dyby
plt (G dybów) Hist. the stocks zakuć kogoś w dyby to put sb in the stocks

dycha
f pot. 1. (dziesiątka) ten dycha karo the ten of diamonds 2. (dziesięć złotych) ten zlotys a tenner GB pot.

dychawica
f sgt Med. asthma dychawica oskrzelowa Med bronchial asthma dychawica sercowa Med. cardiac asthma, cardioasthma

dychawicznie
adv. [sapać, dyszeć] wheezily

dychawiczny
adv. 1. Med. (astmatyczny) [kaszel, oddech] asthmatic, wheezy 2. (słaby) [osoba, koń] short-winded

dychotomia
f (GD dychotomii) sgt książk. dichotomy dychotomia postaw a dichotomy of attitudes dychotomia pomiędzy czymś a czymś a dichotomy between sth and sth

dychotomicznie
adv. książk. [traktować, ujmować, postrzegać] dichotomously

dychotomiczność
f sgt książk. dichotomy (czegoś of sth)

dychotomiczny
adv. książk. [podział] dichotomous

dydaktycznie
1. Szkol. [poprawny, pożyteczny] didactically być przygotowanym dydaktycznie to be qualified to teach 2. (moralizatorsko) didactically oddziaływać dydaktycznie na kogoś [zabawa, grupa rówieśnicza] to have an educational impact on sb

dydaktyczność
f sgt (utworu, filmu) didacticism (czegoś of sth)

dydaktyczny
adv. 1. (związany z uczeniem) [umiejętności, szkolenie, teoria] teaching attr. zajęcia dydaktyczne classes materiały dydaktyczne teaching materials do celów dydaktycznych for educational purposes pracownicy dydaktyczni teaching staff 2. (moralizatorski) didactic mieć charakter/wydźwięk dydaktyczny to be didactic in nature/tone

dydaktyk
m 1. (specjalista w zakresie dydaktyki) education(al)ist, teaching and learning specialist 2. (nauczyciel) educator

dydaktyka
f sgt 1. (dział pedagogiki) didactics, teaching dydaktyka nauk przyrodniczych teaching natural sciences 2. (moralizatorstwo) didacticism

dydaktyzm
m sgt didacticism

dyfteryt
m sgt (G dyfterytu) Med. diphtheria

dyfterytyczny
adv. Med. diphtheritic, diphtheric błony dyfterytyczne diphtheritic membranes

dyg
m (G dygu) curtsy wykonać głęboki dyg to give a deep curtsy

dygać
impf dygnąć

dygnitarski
adv. dygnitarskie domy houses of dignitaries po dygnitarsku like a dignitary

dygnitarz
m (Gpl dygnitarzy) dignitary wysoki dygnitarz a high dignitary dygnitarze kościelni/państwowi church/state dignitaries

dygnięcie
sv dygnąć n curtsy przywitać kogoś dygnięciem to greet sb with a curtsy

dygnąć
pf - dyg|ać impf (dygnęła, dygnęli - dygam) vt pot. (dźwignąć, taszczyć) to hump around a. about pot. nie mogliśmy tego dygnąć it was too heavy to lift dygać siaty po schodach to hump the shopping bags up the stairs vi 1. (ukłonić się) [dziewczyna, kobieta] to curtsy dygnąć przed kimś to curtsy to sb 2. pot. (pobiec) to run along pot. dygaj po piwo! run along and get some beer!

dygot
m (G dygotu) (człowieka, rąk) trembling (maszyny, silnika) vibration dostał dygotu rąk his hands began to tremble wpadła w dygot she started shivering

dygotać
impf (dygocę a. dygoczę) [osoba, nogi] to tremble, to shiver [silnik, budynek] to shake dygotać z zimna/ze strachu/z podniecenia to tremble a. shiver from the cold/with fear/with excitement powstrzymać dygotanie kolan to keep one's knees from trembling ręce mi dygoczą a. dygocą my hands are trembling zadygotać

dygresja
f (Gpl dygresji) digression polityczne/filozoficzne dygresje political/philosophical digressions uczynić dygresję to make a digression, to digress chciałbym tu uczynić dygresję na temat. at this point I would like to make a digression on. tyle dygresji back to the point

dygresyjnie
adv. powieść jest napisana dygresyjnie the novel is full of digressions

dygresyjność
f sgt digressiveness (czegoś of sth)

dygresyjny
adv. [wstawka, utwór] digressive

dykcja
f sgt diction, enunciation dykcja sceniczna stage delivery uczyć się/kogoś dykcji to have elocution lessons/to teach sb elocution mieć nienaganną dykcję to have perfect diction, to enunciate perfectly

dykta
f 1. sgt (materiał) plywood okna zabite dyktą windows boarded up with plywood 2. (płyta) sheet of plywood

dyktafon
m (G dyktafonu) tape recorder, Dictaphone

dyktando
n Szkol. (ćwiczenie) dictation (exercise) (sprawdzian) spelling test pisać dyktando to write a dictation zrobić komuś dyktando to give sb a spelling test dostać piątkę z dyktanda to get an A in a spelling test robić coś pod czyjeś dyktando to do sth at sb's bidding

dyktat
m (G dyktatu) książk. diktat, dictate obcy/komunistyczny dyktat a foreign/communist diktat ulec dyktatowi to yield to a diktat dyktat mody dictates of fashion

dyktator
m 1. Polit. (autokrata) dictator dyktator Haiti the dictator of Haiti 2. przen. tyrant mąż/szef dyktator a tyrant of a husband/boss dyktator mody famous fashion designer

dyktatorski
adv. [rządy, metody, ton, zachowanie] dictatorial zachowywać się/rządzić po dyktatorsku to act/rule dictatorially

dyktatura
f Hist., Polit. dictatorship dyktatura wojskowa a military dictatorship dyktatura Cromwella Cromwell's dictatorship dyktatury Ameryki Łacińskiej Latin American dictatorships zaprowadzić/obalić dyktaturę to establish/overthrow a dictatorship dyktatura proletariatu dictatorship of the proletariat

dykteryjka
f książk. anecdote opowiadać zabawne dykteryjki to tell amusing anecdotes

dyktować
impf vt 1. to dictate [list, notatkę] (komuś to sb) podyktować 2. [narzucać] to dictate [ceny, warunki] dyktować tempo to set the pace postępować/robić, tak jak dyktuje rozsądek to be guided by common sense nikt nie będzie mi dyktować, co mam robić no one's going to dictate to me rób, co ci serce dyktuje do what your heart tells you podyktować 3. Sport to award [rzut karny, rzut wolny] podyktować

dyl
m 1. (drewniany bal) timber 2. Budow. plank, deal dać dyla pot. to scarper pot.

