dzbanek
m dem. 1. (na kwiaty) vase (na wino, wodę) jug GB, pitcher US dzbanek do kawy a coffee pot dzbanek do herbaty a teapot 2. (zawartość) jug(ful) GB, pitcher US dzbanek wody a jugful of water dzbanek kawy a pot of coffee

dzbanuszek
m 1. dem. (small) jug GB, (small) pitcher US dzbanuszek do śmietanki a cream jug 2. Archit. a pillar impost in the shape of a jug

dziabać
impf dziabnąć

dziabnąć
pf - dziab|ać impf (dziabnęła, dziabnęli - dziabię) vt pot. 1. (ugryźć) [zwierzę, owad] to bite (użądlić) to sting 2. (zadać cios) to stab dziabnąć kogoś nożem to stab sb (with a knife) dziabać nożem w ścianę to stab at the wall with a knife

dziad
m 1. (Npl dziadowie) książk., przest. (dziadek) grandfather 2. zw. pl (Npl dziadowie) książk. (przodek) forefather zw. pl, forebears plt tu rodzili się nasi dziadowie i tu będą mieszkać nasze wnuki this is where our ancestors were born, and our progeny a. grandchildren will live here as well z dziada pradziada trudnił się rękodzielnictwem he was one of a long line of craftsmen był Polakiem z dziada pradziada he was a Pole born and bred 3. (Npl dziady) pejor. (starzec) gaffer GB pot. old coot pot., pejor. 4. (Npl dziady) pejor. (biedak) beggar, pauper (żebrak) beggar panhandler US pot., pejor. 5. (Npl dziady) pejor., obraźl. (mężczyzna) creep pot., pejor., jerk pot., pejor dziady Hist. a pagan festival in honour of ancestral spirits dziad kalwaryjski przest. beggar, pauper dziada z babą a. dziada i baby tylko tu brakuje pot. all that's missing is the kitchen sink mówił dziad do obrazu pot. it's like talking to a brick wall zejść na dziady pot. to go to the dogs pot. dziad swoje, baba swoje przysł. everyone talks but no one listens przysł.

dziadek
m pers. (Npl dziadkowie) (ojciec ojca lub matki) grandfather grand(d)ad pot., pieszcz., grandpa pot., pieszcz. mój dziadek ze strony matki my maternal grandfather a. grandfather on my mother's side gdzie jest dziadek? chcę mu pokazać te zdjęcia where's grandad? I want to show him these pictures dziadku, mogę wziąć twój samochód? grandpa, do you need the car today? m inanim. (A dziadka) (w brydżu) dummy grać w brydża z dziadkiem to play dummy bridge dziadkowie plt (dziadek i babcia) grandparents dziadek do orzechów nutcracker nie śmiej się dziadku z czyjegoś wypadku, dziadek się śmiał i tak samo miał przysł. = you'll be laughing out the other side of your mouth a. face when the same thing happens to you przysł.

dziadkowy
adv. (należący do dziadka) grandfather's grand(d)ad's pieszcz.

dziadostwo
n sgt pot. 1. (tandeta) rubbish junk pot. 2. (nędza) poverty 3. pejor. (ubodzy) trash pejor., riff-raff pejor.

dziadować
impf vi pot., pejor. 1. (biedować) to live in poverty, to live (from) hand to mouth a. a hand to mouth existence 2. (żebrać) to beg

dziadowski
adv. 1. [torba, kij, lament] beggar's był ubrany po dziadowsku he was dressed like a beggar a. shabbily 2. pot. (tandetny) [urządzenie, ubranie] tacky pot. zrobiony po dziadowsku (tandetnie) shoddy

dziadunio
m 1. pieszcz. (dziadek) grand(d)ad pieszcz., grandpa pieszcz. 2. (staruszek) old boy pot., old timer pot.

dziadyga
m (Npl dziadygi) pejor. old geezer pot., pejor.

dziadzia
zob. dziadzio

dziadzieć
impf vi 1. pot., pejor. (starzeć się) to decay przen., pot., pejor., to fossilize przen., pot., pejor. zdziadzieć 2. pot. (biednieć) to come down in the world zdziadzieć

dziadzina
m żart. old timer pot.

dziadzio
m (Npl dziadziowie) 1. pieszcz. (dziadek) grand(d)ad pieszcz., grandpa pieszcz. 2. (staruszek) old timer pot., old boy pot.

dziadzisko
n pejor. (żebrak) (old) beggar

dziadziuś
m pieszcz. grand(d)ad pieszcz., grandpa pieszcz.

dziadówka
f pot. beggar

dzianet
m 1. (rasa koni) Arabian (horse) jennet spec. 2. pot. (rumak) steed książk.

dzianina
f 1. sgt (materiał) knitted material, knit suknia z dzianiny a knitted dress 2. (ubrania) knitwear U, knits dzianiny są znowu modne knits are in fashion again

dzianinowy
adv. [sukienka, bluzka] knitted [ścieg] knitting

dziany
adv. 1. (zrobiony z dzianiny) [płaszcz, suknia] knitted 2. pot. (bogaty) [facet, gość] loaded pot.

dziarski
adv. [osoba] lively, energetic [krok, marsz] brisk, lively śpiewać dziarskie pieśni to sing lively songs to jeszcze dziarski staruszek he's still an energetic a. active old man

dziarsko
adv. [maszerować, kroczyć] briskly, with vigour GB a. vigor US pomimo wieku nadal trzyma się dziarsko despite his age he's still lively a. full of vigour

dziarskość
f sgt (kroku, ruchów) briskness, vigour GB, vigor US

dziatki
plt (G dziatek) przest. children, youngsters

dziatwa
f sgt ksiażk., żart. children, youngsters ze szkoły wybiegła roześmiana dziatwa the children ran out of school laughing

dziać
się impf vi (zdarzyć się) to happen, to go on to się działo wiele lat temu it happened many years ago akcja powieści dzieje się w Wenecji the novel is set in Venice na wojnie dzieją się rzeczy straszne terrible things happen during a war co się tu dzieje? what's going on here? co się działo/czy coś się działo w czasie mojej nieobecności? what happened/did anything happen while I was gone? tyle nowego się teraz dzieje there's so much to keep up with these days był tak zamyślony, że nie wiedział, co się wokół niego dzieje he was so lost in thought that he didn't know what was going on around him straciliśmy z nim kontakt, nie wiemy, co się z nim teraz dzieje we haven't kept in touch with him and don't know what he's up to these days nie wiadomo, co działo się z dziadkiem po upadku powstania nobody knows what became of (our) grandfather after the uprising was put down działo się z nią coś dziwnego there was something (strange) going on with her coś dziwnego dzieje się z komputerem/pralką/silnikiem there's something wrong with the computer/washing machine/engine, the computer/washing machine/engine is acting up ból jest sygnałem, że dzieje się coś złego pain is a signal that something's wrong opanuj się, co się z tobą dzieje? pot. calm down, what's the matter with you? uważał, żeby nikomu nie działa się krzywda he took care to ensure that no one suffered a. was wronged uważali, że dzieje im się krzywda they felt they were being wronged v imp. w fabryce działo się coraz gorzej the situation at the factory was getting worse and worse dzieje się tak dlatego, że. it's because (of the fact that). słyszałem, że dobrze/nie najlepiej mu się dzieje I've heard he's doing well/not doing too well jeśli będzie ci się źle działo, napisz write to me if anything goes wrong niech się dzieje co chce come what may

dział
m (G działu) 1. (nauki, sztuki) branch dział matematyki/biologii a branch of mathematics/biology 2. (w czasopiśmie, książce) section jego opowiadanie wydrukowano w dziale literackim his short story was printed in the literary section dział sportowy/ekonomiczny gazety the sports/economics section a. pages of a newspaper 3. (instytucji, sklepu) department dział personalny/księgowości the personnel/accounts a. accounting department dział obuwniczy/meblowy the shoe/furniture department 4. Prawo zw. pl (podział majątku) division działy rodzinne the division of family property działy majątkowe estate distribution dostać a. wziąć coś w dziale to inherit sth 5. Prawo (część własności) portion, entitlement zrzec się działu to relinquish one's portion a. inheritance dział wodny a. wód Geog. watershed, divide US

działacz
m, działaczka f (Gpl działaczy a. działaczów, działaczek) activist działacz partyjny/związkowy a. związku zawodowego a party/trade union activist działacz społeczny a worker for voluntary causes zasłużony działacz opozycyjny an eminent oppositionist

działalność
f sgt 1. (osoby, grupy, instytucji) activity C/U działalność gospodarcza business activity Centrum Sztuki rozpoczęło już swoją działalność the Art Centre has already opened prowadzić działalność na rzecz ludzi potrzebujących to conduct charitable activities prowadzimy różnorodną działalność we carry out a range of activity 2. (aktywność) activity wzmożona działalność Słońca increased solar activity

działanie
sv działać n 1. Mat. calculation, (mathematical) operation działanie arytmetyczne an arithmetical operation wynik działania the result of a calculation kolejność działań order of operations działania na liczbach ujemnych (mathematical) operations performed on negative numbers wykonywać działania na liczbach to perform mathematical operations 2. Farm. Med. effect lek o działaniu przeciwzapalnym anti-inflamatory medication działanie przeciwgorączkowe fever reducing effect an antipyretic effect spec. działania uboczne side effects działania plt action U, activities podjąć działania to take action działania zbrojne military action a. activities dywersyjne działania partyzantów subversive guerilla activity a. operations

działać
impf vi 1. (wykonywać czynności) [osoba, instytucja] to act, to take action nigdy nie działał na własną rękę he never acted on his own zawsze działał w pojedynkę he always acted on his own ktoś, kto działa szybko i skutecznie somebody who acts quickly and efficiently w moim imieniu działa adwokat a lawyer is acting for me a. on my behalf oskarżony utrzymywał, że działał w obronie własnej the accused claimed to have acted in self-defence dyrektor/konsulat już coś działał w tej sprawiepot. the director/consulate has already taken steps in this matter w szkole działa drużyna harcerska i klub filmowy the school has an active scout/guide troop and film club na uczelni działa kilka organizacji studenckich the college has several active student organizations działa już klub osiedlowy the community club has already been opened przez kilka lat działał w związkach zawodowych he was a trade union activist for several years w czasie wojny działał w konspiracji he was active in the underground during the war działać na czyjąś szkodę to work against sb podstępnie działał na szkodę swoich kolegów he was working against his colleagues behind their backs, he double-crossed his colleagues sytuacja polityczna działa na naszą korzyść/niekorzyść the political situation is working to our advantage/disadvantage czas działa na naszą korzyść time is on our side 2. (funkcjonować) [urządzenie, maszyna] to work, to operate magnetofon działa bez zarzutu the tape recorder works perfectly odkurzacz się zepsuł, w ogóle nie działa the vacuum cleaner has gone wrong - it isn't working at all to urządzenie działa na baterie this appliance works a. runs on batteries a. is battery-operated 3. (obowiązywać) [prawo, zasada] to apply, to be valid prawo/ustawa nie działa wstecz the law/bill isn't retroactive 4. (wywierać wpływ) to act, to have an effect (na kogoś/coś on sb/sth) benzen działa rakotwórczo benzene is carcinogenic mówił coraz wolniej, proszki nasenne widać zaczęły działać he was talking more and more slowly, obviously the sleeping pills had begun to take effect zastrzyk przeciwbólowy przestał działać the analgesic had stopped working a. worn off tutejszy klimat zbawiennie działa na moje serce the climate here has a beneficial effect on my heart ten lek działa moczopędnie/przeciwzapalnie this medicine has a diuretic/an anti-inflammatory effect siemię lniane działa korzystnie na cerę i włosy linseed is good for the complexion and hair ta muzyka działa na wyobraźnię this music stimulates the imagination podziałać 5. Chem. to treat vt działać czymś na coś to treat a. combine sth with sth działać wodą na dwutlenek siarki, aby wytworzyć kwas siarkowy to add water to sulphuric dioxide to obtain sulphuric acid podziałać 6. (podniecać) to arouse (sexually) (na kogoś sb)

