de-
w wyrazach złożonych 1. (odwrotność) de- deglacjacja deglaciation dekompresja decompression 2. (pochodzenie) de- dewerbalny deverbal

dealer
/'diler/ m 1. Handl. dealer dealerzy samochodowi car dealers autoryzowany dealer an authorized dealer 2. pot. (narkotyków) pusher pot. drug pedlar

dealerski
/di'lerski/ adv. dealer attr.

debata
f debate C/U, discussion C/U być przedmiotem debaty to be under debate a. discussion rozpoczęto/zamknięto debatę nad projektem ustawy the debate on the bill was begun/closed debata o stanie gospodarki a debate on the state of the economy

debatować
impf vi 1. (dyskutować) to debate (nad czymś sth) debatować o problemach ekonomicznych to debate a. discuss economic issues parlament debatował nad projektem ustawy przez dwa dni Parliament debated the new bill for two days dalsze debatowanie nad tą kwestią nie ma sensu there's no point in debating the issue any further 2. (rozmyślać) to debate, to deliberate nad czym tak debatujesz? - siadaj i pisz what are you waiting for? - sit down and start writing

debel
m (A debla) Sport 1. (gra) doubles pl grać w deblu to play doubles finał debla the doubles final zdobyć mistrzostwo w deblu to win the doubles championship 2. (para) doubles team 3. (łódź) double skull

debet
m sgt (G debetu) 1. (dług) overdraft być na debecie to be overdrawn mieć/zrobić debet to overdraw one's account pobrał pieniądze na debet he overdrew his account 2. Ekon. debit zapisać coś na debet a. debecie a. w debet to debit sth

debil
m, debilka f (Gpl debili a. debilów, debilek) 1. pot., obraźl. moron pot., obraźl., imbecile pot., obraźl. 2. przest., Med. moron przest.

debilizm
m sgt (G debilizmu) 1. pot., pejor. (nonsens) nonsense C/U ten pomysł to czysty debilizm the idea is absolute nonsense jego debilizm wyprowadza mnie z równowagi his moronic a. imbecile behaviour drives me round the bend 2. przest., Med. moronism przest.

debilnie
adv. pot., pejor. [uśmiechać się, zachowywać] moronically pot., pejor.

debilny
adv. 1. pot., pejor. [pomysł, zachowanie] moronic pot., pejor., imbecile pot., pejor. 2. przest., Med. [pacjent, dziecko] moronic przest.

debilowato
adv. pot. moronically pot.

debilowaty
adv. pot., pejor. [uśmiech, zachowanie] moronic pot., pejor., imbecile pot., pejor.

debiut
m (G debiutu) 1. [aktorski, estradowy, pisarski] debut udany/obiecujący debiut a successful/promising debut debiut filmowy sb's screen debut debiut parlamentarny sb's debut in Parliament, sb's maiden speech to jego debiut w roli przewodnika it's his first engagement as a guide 2. (książka) (writing) debut, debut book (film) debut film debiut dramatopisarski sb's playwriting debut 3. Gry (w szachach) opening move

debiutancki
adv. [film, występ] debut attr. [powieść, wystawa] first

debiutant
m debutant, novice być debiutantem w czymś to be a beginner at sth

debiutantka
f debutante, novice

debiutować
pf, impf vi [aktor, sportowiec] to make one's debut, to debut debiutować jako aktorka/reżyser to make one's debut as an actress/a director debiutować na scenie to make one's stage debut debiutował w roli Poety w "Weselu" he made his debut as the Poet in 'The Wedding' debiutowała zbiorem opowiadań her first publication was a collection of stories zadebiutować

deblista
m, deblistka f Sport 1. (w tenisie, badmintonie) doubles player 2. (w wioślarstwie) double sculler

deblowy
adv. [partner, pojedynek] doubles attr.

decentralizacja
f sgt książk. decentralization

decentralizacyjny
adv. książk. [program] of decentralization [reformy, tendencje] decentralizing

decentralizować
impf vt książk. to decentralize [administrację, przemysł] zdecentralizować

dech
m sgt (G tchu) 1. (oddech) breath (oddychanie) breathing U chwytać/wstrzymywać dech to catch/hold one's breath chory z trudem chwytał dech the patient could hardly catch his breath nabrać tchu to take a breath tańczyć do utraty tchu to dance until one is breathless nie mógł złapać tchu he couldn't catch his breath, he was short of breath z wrażenia zaparło mu dech he held his breath in amazement była tak piękna, że zaparło mi dech she was so beautiful it took my breath away nalewka tak mocna, że aż dech zapiera flavoured vodka so strong it burns your throat zapierający dech w piersiach widok a breathtaking view 2. książk., przen. (powiew) breath, waft wiosenny dech wiatru a breath of spring air bez tchu (tracąc oddech) out of breath, breathless (bez przerwy) without stopping padł bez tchu he fell down out of breath bez tchu przebiegł pięć kilometrów he ran five kilometres without stopping co tchu a. ile tchu as quickly as one can jednym tchem (szybko) in one go (jednym łykiem) in one gulp wymienił tytuły/nazwiska jednym tchem he reeled off the titles/names in one go wypił lekarstwo jednym tchem he drank the medicine in one gulp ostatnim tchem at one's last gasp sprinter ostatnim tchem dobiegł do mety the sprinter reached the finish line at his last gasp póki tchu a. do ostatniego tchu to the last, until one's dying breath będę walczył o wolność kraju póki tchu w piersi I will fight for my country's freedom till my dying breath z zapartym tchem with bated breath

decha
f 1. augm. plank 2. pot., obraźl. (kobieta) flat-chested woman ładna, szkoda tylko, że taka decha nice, pity she's so flat-chested though 3. pot. (klatka piersiowa) chest babka (była) w dechę pot. (she was) an absolute stunner a. knockout pot. zagranie w dechę pot. a fantastic serve pot. na imprezie było w dechę pot. the party was really cool pot. wciskać gaz do dechy pot. to put one's foot down pot., to step on it a. on the gas US

decybel
m (Gpl decybeli a. decybelów) decibel hałas w kabinie nie może przekroczyć 85 decybeli the noise in the cabin can't go above a. exceed 85 decibels decybele plt pot. (hałas) noise będę musiał wrócić do miasta - do decybeli, dymu i kurzu I'll have to go back to the city - to the noise, smoke, and dust

decybelowy
adv. 1. [fala, wytrzymałość] decibel attr. 2. pot. (o hałasie) high-decibel decybelowa muzyka high-decibel music -decybelowy w wyrazach złożonych -decibel dwudziestodecybelowy twenty-decibel

decydencki
adv. książk. governing ośrodek decydencki a centre of power stanowisko decydenckie a position of power

decydent
m książk. (osoba) decision-maker (w polityce) policy-maker (instytucja) governing body, ruling body

decydować
impf vi 1. (postanawiać) to decide (o czymś on sth) ty decyduj, dobrze? you decide, okay? w końcu decyduje, że nie wyjdzie za niego in the end she decides not to marry a. against marrying him decydować za kogoś to decide for sb o wysokości podatków decyduje parlament Parliament determines the level of taxation decydować o sobie to make one's own decisions zadecydować zdecydować się 2. (przesądzać) to decide, to determine (o czymś sth) ta ocena jeszcze o niczym nie decyduje this mark won't decide anything as yet czasami przypadek decyduje o zwycięstwie sometimes victory is determined by pure chance co decyduje o sukcesie w życiu? what is it that determines whether a person is successful (in life) or not? o sukcesie filmu decydują w dużej mierze świetne zdjęcia the film's success is due in large measure to the splendid camerawork o tym będzie decydował poziom inflacji that will be determined by the level of inflation decydować o czyimś losie to control sb's future zadecydować zdecydować się decydować się 1. (dokonywać wyboru) to decide (na coś on sth) to make up one's mind (na coś to do sth) decydować się na dziecko to decide to have a baby decyduj się, bo czas ucieka make your mind up, because time's running out zdecydować się 2. (rozstrzygać się) to be decided, to be determined w tej chwili decyduje się twój los your fate is being decided at this very moment

decydująco
adv. decisively wpłynąć decydująco na coś to have a decisive effect a. influence on sth

decydujący
pa decydować adv. [moment, atak, krok] decisive barwa i kształt mają tu decydujące znaczenie colour and shape are decisive a. all-important here w tej sprawie decydujący głos ma prezydent the final word in this matter rests with the President (w sporcie) decydujący punkt a decider decydujący mecz a decider, a deciding match

decymetr
m Miary decimetre GB, decimeter US decymetr kwadratowy/sześcienny a square/cubic decimetre

decymetrowy
adv. one-decimetre attr. GB, one-decimeter attr. US

decyzja
f (Gpl decyzji) decision (o czymś on a. about sth) podjąć a. powziąć decyzję to make a. take a decision podjęli decyzję co do kupna domu a. o kupnie domu they've made the decision to buy a house decyzja w tej sprawie należy do ciebie the decision rests with you zapadła decyzja budowy fabryki a decision has been taken concerning the construction of a new factory decyzją kogoś by (the) decision of sb decyzją sądu został skazany na dożywocie the court sentenced him to life imprisonment