dylemat
m (G dylematu) 1. książk. dilemma stanąć przed dylematem to face a. confront a dilemma mieć dylemat to be in a. to have a dilemma 2. Log. dilemma

dyletancki
adv. książk., pejor. [podejście, sposób] dilettantish pejor., amateurish pejor. po dyletancku unprofessionally

dyletancko
adv książk., pejor. in an unprofessional a. an amateurish way pejor.

dyletanctwo
n sgt książk., pejor. dilettantism pejor., amateurism pejor.

dyletant
m, dyletantka f książk., pejor. dilettante pejor., dabbler pejor. być dyletantem w sprawach a. w dziedzinie polityki to be a dilettante as far as politics are concerned

dyletantyzm
m sgt (G dyletantyzmu) książk., pejor. dilettantism książk. amateurism pejor.

dyliżans
m (G dyliżansu) Hist. stagecoach dyliżans pocztowy mail coach

dym
m 1. (G dymu) smoke (drażniący, szkodliwy) fume zw pl. gryzący/gęsty dym acrid/thick smoke kłęby dymu clouds a. billows of smoke słup dymu a column a. pillar of smoke dym ogniska bonfire smoke dym papierosowy a. z papierosa cigarette smoke, smoke from a cigarette zaciągnąć się dymem to inhale smoke from a cigarette z komina bije a. unosi się dym smoke is coming a. rising from the chimney pójść z dymem [budynek, las, plany, nadzieje] to go up in smoke także przen. rozwiać się jak dym [marzenia, plany] to go up in smoke przen. puścić coś z dymem to send sth up in smoke 2. (A dyma) pot. (papieros) smoke pot. 3. (G dymu) daw. (dom) wieś liczyła 200 dymów there were 200 homes in the village dym bojowy Wojsk. smokescreen ani dymu, ani popiołu po nim he vanished in a puff of smoke iść a. walić do kogoś jak w dym pot. to go straight to sb nie ma dymu bez ognia przysł. there's no smoke without fire where there's smoke, there's fire

dymać
impf vt wulg. to knock wulg. wydymać vi pot. to leg it pot. dymać na stację to leg it to the station dymać się wulg. to bonk pot. (z kimś with sb)

dymek
m 1. dem. (G dymku) smoke cieniutki dymek a thin wisp of smoke 2. (w komiksie) balloon słowa w dymkach words in balloons 3. dem. (A dymka) pot. (papieros) smoke pot. wyjść na dymka to go out for a quick smoke

dymisja
f (Gpl dymisji) (zwolnienie) dismissal (ustąpienie) resignation udzielić komuś dymisji to dismiss sb otrzymać dymisję to be dismissed podać się do dymisji a. złożyć dymisję to hand in one's resignation

dymisjonować
pf, impf vt to dismiss [ministra, urzędnika] prezydent dymisjonował swojego rzecznika the president dismissed his spokesman dymisjonowany pułkownik a cashiered colonel zdymisjonować

dymić
impf vi 1. [piec, komin, parowóz, samochód] to smoke 2. (zadymiać) dymić papierosem w pokoju to fill a room with cigarette smoke nadymić 3. (parować) [zupa, garnek] to steam miska dymiącej zupy a bowl of steaming soup v imp. dymi z pieca the stove smokes dymić się 1. [drewno, hubka] to smoke dymi się z pieca the stove smokes 2. (parować) [zupa, obiad] to steam

dymka
f spring onion

dymnik
m 1. (okienko) skylight 2. Hist. (otwór w dachu) smoke hole 3. (ujście przewodu) roof vent

dymny
adv. 1. [słup, sygnał,] smoke attr. 2. [przewód] smoke attr.

dynamicznie
adv. grad. 1. (szybko) [rosnąć] dynamically [rozwijać się] rapidly 2. (w ruchu) [traktować, ukazywać, przedstawiać] dynamically 3. [zagrać, powiedzieć] dynamically

dynamiczność
f sgt (energia) dynamism

dynamiczny
adv. grad. 1. (szybki) [wzrost] dynamic [rozwój] rapid 2. (żywiołowy, energiczny) [osoba, muzyka, zagranie] dynamic 3. (ruchomy, zmienny) [obraz, energia, ciśnienie] dynamic 4. Muz. [akcent] dynamic

dynamika
f sgt 1. (tempo) dynamics dynamika eksportu/produkcji export/production dynamics 2. (żywiołowość) dynamism rzeźba pełna dynamiki a sculpture full of movement 3. Fiz. dynamics zasady dynamiki Newtona Newton's Laws of Motion

dynamit
m (G dynamitu) 1. (materiał wybuchowy) dynamite laska dynamitu a stick of dynamite wysadzić coś przy pomocy dynamitu to blow sth up with dynamite kruszyć skałę/lód dynamitem to dynamite the rock/ice 2. przen. (zagrożenie) dynamite przen. polityczny dynamit political dynamite

dynamizm
m sgt (G dynamizmu) 1. książk. (szybkość, żywiołowość) dynamism dynamizm zmian the dynamism of changes główną zaletą filmu jest dynamizm akcji the film's main asset is its dynamic plot dodawać czemuś dynamizmu to add dynamism to sth 2. Filoz. dynamism

dynamizować
impf vt książk. to dynamize [proces, produkcję] dynamizować czyjąś kampanię to make sb's campaign more dynamic zdynamizować

