do
1. (w kierunku) to pojechać do Warszawy/Francji to go to Warsaw/France pójść do kina/teatru to go to the cinema/theatre pójść do domu to go home chodzić do szkoły to go to school Anna już wyszła do pracy Anne has already left for work podejść do kogoś to come up to a. approach sb chodźmy do mnie let's go to my place przyszedł do mnie wczoraj Robert Robert came to see me yesterday pójść do lekarza/dentysty/szewca/fryzjera to go to the doctor's/dentist's/cobbler's/hairdresser's pójść do prawnika to go and see a lawyer, to go to see a lawyer napisać do kogoś to write to sb rzucić/podać piłkę do kogoś to throw/pass a ball to sb zatelefonować/zwrócić się do kogoś to phone/address sb celować/strzelić do kogoś to aim/shoot at sb odprowadzić kogoś do drzwi to see sb to the door piąć się do góry to climb up podnieść rękę do góry to put one's hand up ręce do góry! hands up! włosy zaczesane do góry upswept hair odległość od punktu a do b the distance from A to B a. between A and B 2. (do środka) in, into wejść do pokoju/mieszkania to go into a. enter a room/flat wsiąść do samochodu to get into a car wsiąść do autobusu/pociągu/samolotu to get on(to) a. board a bus/a train/a plane włożyć coś do koperty/walizki/szafy/kieszeni to put sth in(to) an envelope/a suitcase/a wardrobe/one's pocket wlać wodę do filiżanki/butelki/czajnika to pour water into a cup/bottle/kettle wsypać cukier do herbaty/kawy to put sugar in(to) one's/sb's tea/coffee wlać komuś coś do gardła to pour sth down sb's throat 3. (z określeniami czasu) [pracować] till, until [dostarczyć] by zostanę tutaj do jutra/poniedziałku/wiosny I'll be here till a. until tomorrow/Monday/spring mieszkał w Krakowie do śmierci he lived in Cracow to the end of his life skończę tłumaczenie do środy I'll finish the translation by Wednesday do rozpoczęcia meczu zostało pięć minut it's/it was five minutes to the beginning of the match do jutra/do czwartku! see you tomorrow/Thursday! do widzenia a. zobaczenia! goodbye! see you! pot. do tego czasu nie wolno ci wychodzić z domu until then you mustn't go out do tego czasu skończymy malowanie by then we shall have finished the painting tradycja ta sięga wstecz do XVII wieku this tradition goes back to the seventeenth century do ostatniej chwili till the last moment, until the last wpół do drugiej/szóstej half past one/five 4. (do określonej granicy) (o ilości policzalnej) up to, as many as (o ilości niepoliczalnej) up to, as much as (o odległości) up to, as far as (o wysokości) down/up to do dwudziestu pacjentów dziennie up to a. as many as twenty patients a day do 100 złotych up to a. as much as one hundred zlotys inflacja spadła z dziesięciu do siedmiu procent inflation went down from ten to seven per cent do tamtego drzewa up to a. as far as that tree do kolan [buty, spódnica] knee-length [śnieg, woda] up to one's knees [warkocze, włosy] down to one's knees od stu do dwustu ludzi/kilometrów from one hundred to two hundred people/kilometres, between one hundred and two hundred people/kilometres zmierzyć coś z dokładnością do milimetra to measure sth to within a. to an accuracy of one millimetre do ostatniego tchu to the last gasp do ostatniego człowieka to a man, to the last man 5. (przeznaczenie) for telefon/list do ciebie a phone call/letter for you piłka do drewna/metalu a saw for (cutting) wood/metal coś do jedzenia/picia something to eat/drink nie mieć nic do jedzenia/picia to have nothing to eat/drink do czego to jest? what is this for? "do czego używasz tej szmaty?" - "do mycia podłogi" 'what do you use this rag for?' - 'for washing the floor' to nie jest do zabawy that's not for playing with kluczyki do samochodu car keys przybory do pisania writing implements pasta do butów/podłóg shoe/floor polish muzyka do tańca dance music miejsce do siedzienia/spania a place to sit/sleep opiekunka do dziecka a nanny a. childminder "zatrudnię gosposię do prowadzenia domu" 'housekeeper wanted' jednostka do zadań specjalnych a commando unit asystent do specjalnych poruczeń a special assistant Komisja do Spraw Zbrodni Wojennych War Crimes Commission 6. (cel, zadanie) mieć lekcje do odrobienia to have (one's) homework to do mieć coś do zrobienia a. do roboty to have something to do nie masz nic lepszego do roboty? haven't you got anything better to do? mamy kilka spraw do omówienia we've got a few things to discuss sekretarka przyniosła mu dokumenty do podpisania the secretary brought him some documents to sign sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia the case was sent back a. returned for reconsideration czy masz coś do prania/prasowania? have you got anything that needs to be washed/ironed? wziąć się do pracy to get down to work oddałem buty do naprawy I took the shoes in to be repaired pozowała mu do portretu she was sitting for him 7. (wyrażające możność lub niemożność) do/nie do naprawienia repairable/irrepairable możliwy/niemożliwy do zrealizowania feasible/unfeasible nienadający się do jedzenia uneatable wyrażenie nie do przetłumaczenia an untranslatable phrase hałas nie do wytrzymania unbearable noise przeszkody nie do pokonania insurmountable obstacles propozycja nie do przyjęcia an unacceptable proposal to jest nie do załatwienia this is impossible (to arrange) 8. (z wyrażeniami uczucia) for, to, towards miłość/szacunek do kogoś love/respect for sb nienawiść do kogoś hatred for a. of sb jego stosunek do rodziców/pracy his attitude towards his parents/to(wards) (his) work mieć a. odczuwać wstręt do pająków to hate a. be afraid of spiders tęsknić do czegoś to long a. yearn for sth 9 (przynależność) to należeć do stowarzyszenia to belong to a. to be a member of an association należeć do partii to be a member of a party od dziesięciu lat należy do Partii Zielonych he's been a member of the Green Party for ten years zapisać się do chóru/klubu to join a choir/club zaciągnąć się do wojska to enlist in the army zaliczać kogoś do swoich przyjaciół to count sb among one's friends 10 (przyłączenie) to przymocować/przywiązać coś do czegoś to attach/tie sth to sth dodatek do pensji an allowance a. bonus on top of sb's wages/salary był przystojny, do tego jeszcze nie stary he was good looking, and not so old either do tego wszystkiego (na domiar złego) on top of all that 11 (w porównaniach) to, with porównać kogoś/coś do kogoś/czegoś to compare sb/sth to sb/sth a do b tak się ma jak x do y a to b is like x to y 12 (określając proporcje) to mapa w skali 1 do 2500 a map on a scale of 1 to 2500 makieta w skali jeden do pięciu a one-fifth scale model Legia wygrała dwa do jednego Legia won 2-1 13 (w wyrażeniach wykrzyknikowych) do broni! to arms! do łóżka, ale już! off to bed now! do roboty! let's get down to work! let's go! pot. co ci do tego? what's it got to do with you? what business is it of yours? pot. jemu nic do naszych spraw he has no business interfering in our affairs do niczego pot. rotten pot. useless 2. n inv. Muz. doh

do cna
adv. [zmoknąć, zniszczyć] completely, utterly

doba
f (Gpl dób) 1. (24 godziny) twenty-four hours, day (and night) podróż trwała trzy doby the journey took three days na dobę a day sypiali tylko cztery godziny na dobę they only slept four hours a day 24 godziny na dobę twenty-four hours a day, round the clock czynne całą dobę open 24 hours (a day) doba hotelowa kończy się o drugiej check-out time (at the hotel) is 2 p.m., the hotel day ends at 2 p.m. 2. przen. (epoka) age, era wynalazki doby nowożytnej discoveries of the modern age doba pozytywizmu/romantyzmu the age a. era of positivism/romanticism 3. Geol. era doba gwiazdowa Astron. sidereal day doba średnia słoneczna Astron. mean solar day

doberman
m Zool. Dobermann (pinscher)

dobiec
dobie|gnąć pf - dobie|gać impf (dobiegnę - dobiegam) vi 1. (dotrzeć) dobiec do czegoś to run (up) to a. as far as sth, to reach sth dobiec do mety to reach the finish(ing) line 2. (o dźwięku, zapachu) to reach vt 3. (osiągnąć) dobiec końca to come to an end dobiegać końca to near the end dobiegać osiemdziesiątki to be getting on for eighty 4. (zbliżać się) dobiega czwarta/północ it's close on a. it's approaching four o'clock/midnight

dobiegać
impf dobiec

dobiegnąć
zob. dobiec

dobierać
impf dobrać

dobijać
impf dobić1

dobitka
f Sport rebound shot Majewski efektowną dobitką umieścił piłkę w bramce Majewski put the ball away on a. with a spectacular rebound shot na dobitkę a. na dobitek on top of all that, to make matters a. things worse

dobitnie
adv. grad. [powiedzieć] (z mocą) forcibly, emphatically (wyraźnie) clearly [świadczyć, dowodzić] distinctly

dobitność
f sgt (emfaza) forcefulness, emphasis (wyrazistość) distinctness

dobitny
adv. grad. [głos] distinct, clear [dowód, przykład] clear

dobić
1. pf - dobi|jać impf (dobiję - dobijam) vt 1. (przyśpieszyć śmierć) to finish [sb] off [wroga] (skrócić cierpienia) to put [sth] out of its misery [ranne zwierzę] 2. przen. (załamać) to devastate, to crush utrata pracy całkiem go dobiła losing his job has completely devastated him dobijesz go tą wiadomością the news will come as a real blow to him dobija mnie ta pogoda this weather is killing me a. getting me down pot. 3. (docisnąć przez uderzenie) to drive in [gwóźdź] 4. Sport to drive in pot., to put away pot. [piłkę, krążek] vi 1. (dopłynąć) [statek, łódź] to pull in zaraz dobijemy do brzegu we'll pull in to shore a. reach shore in a minute 2. (dotrzeć) to make it pot. wreszcie dobiliśmy do domu we finally made it home 3. (przyłączyć się) to join vt przed wymarszem dobiły do nas jeszcze dwie dziewczyny two more girls joined us before we set off dobić się - dobijać się 1. (zdobyć) to attain vt [pozycji] to acquire vt książk. [pozycji] po latach pracy dobił się fortuny/uznania after years of work he acquired a. amassed a fortune/gained recognition 2. (dotrzeć) to make one's way dobiić się do wsi to make one's way to a village dobijać się 1. pot. (uderzać) to hammer, to bang dobijać się do drzwi to hammer a. bang on a door kto się tak dobija? who's that hammering on the door? 2. (starać się) to make a bid to bid (o coś for sth) dobijać się o czyjeś względy to curry favour with sb dobijać się o nowe kredyty to try to obtain new loans 2. pf vt Druk. to print off dobić jeszcze 5000 egzemplarzy książki to print another 5000 copies of the book

doborowy
adv. select, choice doborowe towarzystwo select company doborowe potrawy choice dishes

dobosz
m (Gpl doboszy a. doboszów) drummer boy

dobowy
adv. twenty-four hour (powtarzający się co dobę) daily dobowe opóźnienie a twenty-four hour delay rytm dobowy the daily rhythm Fizj. circadian rhythm średnia dobowa temperatura the average daily temperature -dobowy w wyrazach złożonych dwudobowy two-day, two-day-long

dobranoc
f dobranocka inter. goodnight! dobranoc Adamie goodnight, Adam na dobranoc (przed zaśnięciem) pocałował ją na dobranoc he kissed her goodnight bajka na dobranoc a bedtime story

dobranocka
f TV Polish TV or radio evening programme for children

dobranockowy
adv. pot. dobranockowa kreskówka/bajka an evening cartoon/story for children

dobrany
pp dobrać adv. [para] well-matched, well-suited

dobrać
pf - dob|ierać impf (dobiorę - dobieram) vt 1. (wziąć więcej) to have some more (jedzenia) to have seconds a. another helping musimy dobrać benzyny/wody pot. we must get some more petrol/water dobierz ziemniaków have some more potatoes dziękuję, jak będzie mało, to sobie dobiorę that's okay, if it's not enough I'll take more 2. (wybrać) to select [przyjaciół, współpracowników] starannie dobierać dodatki Moda to select one's accessories carefully dobrze/źle dobrana apaszka a good/bad choice of scarf dobrać szkła [okulista, optyk] to select the appropriate lenses dobrać się - dobierać się 1. (odpowiadać sobie) to make a perfect match dobrać się jak w korcu maku to be perfect for each other, to make an ideal match 2. pot. (znaleźć dostęp) to get (do czegoś to a. at sth) [skarbca, spiżarni]

dobrnąć
pf vi 1. (dotrzeć) to get (do czegoś to sth) to reach vt (do czegoś sth) wreszcie dobrnęli na szczyt they finally got to a. reached the summit 2. (dotrwać) dobrnąć do końca studiów to make it to the end of one's degree course pot.

dobro
(Gpl dóbr) n 1. sgt (wartość) good walka dobra ze złem the struggle between good and evil 2. sgt (cecha) goodness, kindness (dobre czyny) good deeds, kind acts czynić dobro to do good wyświadczyć komuś wiele dobra to show sb a lot of kindness 3. sgt (pomyślność) good, interest robić coś dla czyjegoś dobra to do sth for sb's (own) good a. for sb's sake przedkładać własne dobro nad interes innych ludzi to put one's own interests first kierować się dobrem dzieci to always think of one's children first dla dobra sprawy for the sake a. good of the cause, in the interests of the cause dla dobra śledztwa policja nie ujawnia żadnych szczegółów the police won't disclose any details so as not to jeopardize the investigation leży mu na sercu dobro kultury he's deeply concerned about the best interests of culture 4. zw. pl (rzecz potrzebna do życia) dobra konsumpcyjne consumer goods dobra doczesne worldly goods a. things dobra kulturalne cultural achievements dom stanowił wspólne dobro całej rodziny the house was the joint property of the whole family dobra plt książk. (majątek ziemski) estate dobra królewskie the Crown lands, the royal demesnes

dobrobyt
m sgt (G dobrobytu) prosperity, well-being w kraju panował powszechny dobrobyt the country was very prosperous zapewnił dzieciom dobrobyt he secured a high standard of living for his children

dobroczynnie
adv. książk. (korzystnie) beneficially, favourably GB, favorably US zioła dobroczynnie wpływają na włosy herbs have a beneficial effect on the hair

dobroczynność
f sgt charity, charitableness

dobroczynny
adv. 1. (charytatywny) [bal, koncert, akcja] charity attr., benevolent na cele dobroczynne for charity a. charitable purposes instytucja dobroczynna a charitable a. benevolent institution, a charity prowadzić działalność dobroczynną to work for charity 2. książk. (korzystny) [wpływ, klimat] favourable GB, favorable US (zbawienny) [sen, odpoczynek] beneficial

dobroczyńca
m książk. benefactor dobroczyńca ludzkości a benefactor of mankind anonimowy dobroczyńca an anonymus benefactor

dobrodusznie
adv. grad. [uśmiechać się, patrzeć] good-naturedly, kind-heartedly

dobroduszność
f sgt good nature, kind-heartedness uosobienie dobroduszności the (very) soul of good nature liczyć na czyjąś dobroduszność to rely on sb's kind-heartedness

dobroduszny
adv. [osoba, uśmiech] good-natured, kind-hearted

dobrodziej
m przest. 1. (dobroczyńca) benefactor, patron 2. (tytuł grzecznościowy) squire GB pot., guv'nor GB pot. panie dobrodzieju squire GB pot., guv'nor GB pot. witam księdza dobrodzieja good day, Your Reverence

dobrodziejka
f przest. 1. (patronka) benefactress 2. (tytuł grzecznościowy) good lady pani dobrodziejko my good lady

dobrodziejstwo
n 1. (przysługa) kindness wyświadczyć komuś dobrodziejstwo to do sb a kindness a. favour 2. (korzyść) benefit dobrodziejstwa nauki/pokoju the benefits of science/peace dobrodziejstwo inwentarza Prawo benefit of inventory wziąć coś/zgodzić się na coś z (całym) dobrodziejstwem inwentarza to take sth on with all its obligations/agree to sth in all its consequences

dobrotliwie
adv. [tłumaczyć, uśmiechać się] good-naturedly

dobrotliwość
f sgt 1. (dobroć) good-naturedness, kind-heartedness 2. (korzystny wpływ) value doceniać dobrotliwość wypoczynku to appreciate the beneficial effects of rest

dobrotliwy
adv. 1. (dobroduszny) [osoba, uśmiech] good-natured, kind-hearted patrzeć na kogoś z dobrotliwym wyrazem twarzy to regard sb with a benign expression (on one's face) 2. (przyjemny) [sen, wypoczynek, wpływ] beneficial

dobrowolnie
adv. [zgodzić się, zrezygnować, zrzec się] voluntarily, of one's own free will ustąpić dobrowolnie ze stanowiska to resign from office voluntarily podjąć się czegoś dobrowolnie to undertake sth voluntarily

dobrowolność
f sgt freedom (of choice) dobrowolność decyzji freedom of decision dobrowolność wyboru zajęć freedom to choose one's classes dobrowolność zrzeszania się freedom of association

dobrowolny
adv. [składki, praca] voluntary [decyzja] free, voluntary dobrowolne zrzeczenie się stanowiska voluntary resignation from office dobrowolna współpraca z kimś voluntary cooperation with sb

dobroć
f sgt (życzliwość) goodness, kindness okazywać komuś dobroć to be kind to sb Robert to chodząca dobroćpot. Robert is kindness personified z dobroci (serca) out of the goodness a. kindness of one's heart dobrocie plt pot. (smakołyki) goodies pot. po dobroci pot. 1. (dobrowolnie) of one's own accord, voluntarily opuścić salę po dobroci to leave the room of one's own accord a. of ones own free will 2. (łagodnie) radzę/mówię ci po dobroci: lepiej tego nie ruszaj I'm telling you for your own good - leave it alone

dobry
adv. grad. 1. (spełniający oczekiwania) [odpowiedź, pomysł, wzrok, słuch] good radio nie działało, chociaż baterie były dobre the radio wasn't working even though the batteries were still good mieć dobre zdrowie a. cieszyć się dobrym zdrowiem to be healthy a. in good health to dobry środek na przeziębienie it's a good remedy for colds pochodzić z dobrej rodziny a. z dobrego domu to come from a good family dobre dziecko a good a. well-behaved child dobre maniery a. obyczaje good manners liczą się dobre maniery good manners count ze względu na dobre obyczaje sprawie nie nadano rozgłosu to spare (any) embarrassment the case was hushed up w dobrym stylu in good style przynoszenie gospodyni kwiatów wciąż jest w dobrym stylu a. tonie it's still good form to give the hostess flowers dobry gust a. smak good taste w dobrym guście [ubiór, makijaż, wnętrze] in good taste zmierzać ku dobremu to be going a. heading in the right direction wszystkiego dobrego all the best wszystkiego najlepszego best wishes wszystkiego najlepszego z okazji a. w dniu urodzin Happy Birthday! wszystkiego dobrego/najlepszego z okazji świąt (Bożego Narodzenia) Merry a. Happy Christmas! wszystkiego dobrego/najlepszego z okazji Nowego Roku Happy New Year! 2. (korzystny) good surowe warzywa i owoce są dobre dla zdrowia raw fruit and vegetables are good for your health zrobić coś dobrego dla kogoś to do sb a good turn zmiana na lepsze a change for the better zmienić się na lepsze to change for the better nie martw się, teraz wszystko zmieni się na lepsze don't worry, everything will get better a. improve from now on wyjść komuś/czemuś na dobre to do sb/sth good nie okazywał strachu, co zwykle wychodziło mu na dobre he never showed any fear, which usually paid off zmiana pracy nie wyszła mu na dobre changing jobs didn't do him any good nic dobrego z tego nie wyjdzie a. nie będzie no good will come (out) of it nie wróżyć nic dobrego to not augur well mina ojca nie wróżyła nic dobrego the expression on father's face didn't augur well nie wróżył sobie nic dobrego po tej rozmowie he didn't expect anything good to come out of the talk w najlepszym razie a. wypadku at best 3. (wysokiej jakości) [książka, uczelnia, samochód] good wełna/drewno w dobrym/najlepszym gatunku the good/best quality wool/timber dobry gatunek wina good wine 4. (odpowiedni) good, suitable to nie jest dobry/najlepszy moment it's not a good time/the most suitable moment jest teraz dobry czas na żniwa this is a good time for the harvest każdy pretekst jest dobry any excuse will do może to będzie dobre zamiast młotka? maybe this will do instead of a hammer? 5. (optymistyczny) [wiadomość, nastrój, humor] good gorączka spadła, to dobry znak his/her temperature's gone down, that's a good sign 6. (życzliwy) [osoba, uczynki] good, kind dobre chęci a. zamiary good intentions mimo najlepszych chęci, nie udało mi się tego zrobić try as I might, I couldn't do it mieć dobre serce to be kind-hearted był dobry dla zwierząt he was good to animals bądź tak dobry i podaj mi książkę would you (be so kind as to) pass me that book? zasługiwać na lepsze traktowanie to deserve better (treatment) dobrym traktowaniem zdobędziesz ich zaufanie you'll gain their confidence by treating them well radzę ci po dobremu - oddaj pieniądze I'm telling you for your own good - give back the money 7. (intratny) [zawód, interes] good poszukać sobie lepszego fachu to look for a better trade a. profession 8. (kompetentny) good dobry lekarz/nauczyciel a good doctor/teacher być dobrym z francuskiego to be good at French być lepszym z matematyki niż z historii to be better at maths than history być dobrym w tenisie/siatkówce to be good at tennis/volleyball być dobrym w swoim fachu to be good at one's job a. trade 9 (bliski) [przyjaciel, kolega] good, old 10 (pozytywny) [opinia, wrażenie] good dobre oceny good marks cieszyć się dobrą sławą to have a good reputation przedstawić a. ukazać kogoś/coś w dobrym/w najlepszym świetle to show a. present sb/sth in the best light znać swoje dobre strony to know one's strengths dać się poznać od dobrej/najlepszej strony to reveal a. show one's good side/one's finest qualities ta tenisistka ma dobre notowania this tennis player has a high rating 11 (smaczny) good, tasty mam ochotę na coś dobrego I feel like something (really) tasty 12 Szkol. good mark GB, good grade US ocena dobra/bardzo dobra B/A dyplom z oceną bardzo dobrą a first class degree adv. pot. (znaczny) good czekał na nią dobrą godzinę he waited for her for a good hour schudł dobre pięć kilo he's lost a good five kilos m pers. good man świat nie dzieli się na dobrych i złych the world isn't just made up of the good and the bad tłumaczyć komuś coś jak komu dobremu pot. to explain sth to sb very patiently tłumaczyłam jak komu dobremu, a on swoje I explained to him as best (as) I could, but it was no use a. it didn't make any difference m inanim. Szkol., Uniw. grade B bardzo dobry Szkol. grade A lepszy adv. comp. pot. 1. iron. szlachetnymi trunkami częstował tylko lepszych gości he only served selected guests the choice wines obraca się teraz w lepszym towarzystwie he keeps better company nowadays 2. pejor. (niezły) quite lepszy z niego cwaniak he's a real sly one a. real crafty bugger pot. na dobre adv. [osiąść, wyprowadzić się] for good zakochał się w niej na dobre he really fell for her zachmurzyło się a. niebo zachmurzyło się na dobre it's really clouded over rozpadało się na dobre it's really coming down w najlepsze adv. oblivious to everything zacząć się bawić w najlepsze to get into the swing of things kłamać w najlepsze to lie through one's teeth dobra inter. pot. dobra, dobra okay, okay dobra, dobra, nie wciskaj kitu yeah, yeah, tell it to the marines pot. dobra nasza a. dobra jest good for us na dobre i na złe Relig. for better and for worse być z kimś na dobre i na złe to stick with sb through thick and thin dobre a. dobry sobie! iron. that's a good one, I like that! dość tego dobrego! pot. that's enough (of that) nic dobrego good-for-nothing być już dobrym a. pod dobrą datą pot. to be well oiled pot., to be far gone pot. iść a. walczyć z kimś o lepsze to compete a. vie with sb być w najlepszych rękach to be well looked after przenieść się do lepszego świata książk. to go the way of all flesh książk. dobremu wszędzie dobrze przysł. a good man is always a happy man lepsze jest wrogiem dobrego przysł. the best is the enemy of the good przysł. wszystko dobre, co się dobrze kończy przysł. all's well that ends well przysł.

dobrze
adv. grad. 1. (właściwie, odpowiednio) [zachowywać się, ubierać] well dobrze utrzymany ogród a well-kept garden dobrze/lepiej płatna praca a well-/better-paid job dobrze wychowane dziecko a well-behaved child dobrze mi radzisz that's good a. sound advice dobrze postąpiłeś a. zrobiłeś you did the right thing chciał dobrze, ale nie wyszło he meant well, but it didn't work out lepiej być nie może/mogło things a. it couldn't be/couldn't have been better nie lepiej byłoby poczekać trochę (z tym)? wouldn't it be better to wait a bit (with that)? w nowej szkole szło mu całkiem dobrze he was doing quite well in the new school dobrze ci w zielonym/tej sukience you look good in green/that dress lepiej/najlepiej jej w niebieskim blue suits her better/best dobrze wygląda w tym garniturze he looks good in that suit równie a. zupełnie dobrze mógłby studiować w Paryżu he could just as well study in Paris dobrze jest mieć inne rozwiązanie w zapasie it's good a. advisable to have a back-up solution jeśli dobrze pójdzie if all a. everything goes well dobrze mówię?pot. am I right? mieć dobrze w głowie to have one's head screwed on the right way nie mieć dobrze w głowie to be not right in the head pot. najlepiej będzie, jeśli. it'll be best if. zrobił to najlepiej jak potrafił he did it as well as a. as best he could 2. (umiejętnie) [gotować, śpiewać, grać] well dobrze skrojony garnitur a well-tailored a. well-cut suit dobrze się uczyć to be a good student, to do well at school dobrze się znać na czymś to know quite a bit a. (quite) a lot about sth dobrze mu wygarnęłapot. she gave him a good bawling-out a. rollicking GB wszystko wie/wiedział lepiej he always knows/knew better mówiła po niemiecku lepiej niż ja a. ode mnie she spoke German better than me 3. (dokładnie) [pamiętać] well [przeczytać] properly, right dobrze się znamy we know each other well on dobrze wie, co mu grozi he's well aware of a. knows very well what could happen to him dobrze wiesz, o co mi chodzi! you know very well what I mean! trzeba by dobrze się zastanowić we/you need to think about it (very) carefully 4. (zdrowo) [czuć się, wyglądać] well przeszedł ciężką operację, ale już jest z nim dobrze he underwent a serious operation, but he's recovered now a. he's doing well now urlop dobrze ci zrobi it'll do you good to have a holiday poranna gimnastyka dobrze mi robi morning exercise a. a morning workout does me (a power a. world of) good 5. (miło) dobrze się bawić to have a good time dobrze mi tutaj, nigdzie nie idę I'm fine right here, I'm not going anywhere z nikim mi nie było tak dobrze, jak z tobą nobody ever made me feel as good as you did tobie to dobrze, nie musisz chodzić do pracy you're lucky, you don't have to go to work gdzie ci będzie lepiej niż tu? where would you be better off than here? 6. (pozytywnie) [skończyć się, układać się] well dobrze usposobiony człowiek a good-natured a. an amenable person dobrze komuś życzyć to wish sb well wszyscy wypowiadali się o nim bardzo dobrze everyone spoke very well of him dobrze jest mieć sąsiadów it's good to have neighbours byłoby dobrze, gdyby zechciał się pan nią zająć it would be good if you could take care of her on się żeni - to dobrze he's getting married - good for him a. that's good uda im się wygrać, to dobrze, nie uda się, to drugie dobrze if they win, all well and good, and if they don't, then it doesn't matter a. then too bad to nie jest dobrze widziane it isn't done, it's frowned upon nie będzie dobrze widziane, jak przyjdziesz bez uprzedzenia it won't go down (too) well if you turn up without warning przychodzenie bez uprzedzenia nie jest dobrze widziane it isn't the done thing a. it's frowned upon to turn up without warning 7. (bez wysiłku) well bawełnę dobrze się prasuje cotton irons well a. is easy to iron tę książkę dobrze się czyta this book is a good read, the book reads well adv. 1. pot. (bardzo) well pot. jest dobrze po pierwszej/po północy it's well past one/after midnight wstać dobrze przed świtem to get up well before sunrise a. dawn dobrze się naszukaliśmy tego domu we spent hours trying to find the right house 2. Szkol. ocenił pracę na dobrze/dobrze plus a. z plusem/bardzo dobrze he gave the work a B/a B+/an A inter. 1. (zgoda) okay pot., all right no, dobrze, zgadzam się well, all right, I agree niech mi pan nie przerywa, dobrze? don't interrupt me, okay? jak tylko będę wiedział, zadzwonię, dobrze? I'll call as soon as I find out, okay? no dobrze, to nie pójdziemy okay, so we won't go no dobrze, (ale) nie musisz tak krzyczeć okay, you don't have to shout like that dobrze, dobrze! all right, all right! okay, okay! pot. dobrze, dobrze, już idę! okay, okay a. all right, all right, I'm going!/I'm coming "ile razy mam ci mówić?" - "dobrze, dobrze!" 'how many times do I have to tell you?' - 'okay, okay!' dobrze, dobrze, zobaczymy, jak ty sobie poradzisziron. yeah, yeah, we'll just (wait and) see how (well) you do pot., iron. 2. (aprobata) good, right "jak się nazywa stolica Urugwaju?" - "Montevideo" - "dobrze!" 'what's the capital of Uruguay?' - 'Montevideo' - 'right! a. good!' dobrze, oby tak dalej well done, keep it up 3. (przerwanie wypowiedzi) all right okay pot. no dobrze, ale pani tak mówi, bo nie chce być szczera all right a. okay, but, you're saying that because you don't want to be honest dobrze, dobrze, pożartowaliśmy, a teraz do rzeczy all right a. okay, we've had our joke a. a laugh, let's get down to business dobrze już, nie płacz there, there a. there, now, don't cry lepiej comp. 1. (raczej) rather lepiej już wychodź, bo się spóźnisz you'd better go, or you'll be late lepiej się zastanów you'd better think about it powiedzieli mu, żeby się lepiej przyznał they told him he'd better own up a. confess 2. pot. (więcej) more dziesięć lat albo i lepiej a. jak nie lepiej ten years or even more dobrze zbudowany well-built być dobrze z kimś pot. to be on good terms with sb być z kimś (jak) najlepiej to be the best of friends a. on the best of terms with sb być z kimś nie najlepiej to not be on very good terms with sb wyjść na czymś dobrze/lepiej/najlepiej pot. to come off well/better/best out of sth mieć się dobrze (być bogatym) to be well-off (być zdrowym) to be a. feel well mieć dobrze w głowie a. czubie to be well away a. far gone pot. robić komuś dobrze euf. to make sb feel good euf. jest z nią dobrze she's fine już jest z nią lepiej she's feeling better now było z nią nie najlepiej she wasn't feeling too good zrobiło mu się lepiej pot. he felt better dobrze ci/mu/jej tak pot. it serves you/him/her right nie ma tak dobrze pot. it doesn't work like that a. that way, it's not as simple a. easy as that lepiej nie mówić pot. it doesn't bear talking about lepiej późno niż wcale a. nigdy przysł. better late than never przysł.

