jeżeli ma to być ekspres, to trzeba nakleić dodatkowy znaczek if it's express delivery, it'll need another stamp on it 3. (pociąg) express (train) międzynarodowy ekspres an international express (train) pojechał ekspresem do Krakowa he went by express (train) to Cracow ile kosztuje ekspres do Poznania? how much is it to Poznań on the express?, how much is an express ticket to Poznań? 4. (do parzenia kawy) espresso, espresso machine a. coffee maker kawa z ekspresu espresso (coffee)

ekspresja
f sgt książk. 1. (wyraz) expression środki ekspresji artystycznej modes of artistic expression ekspresja słowna verbal expression ekspresja ciała ludzkiego body language 2. (ekspresyjność) expression, expressiveness recytować z ekspresją to recite with expression głos o niebywałej ekspresji a voice of unique expressiveness siła ekspresji power of expression

ekspresjonista
m, ekspresjonistka f Szt. expressionist

ekspresjonistycznie
adv. [malować, tworzyć] expressionistically

ekspresjonistyczny
adv. [malarstwo, poezja, artysta] expressionist(ic)

ekspresjonizm
m sgt (G ekspresjonizmu) Szt. expressionism

ekspresowo
adv. [zrobić] express ekspresowo wykonana usługa (an) express service

ekspresowy
adv. [termin, usługa, pociąg, przesyłka] express ekspresowe czyszczenie odzieży express dry-cleaning nowe połączenie ekspresowe między Warszawą a Krakowem a new express service from Warsaw to Cracow zrobić coś w ekspresowym tempie to do sth in record a. double-quick time herbata ekspresowa tea bags

ekspresyjnie
ekspresywnie adv. grad. książk. [grać, czytać, recytować] expressively, with feeling

ekspresyjność
ekspresywność f sgt książk. (słowa, formy) expressiveness, expressivity

ekspresyjny
ekspresywny adv. książk. [barwa, głos, aktorstwo] expressive

ekstatycznie
adv. [przeżywać, recytować, śpiewać] ecstatically

ekstatyczność
f sgt (charakteru) enthusiasm, exuberance ekstatyczność muzyki the ecstatic character of the music

ekstatyczny
adv. [taniec, nastrój, stan] ecstatic

ekstaza
f sgt 1. (stan uniesienia duchowego) ecstasy ekstaza religijna religious ecstasy być w stanie ekstazy to be in (a state of) ecstasy popadać w ekstazę to sink into a state of ecstasy wprowadzić tłum w stan ekstazy to send the crowd into a state of ecstasy 2. (narkotyk) ecstasy E pot.

ekstensywnie
adv. grad. extensively

ekstensywność
f Ekon. sgt extensiveness

ekstensywny
adv. Ekon. extensive

eksterminacja
f książk. extermination, annihilation dokonać a. dopuścić się eksterminacji ludności getta to exterminate the inhabitants of the ghetto

eksterminacyjny
adv. książk. [polityka, działanie] exterminatory

eksterminować
impf vt książk. to exterminate [ludność, mniejszości narodowe]

ekstern
zob. eksternista

eksternista
m, eksternistka f external a. extra-mural student GB, extern a. distance student US

eksternistycznie
adv. [studiować] extramurally GB zdawać egzamin eksternistycznie to take an exam without being enrolled for classes

eksternistyczny
adv. [system, studia] extramural a. extension GB [student] external egzamin eksternistyczny an exam taken without enrolment as a student

eksterytorialność
f sgt (ambasady, konsulatu) extraterritorial status, extraterritoriality pogwałcenie eksterytorialności ambasady a violation a. breach of the embassy's extraterritoriality

eksterytorialny
adv. [budynek, autostrada, obszar] extraterritorial

ekstra
adv. inv. 1. (dodatkowy) [fundusze] extra, additional dostać fundusze na ekstra wydatki to get money to cover extra a. additional expenditure 2. (świetny) super pot., fantastic pot. koncert był ekstra the concert was super coś ekstra dla miłośników rapu something special for rap lovers adv. 1. (dodatkowo) extra zapłacić komuś ekstra to pay sb extra zarobić ekstra to earn extra money 2. (świetnie) great pot., super pot. było ekstra, tylko żarcia mało it was great, except there wasn't enough food inter. (wspaniale) great! pot., super! pot. ekstra- w wyrazach złożonych super-, ultra- ekstramodny ultra-trendy ekstraciuch a super outfit

ekstradycja
f (Gpl ekstradycji) książk. extradition C/U umowa o ekstradycji an extradition agreement wystąpić o ekstradycję kogoś [państwo] to apply for sb's extradition

ekstradycyjny
adv. książk. [prawo, traktat, wniosek] extradition attr.

ekstrakcja
f (Gpl ekstrakcji) Chem., Med. extraction

ekstrakcyjny
adv. Chem. Med. extraction attr.

ekstraklasa
f Sport top a. first league a. division GB, major league US ekstraklasa piłkarska the premier (soccer) division GB koszykarze ekstraklasy major-league basketball players US światowa ekstraklasa the world league

ekstrakt
m (G ekstraktu) 1. (substancja) extract (z czegoś of a. from sth) ekstrakty z roślin plant extracts ekstrakt leczniczy a medicinal extract 2. (esencja) extract U ekstrakt z kawy a. kawowy coffee extract ekstrakt bulionu beef extract 3. przen., książk. (istota) essence ekstrakt myśli ludzkiej the essence of human thought muzyka Chopina jest ekstraktem polskości Chopin's music captures the very essence of the Polish spirit

ekstrapolacja
f sgt 1. książk. extrapolation ekstrapolacja trendów the extrapolation of trends dokonać ekstrapolacji to extrapolate 2. Mat., Stat. extrapolation