dynamo
n dynamo dynamo do roweru a bicycle dynamo

dynamometr
m (G dynamometru) Techn. dynamometer

dynamometryczny
adv. [badanie, pomiar] dynamometric(al)

dynastia
f (GDGpl dynastii) 1. (ród królewski) dynasty dynastia Habsburgów/Jagiellonów the Habsburg/Jagiellonian dynasty założyć dynastię to found a. establish a dynasty być ostatnim z dynastii to be the last of the dynasty król z dynastii Karolingów a king of the Carolingian dynasty 2. (sławna rodzina) dynasty dynastia bankierów/muzyków a family of bankers/musicians dynastia Kennedych the Kennedy dynasty

dynastycznie
adv. [powiązany] dynastically myśleć dynastycznie to think in dynastic terms

dynastyczny
adv. [interes, polityka, władca] dynastic tron dynastyczny dynastic successsion to the throne ród dynastyczny dynastic line

dyndać
impf vi 1. (machać) to dangle vt, to swing vt dyndać czymś to dangle sth dyndać nogami w powietrzu to swing one's legs zadyndać 2. (zwisać) to dangle dyndać komuś na szyi/w uchu to dangle from sb's neck/ear zadyndać 3. pot. (na szubienicy) to be hanged zadyndać dyndać się to dangle

dyndolić
impf vi pot., pejor. to scrape (away) pot. dyndolić na skrzypcach to scrape away at one's violin

dyngus
m (A dyngusa) Easter Monday custom of drenching people with water

dyngusowy
adv. [obyczaj, zabawa] Easter Monday attr.

dynia
f (roślina, owoc) pumpkin pestki z dyni pumpkin seeds gruby jak dynia as fat as a pig

dyplom
m (G dyplomu) 1. (dokument) diploma, certificate uzyskać dyplom czeladnika to receive a qualified craftsman's diploma dostarczyć kopię dyplomu to submit a copy of one's diploma a. degree certificate 2. Uniw. (stopień) degree (egzamin) final a. graduation exam (rzeźba, projekt) graduation work dyplom uniwersytecki a university degree mieć dyplom z fizyki/chemii to have a degree in physics/chemistry otrzymać dyplom magisterski to receive a. get one's Master's degree zrobić dyplom z psychologii na Uniwersytecie Warszawskim to get a degree in psychology from the University of Warsaw rok po dyplomie a year after graduation 3. (wyróżnienie) certificate of merit a. distinction

dyplomacja
f sgt 1. Polit. (działalność, służby) diplomacy kariera w dyplomacji a diplomatic career pracować w dyplomacji to work in the diplomatic service szef polskiej/francuskiej dyplomacji Polish/French foreign minister 2. (takt) diplomacy wykazać się dyplomacją to be diplomatic a. tactful

dyplomata
m 1. Polit. diplomat spotkanie z zagranicznymi dyplomatami a meeting with foreign diplomats 2. przen. (osoba taktowna) diplomat przen. czasem trzeba być dyplomatą sometimes you have to be diplomatic

dyplomatka
f 1. Polit. diplomat 2. przen. (taktowna kobieta) diplomat przen. 3. (teczka) attache case 4. Moda overcoat

dyplomatycznie
adv. [postępować, przemilczeć] diplomatically

dyplomatyczny
adv. 1. Polit. [służba, stosunki, paszport, wiza] diplomatic język dyplomatyczny diplomatic language, the language of diplomacy zabiegi dyplomatyczne diplomatic efforts zerwać/nawiązać stosunki dyplomatyczne z ościennymi państwami to break/establish diplomatic relations with neighbouring states a. countries 2. (taktowny) [zachowanie] diplomatic zachować dyplomatyczne milczenie to maintain a diplomatic silence udzielić komuś dyplomatycznej odpowiedzi to give sb a diplomatic answer

dyplomowany
adv. [pielęgniarka, położna] registered GB, certified

dyplomowy
adv. [egzamin, film, przedstawienie] graduation attr. praca dyplomowa (rozprawa) thesis, dissertation (rzeźba, projekt) graduation work

dyptyk
m (G dyptyku) 1. książk. (dwuczęściowe dzieło) diptych 2. Szt. (ołtarz) diptych 3. Hist. (tabliczki do pisania) diptych

dyr.
(=dyrektor)

dyrdy plt
w dyrdy at full pelt a. tilt pobiegł w dyrdy do domu he ran home at full pelt

dyrdymały
plt (dyrdymałki dem.) (G dyrdymał a. dyrdymałów, dyrdymałek) pot. 1. (bzdury) rubbish U pot., baloney U pot. opowiadać a. pleść dyrdymały to talk rubbish a. rot pot. 2. (sprawy błahe) nonsense U rubbish U pot. zajmować się dyrdymałami to waste time on rubbish wypisuje w swoich książkach różne dyrdymały he writes a lot of rubbish in his books

dyrekcja
f (Gpl dyrekcji) 1. (kierownictwo) (firmy) management (w administracji państwowej) authorities pl, administration (urząd) authority dyrekcja kopalni/huty the management of a mine/steelworks zarządzenie dyrekcji a management directive siedziba dyrekcji head office skarga do dyrekcji a complaint to (the) management minęło pół roku działalności teatru pod nową dyrekcją it's been six months since the theatre started operating under new management 2. sgt (kierowanie) management za jego dyrekcji zakład rozkwitał the company prospered under his management pod jego dyrekcją Muzeum Narodowe przeżywało swój złoty wiek the National Museum had its heyday a. Golden Age under his management 3. Muz. orkiestra/chór pod czyjąś dyrekcją an orchestra/choir conducted by sb

dyrektor
m, f inv. 1. (osoba, tytuł) director (oddziału) manager dyrektor fabryki/przedsiębiorstwa a factory/company manager dyrektor szkoły a headmaster/headmistress, a head (teacher) GB, a principal dyrektor teatru/muzeum a theatre/museum director dyrektor banku (oddziału) a bank manager Dyrektor Generalny a. Naczelny the Managing Director powołać kogoś na stanowisko dyrektora to appoint sb manager/director dyrektor departamentu the head of a department dyrektor do spraw sprzedaży the sales manager dyrektor do spraw finansowych the financial director łączę z gabinetem dyrektor Nowaka/dyrektora Nowak I'll put you through to the office of our director, Mr Nowak/Ms Nowak 2. Hist. director

dyrektorka
f dyrektorka szkoły a headmistress, a head (teacher) GB a principal dyrektorka przedszkola the head of a nursery school

dyrektorski
adv. [stanowisko] managerial, directorial, management attr. [gabinet] manager's, director's dyrektorskie krzesło a. dyrektorski fotel a. stołek przen. an executive office a. suite przen.

