egalitarnie
adv. książk. inne kraje podeszły do tej kwestii bardziej egalitarnie other countries took a more egalitarian approach to the issue

egalitarność
f sgt książk. egalitarianism

egalitarny
adv. książk. [ustrój, dążności, hasła] egalitarian społeczeństwo egalitarne an egalitarian society

egalitarystyczny
adv. książk. [idee, reformy, tendencje] egalitarian postawa egalitarystyczna an egalitarian attitude

egalitaryzm
m sgt (G egalitaryzmu) książk., Polit. egalitarianism głosić hasła/zasady egalitaryzmu to propagate egalitarian slogans/principles

egida
f sgt książk. aegis pod czyjąś egidą under the aegis of sb

egipski
adv. Egyptian

egiptolog
m (Npl egiptolodzy a. egiptologowie) Egyptologist

egiptologia
f sgt (GD egiptologii) Nauk. Egyptology profesor egiptologii professor of Egyptology

egiptologiczny
adv. [badania, studia] Egyptological

ego
n inv. sgt 1. Psych. (jaźń) ego 2. (godność) ego, pride zranić czyjeś ego to deflate sb's ego, to hurt sb's pride boję się, że ucierpi na tym jego ego I'm afraid his pride will be hurt

egocentrycznie
adv. książk. [traktować, zachowywać się] egocentrically, in an egocentric manner on jest nastawiony egocentrycznie he's egocentric zgadzam się, że postępowała bardzo egocentrycznie I agree that she acted a. behaved very egocentrically

egocentryczny
adv. książk. [osoba, zachowanie] egocentric przyjąć postawę egocentryczną wobec innych to adopt an egocentric attitude to a. towards others

egocentryk
m, egocentryczka f książk. egocentric

egocentryzm
m sgt (G egocentryzmu) książk. egocentrism, egocentricity

egoista
m, egoistka f pejor. egotist, egoist jesteś skończonym egoistą you're a complete egotist

egoistycznie
adv. grad. [traktować, zachować się] egotistically, egoistically to może zabrzmieć a. zabrzmi egoistycznie, ale. this might sound egoistic(al), but.

egoistyczny
adv. [postępowanie, pobudki, zachowanie, postawa, charakter, osoba] egotistic(al), egoistic(al)

egoizm
m sgt (G egoizmu) egotism, egoism kierować się egoizmem to be governed by egotism przejaw czystego egoizmu a display of sheer egotism

egz.
(=egzemplarz)

egzaltacja
f sgt gushiness, rapture popadać w egzaltację to go into raptures (z powodu czegoś about a. over sth) mówiła z egzaltacją she was gushing away, she went into raptures grać bez egzaltacji [aktor] to give an unpretentious performance

egzaltowany
adv. książk. [usposobienie, zachowanie, osoba] effusive, gushing [okrzyk, wypowiedź] rapturous, enraptured