dobudowa
f 1. sgt (dobudowanie) addition plany dobudowy bocznego skrzydła do szpitala plans for adding a new wing to the hospital 2. (część budynku) extension

dobudować
pf - dobud|owywać impf vt to build on, to add [piętro, garaż, werandę] (do czegoś to sth) później dobudowano piętro a new floor was added later

dobudowywać
impf dobudować

dobudzić
pf vt to wake (up) trudno go rano dobudzić it's hard to wake him up in the morning dobudzić się to wake (up) nie mogłam się dobudzić I couldn't wake (myself) up

dobudówka
f extension

dobytek
m sgt (G dobytku) 1. (mienie) belongings, possessions, goods and chattels GB 2. (inwentarz) livestock

dobywać
impf dobyć

dobyć
pf - dob|ywać impf (dobędę - dobywam) książk. vt (wyjąć) to take out, to draw z szybów dobywano rudę ore was extracted from the shafts dobyć szabli/miecza to draw one's sabre/sword dobyć coś ze wspomnień a. z pamięci a. to think back to sth nie mógł dobyć głosu przen. he couldn't say a word a. find his voice dobył resztek a. ostatka sił, żeby się podnieść he summoned (up) all his strength to stand up dobyć się - dobywać się (wydostawać się) [dym, woda] to escape, to get out [głos, dźwięk] to come out, to issue

dobór
m (G doboru) sgt (uczniów, aktorów, kandydatów na studia) selection (eksponatów, pamiątek, rekwizytów) selection, assortment dobór słów choice of words dobór naturalny Biol. natural selection dobór płciowy Biol. sexual selection dobór sztuczny Biol. selective breeding

doc.
(=docent)

docelowo
1. (kończąc się) docelowo podróż miała się skończyć w Rzymie Rome was to be the journey's final stop a. ultimate destination 2. książk. (w efekcie) ultimately

docelowy
adv. 1. [rynek, port] destination attr. miejsce docelowe destination 2. książk. [program, wydajność] target attr. docelowy lot a. przelot Sport target flight

docencik
m pejor. = Reader GB, = associate professor US

doceniać
impf docenić

docenić
pf - doce|niać impf vt to appreciate, to value nie doceniać kogoś/czegoś to underestimate a. underrate sb/sth docenić się - doceniać się to have high self-esteem nie doceniasz się you're selling yourself short

docent
m (osoba, tytuł) = Reader GB, = associate professor US

docentura
f = Readership GB, = associate professorship US

dochodowość
f sgt profitability

dochodowy
adv. 1. [podatek] income attr. 2. [przedsiębiorstwo, towar] profitable, lucrative to przedsięwzięcie nie będzie dochodowe this enterprise will not bring in a profit

dochodzenie
sv dochodzić n (policyjne, sądowe) inquiry, investigation wyniki dochodzenia the results of the investigation dochodzenie w sprawie o zabójstwo a murder investigation a. inquiry wszcząć/prowadzić dochodzenie to launch/conduct an inquiry a. investigation umorzyć dochodzenie to call off a. discontinue an inquiry a. investigation

dochodzeniowy
adv. [wydział] investigation attr. [ekipa, czynności] investigative

dochodzić
1. impf dojść 2. pf vi 1. (prowadzić) [droga, ulica] to lead (do czegoś to sth) łąka dochodzi do rzeki the meadow leads down to a. stretches to the river 2. (kursować) [pociąg, autobus] to go as far (do czegoś as sth) to go all the way (do czegoś to sth) winda dochodzi tylko do piątego piętra the lift only goes as far as the fifth floor czy tam dochodzi autobus miejski? do the town a. city buses go there? 3. (zbliżać się) to get on for dochodzi południe/północ it's getting on for noon/midnight dochodzi piąta it's almost five (o'clock) dochodziła piąta it was almost a. was getting on for five (o'clock) "która godzina?" - "dochodzi jedenasta" 'what time is it?' - '(it's) almost eleven'

dochodzący
pa dochodzić adv. dochodząca opiekunka do dziecka a (non-live-in) nanny dochodząca gosposia a daily (help) "dochodzącą bez gotowania" 'daily needed no cooking'

dochować
pf - dochow|ywać impf vt 1. (przechować) to keep dochować depozyt w całości to keep a deposit intact dochował powierzone mu dokumenty do końca wojny he kept the documents he had been given till the end of the war 2. (dotrzymać) to keep [tajemnicy, przyrzeczenia] żołnierze dochowali wierności krajowi the soldiers kept faith with their country dochować wierności żonie to remain faithful to one's wife dochowywać postów to observe fasts dochować się - dochowywać się 1. (przetrwać) to survive, to be preserved oryginał nie dochował się do naszych czasów the original no longer exists 2. (wyhodować) to rear [bydła] to cultivate, to grow [uprawy] dochował się trójki dzieci he's brought up three children

dochowywać
impf dochować

dochrapać
się pf - dochrap|ywać się impf v refl. pot. to land (oneself) pot. dochrapać się wielkich pieniędzy to get one's hands on a lot of money po dziesięciu latach dochrapał się w końcu kierowniczego stanowiska after ten years he finally landed himself a managerial post

dochrapywać się
impf dochrapać się

dochód
m (G dochodu) (zarobki) income, earnings pl (zysk) profit, proceeds czyjś miesięczny/roczny dochód sb's monthly/annual income dochód z akcji share earnings hodowla arabów jest źródłem wielkich dochodów breeding Arab horses is very profitable dochód narodowy Ekon. national income dochód państwowy Ekon. government revenue GB, internal revenue US

dociec
pf - docie|kać impf vi książk. to inquire (czegoś into sth) to investigate (czegoś sth) dociekać przyczyn. to look into a. investigate the reasons. dociekać prawdy to search for the truth nie mógł dociec, dlaczego drzewa w jego ogrodzie więdną he couldn't work out why the trees in his garden were dying vi (dopłynąć) [woda] to leak, to drip woda z niedokręconego kranu dociekła na parter water from the dripping tap leaked down to the ground floor

dociekanie
sv dociekać dociekania plt książk. (naukowe, filozoficzne) inquiry U, investigation(s), inquiries

dociekać
impf dociec

dociekliwie
adv. grad. [badać] in depth, penetratingly

dociekliwość
f sgt inquisitiveness, penetration dociekliwość chłopca szła w parze z wielkim darem obserwacji the boy's inquiring mind went hand in hand with a great gift for observation

dociekliwy
adv. [czytelnik, badacz] discerning, inquisitive [pytania] penetrating, incisive [umysł] inquiring, penetrating

docinać
impf dociąć

docinek
m zw. pl. cutting remark, biting remark tylko bez docinków! without any snide remarks, please! pot.

docisk
m (G docisku) 1. sgt (dociskanie) pressure siła docisku force of pressure 2. Techn. clamp, holdfast

dociskać
impf docisnąć

docisnąć
pf - doci|skać impf vt 1. (zbliżyć) to press docisnął płytkę do podłoża he pressed the plate against the surface docisnął wieko walizki kolanem he forced down the lid of the suitcase with his knee 2. (gnębić) to squeeze, to harass bieda nas docisnęła we've been reduced to poverty rząd dociska nas wysokimi podatkami the government squeezes us with high taxes vi pot. (nalegać) to press "mówisz szczerze?" - dociskał 'are you being completely honest?' he pressed docisnąć się - dociskać się (dostać się) to push one's way through (do czegoś to sth)

dociągać
impf dociągnąć

dociągnąć
pf - dociąg|ać impf vt 1. (zacisnąć) to tighten (up) [paski, sznurki, śruby] dociągnąć hamulec to pull hard on a brake 2. (dowlec) to drag up, to pull up koń dociągnął wóz do zagrody the horse pulled the cart up to the farm 3. (doprowadzić) to run [linię kolejową, autobusową] to lay [kabel, gaz, prąd] (do czegoś to sth) dociągnąć budowę do końcaprzen. to finish off the building work ostatni tom kronik, dociągnięty do roku 1455przen. the last volume of the chronicles, ending in 1455 vi 1. (dotrzeć) to drag (oneself) (do czegoś to sth) po wielu trudach dociągnęli do domu after many hardships, they finally managed to drag themselves home 2. pot. (dożyć) to live (do czegoś to sth) chory nie dociągnie do rana the patient won't make it through the night a. wont last the night jego matka dociąga osiemdziesiątki his mother is almost eighty 3. pot. (poradzić sobie) to get by z trudem dociągają do pierwszego they have difficulty getting by till a. to the end of the month martwił się, jak dociągnąć do pierwszego he was worried about how to make his money last till the end of the month dociągnąć się - dociągać się (dotrzeć) to drag oneself (do czegoś to sth)

dociąć
pf - do|cinać impf (dotnę, docięła, docięli - docinam) vt 1. (dokończyć cięcie) to finish cutting kosiarze docinali ostatnie skrawki żyta the reapers were cutting the last clumps of rye 2. (uciąć więcej) to cut (some) more dociąć kwiatów do bukietu to cut more flowers for a bouquet 3. (dopasować) to cut szklarz dociął szybę do okna the glazier cut the pane to the size of the window dotnij dokładnie te kafelki, żeby pasowały cut these tiles to size a. to fit vi przen. (przygadać) teściowa wciąż jej docinała her mother-in-law kept picking on her "szybę wybiłeś przez pomyłkę?" - dociął zjadliwie 'so you broke the window by mistake?' he said sarcastically

dociążać
impf dociążyć

dociążyć
pf - dociąż|ać impf vt 1. (obciążyć dodatkowo) to ballast, to load down 2. przen. (zlecić dodatkową pracę) to burden, to saddle dociążono go dodatkowymi obowiązkami he was burdened a. saddled with extra duties

docucić
pf vt to bring round, to revive docucić kogoś z omdlenia to bring sb round after fainting

doczekać
pf - doczek|iwać impf vi 1. (dotrwać) to wait nie doczekał do końca filmu he left before the film was over doczekał, aż wszyscy się zgromadzili he waited until they had all got together 2. (dożyć) to live (czegoś to sth) doczekać końca wojny/upadku komunizmu to live through the war/to see the fall of communism doczekać późnej starości to live to a ripe old age chory chyba nie doczeka rana the patient may not live until the morning doczeka dnia, kiedy jej prośby zostaną wysłuchane she'll (live to) see the day when all her prayers are answered doczekać się 1. (dotrwać) to wait (until) doczekać się Marty/odpowiedzi to wait until Marta comes/the answer a. a reply comes doczekał się odpowiedzi na list he finally got a reply to his letter odszedł, nie doczekawszy się jej he left before she came nie mogę się doczekać wakacji/powrotu brata I can't wait to go on holiday/for my brother to come back nie może się doczekać, kiedy będzie miał 18 lat he can't wait to be 18 2. (zdobyć) to accomplish, to achieve (czegoś sth) doczekali się licznego potomstwa they had many offspring jego dzieło doczekało się czternastu wydań there were fourteen editions of his book kościół doczekał się wreszcie remontu the church was finally renovated 3. (doigrać się) to bring [sth] (up)on oneself doczekała się skandalu she brought the scandal upon herself jeszcze się doczekasz, że wezwę policję just you wait - one day I'll call the police

doczekiwać
impf doczekać

doczepiać
impf doczepić

doczepić
pf - doczep|iać impf vt 1. (przyłączyć) to couple up [przyczepę, wagony] (do czegoś to sth) doczepiliśmy jeszcze kilka ogniw do choinkowego łańcucha we added a few links to the paper chain for the Christmas tree 2. przen., pejor. to tack on, to tag [sth] on coś napisał, a potem doczepił do tego jakąś teorię he wrote something and then tacked on some theory to go with it

doczepka
f pot. na doczepkę in tow pot. przyprowadzić kogoś na doczepkę to bring sb in tow przyjść z kimś na doczepkę to tag along with sb

doczesność
f sgt książk. earthly a. mortal life

doczesny
adv. książk. [życie, istnienie] earthly [sprawy] worldly dobra doczesne worldly possessions a. goods doczesne szczątki mortal remains

doczołgać
się pf v refl. 1. (na brzuchu) to crawl (do czegoś (up) to sth) 2. przen., pot. (dotrzeć) [osoba] to drag oneself [pojazd] to crawl (do czegoś to sth)

doczyszczać
impf doczyścić

doczytać
pf - doczyt|ywać impf vt 1. (przeczytać do końca) to read to the end, to finish reading doczytać książkę do końca to finish (reading) a book 2. (przeczytać dodatkowo) to read (some) more musiał doczytać jeszcze dwa artykuły do egzaminu he had to read another two articles for the exam doczytać się - doczytywać się 1. (dowiedzieć się) to find out, to discover doczytać się w gazecie ciekawych informacji to read something interesting in the paper nie mogę doczytać się sensu w tym artykule I can't get the drift of this article 2. (wyobrażać sobie) doczytywać się wszędzie aluzji na swój temat to interpret everything as an allusion to oneself

doczytywać
impf doczytać

doczyścić
pf - doczy|szczać impf vt to clean thoroughly doczyścić buty to give the shoes a thorough clean udało jej się doczyścić poplamioną sukienkę she managed to get the stained dress completely clean doczyścić się - doczyszczać się to come up spotless podłoga nie chce się doczyścić I can't get the floor properly clean

dodatek
m (G dodatku) 1. (uzupełnienie) addition (do czegoś to sth) (do gazety, czasopisma) supplement dodatek ilustrowany a colour supplement dodatek nadzwyczajny a special supplement sok pomarańczowy z dodatkiem witamin orange juice with added vitamins na dodatek a. w dodatku as well, to boot filmy trudne i na dodatek nudne difficult films and boring as well a. to boot 2. sgt (dodanie) addition z dodatkiem czegoś with the addition of sth z dodatkiem ziół zupa nabrała smaku with the addition of herbs, the soup improved in flavour dodatek ostrych przypraw zepsuje to danie adding piquant spices will spoil the dish 3. (pieniądze) bonus, extra (money) dodatek do pensji an allowance a. a bonus on top of sb's wages/salary dodatki (do ubrania) accessories dodatki krawieckie haberdashery dodatek funkcyjny management allowance dodatek rodzinny family allowance dodatek rozłąkowy separation allowance dodatek stażowy seniority bonus a. allowance dodatek uznaniowy premium, bonus dodatek wyrównawczy cost of living allowance a. bonus dodatek zmianowy shift pay dodatek za uciążliwą pracę danger money, danger pay US

dodatkowo
adv. additionally, in addition

dodatkowy
adv. additional, supplementary [pieniądze, wypłata, opłata] extra

dodatni
1. (korzystny) [cecha, strona] positive, good 2. (pozytywny) [ocena, opinia] good 3. (większy od zera) [liczba, wartość] positive dodatnia temperatura temperature above zero 4. Med. positive wynik badania był dodatni the test was positive 5. Fiz. [ładunek, elektroda, biegun] positive

dodatnio
1. (korzystnie) [wpływać, działać] positively, beneficially 2. (pozytywnie) positively oceniać coś dodatnio to have a good opinion of sth 3. Fiz. positively

dodawanie
sv dodać n sgt (działanie) addition, sum dodawanie logiczne Log. logical sum, disjunction dodawanie zbiorów Mat. union, join

dodawać
impf dodać

dodać
pf - doda|wać impf vt 1. (dołożyć) to add "dodaj cukier i sól do smaku" 'add sugar and salt to taste' do samochodu firma dodała za darmo komplet opon the company threw in a free set of tyres with the car dyrektor dodał nam do pensji 100 zł the director gave us a pay rise of 100 zlotys dodał sobie dwa lata życia przen. he pretended to be two years older zmartwienia dodały jej lat worry added years to her 2. (powiedzieć) to add jeśli można coś dodać. if I could add something. pragnę dodać, że. I'd like to add that. czy ktoś z Państwa chciałby coś dodać do wypowiedzi kolegi? would anyone like to add anything to what your colleague said? dodam jeszcze, że. I would like to add that. nie mam nic do dodania I've nothing more to add 3. (powiększyć) to give (komuś czegoś sb sth) dodać komuś pewności/odwagi to give sb confidence/courage dodać komuś wiary we własne możliwości to boost sb's confidence dodać komuś otuchy to encourage a. uplift sb makijaż dodał jej uroku the make-up made her more attractive jesień dodała urody drzewom autumn lent beauty to the trees 4. (zsumować) to add (up), to sum (up) dodać dwie liczby to add two numbers dodać trzy do siedmiu to add three and seven dodać conj. to add dwa dodać dwa two plus two siedem dodać trzy seven plus three

dodruk
m sgt (G dodruku) additional printing dodruki plt (egzemplarze) additional copies

dodrukować
pf - dodruk|owywać impf vt 1. (wydrukować więcej) to print (some) more dodrukować plakaty/zaproszenia to print more posters/invitations dodrukowano 100 000 egzemplarzy słownika 100,000 additional copies of the dictionary were printed dodrukować pieniądze to print more (paper) money 2. (dodać) to print dodrukować brakujące strony to print some missing pages

dodrukowywać
impf dodrukować

dodzwaniać się
impf dodzwonić się

dodzwonić
się pf - dodzw|aniać się impf v refl. 1. (przez telefon) to get through (do kogoś to sb) od razu dodzwoniłem się na policję I got through to the police straight away a. immediately 2. (do drzwi) nie wiem, czy się dodzwonisz, bo telewizor gra na cały regulator I don't know if they'll hear the bell, the TV's on full blast

dofinansować
pf - dofinans|owywać impf vt to fund (partially), to subsidize koncerty dofinansowane przez sponsorów concerts partially funded by sponsors

dofinansowywać
impf dofinansować

dog
m Great Dane dog arlekin a harlequin Great Dane dog pręgowany a brindle Great Dane dog niemiecki a Great Dane

dogadać
pf - dogad|ywać impf vt (ustalić) to agree on [szczegóły, sprawę] dogadałem z nim szczegóły akcji promocyjnej we've agreed on the details of the advertising campaign wszystko jest już dogadane everything's been arranged vi (robić uwagi) to make a remark, to comment (złośliwie, żartobliwie) to jibe (komuś at sb) to make fun (komuś of sb) dogadywali mu z powodu jego niskiego wzrostu they teased him because he was short dogadać się - dogadywać się 1. (dojść do porozumienia) to reach an agreement, to come to an agreement (z kimś with sb) jakoś się dogadamy I'm sure we can agree on something a. come to some sort of arrangement 2. (w obcym języku) to make oneself understood to communicate (z kimś with sb) potrafił się dogadać po angielsku he was able to communicate in English jakoś się dogadali somehow they managed to communicate

dogadywać
impf dogadać

dogadzać
1. impf dogodzić 2. impf vi książk. (odpowiadać) to be convenient (komuś for sb) to suit (komuś sb) czy zechciałby pan nas odwiedzić, oczywiście kiedy to panu dogadza perhaps you'd like to pay us a visit, whenever it's convenient for you, of course jeżeli to pani dogadza, możemy. if it's convenient for you, we can. dogadzało jej, że nie musi tam iść samotnie it suited her that she didn't have to go there by herself nie bardzo mu dogadzało mieszkanie wspólnie z teściami living with his in-laws didn't exactly suit him

doganiać
impf dogonić

dogasać
impf dogasnąć

dogasić
pf - doga|szać impf vt to extinguish, to put out [ognisko, pożar] dopiero ulewny deszcz dogasił pożar lasu it was only a good downpour of rain that finally put out the forest fire strażacy dogaszali pożar przez całą noc firemen worked all night to extinguish the flames

dogasnąć
pf - doga|sać impf (dogasła, dogaśli - dogasam) vi 1. [świeca, ognisko, lampy] to burn out, to die down ognisko dogasło i zrobiło się ciemno the campfire burnt out and it became dark pożar powoli dogasał the fire slowly died down a. burnt itself out 2. książk., przen. [dyskusja, rozmowa, spór, powstanie] to die down [dzień, lato] to fade (away), to wane podtrzymać dogasające życie to keep a waning life going

dogaszać
impf dogasić

doginać
impf dogiąć

dogiąć
pf - dog|inać impf (dognę, dogięła, dogięli - doginam) vt to bend dognij te druty, bo ktoś się pokaleczy bend those wires back, or somebody will scratch themselves bez kombinerek nie da się dogiąć blachy you need pliers to bend the tin into shape dogiąć się - doginać się to bend

doglądać
impf vt to look after, to tend (czegoś/kogoś sth/sb) [ogrodu, chorego] kto będzie doglądał krów pod naszą nieobecność? who's going to look after the cows while we're not here? sąsiad doglądał mieszkania podczas mojej nieobecności the neighbour kept an eye on a. minded the flat while I was away doglądać kotła/garnków to watch a. keep an eye on the pot/saucepans doglądać załadunku lekarstw to supervise the loading of medicines doglądali, czy nie brakuje czegoś gościom they made sure the guests had everything they needed

dogmat
m (G dogmatu) 1. Filoz., Relig. dogma dogmaty wiary the dogmas of faith, the tenets of belief ogłosić dogmat to pronounce a dogma dogmat (o) niemylności papieża the dogma of papal infallibility 2. pejor. dogma U, gospel U przyjąć coś za dogmat to accept sth as dogma a. gospel każde jej słowo było dla niego dogmatem every word she uttered was sacred to him nauka skrępowana dogmatami science fettered by dogma

dogmatycznie
1. Filoz., Relig. [określić, sformułować] dogmatically, as a dogma 2. pejor. [myśleć] dogmatically trzymać się dogmatycznie jakiejś teorii to stick dogmatically to a theory dogmatycznie lewicowy punkt widzenia a dogmatically leftist point of view

dogmatyczność
f sgt pejor. dogmatism dogmatyczność religijna religious dogmatism

dogmatyczny
adv. 1. Filoz., Relig. dogmatic 2. pejor. [poglądy, osąd, postawa, osoba] dogmatic

dogmatyk
m 1. pejor. (doktryner) dogmatist polityczni/partyjni dogmatycy political/party dogmatists 2. Filoz., Relig. dogmatist

dogmatyka
f sgt 1. (zbiór dogmatów) dogma dogmatyka marksistowska Marxist dogma 2. Relig. dogmatics, dogmatic theology

dogmatyzm
m sgt (G dogmatyzmu) pejor. dogmatism popaść w dogmatyzm to slip into dogmatism

dogmatyzować
impf vt książk. to dogmatize [twierdzenia, poglądy] zdogmatyzować

dognać
pf vt pot. to catch [sb/sth] up dognałem ją, jak wsiadała do tramwaju I caught her up a. caught up with her as she was getting on the tram psy dognały zająca nad rzeką the dogs caught up with the hare on the river bank

dogodnie
adv. grad. 1. (wygodnie) [ulokować, umieścić] conveniently dogodnie położony kamping a conveniently situated campsite dogodniej a. bardziej dogodnie podróżować to travel in greater comfort 2. (korzystnie) favourably GB, favorably US dogodnie oprocentowany kredyt a low-interest loan dogodnie coś kupić/sprzedać to buy/sell sth at a good price udało nam się sformułować warunki umowy dogodnie dla obu stron we were able to formulate the terms of the agreement so that they were satisfactory to both parties

dogodność
f sgt convenience dogodność spłat the easy terms of repayment korzystać z dogodności nowej formy sprzedaży to take advantage of the convenience of a new method of purchase

dogodny
adv. grad. 1. (odpowiedni) [położenie, termin] convenient, good hotel z dogodnym dojazdem a hotel within easy reach szukać dogodnego miejsca do lądowania to look for a suitable a. convenient place to land wybrali dogodne miejsce i rozbili namioty they chose a suitable a. convenient spot and put up the tents dogodna pora na spotkania towarzyskie a good time for meeting friends to nie jest dogodny moment na rozmowę it's not a good moment to talk rozwiązania architektoniczne dogodne dla niepełnosprawnych architectural features catering to the needs of the handicapped po przeprowadzce będziemy mieli dogodniejszą komunikację after the move we'll have better transport connections kupić dogodniejsze a. bardziej dogodne mieszkanie to buy a more comfortable flat najdogodniejszym miesiącem do zwiedzania Włoch jest wrzesień the best month to see Italy is September 2. (korzystny) [oferta, propozycja, cena] attractive, good [warunki] favourable GB, favorable US dogodne warunki kupna/dzierżawy favourable purchase/lease terms kredyt spłacany na dogodnych warunkach credit payable on easy terms kupić coś za dogodną cenę to buy sth at a good price przyjąć dogodniejszą propozycję to accept a better offer

dogodzić
pf - dog|adzać1 impf vi (spełnić oczekiwania) to indulge dogodzić czyimś zachciankom to indulge sb's whims niczym mu nie można było dogodzić he was impossible to please nie jestem w stanie dogodzić wszystkim I can't please a. satisfy everyone matka dogadzała jej, jak mogła her mother did everything to indulge her nikt ci tak nie dogadzał jak ja nobody's ever satisfied your every need like I have dogadzała mu praca w redakcji editing work suited him dogodzić podniebieniu to indulge one's taste buds dogodzić sobie iron. to overindulge (oneself), to overdo it jeszcze się taki nie narodził, co by wszystkim dogodził przysł. there's not a man living who can please everyone

dogonić
pf - dog|aniać impf vt 1. (dopędzić) to catch [sb/sth] up idź, zaraz cię dogonię you go on, I'll catch you up in a minute złapali taksówkę i dogonili nas they took a taxi and caught up with us dogoni nas w końcu starość przen. sooner or later we all grow old, old age catches up with all of us in the end 2. przen. (dorównać) to catch [sb] up mimo długiej choroby dogonił kolegów w nauce despite his long illness, he caught up with his schoolmates próbujemy dogonić kraje wysoko rozwinięte we're trying to catch up with the more developed countries wkrótce dogonisz wzrostem ojca you'll be catching your father up soon

dogorywać
impf vi książk. 1. (umierać) to die chory dogorywa the patient is fading away jęki dogorywających żołnierzy the groans of dying soldiers 2. (gasnąć) to die down, to burn out pożar dogorywa the fire is dying down a. burning out gdy strażacy przybyli na miejsce, dom dogorywał when the firefighters arrived on the scene, the house was almost burnt out w słabym świetle dogorywającej świeczki prawie nie widział jej twarzy in the pale light of the waning candle, he could hardly see her face 3. przen. [powstanie, bunt] to die down, to peter out wrócił do miasta, gdy powstanie dogorywało he returned to the town when the uprising was almost over

dogotować
pf - dogot|owywać impf vt 1. (ugotować do końca) to cook properly, to boil properly już dogotowuję obiad I've almost finished cooking dinner 2. (ugotować więcej) to cook (some) more, to boil (some) more dogotować wody na herbatę to put some more water on for tea dogotuj ziemniaków, na obiedzie będą goście do some more potatoes, we'll be having guests for dinner dogotować się - dogotowywać się (ugotować się do końca) to be ready for serving obiad już się dogotowuje dinner's almost ready

dogotowywać
impf dogotować

dograć
pf - dogr|ywać impf (dogram - dogrywam) vt 1. (nagrać dodatkowo) to overdub a. dub over, to record (do czegoś onto sth) do głosu wokalisty dogramy później chórek we'll overdub a. dub over the chorus onto the vocalist's voice later dograć podkład muzyczny to add a backing track sceny do serialu dogrywano nad morzem additional scenes for the serial were shot on the coast 2. (dokończyć) to finish (playing) [grę, utwór muzyczny, koncert] z trudem dograł sonatę he had difficulty finishing the sonata dograjmy tę partię i chodźmy spać let's just finish this game a. round and go to bed 3. pot. (dogadać) to wrap up pot. [sprawę] dograć szczegóły umowy to wrap up the details of an agreement mam nadzieję, że do piątku wszystko będzie dograne I hope everything will be wrapped a. sewn up by Friday 4. środ., Sport (podać) to pass [piłkę, krążek] (do kogoś to sb)

dogrywać
impf dograć

dogrywka
f 1. Sport (część meczu) extra time U GB, overtime U US (mecz) play-off grać/zarządzić dogrywkę to play/order extra time 2. (w wyborach, konkursie) run-off przeprowadzić dogrywkę to organize a run-off

dogryzać
impf dogryźć

dogryźć
pf - dogry|zać impf (dogryzę, dogryziesz, dogryzł, dogryzła, dogryźli - dogryzam) pot. vt (skończyć jeść) to finish (off a. up eating) [jabłko, kanapkę] dogryzł bułkę i wstał od stołu he finished off a. ate up his roll and rose from the table pies dogryzał kość the dog was finishing off his bone vi 1. (dociąć) to taunt (komuś sb) dogryzali mu z powodu jego niskiego wzrostu they taunted him because he was short nie lubili się i wzajemnie sobie dogryzali they didn't like each other and were always taunting one another "nigdy nie byłaś zbyt bystra" - dogryzł jej 'you never were very bright,' he jibed 2. (dać się we znaki) to dog vt (komuś sb) od śmierci ojca dogryza nam bieda since my father's death we've been dogged by poverty już mi dogryzły te ciągłe kłótnie z teściową these constant quarrels with my mother-in-law have begun to get me down pot.