działka
f 1. (parcela) plot GB, lot US działka rekreacyjna a garden plot działka budowlana a building plot 2. (ogródek) allotment GB jarzyny z działki home-grown vegetables wszystkie weekendy spędzali na działce they spent every weekend at a. on their allotment działka pracownicza = an allotment rented from one's employer 3. (w przyrządzie pomiarowym) division 4. pot. (zakres obowiązków) department pot. gotowanie to twoja działka cooking is your department to nie moja działka i nie zamierzam się tym zajmować that's not my department and I don't want to have anything to do with it 5. pot. (dola) rake-off pot. wziąć/dostać swoją działkę w wysokości tysiąca dolarów to get a rake-off of a thousand dollars 6. pot. (kokainy) line pot. (heroiny, amfetaminy) fix pot. 7. Bot. sepal

działko
n dem. (small) cannon działko wodne a water cannon działko gaśnicze Techn. fire extinguisher

działkowicz
działkowiec m allotment holder GB

działkowy
adv. [jarzyny, owoce] home-grown ogródek działkowy an allotment GB

działo
n Wojsk. cannon, gun bić z dział to fire one's guns a. cannons działo samobieżne a self-propelled gun

działon
m (G działonu) Wojsk. gun crew

działowy
1. adv. 1. [katalog, redakcja] section attr. 2. [ścianka, linia] partition attr. 2. adv. [amunicja, wózek] cannon attr., gun attr.

dzicz
f sgt 1. pejor. (ludzie) savages pejor., barbarians pejor. pseudokibice piłkarscy to najgorsza dzicz those gangs of pseudo football fans are the worst kind of barbarian(s) 2. (miejsce) wilderness, the wilds żyć w dziczy to live in the wilderness

dziczeć
impf (dziczeję, dziczał, dziczeli) vi 1. (wracać do stanu naturalnego) [roślina, krajobraz, zwierzę] to run wild, to go back to the wild nieuprawiony ogród dziczeje an uncultivated garden runs wild zdziczeć 2. (stawać się niecywilizowanym) to become brutish, to run wild ludzie dziczeją w czasie wojny war brings the worst in people a. reduces people to brutes pozbawiona pozytywnych wzorów młodzież dziczeje without positive role models young people run wild zdziczeć 3. przen. to become a recluse mieszkając samotnie człowiek dziczeje if you live alone, you find human relations more and more difficult zdziczeć

dziczka
f Bot., Ogr. 1. (do szczepienia) (tree) rootstock, understock 2. (dzikie drzewo) wilding, wild tree 3. (pęd) wild shoot

dziczy
adv. [trop, skóra] wild boar attr.

dziczyzna
f sgt (mięso) game potrawy z dziczyzny game dishes

dzida
f spear

dzidzia
f (Gpl dzidzi a. dzidź) 1. pieszcz., dziec. (niemowlę) baby 2. pot., pejor. (kobieta) bimbo pot., pejor.

dzidziuś
m pieszcz., dziec. baby

dzieciaczek
m pieszcz. kid pot., kiddy pot.

dzieciaczyna
m, f (poor) child (poor) kid pot.

dzieciaczysko
n pejor. (nieznośne) brat pejor. pieszcz. (ze współczuciem) child kid pot.

dzieciak
m (Npl dzieciaki) 1. pot. (dziecko) kid pot. child będą mieli dzieciaka they're going to have a kid a. baby miała z nim dzieciaka she had his kid a. baby zrobił a. machnął jej dzieciaka he knocked her up pot., pejor. 2. pejor. (o dorosłym) child, baby ale z niego dzieciak! he's such a child!

dzieciarnia
f sgt small fry U (+v pl) kids pot.

dzieciaty
pot. adv. with children był już starszym panem, żonatym i dzieciatym he was an older man, married with children m family man

dziecina
dziecinka f 1. pieszcz. (dziecko) (little) child kid pot. 2. (o dorosłym) child kid pot.

dziecinada
f sgt pejor. childishness

dziecinnie
adv. [zachowywać się, pytać] childishly wygląda bardzo dziecinnie she looks very childish to było dziecinnie proste a. łatwe it was as easy as pie pot.

dziecinnieć
impf (dziecinnieję, dziecinniał, dziecinnieli) vi to be going through one's second childhood to go gaga pot. dziecinnieć na starość to become simple-minded in one's old age staruszek dziecinniał z roku na rok year by year the old man was getting more and more childish zdziecinnieć

dziecinny
adv. 1. (dla dziecka) pokój dziecinny child(ren)'s room, nursery 2. (typowy dla dziecka) child(ren)'s dziecinny głos/uśmiech the voice/smile of a child dziecinne zabawy children's games ma jeszcze bardzo dziecinną buzię he still has a baby face jest jeszcze bardzo dziecinna she's still very childish a. very much a child była dziecinna mimo swego poważnego wyglądu she was childish despite her mature appearance był po dziecinnemu naiwny/ufny he was as naive/trusting as a child 3. (łatwy) [pytanie, zadanie] easy 4. pejor. [wykręt, kłamstwo, pomysł] childish juvenile pejor. dziecinne wymówki/wykręty/kłamstwa childish a. juvenile excuses/lies to najbardziej dziecinny pomysł, jaki słyszałam that's the most childish a. juvenile idea I've heard yet nie bądź dziecinna! don't be such a child!, don't be so juvenile! dziecinna pora a. godzina żart. early evening

dzieciobójca
m, dzieciobójczyni f książk. infanticide książk.

dzieciobójstwo
n sgt książk. infanticide książk.

dzieciorób
m (Npl dziecioroby) pot., pejor. stud pot.

dzieciska
plt (G dziecisków) pot. kids pot.

dzieciuch
m (Npl dzieciuchy) 1. pot. (dziecko) kid pot. 2. pot., pejor. (o dorosłym) child, baby

dzieciąteczko
n pieszcz. baby

dzieciątko
n pieszcz. baby Dzieciątko Jezus the baby Jesus

dziecię
n (G dziecięcia) 1. książk., żart. (dziecko) child 2. książk., przen. child przen. dziecię natury a child of nature dziecię wielkiego miasta a big-city boy/girl dziecię swojej epoki a child of one's a. the times

dziecięco
adv. [uśmiechać się, pytać] childishly, in a childlike way

dziecięctwo
n sgt przest. 1. (bycie dzieckiem) youth juvenescence książk. 2. (bycie jak dziecko) youthfulness, childishness 3. (dzieciństwo) childhood

dziecięcy
adv. 1. (dziecka, dla dziecka) [głos, uśmiech] child's, children's [książki, obuwie, odzież, szpital] children's [przyjaźń, zażyłość] childhood attr. dziecięce lata childhood usłyszeliśmy radosny dziecięcy głosik we heard a happy childish voice słychać było (ich) dziecięce dziecięce głosiki we could hear (the) children's voices z ufnym, dziecięcym uśmiechem na twarzy with a trusting childlike smile 2. (typowy dla dziecka) [ufność, zachowanie] childlike

dzieciństwo
n sgt childhood przyjaciel/znajomy z dzieciństwa a childhood friend uraz z dzieciństwa childhood trauma dzieciństwo spędził na wsi he spent his childhood in the country mieszkam tu od dzieciństwa I've lived here since childhood w dzieciństwie wiele chorował he was a sickly child pamiętam z dzieciństwa, jak. I remember how in my childhood.

dziecko
n 1. (niedorosły człowiek) child kobieta z dwojgiem małych dzieci a woman with two small children Ania to jeszcze dziecko Annie is still a child od dziecka from a child, since childhood znała go od dziecka she has known him since he was a child jak dziecko like a child, in a childlike manner a. way cieszyć się jak dziecko to be (as) happy as a sandboy GB, to be (as) happy as a clam US płakać jak dziecko to cry like a (little) child dzieci do lat 12 children under 12 ubrania/buty dla dzieci children's clothes/shoes dziecko w wieku szkolnym/przedszkolnym a school-age/pre-school child wychowała dwoje dzieci she's raised two children wziąć dziecko na wychowanie to take in a foster child mieć troje dzieci na utrzymaniu to have three children to support dziecko zaniedbane/maltretowane a neglected/abused child znęcanie się nad dziećmi/dzieckiem child abuse sąd przyznał dziecko matce the court gave a. granted the mother custody of the child 2. (płód) baby, child spodziewać się dziecka to be expecting (a baby) dziecko (jest) w drodze a baby (is) on the way pot. dziecko z probówki a test-tube baby pot. zrobić komuś dziecko a. pot. to make a. get sb pregnant przyznawać/nie przyznawać się do dziecka to acknowledge/deny paternity 3. (syn lub córka) child dorosłe dzieci grown-up a. adult children mieli troje dzieci they had three children przybrane/nieślubne dziecko a foster a. an adopted/illegitimate child dowiedziała się, że jest dzieckiem adoptowanym she found out that she had been adopted czy mają dzieci? do they have any children? 4. (niedorosłe zwierzę) young samica nie opuszcza gniazda i pilnuje dzieci the female stays in the nest and looks after her young 5. pot., pejor. (osoba niedojrzała) child, baby nie bądź dzieckiem! don't be such a child! 6. przen. (dzieło) baby pot. brainchild ta książka to jego najukochańsze dziecko this book is his favourite brainchild ten projekt to moje dziecko this project is my brainchild 7. przen. (czasu, miejsca) child dziecko natury/epoki a child of nature/the times dziecko ulicy a child of the streets a street urchin książk. dziecko slumsów a slum child dziecko wojny a war baby, a child brought up in wartime dziecko szczęścia a lucky man dzieci boże Relig. children of God dzieci-kwiaty flower children dzikie dzieci Antrop. feral children wylać dziecko z kąpielą to throw the baby out with the bathwater małe dzieci - mały kłopot, duże dzieci - duży kłopot przysł. little children, little problems, big children, big problems dzieci i ryby głosu nie mają przysł. children should be seen and not heard przysł.