egzamin
m (G egzaminu) 1. (sprawdzenie wiedzy) examination, exam egzamin wstępny/końcowy/uniwersytecki an entrance/a final/a university exam(ination) egzamin ustny/pisemny an oral/a written exam(ination) egzamin poprawkowy a resit egzamin konkursowy a competitive exam(ination) egzamin z matematyki a maths GB a. math US exam(ination) egzamin testowy (z wyborem poprawnej odpowiedzi) a multiple-choice exam(ination) (wymagający krótkich odpowiedzi) a short-answer exam(ination) egzamin do gimnazjum a middle-school entrance exam(ination) GB, a high-school entrance exam(ination) US egzamin do liceum a grammar-school a. secondary-school entrance exam(ination) GB, a high-school entrance exam(ination) US egzaminy (wstępne) na studia college a. university entrance exam(ination)s egzamin na uniwersytet/politechnikę/dziennikarstwo a university/technical university/department a. school of journalism entrance exam(ination) egzamin na prawo jazdy/kartę pływacką a driving/swimming test egzamin na czeladnika/mistrza stolarskiego a journeyman/master carpenter's qualifying exam(ination) dopuścić kogoś do egzaminu to admit sb to an exam(ination) przeprowadzić egzamin to conduct an exam(ination) przystąpić do egzaminu to sit (for) a. take an exam(ination) zgłosić się na egzamin to sit (for) a. take an exam(ination) zapisać się na egzamin to register for an exam(ination) wyznaczyć termin egzaminu to set a date for a. to schedule an exam(ination) zdawać egzamin to sit (for) a. take an exam(ination) zdać a. zaliczyć egzamin to pass an exam(ination) nie zdać egzaminu to fail an exam(ination) obciąć a. oblać kogoś na egzaminie to fail a. flunk US sb pot. oblać egzamin pot. to fail a. flunk US an exam pot. składać egzamin książk. to sit an examination 2. pot. (praca egzaminacyjna) exam(ination) paper 3. przen. (sprawdzian, test) test poddać kogoś/coś egzaminowi to put sb/sth to the test zdać egzamin z dorosłości to prove oneself adult zdać/zdawać egzamin pot. (okazać się adekwatnym) [urządzenie, procedura] to work (well) to pass muster, make the grade pot. czy nowy system kontroli jakości zdaje egzamin? does the new quality-control system work? egzamin dojrzałości a. maturalny Szkol. Polish school-leaving examination egzamin dyplomowy Szkol., Uniw. final exam(ination) egzamin komisyjny Szkol., Uniw. (w wyniku zakwestionowania oceny) a resit following an appeal to the examination review board (przeprowadzony przez komisję) an examination conducted before or by an examination board egzamin magisterski Uniw. MA a. master's exam(ination) egzamin mistrzowski Admin. master('s) qualifying exam(ination) (in a trade) egzamin narzeczonych a. przedślubny a prenuptial interview for a couple planning a Catholic wedding egzamin państwowy state exam(ination) egzamin zawodowy = vocational a. professional qualifying exam(ination) egzamin życiowy (próba sprawdzająca przystosowanie do życia) a moment of truth, a crucial a. critical moment in one's life

egzaminacyjny
adv. examination attr., exam attr. komisja egzaminacyjna an exam(ination) board praca egzaminacyjna an exam(ination) paper pytania egzaminacyjne exam(ination) questions (na piśmie) an exam(ination) paper test egzaminacyjny (z wyborem poprawnej odpowiedzi) a multiple-choice exam(ination) (wymagający krótkich odpowiedzi) a short-answer exam(ination) lista egzaminacyjna a list of examinees a. exam(ination) candidates

egzaminator
m, egzaminatorka f (Npl egzaminatorzy a. egzaminatorowie, egzaminatorki) examiner wymagający egzaminator a demanding examiner egzaminator z matematyki/historii a mathematics/history examiner egzaminator na prawo jazdy a driving examiner prawo wyboru egzaminatora Uniw. the right to choose a. elect an examiner dyrektor ma prawo wyznaczyć innego egzaminatora the director has the right to designate a different examiner egzaminator zewnętrzny Szkol., Uniw. an external examiner

egzaminatorski
adv. examiner's interrogator's przen. egzaminatorski ton the tone of an interrogator egzaminatorski sposób pytania asking questions as if it were an exam(ination)

egzaminować
impf vi 1. (sprawdzać wiedzę) to examine [uczniów, studentów] egzaminowali nas z teorii they were examining us in theory być egzaminowanym z fizyki to be examined in physics egzaminowanie kandydatów examining the candidates egzaminujący i egzaminowani examiners and examinees przeegzaminować 2. przen. (badać) to question to cross-examine a. interrogate przen. tato, przestań mnie egzaminować! dad, stop cross-examining a. interrogating me! długo egzaminował ją wzrokiem he gave her a long probing a. questioning look

egzegetyczny
adv. książk. exegetic(al) książk.