dogrzać
1. pf - dogrz|ewać impf (dogrzeję - dogrzewam) vt 1. (dostarczyć ciepło) to heat (up), to warm up [mieszkanie, pokój] w zimie zawsze musieliśmy dogrzewać we always had to use extra heating in the winter 2. (rozgrzać) to warm [sb] up przytuliła maleństwo, żeby je dogrzać she cuddled the little mite to warm him up 3. (ogrzać dodatkową ilość) to heat up (some) more, to warm up (some) more [wody] dogrzać zupy na obiad to heat up some more soup for dinner dogrzać dziecku jeszcze trochę mleka to heat up a drop more milk for the baby vi (przygrzewać) [słońce] to beat down widzę, że ci dogrzało pot. I see you're all hot dogrzać się - dogrzewać się (rozgrzać się) to warm (oneself) up zimą dogrzewamy się piecykiem in the winter we use an extra fire (to warm up) przemarzł i długo nie mógł się dogrzać he was frozen, and it was a long time before he could warm himself up again 2. pf (dogrzeję) vi pot. (pobić) to rough up, to do over (komuś sb) na przerwie mu dogrzejemy we'll get him during the break dogrzał koniowi batem he lashed the horse with a whip

dogrzebać
się pf - dogrzeb|ywać się impf (dogrzebię się - dogrzebuję się) v refl. 1. (dokopać się) to dig jamnik dogrzebał się do końca lisiej nory the dachshund dug through to the end of a foxs earth drużyny ratownicze usiłują dogrzebać się do tych, którzy jeszcze żyją rescue teams are trying to dig their way through to those who are still alive robotnicy dogrzebywali się do przewodów gazowych the workers were digging their way down to the gas pipes dogrzebała się do starych rachunków she dug out a. rummaged out her old bills 2. przen. (odnaleźć) to dig up pot. dogrzebać się (do) ciekawych informacji to dig up some interesting information dogrzebać się prawdy to dig up the truth dogrzebywać się do przyczyn wydarzeń sprzed lat to get to the bottom of events that took place years ago

dogrzebywać się
impf dogrzebać się

dogrzewać
impf dogrzać1

dogłębnie
adv. grad. 1. [badać, analizować, przedyskutować] in depth, thoroughly dogłębnie coś opisać to describe sth in depth a. (great) detail dogłębnie coś przeanalizować to go into sth deeply przemyśl dogłębnie moją propozycję think about my proposition very carefully, will you? filozofia dogłębnie antyidealistyczna a profoundly a. thoroughly anti-idealistic philosophy 2. [różnić się, zmienić się] completely, profoundly

dogłębny
adv. 1. [wiedza] profound, deep [analiza] in-depth, thorough(going) dogłębna znajomość tematu a thorough familiarity with the subject 2. [przemiana, reforma] far-reaching, thoroughgoing dogłębna restrukturyzacja systemu bankowości a complete overhaul of the banking system 3. [wrażenie, uczucie] profound, deep 4. [nurkowanie] deep-sea attr.

doholować
pf - dohol|owywać impf vt 1. (dociągnąć) to tow [samochód, barkę] jednostki ratownicze doholowały prom do portu rescue units towed the ferry into port wędkarz doholował szczupaka na płytszą wodę the angler dragged the pike into shallower water 2. pot., żart. (doprowadzić) to haul pot., żart. to drag doholować pijanego do domu to haul a drunk off home doholowałem ciotkę na dworzec I managed to get my aunt to the station skręcił nogę i musiałam go doholować do przychodni he twisted his ankle and I had to help him to a clinic

doholowywać
impf doholować

doigrać
się pf v refl. to get what's coming to one, to go one step too far doigrać się zawału/zapalenia płuc to give oneself a heart attack/pneumonia jak będzie dalej kradł, to się w końcu doigra if he goes on stealing, he'll finally get what's coming to him no i się doigrał! he finally got what was coming to him! nie igraj, bo się doigrasz don't play around, or you'll go one step too far a. you'll be sorry

doinformować
pf - doinform|owywać impf vt to (fully) inform doinformować społeczeństwo w sprawie reformy zdrowia to fully inform people about the health system reforms zdających nie doinformowano o zasadach rekrutacji the candidates were not fully informed about the selection criteria powinniśmy być lepiej doinformowani, co nam grozi we should be better informed as to what to expect doinformować się - doinformowywać się 1. (siebie samego) to learn (all the details) doinformować się w sprawie wyjazdu/egzaminu to learn everything about a trip/an exam 2. (jeden drugiego) to (fully) inform one another

doinformowywać
impf doinformować

doinwestować
pf - doinwest|owywać impf vt to (fully) invest (coś in sth) [przedsięwzięcie, fabrykę] należy doinwestować rolnictwo there should be greater investment in agriculture doinwestować z budżetu kopalnie/huty to subsidize a. provide government subsidies for mines/steel plants obecnie brakuje środków na doinwestowanie górnictwa mining is underinvested at the present time

doinwestowywać
impf doinwestować

doić
impf vt 1. to milk [krowę, kozę, owcę] wydoić 2. pot. (pić łapczywie) to guzzle pot., to swig (down) pot. [piwo, wino, wodę] już od rana doi wódkę he's been swigging (back) vodka since this morning dziecko doiło mleko z butelki the baby was guzzling milk from a bottle wydoić 3. pot., pejor. (wyłudzać) to milk to fleece pot. doić kogoś z pieniędzy to milk a. fleece sb of their money doić pieniądze z a. od kogoś to milk money out of a. from sb doić forsę od naiwnych to fleece those who are gullible wnuki doiły go jak mleczną krowę his grandsons milked him for all he was worth wydoić

dojadać
impf dojeść

dojarka
f 1. (urządzenie) milker, milking machine 2. (kobieta) milker milkmaid przest.

dojazd
m (G dojazdu) 1. (podróż) journey commute pot. dojazd do pracy/szkoły the journey to school/work dojazd z lotniska do hotelu autokarem transport from the airport to the hotel by coach zwracać/pokrywać koszty dojazdu to reimburse/cover travelling costs a. expenses mieć dobry dojazd to have good transport connections metro zapewnia szybki dojazd do centrum the underground GB a. subway US means the journey into town is very quick traci teraz mniej czasu na dojazdy do pracy he doesn't waste so much time now commuting to work dojazd do rodziców zajmuje mi godzinę the journey to my parents' takes an hour spóźnił się, bo miał kłopoty z dojazdem he was late, as he had trouble getting here 2. (droga) road (do domu, garażu) drive, driveway

dojazdowy
adv. [droga, trasa] approach attr., access attr. trudności dojazdowe travel problems kolejka a. kolej dojazdowa Kolej. local train

dojechać
1. pf - doj|eżdżać impf (dojadę, dojedzie - dojeżdżam) vi (dotrzeć) to arrive, to get on jeszcze nie dojechał he hasn't arrived yet mam nadzieję, że dojedziemy na czas/przed zmrokiem I hope we get there on time/before nightfall jak mogę dojechać do centrum? how can I get to the city centre? musi pan dojechać do skrzyżowania i skręcić w lewo you have to go to the roundabout and turn left już dojeżdżamy do granicy we're now approaching the border zimą można tam dojechać tylko saniami in the winter you can only get there by sleigh w soboty dojeżdża do rodziny na wieś on Saturdays he visits his family in the country my wyruszamy dzisiaj, a oni dojadą do nas w piątek we're leaving today, and they're joining up with us on Friday dojeżdżać codziennie do pracy to commute to work codziennie dojeżdżam do Warszawy z Łodzi I commute to Warsaw from Łódź every day osoby dojeżdżające do pracy commuters winda nie dojeżdża na ostatnie piętro the lift doesn't go to the top floor 2. impf (dojadę, dojedzie) vi 1. (osiągnąć) to reach, to get to (do czegoś sth) dojechać do (liczby) 500 to reach (the number) 500 dojechać do połowy książki to get halfway through a book na razie robię 10 pompek, ale chcę dojechać do 100 at the moment I do 10 press-ups, but I want to get (it) up to 100 2. pot. (dokuczyć) to provoke, to needle (komuś sb) dojechać komuś swoim zachowaniem to provoke sb with one's behaviour dojechał jej ostro w swym felietonie he really slammed her in his article pot.

dojeść
pf - doj|adać impf (dojem, dojesz, dojadł, dojadła, dojedli - dojadam) vt (zjeść do końca) to finish (off eating) już idę, tylko dojem kanapkę I'm coming, I'll just finish my sandwich dojeść śniadanie to finish (off) one's breakfast dojedli resztki z talerzy they finished off a. ate up the leftovers on the plates vi 1. (zjeść dodatkowo) to eat (some) more dojadać między posiłkami to eat between meals 2. (nasycić się) to eat enough nie dojadać to be hungry 3. (dokuczyć) to taunt, to needle (komuś sb) pot. kiedy mu dojadano, milczał when they taunted him he remained silent dojadali sobie wzajemnie they taunted each other dojadł mi wczoraj do żywego he really got on my wick yesterday pot.

dojeżdżać
impf dojechać1

dojmująco
adv. książk. intensely boleć dojmująco to be intensely painful krzyczeć dojmująco to give a piercing scream noce stały się dojmująco zimne the nights became intensely cold

dojmujący
adv. książk. [krzyk, zimno] piercing [żal] overwhelming dojmujący ból (an) acute pain dojmująca porażka a resounding defeat dojmująca tęsknota an intense longing, a strong yearning dojmujące uczucie osamotnienia/strachu an overwhelming feeling of isolation/fear

dojny
adv. [krowa] milking attr., milch attr. [koza] milch attr.

dojrzale
1. [wyglądać] ripe adv. jabłka były dojrzale czerwone the apples were ripe red 2. [myśleć, zachowywać się] maturely

dojrzałość
f sgt 1. (biologiczna) (człowieka, rośliny, zwierzęcia) maturity (owocu) ripeness dojrzałość fizyczna physical maturity osiągnąć dojrzałość płciową to reach a. attain sexual maturity 2. (emocjonalna) (emotional) maturity dojrzałość psychiczna psychological maturity dojrzałość duchowa/artystyczna/polityczna spiritual/artistic/political maturity dojrzałość myślowa maturity of thought a. judgment dojrzałość sądów/wniosków/wypowiedzi the maturity of sb's judgments/conclusions/statements dojrzałość utworu the maturity of a composition dojrzałość reżyserskiej wizji the maturity of the director's vision 3. (sera) maturity, ripeness (wina) maturity, mellowness

dojrzały
adv. grad. 1. (gotowy do zbiorów) [owoce, pomidory, zboże] ripe zrywać najdojrzalsze jabłka to pick the ripest apples 2. (biologicznie) [osoba, owad, komórka] mature (emocjonalnie) [młodzież] mature podobały mu się dojrzałe kobiety he liked mature women lubił towarzystwo ludzi dojrzałych he liked mature company była już dojrzała do tego, aby samodzielnie zarabiać na życie she was mature enough to earn her own living być dojrzałym politycznie to be politically mature 3. (ukształtowany) [utwór, dzieło, umysł, decyzja, postępowanie] mature [demokracja] stable dojrzały talent a mature talent dojrzałe średniowiecze the height of the Middle Ages dzieło dojrzałe artystycznie an artistically mature work formułować dojrzałe sądy to formulate mature judgments adv. 1. [ser] mature, ripe [wino] mature, mellow 2. euf. (stary) [kobieta, mężczyzna] mature euf. lata dojrzałe a. wiek dojrzały książk. sb's mature years

dojrzewać
impf dojrzeć1

dojrzeć
1. pf - dojrz|ewać impf (dojrzeję, dojrzał, dojrzeli - dojrzewam) vi 1. (rozwinąć się) to ripen owoce/zboża dojrzały the fruit/corn is ripe 2. (wydorośleć) to mature dzieci teraz szybciej dojrzewają children mature more quickly nowadays wiek dojrzewania adolescence 3. (emocjonalnie) to mature nie dojrzał do tego, aby być ojcem he's not mature enough to be a father dojrzeć do podjęcia decyzji o zmianie pracy to be ready to change one's job 4. (o serze) to mature, to ripen (o winie) to mature, to mellow (o drewnie) to be seasoned sery dojrzewające ripening cheeses 5. (o uczuciach, poglądach, talencie) to mature, to ripen sytuacja dojrzała już do tego, by coś postanowić the situation has reached a point where something needs to be settled w jej myślach a. głowie dojrzewał pewien plan a certain plan was taking shape a. evolving in her head dojrzewający talent a maturing talent 2. pf (dojrzysz, dojrzał, dojrzeli) vt (zobaczyć) to make out, to spot dojrzeć kogoś w tłumie to spot sb in a crowd dojrzeć błąd w rachunkach to spot an error in the accounts nie mógł dojrzeć numeru rejestracyjnego he couldn't make out the number plate dojrzał w dali brzozowy gaj he made out a. discerned a birch grove in the distance przez szybę dojrzeli, że ktoś jest w pokoju they saw through the window that somebody was in the room vi (uświadomić sobie) to see, to recognize dojrzeć w kimś przyjaciela to see a friend in sb dojrzeć w kimś ukryty talent to see hidden talent in sb nauczyciel dojrzał w uczniu wielkie zdolności the teacher saw great talent in his student

dojście
sv dojść n 1. (ścieżka) approach, access (do czegoś to sth) dojście do zamku the approach to a castle dojście do rzeki access to a river wykopali w śniegu dojście do domu they dug a path to the house through the snow 2. sgt (dostęp) access (do czegoś to sth) muszę mieć dojście do półek I must have access to the shelves mieć dojście do tajnych informacji to have access to secret information zastawić dojście to block the way zastawił krzesłami dojście do drzwi he blocked the way to the door with chairs 3. zw. pl pot. (kontakt) connection zw. pl mieć dojścia w ministerstwie to have connections in the ministry poszukaj do niego dojść try to find some way of being introduced to him

dojść
pf - do|chodzić1 impf (dojdę, dojdziesz, doszedł, doszła, doszli - dochodzę) vi 1. (dotrzeć) to reach (do czegoś to sth), to arrive dojść do domu to reach a. get home jak mogę dojść do dworca? how can I get to the railway station (from here)? dochodząc do szkoły, usłyszał dzwonek na lekcje on reaching school he heard the bell ring for lessons 2. (ogień, woda) to reach, to come (do czegoś up to sth) pożar dochodził już do strychu the fire was already reaching up to the attic woda doszła do samych drzwi the water came right up to the door opatrunek jest za ścisły i krew nie dochodzi do nogi the dressing is too tight and the blood isn't flowing to the leg 3. [list, przesyłka, wiadomość] to reach (do kogoś sb) jego list jeszcze nie doszedł his letter hasn't arrived yet czy pieniądze już doszły? has the money arrived yet? doszło do moich uszu, że przenosi się pan do Paryża I heard that you're moving to Paris doszły mnie słuchy, że wyszłaś za mąż I hear you got married dochodzą (do) nas plotki o jej życiu prywatnym we hear various rumours about her private life mało z tego, co mu tłumaczę, dochodzi do niego not much of what I say gets through to him wreszcie doszło do jego świadomości, że. it finally got through to him that. program dochodzi przez satelitę the programme's transmitted by satellite 4. (dolecieć) [dźwięk, zapach] to come z ogrodu dochodził miły zapach kwiatów a pleasant smell of flowers was coming from the garden uliczny hałas tu nie dochodzi you can't hear the traffic here dziwny dźwięk doszedł do jego uszu he heard a strange sound 5. (dołączyć) to join (do czegoś sth) do naszego zespołu doszli nowi zawodnicy some new players have joined our team doszedł nam nowy temat do dyskusji we have a new topic to discuss do pensji dochodzi premia oraz różne dodatki on top of the salary there's a bonus and various additions po urodzeniu się dziecka dojdą nam nowe obowiązki after the baby's born, we'll have additional obligations 6. [liczba, temperatura, cena] to amount, to come (do czegoś to sth) liczba ofiar w wypadkach drogowych w tym miesiącu doszła już do 1000 the number of road accident victims this month has already reached 1,000 jego długi dochodziły do dwóch milionów złotych his debts amounted a. came to almost two million zlotys kurs dolara doszedł do 4 zł the exchange rate for the dollar went up to a. reached 4 zlotys upał dochodził do 40C the temperature was approaching 40C 7. (osiągnąć) to achieve, to attain (do czegoś sth) dojść do perfekcji w czymś to achieve a. attain perfection in sth dojść do bogactwa to become rich dojść do pełnoletności to come of age dojść do punktu kulminacyjnego/zenitu to reach a high/zenith dojść z kimś do porozumienia a. zgody to reach a. come to (an) agreement a. an understanding with sb po długich negocjacjach rząd i związki dochodzą do porozumienia after protracted negotiations, the government and unions are coming to an understanding dojść do sławy to become famous dojść do władzy to come a. rise to power jak on doszedł do takich pieniędzy? how did he come into that kind of money? tylko najwytrwalsi do czegoś dochodzą only the most persevering people achieve anything (in this world) jego wściekłość dochodziła do obłędu his fury verged on madness 8. (domagać się) to demand dochodzić zwrotu długu to demand the settlement of a debt dochodzić swoich praw na drodze sądowej to pursue one's rights in a court of law dochodzić sprawiedliwości to seek a. demand justice 9 (ustalić) to find out dochodzić prawdy to search for the truth nie dojdziesz prawdy you'll never find out a. know the truth postanowił dojść, o co im chodzi he resolved to find out what they meant trudno dojść, jak jest naprawdę it's hard to find out what the real situation is dojść do wniosku a. przekonania to reach a. come to a conclusion 10 (dogonić) to catch up dojść kogoś to catch sb up a. catch up with sb dochodził biegnącego przed nim Francuza he was catching up with the French runner in front of him dojść do piłki/podania to get to the ball 11 (o potrawie, mięsie, ryżu) to be ready ziemniaki jeszcze twarde, ale zaraz dojdą the potatoes are still a bit hard, but they'll be ready in a minute zostaw mięso w piecu, niech dojdzie leave the meat in the oven to finish off for a bit 12 (dojrzeć) [zboże, owoce, warzywa] to ripen zboża już dochodzą the corn will be ripe soon v imp. (zdarzyć się) to happen, to come about nie wiem, jak do tego doszło I've no idea how it happened a. came about po operacji doszło do powikłań some complications arose after the operation często dochodziło pomiędzy nimi do spięć there were often arguments between them na tym skrzyżowaniu często dochodzi do wypadków accidents often occur at this crossroads dochodzi do tego, że dzieci kłócą się z nauczycielami w szkole it's coming to the point a. reaching the stage where children are quarrelling with their teachers at school doszło do tego, że nikt nie podał mu ręki in the end no one shook his hand do czego to doszło! what (on earth) are things coming to! dojść z czymś do ładu to get to grips with sth dojść do ładu ze swymi myślami to get a. bring one's thoughts under control dojść z kimś do ładu to reach an understanding with sb gdy się upił, trudno było z nim dojść do ładu when he got drunk, it was difficult to get through to him nie dojdę z tym chłopakiem do ładu, nie chce mnie w ogóle słuchać I can't cope with that boy, he doesn't want to listen to me at all dojść do siebie (po chorobie) to recover, to recuperate (po zemdleniu) to come round a. to

dok
m (G doku) dock dok pływający Żegl. floating dock suchy dok Żegl. dry dock

dokarmiać
impf dokarmić

dokarmić
pf - dokarm|iać impf vt 1. (karmić) to feed [zwierzęta, ptaki] dokarmiać zimą sarny to feed the roe deer in winter "prosimy nie dokarmiać małp" 'please do not feed the monkeys' 2. (skończyć karmienie) to finish feeding już idę, tylko dokarmię małą I'm coming, I just need to finish feeding the baby 3. (karmić dodatkowo) to give extra food to dokarmiać niemowlę butelką to bottle-feed a baby (as a supplement to breast-feeding) dokarmić się - dokarmiać się (samemu) to fill oneself up (czymś with sth)

dokazać
pf - doka|zywać1 impf (dokażę - dokazuję) vi (osiągnąć) to achieve, to accomplish dokazał tego, co sobie zamierzył he achieved what he had intended to dokazać cudu a. cudów to work a. perform miracles a. marvels

dokazywać
1. impf dokazać 2. impf vi (figlować) to romp, to frolic dokazywać w trawie/w piasku/na dywanie to frolic in the grass/in the sand/on the carpet dzieci dokazywały w ogrodzie the children were romping a. chasing around in the garden chłopcy dokazywali z dziewczętami the boys were frolicking with some girls

dokańczać
impf dokończyć

doker
m docker GB, longshoreman US

dokerski
adv. docker's GB, longshoreman's US załoga dokerska a team of dockers

dokleić
pf - dokle|jać impf vt 1. (dolepić) to stick (coś do czegoś sth to sth) dokleić znaczki na kopercie to stick some stamps on an envelope dokleić sobie (sztuczne) wąsy to stick a. glue on a false moustache 2. (dołączyć) to tack on (coś do czegoś sth to sth) wątek kryminalny robi wrażenie doklejonego na siłę the crime element gives the impression of having been tacked on artificially

doklejać
impf dokleić

dokonanie
sv dokonać n zw. pl (osiągnięcie) achievement, accomplishment była dumna z dokonań syna she was proud of her son's achievements ta rola to jego największe dokonanie aktorskie that role is his greatest acting achievement

dokonaność
f sgt Jęz. (czasownika) perfective aspect (czynności) completedness

dokonany
pp dokonać adv. Jęz. [czasownik, aspekt, forma] perfective

dokonać
pf - dokon|ywać impf (dokonam - dokonuję a. dokonywam) vt 1. (osiągnąć) to achieve, to accomplish dokonać bohaterskiego czynu to perform a. commit an act of heroism dokonać cudów to work a. perform miracles a. marvels 2. książk. (zrobić) to make [odkrycia, wyboru, rezerwacji] to carry out [napadu, zamachu, egzekucji] dokonać uroczystego otwarcia sesji parlamentu to perform the opening ceremony of Parliament dokonać morderstwa/zbrodni to commit murder/a crime 3. (spowodować) to cause, to bring about wynalazek ten dokonał przewrotu w technice this invention brought about a technological revolution dokonać się - dokonywać się (wydarzyć się) [rewolucja, przemiany, reformy] to take place, to occur [zbrodnia] to be perpetrated dokonać życia a. żywota a. swoich dni książk. to depart (from) this life książk.

dokonywać
impf dokonać

dokooptować
pf - dokoopt|owywać impf vt książk. to co-opt został dokooptowany do zarządu firmy jako przedstawiciel załogi he was co-opted onto the board of the firm as a workers' representative dokooptowano ją do delegacji rządowej w ostatniej chwili she was invited to take part in the government delegation at the last minute

dokopać
pf - dokop|ywać impf (dokopię - dokopuję) vt 1. (skończyć kopać) to finish digging dokopać tunel do końca to finish digging a tunnel robotnicy dokopali dół do głębokości jednego metra the workmen dug a hole to a depth of one metre dokopcie rów do tego miejsca i na dzisiaj koniec dig the ditch up to here and we'll call it a day 2. (wykopać dodatkową ilość) to dig up (some) more [ziemniaków, marchwi] vi pot. 1. (kopnąć wiele razy) to kick koledzy dokopali mu bez litości his friends kicked him mercilessly tak mu dokopali, że wylądował w szpitalu they kicked him so badly that he ended up in hospital 2. (dokuczyć) to get at, to have a go at (zaszkodzić) to put the boot in pot., to kick [sb] in the teeth pot. on dokopuje mi przy każdej okazji he's always getting at me znowu ci szef dokopał? has the boss been having a go at you again? dokopać swoim przeciwnikom to set back a. bring down one's opponents 3. (pokonać) to thrash pot. to trounce dokopali naszej reprezentacji 3:0 they thrashed us by three goals to nil dokopać się - dokopywać się 1. (natrafić) to dig dokopać się do podziemnego źródła to dig down to an underground spring górnicy dokopali się do pokładów węgla the miners dug down to the coal seams w końcu dokopano się do zasypanych lawiną they finally dug their way through to those buried by the avalanche 2. przen. (odnaleźć) to dig up pot. dokopać się (do) informacji/materiałów to dig up some information/material

dokoła
zob. dookoła

dokończać
impf dokończyć

dokończenie
sv dokończyć n (powieści, artykułu) conclusion, ending

dokończyć
pf - dok|ańczać, dok|ończać impf vt to finish (off), to complete [pracę, budowę, powieść] dokończyć jedzenie obiadu to finish eating dinner zaczął mówić, ale nie dokończył he started talking, but he didn't finish reforma musi być dokończona the reform must be completed właśnie dokańczał pisać list, gdy zadzwonił telefon he was just finishing (off) his letter, when the phone rang

dokrajać
pf dokroić

dokrawać
impf dokroić

dokrewny
adv. [gruczoł] endocrine

dokroić
pf - dokr|awać impf (dokroję - dokrawam) vt 1. (dodatkowo) to cut (some) more [chleba, wędliny] dokroić ci pasztetu? shall I cut some more pate for you? dokroił sobie następny kawałek tortu he cut himself another slice of cake 2. (do końca) to cut, to finish cutting zaraz przyjdę, tylko dokroję marchewkę I'll be there in a minute, I just have to cut a. finish cutting the carrots

dokręcać
impf dokręcić

dokręcić
pf - dokrę|cać impf vt 1. (przykręcić) to screw in (properly), to tighten (up) [śrubę] to turn off (properly) [kran] 2. Kino to shoot (another) [ujęcie, wersję] dokręcić jeszcze jedną scenę do filmu to shoot one more scene for a film reżyser zmienia zakończenie, dokręca nowe the director is changing the ending, he's shooting a new one dokręcić się - dokręcać się (o śrubie) to screw in properly, to go in properly (o kranie) to turn off properly

dokształcać
impf dokształcić

dokształcić
pf - dokształ|cać impf vt to train dokształcić pracowników w zakresie obsługi komputera to give employees computer training kursy dokształcające dla pielęgniarek/nauczycieli in-service training courses a. additional training for nurses/teachers dokształcić się - dokształcać się to train ciągle się dokształcać to improve one's skills all the time

doktor
m, f inv. 1. (Npl doktorzy a. doktorowie) Uniw. (osoba, tytuł, stopień) Doctor doktor filozofii/matematyki a Doctor of Philosophy in Philosophy/in Mathematics doktor prawa a. praw a Doctor of Law 2. (Npl doktorzy) pot. (osoba, tytuł) doctor powinieneś pojść do doktora you should go and see a doctor doktor zalecił mi zmianę klimatu the doctor recommended a change of climate nie bój się pani doktor don't be afraid, the doctor won't hurt you

doktorancki
adv. [praca] doctoral, PhD attr. [studia, stypendium] postgraduate GB, graduate US

doktorant
m, doktorantka f Uniw. doctoral student, PhD student

doktorat
m (G doktoratu) Uniw. 1. (stopień) doctorate uzyskać doktorat z geografii a. na wydziale geografii to gain a doctorate in geography a. from the geography department zrobić doktorat z antropologii pot. to do a doctorate in anthropology pot. 2. (praca naukowa) doctoral thesis, doctoral dissertation zbierać materiały do doktoratu to gather material for one's doctoral thesis

doktorek
m (Npl doktorkowie a. doktorki) pejor. doc pot., medic pot.

doktorski
adv. Uniw. [praca, stopień] doctoral egzamin doktorski a doctoral a. PhD exam

doktoryzować
się pf, impf v refl. Uniw. to get one's doctorate, to take one's doctorate (z czegoś in sth) doktoryzował się w zakresie a. dziedzinie prawa karnego u znanego profesora he took his doctorate in penal law, studying under a well-known professor

doktryna
f 1. książk. doctrine C/U doktryna filozoficzna/religijna/polityczna (a) philosophical/religious/political doctrine wyznawać/głosić doktrynę to profess/preach a doctrine 2. pejor. dogma

doktrynalnie
1. książk. [wywodzić się] doctrinally 2. pejor. (dogmatycznie) dogmatically rząd traktował politykę społeczną zbyt doktrynalnie the government approached social policy in too dogmatic a. doctrinaire a fashion

doktrynalny
adv. 1. [system, spór] doctrinal 2. pejor. (dogmatyczny) dogmatic pejor., doctrinaire pejor. zająć w jakiejś sprawie stanowisko doktrynalne to adopt a doctrinaire stance on some issue

doktryner
m pejor. doctrinaire pejor.

doktrynerski
adv. pejor. [pogląd, umysł] doctrinaire pejor.

doktrynersko
adv. pejor. [myśleć] dogmatically pejor. ma doktrynersko ciasny umysł he's a narrow-minded doctrinaire

doktrynerstwo
n sgt pejor. doctrinairism pejor.

doktór
m kryt. doctor

dokuczać
impf dokuczyć

dokuczliwie
adv. grad. 1. (uporczywie) [boleć, swędzić] unbearably jest dokuczliwie zimno it's bitingly a. unbearably cold komary cięły dokuczliwie the mosquitos a. gnats kept biting mercilessly 2. (nieznośnie) [zachowywać się, postępować] in an irritating a. exasperating manner

dokuczliwość
f 1. sgt (charakteru, zachowania) spitefulness (klimatu) oppressiveness 2. zw. pl (przykrość) unpleasantness U

dokuczliwy
adv. grad. [zimno, wiatr] biting, unbearable [ból, swędzenie] nagging, irritating [dziecko] vexing, exasperating [sąsiad] annoying

dokuczyć
pf - dokucz|ać impf vi 1. (sprawić przykrość) to tease, to annoy powiedział to, żeby mi dokuczyć he said that just to annoy me dokuczali mu z powodu jego niskiego wzrostu they teased him because he was short koledzy mu dokuczali i przezywali go his schoolmates picked on him a. bullied him and called him names 2. (nękać) to torment dokuczały nam chmary muszek we were tormented a. plagued by swarms of little flies a. gnats w tym roku ostra zima dokuczyła wszystkim everyone felt the bitter winter this year 3. (doskwierać) [głód, pragnienie] to nag (komuś (at) sb) [samotność] to bother (komuś sb) od kilku dni dokucza mu serce/wątroba/reumatyzm his heart/liver/rheumatism has been bothering a. troubling him for several days

dokumencik
m dem. (G dokumenciku) pot. 1. (urzędowy) document, paper 2. zw. pl (stwierdzający tożsamość) document zw. pl, paper zw. pl kontrola drogowa, dokumenciki proszę traffic check, can I see your papers, please?