dziedzic
m 1. przest. (właściciel majątku ziemskiego) squire lord daw. 2. (spadkobierca) heir dziedzic olbrzymiej fortuny (an) heir to a large fortune nie miał dziedzica, więc cały majątek przekazał na cele charytatywne he had no heir so he bequeathed his entire estate to charity 3. przen. (tradycji, wartości, kultury) heir (czegoś to sth)

dziedzictwo
n książk. 1. sgt (dorobek, spuścizna) legacy, heritage poeta czerpie z dziedzictwa kultury śródziemnomorskiej the poet finds inspiration in the Mediterranean cultural legacy a. heritage partia chce zerwać z komunistycznym dziedzictwem the party wants to distance itself from the legacy of communism dziedzictwo po kolonizatorach the legacy of the colonists 2. (spadek) inheritance, legacy otrzymał dziedzictwo po ojcu he came into his inheritance from his father 3. sgt (prawo dziedziczenia) inheritance dziedzictwo tronu succession to the throne

dziedziczka
f 1. (spadkobierczyni) heiress dziedziczka wielkiego majątku (an) heiress to a large fortune 2. przest. (właścicielka majątku ziemskiego) lady daw.

dziedzicznie
1. [przekazywać, obciążyć] by heredity 2. [panować, rządzić] by succession

dziedziczność
f sgt 1. (urzędu, tytułu) hereditary nature hereditariness rzad. dziedziczność tronu hereditary succession to the throne 2. Biol. heredity (cech, chorób) hereditariness spec. teoria dziedziczności the theory of heredity prawa dziedziczności the principles of heredity

dziedziczny
adv. 1. (odziedziczony) [majątek, ziemie] inherited 2. [tron, tytuł, urząd, monarcha] hereditary 3. Biol. [cechy, choroby] hereditary, inherited dziedziczny talent an inborn talent

dziedziczyć
impf vt 1. (otrzymać w spadku) to inherit [majątek, ziemię] dzieci dziedziczą po rodzicach children come into their inheritance from their parents odziedziczyć 2. [władca] to succeed (po kimś sb) dziedziczyć tron po ojcu/stryju to succeed one's father/uncle to the throne odziedziczyć 3. (przejmować po rodzicach) to inherit [cechy, choroby] dziedziczy skłonność do tycia po obojgu rodzicach he inherited a tendency to gain weight from both his parents odziedziczyć 4. przen. (przejąć) to inherit dziedziczyć doświadczenia to inherit experience papieże dziedziczą ten obowiązek po cesarzach rzymskich popes have inherited that duty from the Roman emperors odziedziczyć

dziedzina
f 1. (sfera) field dziedzina nauki/wiedzy/techniki/sztuki/gospodarki/przemysłu a field of science/knowledge/technology/art/economics/industry jedno z największych odkryć w dziedzinie medycyny one of the greatest discoveries in the field of medicine jaką dziedzinę sportu uprawiasz? what sport are you into pot. a. do you practise? miał w tej dziedzinie prawdziwy talent he was really talented in this field miał duży zasób wiedzy z różnych dziedzin he was well-versed in many fields książka z dziedziny chemii a book on chemistry 2. Mat. domain

dziedziniec
m court(yard) dziedziniec zamkowy/klasztorny a castle/monastery courtyard na dziedzińcu in the courtyard Dziedziniec Kapłanów Relig. the Court of (the) Priests Dziedziniec Kobiet Relig. the Women's Courtyard Dziedziniec Pogan Relig. the Court of (the) Gentiles

dziedzińcowy
adv. dziedzińcowe krużganki a cloister

dziegciowy
adv. [mydło, maść] wood-tar attr.

dziegieć
m sgt (G dziegciu) wood tar łyżka a. kropla dziegciu a fly in the ointment, a blot on the landscape łyżka a. kropla dziegciu może zepsuć beczkę mioduprzysł. one bad apple spoils the whole barrel przysł.

dzieje
plt (G dziejów) książk. 1. (historia) history dzieje narodu/ludzkości the history of a nation/of mankind dzieje panowania Stanisława Augusta the history of Stanisław August's reign dzieje Ziemi the history of the Earth stare dzieje pot. (dawne czasy) old times (coś nieważnego) ancient history po co wspominać stare dzieje why revive ancient history? stare dzieje! that's old hat a. ancient history! od zarania dziejów from the dawn of history z biegiem dziejów zmienia się stosunek człowieka do Boga over the centuries humanity's a. man's attitude towards God has changed na przestrzeni dziejów through the ages, throughout the course of history rozwój techniki na przestrzeni dziejów the development of technology through the ages jedna z najbardziej dramatycznych postaci w dziejach kina one of the most dramatic figures in the history of the cinema 2. (losy) history, story rozgadał się o rodzinnych dziejach he started telling family stories opowiedział jej swoje dzieje he told her his life story a. the story of his life pot., przen. bajeczne dzieje legend(s) Dzieje Apostolskie Relig. Acts (of the Apostles)

dziejopis
m (Gpl dziejopisów, dziejopisarzy a. dziejopisarzów) książk. historiographer, chronicler

dziejopisarstwo
n sgt książk. historiography, chronicles

dziejopisarz
m (Gpl dziejopisów, dziejopisarzy a. dziejopisarzów) książk. historiographer, chronicler

dziejowy
adv. książk. 1. (historyczny) [proces] historical 2. (przełomowy) [misja, wydarzenia] historic

dziekan
m 1. Uniw. (osoba, tytuł) dean 2. Relig. dean 3. Prawo = president a. chairman of the (board of the) Bar Association US, = president of the (council of the) Law Society GB 4. (w dyplomacji) dziekan korpusu dyplomatycznego dean of the diplomatic corps

dziekanat
m (G dziekanatu) Relig. deanery Uniw. dean's office, faculty office

dziekański
adv. Relig., Uniw. [obowiązki, urząd] dean's

dzielenie
sv dzielić n Mat. division

dzielić
impf vt 1. (wyodrębniać części) to divide, to split, to break up dzielić wyraz to divide a word dzielenie wyrazów syllabification, word division dzielić tort na 8 kawałków to cut a (layer) cake into 8 pieces dzielić pieniądze między pracowników to divide a. split (up) the money among the employees spróbujmy racjonalnie dzielić między siebie pracę let's try to divide (up) the work between us in a reasonable manner dzielić czas pomiędzy pracę a obowiązki domowe to divide one's time between work and running the household podzielić 2. (grupować) to divide, to separate (na coś into sth) dzielić ludzi na dobrych i złych to divide people into good and evil podzielić 3. Mat. to divide dzielić coś przez coś to divide sth by sth 56 dzielone przez 7 jest 8 56 divided by 7 is 8 podzielić 4. (rozgraniczać) to divide, to separate (od czegoś from sth) rów dzielący szosę od zbocza góry a ditch separating the road from the hillside widział wyraźnie jej twarz, choć dzieliła ich scena he could see her face clearly although they were separated by the stage ściany dzielą lokal na kilka pokoi the walls divide the place into several rooms 5. (wyznaczać odległość) to separate (od czegoś from sth) 90 mil dzielących Kubę od Florydy the 90 miles separating Cuba from Florida w tym momencie dzieliło ich trzysta metrów at that moment they were 300 metres apart dzieliły ich oceany they were thousands of miles apart te dwie daty dzieli zaledwie 17 dni these two dates are only 17 days apart Homera od Wergilisza dzieli okres siedmiuset lat there's a gap of seven hundred years between Homer and Virgil 6. przen. (współuczestniczyć) to share [obowiązki, przeżycia] dzielić z kimś mieszkanie/pokój to share a flat/room with sb nie potrafił dzielić z nami radości he wasn't able to share (in) our joy dzielić się 1. (na części) [komórki] to divide, to split rzeka dzieli się tu na dwie odnogi the river divides a. splits into two branches at this point pień dzieli się na liczne gałęzie the trunk splits a. divides into many branches podzielić się 2. (składać się) to be divided (na coś into sth) to be composed (na coś of sth) obszar państwa dzieli się na 17 województw the country is divided into a. composed of 17 provinces denar dzielił się na cztery sestercje a denarius was worth four sesterces ludzie dzielą się na dobrych i złych there are good and evil people rzeczowniki dzielą się na klasy nouns are divided into classes 3. (oddawać część) to share dzielić się czymś z kimś to share sth with sb dzieci dzielą się cukierkami the children are sharing the sweets (amongs themselves a. with each other) dzielił się z biednym ostatnim groszem he shared everything he had with the poor dzielić się z kimś opłatkiem to share the holy wafer with sb (a Polish Christmas-Eve custom) dzielić się z kimś jajkiem to exchange Easter eggs with sb dzielić się z kimś wrażeniami/refleksjami przen. to share one's impressions/reflections with sb podzielić się 4. Mat. [liczba] to be divisible osiem dzieli się przez dwa i przez cztery eight is divisible by two and four podzielić się dziel i rządź divide and conquer

dzielna
f Mat. dividend

dzielnica
f 1. (część miasta) district, quarter dzielnica mieszkaniowa a residential district a. quarter dzielnica handlowa a shopping district dzielnica portowa dockland GB, a port district chińska dzielnica Chinatown mieszkać w nowej/starej dzielnicy to live in a new/old part of town mieszkać w dobrej/złej dzielnicy to live in a good/bad neighbourhood mieszkała w północnej dzielnicy miasta she lived on the north side of town 2. Admin. district 3. Geog. district, region

dzielnicowo
adv. Hist. rozbita dzielnicowo Polska Poland divided into several duchies

dzielnicowy
adv. [rada, odrębności] regional [zawody] interregional książęta dzielnicowi the local princes m pot. (policjant) neighbourhood a. community policeman

dzielnie
adv. grad. 1. [walczyć, bronić się] bravely, courageously dzielnie znosił ból he bore the pain very bravely 2. (sprawnie) skillfully dzielnie dawała sobie radę z prowadzeniem domu she was quite good at running the household dzielnie się spisałeś you did a good job

dzielnik
m 1. Mat. divisor dzielnik liczby naturalnej a factor największy wspólny dzielnik the highest common denominator 2. Druk. hyphen dzielnik napięcia Elektr. voltage divider

dzielność
f sgt bravery, courage dzielność morska Żegl. seaworthiness

dzielny
adv. 1. (odważny) brave, courageous 2. (odporny) brave mama jest bardzo chora, musisz być dzielny your mother is very ill, you've got to be brave był dzielny, ból zniósł mężnie he bore the pain very bravely

dzielony
pp dzielić adv. [oparcie, siedzenia] divided

dzienniczek
m 1. dem. diary 2. (ucznia) = pupil's record book, = grade book US

dziennie
adv. (na dzień) per day (codziennie) every day, daily wydawać 50 euro dziennie to spend 50 euro(s) a day dwa razy dziennie twice a day brać lekarstwo trzy razy dziennie to take medicine three times a day ostatnio pracował po 12 godzin dziennie recently he has been working 12 hours a day

dziennik
m 1. (gazeta) daily (paper) 2. (program) news dziennik wieczorny the evening news dziennik radiowy/telewizyjny radio/TV news w dzienniku pokazano odnaleziony obraz the recovered painting has been shown on the news 3. (pamiętnik) diary, journal prowadzić dziennik to keep a diary a. journal dziennik podróży a travel journal zapis w dzienniku an entry a. a note in a diary zapisać coś w dzienniku to write sth in a diary 4. (księga urzędowa) register dziennik lekcyjny a. klasowy a (class) register dziennik podawczy a. odbiorczy a correspondence register dziennik budowy Budow. building diary dziennik okrętowy Żegl. (ship's) log dziennik ustaw Prawo = law gazette

dziennikarka
f 1. (kobieta dziennikarz) (prasowa) journalist (telewizyjna, radiowa) reporter 2. sgt pot. (dziennikarstwo) journalism

dziennikarski
adv. [praca] journalist's [gatunek, styl, studia] journalistic szkoła dziennikarska a school of journalism zawód dziennikarski journalism praktyka dziennikarska journalistic training język a. styl dziennikarski journalistic style kariera dziennikarska a career as a journalist dziennikarski debiut sbs debut as a journalist

dziennikarstwo
n sgt journalism

dziennikarz
m (Gpl dziennikarzy) (prasowy) journalist (telewizyjny, radiowy) reporter dziennikarz "Gazety Wyborczej" a journalist for 'Gazeta Wyborcza' dziennikarz sportowy a sports journalist

dziennikarzyna
m pot., pejor. hack pejor.