dyrektywa
f książk. directive tajne dyrektywy confidential a. top-secret directives dyrektywy polityczne political directives dyrektywa moralna a moral directive a. imperative postępować zgodnie/niezgodnie z dyrektywami to follow/to disregard directives, to comply with/to not comply with directives

dyrektywny
adv. książk. zarządzanie dyrektywne management by delegation dyrektywna wypowiedź a verbal a. an oral directive

dyro
m pot. (dyrektor szkoły) beak GB pot.

dyrygencki
adv. [pulpit, podium, sztuka] conductor's pałeczka dyrygencka a baton

dyrygent
m, dyrygentka f Muz. conductor

dyrygentura
f 1. sgt (sztuka) conducting 2. (stanowisko) conductorship objąć dyrygenturę w Teatrze Wielkim to accept the position of conductor at the Teatr Wielki w czasie jego dyrygentury filharmonia podupadła under his conductorship the Philharmonic (orchestra) deteriorated 3. pot. (wydział) the conducting department

dyrygować
impf vt 1. Muz. to conduct [orkiestrą, chórem] 2. pot. (rozkazywać) to boss about, to boss around przestań mną dyrygować, sam wiem, co mam robić! stop bossing me around, I know what to do! reżyser nie przyjechał, wszystkim dyrygował jego asystent the director didn't show up, so his assistant took charge of everything ostry głos, przywykły do dyrygowania a sharp voice, accustomed to giving orders

dyscyplina
f 1. sgt (rygor) discipline ślepa dyscyplina blind a. indiscriminate discipline dyscyplina szkolna/wojskowa school/military discipline dyscyplina pracy work discipline dyscyplina myślowa mental discipline autorowi brakuje dyscypliny myślowej i językowej the author lacks (both) mental and linguistic discipline dyscyplina wewnętrzna self-discipline utrzymywać/łamać dyscyplinę to maintain/flout discipline zaprowadzić/przywrócić dyscyplinę to impose/restore discipline nowy szef zaprowadził w biurze żelazną dyscyplinę the new boss established iron a. rigorous discipline in the office przestrzegać dyscypliny to observe discipline w szkole panowała wzorowa dyscyplina the school boasted excellent discipline głosować zgodnie z dyscypliną partyjną to vote according to the party line dyscyplina budżetowa Ekon., Fin. budgetary a. fiscal discipline 2. (dziedzina nauki, wiedzy) discipline, branch 3. Sport sport dyscyplina sportu a sport, a sports discipline jaką dyscyplinę sportu uprawiasz? what sport are you into pot., what sport do you practice? pięciobój jest już dyscypliną olimpijską the pentathlon is now an Olympic sport a. event 4. przest. (bat) whip

dyscyplinarnie
adv. zwolnić kogoś dyscyplinarnie to dismiss sb for disciplinary reasons a. on disciplinary grounds

dyscyplinarny
adv. [kara, postępowanie, komisja] disciplinary zwolnienie dyscyplinarne a dismissal for disciplinary reasons a. on disciplinary grounds

dyscyplinować
impf vt to discipline [uczniów, pracowników] te działania dyscyplinowałyby gospodarkę these measures could impose some discipline on the economy dyscyplinować świadków poprzez wymierzanie grzywien za niestawienie się w sądzie to discipline the witnesses by fining them for not appearing in court zdyscyplinować

dyscyplinująco
adv. wpływać na kogoś dyscyplinująco to have a disciplinary a. salutary effect on sb

dyscyplinujący
pa dyscyplinować adv. [przepisy, środki] disciplinary

dysertacja
f książk. (Gpl dysertacji) 1. (rozprawa) dissertation, thesis dysertacja o Heglu a dissertation on Hegel dysertacja doktorska na temat stosunków polsko-niemieckich w XIX w. a doctoral thesis on Polish-German relations in the 19th century 2. pejor. dissertation iron. (o czymś on sth) digression (o czymś on sth)

dysertacyjny
adv. praca dysertacyjna a dissertation

dysgrafia
f sgt (GD dysgrafii) Med., Psych. dysgraphia, disgraphia

dysharmonia
/disxar'monja/ f sgt (GD dysharmonii) 1. książk. (rozdźwięk) disharmony, dissonance (między czymś a czymś between sth and sth) dysharmonia psychiczna/duchowa psychological/spiritual disharmony a. dissonance a. discord dysharmonia rozwojowa Psych. developmental dissonance w dysharmonii z naturą in disharmony with nature 2. Muz. discord, dissonance

dysharmoniczny
adv. Muz. [kompozycja] disharmonic

dyshonor
m sgt (G dyshonoru) książk. dishonour GB, dishonor US przyjęcie ode mnie pomocy uznałby za dyshonor he would consider it demeaning to accept my help dla próżniaka każda praca to dyshonor no job a. work is good enough for an idler poczytywać sobie czyjeś słowa za dyshonor to take sbs words as an affront, to feel slighted by sb's words