dokument
m (G dokumentu) 1. (urzędowy) document tajny dokument a secret document dostarczyć niezbędne dokumenty to hand in the necessary documents a. documentation wystawić/podpisać dokument to issue/sign a document 2. (zapis informacji) document (naukowy, historyczny) record pisane dokumenty o niektórych dawnych prorokach written records concerning certain ancient prophets 3. (świadectwo) evidence U, proof U zdjęcia są wstrząsającym dokumentem tamtych dni the photographs are an appalling record of those times jego książka jest dokumentem walki, jaką ze sobą stoczył his book documents the struggle he had with himself 4. zw. pl (stwierdzający tożsamość) document zw. pl, paper zw. pl dokumenty wozu car a. vehicle papers kontrola dokumentów document check lewe dokumenty pot. false papers sprawdzić komuś dokumenty to check sb's papers wydać komuś dokumenty to issue sb with documents a. papers 5. sgt pot. (film) documentary (film) 6. Komput. document dokument epoki true testimony of the times

dokumentacja
f 1. (zbiór dokumentów) documentation U, records pl dokumentacja techniczna a specification sheet dokumentacja sprawy rozwodowej divorce (case) papers a. records 2. sgt (gromadzenie dokumentów) documentation, documenting dokumentacja naukowa scientific documentation prowadzić dokumentację zabytków to carry out (the) documentation of historic monuments

dokumentacyjny
adv. 1. [materiały, źródła] documentary mieć znaczenie/wartość dokumentacyjną to have documentary significance/value 2. [prace] documentative [badania] documentary

dokumentalista
m 1. (filmowiec) documentary film-maker, documentarian 2. (archiwista) documentalist

dokumentalistyka
f sgt 1. (zbieranie dokumentów) documentation 2. Kino documentary film-making, documentary film

dokumentalizm
m sgt (G dokumentalizmu) (powieści, filmu) documentary character

dokumentalność
dokumentarność f sgt (reportażu, filmu) documentary character

dokumentalny
dokumentarny adv. [zdjęcia, relacja] documentary, documental program dokumentalny a documentary programme zebrać materiał dokumentalny to collect documentary material

dokumentnie
adv. pot. completely, absolutely samochód dokumentnie zatarasował drogę the car completely blocked the road wrócił dokumentnie przemoczony he came back absolutely soaked dokumentnie się ośmieszył he made a complete fool of himself przeszukał jej torebkę dokumentnie he turned her bag inside out

dokumentny
adv. pot. [bałagan] complete, absolute dokumentna bzdura absolute a. unadulterated rubbish

dokumentowany
pp dokumentować adv. documented dobrze dokumentowana monografia a well-documented monograph

dokumentować
impf vt 1. (być świadectwem) [film, fotografia, list] to testify (coś to sth) to be evidence (coś of sth) 2. (potwierdzać) to substantiate, to confirm dokumentować niewinność oskarżonego to substantiate a. confirm a defendant's innocence czasopismo dokumentuje to zdjęciami the magazine backs this up with photographs udokumentować 3. (zamieszczać materiały) to provide documentation for [książkę, rozprawę naukową] udokumentować 4. książk. (dowodzić) to prove, to demonstrate [wyższość, przewagę] sumienną pracą dokumentuje lojalność wobec firmy his conscientious work reveals his loyalty to the company udokumentować

dokupić
pf - dokup|ywać, dokup|ować impf vt to buy (some) more dokupywać ziemi/zboża to buy some more land/grain dokupili dwa krzesła do kompletu they bought two more chairs to make up a set trzeba dokupić farby, bo zabrakło we need to buy some more paint as there's none left dokupić kartę Gry to buy a card

dokupować
impf dokupić

dokupywać
impf dokupić

dokwaterować
pf - dokwater|owywać impf vt to quarter [sublokatora] to billet [żołnierzy] do mieszkania młodego małżeństwa dokwaterowano dwie osoby two people were quartered on the newly-weds

dokwaterowywać
impf dokwaterować

dokąd
1. (cel) where (to) (odległość) how far dokąd wybierasz się na urlop? where are you going for your holiday? dokąd prowadzi ta ścieżka? where does this path lead (to)? ty dokąd? where are you off to? ciekawe, dokąd on poszedł I wonder where he's gone idź, dokąd chcesz go wherever you want nie miała dokąd pójść she had nowhere to go wrócił z Moskwy, dokąd pojechał w maju he's returned from Moscow, where he went in May wszędzie tam, dokąd dociera kolej everywhere that a. wherever the railway runs dokąd sięga ten sznurek? how far does this (piece of) string reach? 2. (do kiedy, jak długo) (w pytaniach) how long (w zdaniach twierdzących) as long as dokąd planujesz tutaj zostać? how long are you planning to stay here? dokąd będziesz się na nią gniewał? are you going to be cross a. angry with her for long a. for much longer? tańczyła, dokąd grała orkiestra she danced for as long as the orchestra played możesz tu mieszkać, dokąd chcesz you can stay here as long as you wish dotąd, dokąd as long as, until dotąd, dokąd nie będzie nowej ustawy until there is a new law

dokądkolwiek
1. (w dowolne miejsce) anywhere nie lubił, kiedy wypuszczała się dokądkolwiek sama he didn't like her going anywhere by herself wyślij dzieci na wakacje dokądkolwiek send the children away anywhere on holiday 2. (dokąd tylko) wherever dokądkolwiek pojechał, witały go tłumy wherever a. no matter where he went he was cheered by the crowds

dokądś
1. (do miejsca) somewhere (w pytaniu) anywhere ta droga przecież dokądś prowadzi the road must lead somewhere dokądś poszła, tylko dokąd? she went off somewhere, only where? czy on dokądś pojechał we wrześniu? did he go anywhere in September? 2. (do czasu) some time dokądś to potrwa, ale w końcu zwyciężymy it will take some time, but we'll win in the end

dokładać
impf dołożyć

dokładka
f second helping seconds pl pot. prosić o dokładkę to ask for seconds dokładka deseru/mięsa a second helping of dessert/meat na dokładkę pot. (dodatkowo) for good measure (w dodatku) on top of that na dokładkę kupił winogrona he bought some grapes for good measure był zbyt młody, a na dokładkę bez grosza he was too young, and on top of that he was broke pot. spóźnił się na pociąg, a na dokładkę zgubił walizkę he was late for the train, and on top of that he lost his suitcase

dokładnie
adv. grad. (drobiazgowo) [opisać, pamiętać] precisely, accurately [obejrzeć, przeczytać, umyć] carefully [omówić, zbadać] thoroughly wiedzieli dokładnie, co ich czeka they knew precisely what would happen to them zrobiłem dokładnie to, o co prosiłeś I did exactly as you asked a. wanted znał dokładnie termin. he knew the exact date of. musisz celować dokładniej you need to aim more accurately part. 1. (akurat) precisely, exactly zostało nam dokładnie dwadzieścia minut we have precisely 20 minutes left wszystko odbyło się dokładnie tak, jak przewidywaliśmy everything went exactly as we had foreseen iść/płynąć dokładnie na południe to go/sail directly south 2. (ściślej) to be precise, to be exact dwadzieścia lat temu, dokładnie 21 lipca 1969 roku twenty years ago, on 21 July 1969 to be precise a. exact inter. kryt. (właśnie) precisely, exactly "myślą, że są zupełnie bezkarni" - "dokładnie" 'they think they can do just as they please' - 'precisely' a. 'that's right' "pan chce otworzyć konto, tak?" - "dokładnie" 'you want to open an account, sir, do you?' - 'exactly' a. 'that's right'

dokładność
f sgt 1. (precyzja) accuracy, precision dokładność wyników/pomiarów/przekładu the accuracy of the results/measurements/ translation z maksymalną dokładnością with (a) maximum (of) accuracy with maximal accuracy książk. pomiarów dokonano z dokładnością do jednej setnej milimetra the measurements were made within a. to an accuracy of one hundredth of a millimetre podać wynik z dokładnością do czterech miejsc po przecinku to give an answer (accurate) to four decimal places 2. (skrupulatność) exactitude, meticulousness wytykał jej błędy z drobiazgową dokładnością he pointed out her errors with meticulous exactitude znana była ze swej pracowitości i dokładności she was known for her diligence and meticulousness

dokładny
adv. grad. 1. (precyzyjny) [opis, pomiary] accurate, precise [wymiary, odległość, czas] exact (staranny) [przegląd] thorough dokładny zegarek/mapa an accurate watch/map dokładne obliczenia exact a. detailed calculations dokładny przekład an accurate a. a close translation dokładna kopia oryginału an exact copy of the original dokładny strzał an accurate shot podaj mi swój dokładny adres give me your exact address 2. (skrupulatny) [osoba] thorough, meticulous być dokładnym w sprzątaniu to be thorough about cleaning pracuje szybko, ale nie jest zbyt dokładny he works fast, but he's not very thorough

dola
f sgt 1. (los) lot, fortune(s) ciężka dola biedaków the (terrible) plight of the poor przeklinać swoją dolę to curse one's fate ulżyć komuś w ciężkiej doli to help sb through a bad patch 2. pot. (część) share whack GB otrzymać swoją dolę to get one's share dola i niedola a. dole i niedole life's ups and downs towarzyszyć komuś w doli i niedoli to stick by sb through thick and thin

dolar
m (A dolara) dollar symbol dolara the dollar sign

dolarowy
adv. [konto, banknot] dollar attr. -dolarowy w wyrazach złożonych -dollar banknot studolarowy a hundred-dollar banknote

dolarówka
f (moneta) dollar (coin) (banknot) dollar (note) GB, dollar (bill) US srebrna dolarówka a silver dollar -dolarówka w wyrazach złożonych -dollar srebrna półdolarówka a silver half-dollar

dolatywać
impf dolecieć

dolać
1. pf - dol|ewać impf (doleję - dolewam) vt 1. (dodać) to pour, to add dolać mleka/śmietanki do kawy to pour some milk/cream into one's coffee do pełna dolać wody do szklanki to fill up a glass with water dolała szklankę wody do czajnika she poured a glass of water into the kettle 2. (nalać powtórnie) to top up pot. to pour (some) more dolała mu wina do kieliszka she topped up his wine a. topped him up with wine pot. nie zapomnij dolać benzyny don't forget to top up the petrol (tank) a. to top up with petrol dolać ci jeszcze zupy? would you like some more soup? 2. pf (doleję) vi pot. (zbić) to bash vt pot., to slosh vt GB pot. złapał go i porządnie mu dolał he caught him and gave him a good thumping

dolecieć
pf - dol|atywać impf (dolecisz, doleciał, doleli - dolatuję) vi 1. (dotrzeć) [ptak, samolot, osoba] to reach vt [kamień, pocisk] to reach vt, to hit vt [dźwięk, zapach] to reach vt, to come samolotem dolecę do Paryża szybciej niż pociągiem I'll get to Paris faster by plane than by train kula doleciała do celu the bullet hit the target a. found its target patyk nie doleciał do szyby the stick fell short of a. didn't reach the window do jego uszu dolatywały jedynie oderwane słowa only a few isolated words reached his ears z szosy doleciał warkot przejeżdżających samochodów the drone of passing cars came from a. could be heard from the road 2. pot. (dobiec) to run (szybciej) to rush w pięć minut doleciał do szkoły/domu he ran to school/ran home in five minutes zwykle pierwszy dolatywał do telefonu he was usually the first to rush to the phone doleciał do mnie na ulicy jakiś facet i dał mi w twarz some bloke ran up to me in the street and bashed me in the face pot.

dolegać
impf vi 1. (o chorobie) to bother, to trouble ból gardła dolega mu coraz bardziej his sore throat is bothering him more and more co ci/panu dolega? what's a. what seems to be the trouble? nic mi nie dolega I'm all right 2. przen. (doskwierać) to bother, to trouble samotność trochę mu dolega he feels his loneliness sometimes te wizyty mu dolegały he found the visits a bit of a burden a. nuisance

dolegliwość
f zw. pl 1. (ból) complaint, ailment dolegliwości serca a heart condition, heart trouble dolegliwości wątroby/żołądkowe a liver/stomach complaint 2. przen. (problem) problem, affliction dolegliwości podatkowe tax problems dolegliwości życia w mieście the disadvantages a. inconveniences of city life

dolegliwy
adv. książk. [ból, tęsknota] nagging

dolepiać
impf dolepić

dolepić
pf - dolep|iać impf vt to stick (coś do czegoś sth on sth) dolepić komuś wąsy to stick a (false) moustache on sb dolepić sobie wąsy to stick on a (false) moustache

dolewać
impf dolać1

dolewka
f (zupy) second helping seconds pl pot. (herbaty) refill prosić o dolewkę to ask for seconds a. a second helping dostać dolewkę to get a second helping

doleźć
pf - do|łazić impf (dolezę, doleziesz, dolazł, dolazła, doleźli - dołażę) vi pot. to drag oneself, to crawl (do czegoś to sth) zasapał się, zanim dolazł na czwarte piętro he was out of breath before managing to drag himself up to the third floor

doleżeć
pf (doleżysz, doleżał, doleżeli) vi to lie (in) doleżeć w łóżku do południa to stay in bed until noon

doliczać
impf doliczyć

doliczyć
pf - dolicz|ać impf vt (dodać) to add (coś do czegoś sth to sth) do ceny doliczono podatek VAT the price includes VAT do wydatków doliczyli koszty podróży they added travelling costs to their expenses vi (skończyć liczenie) to count (up) (do czegoś to sth) doliczyła do stu i zasnęła she counted to a hundred and fell asleep doliczyć się (ustalić) to count up z trudem doliczył się, ile jest w kasie he had difficulty counting up how much was in the till nie mogę się doliczyć trzech książek I'm three books short nie mogła się doliczyć jednego pierścionka she was missing one ring

dolina
f valley dolina Wisły the Vistula valley wioska leży w dolinie the village lies in a valley dolina Jozafata a. Józefata Bibl. the Valley of Jehoshaphat dolina krasowa Geog. karst valley Dolina Królów Archeol. the Valley of the Kings Dolina Krzemowa Silicon Valley dolina łez a. płaczu książk. a vale of tears książk.

dolinka
f dem. (small) valley

dolny
adv. 1. (znajdujący się u dołu) [szuflada, półka] bottom attr. [pokład, warga, szczęka, powieka] lower, bottom attr. woda zalała dolne piętro budynku the water flooded the building's ground floor 2. (minimalny) [próg, granica wieku] lower, minimum attr. dolna wartość graniczna the lower limit a. threshold 3. (końcowy) [bieg rzeki] lower dolna Wisła the Lower Vistula 4. Geog. Lower dolny Egipt Lower Egypt 5. Geol. [jura, kreda, dewon] Lower 6. Muz. [nuta] lower dolne c middle C dolne rejestry głosu the lower registers of sb's voice

dom
m (G domu) 1. (budynek) building (mieszkalny) house dom drewniany/z cegły a wooden/brick house dom jednorodzinny a detached house musiał sprzedać dom rodzinny he had to sell the family house 2. (mieszkanie) home poszedł do domu he went home zostanę w domu I'll stay at home przebywać poza domem to be away from home kręcić się po domu to hang around the flat/house pantofle/ubranie na po domu pot. indoor a. house shoes/clothes po domu zwykle nosiła dres she usually wore a tracksuit at home 3. (rodzina) home, family pochodzić z dobrego domu to come from a good home a. family młodzież ze szlacheckich domów young people from upper class families być bogatym z domu to come from a rich family dzieci wychowuje nie tylko dom it's not only the home that contributes to a child's upbringing w moim domu rodzinnym nie obchodziło się imienin in my family we didn't celebrate name days postawić cały dom na nogi to wake up the whole house założyć dom to set up home a. house 4. (gospodarstwo domowe) household, house dom jest ważniejszy niż praca home is more important than work zajmować się domem to keep house prowadzić dom to run a. manage a household 5. (instytucja) house dom mody/wydawniczy/bankowy a fashion/publishing/banking house dom akademicki a hall of residence GB, a dormitory US dom maklerski a brokerage dom poprawczy a young offenders' institution dom publiczny a brothel dom towarowy a department store dom dziecka a children's home dom gry a gaming house, a casino dom kultury a community centre dom starców an old people's home 6. (ród) (królewski, szlachecki, książęcy) house dom Habsburgów the house of Habsburg, the Habsburg dynasty dom Jagiellonów the Jagiellonian dynasty dom panujący the ruling house potomek królewskiego domu a descendant of a royal house z domu Kowalska nee Kowalska zawsze pytano ją, jak nazywa się z domu people were always asking her what her maiden name was 7. książk. (ojczyzna) home, homeland Biały Dom the White House Dom Boży książk. house of God dom bez klamek pot. madhouse pot. dom wariatów pot. (szpital psychiatryczny) madhouse pot., loony bin pot. przen. (chaos) madhouse pot. bedlam U czuć się jak (u siebie) w domu to be a. feel at home czuj się jak u siebie w domu make yourself at home jestem/jesteśmy w domu! pot. now I/we get the picture! pot. gość w dom, Bóg w dom przysł. you're very welcome wszędzie dobrze, ale w domu najlepiej przysł. East, (or) West, home's best przysł., there's no place like home przysł.

domagać
się impf v refl. 1. (żądać) to demand domagać się zwrotu pieniędzy to demand one's money back domagać się odszkodowania to demand compensation, to claim damages domagał się, żeby winni zostali ukarani he demanded that the culprits be punished inni domagali się, żeby tego nie robić others insisted that it shouldn't be done 2. (wymagać) to need, to require jego ciało domagało się ruchu his body required exercise rośliny domagają się deszczu/słońca the plants need a. require rain/sunlight

domalować
pf - domal|owywać impf vt 1. (malując dodać) to paint in domalować tło do obrazu to paint in the background of a picture domalować wąsy na czyimś portrecie to paint in a moustache on sb's portrait 2. (dokończyć malowanie) to finish (off) painting poczekaj, domaluję tylko taboret/pudełko wait a minute, I'll just finish painting this stool/box

domalowywać
impf domalować

domator
m, domatorka f stay-at-home pot., home bird GB pot., homebody US pot.

domatorstwo
n sgt domesticity

domawiać
impf domówić

domek
m dem. (G domku) (small) house domek letniskowy a holiday cottage a. home domek dla lalek a doll's house domek fiński Budow. prefab (house) domek kempingowy cabin domek na kurzej nóżce witch's house domek z kart house of cards także przen. wolnoć Tomku w swoim domku przysł. a man's house is his castle

domena
f 1. sgt książk. (dziedzina) domain, province być czyjąś domeną to be sb's domain a. province 2. Fiz. (magnetic) domain 3. Komput. domain domeny Hist. domains

domiar
m (G domiaru) pot. (podatek) back tax C/U dołożyli mi domiar I had to pay back tax na domiar złego to cap it all, on top of all that

domierzać
impf domierzyć

domierzyć
pf - domierz|ać impf vt 1. (odmierzyć) to measure (off) nie domierzyć czegoś to measure off sth imprecisely sprzedawca nie domierzał i nie doważał the shop assistant didn't measure or weigh the goods properly 2. (dodać) to measure off (some) more proszę domierzyć jeszcze ze dwa metry kabla/taśmy can you add another couple of metres of cable/tape, please?

domieszka
f 1. (dodatkowy składnik) additive, admixture woda ta zawiera wiele niepożądanych domieszek this water contains a lot of undesirable additives herbata z domieszką rumu tea with a dash of rum mieć domieszkę krwi innej rasy to be of mixed blood 2. przen. (odcień) touch, hint mówił o przeszłości z domieszką żalu/ironii he talked about the past with a touch of remorse/irony

dominacja
f sgt 1. (przewaga) (cech, zjawisk) dominance, predominance (nad czymś over sth) dominacja kina amerykańskiego nad europejskim the dominance of American cinema over European cinema 2. (panowanie) domination (nad kimś/czymś of sb/sth) dominion (nad kimś/czymś over sb/sth) dominacja nad światem world domination dominacja Japonii w tej części świata the dominance a. domination of Japan in this part of the world

dominacyjny
adv. [dążenia] for a. of domination tendencje dominacyjne w polityce zagranicznej expansionist tendencies in foreign policy

dominanta
f 1. książk. (cecha) predominant feature, dominant feature dominanta znaczeniowa wyrazu the semantic import of a word 2. Stat. mode 3. Biol. dominant 4. Fiz. dominant wavelength 5. Muz. (w psalmach, tonacji) dominant dominanta górna submediant dominanta dolna subdominant

dominikanin
Relig. m Dominican (friar), Black Friar dominikanie plt (zakon) the Dominicans, the Black Friars

dominikanka
Relig. f Dominican (nun) dominikanki (zakon) the Dominicans

dominikański
adv. [klasztor, szkoła] Dominican

dominium
n (Gpl dominiów) 1. Polit. (kolonia) dominion 2. Hist. (posiadłość) dominion zw. pl.

domino
n 1. sgt Gry dominoes grać w domino to play dominoes 2. (kostka) domino zasada/efekt domina the domino theory/effect 3. (płaszcz) domino

dominować
impf vi 1. książk. (przeważać) to dominate w obrazach dominuje kolor błękitny blue is the dominant a. prevailing colour in these pictures zdominować 2. (panować) to dominate Rosja chciała dominować politycznie nad tym terytorium Russia was interested in political domination of this territory osoba dominująca w związku the dominant person in a relationship w tym małżeństwie żona dominuje nad mężem it's the wife who dominates the husband in this marriage zdominować 3. przen. to dominate wieża dominuje nad miastem the tower looms over a. dominates the town

domięśniowo
adv. Med. [wstrzyknąć, podać] intramuscularly

domięśniowy
adv. Med. [zastrzyk] intramuscular

domknąć
pf - dom|ykać impf vt to close shut, to close properly nie domknęła okna she left the window slightly ajar zostawić niedomknięte drzwi to leave the door ajar niedomknięte powieki half-closed eyes domknąć dyskusję przen. to close a discussion domknąć budżet przen. to balance one's budget domykać się (o drzwiach, oknach, pudełku) to close properly drzwi się nie domykają the door doesn't close properly

domniemanie
n 1. książk. (przypuszczenie) conjecture książk., supposition książk. to, co powiedziałem, to tylko moje domniemanie what I said is mere conjecture a. supposition on my part jego domniemania nie potwierdziły się his conjectures turned out to be false domniemania prasy, że. press speculation that. istnieją domniemania, że. there is (good) reason to believe that. 2. Prawo presumption domniemanie niewinności (the) presumption of innocence

domniemany
adv. książk. 1. (rzekomy) [sprawca, zabójca, przestępca] alleged 2. (prawdopodobny) [przyczyna, powód] supposed wciąż bombardują domniemane pozycje nieprzyjaciela they're still bombing supposed a. assumed enemy positions

domniemywać
impf vt książk. to surmise, to conjecture można domniemywać, że nie żyje one may assume that he's dead, it's probably a fair assumption to say that he's dead domniemywane cele polityki rosyjskiej the apparent a. putative objectives of Russian policy

domofon
m (G domofonu) entryphone GB, intercom

domokrążca
m pot., pejor. hawker, pedlar GB, peddler US

domorosły
adv. pejor. 1. (niewykształcony) [malarz] self-taught, unschooled [lekarz] self-taught [talent] home-grown 2. (zaściankowy) [sztuka, dramat] provincial

domostwo
n 1. (gospodarstwo) homestead, farmstead 2. książk. (duży dom) mansion (house)

domownik
m household member pozostali domownicy jeszcze śpią the rest of the household is a. are still sleeping traktować kogoś jak domownika to treat sb like (a member of the) family

domowy
adv. 1. (związany z domem) [adres, telefon] home attr. sprzęty domowe domestic appliances domowe ubranie/buty indoor a. house clothes/shoes po domowemu in a casual way, informally ubierać się po domowemu to dress casually, to wear casual clothes 2. (rodzinny) [tradycje, atmosfera] family attr. 3. (związany z prowadzeniem domu) [budżet, obowiązki, wydatki] household attr. prace domowe housework gospodyni domowa a housewife 4. (hodowany w domu) [zwierzęta, ptactwo] domestic rośliny domowe house plants 5. (zrobiony w domu) [ciasto, dżem] home-made wino domowej roboty home-made wine pieczywo domowego wypieku home-made bread domowe piwo home brew, home-brewed beer

domykać
impf domknąć

domysł
m (G domysłu) guess snuć domysły to guess, to speculate gubić się w domysłach to make wild guesses wszystko to opiera się na domysłach all this is pure guesswork a. speculation w domyśle which is to say akcja filmu toczy się tuż przed wybuchem wojny (w domyśle II wojny światowej) the film's action takes place just before the outbreak of war (that's to say a. that is, the Second World War) mówimy reorganizacja, a w domyśle zwolnienia we talk of reorganization, meaning a. when we mean staff cutbacks

domywać
impf domyć

domyć
pf - domy|wać impf (domyję - domywam) vt to clean (properly), to wash (properly) nie mogę domyć podłogi I can't clean the floor properly domyć się - domywać się to clean oneself (properly), to wash oneself (properly) jeszcze nie domył się z pyłu węglowego he hasn't managed to wash a. get all the coal dust off yet

domyślać
impf domyśleć

domyślać się
impf domyślić się

domyśleć
pf - domyśl|ać impf (domyślisz, domyślał, domyśleli - domyślam) vt (dopracować) to think through [projekt] to think out [szczegóły]

domyślić
się pf - domyśl|ać się impf v refl. to work out, to guess domyślić się prawdy to work out the truth czy domyśla się pan, kim jestem? can you guess who I am? wyczuł z mojego zachowania, że czegoś się domyślam he knew by my behaviour that I suspected something nie trudno się domyślić, skąd ona pochodzi it's not hard to guess where she comes from "to ona puściła tę plotkę" - "domyślałam się tego" 'it was her that started the rumour' - 'I guessed that was the case' domyślam się, że chodzi o coś poważnego I presume a. assume it's something serious domyślam się, co mogła przeżywać, gdy dowiedziała się o wypadku I can just imagine what she must have gone through when she heard about the accident "to był dla mnie koszmar" - "(tak) domyślam się" 'it was an absolute nightmare' - '(yes) I can imagine'

domyślnie
1. (przewidująco) thoughtfully domyślnie podsunął jej krzesło he thoughtfully offered her a seat 2. (znacząco) [mrugnąć, uśmiechać się] knowingly 3. (domyślając się) by guessing, through guesswork 4. Nauk. by default

domyślność
f sgt intelligence perspicacity książk. liczyć na czyjąś domyślność to rely on sb's intelligence

domyślny
adv. grad. (bystry) bright, quick-witted adv. 1. (znaczący) [uśmiech, mrugnięcie] knowing 2. (przypuszczalny) supposed putative książk. 3. Nauk. [wartość] default

domówić
pf - dom|awiać impf vt 1. (dopowiedzieć) to finish saying nie zdążyła domówić pacierza she didn't manage to finish her prayer 2. pot. (ustalić) to talk through, to agree on [sprawę, szczegóły] domówić z kimś warunki umowy to work out the details of a contract with sb domówić się - domawiać się pot. to reach an agreement, to come to an agreement (z kimś with sb) w tej sprawie spróbujcie się domówić między sobą try and sort the matter out between yourselves

donaszać
impf donosić

donica
f 1. augm. (do kwiatów) flowerpot, plant pot 2. Kulin. (do ucierania) mixing bowl (do pieczenia) ceramic baking dish 3. Techn. monkeypot

doniczka
f flowerpot, plant pot doniczka torfowo-ziemna Ogr. growbag GB, Gro-bag GB

doniczkowy
adv. [kwiaty, rośliny] pot attr. GB, potted

doniesienie
sv donieść n 1. (powiadomienie) notification (o czymś of a. about sth) doniesienie o przestępstwie a report of a crime a. an offence złożyli na niego doniesienie do prokuratury they notified the public prosecutor that he had committed a crime a. an offence złożył doniesienie, że wśród towaru znajdowała się kontrabanda he submitted a report that there was contraband among the goods a. the goods contained contraband 2. zw. pl książk. (wiadomość) (news) report z doniesień wynika. according to (the) reports, . najnowsze doniesienia pokazują, że. the lastest reports show that. według wstępnych doniesień. according to (the) preliminary reports. doniesienia ze sportu a sports report doniesienia prasowe o wojnie press reports on the war minister zdementował doniesienia, że. the minister denied reports that.

donieść
pf - don|osić1 impf vt 1. (dostarczyć) to carry donieść rannego do szpitala to take a wounded a. injured person to the hospital wciąż donoszono lżej rannych the lightly wounded a. injured kept on being brought in doniósł całe wiadro wody i nic nie wylał he managed to bring a bucket full of water without spilling any nie doniosę tej walizki do dworca I won't be able to a. can't carry this suitcase to the station 2. (przynieść więcej) to bring (some) more, to deliver (some) more doniósł wody, bo się kończyła the water was runnning low, so he brought some more krzesła doniesie się później chairs will be brought later donieść potrzebne dokumenty to submit further a. additional documents zaświadczenie o zarobkach doniosę jutro I'll bring you a statement of my earnings tomorrow vi 1. książk. (przekazać wiadomość) to inform (o czymś about a. of sth) [reporter, prasa] to report (o czymś on sth) na samym wstępie donosi mi o śmierci ojca/ślubie siostry at the very beginning he tells me of his father's death/his sister's wedding jak donosi agencja Reutera, . according to a Reuter's report, . szpiedzy donoszą o koncentracji wojsk nad granicą the spies have reported a concentration of troops on a. at the border 2. pejor. (złożyć donos) to report (na kogoś sb) to inform (na kogoś on a. against sb) doniósł nauczycielce, że Janek palił w szatni he told the teacher that Johnny had been smoking in the cloakroom pot. donieść na kogoś policji/do urzędu skarbowego to inform on a. denounce sb to the police/the tax office nie wiem, jak się dowiedział, ktoś musiał donieść I've no idea how he found out, somebody must have told him robił różne świństwa, ale nie donosił he did all sorts of foul things but he wasn't an informer 3. [pociski, strzały] to reach, to hit (do czegoś sth) pociski nie donosiły do celu the shells fell short of the target pociski donosiły the shells hit their target donieść się - donosić się [dźwięki] to be heard z daleka doniósł się gwizd parowozu the whistle of a locomotive a. steam engine could be heard in the distance

donikąd
pron. nowhere (po przeczeniu) anywhere leśne ścieżki, wiodące donikąd forest paths leading nowhere jałowe dyskusje, które prowadzą donikąd a. które donikąd nie prowadzą pointless discussions leading nowhere a. that lead nowhere nie spieszyli się donikąd they weren't in a a. any hurry to get anywhere droga donikąd a road to a. leading nowhere także przen.

doniosłość
f sgt (chwili) significance, importance (zmian, wydarzeń) momentousness

doniosły
adv. grad. 1. (ważny) [chwila, zmiana] significant, important doniosłe wydarzenie a momentous occasion a. event, a significant a. an important event 2. (silny) [głos, dźwięk] sonorous

doniośle
adv. grad. 1. [świętować] solemnly 2. [powiedzieć] sonorously [brzmieć] sonorous adv.

donkiszot
m (Npl donkiszoci a. donkiszoty) Don Quixote

donkiszoteria
f sgt (G donkiszoterii) pejor. quixotism

donkiszotowski
adv. [zachowanie, poza] quixotic

donna
f przest., żart. young lady lady-love przest., iron.