dzienny
adv. 1. (na dzień) stawka dzienna za pracę the daily pay rate for work dzienna stawka za pobyt psa w pensjonacie fee per day for keeping a dog in kennels dzienny nakład gazety daily print run of papers dzienny utarg sklepu (z danego dnia) daily takings (przeciętnie) average takings 2. (odbywający się w ciągu dnia) [połączenie, patrol] daytime attr. pracować na dziennej zmianie to work the day a. daytime shift zwierzęta dzienne diurnal animals szkoła dzienna a day school studia dzienne full-time courses in higher education ten kolor inaczej wygląda przy świetle dziennym that colour looks different in daylight

dziergany
pp dziergać adv. [robótki, serwetki] (na drutach) knitted (na szydełku) crocheted (wyszywany) embroidered

dziergać
impf vt pot. (na drutach) to knit (na szydełku) to crotchet (haftować) to embroider [wzory] wydziergać

dzierlatka
f 1. przest., żart. wench przest., a chit of a girl 2. Zool. crested lark

dzierżawa
f 1. sgt (użytkowanie) lease, tenancy wziął dom w dzierżawę he took out a lease on a house ma w dzierżawie okoliczne łąki he has the nearby meadows on lease oddać coś w dzierżawę to lease sth 2. (opłata) rent zapłacić dzierżawę to pay the rent wieczysta dzierżawa Prawo 99-year a. perpetual lease

dzierżawca
m, dzierżawczyni f (użytkownik) leaseholder, lessee

dzierżawczość
f sgt Jęz. possessive character

dzierżawczy
adv. Jęz. [zaimek, przymiotnik] possessive zaimek dzierżawczy (rzeczowny) a possessive pronoun (przymiotny) a possessive adjective konstrukcja dzierżawcza a possessive phrase

dzierżawić
impf vt to lease [ziemię, budynek, las] dzierżawić ziemię osadnikom to lease land to the settlers wydzierżawić

dzierżymorda
m (Npl dzierżymordy) pot., pejor. tyrant

dzierżyć
impf vi książk. 1. (trzymać w ręku) to wield, to hold w prawej dłoni dzierżył drewnianą łyżkężart. he wielded a wooden spoon in his right hand pod pachą dzierżył bombonierkężart. he was carrying a box of chocolates 2. przen. (sprawować) to wield [władzę, rządy] dzierżyć prym to wield control

dziesiątak
m anim. Myślis. deer with ten tines in its antler m inanim. (A dziesiątaka) pot. (moneta) dime

dziesiątek
m 1. (lat) decade, ten years ostatni dziesiątek jej życia the last ten years of her life wynik dziesiątków lat pracy the result of dozens a. tens of years of work w ostatnim dziesiątku lat in the last decade 2. (grupa) ten dziesiątek strzał utkwił w tarczy ten arrows hit the target

dziesiątka
f 1. (liczba, numer) ten 2. pot. (oznaczenie) (number) ten dziesiątka pik/kier the ten of spades/hearts dojeżdżam dziesiątką do pracy I take a number ten bus/tram to get to work nad Bałtykiem wieje dziesiątka a force ten wind is blowing over the Baltic zmieniłam mieszkanie, mieszkam teraz pod dziesiątką I've moved, I'm now living at number ten maturę zdawał w dziesiątce he took his A levels at school number ten mój brat ma bardzo dużą nogę, nosi dziesiątkę my brother has big feet - he wears size ten uzyskał niezły wynik w zawodach strzeleckich: dwie dziesiątki i jedna ósemka he made a good score in the shooting competition: two bullseyes and one eight 3. (grupa) ten ustawić się dziesiątkami to form groups of ten, to get into groups of ten są wszyscy, cała dziesiątka all ten are present - nobody is missing w pierwszej dziesiątce nie ma Polaków there are no Poles in the first ten places 4. pot. (banknot, moneta) ten rozmienić setkę na dziesiątki to change a hundred into tens 5. Żegl. boat propelled by ten oars dziesiątki plt 1. (duża ilość) tens, dozens zadawać dziesiątki pytań to ask dozens of questions exodus dziesiątków tysięcy ludzi the exodus of tens of thousands of people tłumaczyłem ci to dziesiątki razy I've already explained it to you a dozen times 2. Mat. decimals trafić a. utrafić a. strzelić w dziesiątkę to hit a. score a bullseye, to hit the nail on the head

dziesiątkować
impf vt książk. [głód, wojna, choroby] to decimate głód i choroby dziesiątkowały narody Afryki hunger and disease decimated the African nations zdziesiątkować

dziesiątkowy
adv. Mat. [układ] decimal

dziesiąty
num. ord. tenth dziesiąta rocznica ślubu the tenth wedding anniversary dziesiąty rozdział chapter ten jest godzina dziesiąta piętnaście it's a quarter past ten był dziesiąty na mecie he was the tenth to cross the finishing line bramka padła w dziesiątej minucie meczu the goal was scored ten minutes into the match adv. [część] tenth m (data) the tenth do dziesiątego każdego miesiąca by the tenth of each month przed dziesiątym nie mogę wyjechać I can't leave before the tenth jutro (jest) dziesiąty lipca tomorrow's the tenth of July wrócę dziesiątego I'll be back on the tenth dziesiąta f 1. (godzina) ten o'clock o dziesiątej at ten (o'clock) wrócił przed dziesiątą he got back before ten 2. (w ułamkach) tenth otrzymywać jedną dziesiątą zysków to receive a tenth of the profits cztery/sześć dziesiątych four/six tenths pracuję na sześć dziesiątych etatu I'm working part time for five hours a day za dziesiątą górą, za dziesiątą rzeką far, far away (in a distant land)

dziesięcina
f Hist., Relig. tithe dziesięcina snopowa predial tithe

dziesięcio-
w wyrazach złożonych ten- dziesięciozłotówka a ten-zloty coin dziesięciodniowy urlop ten days' leave dziesięciopiętrowy budynek a building with ten floors, a ten-storey building dziesięcioosobowa grupa a group a. team of ten

dziesięcioboista
m Sport decathlete

dziesięciobój
m sgt (G dziesięcioboju) Sport (the) decathlon

dziesięciogroszowy
adv. [moneta] ten-grosz attr.

dziesięciogroszówka
f ten-grosz coin

dziesięciokrotnie
1. [próbować, wygrać] ten times w Paryżu byłem dziesięciokrotnie I've been to Paris ten times 2. [wzrosnąć, zmaleć] tenfold [szybszy, większy] ten times dziesięciokrotnie częściej ten times more often

dziesięciokrotny
adv. 1. (powtórzony razy dziesięć) [zwycięzca] ten-times attr. GB, ten-time attr. US 2. (dziesięć razy większy) [wzrost, spadek] tenfold ta soczewka daje dziesięciokrotne powiększenie this lens magnifies images ten times a. tenfold

dziesięciolatek
m pers. (Npl dziesięciolatkowie a. dziesięciolatki) ten-year-old (child) rezolutny dziesięciolatek ciągle zadawał pytania a clever ten-year-old kept asking questions to nie jest książka dla dziesięciolatków this book is not suitable for ten-year-olds większość stanowiły dziesięciolatki a. stanowili dziesięciolatkowie the majority were ten-year-olds m anim. (zwierzę) ten-year-old animal (drzewo) ten-year-old tree koń/świerk dziesięciolatek a ten-year-old horse/spruce

dziesięciolatka
f 1. (dziewczynka) ten-year-old (girl) 2. (samica) krowa dziesięciolatka a ten-year-old cow 3. (szkoła) ten-years school, ten-grade school US skończył dziesięciolatkę w Moskwie he graduated from a ten-grade school in Moscow

dziesięciolecie
n 1. (rocznica) the tenth anniversary dziesięciolecie śmierci poety the tenth anniversary of the poet's death 2. (okres) decade, ten years w ostatnim dziesięcioleciu in a. over the last ten years w drugim/trzecim dziesięcioleciu XIX wieku in the 1820s/in the 1830s w pierwszym/ostatnim dziesięcioleciu XIX wieku in the first/last decade of the 19th century teatr ten istnieje już cztery dziesięciolecia the theatre has been in existence for forty years

dziesięcioletni
1. (o wieku) [chłopiec, dziewczynka, zwierzę] ten-year-old 2. (o okresie trwania) [okres, staż] ten-year attr.

dziesięciomiesięczny
adv. 1. (o wieku) [dziecko, zwierzę] ten-month-old 2. (o okresie trwania) [okres] ten-month attr.

dziesięciominutowy
adv. [program, audycja, przerwa] ten-minute attr.

dziesięcioro
num. mult. ten Dziesięcioro Przykazań Relig. the Ten Commandments

dziesięciotysięczny
num. ord. [klient, mieszkaniec] ten thousandth adv. [tłum, pochód] ten-thousand-strong dziesięciotysięczny nakład a newspaper circulation of ten thousand dziesięciotysięczna f (w ułamkach) jedna dziesięciotysięczna one ten-thousandth

dziesięciozłotowy
adv. [moneta, banknot] ten-zloty attr. opłata/kaucja dziesięciozłotowa a fee/deposit of ten zlotys

dziesięciozłotówka
f (moneta) ten-zloty coin (banknot) ten-zloty note

dziesiętny
adv. [system, przecinek] decimal liczba dziesiętna a decimal (fraction)

dziesięć
num. ten chłopiec miał dziesięć lat the boy was ten (years old) w klasie jest dziesięciu chłopców i dziesięć dziewczynek there are ten boys and ten girls in the class dziesięcioro dzieci/kociąt ten children/kittens przed dziesięcioma minutami ten minutes ago stu dziesięciu ludzi a hundred and ten people po dziesięć razy ten times dziecko umie liczyć do dziesięciu the little boy/girl can count to ten pracować za dziesięciu to work like a dog a. trojan jeść za dziesięciu to eat like a horse gada za dziesięciu she talks nineteen a. ten to the dozen

dziewanna
f Bot. common mullein C/U, Aaron's rod C/U

dziewczyna
f 1. (młoda kobieta) girl 2. (sympatia lub narzeczona) girl, girlfriend czy mogę przyjść ze swoją dziewczyną? can I bring my girlfriend? ma przepiękną dziewczynę he's got a gorgeous girlfriend dziewczyny plt (koleżanki) the girls pot. umówiłam się dziś wieczorem z dziewczynami I'm meeting the girls tonight słuchajcie, dziewczyny, musimy opracować grafik urlopów listen, girls, we've got to prepare the holiday schedule

dziewczynina
f (poor) girl

dziewczynisko
n augm. girl paskudne dziewczynisko a nasty girl

dziewczynka
f 1. (dziecko) girl urodziła dziewczynkę she gave birth to a girl, she had a girl 2. (córka) girl, daughter nasze dziewczynki chodzą do szkoły muzycznej our girls attend a music school starsza dziewczynka mojego brata my brother's elder daughter a. girl 3. zw. pl pot. (prostytutka) tart pot., pejor. whore pejor. iść na dziewczynki to go whoring

dziewczyński
adv. pot. [kaprysy, humory, zwyczaje] girlish rozmawiamy o naszych dziewczyńskich sprawach we're discussing girl stuff po dziewczyńsku a. z dziewczyńska girlishly zaczerwienił się po dziewczyńsku he flushed a. blushed like a girl matka ubiera go z dziewczyńska his mother dresses him like a girl

dziewczątko
n pieszcz., iron. girl girlie pot.