dysk
m (G dysku) 1. Sport (przyrząd) discus rzut dyskiem discus throwing 2. pot. (konkurencja) the discus ogłoszono wyniki dysku the discus results have been announced 3. (kształt) disc, disk US 4. Komput. disk zapisać plik na dysk a. na dysku to save a file (on)to the (hard) disk 5. środ. (płyta gramofonowa) disc, disk US, record 6. Anat. (intervertebral) disc, (intervertebral) disk US dysk elastyczny Komput. floppy a. flexible disk dysk magnetyczny Komput. magnetic disk dysk optyczny Komput. optical disk dysk twardy Komput. hard disk

dyskietka
f Komput. floppy (disk), diskette

dyskobol
m, dyskobolka f (Gpl dyskoboli a. dyskobolów, dyskobolek) Sport discus thrower

dyskografia
f (GDGpl dyskografii) discography

dyskomfort
m sgt (G dyskomfortu) książk. discomfort C/U dyskomfort fizyczny/psychiczny physical/psychological discomfort uczucie dyskomfortu a feeling of discomfort odczuwać ogromny dyskomfort to feel deep discomfort nagła zmiana wywołała w niej uczucie dyskomfortu the sudden change caused her (deep) discomfort

dyskontować
pf vt 1. książk. (wykorzystywać) to turn to one's advantage dyskontował błędy przeciwnika he turned the opponent's mistakes to his (own) advantage dyskontować swoją pozycję w firmie to take advantage of one's position in the firm 2. Ekon., Fin. [bank] to discount [weksle]

dyskopatia
f sgt (GD dyskopatii) Med. slipped disk

dyskoteka
f (zabawa, lokal) disco(theque) pójść na dyskotekę to go to the disco bawili się wczoraj w dyskotece they were partying last night at the disco

dyskotekowy
adv. [muzyka, taniec] disco attr.

dyskowy
adv. Komput. [pamięć] disk attr.

dyskrecja
f sgt discretion zachować dyskrecję to be discreet być ucieleśnieniem dyskrecji to be the soul of discretion gdyby tylko udał, przez dyskrecję, że niczego nie widział if only he'd discreetly pretend not to have seen anything sprawa wymaga dyskrecji the matter requires discretion czy mogę prosić o dyskrecję w tej sprawie? can I count on your discretion in this matter?, can I ask you to be discreet about this?

dyskrecjonalny
adv. książk. [rozmowa, narada] confidential

dyskredytować
impf vt książk. to discredit [przeciwnika, poglądy, zasługi] zdyskredytować

dyskretnie
adv. grad. discreetly milczeć dyskretnie to remain discreetly silent odwrócić się dyskretnie to turn around a. away discreetly malować się dyskretnie to wear discreet make-up dyskretnie wsunęła mu 50 zł do kieszeni she discreetly slipped 50 zlotys into his pocket

dyskretny
adv. 1. (taktowny) [osoba, pytanie, głos, szept] discreet 2. (tajny) [misja, porozumienie] secret 3. (delikatny) [perfumy, makijaż, gest] discreet [zapach, światło] discreet, soft 4. Fiz., Mat. [sygnał] discrete

dyskryminacja
f sgt 1. (ograniczanie praw) discrimination dyskryminacja kobiet/chrześcijan discrimination against women/Christians dyskryminacja rasowa race a. racial discrimination dyskryminacja religijna religious discrimination dyskryminacja etniczna discrimination on ethnic grounds 2. Handl. restrictions dyskryminacja handlowa trade restrictions

dyskryminacyjny
adv. 1. [polityka, działania, przepisy] discriminatory 2. Handl. [taryfa] discriminatory

dyskryminować
impf vt [osoba, prawo, ustawa] to discriminate vi (kogoś against sb) dyskryminować kobiety/homoseksualistów to discriminate against women/homosexuals

dyskurs
m (G dyskursu) książk. discourse (o czymś (up)on sth) dyskurs filozoficzny/polityczny a philosophical/political discourse prowadzić z kimś dyskurs o sztuce to discourse with sb (up)on art

dyskursywnie
adv. książk. [wyrażać, formułować] discursively

dyskursywność
f sgt książk. (utworu) discursiveness

dyskursywny
adv. książk. [myślenie, język, tekst] discursive

dyskusja
f (Gpl dyskusji) (debata) discussion C/U, debate C/U (o a. nad czymś about a. on sth) (spór) argument, dispute (o a. nad czymś about a. over sth) prowadzić a. toczyć z kimś dyskusję to have a. hold a discussion with sb wdać się w dyskusję z kimś (w debatę) to get into a debate with sb (w spór) to get into an argument with sb sprawa do dyskusji a matter open to discussion być przedmiotem dyskusji to be under discussion a. debate nie podlegać dyskusji to be indisputable a. unarguable poddać sprawę dyskusji a. pod dyskusję to bring a matter up for discussion a. debate zabrać głos w dyskusji (oficjalnie) to take the floor (nieoficjalnie) to say something, to take part in a discussion nie brał udziału w ogólnej dyskusji he didn't take part in the general discussion nie ma co się wdawać w dyskusje there's nothing to be gained by arguing bez dyskusji! and that's final! bez dyskusji, sama nie pojedziesz you're not going alone and that's final nie chcę słyszeć żadnych dyskusji na ten temat I don't want to hear any more about it a. any more discussion on the subject

dyskusyjność
f sgt 1. (kontrowersyjność) (rozwiązań, działań) disputability, debatability 2. euf. (niesłuszność) dubiousness euf.