ekstrapolować
impf vt książk. to extrapolate ekstrapolować coś na coś to extrapolate (from) sth to sth wyników doświadczeń ze zwierzętami nie można ekstrapolować na ludzi one cannot extrapolate from results of animal experiments to humans

ekstrawagancja
f (Gpl ekstrawagancji) (stroju, wyglądu, zachowań) extravagance U, flamboyance U ubierać się bez ekstrawagancji to dress unpretentiously ekstrawagancje młodych artystów the excesses of young artists

ekstrawagancki
adv. [osoba, wygląd, strój] extravagant, flamboyant ekstrawaganckie zachowanie extravagant a. flamboyant behaviour

ekstrawagancko
adv. [ubierać się, zachowywać się] extravagantly, flamboyantly

ekstrawertyczny
adv. książk. [osobowość] extrovert(ed), extravert(ed)

ekstrawertyk
m, ekstrawertyczka f książk. extrovert, extravert

ekstrawertyzm
m sgt (G ekstrawertyzmu) książk. extroversion, extraversion

ekstrem
m (G ekstremu) książk. extreme doprowadzać coś do ekstremu to take sth to extremes

ekstrema
f pot. extremists, fringe element C, the fringe U polityczna ekstrema the political extremists a. fringe

ekstremalnie
adv. książk. extremely, in the extreme ekstremalnie wysokie ceny extremely high prices ich poglądy różnią się ekstremalnie their views are extremely different a. differ radically

ekstremalność
f sgt książk. 1. (poglądów, zachowań, haseł) extremism 2. (warunków, sytuacji) extremity, extremeness

ekstremalny
adv. książk. 1. (skrajny) [poglądy, zachowanie] extreme ekstremalny przykład tchórzostwa an extreme example of cowardice 2. (radykalny) [ugrupowanie, odłam, polityka] extremist pejor. extreme 3. (trudny) [warunki, sytuacja] extreme sporty ekstremalne extreme sports 4. Mat. wartość ekstremalna funkcji an extreme, an extremum

ekstremista
m, ekstremistka f 1. (radykał) extremist, radical 2. Polit. extremist

ekstremistycznie
adv. radically ekstremistycznie sformułowane postulaty radically expressed demands jego żądanie zabrzmiało zbyt ekstremistycznie his demand sounded too radical

ekstremistyczny
adv. 1. (radykalny) [zachowanie, skłonności, młodzież] extremist, radical 2. Polit. [partia, polityka, działacze] extremist, extreme

ekstremizm
m sgt (G ekstremizmu) 1. (skrajność) radicalism, extremism jego ekstremizm w poglądach na sztukę his radical views on art 2. Polit. extremism ekstremizm polityczny political extremism

ekstremum
n (Gpl ekstremów) 1. książk. (skrajność) extreme ekstrema klimatyczne climatic extremes 2. Mat. extreme, extremum funkcja osiąga a. ma ekstremum w punktach 1 i -1 the function reaches its extrema a. extremums at points 1 and -1

ekumeniczny
adv. Relig. [ruch, nabożeństwo] ecumenical

ekumenizm
m sgt (G ekumenizmu) Relig. ecumenism

ekwilibrysta
m 1. (akrobata) acrobat equilibrist przest. 2. pot., przen. (kombinator) juggler przen., tightrope walker przen.

ekwilibrystyczny
adv. 1. [pokazy, ćwiczenia, umiejętności] balancing 2. przen. [umiejętności] high-wire attr. przen. [konwersacja] skilfully navigated

ekwilibrystyka
f sgt 1. (akrobatyka) acrobatics pl, balancing acts pl dać pokaz ekwilibrystyki to perform acrobatics, to give a tightrope performance 2. (zręczność) acrobatic skill(s) lądowanie w tak trudnych warunkach wymaga prawdziwej ekwilibrystyki landing in such difficult conditions requires real acrobatic skill ekwilibrystyka słowna przen. a verbal balancing act przen. dokonywał cudów ekwilibrystyki, próbując pogodzić ich sprzeczne interesy he performed a real high-wire a. balancing act trying to reconcile their conflicting interests

ekwipować
impf vt to equip, to outfit (w coś with sth) ekwipować statek to equip a ship ekwipować żołnierzy w broń to equip soldiers with weapons wyekwipować

ekwipunek
m sgt (G ekwipunku) equipment, kit ekwipunek turystyczny camping a. hiking equipment ekwipunek dla żołnierzy a soldiers' kit

ekwiwalencja
f sgt książk., Log. equivalence, equivalency

ekwiwalent
m (G ekwiwalentu) książk. 1. (równowartość) equivalent ekwiwalent pieniężny monetary equivalent ekwiwalent w naturze/gotówce the equivalent in kind/in cash 2. (odpowiednik) equivalent (czegoś of sth) ziołowy ekwiwalent viagry a herbal equivalent of Viagra świadectwo jest ogólnie akceptowane jako ekwiwalent FCE the certificate is generally accepted as an FCE equivalent 3. Ekon. equivalent 4. Jęz. equivalent (czegoś for sth) ekwiwalent słownikowy = a translation equivalent (given in a bilingual dictionary)

ekwiwalentnie
adv. książk. commensurately książk. (do czegoś with sth) wynagradzać pracowników ekwiwalentnie do ich wkładu pracy to pay one's employees commensurately with their efforts

ekwiwalentność
f sgt (waluty, słowa) equivalence, equivalency

ekwiwalentny
adv. 1. książk. (równoważny) equivalent, equal (do czegoś to sth) ta część utworu nie jest ekwiwalentna do pozostałych this part doesn't measure up to the rest of the piece żądać ekwiwalentnej rekompensaty to claim equivalent compensation 2. Jęz. [tłumaczenie] equivalent