dziewczę
n książk. girl, lass

dziewczęco
adv. [wyglądać] girlish adv. [ubierać się, rumienić się] girlishly

dziewczęcość
f sgt (ruchów, uśmiechu) girlishness

dziewczęcy
adv. [wygląd, uśmiech, sylwetka] girlish po dziewczęcemu girlishly ubierać się po dziewczęcemu to dress like a girl a. girlishly

dzieweczka
f pieszcz., przest. maid(en) daw. lass

dziewiarka
f 1. (osoba) knitter 2. Techn. knitting machine

dziewiarski
adv. [maszyna, zakład, przemysł] knitting attr. wyroby dziewiarskie knitted goods

dziewiarstwo
n sgt (dział przemysłu) the knitwear a. knitting industry (robienie dzianin) knitting

dziewica
f virgin jak myślisz, czy ona jeszcze jest dziewicą? do you think she's still a virgin? Dziewica Maryja The Virgin Mary dziewica norymberska Hist. iron maiden Dziewica Orleańska Hist. the Maid of Orleans Święta Dziewica Relig. The Blessed Virgin

dziewictwo
n sgt virginity zachować/stracić dziewictwo to keep/lose one's virginity pozbawić dziewczynę dziewictwa to deprive a girl of her virginity to deflower a girl przest.

dziewiczo
1. [zarumienić się] virginally, like a virgin [wyglądać] virginal adv. 2. przen. dziewiczo czysty śnieg virgin snow dziewiczo wyglądający teren virgin territory

dziewiczość
f 1. (uczuć, pragnień, rumieńca) innocence 2. przen. purity

dziewiczy
adv. 1. [rumieniec, wstyd, niewinność] pure, innocent 2. przen. [las, teren, krajobraz] virgin dziewicza biel śniegu the virgin purity of snow 3. przen. (niezbadany) [obszar] virgin banki i ubezpieczenia to w Polsce obszar do niedawna dziewiczy recently Poland was virgin territory for banking and insurance dziewiczy temat a fresh topic 4. (pierwszy) dziewiczy rejs maiden voyage

dziewiątka
f 1. (liczba, numer) nine 2. pot. (oznaczenie) (number) nine dojeżdżała do pracy dziewiątką she took a number nine (bus/tram) to get to work mieszkał pod dziewiątką he lived at number nine zaczęła chodzić do dziewiątki, a potem się przeniosła she started attending school number nine, but then she moved dziewiątka karo/pik the nine of clubs/spades musisz mieć dużą nogę, skoro nosisz dziewiątkę you must have big feet if you wear size nine 3. (grupa) nine cała dziewiątka wybiegła ze szkoły z głośnym śmiechem all nine (of them) ran out of school laughing loudly

dziewiąty
num. ord. ninth mija dziewiąty dzień podróży it's the ninth day of the journey rozdział dziewiąty chapter nine jest godzina dziewiąta dziesięć it's ten past nine adv. [część] ninth m (data) the ninth dziś czwartek, dziewiąty listopada today's Thursday, the ninth of November zdążysz przed dziewiątym? will you be ready before the ninth? zawody odbędą się dziewiątego the competition will be held on the ninth dziewiąta f 1. (godzina) nine o'clock o dziewiątej jestem już w łóżku I'm usually in bed at a. by nine (o'clock) pięć po dziewiątej five past nine 2. (w ułamkach) ninth jedna dziewiąta one ninth dwie/trzy dziewiąte two/three ninths

dziewięcio-
w wyrazach złożonych nine- dziewięciometrowy kabel a nine-metre-long cable dziewięciozgłoskowiec a nine-syllable verse

dziewięciokrotnie
1. [zdarzyć się, powtórzyć] nine times 2. [wzrosnąć, zmaleć] ninefold [większy, mniejszy] nine times

dziewięciokrotny
adv. 1. (powtórzony dziewięć razy) [medalista, zwycięzca, laureat] nine-times attr. GB, nine-time attr. US dziewięciokrotna próba ucieczki nie powiodła się none of the nine escape attempts was successful 2. (dziewięć razy większy) [wzrost] ninefold dziewięciokrotny spadek cen a ninefold fall in prices

dziewięciolatek
m pers. (Npl dziewięciolatkowie a. dziewięciolatki) a nine-year-old (child) wszystkie dziewięciolatki umiały a. wszyscy dziewięciolatkowie umieli już czytać i pisać all the nine-year-olds could read and write m anim. (zwierzę) nine-year-old animal (drzewo) nine-year-old tree dąb/pies dziewięciolatek a nine-year-old oak/dog

dziewięciolatka
f 1. (dziewczynka) nine-year-old (girl) 2. (samica) krowa dziewięciolatka a nine-year-old cow

dziewięcioletni
1. (o wieku) [dziecko, zwierzę, drzewo] nine-year-old attr. 2. (o okresie trwania) [okres, staż, służba] nine-year attr.

dziewięciomiesięczny
adv. 1. (o wieku) [dziecko, szczeniak] nine-month-old attr. 2. (o okresie trwania) [przerwa] nine-month attr.

dziewięcioro
zob. dziewięć

dziewięciotysięczny
num. ord. [mieszkaniec, klient] nine thousandth adi [demonstracja, tłum] nine-thousand strong attr.

dziewiętnastka
f 1. (liczba, numer) nineteen 2. pot. (oznaczenie) (number) nineteen mieszkam pod dziewiętnastką I live at number nineteen na dworzec dojedziesz dziewiętnastką take a number nineteen bus/tram to get to the railway station 3. (grupa) nineteen dziewiętnastka dzieciaków nineteen kids 4. pot. (urodziny) nineteenth birthday party 5. Muz. nineteenth

dziewiętnasto-
w wyrazach złożonych nineteen- dziewiętnastowieczny zabytek a 19th-century monument

dziewiętnastokrotnie
1. [powtarzać] nineteen times dziewiętnastokrotnie próbowała powtórzyć swój rekord she has made nineteen attempts to improve on her record 2. [zmaleć, wzrosnąć] nineteenfold [większy, mniejszy] nineteen times stężenie zanieczyszczeń przekracza dziewiętnastokrotnie normę the pollution is nineteen times over the acceptable level

dziewiętnastokrotny
adv. 1. [zwycięzca, laureat] nineteen-times attr. GB, nineteen-time attr. US 2. (19 razy większy) [spadek, obniżka] nineteenfold attr.

dziewiętnastolatek
m pers. (Npl dziewiętnastolatki a. dziewiętnastolatkowie) nineteen-year-old, nineteen dziewiętnastolatkowie mogli uczestniczyć w ostatnich wyborach nineteen-year-olds could vote in the last election m anim. (zwierzę) nineteen-year-old animal (drzewo) nineteen-year-old tree koń dziewiętnastolatek a nineteen-year-old horse

dziewiętnastolatka
f 1. (dziewczyna) nineteen-year-old 2. (samica) klacz dziewiętnastolatka a nineteen-year-old mare

dziewiętnastoletni
1. (o wieku) [chłopak, student, drzewo] nineteen-year-old attr. 2. (o czasie trwania) [okres, doświadczenie] nineteen-year attr.

dziewiętnastowieczny
adv. [teatr, pisarz, sztuka, powstania] 19th-century attr.

dziewiętnasty
num. ord. [rocznica, dzień] nineteenth w przyszłym roku obchodzę dziewiętnaste urodziny I'll be nineteen next year adv. [część] nineteenth m (data) the nineteenth pobrali się dziewiętnastego sierpnia they got married on the nineteenth of August ona dzwoni zawsze po dziewiętnastym she always calls after the nineteenth dziewiętnasta f 1. (godzina) seven p.m. film zaczyna się o dziewiętnastej the film begins at seven p.m. 2. (w ułamkach) nineteenth jedna dziewiętnasta one nineteenth pięć dziewiętnastych five nineteenths

dziewiętnaście
num. nineteen nie miała jeszcze dziewiętnastu lat she was under nineteen

dziewiętnaścioro
zob. dziewiętnaście

dziewięć
num. nine znikło dziewięć z dziesięciu ciężarówek nine out of ten trucks disappeared poznali się przed dziewięcioma laty they met nine years ago w dziewięćdziesięciu dziewięciu przypadkach na sto wynik jest korzystny the result is positive ninety-nine times out of a hundred

dziewięćdziesiąt
num. ninety staruszka dożyła dziewięćdziesięciu jeden lat the old lady lived to be ninety-one

dziewięćdziesiątka
f 1. (liczba, numer) ninety 2. pot. (oznaczenie) (number) ninety pod dziewięćdziesiątką mieszka znany adwokat a well-known lawyer lives at number ninety żarówka dziewięćdziesiątka a 90-watt bulb 3. pot. (wiek) ninety zbliżał się do dziewięćdziesiątki he was getting on for ninety mimo że przekroczył dziewięćdziesiątkę, zachował jasność umysłu although he was in his nineties, he was still of sound mind 4. pot. (szybkość) ninety jechał dziewięćdziesiątką he was doing ninety zwolnić do dziewięćdziesiątki to slow down to ninety

dziewięćdziesiąty
num. ord. [urodziny, rocznica] ninetieth dziewięćdziesiąte piąte wydanie magazynu the ninety-fifth edition of the magazine na stronie dziewięćdziesiątej on page ninety lata dziewięćdziesiąte the nineties w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku in the 1890s adv. [część] ninetieth dziewięćdziesiąta f (w ułamkach) ninetieth jedna dziewięćdziesiąta one ninetieth dwa i cztery dziewięćdziesiąte two and four ninetieths

dziewięćdziesięcio-
w wyrazach złożonych ninety- dziewięćdziesięciotonowy statek a ninety-tonne ship

dziewięćdziesięciokrotnie adv
1. [powtórzyć] ninety times satelita dziewięćdziesięciokrotnie okrążył Ziemię the satellite orbited the Earth ninety times 2. [wzrastać, zmaleć] ninetyfold [większy, mniejszy] ninety times

dziewięćdziesięciokrotny
adv. 1. (powtórzony 90 razy) ninety-times attr. GB, ninety-time attr. US 2. (90 razy większy) [wzrost, spadek, zysk] ninetyfold

dziewięćdziesięciolatek
m pers. (Npl dziewięćdziesięciolatkowie a. dziewięćdziesięciolatki) ninety-year-old, nonagenarian dobrze bawili się nawet dziewięćdziesięciolatkowie a. bawiły się nawet dziewięćdziesięciolatki even the ninety-year-olds had a good time m anim. (zwierzę) ninety-year-old animal (drzewo) ninety-year-old tree żółw/dąb dziewięćdziesięciolatek a ninety-year-old turtle/oak

dziewięćdziesięciolatka
f ninety-year-old, nonagenarian

dziewięćdziesięciolecie
n 1. (rocznica) the ninetieth anniversary dziewięćdziesięcioleci śmierci poety the ninetieth anniversary of the poet's death wystawa z okazji dziewięćdziesięciolecia urodzin artysty an exhibition held to celebrate the artist's ninetieth birthday 2. (okres) ninety years

dziewięćdziesięcioletni
1. (mający 90 lat) [starzec, drzewo, kamienica] ninety-year-old attr. 2. (trwający 90 lat) [okres, doświadczenie] ninety-year attr.