donos
m (G donosu) pejor. denunciation C/U (na kogoś of sb) donos o przestępstwie a report of a crime złożyć na kogoś donos do władz/na policję to denounce sb to the authorities/the police pisać na kogoś donosy to write letters denouncing sb złożył donos o malwersacjach kolegi he denounced his friend as an embezzler

donosiciel
m, donosicielka f (Gpl donosicieli, donosicielek) informer donosiciele tajnej policji secret police informers

donosicielski
adv. informer's list donosicielski a letter of denunciation raport donosicielski a report from an informer

donosicielstwo
n sgt informing parać się donosicielstwem to be an informer

donosik
m (G donosiku) dem. pot. denunciation (na kogoś of sb) napisał donosik na sąsiada he wrote a letter denouncing his neighbour donosiki plt przen. (intrygi) doubledealing, intrigues

donosić
1. impf donieść 2. pf - don|aszać impf vt 1. (nosić po kimś) zawsze donaszał rzeczy po starszym bracie he always wore clothes handed down from his elder brother 2. (zniszczyć nosząc) to wear out, to get the last of [ubranie, buty] chcę te buty w tym sezonie donosić I want to wear out a. to get the last bit of wear out of these shoes this year 3. pf vt [ciężarna] to carry to term [ciążę, dziecko] ciąża donoszona a full-term pregnancy

donośnie
adv. grad. [mówić, dzwonić] sonorously [krzyczeć] loudly

donośność
f sgt 1. (głosu, dzwonu) sonorousness, sonority 2. Wojsk. (karabinu, artylerii) range donośność bomby Wojsk. destructive capacity of a bomb

donośny
adv. grad. [głos] sonorous, carrying [krzyk] loud

donżuan
m książk., żart. Don Juan ladykiller pot. zachowywać się jak donżuan to act like a Don Juan

donżuaneria
f sgt (GD donżuanerii) książk., pejor. womanizing pejor. gallantry

donżuański
adv. książk., żart. [styl, pozy] Don Juan attr.

dookoła
adv. around, round GB wszędzie dookoła all around a. round rozglądać się dookoła to look (all) around a. round about dookoła rozciągały się lasy all around there were forests obejść jezioro dookoła to walk around a lake opłynąć świat dookoła to sail (a)round the world wszyscy dookoła wiedzą o tym everyone (around) knows about it słyszy się a. słychać dookoła, że. everyone (around) says that. praep. around, round GB siedzieć dookoła stołu to sit around a. round a table dookoła domu rosły róże roses grew round the house Ziemia obraca się dookoła Słońca the Earth goes round the Sun zebrali się dookoła mówcy they gathered around a. round the speaker dookoła siebie miał straszny bałagan there was a terrible mess all around a. about him zrobili dookoła całej sprawy dużo szumu they made a big fuss over the whole thing (on) potrafi kręcić się dookoła własnych interesów he knows how to look after number one pot. dyskusja kręciła się dookoła tych samych tematów the discussion revolved around the same topics rejs dookoła świata a round-the-world cruise "W 80 dni dookoła świata" 'Around the World in Eighty Days' dookoła Wojtek over and over (again), all over again najpierw on jej szuka, potem ona jego, i tak dookoła Wojtek first he's looking for her, then she's looking for him, the same thing over and over again a ona znowu swoje, dookoła Wojtek here a. there she goes again

dookreślać
impf dookreślić

dookreślić
pf - dookreśl|ać impf vt książk. to specify [znaczenie] to pojęcie trzeba dookreślić this concept needs further clarification

dopadać
1. impf dopaść 2. pf v imp. (o deszczu) to rain more (o śniegu) to snow more jeśli jeszcze dopada, rzeka wyleje if it rains any more, the river will burst its banks w nocy dopadało 20 cm śniegu another 20 cm of snow fell during the night

dopalać
impf dopalić

dopalić
pf - dopal|ać impf vt (dokończyć palenie) to finish off [papierosa, cygaro] nie dopalił papierosa i wyszedł he left without finishing (off) his cigarette zaraz przyjdę, tylko dopalę I'll be right there, I'll just finish my cigarette a. smoke pot. dopalić się - dopalać się (skończyć się palić) to burn out pożar dopalił się już the fire has already burnt itself out świece dopalają się nierówno the candles are not burning out evenly

dopalony
pp dopalić adv. [ciało, szczątki] burnt

dopasowany
pp dopasować adv. [suknia, ubranie] fitted

dopasować
pf - dopas|owywać impf vt (kształtem) to fit, to adjust (coś do czegoś sth to sth) (kolorem, stylem) to match (up) (coś do czegoś sth to sth) dopasować szybę do ramy to cut a window pane to fit the frame, to cut a window pane to size dopasować zasłony do mebli to match the curtains to the furniture dopasować się - dopasowywać się (dostosować się) to adapt (do czegoś to sth) to accommodate (do czegoś to sth)

dopatrywać
impf dopatrzyć

dopatrzeć
zob. dopatrzyć

dopatrzyć
dopat|rzeć pf - dopat|rywać impf vi (dopilnować) to see (czegoś to sth) policja nie dopatrzyła jakichś formalności the police had failed to go through all the formalities pojechał dopatrzyć, czy wszystko jest gotowe he went to make sure that everything was ready trzeba dopatrzyć wszystkiego everything must be seen to dopatrzyć się - dopatrywać się 1. (znaleźć) to discern vt dopatrzyć się w czymś uchybień to find fault with sth trudno dopatrzyć się podobieństwa pomiędzy siostrami it's hard to see any resemblance between the sisters 2. (wyobrażać sobie) to discern vt we wszystkim dopatruje się aluzji do siebie she thinks everything alludes to her dopatrywała się w nim drugiego Paganiniego she saw him as a a. in him a second Paganini

dopaść
pf - dopa|dać1 impf (dopadnę, dopadniesz, dopadł, dopadła, dopadli - dopadam) vt 1. (schwytać) to catch, to get policja w końcu go dopadła the police finally caught him psy dopadły zwierzynę the dogs caught their prey a. quarry zobaczysz, kiedyś cię dopadnę I'll get you one day a. in the end 2. (napotkać) to catch up dopadł mnie na korytarzu i zaczął opowiadać nudne historie he caught up with me in the hall and started rattling on akwizytorzy dopadają nas teraz wszędzie: w domu, w pracy, na ulicy door-to-door salesmen accost us everywhere: at home, at work, in the street 3. (doświadczyć) [choroba, nieszczęście] to strike (down), to afflict [uczucie] to seize dopadła go grypa he's got the flu dopadł go atak malarii he was struck down by malaria dopadła ich bieda, gdy ojciec stracił posadę when father lost his job they became poverty-stricken vi (dobiec) to catch vt dopadła do niego z krzykiem she run up screaming and grabbed him do pociągu dopadł w ostatniej chwili he caught the train at the very last minute a. moment

dopchać
dop|chnąć pf - dop|ychać impf (dopchnął, dopchnęła, dopchnęli - dopycham) vt 1. (przesunąć) to push dopchał samochód do garażu he pushed his car into the garage dopchnąć drzwi ręką/nogą to push the door shut with one's hand/foot 2. (dołożyć więcej) to pack (some) more, to cram (some) more (do czegoś in a. into sth) dopchał jeszcze kilka koszul do walizki he crammed a few more shirts into the suitcase dopchnij jeszcze tę torbę do bagażnika stuff this bag in the boot too pot. dopchać się - dopychać się (dotrzeć) to push one's way, to elbow one's way (do czegoś to sth) udało mu się jakoś dopchać do drzwi he managed to push a. elbow his way to the door zawsze otaczały go tłumy wielbicieli, trudno się było do niego dopchać because he was always surrounded by fans it was difficult to get close to him

dopchnąć
zob. dopchać

dopełniacz
m 1. Jęz. genitive (case), possessive (case) dopełniacz cząstkowy partitive genitive rzeczownik w dopełniaczu a noun in the genitive case, a genitive noun 2. Biol. complement 3. Chem. filler 4. Techn. filler 5. Fot. replenisher (solution)

dopełniaczowy
adv. Jęz. genitive attr., genitival

dopełniać
impf dopełnić

dopełnienie
sv dopełnić n 1. (uzupełnienie) complement dopełnienie encyklopedii a supplement to the encyclopedia 2. Jęz. object dopełnienie bliższe/dalsze direct/indirect object dopełnienie kąta Mat. complementary angle dopełnienie kąta dodatniego Mat. complement dopełnienie zbioru Mat. complement

dopełnić
pf - dopeł|niać impf vt 1. (dolać) to fill (up) [naczynie, zbiornik] nalał whisky do szklanki i dopełnił ją wodą he poured some whisky into the glass and topped it up with water 2. książk. (wykonać) to go through (czegoś sth) [formalności] to discharge (czegoś sth) [obowiązku, zobowiązania] dopełnić dzieła to complete the task 3. (uczynić kompletnym) to complement stroju dopełniały kapelusz i rękawiczki a hat and gloves completed her/his outfit ten konflikt dopełnił miary jego udręczeń that conflict was the last a. final straw dopełnić się - dopełniać się 1. (uzupełniać się) to complement each other 2. książk. (dobiec końca) [ceremonia, uroczystość] to be finished, to end czar się dopełnił the curse a. the spell worked po kilku latach dopełnił się los stoczni - została zlikwidowana several years later the fate of the shipyard was sealed - it was shut down

dopełzać
impf dopełznąć

dopełznąć
pf - dopeł|zać impf (dopełznął a. dopełzł, dopełzła, dopełzli a. dopełźli - dopełzam) vi 1. (doczołgać się) to crawl (do czegoś to sth) 2. (dosięgnąć) [roślina] to creep (do czegoś to sth) bluszcz dopełzł już do okien na piętrze the ivy has already crept up to the first-floor windows

dopiec
pf - dopie|kać impf (dopiekę - dopiekam) vt 1. (upiec do końca) to finish baking [ciasto, chleb] to finish roasting [mięso] ciasto trzeba jeszcze dopiec the cake still needs a little baking niedopieczone, zakalcowate ciasto an underbaked, sad cake 2. (upiec więcej) to bake (some) more [ciasta, chleba] to roast (some) more [mięsa] vi 1. [słońce] to beat down 2. (dokuczyć) to upset, to unsettle te żarty musiały bardzo jej dopiec she must have been very upset by the jokes dopiec komuś do żywego to cut sb to the quick dopiec się - dopiekać się (skończyć się piec) [ciasto, chleb] to finish baking [mięso] to finish roasting mięso się dopiekło, już je wyjmuję the meat is done, I'm taking it out

dopiekać
impf dopiec

dopieprzać
impf dopieprzyć

dopieprzyć
pf - dopieprz|ać impf vt (dosypać pieprzu) to pepper to add (more) pepper (coś to sth) vi posp. (pobić) to beat up pot., to lay into pot. dopieprzyć się - dopieprzać się posp. (przyczepić się) to rip into pot., to lay into pot. starzy wciąż się dopieprzają do mnie o spóźnienia my folks keep laying into me for being late

dopierać
impf doprać

dopierdalać
impf dopierdolić

dopierdolić
pf - dopierd|alać impf wulg. vi (pobić) dopierdolić komuś to kick a. beat the shit out of sb wulg. dopierdolić się - dopierdalać się (skrytykować) to slag (off) GB pot. dopierdolić się do kogoś to slag sb (off)

dopiero
part. 1. (nie wcześniej) only, not until a. till wyjeżdżam dopiero jutro I'm not leaving till tomorrow dopiero wczoraj/w zeszłym tygodniu only yesterday/last week dopiero teraz/wtedy only now/then dopiero wtedy zrozumiałam it was only then that I understood dopiero wtedy, gdy only when zauważył, że zgubił parasol dopiero wtedy, gdy dotarł na dworzec only when he got to the station did he notice that he'd lost his umbrella wróci dopiero za dwa tygodnie he won't be back for (another) two weeks dopiero co only just dopiero co wstała she's only just got up dopiero co kupiony płaszcz a newly bought coat 2. (nie nikt inny) only dopiero ojciec pożyczył jej pieniądze no one but her father lent her money 3. (zaledwie) only, just ona ma dopiero dwa lata she's only two woda jest dopiero letnia the water's just lukewarm part. a to dopiero! well, I never! to dopiero pech! that really is bad luck! a to ci dopiero historia! what a turn-up (for the books)! GB pot. poczekaj, wróci ojciec, dopiero ci się dostanie you just wait till father gets back, you'll be (in) for it GB pot. a co a. cóż dopiero let alone, to say nothing of jest za słaba, żeby stanąć, a co dopiero chodzić she's too weak to stand, let alone walk w październiku bywa już zimno, a co dopiero w grudniu it gets cold enough in October, let alone December

dopieszczać
impf dopieścić

dopieścić
pf - dopie|szczać impf vt 1. (okazać czułość) to caress, to pamper była niekochana i niedopieszczona she was deprived of love and affection 2. pot., przen. (dopracować) to perfect to add a. put the finishing touches (coś to sth) projekt dopieszczony w każdym szczególe a project perfect in every detail w każdą wolną chwilę poświęcała na dopieszczanie mieszkania she spent all her spare time getting the flat shipshape 3. pot., przen. (dowartościować) dopieścić kogoś to boost a. inflate sb's ego

dopijać
impf dopić

dopilnować
pf - dopiln|owywać impf vt 1. (opiekować się) to look after [dzieci, młodzież] 2. (kontrolować) to see to dopilnować, żeby wszystko było gotowe na czas to see to it a. make sure that everything is ready in time dopilnować płatności to make sure the bills are paid on time dopilnować własnych interesów to look after one's own affairs

dopilnowywać
impf dopilnować

dopinać
impf dopiąć

doping
m sgt (G dopingu) 1. (zachęta) encouragement C/U (do czegoś to sth) doping do pracy encouragement to work doping kibiców/trybun the cheers of the supporters/audience 2. Sport doping stosować doping to take drugs 3. pot. (środki) dope U pot. drugs

dopingować
impf vt to encourage (do czegoś to do sth) kibice dopingowali swoją drużynę the supporters cheered on their team swoim przykładem dopingował ich do walki he encouraged them to fight by setting an example zdopingować

dopingowy
adv. [afera, kontrola] doping attr. środki dopingowe drugs

dopingująco
adv. [działać] encouragingly wyzwania zawsze działały na nią dopingująco challenges always motivated her

dopingujący
pa dopingować adv. 1. (dopingowy) środki dopingujące drugs 2. (zachęcający do działania) encouraging, motivating czynnik dopingujący an incentive

dopisać
pf - dopi|sywać impf (dopiszę - dopisuję) vt 1. (skończyć pisać) to finish (writing) 2. (dodać) to add, to write in dopisywał swoje uwagi na marginesie he wrote his comments in the margin pod życzeniami dopisała, że otrzymała mój list she added to her good wishes a note to say that she had received my letter vi (spełnić oczekiwania) to be good pogoda nie dopisała i zawody trzeba było odwołać the weather was bad so the competition had to be called off zdrowie/apetyt mu dopisuje he is blessed with good health/has a good appetite wzrok mu nie dopisuje his sight is failing cały czas dopisywało nam szczęście we've been in luck a. lucky all the time goście/słuchacze dopisali the guests/the audience turned up in large numbers dopisać się - dopisywać się (dodać od siebie) to add a note dziecko dopisało się do listu matki the child added a note to his mother's letter

dopisek
m (G dopisku) (uwaga) note, comment (w liście) postscript robił dopiski na marginesie he made notes in the margin

dopisywać
impf dopisać

dopiąć
pf - dop|inać impf (dopnę - dopinam) vt 1. (zapiąć do końca) (na guziki) to button (up), to do up (na zamek) to zip up dopiąć bluzkę/marynarkę to button up a. do up one's blouse/jacket dopiąć spodnie to zip up a. do up one's trousers dopiąć guziki w koszuli to do up the buttons on one's shirt pamiętaj o dopięciu płaszcza pod szyją remember to button your coat all the way up at the neck dopnij mi suwak zip me up, do up my zip 2. (dołączyć) to enclose (do czegoś sth) dopiąć treskę/warkocz/kok to attach a hairpiece dopiąć kopię do oryginału (spinaczem) to clip the copy to the original (zszywaczem) to staple the copy to the original (w segregatorze) to clip the copy into the file together with the original dopiął życiorys do podania he clipped his CV to the application dopiąć się - dopinać się (zapiąć się) to button (up) one's clothes nie mogę się dopiąć, chyba przytyłem I can't do up my trousers: I must have put on weight marynarka się na nim nie dopina the jacket is too small for him dopiąć swego a. celu to have a. get one's own way dopiąć coś (na ostatni guzik) to button up sth a. sth up wszystko dopięto na ostatni guzik everything was ready right down to a T a. tee

dopić
pf - dopi|jać impf (dopiję - dopijam) vt to drink up, to finish (drinking) [herbatę, kawę, wino] dopij piwo i idziemy finish (up) your beer and off we go

dopomagać
impf dopomóc

dopominać się
impf dopomnieć się

dopomnieć
się pf - dopom|inać się impf v refl. 1. (domagać się) to claim, to demand (o coś sth) dopominać się o swoje prawa to assert one's rights dopominać się o zwrot pieniędzy a. zwrotu pieniędzy to claim one's money back dopomnieć się o czyjąś krzywdę to demand satisfaction for sb 2. przen. (odczuwać brak) to demand, to need (mój) organizm dopominał się snu every cell in my body craved sleep

dopomóc
pf - dopom|agać impf vi książk. to assist vt, to help vt (w czymś in a. with sth) dopomóc losowi to take matters into one's own hands skrycie dopomagał partyzantom he secretly helped the partisans na początku trochę dopomagali im rodzice their parents helped them a bit at first tamta wyprawa niejednemu dopomogła w karierze that expedition helped the careers of many people Boże, dopomóż mu, żeby przestał pić I wish to God he would stop drinking tak mi dopomóż Bóg so help me God!

dopowiadać
impf dopowiedzieć

dopowiedzieć
pf - dopowi|adać impf vt (dodać) to add jeśli można, chciałbym coś dopowiedzieć excuse me, I'd like to add something historia nie dopowiedziana do końca an unfinished story nic nie zostaje/wszystko zostaje dopowiedziane do końca nothing is resolved/there is no doubt left nietrudno było sobie dopowiedzieć, że. it wasn't hard to guess that. resztę możesz sobie dopowiedzieć you can guess the rest

dopracować
pf - doprac|owywać impf vt (opracować) to touch up [artykuł, obraz] to refine [plan, szczegóły] niedopracowane projekty rough designs starannie dopracowane projekty ustaw carefully prepared draft laws wymagać dopracowania [szczegóły, kwestie, zagadnienia] to require polishing up pewne szczegóły/kwestie wymagają jeszcze dopracowania certain details/matters still need touching a. polishing up publikacja dopracowana pod względem edytorskim a carefully edited book vi (pozostać zatrudnionym) dopracować do emerytury/ukończenia 60 lat to work until retirement age/until one is 60 (years old) dopracować do końca roku to work until the end of the year a. year's end dopracować się - dopracowywać się (osiągnąć) to earn a. achieve by work [stanowiska] dopracować się majątku to make a fortune dopracować się teorii/koncepcji to work out a theory/concept dopracować się właściwego rozwiązania to work out a. find the correct solution

dopracowywać
impf dopracować

dopraszać
impf doprosić

doprawdy
part. książk. really, truly doprawdy tego nie rozumiem I really don't understand it to doprawdy nie moja wina it's really not my fault był doprawdy wielkim artystą he was truly a great artist inter. (zdziwienie) really? is that so? książk. (niedowierzanie) you don't say!

doprawiać
impf doprawić

doprawiony
pp doprawić adv. pot., żart. (pijany) plastered pot.

doprawić
pf - dopraw|iać impf vt 1. Kulin. to season, to flavour [potrawę, sos] (czymś with sth) doprawić sałatkę sokiem z cytryny to dress a salad with lemon juice dopraw do smaku season to taste 2. Techn. doprawić glebę przez zastosowanie obornika/nawozów to prepare the soil by adding manure/fertilizer zaprawa cementowa doprawiona wodą do odpowiedniej gęstości cement mixed with water to the required consistency 3. przen. historia miłosna doprawiona sensacją i horrorem a love story spiced with intrigue and horror styl pop doprawiony latynoamerykańskimi rytmami pop music with a Latin American beat doprawić się - doprawiać się pot. 1. żart. (upić się) to get drunk good and proper pot. 2. (zachorować) nie wychodź na ten deszcz, bo się doprawisz don't go out in the rain - you'll only make yourself worse

doprać
pf - dop|ierać impf (dopiorę, dopierzesz - dopieram) vt (w wodzie) to wash thoroughly (na sucho) to clean thoroughly doprać obrus do czysta to get the table cloth completely clean plamy po wiśniach trudno doprać cherry stains are hard to wash out a. off tych plam już się nie dopierze these stains won't come out tej spódnicy już się nie dopierze this skirt will never get clean te plamy można doprać tylko chemicznie only dry-cleaning will get these stains out doprać się - dopierać się [pranie, ubranie] to come up spotless [plama] to wash out, to wash off

doprecyzować
pf - doprecyz|owywać impf vt (uściślić) to specify more precisely, to clarify [sformułowanie, założenia, plan]

doprecyzowywać
impf doprecyzować

doprosić
pf - dopr|aszać impf vt pot. (zaprosić dodatkowo) to invite (some) more doprosić się - dopraszać się (prosić) to entreat, to beg z trudem doprosił się o ciszę he had difficulty getting them to be silent dopraszać się swoich praw to demand one's rights nie mogła się doprosić męża o pieniądze she couldn't get her husband to give her any money dawniej nie można się go było doprosić, żeby wyrzucił śmieci at one time you couldn't get him to take out the rubbish

doprowadzać
impf doprowadzić

doprowadzić
pf - doprowa|dzać impf vt 1. (przyprowadzić) przewodnik doprowadzi was na sam szczyt/do wioski the guide will take you to the very top/the village doprowadzę cię do szosy, dalej sama trafisz I'll take you as far as the road, and then you'll be able to find the way doprowadził statek do portu he took the ship into port doprowadzić armię do zwycięstwa to lead an army to victory 2. Admin., Prawo doprowadzić podejrzanego na przesłuchanie to take a suspect (in) for questioning 3. (zainstalować) doprowadzić gaz/prąd do budynku to supply gas/electricity to a building 4. (dostarczyć) doprowadzać krew do serca to supply blood to the heart 5. (skierować) to lead ślady opon muszą nas doprowadzić do wioski the tyre tracks have to lead to a village wieloletnie obserwacje doprowadziły uczonych do wniosku/hipotezy, że. many years of research led scholars to the conclusion/hypothesis that. 6. (spowodować) doprowadzić firmę/rodzinę do bankructwa to lead a. bring the company/family to bankruptcy doprowadzić zwaśnione strony do pojednania to reconcile the parties, to bring about reconciliation between the parties doprowadzić negocjacje/projekt do skutku to bring the negotiations/project to a conclusion doprowadzisz się do choroby ciągłym zamartwianiem się you'll make yourself sick worrying ten tryb życia w końcu doprowadzi cię do zawału this lifestyle will give you a heart attack co zacznę, muszę doprowadzić do końca I have to finish what I begin doprowadzić wodę do wrzenia to bring the water to the boil doprowadzić kogoś do płaczu a. łez to reduce sb to tears doprowadzić kogoś do rozpaczy to reduce sb to despair doprowadzić kogoś do szału/do białej gorączki to make sb mad/furious twoje ciągłe narzekanie doprowadza mnie do szału your constant moaning is driving me mad doprowadzić kogoś do (szewskiej) pasji to make sb furious nie doprowadzaj mnie do ostateczności! don't make me mad a. furious 7. (zmienić) doprowadzić coś do ładu/do porządku to put something in order/to set sth right umyła się i doprowadziła fryzurę do porządku she washed herself and tidied her hair doprowadzić się do porządku to tidy oneself up 8. (kontynuować) doprowadzić czyjeś dzieje do roku. to take sb's biography up to the year. vi doprowadzić do równowagi między podażą a popytem to balance supply and demand doprowadzić do pożądanego efektu/skutku to get a. obtain the desired effect/result doprowadzić do czyjejś śmierci to cause a. bring about sb's death doprowadzić do wojny/konfliktu między państwami [wydarzenia] to lead to a. to bring about war/an international conflict to do niczego dobrego nie doprowadzi this will not lead anywhere, this is to no avail

dopust
m (G dopustu) plague dopust boży divine retribution traktować kogoś/coś jak dopust boży to treat sb as a necessary evil dopust losu a blow of fate

dopuszczalność
f sgt (przyzwalanie) admissibility (tolerowanie) acceptability

dopuszczalny
adv. (akceptowalny) acceptable (możliwy) permissible dopuszczalne normy hałasu (maximum) permissible noise levels dopuszczalne zachowanie/metody acceptable behaviour/methods nie tylko dopuszczalne, ale wręcz konieczne not only acceptable but necessary przekroczyć dopuszczalne granice to exceed acceptable a. permissible limits dopuszczalny limit zadłużenia wynosi the credit limit is dopuszczalne dowody admissible evidence przerwanie ciąży jest dopuszczalne, gdy. abortions are permissible if.

dopuszczać
impf dopuścić

dopuścić
pf - dopu|szczać impf vt 1. (pozwolić się zbliżyć) to admit, to allow (ona) cały czas rozmawia, nie dopuszcza nikogo do telefonu she's talking all the time, she won't let anyone get to the phone konsula nie dopuszczono do aresztowanych the consul wasn't allowed to see those who'd been arrested pies dopuszczał do swojej miski tylko właściciela the dog only let a. allowed its owner near its dish czy możesz mnie dopuścić do szafy/zlewu? can you let me get to the cupboard/sink? niezatrudnionych nie dopuszcza się do pracowni/do aparatury only employees are allowed in(to) the workshop/near the equipment (on) nie dopuszcza nikogo do zakaźnie chorych he keeps the highly infectious in total isolation 2. (pozwolić uczestniczyć) dopuścić kogoś do zawodu to admit sb to a profession dopuścić kogoś do egzaminu to allow sb to sit an exam dopuścić kogoś do głosu to allow sb to speak mówił przez pół godziny, nie dopuszczając mnie do głosu he spoke for half an hour and I couldn't get a word in edgeways dopuścić kogoś do tajemnicy to let sb in on a secret 3. (zatwierdzić) to pass produkty dopuszczone do spożycia products passed as fit for human consumption dopuścić reaktor do eksploatacji to certify a reactor fit for use dopuścić coś do obrotu to authorize the sale of sth 4. (uznać za możliwe) to allow (coś for sth) to permit (coś of sth) autorzy dopuszczają inne rozwiązanie the authors admit that another solution is possible dopuszczać wyjątki to allow for exceptions 5. (przyjąć do wiadomości) nie dopuszczać do siebie przykrych myśli/faktów to put unpleasant thoughts/events out of one's mind nie chcieli dopuścić do swojej świadomości beznadziejności położenia they didn't want to admit that they were in a hopeless situation nie dopuszczaj do siebie myśli, że on może cię opuścić don't even think about his walking out on you vi (pozwolić) to let, to allow nie dopuszczę do tego I won't let it happen nie wolno dopuścić do tej sytuacji we can't allow such a situation to arise urzędnicy, którzy dopuścili do przecieku tych informacji, zostaną zwolnieni the officials who leaked this information will be dismissed nie dopuszczę, żeby moją córką tak pomiatano I won't let anybody push my daughter around like that dopuścić się - dopuszczać się (popełnić) to perpetrate vt [zbrodni] to commit vt [zdrady] prezydent dopuścił się łamania praw obywatelskich the president violated civil rights

dopychać
impf dopchać

dopytać
pf - dopyt|ywać impf vt [nauczyciel, egzaminator] to finish examining [ucznia] vi (zadawać pytania) to enquire, to question dopytywać kogoś o coś to enquire sb about sth nigdy nie dopytywał mnie o sprawy osobiste he never asked me any personal questions muszę go dopytać o szczegóły I'll have to ask him about the details przepraszam, że tak dopytuję, ale. I'm sorry I keep asking, but. dzieci ciągle dopytują, kiedy będziemy na miejscu a. kiedy dojedziemy the children keep on asking when we're going to arrive dopytać się - dopytywać się (zadawać pytania) to enquire, to ask (o coś about sth) zadzwonił, żeby dopytać się o moje plany he phoned to enquire about my plans "ale dlaczego?", dopytywał się co chwilę 'but why,' he kept asking dopytywanie się, dlaczego ktoś się nie ożenił, jest nietaktowne it's tactless to question somebody about why he hasn't got married

dopytywać
impf dopytać

dopóki
conj. książk. (do czasu kiedy) as long as, while dopóki świeciło słońce, było ciepło as long as a. while the sun was shining, it was warm dopóki nie znamy faktów, możemy tylko snuć przypuszczenia until we know the facts, we can only make conjectures dopóki była zdrowa, brała udział w zawodach while she was healthy, she took part in competitions dopóki nie (jak długo nie) until, till zaczekaj, dopóki nie wrócę wait till I come back będę cię przekonywać, dopóki nie zmienisz zdania I won't stop trying to convince you until you change your mind dopóki nie wyszła za mąż, mieszkała z rodzicami before she got married, she lived with her parents

dopóty
conj. książk. dopóty (.), dopóki (for) as long as, while dopóty (.), dopóki nie until dopóty, dopóki starczało im żywności for as long as their food supplies lasted dopóty, dopóki nie zabrakło im żywności until their food supplies ran out dopóty go prosiła, aż się zgodził she kept (on) asking him until he agreed

dopędzać
impf dopędzić

dopędzić
pf - dopędz|ać impf vt 1. (dogonić) to catch (up) dopędziła go paroma susami i dalej szli już razem she caught up with him in a few leaps a. bounds and they walked on together pies dopędził zająca the dog caught the hare dopędzić uciekający autobus to catch a departing bus 2. pot., przen. (dorównać) to catch up (kogoś/coś with sb/sth) dopędzić innych w nauce to catch up with the others in one's studies

dopłacać
impf dopłacić

dopłacić
pf - dopła|cać impf vt 1. (zapłacić dodatkowo) to pay extra (do czegoś for sth) dopłacić złotówkę za plastikowy kubek to pay an extra zloty for a plastic cup do biletu musiał dopłacić z własnej kieszeni he had to pay a. fork out pot. the difference for the ticket (out of his own pocket) zostawię dwieście, a resztę dopłacę jutro I'll give you two hundred now and pay the rest tomorrow 2. (pokryć część kosztów) to pay part a. portion of the costs dopłacać do rolnictwa to subsidize farming

dopłata
f 1. (dopłacenie) surcharge, extra charge (do czegoś for a. on sth) zrobić dopłatę to make a surcharge, to pay extra dopłata do biletu/przesyłki an excess fare/postage zamienić mieszkanie na większe z dopłatą to part-exchange one's flat for a larger one 2. (pieniądze) extra money, extra payment pracownicy otrzymali dopłaty do wczasów the employees received a holiday bonus dopłaty dla rolników subsidies for farmers

dopłynąć
pf - dopły|wać impf vi 1. (przypłynąć) [osoba] to swim (up) (do czegoś to sth) [łódź, statek] to reach vt, to make vt (do czegoś sth) dopłynąć do brzegu to reach the shore statek dopłynął do portu the ship made port 2. [gaz, prąd] to flow, to come (do czegoś to sth) woda nie dopływa na dziesiąte piętro there's no water on the tenth floor 3. przen. (docierać) [wiadomości, pieniądze] to come in

dopływ
m (G dopływu) 1. sgt (cieczy, prądu, gazu) inflow (do czegoś to sth) bez dopływu świeżego powietrza uduszę się w tym pudle I'm going to suffocate in this box without any fresh air odciąć dopływ wody/gazu do budynku to cut off the water/gas supply to a building 2. sgt przen. inflow, influx dopływ taniej siły roboczej an influx of cheap labour spodziewam się sporego dopływu gotówki I'm expecting a fairly large amount of cash 3. Geog. tributary prawy/lewy dopływ Wisły a right-/left-bank tributary of the Vistula

dopływać
impf dopłynąć

dopływowy
adv. [rury, kanał] inflow attr., inlet attr.