dyskusyjny
adv. 1. [kółko, klub] discussion attr. [zebranie] debating attr. 2. [zagadnienie] disputable, arguable być dyskusyjnym a. kwestią dyskusyjną to be debatable, to be a moot point 3. euf. (nieuzasadniony) [wniosek, twierdzenie] dubious (niesprawiedliwy) [metoda, rozwiązanie] dubious, controversial

dyskutant
m, dyskutantka f discussant

dyskutować
impf vt (rozmawiać) to discuss, to debate dyskutować projekt ustawy to debate a bill można by dyskutować, czy jest to etyczne whether (or not) it's ethical is debatable, the ethics of it are arguable a. debatable prywatyzacja jest dziś sprawą najbardziej dyskutowaną privatization is currently a very topical issue przedyskutować vi 1. (rozmawiać) to discuss vt (o a. nad czymś sth) to debate (o a. nad czymś (about) sth) dyskutować z kimś to have a discussion with sb dyskutować o literaturze/sztuce to have a discussion about literature/art politycy dyskutowali z sobą zawzięcie nawet w kuluarach the politicians carried on a spirited discussion a. debate even outside the chamber z tym poglądem można dyskutować that opinion is debatable 2. (spierać się) to argue nie będę z tobą dyskutować na ten temat I'm not going to argue the issue with you nie dyskutuj, tylko rób co ci każą don't argue - just do what you're told to do

dyskwalifikacja
f (Gpl dyskwalifikacji) 1. (zawodnika) disqualification 2. (przedmiotów, towarów) rejection

dyskwalifikować
impf vt 1. (ujawniać brak) [czyny, wypowiedzi, cechy] to disqualify to go dyskwalifikuje jako polityka/wychowawcę/ojca that disqualifies him as a politician/teacher/father zdyskwalifikować 2. (oceniać jako bezwartościowe) to disparage artykuł krytyka dyskwalifikował jego poezję the critic's article disparaged his poetry zdyskwalifikować 3. Sport to disqualify [zawodnika] zdyskwalifikować

dysleksja
f sgt Med., Psych. dyslexia

dyslektyczny
adv. [dziecko, objawy] dyslexic, dyslectic

dyslektyk
m dyslexic, dyslectic

dysonans
n (G dysonansu) 1. Muz. dissonance U, discord C/U muzyka oparta na dysonansie music based on dissonance 2. (brak zgodności) clash disparity C/U książk., dissonance książk. stanowić dysonans to constitute a jarring note przyjęcie przebiegało spokojnie, bez żadnych dysonansów the party went off smoothly, without any upsets a. conflicts 3. (nieporozumienie) conflict C/U discord U książk., dissonance U książk. dysonanse w rodzinie discord a. conflicts within the family przy kieliszku szampana znikły wszelkie dysonanse all differences disappeared over a glass of champagne dysonans poznawczy Psych. cognitive dissonance

dysonansowość
f sgt Muz. dissonance

dysonansowy
adv. Muz. [akord] dissonant

dyspensa
f sgt Relig. dispensation C/U udzielić komuś dyspensy a. dać komuś dyspensę to grant sb a dispensation dyspensa od postu a dispensation from (the obligation of) fasting małżeństwo z bratową wymagało papieskiej dyspensy a marriage with one's sister-in-law required papal dispensation ożenił się z wdową za dyspensą he was given dispensation to marry a widow

dysponowany
pp dysponować adv. 1. (w dobrej formie) fit, in good form nasz zawodnik był słabo dysponowany our player wasn't in good form 2. (usposobiony) nie jestem dziś dysponowany do poważnych rozmów I'm in no mood a. fit state for serious discussion(s)

dysponować
impf vt 1. książk. (rozporządzać) to possess, to have (at one's disposal) (czymś sth) dysponować pieniędzmi/kontem żony to have one's wife's money/account at one's disposal, to have access to one's wife's money/account rodzice często nie dysponują środkami na pokrycie kosztów studiów swoich dzieci parents often don't have enough money to provide for their children's higher education szpital dysponuje 100 łóżkami/najnowszym sprzętem diagnostycznym the hospital has 100 beds/the latest diagnostic equipment chwilowo nie dysponujemy zamówionymi przez Państwa towarami the items you ordered are temporarily out of stock ośrodek wypoczynkowy dysponuje żaglówkami the recreation centre is equipped with sailing craft a. boats nie dysponował wolnym czasem he didn't have any free time nie dysponuję żadną wiedzą na ten temat I have no knowledge of this subject 2. (zarządzać) to order, to decree "jedziemy do nas", dysponuje ojciec 'we're going to our place,' father decrees dostał do ręki kartę i dysponował potrawy dla siebie i damy he was given a menu and ordered food for himself and his companion zadysponować

dyspozycja
f (Gpl dyspozycji) zw. pl 1. (polecenie) order, instruction wydała mu dokładne a. szczegółowe dyspozycje co do obiadu she gave him exact instructions regarding dinner 2. (cechy) predisposition (do czegoś to a. towards sth) miał wrodzoną dyspozycję do chorób serca/otyłości he had an inborn predisposition to heart disease/obesity mieć kogoś/coś do dyspozycji książk. to have sb/sth at one's disposal pozostawać w a. do czyjejś dyspozycji książk. to be at sb's disposal

dyspozycyjność
f sgt (pracownika) availability od pracowników oczekujemy pełnej dyspozycyjności evening and weekend availability is a must

dyspozycyjny
adv. 1. [pracownik] flexible 2. (wydający dyspozycje) ośrodek dyspozycyjny headquarters 3. (do dyspozycji) jednostka dyspozycyjna Wojsk. (jednej dywizji) attached unit (samodzielny) detached unit fundusz dyspozycyjny discretionary fund(s)

dyspozytor
m dispatcher dyspozytor ruchu a traffic controller kolejowy dyspozytor ruchu a train dispatcher

dyspozytorka
f Transp. dispatcher dyspozytorka pogotowia an emergency service a. ambulance dispatcher

dyspozytornia
f (Gpl dyspozytorni) control room

dysproporcja
f (Gpl dysproporcji) disproportion C/U dysproporcja wymiarów a disproportion in the dimensions dysproporcje figury figure flaws dysproporcja pomiędzy ambicją a zdolnościami a disproportion between ambition and one's capabilities, ambition disproportionate to one's capabilities dysproporcje w podziale środków finansowych a disproportion in the division of funds

dysputa
f książk. debate C/U (o czymś about sth) disputation książk. (o czymś about sth) prowadzili długie dysputy o sensie życia they had long debates about the meaning of life właśnie toczy się dysputa na ten temat this matter is currently under debate niepotrzebnie wdałem się z nim w tę dysputę I shouldn't have got into that argument with him

dysputować
impf vi książk. to debate vi/vt (o czymś (about) sth)