dziewięćdziesięcioro
zob. dziewięćdziesiąt

dziewięćset
num. nine hundred dziewięciuset żołnierzy poległo w bitwie nine hundred soldiers were killed in the battle działo się to jesienią tysiąc dziewięćset czterdziestego pierwszego roku it happened in Autumn nineteen forty-one a. the Autumn of 1941 dziewięćset- w wyrazach złożonych nine-hundred- dziewięćsetlitrowy zbiornik a nine-hundred-litre container

dziewięćsetlecie
n 1. (rocznica) the nine-hundredth anniversary dziewięćsetlecie śmierci świętego Stanisława the nine-hundredth anniversary of St Stanislaw's death 2. (okres) nine hundred years

dziewięćsetletni
1. (o wieku) [zabytek, zamek] nine-hundred-year-old attr. 2. (o okresie trwania) [okres, historia] nine-hundred-year attr.

dziewięćsetny
num. ord. [rocznica, klient] nine hundredth adv. [część] nine hundredth dziewięćsetna f (w ułamkach) nine hundredth jedna dziewięćsetna one nine hundredth

dziewięćsettysięczny
num. ord. nine-hundred-thousandth adv. 1. (część) nine-hundred-thousandth 2. [miasto] nine-hundred-thousand attr.

dziewka
f przest. 1. obraźl. (prostytutka) trollop przest., tart przest. 2. (służąca) wench przest.

dziewoja
f (Gpl dziewoi) żart. wench żart.

dziewucha
f augm. pejor. girl

dziewuszka
f pieszcz. girl, lass

dziewuszysko
n augm. girl

dziełko
n dem. (utwór) (minor) work, composition

dzieło
n 1. (wynik pracy) work U nowy przekład jest dziełem znanego tłumacza the new translation is the work of a well-known translator oba obrazy były dziełem tej samej ręki both the pictures were painted by the same person dzieła przyrody the wonders of nature umowa o dzieło a specific-task contract nie było to dziełem przypadku it wasn't just a coincidence 2. (utwór) work, composition dzieło literackie a literary work dzieło sztuki a work of art zbiorowe wydanie dzieł Mickiewicza an edition of Mickiewicz's collected works dzieła zebrane Dickensa the collected works of Dickens napisać/wydać dzieło to write/publish a book 3. książk. (praca) work U podjąć się dzieła zrobienia czegoś to undertake to do sth podjęli dzieło rozpoczęte przez ich poprzedników they took up the work started by their predecessors jego dzieło nie poszło na marne his work wasn't wasted nikt się nie kwapił do dzieła nobody was eager to get down to work do dzieła! let's get (down) to work!

dzień
m 1. (doba) day dzień powszedni (roboczy) weekday (zwykły) ordinary day pociąg kursuje wyłącznie w dni powszednie the train only runs on weekdays tak wygląda nasz dzień powszedni that's what a typical day is like dzień pracy a. roboczy a working day GB, a workday US dzień wolny od pracy a holiday autobus nie kursuje w święta i dni wolne od pracy the bus does not run on Sundays or holidays dzień świąteczny a holiday wziąć dzień urlopu to take a day off tego dnia było pochmurno it was a cloudy day pewnego dnia one day pewnego dnia się o tym dowiecie you'll get to know about it one day pewnego dnia obudzisz się i. one day you'll wake up and. na drugi/trzeci dzień a. drugiego/trzeciego dnia on the second/third day trzeciego dnia poczuła się lepiej she felt better on the third day cztery dni później four days later co drugi/co trzeci dzień every second/third day lada dzień any day now wydarzenie/temat/bohater dnia an event/topic/hero of the day mieć swój dzień to have ones day to był mój wielki dzień it was my big day mam dziś dobry dzień today is my lucky day dziś mam zły dzień, robota mi się nie klei this really isn't my day, work is heavy going pechowy/szczęśliwy dzień unlucky a. bad/lucky day co dzień every day, daily ubranie na co dzień clothes for everyday use na co dzień chodziła w spodniach she normally a. usually wore trousers wstał jak co dzień przed piątą as usual he got up before five o'clock tak na co dzień pusto tu i ciemnawo usually, it's an empty and dark place co dnia książk. every day, daily spotykał ją co dnia he met her every day dzień w dzień day in day out, day by a. after day matka wydzwania do nas dzień w dzień mother phones us every single day w tych dniach one of these days, any day now wyjeżdża w tych dniach he's leaving any day now na dniach pot. any day now powinien wrócić na dniach he should return any day now z dnia na dzień (nagle) from one day to the next (stopniowo) day by day odkładać coś z dnia na dzień to delay doing sth żyć z dnia na dzień to live from hand to mouth a. a hand-to-mouth existence z dnia na dzień nabierają wprawy they are becoming more proficient by the day z dnia na dzień musiał zmienić mieszkanie he had to move unexpectedly 2. (część doby, w czasie której się nie śpi) day ciężki/pracowity dzień a hard/busy day spędzić dzień na zakupach/na plaży to spend the day shopping/on the beach dobrze rozpocząć/zakończyć dzień to begin the day/end the day well było jeszcze ciemno, kiedy w szpitalu zaczął się dzień it was still dark outside when the day began at the hospital przez cały dzień the whole day przez cały dzień przygotowywała się do przyjęcia it took her the whole day to get ready for the party uszycie sukienki zajęło jej cały dzień it took her the whole day to sew the dress cały (boży) dzień the whole day long siedzą cały dzień za biurkami i nic nie robią they sit at their desks all day long doing nothing cały dzień spędził w łóżku/przed telewizorem he spent the whole day in bed/watching television całymi dniami a. po całych dniach all day (long) całymi dniami a. po całych dniach nie ma go w domu he's never at home dzień i noc a. dniem i nocą a. dniami i nocami day and night pracował dniami i nocami he worked day and night krem na dzień a day cream dzień dobry good day (rano) good morning (po południu) good afternoon na dzień dobry (na powitanie) in salutation pot., przen. (na początek) for a start ukłonić się komuś/pocałować kogoś na dzień dobry to greet sb/to greet sb with a kiss na dzień dobry dostał służbowy samochód for starters he was given a company car już na dzień dobry przegraliśmy dwa mecze we immediately lost two matches 3. (okres od wschodu do zachodu słońca) day słoneczny/deszczowy dzień a sunny/rainy day najkrótszy/najdłuższy dzień w roku the shortest/longest day of the year dzień się wydłuża the days are getting longer w listopadzie dnia ubywa in November the days begin to draw in 4. (światło dzienne) daylight dzień wstaje a. wschodzi a. budzi się dawn a. the day is breaking za dnia by day, in a. during the daytime wrócimy jeszcze za dnia we'll be back before nightfall za dnia wszystko lepiej widać it's easier to see everything in the daylight skończymy do dnia a. przed dniem we'll finish early in the morning wrócili nade a. przede dniem he got back early in the morning 5. (data, termin) day dzień kalendarzowy calendar day jaki dziś dzień? what day is it today? poznaliśmy się w dniu jego urodzin we met on his birthday umowa z dnia 31 marca 1994 a contract dated a. of 31March 1994 dzień wczorajszy/dzisiejszy/jutrzejszy książk. yesterday/today/tomorrow na dzień dzisiejszy książk. as of today żyć dniem dzisiejszymprzen. to live a day-to-day existence wspomnienia o dniu wczorajszym przen. memories of the past 6. (odległość) day o dzień jazdy stąd jest oaza there's an oasis one-day's ride away from here miasteczko leży dwa dni drogi stąd the town is two days' journey away from here dni plt (okres życia) days dożywać ostatnich dni to live out the rest of one's days pragnął zapomnieć o dniach poniewierki he wanted to forget his days of misery dzień polarny Astron. polar day dzień rektorski Uniw. a day free from classes Dzień Dziecka Children's Day Dzień Matki Mother's Day Dzień Kobiet Women's Day Dzień Pański Relig. Day of the Lord Dzień Pojednania a. Przebłagania Relig. Day of Atonement, Yom Kippur dzień skupienia Relig. day of retreat nie znać a. nie być pewnym dnia ani godziny to be (living) on borrowed time książk. to know neither the day nor the hour podobny jak dzień do nocy as different as chalk and cheese

dzieża
f daw. kneading trough

dzieżka
f 1. dem. daw. kneading bowl 2. Bot. (grzyb) dzieżka pomarańczowa orange (peel) cup fungus

dzik
m anim. Zool. (wild) boar m inanim. (A dzika) Ogr. (pęd) sucker (roślina) wild(l)ing, escape

dziki
adv. grad. 1. [zwierzęta, rośliny, pędy] wild rezerwat dzikich zwierząt a (big) game a. wild animal reserve dzika jabłoń a wild apple tree 2. [okolica, krajobraz, ogród] wild dzika plaża an unguarded beach 3. [narody, ludy] primitive, uncivilized savage obraźl. spędził całe życie wśród dzikich plemion he spent his whole life among primitive tribes 4. (nietowarzyski) [osoba] unsociable, aloof [maniery] rough, uncouth 5. (niepohamowany) [namiętność, radość, śmiech] wild dzikie porywy wiatru wild gusts of wind dzika nawałnica a wild a. fierce storm 6. (przerażający) [hałas, wrzask] piercing [walka] fierce, ferocious 7. (nielegalny) [organizacja] illegal dziki strajk a wildcat strike dziki lokator a squatter 8. pot. (niezwykły) [pomysł, strój, żart] wild pot. m savage obraźl., native obraźl. zachował się jak dziki he acted a. behaved like a savage

dziko
1. [żyć, rosnąć] wild adv. wzgórza prezentowały się dziko i niedostępnie the hills looked wild and inaccessible zrywał dziko rosnącą pietruszkę he picked some self-set parsley a. some parsley that was growing wild przygotować a. przyrządzić coś na dziko Kulin. to cook sth like game pieczeń wołowa na dziko roast beef a la game a. venison 2. (nieufnie) [zachowywać się] unsociably, aloofly 3. (gwałtownie) wildly poczuła się dziko szczęśliwa she felt wildly happy zaczęła dziko krzyczeć she started to scream wildly reagował dziko i z furią his reactions were wild and furious 4. (nielegalnie) mieszkali dziko w pomieszczeniach po dawnej pralni they were squatting in the old laundry pracować na dziko to work illegally 5. pot. (dziwacznie) [ubierać się] wildly, extravagantly czesać się dziko to sport wild hairstyles malować się dziko to use extravagant make-up

dzikość
f sgt 1. (zwierząt, roślin, krajobrazu) wildness 2. (nieśmiałość) aloofness, reserve 3. (uczuć, zachowania, spojrzenia) wildness 4. pot. (fantazji, pomysłów) wildness pot.