egzegeza
f książk. exegesis książk. egzegeza tekstów religijnych the exegesis of religious texts

egzekucja
f 1. (Gpl egzekucji) (wykonanie wyroku śmierci) execution publiczne/masowe egzekucje public/mass executions egzekucja skazańca the execution of a condemned person 2. sgt Prawo execution, enforcement egzekucja prawa the enforcement of the law egzekucja długów debt collection grzywnę ściąga się na drodze egzekucji the payment of the fine is enforced by a warrant of execution

egzekucyjny
adv. 1. (wykonujący wyrok śmierci) pluton egzekucyjny a firing squad stanąć przed plutonem egzekucyjnym to face the firing squad 2. Prawo [przepisy, prawo] enforcement attr. [sprawa, nakaz] execution attr. [należności] collection attr. nakaz egzekucyjny a warrant of execution koszty egzekucyjne collection costs wszcząć postępowanie egzekucyjne to commence execution proceedings

egzekutor
m 1. (komornik) collector egzekutor długów a debt collector egzekutor urzędu skarbowego a revenue collector GB, a tax collector US 2. (wykonawca) executor egzekutor testamentu the executor of a will bezwzględny egzekutor przepisów a strict enforcer of rules 3. (kat) executioner 4. dzien., Sport etatowy egzekutor rzutów wolnych/karnych a regular free-kick/penalty taker

egzekutorka
f 1. (komornik) collector 2. (wykonawczyni) executrix książk. egzekutorki testamentu the executrixes a. executrices of a will

egzekutywa
f sgt 1. (w partii) executive pot. (zebranie) party executive meeting egzekutywa partyjna the party executive 2. Polit. (władza wykonawcza) the executive 3. Prawo execution, enforcement przepisy o niskiej egzekutywie hardly enforceable regulations zapewnić egzekutywę czyimś postanowieniom to ensure the implementation of sb's decisions

egzekwie
plt (G egzekwii) Relig. exequies pl książk., obsequies pl książk.

egzekwować
impf vt 1. (wymagać) to enforce [prawo, przepisy] egzekwować długi to collect debts egzekwować od kogoś jego zobowiązania to enforce the fulfilment of sb's obligations egzekwować od kogoś należności to exact a. collect payment from sb egzekwować swoje polecenia to make sure that one's instructions are carried out egzekwować swoje postanowienia to enforce one's decisions egzekwować swoje prawa to exercise one's rights egzekwować obietnice wyborcze [elektorat] to demand the fulfilment of sb's campaign promises wyegzekwować 2. Dzien., Sport to take [rzut rożny, rzut karny]

egzema
f Med. eczema U

egzemplarz
m 1. (książka, czasopismo) copy umowę sporządzono w dwóch/trzech jednobrzmiących egzemplarzach the agreement has been drawn up in duplicate/triplicate nakład 10 tysięcy egzemplarzy (gazety, czasopisma) circulation (of) 10,000 (książki) a print run (of) 10,000 (copies) jeden z niewielu istniejących nieuszkodzonych egzemplarzy tego znaczka one of the few undamaged specimens of this stamp in existence 2. (przedmiot, zwierzę, roślina) specimen wyjątkowo piękny egzemplarz motyla an exceptionally beautiful specimen of a butterfly poszczególne egzemplarze tego auta robiono na zamówienie each car was custom-built a. custom-made sprzedano 100 egzemplarzy książki a a. one hundred copies of the book have been sold 3. pot. [osoba, zwierzę] specimen pot. wyjątkowy z niego egzemplarz pot. he's a strange specimen pot. egzemplarz autorski Wyd. (complimentary) author's copy egzemplarz obowiązkowy Wyd. obligatory copy (submitted by the publisher to the National Library) egzemplarz okazowy Wyd. (pierwszy egzemplarz) specimen copy (promocyjny) promotional copy egzemplarz recenzyjny Wyd. review copy egzemplarz próbny Wyd. advance copy egzemplarz sygnalny Wyd. proof copy egzemplarze wymienne Wyd. exchange copies

egzemplifikacja
f sgt książk. (przykłady) exemplification służyć jako egzemplifikacja a. stanowić egzemplifikację czegoś to exemplify sth, to be an example of sth

egzemplifikacyjny
adv. książk. [materiał] exemplificative książk.