dystans
m (G dystansu) 1. sgt (odległość) distance C/U samolot pokonuje dystans 5 000 km bez tankowania the plane can fly 5,000 km without refuelling sprawy ocenia się inaczej z pewnego dystansu czasowego things seem different given a. after some time 2. Sport distance biegał na długich dystansach he was a long-distance runner Amerykanie są dobrzy na krótkich dystansach the Americans are good at short distances wygrał bieg na dystansie 3000 m he won in the 3,000 metres 3. sgt przen. (różnica) disparity C/U, gap dystans między szkołami w mieście i na wsi the gap between urban schools and their rural counterparts zmniejszający się dystans między filmem artystycznym a popularnym the narrowing gap between artistic and popular cinema pod względem wykształcenia dzieli ich ogromny dystans there's an enormous disparity in their education dystans Polski do najbogatszych krajów świata the gap between Poland and the richest countries in the world nie będzie łatwe zmniejszenie dystansu technologicznego w stosunku do USA it won't be easy to bridge the gap in modern technology between our country and the USA 4. sgt (oficjalny stosunek) distance patrzyć na kogoś z dystansem to look at sb with reserve trzymać kogoś na dystans to keep sb at a distance, to keep sb at arm's length trzymać się na dystans to keep one's distance, to remain aloof zachować dystans wobec obcych to keep aloof a. one's distance from strangers 5. sgt (rezerwa) distance, aloofness (do a. wobec czegoś from sth) mieć dystans do sprawy to maintain detachment from a matter

dystansować
impf vt 1. (wyprzedzić) [biegacz, zwierzę] to outdistance, to outrun to świetny zawodnik, zawsze dystansuje rywali he's a great runner who always outdistances his rivals zdystansować 2. przen. (przewyższyć) to outdistance, to surpass [przeciwnika, konkurencję] dystansował kolegów w naukach ścisłych he outdistanced his classmates in the sciences inne kraje dystansują nas pod względem rozwoju ekonomicznego other coutries are way ahead of us a. have outdistanced us in terms of economic development zdystansować dystansować się książk. (zachowywać rezerwę) to distance oneself (od kogoś/czegoś from sb/sth) dystansował się od wypowiedzi swoich poprzedników he dissociated himself from his predecessors' statements młodzież dystansuje się od polityki young people are becoming apolitical zdystansować się

dystansowy
adv. kliny dystansowe distance-marking wedges -dystansowy w wyrazach złożonych długodystansowy long-distance krótkodystansowy short-distance

dystrybucja
f sgt 1. (rozdział) distribution C/U dystrybucja towarów the distribution of goods dystrybucja żywności the distribution of food a. foodstuffs, food distribution 2. Jęz. distribution dystrybucja komplementarna complementary distribution

dystrybucjonizm
m sgt (G dystrybucjonizmu) Jęz. descriptive a. taxonomic linguistics, distributionism

dystrybucyjny
adv. [firma, instytucja, przedsiębiorstwo] distribution attr.

dystrybutor
m pers. (osoba, instytucja) distributor dystrybutor filmów/kosmetyków a film/cosmetics distributor n inanim. 1. (na stacji benzynowej) petrol pump GB, gas pump US 2. (automat) dispenser dystrybutor kawy/soków a coffee/juice dispenser

dystrybutorka
f (osoba, instytucja) distributor

dystrybutorski
adv. firma dystrybutorska a distributor

dystrykt
m (G dystryktu) Admin. district

dystych
m (G dystychu) Literat. 1. (strofa) distich wiersz napisany dystychem a poem written in distich dystych elegijny elegiac distich a. couplet 2. (wiersz) closed couplet, distich

dystyngowany
adv. [osoba, towarzystwo, twarz] distinguished [maniery, ruchy] dignified

dystynkcja
f (Gpl dystynkcji) 1. zw pl. (odznaka) insignia dystynkcje majora/porucznika major's/lieutenant's insignia(s) 2. sgt książk. (wytworność) distinction, gentility 3. zw. pl książk. (różnica) distinction

dystynkcyjny
adv. oznaki dystynkcyjne insignia(s)

dysydencki
adv. 1. (opozycyjny) [ruch, literatura] dissident 2. Hist., Relig. [ruch] (religious) dissenting

dysydent
m 1. Pol. dissident 2. Hist., Relig. dissenter

dysza
f Techn. nozzle dysza miernicza a. pomiarowa a flow nozzle dysza paliwowa a fuel injection nozzle

dyszel
m 1. (wozu, bryczki, sań) shaft, pole 2. (przyczepy) tow bar

dyszeć
impf (dyszysz, dyszał, dyszeli) vi 1. (oddychać głośno) to puff, to pant dyszeć z wysiłku/ze zmęczenia to pant from exertion/fatigue wspinał się, ciężko dysząc he climbed up panting heavily 2. przen. (pałać) to pant dyszeć nienawiścią to pant with hatred dyszeć żądzą zemsty to pant for revenge dyszał z gniewu he fumed with anger 3. przen. (być przepełnionym) to breathe powietrze dyszało upałem the air breathed heat ogród dyszał wiosną the garden was breathing spring ledwo a. ledwie dyszeć (być bliskim śmierci) to be more dead than alive, to be barely breathing (być bliskim omdlenia) to be ready to pass out (z trudem funkcjonować) [samochód, maszyna] to be decrepit

dyszkant
m sgt (G dyszkantu) 1. daw., Muz. descant, treble śpiewać dyszkantem to sing treble a. soprano 2. (piskliwy głos) shrill voice, squeaky voice zawołała go nieprzyjemnym dyszkantem she called him in a shrill voice "niech żyje pan marszałek", zapiszczał dyszkantem 'long live the marshal!,' he piped

dytyramb
m (G dytyrambu) 1. Literat. dithyramb dytyramb na cześć pokoju/zwycięstwa a paean to peace/victory 2. Antycz. dithyramb 3. zw. pl iron. (pochwała) panegyric, paean zapędził się za daleko w swoich dytyrambach na cześć autora he went (a bit) overboard singing the author's praises a. with his paeans to the author