dzikus
m pers. (Npl dzikusy) pot. 1. (członek dzikiego plemienia) savage obraźl. otoczyła go grupa dzikusów he was surrounded by a bunch of savages 2. (odludek) loner pot. stroni od ludzi jak jakiś dzikus he stays away from people like some loner m anim. (zwierzę) wild beast

dzikuska
f pot. 1. (członkini dzikiego plemienia) savage obraźl. 2. (kobieta nieśmiała) loner pot.

dziobak
m anim. Zool. (duck-billed) platypus m inanim. Żegl. bowsprit

dziobaty
adv. [twarz, osoba] pockmarked, pocked

dziobać
1. impf dziobnąć 2. impf (dziobię) vt 1. (jeść dziobem) to peck kury dziobały ziarno rozsypane po ziemi the hens were pecking at the grain scattered on the ground 2. pot., przen. (jeść wolno) to pick pot., to peck pot. (coś at sth) dziobać się [ptaki] to peck one another

dziobek
m 1. dem. (ptasi) (small) beak 2. pieszcz., pot. (usta) lips daj dziobka give me a kiss 3. (dzbanka, czajnika) lip, spout

dziobnąć
pf - dzi|obać1 impf (dziobnęła, dziobnęli - dziobię) vt 1. [ptak] to peck dziecioł dziobał pień sosny the woodpecker was pecking at the pine trunk indyk dziobnął go w palec a turkey pecked him on the finger 2. (ukłuć) to jab (at), to prick dziobnąć kogoś nożem to jab sb with a knife dziobnął widelcem ziemniaka he pierced a. pricked a potato with his fork dziobała widelcem w talerzu she was poking (at) a. prodding (at) her food with a fork

dziobowy
adv. Żegl. [ster, fala] bow attr.

dzionek
m pieszcz. day

dziryt
m (G dzirytu) Hist. javelin

dzisiaj
adv. 1. (danego dnia) today jak jest dzisiaj na dworze? what's the weather like today? muszę jeszcze dzisiaj posprzątać mieszkanie I still have to clean up the flat today 2. (obecnie) today, nowadays dzisiaj zagraża nam kryzys gospodarczy today we are faced with an economic crisis historyczna świątynia Minerwy to dzisiaj kupa gruzów the historic temple of Minerva is just a heap of rubble nowadays n inv. 1. (dzień dzisiejszy) today od dzisiaj nie wolno palić w pracy starting (from) today, smoking in the workplace is forbidden na dzisiaj miała mu przynieść znaczki, ale zapomniała she was supposed to bring him the stamps (for) today, but she forgot 2. (teraźniejszość) today, the present nad tymi sprawami nie od dzisiaj pracują znani eksperci renowned experts have been working on these issues for some time now

dzisiejszy
adv. 1. (bieżący) [gazeta, wydarzenia, mecz] today's dzień dzisiejszy today umówiła się na dzisiejsze popołudnie she has an appointment this afternoon dzisiejszy ranek był deszczowy it was rainy this morning nie mam planów na dzisiejszy wieczór I don't have any plans for tonight a. this evening do dnia dzisiejszego a. po dzień dzisiejszy to this day, (right) up until today do dnia dzisiejszego nie otrzymaliśmy odpowiedzi/pieniędzy to this day we haven't received an answer/the money rękopisy zachowały się do dnia dzisiejszego the manuscripts have survived to this day te wydarzenia po dzień dzisiejszy budzą emocje even today the events still arouse strong emotions 2. (współczesny) [obyczaje] present-day attr. [zagrożenia] current [młodzież, pokolenie, społeczeństwo] today's dzisiejszy teatr the contemporary theatre w dzisiejszych czasach today, nowadays ubiera się nie po dzisiejszemu her way of dressing is rather old-fashioned

dziumdzia
f (Gpl dziumdzi a. dziumdź) pot., obraźl. drip pot., wet blanket pot.

dziupla
f (Gpl dziupli) 1. (w pniu) hole, hollow dziupla w dębie była pełna orzechów the hollow in the oak was full of nuts 2. żart. (mieszkanie) hole pot. 3. pot. (kryjówka) hid(e)y-hole pot.

dziura
f 1. (otwór) hole wyciąć pilnikiem dziurę w desce to make a. file a hole in a board zacerować dziurę w spodniach to mend a hole in some trousers zrobiła mu się dziura na kolanie a hole wore through in the knee of his trousers kot przeszedł przez dziurę w płocie the cat went through a hole in the fence 2. (zagłębienie) hole dziury w jezdni potholes dziury w serze cheese holes mysia dziura a mouse hole 3. pot. (w zębie) hole GB, cavity mieć dziurę w zębie to have a hole in one's tooth, to have a cavity zaplombować dziurę w zębie to fill a hole a. a cavity 4. przen. (brak czegoś) gap mieć dziury w pamięci to have memory gaps dziura budżetowa a budget gap mam dziury w notatkach there are gaps in my notes 5. pot., pejor., (miejscowość) hole pot., pejor. urodziła się w jakiejś zapadłej dziurze she was born in some godforsaken hole a. somewhere in the middle of nowhere 6. pot. (pomieszczenie) hole pot., den pot. nie wychylał nosa ze swojej dziury he never even stuck his head out of his hole for a moment dziura powietrzna Lotn. air pocket dziury w niebie nie będzie the sky won't fall in to mi/wam/im potrzebne jak dziura w moście I/you/they need it like a hole in the head pot. szukać dziury w całym to pick holes (in sth)

dziurawiec
m Bot. St John's wort napar z dziurawca an infusion of St John's wort

dziurawić
impf vt to make holes (coś in sth) to pierce dziurawić papier ołówkiem to poke holes in a piece of paper with a pencil dziurawili ścianę, strzelając do niej z wiatrówki they shot the wall full of holes with an air gun dzieci często dziurawią ubrania children often wear holes in their clothes przedziurawić

dziurawy
adv. [płaszcz, sweter, most, chodnik] full of holes [garnek, wiadro] leaky dziurawa droga a road full of (pot)holes z dziurawego dachu kapała woda water was dripping from the leaky roof ziemia jest dziurawa od bomb the ground is riddled with bomb craters cerowała dziurawe skarpetki she was darning socks polskie prawo jest dziurawe przen. Polish law is full of loopholes dziurawy worek a bottomless pit własny dom to dziurawy worek having one's own house is like pouring money into a bottomless pit mieć dziurawą kieszeń pot. to spend money like water mieć dziurawe ręce pot., pejor. to be a butterfingers pot.

dziurka
f 1. dem. (w ubraniu, obrusie) (small) hole masz dziurkę w swetrze you have a small hole in your jumper wypalił papierosem dziurkę w obrusie/obiciu he burned a cigarette hole in the tablecloth/upholstery 2. (mały otwór) hole dziurki w nosie nostrils dziurka od klucza a keyhole dziurka od guzika a buttonhole dziurka igły the eye of a needle dwie dziurki w nosie i skończyło się żart. and that was the end of that mieć czegoś/kogoś po dziurki w nosie pot. to be fed up (to the back teeth) with sth/sb pot. to have had enough of sth/sb

dziurkacz
m (Gpl dziurkaczy a. dziurkaczów) punch

dziurkarka
f Techn. 1. (perforator) punch 2. (do guzików) buttonholer

dziurkować
impf vt to perforate, to punch dziurkować papier dziurkaczem to punch holes in sheets of paper podziurkować

dziw
m zw. pl (G dziwu) 1. (coś niezwykłego) strange thing, marvel na oczach całego świata dzieją się dziwy strange things are happening for all to see zaczarowany zamek pełen dziwów an enchanted castle full of marvels 2. (opowieść) tale opowiadać dziwy to tell tales dzieci chętnie słuchały baśniowych dziwów the children loved fairy tales (aż) dziw (bierze), że. it's a wonder (that). nie dziw, że. it's little a. small wonder (that). nie dziw, że dobrze mu się powodzi, skoro pracuje w banku small wonder (that) he's well off - he works at a bank

dziwa
f obraźl. 1. pot. (duża, zwalista dziewczyna) (fat) cow pot. 2. wulg. (źle prowadząca się) slut pot., obraźl. slag GB wulg., obraźl. 3. Mitol. = (Slavonic) nymph

dziwactwo
n pejor. 1. (dziwaczne zachowanie) eccentricity C/U, peculiarity C/U od lat znosi dziwactwa chorej żony he's had to put up with his sick wife's eccentricities for years 2. (rzecz dziwaczna) oddity założyła na głowę jakieś dziwactwo she's wearing some oddity on her head wygadywać jakieś dziwactwa to babble nonsense

dziwaczeć
impf (dziwaczeję, dziwaczał, dziwaczeli) vi pejor. to become eccentric stary coraz bardziej dziwaczał the old man was getting more and more eccentric zdziwaczeć

dziwacznie
adv. grad. bizarrely, weirdly dziwacznie ubrana kobieta a bizarrely dressed woman od paru dni zachowujesz się dziwacznie you've been acting weirdly for the past few days

dziwaczność
f sgt bizarreness U, weirdness U

dziwaczny
adv. grad. [osoba, ubranie, zachowanie] bizarre, weird opowiadać dziwaczne rzeczy to tell strange tales

dziwaczyć
impf vi pejor. 1. (zachowywać się dziwnie) to act oddly 2. (kaprysić) to fuss przestań wreszcie dziwaczyć i zjedz te kartofle! will you stop fussing and eat your potatoes!

dziwadełko
n dem. oddity

dziwadło
n pot., pejor. 1. (dziwak) oddball pot. oddity z tej twojej znajomej to jakieś dziwadło your friend is quite an oddball 2. (dziwoląg) oddity

dziwak
m (Npl dziwacy a. dziwaki) pejor. freak pejor., oddball pejor. (stary) old crank pejor.

dziwić
impf vt to surprise nic mnie już nie dziwi nothing surprises me any more dziwi mnie, że nadal z nim pertraktujesz it surprises me that you're still dealing with him zdziwić dziwić się to be surprised dziwię ci się, że przyjąłeś tę pracę I'm surprised (that) you took that job nie dziwić się komuś (że.) not to blame sb (for sth) dziwić się czemuś to wonder a. be surprised at sth dziwić się tutejszym zwyczajom to wonder at the local customs zdziwić się

dziwka
f posp. 1. (prostytutka) tart GB pot., hooker pot. iść/pójść na dziwki to go whoring przest. 2. obraźl. (puszczalska kobieta) tart GB obraźl., tramp US obraźl., slut obraźl. 3. obraźl. (wyzwisko) bitch obraźl. ty dziwko! doniosłaś na mnie glinom! you bitch! - you shopped me to the cops! GB

dziwkarz
m (Gpl dziwkarzy) posp., pejor. (kobieciarz) lech pot., pejor. lecher pejor.