dorabiać
impf dorobić

doradca
m adviser doradca premiera/prezydenta an adviser to the Prime Minister/President doradca inwestycyjny an investment consultant doradca podatkowy a tax adviser doradca prawny/finansowy/ubezpieczeniowy a legal/financial/insurance adviser doradcy prezydenta do spraw bezpieczeństwa narodowego the national security advisers to the President zespół/sztab doradców a team/board of advisers gniew/niecierpliwość jest złym doradcą książk., przen. anger/impatience is a makes a poor adviser książk., przen.

doradczy
adv. [organ, zespół, uprawnienia] advisory z głosem doradczym in an advisory capacity

doradzać
impf doradzić

doradzić
pf - dora|dzać impf vt to advise (komuś sb) to recommend (komuś to sb) doradziła mu, jak powinien postąpić she advised him on the best way to proceed doradził turystom, którędy mają iść dalej he advised the tourists on which way to go starsi doradzali ostrożność the elders advised caution prawnik doradził mi wycofanie pozwu the lawyer advised me to drop the case fryzjerka doradziła mi ten szampon my hairdresser recommended this shampoo a co ty byś mi doradził? and what would you advise a. recommend? wszyscy tylko doradzają, a nikt nie kwapi się do pomocy everybody's full of advice but no one wants to help dobrze/źle mi doradziłeś that was good/bad advice (you gave me)

doradztwo
n sgt consultancy doradztwo ekonomiczne/finansowe/personalne economic/financial/personnel consultancy doradztwo w sprawach zarządzania management consultancy zajmować się doradztwem ekonomicznym to be an economic consultant oferować fachowe doradztwo to offer a consulting service

dorastający
pa dorosnąć adv. (nastoletni) [syn, córka] adolescent, teenage dorastająca młodzież teenagers, adolescents

dorastać
1. impf dorosnąć 2. impf vi 1. (osiągać rozmiary) [rośliny, zwierzęta] dorastać do 50 cm wysokości to reach a height of up to 50 cm 2. (wychowywać się) to grow up dorastał w latach sześćdziesiątych he grew up in the 60s

doraźnie
1. (chwilowo) [zyskać, stracić, rozwiązać problem] temporarily, on a short-term basis doraźnie zatrudnić kogoś to hire sb temporarily a. on a short-term basis doraźnie załagodzić spór to bring about a short-term a. provisional agreement to bring about a ceasefire a. lull in hostilities przen. lek pomaga doraźnie the medication provides temporary a. short-term relief maszyny były konserwowane sporadycznie i doraźnie the machinery was serviced sporadically on an ad hoc basis 2. Prawo karać doraźnie to inflict a summary punishment wymierzyć doraźnie sprawiedliwość to administer summary justice

doraźność
f sgt 1. (rozwiązań, działań) temporary a. provisional character 2. (potrzeb, spraw) immediacy, immediateness

doraźny
adv. 1. (chwilowy) [rozwiązanie, środki] temporary, short-term [cel, korzyść] short-term [problemy, potrzeby, sprawy] immediate udzielić komuś doraźnej pomocy to give first aid to sb doraźna pomoc lekarska emergency medical care a. treatment doraźna pomoc dla uchodźców/powodzian (emergency) relief for refugees/flood victims doraźna pomoc dla bezrobotnych short-term a. temporary unemployment benefits a. relief na użytek doraźny [nauczyć się, zastosować teorię] for the purposes at hand, for one's immediate needs przeznaczony do doraźnego użytku [sprzęt, materiały] for short-term use zarządzenie ma charakter doraźny the order is provisional in nature 2. Prawo [postępowanie, sąd] summary rozpatrywać sprawę w trybie doraźnym to try a case summarily

dorobek
m sgt (G dorobku) 1. (mienie) dorobek (całego) życia all (of) one's possessions, everything one owns w pożarze straciła cały swój dorobek she lost all her possessions a. everything she owned in the fire ten samochód to cały mój dorobek this car is all I have 2. (w sztuce) output, oeuvre (w nauce) achievements (czyjś) dorobek literacki/poetycki/muzyczny sb's literary/poetic/musical oeuvre a. works mieć poważny dorobek naukowy to have considerable academic a. scholarly achievements to one's credit pisarz o bogatym dorobku a prolific writer ma w swoim dorobku filmy dokumentalne i fabularne her works include both documentaries and feature films dorobek polskiej muzyki rockowej/kinematografii the achievements of Polish rock music/cinematography wspólny dorobek Prawo joint property być na dorobku pot. to work one's way up pot.

dorobić
pf - dor|abiać impf vt 1. (zrobić więcej) to make (some) more [kanapek, naleśników] 2. (zrobić coś brakującego) to make dorobić półkę do regału to make an additional shelf for the bookcase dorobić kołnierz do swetra to add a collar to a jumper dorobić klucze to make duplicate keys dorobić nowe zakończenie powieści to make up a new ending for a novel dorobić ideologię do czegoś przen. to come up with a justification for sth dorabiał części samochodowe he made a. manufactured spare parts for cars uzasadnienie dorobiono potem they came up with the justification after the fact a. event vi pot. (zarobić dodatkowo) to earn (some) extra money dorabiać szyciem/korepetycjami/tłumaczeniami na utrzymanie to do some sewing/tutoring/translations to make ends meet dorabiać nadgodzinami (do pensji) to earn (some) extra money by working overtime dorabiać sobie na boku to earn money on the side pot. dorobić (sobie) parę złotych na drobne wydatki to earn a bit of pin money pot. dorabiać do stypendium/renty to supplement one's scholarship/pension dorabiała jako kelnerka/barmanka she earned extra money moonlighting as a waitress/barmaid a. bartender US ile można dorobić nie tracąc prawa do emerytury/zasiłku? how much are you allowed to earn before you lose your (retirement) pension/(unemployment) benefits? dorobić się - dorabiać się pot. 1. (wzbogacić się) to make a fortune to make a pile pot. dorobić się majątku to make a fortune imigranci dorabiali się, budowali piękne domy the immigrants were getting rich and building themselves fine houses powoli dorabiali się ciężką pracą they gradually made money by working hard dorobił się na piwie/handlu he made a fortune on beer/trade 2. (osiągnąć) to acquire [przezwiska] powoli dorabiałem się pokaźnej biblioteki I was gradually building up an impressive library miasto dorobiło się nowej sali kinowej the town finally has a. boasts a new cinema 3. (nabawić się) to catch, to come down with [kataru, grypy, zapalenia płuc] to develop [reumatyzmu] życiem w stresie dorobił się wrzodów żołądka his stressful lifestyle gave him ulcers z takim katarem nie chodź do pracy, bo się dorobisz don't go to work with that head cold, because you'll come down with something worse

dorobkiewicz
m pejor. nouveau riche pejor., parvenu pejor.

dorobkiewiczostwo
n sgt pejor. (chęć wzbogacenia się) greed pejor., money-grubbing pejor. (nowobogackość) nouveau riche attitudes a. lifestyle

dorobkiewiczowski
adv. pejor. [luksus, styl] nouveau riche pejor., parvenu attr. pejor.

dorocznie
adv. [odbywać się, organizować] annually, yearly nagrody przyznawane dorocznie prizes awarded annually, annual prizes

doroczny
adv. [festiwal, zjazd, targi] annual, yearly doroczny raport o stanie państwa an annual report on the state of the nation

dorodnie
adv. grad. [wyglądać] robust adv. grzyby wyrosły w tym roku dorodnie we've had some good mushrooms this year

dorodność
f sgt (ludzi, zwierząt) robustness (owoców) ripeness, lushness

dorodny
adv. (zdrowy i urodziwy) [osoba, zwierzę] fine-looking, healthy-looking [drzewo] splendid [owoc] ripe

dorosnąć
pf - dor|astać1 impf (dorósł - dorastam) vi 1. (osiągnąć dojrzałość) to grow up (osiągnąć pełnoletniość) to come of age dzieci z rozbitych domów szybko dorastają kids from broken homes grow up early a. fast 2. (osiągnąć wysokość) to reach (do czegoś sth) dziewczynka ledwo dorastała do stołu the little girl's head barely reached the table jabłonka dorosła już do wysokości dachu the apple tree already reaches the roof córka już dorosła do moich ubrań my daughter's already grown into my clothes 3. przen. (dorównać) nie dorosnąć do kogoś to not be a patch on sb nie dorastać do czegoś to not live a. measure up to sth 4. przen. (nadawać się) nie dorosnąć do czegoś to not be equal to a. up to sth nie dorastał do trudnych zadań i ofiar, jakich wymagała sytuacja he wasn't equal to the difficult tasks and sacrifices (that) the situation required większość z nich nie dorosła do tego, by poznać prawdę the majority of them weren't ready to face a. capable of handling the truth nie dorastać komuś do pięt to be no match for sb nie dorastał jej do pięt he couldn't hold a candle to her pot.

dorosłość
f sgt maturity, adulthood wchodzić w dorosłość to become adult

dorosły
adv. 1. (dojrzały) [osoba] adult, grown-up [zwierzę] adult, full-grown [zachowanie, decyzja, odpowiedź] mature, adult dorośli ludzie często zachowują się gorzej niż dzieci adults often behave worse than children całe swoje dorosłe życie poświęcił lotnictwu he's devoted his entire adult life to aviation 2. (pełnoletni) adult około 40 procent dorosłych Polaków pali papierosy about 40 per cent of adult Poles smoke cigarettes wstęp tylko dla osób dorosłych adults only doro|sły m, dorosła f adult, grown-up przychodnia dla dzieci i dorosłych health centre for both children and adults film tylko dla dorosłych an adults-only film

dorozumiewać się
impf dorozumieć się

dorozumieć
się pf - dorozum|iewać się impf (dorozumiem się, dorozumiał się, dorozumieli się - dorozumiewam się) v refl. przest. (domyślić się) to guess, to work a. figure out dorozumieli się, że. they worked out that. nie mogła się dorozumieć, o co im chodzi she couldn't get their point

dorośle
adv. grad. [postępować] maturely, in an adult manner [wyglądać] mature adv., adult adv.

dorośleć
impf (dorośleję) vi [dziecko] to grow up wydorośleć

dorożka
f droshky Hist. cab

dorożkarski
adv. bryczka dorożkarska a hackney cab a. carriage attr. koń dorożkarski a cab horse

dorożkarz
m (Gpl dorożkarzy) hackney (cab) driver kląć jak dorożkarz to swear like a trooper

dorsz
m (Gpl dorszy a. dorszów) cod(fish) C/U

dorszowy
adv. [łowiska] cod(fish) attr.

dorwać
pf - dor|ywać impf (dorwę - dorywam) vt 1. (zerwać więcej) to pick (some) more [kwiatów, owoców] 2. pot. (znaleźć) to lay one's hands on pot., to track down pot. chciałbym dorwać tego łajdaka I wish I could get my hands on the bastard dorwała w końcu książkę, której szukała she finally tracked down the book she was looking for dorwać się - dorywać się pot. (dobrać się) dorwać się do czegoś to get into a. at sth pot. dzieci dorwały się do cukierków the kids got at a. into the sweets dorwać się do władzy to seize power

dorysować
pf - dorys|owywać impf vt (dodać) to draw (do czegoś on sth) to add (do czegoś to sth) dziecko popatrzyło na swój rysunek i dorysowało jeszcze duże oko the child looked at his drawing and added a large eye to it

dorysowywać
impf dorysować

dorywać
impf dorwać

dorywczo
adv. (nieregularnie) [działać, pomagać] occasionally, off and on pracować dorywczo to do odd jobs, to work off and on

dorywczy
adv. (okazjonalny) [działanie, pomoc] irregular, occasional [praca] casual, irregular dorywczy pracownik a casual a. temporary worker

dorzecze
n Geog. catchment area, drainage a. river basin

dorzecznie
adv. grad. [odpowiadać] sensibly mówił dorzecznie he was making a. talking sense chłopak wyglądał dorzecznie the young man looked a. seemed all right

dorzeczność
f sgt (good) sense

dorzeczny
adv. grad. [zachowanie] sensible [wypowiedź] sensible, to the point całkiem dorzeczny ten nowy dyrektor the new director seems quite all right

dorzucać
impf dorzucić

dorzucić
pf - dorzu|cać impf vt 1. (dołożyć) to throw a. toss in (do czegoś into sth) to add (do czegoś to sth) dorzucił drewien do ogniska he threw a. tossed some (more) logs onto the bonfire dorzucić do pieca to stoke the stove a. furnace 2. (dopowiedzieć) to throw in, to add dorzucił półgłosem kilka słów he threw in a few words in an undertone dorzucił, że blisko wsi jest jaskinia he added that there was a cave near the village "to się zdarzyło przedwczoraj" - dorzucił 'it happened the day before yesterday,' he added 3. (rzucić, tak aby doleciało) to throw (do czegoś as far as sth a. all the way to sth) dorzucisz piłkę a. piłką tak daleko/do tej linii? can you throw the ball that far/all the way to that line? tory były tak blisko, że kamieniem dorzucić the tracks were a stone's throw away 4. pot. (dodać) to throw in dorzuci pan jeszcze dwie stówy i będziemy kwita throw in two hundred more and we're even a. quits dorzucić się - dorzucać się pot. (dołożyć się) to chip in (do czegoś toward(s) sth) dorzucić się do prezentu to chip in toward(s) the present

dorzynać
impf dorżnąć

dorównać
pf - dorówn|ywać impf vi to equal vt, to rival vt dorównać komuś w czymś to be sb's equal in a. at sth nikt mu nie dorównywał w tangu nobody could rival a. match a. equal him as a tango dancer dorównujesz jej urodą your beauty equals a. rivals hers

dorównywać
impf dorównać

doręczać
impf doręczyć

doręczyciel
m (Gpl doręczycieli) 1. książk. delivery man (listów) postman GB, mailman US, letter-carrier US prenumeratę miesięcznika można opłacić bezpośrednio u doręczyciela the subscription fee can be paid directly to the postman 2. (posłaniec) messenger dokumenty daj doręczycielowi tego listu please give the documents to the bearer of this letter doręczyciel prezentu zniknął the person who had delivered the present was nowhere to be found

doręczycielka
f 1. książk. delivery woman (listów) postwoman GB, letter-carrier US 2. (kobieta posłaniec) messenger

doręczyć
pf - doręcz|ać impf vt to deliver [list, przesyłkę, bukiet] kwiaty obiecano doręczyć do południa they promised to deliver the flowers by a. before noon doręczyć komuś wezwanie do sądu to serve a summons on sb o której doręczają wam pocztę? what time does the post a. mail come?

dorżnąć
pf - do|rzynać impf (dorżnęła, dorżnęli - dorzynam) vt 1. (do końca) to saw through dorżnij do tego sęka i wystarczy saw down a. up to that knot and that'll do dorżnę tylko pręty i koniec I will just finish sawing through the bars and it's finished a. I'm through 2. (naciąć więcej) to cut (some) more [sieczki, siana] 3. (dobić) to finish off [zwierzę, rannego] 4. pot., pejor. (zniszczyć ostatecznie) to botch (up) hopelessly pot. dorżnęli artykuł tłumacząc go słowo po słowie they botched the article up even more by translating it word for word dorżnąć się - dorzynać się pot., pejor. (zrujnować się) to go under dorżnąć się finansowo to overcommit oneself

dosadnie
adv. grad. [powiedzieć, sformułować] bluntly, plainly [zakląć] crudely ująć coś dosadnie to put sth bluntly

dosadność
f sgt (wypowiedzi, sformułowań) bluntness, plainness (żartów) crudeness

dosadny
adv. [zdanie, opinia, sformułowanie] blunt, plain [język, słowo] crude

dosadzać
impf dosadzić

dosadzić
pf - dosa|dzać impf vt 1. (zasadzić więcej) to plant (some) more [kwiatów, drzew] do brzóz, które już zastał, dosadził lipy i sosny he planted some lime trees and pines next to the birches that were already growing 2. (posadzić więcej) to seat (some) more [osób, gości] do stolika dosadzono jeszcze jedną osobę one more person was seated at the table

dosalać
impf dosolić

doschnąć
pf - dos|ychać impf (dosechł - dosycham) vi [pranie, zboże, siano] to dry off

dosiadać
impf dosiąść

dosiadywać
impf dosiedzieć

dosiedzieć
pf - dosi|adywać impf (dosiedział, dosiedzieli - dosiaduję) vi (dotrwać) to sit through (to the end), to wait (until the end) tylko parę osób dosiedziało do końca seansu only a few people sat through the whole film z trudem dosiedział do końca ostatniej lekcji he could hardly wait until the last class was over, he could hardly sit through the last class

dosiąść
pf - dosi|adać impf (dosiądę, dosiądziesz, dosiadł, dosiadła, dosiedli - dosiadam) vi 1. (wsiąść) to mount vt to get on [konia, motocykla, roweru] 2. (dołączyć) to join vt po drodze dosiadło jeszcze kilku pasażerów some more passengers got on along the way po drodze dosiadają koleżanki i do pracy jedziemy razem our colleagues join us on the way and we travel to work together dosiąść się - dosiadać się 1. (przyłączyć się) to join vt koleżanki dosiadły się (do nas) po drodze our colleagues joined us along the way 2. (przysiąść się) to sit (down) (do kogoś next to sb) dosiadł się do stołu i zaczął podrywać moją siostrę he joined us at the table and started trying to pick up a. coming on to my sister czy mogę się dosiąść? may I join you?

dosięgać
impf dosięgnąć

dosięgnąć
pf - dosięg|ać impf (dosięgła, dosięgli - dosięgam) vt 1. (dotknąć) to reach, to get at (czegoś a. do czegoś sth) pierścionek upadł za daleko, żeby dosięgnąć go ręką the ring fell out of reach bez drabiny nie dosięgnę sufitu without a ladder I won't be able to reach the ceiling muszę przesunąć fotel, nie dosięgam (do) pedałów I have to move the seat forward - my feet barely reach the pedals 2. (dotrzeć) to reach vt ogień dosięgnął pierwszych zabudowań the fire had reached the first buildings psy dosięgły dzika the dogs caught up with the boar w Neapolu dosięgła go wiadomość o wybuchu powstania he was in Naples when news of the uprising reached him dosięgły ich mściwe ręce powstańców the vengeance of the rebels caught up with them 3. przen. (doświadczyć) to affect powódź dosięgła wszystkich mieszkańców wioski the flood affected all the villagers kara/zemsta dosięgła winnych the culprits didn't escape punishment/retribution dosięgła go śmierć he met (with) his death vi (osiągnąć) to reach vt babcia dosięgała już dziewięćdziesiątki granny was getting on for ninety napięcie dosięggło zenitu the tension's reached its peak dosięgnąć celu to achieve a. attain one's goal dosięgnąć czegoś okiem a. wzrokiem to catch sight of sth

doskakiwać
impf doskoczyć

doskoczyć
pf - dosk|akiwać impf vi (przyskoczyć) to leap, to jump (do kogoś at sb) doskoczyć do drzwi/furtki to get to the door/gate in one leap doskoczyć do kogoś z pazurami a. pięściami pot. to jump at sb with claws bared a. fists flying pot.

doskok
m (G doskoku) 1. (skok) leap krótkim doskokiem dopadł auta with one short leap he was in the car 2. Sport landing z doskoku pot. on and off, off and on

doskonale
adv. 1. (wspaniale) very well, perfectly znać się doskonale na muzyce/malarstwie to be an expert on music/painting znać się doskonale na samochodach to know cars inside out (ona) mówi doskonale po polsku she speaks excellent Polish czuję się doskonale I feel great a. wonderful uczył się doskonale he was an excellent student doskonale zbudowany chłopak a very well a. splendidly built young man doskonale, że przyjechałeś it's excellent that you're here 2. (absolutnie) very well, perfectly znam go doskonale I know him very well doskonale biała tkanina perfectly white fabric kobieta była doskonale piękna the woman was a flawless beauty inter. (świetnie) excellent!, fine!

doskonalić
impf vt (czynić lepszym) to improve, to perfect [umiejętności, grę, język obcy] kursy doskonalenia zawodowego inservice (training) courses doskonalić się (stawać się lepszym) [technika, umiejętności] to develop [osoba] to improve, to develop doskonalić się duchowo to develop spiritually doskonalić się zawodowo to improve a. develop one's professional career a. skills od dzieciństwa doskonaliła się w śpiewie she's been developing her singing voice since her childhood

doskonałość
f 1. sgt (cecha) excellence, perfection dążyć do doskonałości to pursue excellence a. perfection osiągnąć doskonałość to achieve excellence a. perfection daleko im do doskonałości they're far from perfect temu rozwiązaniu daleko do doskonałości this solution is far from perfect 2. (osoba) perfection, ideal

doskonały
adv. grad. 1. (wspaniały) [metoda, pisarz, powieść, wino, wynik, forma, zawodnik, humor] excellent, splendid [specjalista] outstanding [posada] ideal przestępstwo/morderstwo doskonałe a perfect crime/murder doskonała znajomość rosyjskiego an excellent command of Russian mieć doskonały wzrok/słuch to have perfect vision a. eyesight/hearing człowiek jest najdoskonalszym tworem Boga man is the most perfect of God's creations 2. (absolutny) [cisza, próżnia] perfect, total

doskwierać
impf vi [tęsknota, bieda] to plague vt (komuś sb) susza najbardziej doskwiera rolnictwu drought takes the heaviest toll on agriculture

dosmażać
impf dosmażyć

dosmażyć
pf - dosmaż|ać impf vt 1. (usmażyć do końca) to finish frying [mięso, jajecznicę, ryby] to fry (until done) niedosmażona jajecznica runny a. undercooked scrambled eggs niedosmażona ryba/mięso undercooked a. underdone fish/meat 2. (usmażyć więcej) to fry (some) more [naleśników, pączków] dosmażyć się - dosmażać się [mięso, jajka] to finish frying hamburgery muszą się dosmażyć the hamburgers aren't done yet

dosolić
pf - dos|alać impf vt 1. (posolić dodatkowo) to salt (some) more, to add (some) more salt (coś to sth) niedosolony rosół unsalted broth 2. (skończyć solenie) to finish salting [śledzie, mięso] vi pot. 1. (uderzyć) to bash vt pot., to slug vt pot., US zdrowo mu dosolili they did him over well and good pot. jak ci dosolę, to się nogami nakryjesz I'll knock your arse over tip pot. 2. (skrytykować) to chew [sb] out vt ale mu dosoliłeś! you sure gave him an earful! on to potrafi każdemu dosolić he gives everyone a hard time

dospać
pf - do|sypiać impf (dośpię, dośpisz - dosypiam) vi 1. (dotrwać śpiąc) to sleep dospał do 10. he slept till ten a. through to ten już nie może dospać do rana he can't sleep all through the night any more 2. (wyspać się) nie dosypiać not to get enough sleep nie dojadali i nie dosypiali, cały czas zajęci pracą they were so busy working they didn't have time to get enough food or sleep niedospane noce sleepless nights

dossier
/do'sje/ n inv. 1. (dokumenty) dossier, files pl mafijne dossier a dossier on the Mafia dossier aktora/artysty an actor's/artist's portfolio dossier modela/modelki a modelling portfolio 2. (teczka) casebook, casefile

dostarczać
impf dostarczyć

dostarczyciel
m, dostarczycielka f (towarów, żywności) supplier (usług, świadczeń medycznych) provider (informacji) source

dostarczyć
pf - dostarcz|ać impf vt 1. (przywieźć) to deliver dostarczyć coś komuś to deliver sth to sb problemem jest dostarczanie robotników na plac budowy the problem is how to get the workers to the site okoliczni chłopi dostarczają nam mleka i mięsa the local farmers supply us with milk and meat 2. (być źródłem) to provide dostarczać komuś czegoś to provide sb with sth [argumentów, wzorów] dostarczać komuś rozrywki to be a (constant) source of amusement for sb produkty dostarczające wapń a. wapnia products rich in calcium

dostatecznie
adv. [znać, przygotować się] sufficiently, adequately dostatecznie blisko/bliski close enough dostatecznie mocno/mocny strong enough jesteś dostatecznie dorosły, żeby. you're old enough to. n (ocena) pass mark, C

dostateczny
adv. 1. (wystarczający) [fundusze, ilość, powód, motywacja] sufficient, adequate nie było dostatecznych powodów do wszczęcia śledztwa they didn't have adequate a. sufficient grounds to start an investigation pomieszczenie dostateczne dla pięćdziesięciu osób a room large enough for 50 people pieniądze dostateczne do kupna samochodu enough money to buy a car 2. Szkol. ocena dostateczna pass mark, C 3. Log. [warunek] sufficient m (ocena) pass mark, C

dostatek
m sgt (G dostatku) 1. (dobrobyt) affluence, wealth żyć w dostatku to be well-off, to be wealthy a. affluent 2. przest. (wystarczająca ilość) abundance, plenty jadła u nas dostatek we have food in abundance strumyk dostarczał dostatek wody the stream supplied plenty of water mieć czegoś pod dostatkiem to have sth in abundance, to have plenty of sth fachowców w tej dziedzinie jest pod dostatkiem there are plenty of experts in this field opływać w dostatki to live in the lap of luxury

dostatni
adv. grad. (zamożny) [życie, dom] affluent

dostatnio
adv. grad. żyć dostatnio to live a life of ease

dostawa
f 1. sgt (dostarczanie) (towarów, urządzeń, przesyłek) delivery (gazu, prądu) supply ceny z dostawą prices include delivery 2. (dostarczane produkty) supplies zw. pl dostawy wody/żywności dla miasta zostały odcięte the town's water/food supplies have been cut off

dostawać
impf dostać1

dostawca
m, dostawczyni f (ropy, maszyn, żywności) supplier dostawca pizzy a pizza delivery man dostawca usług internetowych Komput. Internet Service Provider provider pot.