decyzyjny
adv. [proces] decision-making attr. [ośrodek] governing, ruling

dedukcja
f sgt deduction, inference drogą dedukcji doszli do ciekawych wniosków by a process of deduction they arrived at some interesting conclusions metodą prostej dedukcji domyślił się, kto to zrobił by a process of simple deduction, he guessed who had done it

dedukcyjnie
adv. [wnioskować, uzasadniać] deductively, by (way of) deduction

dedukcyjny
adv. [wnioskowanie, rozumowanie] deductive

dedukować
impf vt to deduce, to infer z przedstawionych faktów dedukowaliśmy motywy zbrodni from the facts presented, we were able to deduce the motive for the crime wydedukować vi to deduce dedukował, że eksperyment się uda he deduced that the experiment would work wydedukować

dedykacja
f (Gpl dedykacji) 1. (na podarunku) inscription 2. (autorska) dedication (dla kogoś to sb)

dedykacyjny
adv. 1. (w formie dedykacji) dedicatory tekścik dedykacyjny a dedicatory inscription wiersz dedykacyjny a rhymed inscription 2. (odautorski) [notka] dedicatory

dedykować
pf, impf vt to dedicate [utwór, kompozycję] (komuś to sb) tę książkę dedykuję mojej matce this book is dedicated to my mother zadedykować

defekt
f (Gdefektu) 1. (usterka) defect defekt genetyczny a genetic defect defekt silnika an engine defect defekt wymowy/skóry a speech/skin defect towar z defektem defective goods 2. środ., Druk. (książka, gazeta) (uszkodzony) damaged copy (niekompletny) defective copy

defektowy
adv. [towar, egzemplarz] defective

defensor
m środ., Sport defender, back

defensywa
f sgt 1. Wojsk. defence GB, defense US także przen. być w defensywie to be on the defensive nieprzyjaciel przeszedł do defensywy the enemy has gone on the defensive zepchnięty do defensywy rząd musiał bronić swoich koncepcji forced onto the defensive, the government had to vindicate its concepts 2. Sport (obrona) defence GB, defense US (zawodnicy) the defence GB, the defense US zawodnicy przeszli pod swoją bramką do defensywy the players moved back to defend their goal popisali się świetną grą w defensywie they exhibited some superb play in defence

defensywnie
adv. defensively także przen.

defensywność
f sgt defensiveness defensywność działań bojowych/gry była przyczyną klęski defensive combat/playing tactics were the reason for the defeat

defensywny
adv. 1. [akcja, broń, strategia] defensive defensywne działania zbrojne defensive military action(s) 2. przen. [rozumowanie, postawa] defensive 3. [gra, zawodnik] defensive [linia] defence attr. GB, defense attr. US

defetysta
m książk. defeatist

defetystyczny
adv. książk. [postawa, nastrój] defeatist

defetyzm
m sgt (G defetyzmu) książk. defeatism szerzyć defetyzm to spread defeatism

deficyt
m (G deficytu) 1. sgt Ekon. deficit (w czymś in sth) deficyt budżetowy państwa a country's budget deficit deficyt bilansu płatniczego a balance-of-payments deficit powiększa/zmniejsza się deficyt w handlu ze Wschodem the deficit in trade with the East is widening/narrowing 2. (niedobór) shortage deficyt żywności/energii a food/energy shortage deficyt siły roboczej a manpower a. labour shortage

deficytowość
f sgt 1. Ekon. lack of profit, unprofitability 2. (niedobór) shortage, scarcity deficytowość surowcowa a shortage of raw materials

deficytowy
adv. 1. (niedochodowy) (o gospodarce) running a deficit [przedsiębiorstwo] unprofitable, loss-making [produkt] loss-making [budżet] deficit attr. 2. (brakujący) [towary, surowce] scarce, in short supply

defilada
f (wojsk, sportowców) parade (przed kimś before sb) defilada lotnicza a fly-past defilada czołgów a tank parade defilada piechoty a march past of infantry defilada okrętów a naval review przyjmować defiladę to take the salute

defiladowy
adv. [szyk] parade attr. krok defiladowy goose-step

defilować
impf vi 1. (maszerować) to parade, to march (past) przed trybunami defilowały formacje różnych wojsk various military formations marched past the reviewing stand przedefilować 2. (paradować) to parade, to strut defilować w futrze/biżuterii to parade a. strut around in one's fur coat/jewellery defilować po korytarzu/ulicy to parade through the corridor/street przedefilować 3. Myślis. (o zwierzęciu) to walk into the line of fire

definicja
f (Gpl definicji) definition dać/sformułować definicję czegoś to give/formulate a definition of sth z definicji książk. by definition definicja klasyczna Log. impredicative definition definicja realna Log. real definition definicja realnoznaczeniowa Jęz. semantic definition definicja zakresowa Log. nominal definition

definicyjny
adv. definitional cechy definicyjne definitional properties definicyjne określenie a descriptive definition

definiować
impf vt 1. (objaśniać znaczenie) to define [pojęcie, wyraz] zdefiniować 2. książk. (określać) to define, to describe [uczucia, zjawiska] nawet nie próbuję definiować tego, co czuję I won't even try and describe what I feel zdefiniować

definitywnie
1. (ostatecznie) [opisać, wypowiadać się, rozstrzygnąć] definitively definitywnie załatwić coś to settle sth conclusively a. once and for all definitywnie rozproszyć czyjeś nadzieje to finally put paid to sb's hopes 2. (całkowicie) [zmienić] radically, fundamentally definitywnie zmienił podejście do życia he radically changed his attitude to life

definitywny
adv. 1. (ostateczny) [decyzja, odpowiedź] definitive to był definitywny koniec naszej znajomości that was the absolute end of our friendship 2. (całkowity) [zmiana, odmiana] radical, fundamental

defloracja
f (Gpl defloracji) książk., Med. defloration książk.

deformacja
f (Gpl deformacji) deformation deformacja stopy/kręgosłupa a deformation of the foot/spine deformacja rzeczywistości a distortion of reality deformacja osobowości a personality disorder ulec deformacji (o przedmiotach) to become distorted a. misshapen (o częściach ciała) to become deformed a. misshapen

deformować
impf vt to deform [kształt] to distort [znaczenie, odbicie] wilgoć deformuje drewniane ramy the damp warps the wooden frames pamięć deformuje to, co minęło memory distorts the past w swoim tłumaczeniu deformował sens oryginału in his translation he distorted the sense of the original deformować psychikę dziecka to warp a child's mind zdeformować deformować się (o częściach ciała) to become deformed (o przedmiotach) to lose shape, to become distorted a. misshapen zdeformować się

defraudacja
/'defraw'datsja/ f (Gpl defraudacji) książk. embezzlement U

defraudancki
/'defraw'dantski/ adv. książk. [działalność, zysk] embezzler's attr.

defraudant
/de'frawdant/ m, defraudantka f książk. embezzler

defraudować
/'defraw'dovat/ impf vt książk. to embezzle [pieniądze, majątek] zdefraudować

degeneracja
f sgt 1. książk. degeneration, deterioration degeneracja życia kulturalnego the deterioration of cultural life degeneracja moralna moral degeneration a. degeneracy 2. Biol. (gatunku, populacji) degeneration 3. Biol., Med. (tkanki, komórek) degeneration degeneracja narządu węchu degeneration of the olfactory cells

degeneracki
adv. pejor. [osoba, wygląd] degenerate

degeneracyjny
adv. 1. książk. [procesy, zmiany] degenerative 2. Biol., Med. [choroby, procesy] degenerative

degenerat
m, degeneratka f pejor. degenerate

degenerować
impf vt książk. to corrupt [ludzi, systemy] bogactwo degenerowało arystokrację the aristocracy were corrupted by wealth brak pracy degeneruje człowieka lack of work degrades a person alkoholizm degeneruje człowieka alcoholism destoys a. cripples a person zdegenerować degenerować się 1. [osoba] to be corrupted, to become depraved [system] to degenerate degenerować się w środowisku pijaków i złodziejów to be corrupted by an environment of drunks and thieves zdegenerować się 2. Biol., Med. to degenerate, to deteriorate rośliny szybko degenerują się w nieodpowiednich warunkach plants rapidly deteriorate in unsuitable conditions zdegenerować się

degradacja
f 1. (Gpl degradacji) (w hierarchii) demotion degradacja kapitana do stopnia szeregowca demotion of a captain to the rank of private 2. sgt (spadek wartości, pozycji) decline degradacja poezji the decline of poetry degradacja wartości moralnych the decline in a. degeneration of moral values degradacja zawodu nauczyciela a decline in the prestige of the teaching profession 3. sgt książk. (proces niszczenia) degradation degradacja lasów/wód forest/water degradation degradacja środowiska naturalnego degradation of the environment 4. Chem., Geol. degradation postępująca degradacja gleby progressive soil degradation degradacja psychiczna Psych. mental deterioration

degradacyjny
adv. 1. (obniżający poziom, rangę) [proces] of decline, of deterioration 2. Chem., Geol. [procesy, czynniki] degradation attr.