dziwnie
adv. grad. 1. [wyglądać, pachnąć, smakować] strange adv., funny adv. [zachowywać się] strangely, oddly zupa smakuje jakoś dziwnie this soup tastes kind of funny dziwnie na niego patrzyła she looked at him in a strange way a. strangely 2. (niezwykle) strangely czuli się dziwnie poruszeni they felt strangely moved

dziwno
adv. przest. dziwno mi I'm a. I feel uneasy

dziwność
f sgt strangeness, oddness

dziwny
adv. grad. strange, odd dziwny sposób bycia quirky a. strange ways dziwny zbieg okoliczności a strange coincidence mieć dziwny charakter to be (a bit) quirky a. strange dziwna rzecz a. (to) dziwne that's strange a. odd (to) dziwne, że. (it's) strange a. odd that. to dziwne, że tylko w mieście cierpisz na bezsenność it's odd that you only suffer from insomnia in the city dziwnym trafem just a. purely by chance nic dziwnego no a. small wonder nic dziwnego, że jest chory - pracował całą noc w deszczu no a. small wonder he's sick - he worked all night in the rain

dziwo
n marvel, wonder patrzeć na kogoś/coś jak na dziwo to stare dumbfounded at sb/sth o dziwo! wonders never cease!, what do you know! i w końcu - o dziwo! - oddał mi tę forsę and finally - what do you know! - he paid me back

dziwoląg
m pers. (Npl dziwolągi) pejor. (dziwaczna osoba) loony pot., pejor., weirdo pot., pejor. freak pejor. m inanim. (A dziwoląga) 1. (dziwaczna rzecz) oddity, curiosity nie wiedział, czy to dzieło sztuki czy po prostu jakiś dziwoląg he didn't know whether it was a work of art or a mere curiosity 2. (dziwaczność) absurdity C/U, incongruity C/U połowa tych nowych przepisów to kompletne dziwolągi half of these new laws are complete absurdities dziwolągi językowe stylistic incongruities

dziwota
f przest. nie dziwota no a. small wonder nie dziwota, że dostał dwóję no wonder he failed a. flunked US

dziwować
się impf v refl. żart. to be astonished (czemuś at sth) wszyscy się dziwują, że mu się tak powodzi everyone's astonished at his success a. that he's so successful

dziwowisko
n spectacle zrobić z siebie dziwowisko to make a (public) spectacle of oneself

dziób
m 1. (ptasi) beak 2. pot. (twarz) kisser pot. (usta) gob GB pot., trap pot. zamknij dziób shut your face a. trap daj dzioba give me a kiss siedź cicho, bo dostaniesz w dziób keep your trap shut, or you'll get one in the kisser 3. (G dziobu) Żegl. bow, prow dzioby plt pot. (po ospie) pockmarks, pocks twarz miał całą w dziobach he had a pockmarked face

dzióbać
zob. dziobać

dzióbek
zob. dziobek

dzióbnąć
zob. dziobnąć

dziąsło
n gum zapalenie dziąseł inflammation of the gums gingivitis spec.

dziąsłowy
adv. Jęz. spółgłoska dziąsłowa an alveolar (consonant) spec.

dzięcioł
m pers. (Npl dzięcioły) pot., pejor. (kujon) swot(ter) pot. ale z niego dzięcioł! - stale kuje! what a swot! he's always studying! m anim. Zool. woodpecker

dziękczynienie
n książk. thanksgiving U

dziękczynnie
adv. książk. in thanksgiving podniósł ręce dziękczynnie ku górze he raised his hands in thanksgiving

dziękczynny
adv. książk. [modlitwa, nabożeństwo, hymn] thanksgiving attr. ofiara dziękczynna a thanksgiving offering list dziękczynny a letter of thanks a. appreciation

dzięki
plt książk. thanks składać komuś dzięki (za coś) to thank sb (for sth) to express one's thanks to sb (for sth) książk. Bogu niech będą dzięki ! Relig. thanks be to God! dzięki Bogu! thank God! a. heaven! dzięki Bogu ból głowy minął thank God my headache's gone inter. pot. thanks cheers! GB pot. dzięki za wszystko! thanks for everything! serdeczne/stokrotne dzięki! thanks a lot!/million a. many thanks! pot. praep. thanks (komuś/czemuś to sb/sth) dzięki pomocy przyjaciół thanks to help from one's friends dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności thanks to a happy coincidence dzięki temu, że. thanks a. owing to the fact that. zatrzymał się gwałtownie, dzięki czemu uniknął zderzenia he pulled up sharply, thus avoiding a collision

dziękować
impf vi to thank rodzice gorąco/wylewnie dziękowali lekarzowi the parents thanked the doctor warmly/effusively dziękować komuś za pomoc/uwagę to thank sb for their help/attention zaczęła się modlić, dziękując Bogu za ocalenie córki she started to pray, thanking God for sparing her daughter to było bardzo ciekawe, co powiedziałeś, dziękujemy ci thank you, your comments were very interesting dziękuję bardzo thank you very much "napijesz się czegoś?" - "dziękuję, chętnie" 'would you like something to drink?' - 'with pleasure, thank you' "zjesz coś?" - "nie, dziękuję" 'would you like something to eat?' - 'no, thank you' "ślicznie dziś wyglądasz!" - "dziękuję ci bardzo" 'you look lovely today' - 'thanks a lot' dziękuję, nie jadam cukierków no thanks, I don't like sweets jeśli tak, to ja dziękuję iron. if that's the case, then forget it pot., iron. za taką pomoc to my dziękujemy pot., iron. no thanks, we don't need that kind of help iron. pozostałym paniom dziękujemy i zapraszamy do udziału w następnym konkursie we thank the other ladies and ask them to step down, although we invite them to take part in the next contest za dwóję na klasówce dziękuj swojemu lenistwu you (only) have your own laziness to thank for the D you got in the test nie wiem, jak ci (mam) dziękować I don't know how I can thank you (enough) a. what I can do to thank you podziękować dziękować Bogu a. Bogu dziękować książk. thank goodness a. God a. heavens! ja dziękuję! pot. I ask you! pot. ubranie/buty dziękują za służbę przest. these clothes/shoes have seen better days

dziś
adv. 1. (danego dnia) today dziś jest niedziela today is Sunday dziś rano padało it was raining this morning dziś wieczorem idę do kina I'm going to the cinema tonight a. this evening nie dziś, to jutro if not today, then tomorrow dziś mnie, jutro tobie today it's me, tomorrow it could be you dziś tu, jutro tam here today, gone tomorrow here one minute, gone the next 2. (teraz) today, nowadays dziś prawie nikt nie wierzy w czary today hardly anyone believes in magic bogate dziś kraje długo pracowały na swój dobrobyt today's wealthy nations worked long and hard to achieve prosperity do dziś dnia a. po dziś dzień to this day, even today do dziś dnia nie mogę zrozumieć/zapomnieć. even today I still can't understand/forget. do dziś dnia nie odpisał na mój list (to this day) he still hasn't replied to my letter n inv. 1. (dzień dzisiejszy) today mam już dość na dziś I've had enough for today oznajmił, że od dziś rzuca palenie he announced that starting (from) today he's quitting smoking znamy się nie od dziś we've known each other for ages 2. (teraźniejszość) today, the present wiele z tych obyczajów przetrwało do dziś many of these customs have survived to the present day od naszego dziś zależy nasze jutro our future depends on today co mnie dziś, tobie jutro przysł. today it's me, tomorrow it could be you dziś człowiek żyje, a jutro gnije przysł. here today and gone tomorrow przysł. zrób dziś, co masz zrobić jutro przysł. never put off a. leave till tomorrow what you can do today przysł.

dzwon
m (G dzwonu) (kościelny, alarmowy) bell dzwony pogrzebowe a. żałobne (death) knell dzwon na Anioł Pański the Angelus (bell) bić a. uderzać w dzwony to ring the bells brzmieć jak dzwon (o głosie) to resonate dzwony plt 1. pot. (spodnie) flares pot. bell-bottoms 2. pot. (męskie narządy płciowe) nuts posp., goolies GB posp. dzwony orkiestrowe a. rurowe Muz. tubular bells od wielkiego dzwonu pot. once in a blue moon pot. serce jak dzwon pot. a heart as sound as a bell

dzwoneczek
m dem. small bell dzwoneczki u sań sleigh bells

dzwonek
m 1. (mały dzwon) (small) bell 2. (elektryczny, alarmowy, roweru) bell dzwonek do drzwi a doorbell brzęk dzwonka the sound a. ring of a bell 3. (dźwięk) ring, ringing U trzy krótkie dzwonki three short rings nie dosłyszał dzwonka do drzwi he didn't hear the doorbell (ring) a. the ring at the door dzwonek telefonu the sound of a phone ringing, the ringing of the (tele)phone 4. (w szkole, teatrze) the bell 5. Bot. campanula, bellflower 6. (w kształcie dzwonka) bell(-shaped object) gencjana o fioletowych dzwonkach gentian with blue bells 7. pot. (kolor w kartach) diamonds (karta) diamond dzwonki plt Muz. metallophones dzwonek alarmowy an alarm bell, a warning signal a. bell kiedy go zobaczyła, w głowie zadzwoniły jej dzwonki alarmowe alarm bells went off in her head when she saw him ostatni dzwonek the last chance pierwszy dzwonek the first day of school

dzwonić
impf vi 1. (dzwonkiem) to ring vt dzwonić do drzwi to ring the bell a. doorbell dzwonić na mszę/na lekcję/na przerwę to ring the bell(s) for Mass/for class/for the break dzwonić na alarm/na trwogę to sound the alarm zadzwonić 2. (czymś metalowym) to jingle vt [kluczami, monetami, łańcuchami] to clank vt, to rattle vt kelner dzwonił sztućcami, rozkładając nakrycia the waiter clattered the cutlery while setting the table więźniowie dzwonili kajdanami the prisoners rattled their chains zadzwonić 3. (telefonować) to ring [sb] (up) GB, to phone vt, to call [sb] (up) dzwoniła do ciebie jakaś pani some lady rang you a. called for you zadzwonić 4. (dźwięczeć) [telefon] to ring [dzwon] to ring, to peal [budzik, alarm] to ring, to go off [klucze] to jingle odbierz, telefon dzwoni answer the phone, it's ringing zęby mu dzwonią his teeth are chattering dzwoniła zębami z zimna/ze strachu her teeth were chattering from the cold/from fear cisza dzwoni the silence is deafening zadzwonić dzwoni mu/jej w uszach his/her ears are ringing wiedzieć a. słyszeć, że dzwonią, ale nie wiedzieć, w którym kościele iron. to have a vague idea

dzwonko
n Kulin. = piece of fish

dzwonkowaty
adj. 1. (o kształcie) bell-shaped 2. Bot. campanulate spec. dzwonkowate plt Bot. (rodzina roślin) Campanulaceae

dzwonkowy
adv. 1. Muz. [instrument] bell-like 2. pot. (w kartach do gry) of diamonds

dzwonnica
f Archit. belfry, bell tower na dzwonnicy zawieszono nowe dzwony the belfry was given new bells

dzwonnik
m bell-ringer

dzwonowy
adv. 1. bell attr. brąz dzwonowy bell metal 2. [dźwięk] bell-like

dzyndzel
m (Gpl dzyndzli a. dzyndzlów) pot. (frędzel) tassel

dzyń
inter. (dzwonek do drzwi) ding dong (kasa, winda, mikrofalówka) ding, ping (telefon, dzwonek szkolny, dzwoneczki u sań) dingaling, ting-a-ling