egzemplifikować
impf vt książk. [osoba, zjawisko] to exemplify [tezę, wywód] egzemplifikować coś danymi statystycznymi to exemplify a. illustrate sth by using statistical data

egzorcysta
m exorcist

egzorcyzm
m (G egzorcyzmu) zw. pl exorcism odprawiać egzorcyzmy to perform an exorcism

egzotycznie
adv. grad. [ubrany, piękny] exotically wyglądać egzotycznie to look exotic egzotycznie brzmiące nazwy exotic-sounding names

egzotyczność
f sgt exoticness, exoticism egzotyczność obyczajów/strojów/potraw the exotic nature a. exoticism of the customs/costumes/dishes

egzotyczny
adv. 1. (z dalekich krajów) [strój, zwyczaje, potrawa, roślina, zwierzę, miejsca] exotic 2. (odmienny) exotic egzotyczna uroda exotic looks egzotyczne hobby an exotic hobby czasy te wydają się nam odległe i egzotyczne to us those times seem remote and exotic

egzotyka
f sgt exoticness, exoticism egzotyka dalekich krajów the exoticism of faraway climes fascynacja egzotyką a fascination with a. for the exotic

egzotyzm
m (G egzotyzmu) sgt 1. (egzotyka) exoticism 2. Jęz., Szt. exoticism

egzystencja
f (Gpl egzystencji) książk. 1. (istnienie) existence U republika weimarska nie miała szans na trwałą egzystencję the Weimar Republic didn't stand a chance of lasting survival 2. (życie ludzkie) existence U, life C/U tragizm ludzkiej egzystencji the tragic quality of human existence zmagać się z codzienną egzystencją to struggle through (one's) daily life a. day-to-day existence wieść spokojną egzystencję to lead a peaceful a. uneventful existence pytania o sens ludzkiej egzystencji questions about the meaning of human existence monotonia więziennej egzystencji the monotony of prison life 3. (byt) standard of living, living standards zapewnić sobie minimum egzystencji (barely) to manage to provide for oneself, to have a subsistence-level income zapewnić komuś minimum egzystencji [osoba] (barely) to manage to provide subsistence for sb [renta, pensja, dochody] to cover the (basic) necessities, to be enough to survive a. subsist on znacznie poprawiły się warunki naszej egzystencji our standard of living has improved considerably 4. (to, co żyje) life C/U tyle się zmarnowało ludzkich egzystencji so many (human) lives have been wasted 5. Filoz. existence U

egzystencjalista
m, egzystencjalistka f Filoz. existentialist

egzystencjalistyczny
adv. [filozofia, poglądy] existential, existentialist

egzystencjalizm
m sgt (G egzystencjalizmu) Filoz. existentialism

egzystencjalny
adv. 1. (dotyczący istnienia) existential pytania egzystencjalne existential questions lęk egzystencjalny existential anxiety 2. Filoz. [tezy, filozofia] existentialist, existential

egzystować
impf vi książk. 1. (utrzymywać się) to exist, to live egzystować na granicy nędzy to live on the brink of poverty potrafią świetnie egzystować w nowych warunkach they're managing very well in these new circumstances nie zarabia tyle, aby móc normalnie egzystować he doesn't earn enough money to live normally 2. (istnieć) to exist egzystować w czyjejś świadomości to exist in sb's consciousness mity romantyczne, egzystujące w naszej tradycji the romantic myths existing in our tradition