degradować
impf vt 1. (zmniejszać wartość) to undermine, to downgrade (zmniejszać rangę, poziom) to downgrade, to relegate rola artysty w społeczeństwie jest degradowana the role of the artist in society is undervalued takie podejście degraduje człowieka do jednego z wielu gatunków zwierząt such an approach reduces humankind to the level of just another animal species brak wykształcenia degradował go w jej oczach his lack of education disqualified him in her eyes zdegradować 2. (pozbawiać stanowiska) to demote [żołnierza] to downgrade [pracownika] degradować oficera do stopnia szeregowca to demote an officer to the rank of private zdegradować 3. książk. (niszczyć) to degrade [środowisko] zdegradować degradować się to decline degradujące się moralnie społeczeństwo a morally degenerate a. corrupt society zdegradować się

degrengolada
f sgt książk. moral decay

degustacja
f sgt książk. (ocena) tasting (kosztowanie) savouring degustacja wina/serów a wine/cheese tasting zaprosiła mnie na degustację jej pączków she invited me over to sample a. savour żart. her doughnuts

degustacyjny
adv. książk. tasting attr. ocena degustacyjna win a wine tasting

degustator
m, degustatorka f książk. taster degustator win a wine taster

degustować
impf vt książk. to taste, to sample [wino, potrawy]

dehumanizacja
f sgt książk. dehumanization

dehumanizacyjny
adv. książk. [procesy, wpływ] dehumanizing

dehumanizować
impf książk. vt to dehumanize media dehumanizują ludzką tragedię the media dehumanize human tragedy zdehumanizować dehumanizować się to become dehumanized zdehumanizować się

deifikacja
f sgt książk. deification

deifikować
impf vt książk. to deify [zwierzęta, słońce, osobę]

deista
m Filoz. deist

deistyczny
adv. Filoz. deistic(al)

deizm
m sgt (G deizmu) Filoz. deism

deka
n inv. pot. ten gram(me)s deka- w wyrazach złożonych Miary deca- dekalitr a decalitre

dekada
f książk. 1. (dziesięć dni) ten days w pierwszej dekadzie lipca in the first week or so of July w drugiej dekadzie kwietnia in mid-April, in the middle of April w trzeciej a. ostatniej dekadzie marca towards the end of March 2. (dziesięć lat) decade w pierwszej/ostatniej dekadzie XX wieku in the first/final decade of the 20th century 3. (dziesięć tygodni) ten weeks 4. (dziesięć miesięcy) ten months 5. Antycz., Hist. decade

dekadencja
f sgt 1. książk. (schyłek) decadence, decadency dekadencja Imperium Rzymskiego the decline a. fall of the Roman Empire 2. Literat., Szt. (late nineteenth-century) decadence, the Decadent movement

dekadencki
adv. 1. (schyłkowy) [nastrój, społeczeństwo] decadent 2. Literat., Szt. Decadent attr., fin-de-siecle

dekadent
m 1. (pesymista) decadent 2. Literat., Szt. Decadent

dekadentyzm
m sgt (G dekadentyzmu) Literat., Szt. (late nineteenth-century) decadence, the Decadent movement

dekadowy
adv. (dziesięciodniowy) [plan, sprawozdanie] ten-day attr. (dziesięcioletni) decade attr.

dekagram
m Miary ten grams, ten grammes GB decagram spec.

dekagramowy
adv. ten-gram attr. -dekagramowy w wyrazach złożonych dziesięciodekagramowa paczka kawy a (one-)hundred-grams packet of coffee dwudziestodekagramowa porcja sałatki a two-hundred-gram portion of salad

dekalog
m (G dekalogu) 1. Relig. Dekalog the Ten Commandments, the Decalogue przestrzegać Dekalogu to keep the (Ten) Commandments 2. książk. (kodeks) canon, code dekalog współczesnego prawa the canons of contemporary law zasady żołnierskiego dekalogu the rules of soldierly conduct, the soldier's code

dekapitalizacja
f sgt Ekon. depreciation dekapitalizacja maszyn/budynków depreciation of machines/buildings

dekapitalizować
impf vt Ekon. to depreciate [maszyny, budynki] zdekapitalizować dekapitalizować się [maszyna, urządzenie] to depreciate zdekapitalizować się

dekarski
adv. [narzędzia] roofing mistrz dekarski a master tiler, a qualified roofing worker roboty dekarskie roofing works a. jobs

dekarz
m (Gpl dekarzy) roofer, roofing contractor

dekiel
m (Gpl deklów a. dekli) 1. (na koło) hubcap 2. pot. (pokrywka) lid 3. Hist. (czapka) student's cap with a small peak and embroidered top

deklamacja
f (Gpl deklamacji) 1. (wiersza, utworu) recitation, declamation deklamacja poezji współczesnej a recital of modern poetry 2. zw. pl. pejor. (frazes) rhetoric U

deklamacyjność
f sgt pejor. pompousness

deklamacyjny
adv. 1. [klub, szkoła, sztuka] declamatory książk. 2. pejor. (nieszczery) rhetorical, declamatory

deklamator
m, deklamatorka f 1. (wiersza, utworu) reciter, declaimer znany deklamator poezji patriotycznej a known reciter of patriotic verse 2. książk., pejor. (posługujący się frazesami) rhetorician

deklamatorski
adv. 1. [sztuka, umiejętności] declamatory deklamatorskie ozdobniki stage effects przen. 2. książk., pejor. (nieszczery) [hasła, ton] rhetorical, declamatory

deklamatorsko
adv. książk., pejor. (nieszczerze) rhetorically, declamatorily

deklamatorstwo
n sgt książk., pejor. rhetorical a. declamatory a. bombastic style

deklamować
impf vt (recytować) to declaim, to recite [wiersz, utwór] zadeklamować vi pejor. (mówić frazesy) to rant, to go on (o czymś about sth) to sound off pot. (o czymś about sth) wydeklamować

deklaracja
f (Gpl deklaracji) 1. (wyraz woli, poglądów) declaration deklaracja lojalności wobec władz a declaration of loyalty to the authorities różnica między jego publicznymi deklaracjami a prywatnymi poglądami the difference between his public declarations and his private beliefs 2. (pisemne oświadczenie) declaration deklaracja podatkowa a declaration of income, tax return deklaracja celna a customs declaration wypełnić/złożyć deklarację podatkową to fill in/submit a. file US an income tax return parlamentarzyści zobowiązani są złożyć deklarację o stanie majątkowym members of Parliament are obliged to submit a declaration about their financial status 3. (proklamacja) declaration, proclamation deklaracja niepodległości a declaration of independence wydać deklarację to issue a proclamation a. decree 4. przest. (oświadczyny) proposal złożyć komuś deklarację to ask for sb's hand (in marriage) deklaracja akcesyjna Prawo declaration of accession

deklaracyjny
adv. [blankiet, wniosek] declaration attr.

deklaratywizm
m sgt (G deklaratywizmu) książk. declarative character deklaratywizm przedwyborczych obietnic the declarative a. declaratory character of pre-election promises

deklaratywnie
adv. książk. half-heartedly wielu deklaratywnie antykomunistycznych polityków ma komunistyczną przeszłość many politicians who declare themselves to be anti-communist were at one time communists

deklaratywność
f sgt książk. half-heartedness

deklaratywny
adv. książk., pejor. half-hearted deklaratywny charakter obietnic half-hearted promises

deklarować
impf vt 1. (ogłaszać) to declare, to pledge deklarować lojalność wobec kogoś to pledge allegiance to sb rząd deklaruje rozpisanie nowych wyborów the government declares its intention to call an election zadeklarować 2. (przeznaczać) to pledge [datki, dary] każdy z nas deklaruje coś na rzecz pogorzelców we've all made pledges to the victims of the fire zadeklarować deklarować się 1. (przyznawać się) to declare oneself deklarował się jako Niemiec/socjalista he declared himself (to be) a German/socialist politycy, którzy wcześniej deklarowali się po stronie koalicji politicians who had earlier declared themselves to be for the coalition zdeklarować się 2. książk. (obiecywać) deklarowała się, że przyjedzie po nas na lotnisko she promised she would pick us up at the airport zadeklarować się 3. przest. (oświadczać się) to declare oneself przest. deklarować się o czyjąś rękę to ask for sb's hand (in marriage)

deklasacja
f sgt książk. declassing

deklasować
impf vt 1. książk. (obniżać pozycję) to declass to małżeństwo deklasuje go towarzysko his marriage degrades his social status zdeklasować 2. środ., Sport (pokonywać) to outclass [przeciwnika, rywala] zdeklasować deklasować się (tracić pozycję) to be declassed a. declasse, to lose caste a. (one's) social standing w tych trudnych czasach nawet najstarsze rody się deklasują nowadays even the oldest families are losing their social standing zdeklasować się

deklinacja
f (Gpl deklinacji) 1. Jęz. declension C/U deklinacja mieszana/żeńska/spółgłoskowa a mixed/feminine/consonantal declension 2. Astron. declination deklinacja magnetyczna Geog. magnetic declination, magnetic variation