dostawczy
adv. [transport, usługi] delivery attr. samochód dostawczy (ciężarówka) delivery truck (furgonetka) delivery van

dostawiać
impf dostawić

dostawić
pf - dostaw|iać impf vt 1. (przystawić) to add trzeba dostawić jeszcze dwa krzesła we need two more chairs dostawić wagony do pociągu to add some carriages to the train dostawić kolejny regał to add another bookcase 2. (dostarczyć) to deliver [towar] 3. (przyprowadzić) to bring, to take (do kogoś/czegoś to sb/sth) dostawić oskarżonego/aresztowanego na salę rozpraw to conduct the accused/detainee to the courtroom ofiarę wypadku należy jak najszybciej dostawić do szpitala the casualty should be taken to hospital as soon as possible dostawiać się pot., pejor. (zalecać się) to chase vt pot. (do kogoś sb a. after sb)

dostawka
f 1. pot. (łóżko) additional bed (krzesło) additional seat 2. pot. (dostawiony element) attachment, extension gotycki kościółek z nowoczesną dostawką z boku a small Gothic church with a modern side aisle 3. Stomat. dentures, dental plate

dostać
1. pf - dosta|wać impf (dostanę - dostaję) vt 1. (otrzymać) to get, to receive dostać list/paczkę to get a. receive a letter/parcel dostać odpowiedź to get an answer dostać wymówienie to be given notice dostać piątkę z matematyki to get an A in maths dostać jeść/pić to get a. be given something to eat/drink dostać pieniądze (za pracę) to get paid (for one's work) dostawać rentę to get a pension dostać odszkodowanie za zniszczony samochód/za wypadek to receive compensation for the car/accident dostać karę to be punished dostać zastrzyk to have a. get an injection dostawał zastrzyki co drugi dzień they gave him an injection every other day chory dostał antybiotyki the patient was given antibiotics dostał na chrzcie imię Stefan he was christened Steven na gwiazdkę dostała pluszowego misia she got a. was given a teddy bear for Christmas dostaliśmy rozkaz ewakuacji we were ordered to evacuate, we received evacuation orders za włamanie dostał dwa lata he got two years in prison for breaking and entering nie może dostać pracy he can't get a. find a job dostaliśmy trzy dni na pomalowanie domu we've got three days to paint the (whole) house dostać lanie to get a hiding pot. (klapsa) to get a spanking dostała od życia nauczkę life has put her through the mill 2. (kupić) to get w gospodzie można dostać tani obiad you can get a cheap dinner at the inn za piętnaście funtów nie dostaniecie lepszego pokoju you won't get a better room for 15 pounds 3. (znaleźć) to find nigdzie nie mogę dostać ich pierwszej płyty I can't find their first record anywhere 4. (złapać) to get, to catch dostać kogoś w swoje ręce to get sb a. lay one's hands on sb niech ja cię tylko dostanę w swoje ręce! just (you) wait (un)til I get my hands on you! żywego mnie nie dostaną they won't take me alive 5. przest. (wydobyć) to get out, to take out dostał z szafy flaszkę z koniakiem he got a bottle of cognac out of the cabinet vi 1. (oberwać) to be hit, to be beaten (up) dostać w twarz to be slapped a. hit in the face dostać w zęby to be punched in the mouth a. teeth dostać po głowie to be hit on the head dostać serią a. serię z automatu to get a round from sb's automatic dostał w rękę/w nogę he got a. was hit in the arm/leg dostać za swoje to get one's just deserts, to get what one deserves dostało mu się he got a scolding a. an earful 2. (nabawić się) to get vt [choroby, dolegliwości] dostać zawrotów głowy to get dizzy dostać kataru/grypy/gorączki to come down with a headcold/the flu/a fever dostać zawału to have a heart attack dostać wypieków to flush, to turn red dostać gęsiej skórki to get gooseflesh cholery można dostać (od tego hałasu)! przen., posp. this noise is driving me nuts a. up the wall 3. (sięgać) to reach (do czegoś sth) był tak wysoki, że głową prawie dostawał sufitu he was so tall that his head almost touched the ceiling dostać się - dostawać się 1. (dotrzeć) to get (do czegoś (in)to sth) ścisk taki, że ledwo dostałam się do autobusu the bus was so full that I barely managed to get on woda dostała się do środka (some) water got inside nie mogę dostać się do najwyższych półek bez drabiny I can't reach the highest shelves without a ladder 2. (trafić) to get jak mam dostać się stąd do dworca? how do I get to the railway station from here? dostać się do niewoli to be taken captive a. prisoner dostać się do więzienia to be imprisoned a. put in prison dostać się na studia to be admitted to university chciała studiować na akademii sztuk pięknych, ale się nie dostała she wanted to go to art school, but she didn't get in dostać się pod autobus/samochód to be run over by a bus/car dostać się w czyjeś ręce przen. to fall into sb's hands przen. 3. (przypaść) dostała mu się niezła posada he got himself a pretty good job pot. dostała mu się gospodarna żona he's got a thrifty wife pot. dostać nóg przen., żart. to grow legs and walk away (by oneself/itself) nie dostaje mu cierpliwości/talentu przest. he lacks patience/talent dziełu nie dostaje oryginalności the work is lacking in originality 2. pf (dostoję, dostoisz) vi (wytrwać) to stay, to wait (do czegoś until sth) z trudem dostał do końca nabożeństwa he could hardly wait until the service was over

dostały
adv. książk. (dojrzały) [owoce] ripe [wino] mellow

dostojeństwo
n sgt 1. (osoby, zachowania, wyglądu) eminence, dignity 2. książk. (sztuki, dzieła, poezji) grandeur, dignity dostojeństwa plt książk. (stanowiska, urzędy) (high) position a. rank

dostojnie
adv. grad. [chodzić, zachowywać się] in a dignified a. stately manner wyglądać dostojnie to look dignified dostojnie piękna twarz a face of dignified beauty

dostojnik
m dignitary

dostojność
f 1. sgt (osoby) dignity, stateliness (chwili) grandeur 2. przest. (władca) Wasza/Jego/Jej Dostojność Your/His/Her Highness a. Eminence Jego Dostojność marszałek sejmu the Honourable Speaker of the House

dostojny
adv. grad. [starzec, twarz, krok] dignified, stately [gość, jubilat] honourable GB, honorable US [dom, pałac, drzewo] stately

dostosowany
pp dostosować adv. [rośliny, zwierzęta] (well) adapted (do czegoś for a. to sth)

dostosować
pf - dostos|owywać impf vt (dopasować) to adapt (do czegoś for a. to sth) to adjust (do czegoś to sth) dostosować produkcję do potrzeb rynku to adjust production to demand a. to the market dostosować normy techniczne do międzynarodowych standardów to adjust technical specifications to meet international standards dostosować się - dostosowywać się (przystosować się) to accommodate oneself (do czegoś to sth) to adapt (oneself) (do czegoś to sth) dostosować się do grupy/wymagań/zmian to accommodate oneself to the group/requirements/changes szybko dostosował się do nowych warunków he quickly adapted (himself) to the new conditions "o której wyjedziemy?" - "ja się dostosuję" 'what time are we leaving? - 'whenever you want a. it's up to you

dostosowywać
impf dostosować

dostrajać
impf dostroić

dostroić
pf - dostr|ajać impf vt 1. (poprawić brzmienie) to tune (up) [fortepian, gitarę, skrzypce] 2. (wyregulować) to tune (in) [radio, telewizor] dostroić się - dostrajać się (dopasować się) to attune (do czegoś to sth) to adapt (oneself) (do czegoś to sth) dostroił się do towarzystwa/otoczenia he adapted (himself) to his companions/surroundings dostroił się do jej tonu/nastroju he adapted (himself) to (suit) her tone/mood

dostrzec
pf - dostrze|gać impf (dostrzegę, dostrzeżesz, dostrzegł, dostrzegła, dostrzegli - dostrzegam) vt 1. (dojrzeć) to discern książk. [kształt, sylwetkę] to make out [kształt, sylwetkę] (zauważyć) to notice dostrzec przestrach w czyichś oczach to discern fear in sb's eyes dostrzegł, że papiery leżały nie tam, gdzie je położył he noticed that the papers weren't lying where he had left them udawał, że mnie nie dostrzega he pretended not to see me wytężył wzrok, usiłując dostrzec, co to takiego he strained his eyes, trying to make out what it was 2. przen. (uświadomić sobie) to discern, to perceive dostrzec czyjeś dobre intencje to discern a. recognize sb's good intentions za późno dostrzegł, że jest tylko pionkiem w grze he discerned a. realized too late that he was only a pawn in their game nie dostrzegamy, jakie niebezpieczeństwo nam grozi we don't realize what danger we're in dostrzegali u niego pierwsze objawy obłędu they perceived the first symptoms of madness in him dostrzegała w nim przyszłego wielkiego skrzypka she saw the makings of a great violinist in him

dostrzegalnie
adv. [poprawić się, zmienić się] discernibly, perceptibly

dostrzegalny
adv. discernible, perceptible

dostrzegać
impf dostrzec

dostąpić
pf - dost|ępować impf vi książk. 1. (osiągnąć) to gain vt, to attain vt [łaski, zbawienia] dostąpił zaszczytu spotkania z Jego Wysokością he was granted the honour of meeting His Highness 2. (podejść) to approach (do kogoś/czegoś sb/sth) to come up (do kogoś/czegoś to sb/sth)

dostęp
m sgt (G dostępu) 1. (możliwość dotarcia) access (do czegoś to sth) łatwy dostęp do budynku easy access to the building przesuń biurko, żeby był dostęp do okna move the desk so we have access to the window dostępu do zatoki broni rafa koralowa a coral reef protects a. shelters the mouth of the bay kraj z dostępem/bez dostępu do morza a country with a sea coast a. with access to the sea/a landlocked country Czechy nie mają dostępu do morza the Czech Republic is a landlocked country proces fermentacji zachodzi bez dostępu powietrza fermentation takes place in anaerobic conditions a. when there's no access of a. to oxygen roślina ma wtedy lepszy dostęp powietrza the plant has better access to air 2. (możliwość korzystania) access, accessibility (do czegoś to sth) dostęp do Internetu/do informacji access to the Internet/to information kod/kontrola dostępu access code/monitored access ograniczenie (prawa) dostępu limited access mieć dostęp do akt to have access to the files dostęp do zawodu lekarza/prawnika access to the medical/legal profession 3. (możliwość kontaktu) access (do kogoś to sb) dostęp do lekarza/pediatry/onkologa access to a doctor/pediatrician/oncologist nie wszyscy pracownicy mają dostęp do dyrektora not all employees have access to the director dostępu do dyrektora broniły dwie sekretarki there were two secretaries to get around a. past if you wanted to see the director zwątpienie i przygnębienie nie miały do niego dostępu przen. he was immune a. impervious to doubt and depression

dostępnie
adv. grad. 1. (dogodnie) [ulokować, umieścić] conveniently 2. (zrozumiale) [wytłumaczyć] accessibly, comprehensibly

dostępność
f sgt 1. (możliwość korzystania) availability, accessibility dostępność świadczeń medycznych/taniej siły roboczej access to a. the availability of medical care/cheap labour dostępność kredytów/narkotyków/broni palnej access to a. the availability of credit/drugs/guns dostępność szkolnictwa access to a. the availability of schooling a. education 2. (możliwość dotarcia) accessibility 3. (przyjazny charakter) approachability, accessibility 4. (możliwość kontaktu) availability 5. (zrozumiałość) accessibility, clarity dostępność biologiczna Farm., Med. bioavailability

dostępny
adv. grad. 1. (osiągalny) [towar, książka, tekst, lek] available [dane, informacje, źródła, archiwa] accessible (komuś to sb) dostępny za gotówkę cash (payment a. sales) only dostępny bez recepty/tylko w aptekach available without a prescription/only in pharmacies dostępny na rynku (available) on the market model jest dostępny w różnych kolorach this model is available in a range of colours ogólnie dostępny [towar] readily available ogólnie dostępna informacja publicly a. readily available information walczyć o coś wszelkimi dostępnymi środkami to fight for sth by all available means 2. [miejsce, budynek] accessible (dla kogoś to sb) łatwo/trudno dostępne szczyty easily accessible/inaccessible mountain tops ogólnie dostępne biblioteki/tereny rekreacyjne public libraries/recreation areas open to the public dostępny dla zwiedzających open to the public a. to visitors gaśnica musi znajdować się w dostępnym miejscu fire extinguishers must be kept within easy reach zebranie było dostępne dla wszystkich pracowników the meeting was open to all (the) employees 3. (możliwy) accessible (dla kogoś to sb) sport dostępny jedynie dla nielicznych a sport accessible to only a few, a sport within the reach of only a few edukacja dostępna dla wszystkich education accessible to all 4. (przyjazny) approachable, accessible uważano go za zamkniętego w sobie i trudno dostępnego he was considered reserved and distant a. aloof 5. (z którym łatwo się skontaktować) available dyrektor/minister jest teraz trudno dostępny it is difficult these days to gain access to the director/minister być dostępnym perswazjom/podszeptom przen. to be susceptible to persuasion/wheedling 6. (zrozumiały) accessible, comprehensible (dla kogoś a. komuś to sb) dostępny podręcznik/wykład/tekst a clear a. accessible textbook/lecture/passage wiedza dostępna tylko dla wtajemniczonych knowledge accessible only to the initiated

dostępować
impf dostąpić

dosunąć
1. pf - dosu|wać impf vt (przysunąć) to push near (do czegoś to sth) to push close(r) (do czegoś to sth) dosunąć szafę do ściany to push the closet closer to the wall akapit dosunięty do lewego/prawego marginesu a paragraph aligned with a. to the left/right margin 2. pf vi pot. (zbić) dosunąć komuś to biff sb pot., to slug sb pot. jak ci dosunę I'll pop you one pot.

dosuwać
impf dosunąć1

dosychać
impf doschnąć

dosypać
pf - dosyp|ywać impf (dosypię - dosypuję) vt to add (do czegoś to sth) to sprinkle (more) (do czegoś into sth) dosypać suszonej pietruszki do sosu to sprinkle some dried parsley into the sauce dosypać cukru do kawy to put more sugar in one's coffee dosypać garść rodzynek do ciasta to add a handful of raisins to the dough

dosypiać
impf dospać

dosypywać
impf dosypać

dosyć
zob. dość

dosyłać
impf dosłać

doszczętnie
adv. completely, totally doszczętnie osiwieć to turn completely grey samolot spłonął doszczętnie the plane was burned out altana doszczętnie spłonęła the shed burned to the ground

doszczętny
adv. [zniszczenia, straty] complete, utter

doszkalać
impf doszkolić

doszkolić
pf - doszk|alać impf vt to give supplementary education a. training (kogoś to sb) to educate further (kogoś sb) doszkalać kogoś w angielskim a. z angielskiego to give sb extra English lessons kursy doszkalające training a. in-service courses doszkolić się - doszkalać się to receive supplementary training doszkalać się na kursach wieczorowych to take a. attend evening classes to further one's education muszę się doszkolić z nowych przepisów/geografii Polski I need to study up on the new regulations/on Polish geography

doszlusować
pf - doszlus|owywać impf vi pot. (przyłączyć się) to join vt doszlusowali do nas dopiero wieczorem they finally joined up with us in the evening

doszlusowywać
impf doszlusować

doszorować
pf - doszor|owywać impf vt (doczyścić) to scrub clean [ręce, podłogę] doszorować się - doszorowywać się 1. (domyć się) to scrub oneself off, to give oneself a good scrubbing 2. pot. (doczyścić) to scrub clean nie mogła się doszorować podłogi she couldn't scrub the floor completely clean

doszorowywać
impf doszorować

dosztukować
pf - dosztuk|owywać impf vt (doszyć) to sew (do czegoś (on)to sth) to add (do czegoś to sth) dosztukować mankiety do za krótkich spodni to lengthen the trousers by adding turn-ups GB a. cuffs US

dosztukowywać
impf dosztukować

doszukać
się pf - doszuk|iwać się impf v refl. 1. (dopatrzyć się) to discern, to detect doszukiwał się w twarzy córki podobieństwa do matki he saw some resemblance to the mother in her daughter's features 2. (znaleźć) to find nareszcie doszukał się kierownika budowy he finally found the site manager

doszukiwać się
impf doszukać się

doszywać
impf doszyć

doszyć
pf - doszy|wać impf (doszyję - doszywam) vt to sew (do czegoś (on)to sth)

dosładzać
impf dosłodzić

dosłać
pf - do|syłać impf (doślę - dosyłam) vt to send [pieniądze, książki]

dosłodzić
pf - dosł|adzać impf vt to add more sugar dosłodzić kawę/herbatę to put more sugar in one's coffee/tea dosłodziła truskawki jeszcze jedną łyżeczką cukru she put another spoonful of sugar on the strawberries dosłodź sobie have a. take (some) more sugar

dosłownie
adv. 1. (w podstawowym znaczeniu) literally dosłownie i w przenośni (both) literally and figuratively 2. (co do słowa) [cytować, powtarzać] word for word, verbatim [tłumaczyć] word for word, literally 3. pejor. (na serio) literally brać wszystko dosłownie to take everything literally part. (nie przesadzając, faktycznie, dokładnie) literally przybiegli dosłownie na minutę przed odjazdem pociągu they arrived literally a minute before the train left mężczyźni dosłownie biją się o nią men literally have fist fights over her wszyscy, dosłownie wszyscy wylegli na ulice everybody, literally everybody, took to the streets

dosłowność
f sgt 1. (zgodność) literality, literalness kwestionowali dosłowność przekładu they had doubts about the literalness of the translation wydawcy zależało na dosłowności przekładu the publishers were anxious that the translation should be literal 2. pejor. (brak symboliczności) literalism sztuka odchodzi od dosłowności art is departing a. moving away from literalism

dosłowny
adv. 1. (nieprzenośny) literal w dosłownym sensie in the literal sense odbierać coś w bardzo dosłowny sposób to take sth very literally 2. [przytoczenie] literal, verbatim [przekład] literal, word for word w dosłownym brzmieniu verbatim 3. (ścisły) literal dosłowne rozumienie/wypełnianie poleceń literal understanding/compliance with instructions dosłowne stosowanie przepisów adherence to the letter of the law jakiś ty dosłowny, nie miałam nic złego na myśli you're so literal-minded, I didn't mean anything by it

dosłuchać
pf - dosłuch|iwać impf vt to listen to all of to listen [to sth] all the way through [koncertu, audycji, wykładu] nie dosłuchał taśmy do końca he didn't listen to the tape to the end, he didn't listen to the whole tape dosłuchać się - dosłuchiwać się 1. (doszukiwać się) to seek w jego wierszach dosłuchiwano się ukrytych treści people read hidden meanings into his poems 2. (usłyszeć) to catch vt, to detect vt lekarz dosłuchał się u niej szmerów w płucach the doctor detected a murmur in her lungs

dosłuchiwać
impf dosłuchać

dosługiwać
impf dosłużyć

dosłużyć
pf - dosłu|giwać impf vi [żołnierz, urzędnik] to serve dosłużyć w wojsku do wiosny to serve in the army until spring dosłużył do końca kadencji he served his term of office dosłużyć się - dosługiwać się (osiągnąć) to be promoted (czegoś to sth) dosłużył się stopnia oficerskiego he was promoted to officer rank dosłużyć się następnej gwiazdki przen. to get a promotion

dosłyszeć
pf vt to catch, to get czy dobrze dosłyszałem pana nazwisko? did I get a. hear your surname right? zdołałem dosłyszeć jedynie, że podwyżek nie będzie I've only managed to catch that there won't be any pay rises nie dosłyszała, jak wszedł do kuchni she didn't hear him enter the kitchen nie dosłyszałem, o co tam chodziło I didn't catch what it was about

dotacja
f (Gpl dotacji) 1. (subwencja) subsidy, grant dotacja z budżetu na zakup lekarstw a government grant toward the purchase of medicines dotacja rządowa dla rolnictwa a government a. state subsidy to agriculture, government a. state agriculture subsidy 2. zw. pl subsidy dotacje do czynszów mieszkaniowych housing subsidies dotacje do artykułów żywnościowych food subsidies

dotkliwie
adv. grad. [boleć, piec] painfully, acutely dotkliwie odczuwał ból zęba he had severe a. acute toothache jest dotkliwie zimno it's bitingly cold został dotkliwie pobity he was severely beaten dotkliwie odczuwał jej nieobecność he was acutely a. painfully aware of her absence dotkliwie brakuje im amunicji they're badly in need of ammunition

dotkliwość
f sgt (bólu, strat, klęski) severity, acuteness (wspomnień) bitterness

dotkliwy
adv. grad. [ból, brak, strata, smutek] severe, acute [zimno, wiatr] biting

dotknąć
pf - dot|ykać1 impf (dotknęła, dotknęli - dotykam) vt 1. (zetknąć) to touch dotknąć ściany ręką to touch a wall (with one's hand) delikatnie dotykał wargami jej warg he delicately touched his lips to hers nikomu nie pozwalał dotykać swoich rzeczy he never allowed anybody to touch his things wyciągnął rękę, ale nie mógł dotknąć sufitu he stretched his arm out but he couldn't touch the ceiling coś miękkiego dotknęło jego pleców something soft touched his back lekko dotknięta zasłona poruszyła się the curtain, lightly touched, moved słońce dotknęło (do) horyzontu the sun touched the horizon 2. przen. (poruszyć w rozmowie) to touch (up)on [problemu, sprawy] 3. przen. (urazić) to hurt, to wound dotknąć kogoś do żywego to hurt sb to the quick przen. jej uszczypliwe docinki bardzo mnie dotknęły I was hurt to the quick by her cutting remarks nie czuł się dotknięty wykluczeniem z klubu he had no hard feelings about being barred from the club 4. przen. (doświadczyć) [choroba] to afflict [powódź, klęska, nieszczęście] to afflict, to affect kryzys dotknął również naszą rodzinę the crisis affected our family as well ludzie dotknięci cukrzycą people suffering from diabetes 5. przen. (zająć się) nie dotknąć czegoś not to touch sth wrócił późno i nawet nie dotknął obiadu he got back late and didn't even touch his dinner już nigdy nie dotknę fortepianu I'll never touch the piano again dotknąć się - dotykać się 1. (zbliżyć się) to touch niechcący dotknął się gorącego żelazka he inadvertently brushed against the hot iron 2. pot., przen. (zająć się) to undertake vt to get down (czegoś to sth) nie pamiętam, żeby dotknęła się jakiejś roboty I don't remember her ever getting down to any work czego się dotknął, przynosiło zysk everything he touched turned a profit, everything he turned his hand to made money

dotleniać
impf dotlenić

dotleniony
pp dotlenić adv. [krew, organizm] well oxygenated, well aerated [osoba] refreshed po długim spacerze czuł się dotleniony he felt refreshed after a long walk

dotlenić
pf - dotle|niać impf vt (dostarczyć tlen) to oxygenate, to aerate [wodę, krew] to give oxygen (kogoś to sb) to ventilate spec. [pacjenta] dotlenić się - dotleniać się pot. [osoba] to get some fresh air

dotować
pf, impf vt [państwo, instytucja] to subsidize [kulturę, oświatę, towary]

dotrwać
pf vi (doczekać) [osoba] to last out, to hold out [zabytek, zwyczaj] to survive sejm nie dotrwał do końca kadencji the Parliament didn't last out its term mościli się na podłodze, żeby dotrwać do rana they settled down on the floor to wait it out until morning niektóre zwyczaje dotrwały do naszych czasów some of the customs have survived to this day

dotrzeć
pf - do|cierać impf vt 1. (utrzeć dodatkowo) to grate (some) more trzeba dotrzeć chrzanu, bo zabraknie we need to grate some more horseradish as there's not enough 2. (utrzeć do końca) to finish grating jak dotrę marchew, pozmywam I'll do the washing-up as soon as I finish grating the carrots 3. Techn. to run in [silnik, samochód] vi 1. (znaleźć się w określonym miejscu) to reach vt to get (do kogoś/czegoś to sb/sth) zadzwonią po dotarciu do celu podróży they'll phone upon reaching their destination dotrzeć do domu to reach a. get home dotrzeć na szczyt to reach the top także przen. taksówka w ciągu dziesięciu minut dotarła do szpitala the taxi made it to the hospital in ten minutes pociąg dotarł do stacji końcowej the train arrived at the terminus głębie oceanu, gdzie nie dociera światło the depths of the ocean where light doesn't penetrate telewizja satelitarna dotarła już do wszystkich zakątków świata satellite TV now reaches every corner of the globe 2. przen. (osiągnąć) to reach vt to get (do czegoś to sth) dotrzeć do finału to get through to the finals wreszcie dotarłem do ostatniej strony książki I finally reached the last page of the book dotrzeć do źródła informacji to get to the source of the information skoro dotarł do tych listów, postanowił je ujawnić since he'd unearthed the letters, he decided to make them public dotarcie do wszystkich świadków tragedii trwało rok it took a year to track down all the witnesses of the tragedy 3. (dojść) [list, przesyłka, wiadomość] to get through (do kogoś to sb) docierają do nas różne pogłoski various rumours are reaching our ears prawda docierała do nas stopniowo the truth was gradually dawning on us dopiero po chwili dotarło do niego, że ktoś do niego mówił it took him a moment to realize someone was talking to him może nie w pełni do pani dotarło, kim on jest naprawdę maybe you don't fully realize who he is jego argumenty zupełnie do niej nie docierają his arguments don't get through to her at all tylko groźby do nich docierają threats are the only things that get through to them nie wiem już, jak mam do nich dotrzeć I don't know how to get through to them "i żadnego wychodzenia wieczorem, dotarło?" 'and you're grounded! do you read me?! a. is that clear?!' pot. dotrzeć się - docierać się 1. (dopasować się) [osoby, zespół, małżeństwo] to adapt a. adjust (to each other) drużyna/personel potrzebuje trochę czasu, żeby się dotrzeć the team/staff need(s) some time to get in synch 2. Techn. [silnik, samochód] to be run in

dotrzymać
pf - dotrzym|ywać impf vt 1. (spełnić) to fulfil GB, to fulfill US [umowy] to meet [warunków] dotrzymać słowa/obietnicy to keep one's word/promise dotrzymać terminu/harmonogramu to meet the deadline/to stay a. keep on schedule 2. (przechować) to keep, to preserve dotrzymała list nietknięty do jego powrotu she kept the letter intact until he got back owoce udało się dotrzymać do zimy the fruit kept a. lasted until winter 3. przest. (wytrwać) [osoba] to wait (until) nie mogła dotrzymać do kolacji she couldn't wait to have supper a. for supper czy te róże dotrzymają do jutra? will the roses keep a. last until GB a. through US tomorrow?

dotrzymywać
impf dotrzymać

dotychczas
adv. still, to date (już nie) previously, before dotychczas nie odnaleziono rękopisu to date the manuscript hasn't been found, the manuscript still hasn't been found sprawa jest dotychczas nie załatwiona the matter is still unresolved jak dotychczas so far, to date jak dotychczas, problemu nie rozwiązano so far a. to date the problem remains unsolved trzecia i jak dotychczas najlepsza powieść tego autora the author's third novel and best so far a. to date uczył się teraz więcej niż dotychczas he was studying more than before a. previously nic już nie będzie takie, jak dotychczas nothing is (ever) going to be the same as it was a. used to be

dotychczasowy
adv. current (niedawny) former, previous dotychczasowe osiągnięcia achievements to date ich dotychczasowe mieszkanie było całkiem wygodne the flat they'd been living in (so far) was quite comfortable na dotychczasowych zasadach on the same basis (as before) ulgi podatkowe dla małych firm będą obliczane na dotychczasowych zasadach tax exemptions for small businesses will continue on the same basis as before stracił swoją dotychczasową pracę he lost his (former a. previous) job ta decyzja zmieniała całe moje dotychczasowe życie that decision changed my whole life

dotyczyć
pf vi to concern vt szczegóły dotyczące pochodzenia towarów details concerning the origin of the goods dzisiejszy wykład dotyczy a. będzie dotyczył. today's lecture concerns. artykuły dotyczące gospodarki światowej/najnowszych osiągnięć nauki articles concerning the global economy/ the latest scientific developments wasze spory mnie nie dotyczą your arguments are none of my business te przepisy nie dotyczą organizacji charytatywnych these regulations don't apply to charity organizations

dotyk
m sgt (G dotyku) 1. (dotknięcie) touch wrażliwy na dotyk sensitive to the touch dotyk tkaniny/gorącego piasku the feel of the fabric/hot sand dotyk mokrych gałęzi the touch of the wet branches poczuła na plecach jego dotyk she felt his touch on her back materiał był miękki/miły/szorstki w dotyku the fabric was soft/pleasant/rough to the touch zły dotyk bad touch 2. (zmysł) (the sense of) touch

dotykalnie
adv. [objawiać się] tangibly niemal dotykalnie wyczuwał niechęć współpracowników his colleagues' aversion to him was almost tangible a. palpable

dotykalność
f sgt (namacalność) tangibility, tangibleness

dotykalny
adv. [rzeczywistość, zjawisko, fakt] tangible [obecność] palpable

dotykać
1. impf dotknąć 2. impf vi (przylegać) to touch aparatura nie powinna dotykać do ściany the apparatus shouldn't touch the wall gałęzie drzew dotykają (do) okien the branches touch the windows lasy dotykają samych brzegów jeziora the woods stretch to the very shores of the lake

dotykowy
adv. 1. [wrażenie, doznanie] tactile, tactual 2. [urządzenie, pomiary] tactile [wyłącznik] touch attr. 3. Biol. [narząd, nerw, komórka] tactile

dotąd
pron. 1. (do tego momentu) (up) until a. till now, up to now (do tamtego momentu) (up) until a. till then, up to then dotąd wystawiał swoje obrazy jedynie w Polsce up until now/then he has only shown his work in Poland czuł się jeszcze bardziej niż dotąd samotny he felt even more lonely than before jak dotąd so far (w przeszłości) until a. till then ciecz o nie ustalonym jak dotąd składzie a liquid whose composition has not yet been a. has so far not been established jak dotąd powodziło im się całkiem dobrze so far they were doing/had been doing really well wszystkie przeprowadzone dotąd doświadczenia all (the) experiments carried out to date a. thus far książk. 2. (wciąż jeszcze) still dotąd jest za granicą he is still abroad 3. (do tego miejsca) this far (do tamtego miejsca) that far dotąd pociąg już nie dojeżdża the train doesn't go this/that far obetniemy rękawy dotąd we'll cut the sleeves up to here przeczytaj dotąd read up to here mam tego dotąd! I've had it up to here! pot. mam go/jej dotąd! I've had it (up to here) with him/her! pot. stąd a. odtąd dotąd from here to here/there odległość stąd dotąd wynosi 10 kilometrów the distance from there to here is ten kilometres nauczcie się wiersza na pamięć stąd dotąd learn the poem by heart from here up to here conj. dotąd, dokąd a. aż until problem będzie trwał dotąd, dokąd go nie rozwiążemy the problem will persist until we solve it dotąd prosił, aż się zgodziła pójść z nim do kina he kept on asking her until she agreed to go to the cinema with him

douczać
impf douczyć

douczyć
pf - doucz|ać impf vt to tutor, to coach popołudniami douczał mniej zdolnych kolegów in the afternoons he helped his less capable schoolmates with their studies douczać kogoś (z) historii/fizyki to tutor sb in history/physics douczyć się - douczać się (uzupełnić wiadomości) to learn douczać się angielskiego na kursach (doskonalić znajomość) to take extra courses to improve one's English (uczyć się) to learn English by taking some courses lekarz musi się ciągle douczać a doctor must keep abreast of his/her field

doustnie
adv. [podać, aplikować] orally

doustny
adv. [lekarstwo, szczepionka] oral

dowalać
impf dowalić się impf v refl. pot. (zalecać się) dowalać się do kogoś to come on to sb pot. przestań się do niej dowalać leave her alone

dowalić
pf - dowal|ać impf pot. vt (dołożyć) to throw in (some) more dowalić węgla do pieca to throw more coal into the stove dowalić komuś pracy/obowiązków przen. to swamp sb with work/duties vi 1. (zbić) to beat up vt, to lay into vt pot. tak mi dowalił, że nie mogłem wstać he beat me up so badly that I couldn't get up a. stand up dowalić psu kamieniem to chuck a stone at a dog pot. 2. (skrytykować) to lay into vt pot., to chew [sb] out vt US pot. dowaliła mu, że aż się zaczerwienił she lay a. tore into him so hard that he blushed ale mu dowaliłeś! nie wiedział, co powiedzieć you really told him where to get off - he was speechless!