dytyrambiczny
adv. 1. Literat. [utwór] dithyrambic 2. Antycz. dithyrambic 3. iron. (pochwalny) [oracja] panegyric

dywagacja
f (Gpl dywagacji) zw. pl książk. digression (o czymś on a. about sth) snuł dywagacje o swoim dzieciństwie he digressed at length about his childhood

dywagować
impf vi książk. to digress (at length) (o a. nad czymś on a. about sth) nie będziemy dywagować, co by się stało, gdyby ustawa została uchwalona we're not going to dwell on a. digress about what would happen if the bill were passed

dywan
m (G dywanu) 1. (tkanina) (na całą podłogę) carpet (mniejszy) rug perski dywan a Persian carpet a. rug dywan igłowy a. igłowany a tufted carpet 2. przen. (kwiatów, mchów, traw) carpet koło krzaków bzu rozciąga się cały dywan fiołków there's a carpet of violets next to the lilac bushes 3. Hist. (urząd, podwyższenie) diwan, dewan (government council in the Middle East or India) 4. Literat. divan (a Middle Eastern book of verse by one author) 5. sgt Geol. sapropel dywan kwiatowy Ogr. carpet of flowers dywan modlitewny Relig. prayer rug a. mat latający dywan magic a. flying carpet

dywanik
m dem. rug, mat dywanik modlitewny a prayer rug a. mat dywanik pod łóżko a bedside rug wziąć a. wezwać kogoś na dywanik pot. to call sb on the carpet pot., to carpet sb pot., to give sb a carpeting GB pot.

dywanowy
adv. 1. [przemysł, materiał] carpet attr. wykładzina dywanowa carpeting nalot dywanowy carpet-bombing 2. Literat. [literatura, gatunek] divan attr. spec.

dywersant
m, dywersantka f saboteur oddział dywersantów a saboteur a. sabotage unit

dywersja
f sgt 1. (akcja, działalność) sabotage U dywersja polityczna/gospodarcza political/economic sabotage dywersja ideologiczna subversive activities a. activity akty dywersji acts of sabotage 2. (grupa osób) sabotage unit

dywersyjny
adv. [akcja, oddział, działanie] sabotage attr.

dywetyna
f sgt velveteen

dywidenda
f Ekon. dividend podjąć/wypłacić dywidendę to receive/pay a dividend dywidenda roczna w wysokości 8% an annual dividend of 8%

dywiz
m (G dywizu) Druk. hyphen

dywizja
f (Gpl dywizji) Wojsk. division dywizja piechoty an infantry division

dywizjon
m (G dywizjonu) Wojsk. (w wojskach lądowych) battalion (w lotnictwie) squadron (w marynarce) division

dywizyjny
adv. Wojsk. [manewry, działa] divisional

dyzenteria
f sgt (GD dyzenterii) Med. dysentery

dyżur
m (G dyżuru) duty U dyżur na oddziale ward duty miał a. pełnił nocny dyżur w szpitalu he was on a. he had night duty at the hospital 24-godzinny dyżur apteki the chemist's a. pharmacy's 24-hour shift apteka pełni dyżury świąteczne the chemist's is open during holidays ostry dyżur = (hospital) emergency department zawieźć kogoś na ostry dyżur to take sb to the casualty department który szpital ma dziś ostry dyżur laryngologiczny? which hospital has laryngology standby duty today? matka pełniła dyżur przy chorym dziecku przen. the mother watched over her sick child mieć a. pełnić dyżur w kuchni (na obozie) to be on a. have kitchen duty, to be on a. have KP duty US w kuchni będą dyżury: jednego dnia ja zmywam, drugiego ty we'll take turns in the kitchen: one day I'm washing up, the next day you are

dyżurka
f (w szpitalu) staffroom (strażnika) guardroom

dyżurny
adv. 1. (pełniący dyżur) lekarz dyżurny the doctor on call a. on duty dyżurna pielęgniarka a. siostra the duty nurse dyżurny lekarz kraju national medical officer ratownik dyżurny pogotowia górskiego the mountain rescue service volunteer on duty oficer dyżurny the duty officer podoficer dyżurny kompanii the company duty non-commissioned officer dyżurny policjant/sierżant duty officer/sergeant dyżurny synoptyk the (on-)duty meteorologist Wojsk. duty (weather) forecaster dyżurny inżynier (w elektrowni) the on-duty engineer (at a power plant) dyżurny radiotelegrafista the on-duty radiotelegraph operator dyżurny urzędnik (ambasady) the embassy duty officer dyżurna bibliotekarka the duty librarian redaktor dyżurny the duty editor 2. przen., pot., pejor. (stale wykorzystywany) tried-and-tested pot. iron., standard-issue pot. iron. dyżurny temat/problem a (good old) standby topic/problem iron. dyżurnym tematem stała się obecnie reforma szkolnictwa education reform is the current standby topic of choice dyżurna anegdota a tried-and-tested a. standard-issue anecdote znowu opowiadał te swoje dyżurne dowcipy he hauled out his tried-and-tested jokes again dyżurny felietonista/eseista/krytyk a tried-and-tested columnist/essayist/critic 3. przen., pot. (zapasowy) spare dyżurny materac/parasol (dla gości) a spare mattress/umbrella (for guests) m 1. (na posterunku) (oficer) duty officer (podoficer) the duty non-commissioned officer (ratownik) the rescuer on duty 2. (w szkole) monitor (na obozie, kolonii) a camper on kitchen duty GB a. KP-duty US dyżurna f (w szkole) monitor (na obozie, kolonii) a camper on kitchen duty GB a. KP-duty US dyżurny ruchu Kolej. train dispatcher

dyżurować
impf vi [lekarz, pracownik] to be on duty, to be on call ojciec i matka na zmianę dyżurowali przy łóżku umierającego dziecka the parents took turns watching over their dying child dyżurujący szpital a hospital on (emergency) standby (duty)