deklinacyjny
adv. 1. Jęz. [formy, końcówki] declensional 2. Astron. declinational

deko
n inv. deka

dekoder
m Techn. decoder dekoder adresu Komput. address decoder dekoder operacji Komput. operation decoder dekoder teletekstu Telekom. teletext decoder

dekodować
impf vt Techn. to decode [sygnały, informacje]

dekolonizacja
f sgt książk. decolonization

dekolonizacyjny
adv. of decolonization ruchy dekolonizacyjne decolonization movements proces dekolonizacyjny process of decolonization

dekolt
m (G dekoltu) 1. (wycięcie) neckline, neck bluzka z dekoltem a low-cut blouse sweter z dekoltem w szpic a V-neck a. V-necked jumper suknia miała głęboki dekolt z przodu the dress was cut low at the front a. had a low neckline a. decolletage 2. (część ciała) krem do pielęgnacji szyi i dekoltu cream for the neck and shoulders

dekomponować
impf vt książk. to upset, to fragment dekomponować się to disintegrate, to fragment

dekompozycja
f sgt książk. disintegration dekompozycja koalicji rządzącej the break-up of the coalition dekompozycja akcji powieści the disintegration of the plot

dekompozycyjny
adv. książk. disintegrative

dekomunizacja
f sgt Polit. decommunization

dekomunizacyjny
adv. Polit. [hasła, postulaty] of decommunization polityka/ustawa dekomunizacyjna policy/act of decommunization

dekomunizować
impf vt Polit. to decommunize [administrację, gospodarkę] zdekomunizować dekomunizować się to be decommunized zdekomunizować się

dekoncentracja
f sgt 1. (uwagi) distraction każdy dzwonek telefonu powoduje jego dekoncentrację every time the phone rings it distracts him wystarczyła chwila dekoncentracji i samochód znalazł się w rowie a moment's distraction sufficed and the car ended up in the ditch dekoncentracja uwagi lack of concentration 2. Ekon. decentralization dekoncentracja przemysłu decentralization of industry Wojsk. scattering, dispersal

dekoncentrować
impf vt 1. (rozpraszać) to distract hałas mnie dekoncentruje noise distracts me zdekoncentrować 2. książk. to decentralize [produkcję, działania] zdekoncentrować dekoncentrować się to lose (one's) concentration on łatwo się dekoncentruje he's easily distracted zdekoncentrować się

dekonspiracja
f sgt unmasking chronić agenta przed dekonspiracją to protect a. shield an agent from exposure a. being discovered dekonspiracja tajnego związku/siatki wywiadowczej exposure a. unmasking of a secret organization/spy network

dekonspirować
impf vt to unmask, to expose [szpiega, plany] nie chciałem dekonspirować miejsca spotkania I didn't want to give away the meeting place a. the meeting place away zdekonspirować dekonspirować się to be unmasked, to be exposed zdekonspirować się

dekoracja
f 1. (Gpl dekoracji) (ozdoby) decoration dekoracja świąteczna/stołu Christmas/table decoration te róże będą bardzo efektowną dekoracją these roses will make a very attractive decoration 2. zw. pl. (Gpl dekoracji) (teatralna, filmowa) scenery U, decor U zmiana dekoracji a change of scenery ustawić dekoracje to build some scenery 3. sgt (odznaczanie) decorating prezydent dokonał dekoracji żołnierzy krzyżami walecznych the President decorated the soldiers with the Military Cross 4. sgt (ozdabianie) decoration, decorating być odpowiedzialnym za dekorację sali to be responsible for decorating the room

dekoracyjnie
adv. decoratively

dekoracyjność
f sgt decorativeness

dekoracyjny
adv. 1. (zdobiący) [motywy, sztuka] decorative [rośliny] ornamental 2. (piękny) decorative, attractive

dekorator
m, dekoratorka f decorator dekorator wnętrz an interior decorator a. designer dekorator wystaw sklepowych a window dresser dekorator teatralny a scene designer

dekoratorski
adv. [prace] decoration attr. [pracownia] decorator's

dekoratywność
f sgt książk. decorativeness

dekoratywny
adv. książk. [element, motyw] decorative

dekorowany
pp dekorować adv. [suknia, tort] decorated (czymś with sth)

dekorować
impf vt 1. (ozdabiać) to decorate dekorować tort czekoladą to decorate a cake with chocolate jej czoło dekorowały liście her forehead was decorated with leaves udekorować 2. (odznaczać) to decorate, to confer an order on dekorować żołnierzy medalami za odwagę to decorate soldiers for bravery ceremonia dekorowania zwycięzców the award ceremony udekorować

dekować
impf vt 1. pot. (ukrywać) to harbour GB, to harbor US [dezertera, zbiega, przestępcę] zadekować 2. Roln. to mulch [pola, łąki] dekować się pot. (ukrywać się) to skulk, to shirk one's duty (unikać służby wojskowej) to scrimshank GB pot. zadekować się

dekownik
m pot., pejor. skulker, shirker (unikający służby wojskowej) scrimshanker GB pot., draft dodger US pejor.

dekowy
pot. adv. ten-gram attr. -dekowy w wyrazach złożonych dziesięciodekowa paczka herbaty a (one-)hundred-gram packet of tea dwudziestodekowy ciężarek a two-hundred-gram weight

dekret
m (G dekretu) 1. Polit. decree, edict (o czymś of a. on sth) wydać dekret to issue a decree a. an edict dekretem by decree chłopi otrzymali prawa dekretem królewskim the peasants were granted their rights by royal decree a. an edict 2. Hist. (sądowy) decree dekret egzekucyjny an executive decree

delegacja
f (Gpl delegacji) 1. (grupa) delegation, deputation delegacja powitalna welcoming committee 2. (wyjazd) business trip pojechać w a. na delegację to go on a business trip mąż jest w delegacji my husband's away on business 3. pot. (wydatki) expenses firma zwróciła mi delegację the company reimbursed my expenses

delegacyjny
adv. [stawki, blankiet] expense account attr.

delegalizacja
f sgt (partii, organizacji, działalności) banning, making [sth] illegal

delegalizować
impf vt to ban, to make [sth] illegal [partię, organizację, działalność] delegalizować handel alkoholem to prohibit the sale of alcoholic beverages zdelegalizować

delegat
m, delegatka f delegate, representative wybrać delegatów na zjazd to elect delegates to the convention delegat apostolski the apostolic delegate

delegatura
f branch (office)

delegować
pf, impf vt 1. (wysyłać) to delegate firma delegowała go na rozmowy w sprawie kontraktu his company delegated a. appointed him to negotiate the contract wydelegować 2. książk. (przekazywać) to delegate [obowiązki, uprawnienia] delegować pracownikom zadania to delegate responsibilities to the staff

delektować
się impf v refl. (smakować) to savour GB, to savor US (rozkoszować się) to relish delektował się winem he savoured a. relished the taste of the wine delektował się francuskimi winami he delighted in drinking French wines delektował się wygraną w wyborach he was relishing his victory at the election(s)

delficki
adv. Mitol. Delphic, Delphian wyrocznia delficka the Delphic oracle, the Oracle at Delphi

delfin
1. Zool. dolphin 2. sgt Sport butterfly (stroke) 3. Szt. dolphin 2. m Hist. (osoba, tytuł) dauphin

delfinarium
n (Gpl delfinariów) dolphinarium

delfinek
m dem. (zwierzę) (small) dolphin

delia
f (GDGpl delii) Hist. fur-lined coat

deliberacja
f (Gpl deliberacji) książk. zw. pl. deliberation C/U po długich deliberacjach after much deliberation

deliberować
impf vi książk. to deliberate (nad czymś on a. about a. over sth) nie ma o czym deliberować there's no point deliberating można długo deliberować, dlaczego. one could deliberate endlessly as to why.