dowartościować
pf - dowartości|owywać impf vt 1. (wzmocnić poczucie wartości) dowartościować kogoś to boost a. bolster sb's confidence a. self-esteem 2. (podnieść rangę) to enhance a. raise the status of dowartościować zawód pielęgniarki to enhance a. raise the status of nurses a. of the nursing profession dowartościować się - dowartościowywać się (poczuć się wartościowym) to feel (more) appreciated próbował się dowartościować, działając w samorządzie klasowym he tried to make himself feel more important by participating in the student council

dowartościowywać
impf dowartościować

doważać
impf doważyć

doważyć
pf - doważ|ać impf vt to weigh out (some) more, to add a bit to make weight proszę doważyć jeszcze kilo mięsa please give me another kilo of meat czy mam doważyć do kilograma? shall I add a bit to make it an even kilo? nie doważyć [sprzedawca] to give short weight [waga] to weigh inaccurately sprzedawczyni znów mnie oszukała, nie doważyła pięciu deko the shop assistant cheated me again, this time by 50 grammes

dowcip
m (G dowcipu) 1. (żart) (słowny) joke (zachowanie) (practical) joke, prank opowiedzieć dowcip to tell a joke dowcip rysunkowy a cartoon dowcip słowny a pun nieprzyzwoity/pieprzny/niesmaczny dowcip a dirty/racy/crude joke dowcip polityczny political humour U dowcipy polityczne political jokes dowcipy o policjantach/blondynkach jokes about policemen/blondes sypać dowcipami to crack jokes pot. w pracy krążą o nim głupie dowcipy his workmates are telling silly jokes about him prosiła, żeby już nie robił jej głupich dowcipów she asked him not to play any more stupid tricks on her 2. sgt (poczucie humoru) wit mieć cięty a. ostry dowcip to have a cutting a. sharp wit urzekł mnie ten pełen dowcipu staruszek I was enchanted by that witty old man ostrzyć na kimś dowcip to take the mickey out of sb GB pot., to make fun of sb jego felietony skrzą się dowcipem his columns sparkle with wit ma ciężki dowcip he's got a plodding sense of humour (cały) dowcip polega na tym, że tych pieniędzy nie ma the snag a. hitch is that the money's gone pot. (cały) dowcip polega na tym, żebyś skoczył na zgięte nogi the (whole) trick is to bend your knees when you land

dowcipas
m pers. (Npl dowcipasy) joker iron., comedian iron. m inanim. (G dowcipasu) wisecrack pot.

dowcipkować
impf vi to joke, to tell a. crack jokes ja mówię poważnie, a ty dowcipkujesz I'm serious and you're cracking jokes śmiać się i dowcipkować to laugh and tell jokes

dowcipnie
adv. grad. 1. [opowiadać, pisać] wittily 2. [skonstruować, urządzić] cleverly

dowcipniś
m pot. joker

dowcipny
adv. grad. 1. [osoba] witty, amusing ceniła sobie dowcipnych rozmówców she enjoyed the company of witty conversationalists 2. (pełen dowcipu) [powiedzenie, rozmowa, książka] witty, amusing

dowiadywać
się2 impf v refl. (pytać) to inquire a. enquire regularly (o coś about sth) codziennie dowiadywał się o jej zdrowie every day he inquired about how she was doing chodził tam dowiadywać się, jak wyglądają nasze sprawy he went there regularly to check on how our affairs were progressing nie ma jeszcze odpowiedzi, trzeba się dowiadywać there's still no answer, please check later

dowiadywać się
1. impf dowiedzieć się

dowiedzieć
się pf - dowi|adywać się1 impf (dowiem się, dowiedział się, dowiedzieli się - dowiaduję się) v refl. (uzyskać informację) to learn (o czymś of a. about sth) to find out (o czymś about sth) dowiedzieć się czegoś to learn a. to find out sth dowiedzieć się prawdy (o kimś/czymś) to learn the truth (about sb/sth) chciałem się czegoś od was o niej dowiedzieć I'd like you to tell me something about her jak się o tym dowiedziałeś? how did you find out about that? dowiedzieć się o czymś przypadkowo to find sth out by chance o zmianach w rządzie dowiedziałam się z prasy/radia I learnt about the government reshuffle from the papers/radio z tej książki możesz dowiedzieć się wielu ciekawych rzeczy o zwierzętach you can learn a lot of interesting things about animals from this book dowiedziałem się, że chcesz jechać do Francji I heard (that) you want to go to France nie dowiadujemy się też z filmu, co jest przyczyną konfliktu nor does the film tell us what the reasons for the conflict are

dowierzać
impf vi nie dowierzać komuś/czemuś to distrust a. mistrust sb/sth nie dowierzać własnym zmysłom not to trust one's own senses nie dowierzał własnym oczom/uszom przen. he couldn't believe his eyes/ears przen. nie dowierzam nikomu I don't trust anybody

dowieść
pf - dow|odzić1 impf (dowiodę, dowiedziesz, dowiódł, dowiodła, dowiedli - dowodzę) vt (udowodnić) to prove [teorii, założenia, zarzutów] to establish [faktów, kolejności zdarzeń] to prove, to establish [winy, niewinności, słuszności] dowieść własnej wyższości/nieomylności to prove a. establish one's superiority/infallibility dowieść, że ktoś ma rację/myli się to prove sb right/wrong dowiódł, że umie budować oryginalne sceny filmowe he has proved his ability to create original film sequences autor dowodzi, że Ziemię odwiedzili w starożytności kosmici the author presents evidence to support the theory that aliens visited the Earth in ancient times dowiódł jej, jak bardzo się myli he proved how mistaken she was vi (świadczyć) to prove, to show ich zachowanie dowodzi braku wyobraźni their behaviour shows that they don't have much imagination badania dowodzą/dowiodły, że 55% Polaków popiera zakaz reklamy tytoniu polls show/have shown that 55% of Poles support the ban on cigarette advertising

dowieźć
pf - dow|ozić impf (dowiozę, dowieziesz, dowiózł, dowiozła, dowieźli - dowożę) vt 1. (przywieźć) to bring, to deliver dowieziono go do celi w kajdankach he was brought to the prison in handcuffs kutry dowiozły ich do okrętu the launches took them out to the ship marmur był dowożony kolejką do portu the marble was delivered to the port by train żywność dowożono nam samochodami food supplies were delivered by car 2. (dostarczyć więcej) to deliver (some) more taksówki co chwilę dowoziły nowych gości every moment the taxis brought new guests jeżeli nie dowiozą nam na czas amunicji/żywności, . if they don't bring us more ammunition/food in time.

dowlec
pf - dowl|ekać impf (dowlekę, dowleczesz, dowlókł, dowlokła, dowlekli - dowlekam) vt (donieść) to drag z trudem dowlokła ciężki tobół do domu she barely managed to drag the heavy bundle home dowlec się (dojść) to drag oneself

dowlekać
impf dowlec

dowodnie
adv. książk. 1. (przekonująco) [świadczyć] plausibly, convincingly 2. (na podstawie dowodów) [wykazać, przekonać się] empirically

dowodowy
adv. [wartość] evidential, as evidence materiał dowodowy the (body of) evidence

dowodzić
1. impf dowieść 2. impf vt 1. (sprawować zwierzchnictwo) to command, to lead dowodzić plutonem/pułkiem to command a platoon/regiment, to have command of a. be in command of a platoon/regiment kto tu dowodzi? who's in command here? dowodzić powstaniem to lead an uprising sztab dowodzenia headquarters 2. (przewodzić) to lead [grupą ludzi, gangiem]

dowolnie
1. (swobodnie) [interpretować, ustawiać] freely 2. (przypadkowo) randomly dowolnie wybrany numer a randomly chosen number dowolnie wysoka wartość any value

dowolność
f sgt (swoboda) freedom dopuszczać dowolność interpretacji tekstu to allow latitude in interpreting a passage pozwolono na dowolność w sprawie ubioru there was no dress code

dowolny
adv. 1. (swobodny) [temat, przekład] free jazda dowolna mężczyzn/kobiet men's/women's free-style skating 2. (jakikolwiek) [liczba, miejsce] any w dowolnych ilościach in unlimited quantities dowolny fragment z "Hamleta" any (given) passage from 'Hamlet'

dowozić
impf dowieźć

dowód
m (G dowodu) 1. (przyjaźni, autentyczności, zdrady) proof U (wdzięczności, szacunku) token niezbity dowód proof positive, conclusive evidence namacalny dowód tangible evidence uznać coś za dowód czegoś to take sth as proof a. evidence of sth potraktował list jako dowód jej życzliwości he took the letter as evidence a. a sign of her good will przedstawiać konkretne/niepodważalne dowody to present a. provide concrete/conclusive evidence brak dowodów na poparcie tej tezy there's little evidence in support of a. to support the thesis dać dowód a. składać dowody odwagi/poświęcenia/zaangażowania to demonstrate a. prove one's courage/devotion/commitment był zmęczony, najlepszy dowód, że zasnął nawet nie zdejmując butów he proved how tired he was by falling asleep without even taking his shoes off nie mam w ręku dowodów na to, że ona kłamie I haven't any proof that she's lying na dowód przytoczył kilka przykładów as proof a. evidence he cited several examples w a. na dowód wdzięczności/uznania as a a. in token of one's gratitude/appreciation przyjmij, proszę, ten drobiazg w dowód pamięci please accept this (gift as a) small token of remembrance 2. Prawo proof U, evidence U niezbity/niepodważalny dowód incontrovertible evidence dowody poszlakowe/potwierdzające cirumstantial/corroborating evidence dowód rzeczowy material evidence dowód a. dowody obrony evidence for the defence dowód przeciwko komuś the evidence against sb zwolniony z braku dowodów released for a. due to lack of evidence gromadzić/przedstawiać dowody to gather a. amass/to give a. present evidence nie ma wystarczających dowodów, żeby go skazać there's insufficient evidence to convict him 3. (dokument) (wpłaty, dostawy, odbioru przesyłki, zakupu) receipt (własności) proof U dowód nadania przesyłki pocztowej certificate of posting GB, registered mail receipt US dowód tożsamości identification U, ID 4. Filoz., Mat. proof przeprowadzić dowód twierdzenia Pitagorasa to prove Pythagoras' theorem dowód apagogiczny a. nie wprost a. pośredni Log., Mat. indirect proof apagogical proof rzad. dowód na istnienie Boga Filoz., Relig. evidence a. proof of the existence of God dowód ontologiczny Filoz., Relig. ontological argument dowód osobisty Admin. = (national) identity a. ID card dowód przez sprowadzenie do sprzeczności Filoz. reductio ad absurdum dowód rejestracyjny Aut. (vehicle) registration (document), logbook GB dowód z Pisma Świętego Relig. scriptural evidence żądać od kogoś dowodu miłości pot. to demand that sb prove their love by having sex dać komuś dowód miłości pot. to prove that one loves sb by having sex

dowódca
m 1. Wojsk. (pułku, dywizji, eskadry) commander, commanding officer (floty) admiral, commander (plutonu, drużyny) commander, leader 2. (powstania, operacji, kampanii) leader, commander

dowódczy
adv. 1. [talent, cechy] leadership attr. 2. [kadry, stanowisko] command attr. najwyższe kręgi dowódcze armii the army high command

dowództwo
n sgt 1. (stanowisko, władza) command otrzymać/objąć dowództwo czegoś to be given/take command of sth sprawować/złożyć dowództwo czegoś to be in command/to relinquish command of sth pod dowództwem kogoś under sb's command 2. (zespół dowódców) command (+ v sg/pl) (sztab dowódcy) (central) command headquarters (+ v sg/pl) generał pojechał do dowództwa armii the general's gone to GHQ a. General Headquarters przyszedł rozkaz z dowództwa an order's come in from command

dowóz
m (G dowozu) (towarów) supply U (osób) transport U

doza
f sgt 1. (ilość) measure pewna doza nieufności/ryzyka a certain measure of mistrust/risk z dużą dozą sceptycyzmu with a healthy dose a. large measure of scepticism z dużą dozą prawdopodobieństwa in all likelihood 2. Med. (dawka) dose otrzymać podwójną/potrójną dozę leku to receive a double/triple dose of the medication

dozbrajać
impf dozbroić

dozbroić
pf - dozbr|ajać impf vt 1. Wojsk. to provide with more arms [armię] dozbroić oddział w broń i amunicję ze zrzutu to airdrop additional arms and ammunition to the division protest przeciwko dozbrajaniu partyzantów a protest against further arming of the rebels 2. Techn. to provide with more equipment [fabrykę] dozbroić się - dozbrajać się [kraj, oddział] to arm oneself w obliczu zagrożenia zaczęli się intensywnie dozbrajać in view of the threat they began arming themselves heavily

dozgonnie
adv. [wspominać] everlastingly [wierny] eternally być komuś za coś dozgonnie wdzięcznym to be eternally grateful a. forever indebted to sb for sth

dozgonny
adv. [związek, przyjaciele] lifelong [miłość] undying przyrzekli sobie dozgonną przyjaźń/wierność they vowed to remain friends/faithful for life zasłużył na ich dozgonną wdzięczność/wrogość he had earned their lifelong gratitude/enmity

doznanie
sv doznać n (duchowe, religijne) experience (estetyczne) impression, experience (zmysłowe) sensation, experience

doznaniowy
adv. [proces] experiential

doznawać
impf doznać

doznać
pf - dozna|wać impf vt 1. (przeżyć) to experience (czegoś sth) [bólu, radości, rozczarowania, pragnień, cierpienia, wrażeń] doznać olśnienia to have a flash of insight doznał w życiu wiele dobrego he's had a very good life 2. (doświadczyć) to sustain (czegoś sth) [kontuzji, obrażeń, straty, szkód] to suffer (czegoś sth) [porażki]

dozorca
m 1. (gospodarz domu) caretaker, janitor US 2. (na parkingu, w muzeum) attendant (w budynku, na budowie) watchman (w więzieniu) warder GB, (prison a. jail) guard US (w parku, zoo) keeper

dozorcostwo
n sgt caretaking wziąć dozorcostwo to take a job as a caretaker wziąć nocne dozorcostwo w fabryce to become a night watchman in a factory

dozorczyni
f caretaker, janitor US

dozorować
impf vt to supervise [robotników, pracę] to guard [więźniów, zesłańców] dozorować budowę a. budowy domu to supervise the building of a house

dozować
impf vt 1. [automat] to dispense [lekarz] to administer a dose of dozować komuś/sobie lekarstwo to dose sb/oneself with medication 2. przen. to provide regular doses (coś of sth) dozować sobie/komuś przyjemności to provide oneself/sb with regular doses of fun/pleasure reżyser umiejętnie dozuje napięcie the director skillfully measures a. metes out the suspense

dozownik
m (pojemnik) dispenser

dozwolony
adv. [koszt, limit] allowed [kara, norma, parkowanie, prędkość] permitted [temat, maksimum] permissible film dozwolony od lat 18 an NC-17 film US an X-rated film pot. wszystkie chwyty dozwolone no holds barred także przen.

dozymetr
m (G dozymetru) Fiz., Techn. dosimeter, dosemeter

dozymetryczny
adv. Fiz., Techn. dosimetric

dozór
m (G dozoru) 1. sgt książk. (nadzór) supervision (nad kimś/czymś over sb/sth) oversight książk. mieć a. sprawować dozór nad kimś/czymś to supervise a. oversee sb/sth [pracownikami, uczniami, projektem, kontrolą jakości] pozostawić dziecko bez dozoru to leave a child unattended a. without supervision pozostawić chorego/piec/samochód bez dozoru to leave the patient/furnace/car unattended stadko kóz pasące się bez dozoru a herd of goats grazing unattended przestępców przywieziono do sądu pod dozorem policji the criminals were brought to court in police custody wymknął się spod dozoru żony żart. he slipped off his wife's radar screen żart. 2. sgt Prawo supervision dozór kuratora (nad młodocianym przestepcą) (juvenile) probation (po zwolnieniu warunkowym) parole 3. sgt Admin. (instytucja) supervisory staff (+ v sg/pl) Urząd Dozoru Technicznego the Office a. Bureau of Technical Inspection dozór górniczy a. kopalniany mining a. mine(s) (safety) inspector dozór niższy/średni junior/intermediate inspector pracownik dozoru technicznego a technical supervisor a. overseer a. inspector 4. Wojsk. = point of reference obrać drzewo/budynek na dozór to designate a tree/building as a point of reference dozór policyjny a. policji pre-trial police supervision of alleged offenders

doładować
pf - doład|owywać impf vt 1. (dołożyć) to load (some) more doładować piasek/cement na przyczepę to load some more sand/cement onto a trailer doładować kilka rzeczy do plecaka to pack a few more things into a rucksack doładować kilka ton węgla na statek to load a few more tons of coal onto a ship 2. (dokończyć ładowanie) to finish loading [wagon, cieżarówkę] 3. (uzupełnić energię) to charge (up), to recharge [akumulator, baterię] doładować się - doładowywać się [akumulator, bateria] to recharge, to charge up

doładowywać
impf doładować

dołazić
impf doleźć

dołeczek
m pieszcz. (na policzku, w brodzie) dimple

dołek
m 1. (zagłębienie) hole, hollow (golfowy) hole jezdnia pełna dołków a road full of potholes 2. (na policzku, w brodzie) dimple 3. pot. (brzuch) tummy pot., belly pot. boli a. gniecie a. ściska go w dołku he's got a tummy ache a. upset uderzył go w dołek he hit him in the belly ze zdenerwowania/strachu ściskało ją w dołku she had a sick feeling/a knot in the pit of her stomach 4. pot. (kryzys) (psychiczny) the doldrums pl bad patch GB pot. (finansowy) the (financial) doldrums pl, financial straits pl być w (psychicznym) dołku to be feeling low, to be in the doldrums pomógł mi wyjść z dołka he helped me through a bad patch w końcu wyszła z dołka psychicznego po stracie córki she eventually came out of her depression after the loss of her daughter nasza firma od jakiegoś czasu znajduje się w dołku finansowym our firm has been in financial trouble for some time 5. Techn. sprue dołek łzowy Anat. lacrimal fossa dołek nadobojczykowy Anat. supraclavicular fossa dołek podkolanowy Anat. popliteal fossa dołek podsercowy the pit of the stomach dołek siodłowy Anat. fossa hypophyseos dołek startowy Sport = starting mark dołek strzelecki Wojsk. the pit of the shoulder kopać pod kimś dołki to dig a pit for sb kto pod kim dołki kopie, (ten) sam w nie wpada przysł. = (it is/was a case of) the biter bit

dołować
impf vt 1. pot. (przygnębiać) to get [sb] down, to depress (dokuczać) to pick on to get at GB pot. ta sytuacja mnie dołuje the situation's really getting me down nie chodzi o to, żeby kogoś dołować it's not a question of picking on a. getting at anyone szef często dołuje ludzi, którzy nie słuchają jego poleceń the boss often gives people a hard time if they don't obey his orders zdołować 2. (zakopywać) to bury, to pit dołować kartofle/warzywa na zimę to bury potatoes/vegetables for the winter 3. Ogr. to heel in dołować sadzonki/rośliny to heel seedlings/plants in vi 1. (o broni palnej) to fire low 2. Astron. (o planecie, Słońcu) to reach (its) lower culmination

dołożyć
pf - do|kładać impf vt (powiększyć) to add, to put (some) more do stosu dokumentów szef dołożył jeszcze dwa sprawozdania the boss added two more reports to the pile of documents dołożyła ciasta/kanapek na talerz she put some more cake/sandwiches on the plate dołożyć drew do ogniska to put some more wood on the (camp)fire do kupionego towaru sprzedawczyni dołożyła mi tabliczkę czekolady gratis the shop assistant threw in a free a. complimentary bar of chocolate with the goods I'd bought dołożyć starań/wysiłków/trudu przen. to make efforts a. an effort dołożył wszelkich starań, aby zapewnić im bezpieczeństwo he made every effort to safeguard their security vi 1. (dopłacić) to contribute (do czegoś to sth) to chip in pot. (do czegoś towards sth) dołożył do komputera, żeby móc z niego korzystać he chipped in towards the computer so that he would (also) be able to use it jeśli dołożysz tysiąc złotych, możesz kupić model z poduszką powietrzną if you pay an extra thousand, you can purchase a version with an air bag dokładać do interesu to run a business at a loss 2. pot. (zbić) to wallop vt pot. to thrash vt dołożyć komuś kijem/pasem to thrash sb with a stick/belt nasi piłkarze dołożyli im 5:0 pot., przen. our team hammered a. thrashed them 5-0 pot. 3. pot. (dokuczyć) to hammer vt pot., to clobber vt pot. ale im dołożyłeś tym artykułem you really hammered a. demolished them with that article pot. dołożyć się - dokładać się (dopłacić) to contribute (do czegoś to sth) to chip in pot. (do czegoś towards sth) dokładać się na utrzymanie rodziny to chip in towards the household expenses

dołączać
impf dołączyć

dołączyć
impf - dołącz|ać pf vt 1. (dodać) to attach (coś do czegoś sth to sth) do wniosku należy dołączyć życiorys please enclose your CV with the application 2. (doczepić) to join (coś do czegoś sth on a. to sth) do pociągu dołączono dodatkowe wagony additional carriages were joined a. coupled on (to the train) vi 1. (przyłączyć się) to join ona dołączy do nas w Gdańsku she'll join (up with) us in Gdańsk dołączyli do jakiejś wycieczki they attached themselves to some excursion dołączyła do grupy kobiet bitych przez mężów przen. she joined the ranks of women who have been battered by their husbands 2. (brać udział) to join in dołączyć do rozmów to join in negotiations 3. (wystąpić jednocześnie) to add (do czegoś to sth) do gorącego powietrza dołączył zaduch toalet in addition to the heat there was the stench of the toilets dołączyć się - dołączać się 1. (przyłączyć się) to join dołączyli się do wycieczki/grupy turystów they joined a. attached themselves to an excursion/a group of tourists 2. (brać udział) to join in dołączyć się do śpiewu w kościele to join in the singing in church chcę się dołączyć do waszych podziękowań I'd like to be included in your vote of thanks dołączyć się do składki na kwiaty/prezent to chip in towards flowers/a present pot. 3. (wystąpić jednocześnie) to be added (do czegoś to sth) do jego dotychczasowych funkcji dołączyły się obowiązki dyplomatyczne diplomatic duties were added to his previous functions

doń
=do niego

dościgać
impf doścignąć

doścignąć
pf - dościg|ać impf (doścignęła, doścignęli - dościgam) vt 1. (dogonić) to catch up (kogoś with a. to sb) pogoń doścignęła uciekającego złodzieja the pursuers caught up with the fleeing thief 2. przen. (dorównać) to catch up (komuś/czemuś with a. to sb/sth) doścignąć kogoś wzrostem to (get to) be as tall as sb, to grow as tall as sb starał się doścignąć brata w nauce he tried to catch up with a. to his brother in his studies

dośpiewać
pf - dośpiew|ywać impf vt (dokończyć śpiewać) to finish singing [piosenkę, kołysankę, arię] dośpiewać sobie vt (domyślić się) to guess, to work a. figure out dośpiewać sobie resztę to work a. figure out the rest możesz sobie dośpiewać, co się dalej działo you can guess what happened next

dośpiewywać
impf dośpiewać

dośrodkowanie
sv dośrodkować n Sport centre GB, center US, cross

dośrodkować
pf - dośrodk|owywać impf vt Sport to centre GB, to center US, to cross [piłkę] vi dośrodkować na pole karne to cross the ball to the penalty area dośrodkować do kogoś to centre the ball to sb

dośrodkowywać
impf dośrodkować

doświadczalnie
adv. [potwierdzić, ustalić, badać] experimentally, empirically [wywołać, pozmieniać] experimentally [przekonać się, sprawdzić] firt-hand, for oneself empirically książk.

doświadczalny
adv. [metoda, dane, badania, placówka] experimental fizyka doświadczalna experimental physics zwierzęta doświadczalne laboratory animals poligon doświadczalny przen. testing ground

doświadczać
impf doświadczyć

doświadczenie
sv doświadczyć n 1. (praktyka) experience U pracownik z piętnastoletnim doświadczeniem an employee with fifteen years' experience lekarz/nauczyciel z dużym doświadczeniem a doctor/teacher with a lot of experience, a very experienced doctor/teacher nabrać/nabierać doświadczenia to gain experience (w czymś at a. in sth) zdobyć doświadczenie zawodowe to gain professional experience to zdolny chłopak, ale brak mu a. nie ma doświadczenia he's a capable kid, but he lacks experience mają duże doświadczenie w uczeniu dzieci they have a lot of experience in teaching children wiedział z doświadczenia, że. he knew from experience that. 2. (przeżycie) experience wstrząsające/pouczające doświadczenie a jarring/an educational experience doświadczenia wojenne war experiences nauczona smutnym doświadczeniem już się na to nie zgodzę having learnt (my lesson) the hard way, I won't agree to that 3. (eksperyment) experiment, test (nad czymś on sth) przeprowadzić doświadczenie to carry out a. do an experiment doświadczenia na zwierzętach animal experiments wyniki doświadczeń wskazują. experimental data indicate(s) a. point(s) to. wynik doświadczenia dowodzi, że. the results of the experiment prove that. nowe doświadczenia ze szczepionką potwierdziły jej przydatność new experiments with the vaccine have proved its effectiveness 4. sgt Filoz. experience

doświadczony
pp doświadczyć adv. [lekarz, kierowca] experienced, practised GB, practiced US [oko, ucho, ręka] practised GB, practiced US być doświadczonym w kierowaniu firmą/sprawach publicznych to be experienced at running a firm/in public affairs negocjator/polityk doświadczy w boju przen. a veteran negotiator/politician przen.

doświadczyć
pf - doświadcz|ać impf vt 1. (doznać) to experience doświadczyć głodu/bólu to endure a. suffer hunger/pain doświadczyć uczucia radości/rozkoszy to experience a feeling of joy/delight doświadczyć czyjejś dobroci/przyjaźni to experience sb's kindness/enjoy sb's friendship doświadczyć czegoś na własnej skórze to experience sth firsthand a. for oneself, to learn sth the hard way na własnej skórze doświadczam jego okrutnych żartów/skutków tej decyzji I've experienced his cruel jokes/the effects of that decision first-hand nie poznasz nigdy tego, czego nie doświadczysz you will never get to know anything without experiencing it doświadczał niemal fizycznego bólu na widok jej cierpień he experienced a. felt almost physical pain at the sight of her suffering obyś nigdy nie musiała doświadczyć, jak czuje się kobieta zdradzona I hope you'll never find out for yourself how it feels to be betrayed 2. (narazić na cierpienia) książk. to afflict, to touch los go ciężko doświadczył life has tried him sorely ludzie doświadczeni przez wojnę/los people who have bitter experience(s) of (the) war/of a. in life

dość
adv. 1. (w dużym stopniu) quite (raczej) rather pretty pot. dość często/rzadko quite a. rather a. pretty frequently/rarely dość wyraźnie napisane quite clearly written dość brzydki/biedny/inteligentny/miły quite a. rather ugly/poor/intelligent/nice dość ładny quite a. rather pretty dość łatwo można udowodnić, że. it's fairly easy to prove that. zdarzyło się to dość dawno it happened quite a long time ago było dość późno it was rather a. pretty a. quite late to dość dużo kosztuje this is quite expensive trzeba płacić dość wysoki procent you have to pay pretty high interest w dość krótkim czasie in quite a short time 2. (wystarczająco) enough dość długi long enough jest już dość duży, żeby go zostawiać samego w domu he's big a. old enough to stay home alone jest już dość duża a. dorosła, żeby decydować o sobie she's old enough to decide for herself dość mi nadokuczał przez ten tydzień he's caused me enough trouble this week budynek nie jest dość reprezentacyjny do tego celu the building isn't elegant enough for that purpose zareagowali za późno i nie dość mocno they reacted too late and not forcefully enough cierpiał, bo nie dość go ceniono he felt unappreciated pron. cukru jest dość, ale mąki zabraknie there's enough sugar but we're going to run out of flour ma dość pieniędzy na bilet he's got enough money for a. to buy a ticket mam dość zmartwień bez tego I've got enough to worry about already mam dość czasu, żeby zwiedzić miasto I've got enough time to see the town nie dość ci kłopotów? aren't you in enough trouble (already)? praed. dość powiedzieć, że. suffice it to say (that). dość spojrzeć po sali, by odgadnąć wynik głosowania it's enough to look around the room to know a. guess what the outcome of the vote will be inter. (wystarczy) (that's) enough! dość (o tym) na dzisiaj enough (on that subject) for today dość tego dobrego! enough of that! dość że conj. nie wiem, o co im poszło, dość że przestali ze sobą rozmawiać I don't know what the issue was a. what it's all about, just that they've stopped speaking (to each other) nie dość, że mało płacą, to jeszcze z opóźnieniem not only is the pay low, it's late as well nie dość, że przystojni, to jeszcze jacy eleganccy! not only handsome but elegant too! part. nie dość na tym on top of that, as if that weren't a. wasn't enough stracił cały majątek nie dość na tym, wkrótce zmarła mu żona he lost everything he owned, then on top of that his wife died mieć kogoś/czegoś dość to have had enough of sb/sth, to be fed up with sb/sth

doża
m (Npl dożowie) Hist. doge Pałac Dożów w Wenecji the Doges' Palace in Venice

dożylnie
adv. Med. intravenously wstrzyknąć/podać coś dożylnie to give sth intravenously

dożylny
adv. Med. [zastrzyk, wlew, lek] intravenous we wstrzyknięciach dożylnych intravenously żywienie dożylne intravenous feeding parenteral alimentation spec.

dożynki
plt (G dożynek) Roln. (uroczystości, świętowanie) harvest festival, harvest home (zbiory) harvest harvest home książk.

dożynkowy
adv. [wieniec, pieśń] harvest festival attr.

dożywać
impf dożyć

dożywiać
impf dożywić

dożywić
pf - dożywi|ać impf (dożywię - dożywiam) vt to feed more dożywiać dzieci w szkole to give (extra) meals to children at school dożywiać zwierzęta zimą to feed the animals in winter akcja dożywiania w szkołach school lunch campaign a. programme dożywić się - dożywiać się to eat more, to have extra meals miał niskie stypendium, więc dożywiał się u rodziców his scholarship didn't amount to much, so he ate at his parents' (house) a lot

dożywocie
n (Gpl dożywoci) 1. Prawo (nieruchomość) life estate, life interest (wdowie) (estate in) jointure (świadczenie pieniężne) annuity być na dożywociu to be a life tenant, to have a. hold life tenancy rights otrzymać coś w a. na dożywocie przest. to obtain sth as a lifehold 2. pot. (kara) life U pot. dostać/odsiadywać dożywocie to get/be doing life

dożywotni
adv. [więzienie, renta] life attr. [funkcja, stanowisko] perpetual [zakaz, dyskwalifikacja] for life

dożywotnio
adv. [wygnany] in perpetuity [zdyskwalifikowany] for life dożywotnio sprawować urząd to hold (an) office for life zostać dożywotnio kustoszem muzeum to become curator in perpetuity of a museum

dożyć
pf - doży|wać impf (dożyję - dożywam) vi to live to see [wydarzeń, spełnienia, sukcesu] to reach [starości, późnego wieku] dożyć jutra to live through the night, to see tomorrow dożywać swoich lat na wsi to live out one's days in the country dożyć osiemdziesiątki to live to be eighty spotkamy się za rok, jak dożyję we'll meet in a year's time if I live