delicja
f (Gpl delicji) 1. zw. pl. (przysmak) delicacy, dainty delicje! delicious! 2. (ciastko) Jaffa Cake

delikates
m (G delikatesu) zw. pl. przest. delicacy, dainty dostała w prezencie kosz delikatesów she was given a basketful of delicacies delikatesy plt (sklep) delicatessen

delikatesowy
adv. artykuły delikatesowe delicacies, dainties

delikatnie
adv. grad. 1. (taktownie) [postępować, upomnieć] gently delikatnie mówiąc to put a. putting it mildly stwierdzenie to, mówiąc delikatnie, wydaje się niepoważne to put it mildly, this statement sounds ridiculous 2. (uważnie) delikatnie obchodzić się z czymś to handle sth with care delikatnie przemyć ranę to wash the wound carefully delikatnie otworzyć/zamknąć drzwi to open/shut the door gently 3. (nieznacznie) w oddali delikatnie rysowały się kontury gór the soft outlines of the hills/mountains could be seen in the distance chusteczka delikatnie pachniała lawendą the handkerchief had a delicate scent of lavender delikatnie różowa suknia a dress in a delicate shade of pink 4. (lekko) w tej sukience wyglądała krucho i delikatnie she looked delicate and fragile in that dress 5. (o potrawach, napojach) mięso królika smakuje delikatnie rabbit meat has a delicate flavour

delikatność
f sgt 1. (takt) gentleness trzeba nie mieć delikatności, żeby go o to nagabywać it's tactless to question him about that przez delikatność nie nawiązywano do jego kłopotów everybody tactfully refrained from mentioning his troubles 2. (wrażliwość) delikatność psychiczna sensitivity delikatność i nieśmiałość młodej dziewczyny the sensitivity and shyness of a young girl 3. (staranność) z wielką delikatnością rozplątywała stare koronki she untangled the old lace very carefully 4. (kształtów, barw, światła) softness pieczeń zachwyciła delikatnością smaku the roast delighted everybody with its delicate flavour

delikatny
adv. grad. 1. (taktowny) [osoba, natura] gentle, considerate delikatna ironia/aluzja subtle irony/allusion 2. (mało odporny) [zdrowie, budowa ciała] delicate delikatna porcelana delicate china delikatną skórę łatwo podrażnić sensitive skin is easily irritated to delikatna osoba i łatwo ją zranić she's sensitive and easily hurt 3. (miły w dotyku) [futro, skóra, materiał] delicate, soft 4. (drobny) delikatne rysy twarzy delicate fine features 5. (słaby) [podmuch, światło, zapach] delicate, soft delikatny meszek/wąsik fine hair delikatny róż/fiolet a delicate (shade of) pink/purple 6. (o smaku) [mięso, wino] delicate 7. (drażliwy) [sprawa, kwestia] delicate 8. [kosmetyki, środki chemiczne] soft środek wybielający o delikatnym działaniu a mild bleaching agent

delikwent
m, delikwentka f pot., żart. rogue pot., rascal pot. przyłapać delikwentów na gorącym uczynku to catch the rascals red-handed

delirium
n inv. sgt delirium być w delirium to be delirious a. in a state of delirium delirium tremens delirium tremens

delirka
f pot. (choroba alkoholowa) the DTs pot., the jim-jams pot.

deliryczny
adv. [stan, przywidzenia] delirious zdradzać objawy deliryczne to show signs of delirium

delta
f 1. Geog. (rzeki) delta delta Nilu/Amazonki the Nile/Amazon delta żyzne gleby w delcie Wisły fertile soil of the Vistula delta 2. Mat. delta 3. Lotn. (układ) delta wing (samolot) delta-winged aircraft

demagog
m (Npl demagodzy a. demagogowie) 1. pejor. demagogue GB, demagog US 2. Antycz. demagogue

demagogia
f sgt (GD demagogii) pejor. demagoguery, demagogy

demagogicznie
adv. pejor. demagogically

demagogiczny
adv. pejor. [przemówienie, argumenty] demagogic, demagogical

demarkacyjny
adv. linia demarkacyjna demarcation line obszar demarkacyjny demarcated territory a. demarcation zone

demaskator
m, demaskatorka f exposer, unmasker demaskator obłudy an exposer a. denouncer of hypocrisy demaskator spisku the exposer of a conspiracy

demaskatorski
adv. [publikacja] revealing pasja demaskatorska a passion for unmasking a. exposing the truth demaskatorski artykuł w prasie an expose

demaskatorsko
adv. demaskatorsko napisany artykuł an article designed to expose the true facts

demaskatorstwo
n sgt unmasking, exposure

demaskować
impf vt to unmask, to expose [spisek, przestępcę] demaskować czyjeś prawdziwe zamiary to expose a. reveal sb's true intentions szyja kobiety demaskuje jej wiek przen. a woman's neck reveals her true age zdemaskować demaskować się to reveal one's true intentions, to reveal oneself in one's true colours zdemaskować się

demencja
f sgt książk., Med. dementia starcza demencja senile dementia

dementi
n inv. książk. denial, disclaimer dementi książk. złożyć dementi to issue a denial a. disclaimer

dementować
impf vt książk. to deny [informację, plotki] zdementować

demilitaryzacja
f sgt demilitarization

demilitaryzacyjny
adv. [traktat, pakt] demilitarization attr.

demilitaryzować
impf vt to demilitarize [obszar, strefę, organizację] zdemilitaryzować

demiurg
m (Npl demiurgowie) 1. książk. (twórca) (great) master demiurg sztuki filmowej a great master of the art of film 2. Filoz. demiurge 3. Antycz. (rzemieślnik) craftsman (urzędnik) demiurg

demiurgiczny
adv. [cechy, moc] demiurgic(al)

demo
adv. inv. [kaseta, nagranie, program komputerowy] demo attr. n inv. pot. demo

demobil
m (G demobilu) pot. army surplus (store a. company) plecak/jeep z demobilu an army surplus backpack/jeep

demobilizacja
f (Gpl demobilizacji) 1. Polit. (kraju, gospodarki) demilitarization U 2. Wojsk. demobilization U demob U GB pot. 3. (marazm) lethargy U lassitude U książk., torpor U książk. ogarnęła mnie całkowita demobilizacja I was completely overcome by lethargy poczuł postępującą demobilizację he felt a growing lassitude

demobilizacyjny
adv. 1. Polit. demilitarization attr. rozporządzenie demobilizacyjne demilitarization decree 2. Wojsk. demobilization attr. demob GB pot. rozkaz demobilizacyjny demobilization orders

demobilizować
impf vt 1. Wojsk. to demobilize [armię] zdemobilizować 2. (odbierać gotowość) to dishearten, to discourage [robotników, uczniów, sportowców] zdemobilizować demobilizować się 1. (rozbrajać się) to be demobilized zdemobilizować się 2. (tracić motywację) to become discouraged a. disheartened, to lose motivation zdemobilizować się

demograf
m (Npl demografowie) Socjol. demographer

demografia
f sgt (GD demografii) Socjol. demography

demograficzny
adv. Socjol. demographic, demographical

demokracja
f (Gpl demokracji) democracy zaprowadzić/wprowadzić demokrację to introduce/establish democracy być zwolennikiem/przeciwnikiem demokracji to be an advocate/an opponent of democracy demokracja bezpośrednia Polit. direct democracy demokracja ludowa Polit. people's democracy demokracja parlamentarna Polit. parliamentary a. representative democracy demokracja socjalistyczna Polit. socialist democracy demokracja szlachecka Hist. democracy of the nobility a. nobles chrześcijańska demokracja Polit. Christian democracy

demokrata
m, demokratka f 1. Polit. democrat 2. (członek partii demokratycznej) democrat (w USA) Democrat

demokratycznie
adv. democratically

demokratyczny
adv. democratic

demokratyzacja
sgt Polit. democratization

demokratyzacyjny
adv. [dążności, posunięcia, działania] democratizing

demokratyzm
m sgt (G demokratyzmu) democratism

demokratyzować
impf vt to democratize (zdemokratyzować) demokratyzować się [życie polityczne, stosunki społeczne] to become democratized (zdemokratyzować się)

demolka
f pot. (niszczenie) shambles U pot., havoc U to kompletna demolka! it's a complete shambles! czy znów dojdzie do demolki na stadionie? is there going to be another riot at the stadium? zrobić demolkę w pokoju to smash up a. demolish a room pot.

demolować
impf vt to wreck, to smash up to vandalize [cudzą własność] zdemolować

demolud
m (G demoludu a. demoluda) Hist., pot., pejor. Communist a. Soviet bloc country

demon
m 1. Relig. demon, fiend 2. przen. demon demon szybkości a speed fiend pot.

demonicznie
adv. demonically, demoniacally, fiendishly demonicznie zły demonically evil

demoniczność
f sgt demonic a. demoniac character a. nature, fiendishness

demoniczny
adv. demonic, demoniac z demonicznym wyrazem twarzy/śmiechem with a demonic a. fiendish expression/laugh

demonizacja
f sgt demonization demonizacja komunizmu the demonization of communism

demonizm
m sgt (G demonizmu) 1. (wiara w złe duchy) demonism 2. (demoniczność) demonic a. demoniac quality

demonizować
impf vt to demonize demonizowanie przeciwnika the demonization of one's opponent demonizowanie choroby exaggerated fear of a disease demonizowanie trudności the exaggerating of difficulties

demonologia
f sgt (GD demonologii) demonology

demonologiczny
adv. demonological

demonopolizacja
f sgt break-up of a. dismantling (of) monopolies demonopolization rzad.

demonstracja
f (Gpl demonstracji) 1. (uliczna) demonstration rozpędzić a. rozegnać a. rozproszyć demonstrację to break up a. disperse a demonstration 2. (niezadowolenia, pogardy) display, demonstration 3. (prezentacja) demonstration, display demonstracja wynalazku/urządzenia the demonstration of a new invention/of new equipment demonstracja siły a show a. display of strength także przen. 4. Wojsk. show

demonstracyjnie
adv. (ostentacyjnie) ostentatiously (jako sprzeciw) in protest

demonstracyjność
f sgt ostentatiousness

demonstracyjny
adv. 1. (ostentacyjny) ostentatious, pointed 2. [okrzyki, hasła, transparenty] protest attr. 3. [sala, egzemplarz] demonstration attr., demonstrational tylko do celów demonstracyjnych for demonstrational purposes only

demonstrant
m, demonstrantka f (uczestnik manifestacji) demonstrator

demonstrować
impf vt 1. (prezentować produkt) to demonstrate demonstrować klientowi działanie komputera to demonstrate a computer for a customer modelki demonstrowały ubiory z nowej kolekcji wiosennej the models were presenting the new spring collection córki demonstrowały nam swoje nowe ciuchy our daughters modelled their new outfits for us zademonstrować 2. (okazywać) to display, to demonstrate demonstrować niechęć wobec kobiet to display one's aversion to women nie powinno się demonstrować uczuć one shouldn't display a. demonstrate one's feelings zademonstrować 3. (wykazywać) to demonstrate, to display [dobrą formę, umiejętności] zademonstrować vi (zbiorowo) to demonstrate (przeciw czemuś against sth) demonstrować w obronie czegoś to hold a rally a. demonstration in defence of sth demonstrować na cześć zagranicznego gościa to turn out in crowds to welcome a foreign visitor

demontaż
m (G demontażu) 1. Techn. disassembly U, dismantlement U demontaż skrzyni biegów disassembly a. dismantling of the gearbox 2. przen. dismantling U

demontażowy
adv. disassembly attr., dismantlement attr.

demontować
impf vt 1. Techn. to dismantle, to disassemble [maszynę, urządzenia] 2. przen. to dismantle [system, strukturę] zdemontować

demoralizacja
f sgt (moral) corruption, moral decay szerzyć demoralizację to spread (moral) corruption

demoralizować
impf vt to corrupt, to deprave bogactwo i sława demoralizują money and fame corrupt zdemoralizować demoralizować się to become corrupt, to become depraved zdemoralizować się

demoralizująco
adv. działać/wpływać demoralizująco to have a corrupting effect/influence

demoralizujący
pa demoralizować adv. (morally) corrupting

denar
m denar

denat
m, denatka f 1. Prawo the deceased, the victim, the body (samobójca) suicide (victim) (ofiara zabójstwa) (murder) victim (ofiara wypadku) (accident) victim brakowało obrączki (na palcu) denata the deceased's ring was missing kiedy ostatnio rozmawiał pan z denatką? when did you last talk to the deceased? 2. pot., żart. (o osobie zmęczonej, pijanej) wreck pot. jestem denat Im wrecked pot.

denaturat
m (G denaturatu) methylated spirit(s) U meths U GB pot.

denerwować
impf vt to irritate, to annoy hałas uliczny mnie denerwuje street noise gets on my nerves babka denerwowała go swoją hipochondrią his grandmother's hypochondria was getting on his nerves zdenerwować denerwować się 1. (odczuwać niepokój) to be nervous (czymś a. z powodu czegoś about sth) (martwić się) to be anxious a. worried (czymś about sth) denerwowała się (przed) wizytą teściów she was nervous about her in-laws' forthcoming visit denerwowała się, bo syn nie wrócił na czas she was anxious a. worried because her son hadn't come home on time nie denerwuj się don't get upset calm down (now) 2. (złościć się) to be irritated a. annoyed (czymś by sth) zdenerwować się

denerwująco
adv. irritatingly, annoyingly

denerwujący
pa denerwować adv. [śmiech, zachowanie, głupota] irritating, annoying

denim
m (G denimu) Włók. denim

denko
n (spód) bottom (góra) top (kapelusza) crown

dennie
adv. pot. na imprezie było dennie it was a lousy party pot.

denny
adv. 1. [zbiorniki, ryby, morena, erozja] bottom attr. 2. pot. (wyjątkowo kiepski) lousy pot., crummy pot.

denominacja
f sgt Ekon. (currency) denomination denominacja złotego/funta the redenomination of the zloty/the pound

dentysta
m, dentystka f dentist muszę pójść do dentysty I have to go to the dentist

dentystyczny
adv. [fotel] dentist's [zabieg] dental gabinet dentystyczny a dental surgery GB, a dentist's office US nici dentystyczne dental floss

denuncjacja
f (Gpl denuncjacji) denunciation złożyć denuncjację na kogoś to denounce sb

denuncjator
m, denuncjatorka f informer

denuncjatorski
adv. informer's list denuncjatorski a letter of denunciation na podstawie denuncjatorskich informacji on the basis of denunciations

denuncjować
impf vt książk. to denounce, to inform on denuncjować kolegów to denounce a. inform on one's friends zadenuncjować

departament
m (G departamentu) 1. Admin. (dział w ministerstwie) office, department 2. (ministerstwo) department 3. (jednostka podziału terytorialnego) department

depesza
f 1. (telegram) telegram, cable, wire US 2. Dzien. dispatch

depeszować
impf vi to send a telegram depeszować do kogoś to cable a. wire US sb zadepeszować

depilacja
f sgt 1. Kosmet. depilation, hair removal depilacja nóg/bikini/pach leg/bikini (line)/underarm depilation a. hair removal depilacja laserowa laser depilation 2. (w garbarstwie) depilation

depilacyjny
adv. 1. Kosmet. depilatory, hair removing zabiegi depilacyjne na twarz/ciało facial/body depilation a. hair removal (treatments) środki depilacyjne depilatories 2. (w garbarstwie) depilatory

depilator
m (kosmetyk) depilatory (w kremie) depilatory cream (w aerozolu) depilatory spray (wosk) depilatory wax (narzędzie) (electric) depilator

depilować
impf vt Kosmet. to depilate depilować włosy pod pachami to depilate one's underarms, to remove (one's) underarm hair wydepilować

deponować
impf vt książk. to deposit deponować pieniądze w banku to deposit money in a bank deponować testament u adwokata to file a. deposit one's will with an attorney zdeponować

deportacja
f (Gpl deportacji) 1. Admin., Polit. deportation 2. Hist. (zesłanie) deportation, transportation

deportacyjny
adv. 1. Admin., Polit. deportation attr. postępowanie deportacyjne deportation proceedings 2. Hist. deportation attr., transportation attr. do Australii przybyli statkiem deportacyjnym they came to Australia on a (convict) transport ship

deportowany
pp deportować m Admin., Polit. deportee

deportować
impf vt to deport deportowanie nielegalnych imigrantów the deportation of illegal immigrants

depozyt
m (G depozytu) 1. Fin. deposit 2. (oddany na przechowanie) deposit odebrał swój depozyt he picked up the item(s) he'd left on deposit a. for safe keeping 3. (przechowanie) (safe) deposit oddał klejnoty do depozytu w banku he put the jewels in safe deposit at the bank depozyt sądowy escrow deposit

depozytowy
adv. [kwit, bank] deposit attr.

deprawacja
f sgt książk. (moral) corruption depravation książk. deprawacja nieletnich Prawo corruption a. depravation of minors

deprawować
impf vt to corrupt to deprave książk. zdeprawować deprawować się to become corrupt a. depraved zdeprawować się

deprecjacja
f sgt książk. depreciation deprecjacja pieniądza Ekon. currency depreciation

deprecjonować
impf vt książk. to deprecate, to belittle deprecjonować czyjś dorobek naukowy to deprecate a. belittle sb's scientific a. scholarly achievements

depresja
f (Gpl depresji) 1. Astron., Ekon., Geog., Med. depression 2. Mat. kąt depresji angle of depression 3. Meteo. depression, low-pressure area depresja cykliczna Med. cyclical depression depresja poporodowa Med. post-natal depression, PND baby blues pot. depresja reaktywna Med. reactive depression depresja sezonowa Med. seasonal affective disorder, SAD depresja tektoniczna Geol. tectonic depression

depresyjnie
adv. depressively

depresyjny
adv. 1. Med. depressive nastrój depresyjny a depressive mood 2. Ekon. depressive koniec okresu depresyjnego the end of a period of depression 3. Geog. lej depresyjny cone of depression

deprymować
impf książk. vt 1. (odbierać optymizm) to demoralize, to dispirit 2. (wywoływać zakłopotanie) to make [sb] feel uncomfortable, to discomfit deprymował mnie jego sztuczny uśmiech his artificial smile made me uncomfortable deprymować się to become discouraged a. demoralized

deprymująco
adv. książk. działać na kogoś deprymująco to have a demoralizing a. dispiriting effect on sb

deprymujący
pa deprymować adv. książk. depressing, demoralizing deprymujący widok a depressing sight mieszkanie robiło deprymujące wrażenie the flat was a depressing sight

deptak
m (G deptaka a. deptaku) pot. promenade, boardwalk US

deptać
impf (depczę a. depcę) vt 1. (przygniatać) to tread (coś a. po czymś on sth) nie deptać trawników! keep off the grass! deptać komuś po nogach to step a. tread on sb's toes 2. przen. to trample on deptać prawa obywateli to trample on the rights of citizens zdeptać , podeptać 3. (chodzić) deptać szlaki turystyczne to follow the tourist trails deptać miejskie bruki to walk the city streets 4. (zostawiać brudne ślady) to dirty deptać dywan zabłoconymi butami to tread mud onto the carpet 5. Zool. (zapładniać) to tread deptać komuś po piętach (tropić) to be hot on sb's heels, to be breathing down sb's neck (znajdować się tuż za) to be close on sb's heels

deputacja
f (Gpl deputacji) przest. deputation

deputat
m (G deputatu) part of wages paid to workers in kind

deputatowy
adv. provided in kind as part of one's wages

deputowany
m, deputowana f Polit. deputy deputowany do Parlamentu Europejskiego Member of the European Parliament, MEP

dera
f augm. (futrzana) rug (końska) horse blanket

deratyzacja
f sgt pest control, rat extermination

deratyzacyjny
adv. pest control attr.

derbowy
adv. 1. Wyś. Kon. [wyścig, gonitwa, koń] Derby attr. 2. Sport spotkanie derbowe match

derby
n inv. 1. Wyś. Kon. Derby 2. Sport (w piłce nożnej) local derby

deresz
m roan

derka
f (w saniach, powozie) lap rug (dla konia) horse blanket (stary koc lub narzuta) blanket

derkacz
m Zool. corncrake

derma
f leatherette

dermatolog
m dermatologist

dermatologia
f (G dermatologii) dermatology

dermatologicznie
adv. dermatologically

dermatologiczny
adv. [leki, leczenie] dermatological [szpital, klinika] dermatology attr.

derwisz
m (Gpl derwiszy) Relig. dervish

desant
m (G desantu) Wojsk. 1. (operacja wojskowa) landing dokonać desantu to make a landing desant lotniczy/morski an air/a sea landing 2. (oddziały) landing force desant spadochronowy a paratroop drop

desantowy
adv. Wojsk. [oddziały, sprzęt] assault attr., landing attr. [okręt] assault attr. barka desantowa a landing craft wojska desantowe assault a. landing troops a. forces

deseczka
f dem. 1. (kawałek drewna) small plank, small board 2. (do krojenia) (chopping) board deseczka tkacka Techn. = a primitive loom w deseczkę first-class, top-rate bawiłem się w deseczkę I (really) had a ball a. a whale of a time

deseniowy
adv. [haft, tkanina] patterned

deser
n (G deseru) dessert, pudding GB co będzie na deser? what's for dessert a. pudding?

deserek
m dem. (G deserku) dessert, pudding GB

deserowy
adv. dessert attr. talerzyki deserowe dessert plates

deseń
m (G deseniu a. desenia) 1. (ozdobny wzór) pattern, design geometryczny/kwiatowy deseń geometric a. geometrical/floral pattern 2. przest. (wzór, szablon) pattern w ten deseń pot. like that

desinteressement
/'dezeteres'ma/ n inv. 1. (obojętność) indifference okazać/wyrazić swoje desinteressement dla czegoś to be indifferent to sth 2. Polit. renunciation a. lack of interest Polska zgłosiła swoje desinteressement w sprawie unii Białorusi z Rosją Poland announced that it had no interest a. was disinterested in the matter of a union between Belorus and Russia

deska
f 1. (kawałek drewna) plank, board deska podłogowa a floorboard 2. (do krojenia) (chopping) board deska do chleba/serów a breadboard/cheeseboard 3. pot. (narta) ski (deskorolka) skateboard (snowbordowa) snowboard jeździć na deskach to ski jeździć na desce to skateboard/snowboard deska do prasowania ironing board deska kreślarska drawing board deska okorkowa Techn. slab, flitch deska rozdzielcza control panel deska sedesowa toilet seat deska surfingowa Sport surfboard deska windsurfingowa Sport surfboard zabity deskami pot. in the sticks pot., out in the boondocks US pot. kąt zabity a. dziura zabita deskami the back of beyond a. of nowhere pot. deski sceniczne a. teatralne książk. the stage the boards pot. cztery deski pot. (trumna) wooden overcoat pot. do grobowej deski pot. till death, to the end of one's days ostatnia/jedyna deska ratunku sb's only/last hope a. resort przeczytać coś od deski do deski to read sth from cover to cover

deskorolka
f skateboard jeździć na deskorolce to ride a skateboard mistrz deskorolki a skateboard champion

deskowy
adv. [pomost] made of boards a. planks

deskrypcja
f (Gpl deskrypcji) książk., Log. description

deskrypcyjny
adv. książk. descriptive

deskryptywnie
adv. książk. descriptively

deskryptywny
adv. [gramatyka, etyka] descriptive

despekt
m (G despektu) przest. slight uczyniłeś mi despekt swoim zachowaniem I was offended by your behaviour

desperacja
f sgt desperation, despair z desperacją/w desperacji [zrobić, powiedzieć] in a. out of despair a. desperation

desperacki
adv. [zachowanie, działanie, decyzja, krok] desperate po desperacku [walczyć, bronić się] desperately

desperacko
adv. desperately

desperat
m, desperatka f a desperate man/woman tylko desperat zgodziłby się na takie warunki you'd have to be really desperate to agree to those terms

desperować
impf vi to despair (z powodu czegoś of sth)

despota
m, despotka f 1. Polit. despot 2. (człowiek bezwzględny) despot mąż/szef despota a despot of a husband/boss

despotycznie
adv. despotically

despotyczność
f sgt 1. Polit. despotism 2. (bezwzględność) despotic behaviour musieli znosić despotyczność nauczycieli they had to put up with the teachers' domineering attitude

despotyczny
adv. despotic

despotyzm
m (G despotyzmu) despotism

dessous
/de'su/ n inv. książk. (ladies') underwear sgt

destabilizacja
f sgt destabilization

destabilizacyjny
adv. książk. destabilizing

destabilizować
impf vt książk. to destabilize destabilizowanie spokoju społecznego undermining the social order zdestabilizować

destrukcja
f (Gpl destrukcji) (zniszczenie) destruction (rozpad) disintegration (rozprężenie) disruption Chem. decomposition, dissociation

destrukcyjnie
adv. [działać] destructively

destrukcyjność
f sgt (krytyki) destructiveness (zachowania) disruptiveness

destrukcyjny
adv. [wpływ, działalność, czynnik] destructive, disruptive masz destrukcyjny wpływ na klasę you are a disruptive influence in class

destruktywny
zob. destrukcyjny

destylacja
f sgt distillation destylacja frakcyjna Chem. fractional distillation sucha destylacja Chem. dry a. destructive distillation

destylacyjny
adv. [aparatura, kocioł, piec] distillation attr.

destylowany
pp destylować adi distilled woda destylowana distilled water

destylować
impf vt Chem. distil GB, distill US destylowanie distillation przedestylować

desu
zob. dessous

desusy
plt (G desusów) pot. żart. undies pot.

desygnacja
f (Gpl desygnacji) książk. designation jego desygnacja na premiera his designation as premier

desygnat
m (G desygnatu) Jęz., Log. designatum

desygnować
pf, impf vt książk. to designate desygnować kogoś na ministra/członka zarządu to designate sb as minister/a member of the board

deszcz
m (G deszczu) 1. rain deszcz wiosenny spring shower deszcz przelotny shower deszcz ze śniegiem sleet ulewne deszcze/ulewny deszcz heavy a. pouring rain zacinający deszcz driving rain cały dzień padał deszcz it rained all day zbiera się a. zanosi się na deszcz it looks like rain 2. przen. (obelg, pochwał) shower, flood (łez) flood spadł na niego deszcz pochwał/obelg they lavished praise on him/heaped insults on him deszcz zenitalny Meteo. tropical rain kwaśne deszcze Ekol. acid rain spaść z deszczem to turn up unexpectedly trafić z deszczu pod rynnę to fall out of the frying pan into the fire pot. z dużej chmury mały deszcz the whole thing amounts to nothing, a lot of fuss over nothing

deszczownia
deszczownica f (Gpl deszczowni, deszczownic) Techn. sprinkler

deszczowo
adv. rainy było zimno i deszczowo it was cold and rainy maj zapowiada się deszczowo it looks as though we're going to have a wet May

deszczowy
adv. [dzień, jesień, niebo] rainy chmury deszczowe rain clouds woda deszczowa rainwater

deszczułka
f slat deszczułki posadzkowe Budow. parquet blocks, woodblocks

deszczyk
m dem. (G deszczyku) drizzle

deszczówka
f sgt 1. (woda deszczowa) rainwater 2. (rura) rainwater drain

deszyfrować
impf to decode [depeszę, komunikat]

detal
m (G detalu) 1. (szczegół) detail opowiedzieć coś ze wszystkimi detalami to go into all the details oszczędź mi detali spare me the details nie wdawaj się w detale don't go into details 2. Archit. detail 3. pot. Handl. retail cena pelargonii w detalu the retail price of geraniums 4. (drobny przedmiot) detale bits and pieces, bits and bobs

detalicznie
adv. Handl. [sprzedawać, kupować] retail

detaliczny
adv. Handl. [handel, sprzedaż] retail attr. punkt sprzedaży detalicznej a retail outlet cena detaliczna tego modelu wynosi 1500 złotych this model retails at 1,500 zlotys

detalista
m Handl. retailer

detektor
m 1. Fiz. detector, detecter 2. Radio demodulator

detektyw
m (w policji) detective (prywatny) private detective private investigator US wynająć prywatnego detektywa to hire a private detective

detektywistyczny
adv. 1. [praca, talent] investigative [agencja] detective attr. 2. [powieść] detective attr.

detergent
m (G detergentu) Chem. detergent

determinacja
f sgt 1. (zdecydowanie) determination, resoluteness z determinacją dążyć do celu to pursue an aim doggedly mieć w sobie dużo odwagi i determinacji to have a lot of courage and determination 2. (rezygnacja) resignation 3. Biol. determinate growth, determination 4. Filoz. determination determinacja płci Biol. sex determination determinacja rozwojowa Biol. developmental determination

determinant
m, determinanta f (G determinantu, determinanty) 1. (czynnik) determinant 2. Biol., Mat. determinant

deterministyczny
adv. Filoz. deterministic

determinizm
m (G determinizmu) Filoz. determinism determinizm środowiskowy Socjol. environmental determinism determinizm techniczny a. technologiczny Socjol. technical a. technological determinism

determinować
impf vt książk. to determine zdeterminować

detonacja
f (Gpl detonacji) 1. (dźwięk) explosion 2. (wybuch) explosion, detonation 3. Chem. detonation 4. Techn. (w silniku) detonation

detonator
m detonator

detonować
impf vt 1. (powodować eksplozję) to detonate, to set off [bombę, ładunek wybuchowy] zdetonować 2. książk. (onieśmielać) to disconcert, to put [sb] out detonowały go ironiczne uśmieszki na ich twarzach he was put off a. out by the smirks on their faces zdetonować vi 1. [materiał wybuchowy] to explode, to detonate zdetonować 2. Muz. to sing/play out of tune

detronizacja
f sgt Polit. dethronement, deposition

detronizacyjny
adv. dethronement attr.

detronizować
impf vt 1. (pozbawić władzy) to dethrone [monarchę] to depose [dyktatora] zdetronizować 2. przen. to supersede, to dethrone zdetronizować

developer
/'deve'loper/ m developer

developerski
/'develo'perski/ adv. [firma] development attr.

dewaluacja
f sgt 1. Ekon., Fin. devaluation dewaluacja złotówki devaluation of the zloty 2. przen. debasement dewaluacja słów (the) debasement of the meaning of words dewaluacja zasad moralnych the debasement of moral values

dewaluacyjny
adv. devaluation attr.

dewaluować
impf vt 1. Ekon. to devalue, to devaluate [walutę] zdewaluować 2. książk., przen. to devalue życie dewaluowało jego ideały life has devalued his ideals zdewaluować dewaluować się to become devalued zdewaluować się

dewastacja
f (Gpl dewastacji) (dóbr kulturalnych, gospodarki) devastation U

dewastacyjny
adv. destructive

dewastować
impf vt to vandalize, to destroy [wagony, ławki, budkę telefoniczną] to devastate, to destroy [lasy] zdewastować

dewetyna
f doeskin

dewiacja
f (Gpl dewiacji) 1. (zachowanie) deviation U, deviant behaviour U 2. (magnetyczna) deviation U

dewiacyjny
adv. książk. [zachowanie] deviant

dewiant
m deviant (seksualny) pervert

dewiza
f (zasada postępowania) motto dewizy plt 1. Fin. foreign currency U handel dewizami foreign exchange dealings 2. pot. (twarda waluta) hard currency U

dewizka
f watch chain, fob zegarek z dewizką watch and chain, fob watch

dewizowiec
m pot. 1. przest. (Polak) = foreign currency account holder 2. a visitor to Poland using foreign currency to cover the cost of his stay

dewizowy
adv. Fin. [gospodarka, polityka] foreign exchange attr. [konto, dochody, wydatki] foreign currency attr. klient/turysta dewizowy client/tourist paying in hard currency wpływy dewizowe foreign exchange revenues, foreign exchange income

dewocja
f sgt sanctimoniousness książk., pejor. pietism książk.

dewocjonalia
plt (G dewocjonaliów) Relig. devotional items a. objects

dewocyjny
adv. [pobożność, religijność] sanctimonious książk., pejor. churchy pot., pejor.

dewot
m, dewotka f (religious) bigot pejor. pietist książk.

dez-
w wyrazach złożonych dis-

dezabil
m sgt (G dezabilu) przest., żart. deshabille, dishabille w dezabilu in a state of undress

dezaktualizacja
f sgt książk. ulec dezaktualizacji to become outdated a. outmoded

dezaktualizować
impf książk. vt to cancel out fizyka Einsteina dezaktualizuje fizykę klasyczną Einsteinian physics superseded classical physics zdezaktualizować dezaktualizować się to become outdated a. irrelevant zdezaktualizować się

dezaprobata
f sgt książk. disapprobation książk. disapproval z dezaprobatą [patrzeć, słuchać] disapprovingly, reprovingly wyrazić (swoją) dezaprobatę dla czegoś/wobec kogoś to express (one's) disapproval of sth/sb pełen dezaprobaty disapproving, reproving przyglądał się im pełen dezaprobaty he watched them with a look of thorough disapproval

dezaprobować
impf vt książk. to disapprove (coś of sth) to deprecate książk. dezaprobować czyjeś zachowanie/decyzje to disapprove of sb's behaviour/decisions

dezawuować
impf vt książk. to disavow książk. to disown, to repudiate dezawuować czyjeś publiczne wystąpienie to repudiate sb's public statement zdezawuować

dezercja
f (Gpl dezercji) Wojsk. desertion także przen. dezercja z frontu desertion from the front (line)

dezerter
m Wojsk. deserter

dezerterować
impf vi Wojsk. to desert także przen. dezerterować z wojska/z pola bitwy to desert (from) the army/from the battlefield chcesz dezerterować teraz, gdy masz szansę wygrać proces? do you want to back out now that you have a chance of winning the case? zdezerterować

dezerterski
adv. Wojsk. deserter attr. grupa dezerterska a group of deserters

dezinformacja
/'dezinfor'matsja/ f (Gpl dezinformacji) książk. 1. sgt (wprowadzenie w błąd) misinformation 2. (Gpl dezinformacji) (nieprawda) disinformation U artykuł pełen dezinformacji an article spreading disinformation

dezinformacyjny
/'dezinforma'tsijni/ adv. książk. [działania, techniki] disinformation attr.

dezinformować
/'dezinfor'movat/ impf vt książk. to misinform [opinię publiczną, prasę]

dezintegracja
/'dezinte'gratsja/ f (Gpl dezintegracji) 1. książk. (rozkład) disintegration 2. Geol. disintegration dezintegracja psychiczna Psych. psychological disintegration dezintegracja społeczna Socjol. social disintegration

dezintegracyjny
/'dezintegra'tsijni/ adv. książk. [czynniki, objawy, proces] disintegration attr.

dezintegrować
/'dezinte'grovat/ impf vt to disintegrate [grupę, środowisko, społeczeństwo] zdezintegrować

dezintegrująco
/'dezintegru'jontso/ adv. książk. działać/wpływać dezintegrująco na coś to have a disintegrating effect on sth

dezintegrujący
/'dezintegru'jontsi/ pa dezintegrować adv. książk. [czynniki, wpływ] disintegrative

dezodorant
m (G dezodorantu) 1. (kosmetyk) deodorant, antiperspirant dezodorant intymny feminine deodorant dezodorant do ciała body spray dezodorant do ust breath freshener dezodorant do stóp foot deodorant a. spray dezodorant w sztyfcie deodorant stick dezodorant w kulce roll-on deodorant stosować dezodorant to use a. apply a deodorant 2. (do odświeżania powietrza) air-freshener

dezorganizacja
f sgt disruption, disorganization dezorganizacja państwa/armii/gospodarki disruption of the country/within the army/of the economy dezorganizacja ruchu drogowego wywołana śnieżycą disruption to road traffic a. traffic disruption(s) caused by a snowstorm

dezorganizować
impf vt to disrupt, to disorganize [pracę, życie, gospodarkę] zdezorganizować dezorganizować się to become disorganized a. disrupted zdezorganizować się

dezorientacja
f sgt 1. książk. (brak orientacji) disorientation (błędne przekonanie) confusion to tylko dowodzi jego zupełnej dezorientacji w przepisach celnych it only proves his total confusion about a. over customs regulations 2. Psych. (state of) confusion

dezorientować
impf vt to disorientate, to confuse zdezorientować dezorientować się to become disorientated, to get confused zdezorientować się

dezyderat
m (G dezyderatu) książk. demand desideratum książk. przedstawić/przyjąć/odrzucić dezyderaty to make/accept/reject demands a. requests

dezynfekcja
f sgt disinfection

dezynfekcyjny
adv. disinfection attr. komora dezynfekcyjny decontamination chamber środki dezynfekcyjne disinfectants

dezynfekować
impf vt to disinfect zdezynfekować

dezynsekcja
f sgt pest control, extermination of insects

dezynsekcyjny
adv. pest control attr. środki dezynsekcyjne pesticides

dezynwoltura
f sgt książk. casualness, offhand manner odnosić się do kogoś a. traktować kogoś z dezynwolturą to treat sb offhandedly