dać
pf - da|wać impf (dam - daję) vt 1. (przekazać, darować) to give dać komuś coś to give sth to sb, to give sb sth dać napiwek to give a tip dać zaliczkę to leave a. put down a deposit na urodziny rodzice dali mi encyklopedię my parents gave me an encyclopedia for my birthday dała mi to zdjęcie na pamiątkę she gave me this photo as a memento dał nam paczkę dla ojca he gave us a parcel for Father a. our father prosiłam, ale nie dał mi ani grosza I asked him, but he didn't give me a penny w zamian za pocztówki dał mi serię znaczków in exchange for the postcards he gave me a series of stamps dużo/wszystko bym dał za pewność, że sprawa zostanie załatwiona I'd give a lot/anything to be sure that things will be settled okay dać z siebie wszystko to do one's utmost, to give one's all 2. (podać) to give, to pass daj mi rękę give me your hand daj (mi) gazetę/nożyczki/sól pass (me) the newspaper/scissors/salt daj mi chleb (całość) pass (me) the loaf, will you? daj mi chleba (trochę) pass me some bread, will you? lekarz dał mi antybiotyki pot. the doctor gave me some antibiotics dać komuś zastrzyk pot. to give sb an injection dajcie mi tu Malinowskiego pot. get Malinowski in here pot. daj mi ojca do telefonu pot. put your father on, will you? pot. dawać przykłady to give examples 3. (udostępnić) to give dać komuś swój adres/telefon to give sb one's address/phone number dać komuś kwaterę to give sb a room dać komuś nocleg to give sb a room for the night ojciec dał mi samochód na cały dzień Dad let me have the car for the whole day dać komuś jeść/pić to give sb something to eat/drink 4. (umożliwić) to give dać komuś okazję do czegoś to give sb a chance a. opportunity to do sth dać komuś pracę to give sb a job studia dają możliwość lepszej pracy higher education gives you the chance of a better job to stanowisko daje pewne przywileje the post gives you a. offers certain privileges jej zachowanie dało powód do wielu plotek her behaviour gave rise to many rumours festiwal daje (artystom) okazję wybicia się the festival gives artists the chance to make a name for themselves biegacz nie dał szans rywalom the runner didn't give his rivals a chance dałem jej czas do namysłu I gave her some time to think it over dane mi było współpracować z wielkimi aktorami książk. I had the opportunity of working with some outstanding actors nie dane mu było zaznać spokoju książk. he was never to know peace 5. (udzielić) give dać komuś awans/rozwód to give sb (a) promotion/a divorce dać komuś błogosławieństwo to bless sb, to give sb one's blessing dać komuś dymisję to dismiss sb dawać lekcje/korepetycje to give (private) lessons a. tuition dać komuś naganę to reprimand sb dać komuś odpowiedź to give sb one's a. an answer muszę dać odpowiedź w ciągu trzech dni I have to give my answer within three days dać komuś ślub to marry sb sędzia dał im łagodny wyrok the judge gave them a light sentence dać komuś imię/przezwisko to give sb a name/nickname dać dziecku (na) imię Edward to give a child the name (of) Edward 6. (oddać) to take dać bieliznę pościelową do pralni to take a. send the bed linen to the laundry dać buty do szewca to take one's shoes to the cobbler's a. a shoe repair shop dać samochód do warsztatu to take one's car to a garage dać ogłoszenie do prasy to put an advert in the paper dać dziecko do prywatnej szkoły pot. to send a child to a private school nie dam dziadka do domu starców pot. I won't put Grandad in a. send Grandad to an old people's home 7. (przynieść) to give, to bring [rezultat, wynik] dać zysk to yield a. bring in a profit leczenie nie dało efektu the treatment didn't produce the desired effect dawać komuś przyjemność to give sb pleasure praca z dziećmi dała jej dużo satysfakcji working with children gave her a lot of satisfaction dać komuś wiedzę/wyobrażenie o czymś to give sb knowledge/an idea of sth dwa plus dwa daje cztery two plus two makes a. equals four to nic nie daje a. da that's no use a. good dyskusja z nim nic nie da talking to him won't do any good 8. (wystąpić) to give [koncert, wykład, przedstawienie] dać pokaz a. popis czegoś przen. to give a demonstration a. display of sth piłkarze dali pokaz nieudolności the footballers gave a display of incompetence 9 (ocenić) to give nauczyciel religii dawał nam same dobre stopnie the religion teacher gave us all good marks za referat daję ci szóstkę I'm giving you an A for your talk in class za ten skok sędziowie nie dadzą jej dużo punktów the judges won't give her many points for that jump jurorzy jednomyślnie dali mu pierwszą lokatę the judges unanimously awarded him first place 10 (wytworzyć) to give, to produce krowy dają mleko cows give milk ogień daje dużo ciepła fire gives out a. off a lot of heat drzewo dawało przyjemny cień the tree gave us some pleasant shade 11 (umieścić) to put tu damy stół, a tam fotel we'll put the table here and the armchair there spis treści damy na początku we'll put the table of contents at the front na dno garnka dajemy trochę oleju we put a little oil in the bottom of the saucepan 12 pot. (sprzedać) to sell sklepikarka daje mi na kredyt the shopkeeper sells me things on credit w tym sklepie dają telewizory na raty in this shop you can get TV sets on hire purchase 13 (przesunąć) to move dać dźwignię do przodu/tyłu to move a lever forwards/backwards daj trochę w tył move (it) back a bit dał krok do przodu he took a step forward 14 pot. (zapłacić) to give, to pay ile dałaś za ten płaszcz? how much did you give a. pay for that coat? dałeś za to więcej, niż było warte you gave a. paid more for it than it was worth dają mu krocie za każdy obraz he gets a fortune for every painting dać komuś łapówkę to bribe sb, to give sb a bribe kto da więcej? (w licytacji) any advance on that? vi 1. (pozwolić) to let, to allow dać komuś coś zrobić to let sb do sth, to allow sb to do sth pies nie dał mi wejść the dog wouldn't let me in rodzice nie dali mi głośno słuchać muzyki my parents didn't allow me to listen to loud music nie przerywaj, daj mi powiedzieć do końca stop interrupting and let me finish what I'm saying dał się prowadzić jak dziecko he allowed himself to be led like a child a ja, idiota, dałem im się oszukać and I, like an idiot, let them trick me jest ambitna i nie daje sobą kierować she's ambitious and won't let anyone control her dała sobie obciąć/ufarbować włosy she had her hair cut/dyed 2. (uderzyć) to give [sb] one pot. dać komuś w twarz to give sb one in the face nie wytrzymał i dał mu w zęby he lost his patience and gave him one in the teeth jak to jeszcze raz ruszysz, dam ci po łapach if you touch that again, I'll rap your knuckles 3. posp. (o kobiecie) (odbyć stosunek) to sleep (komuś with sb) to give oneself przest. (komuś to sb) dała mu/nie dała mu he had it off/didn't have it off with her GB wulg. daje, komu popadnie she sleeps around a lot pot. dać się - dawać się pot. 1. (można) to be possible drzwi nie dają się otworzyć the door won't open tego nie da się przewidzieć that's impossible to predict tego nie da się wyjaśnić it can't be explained w oddali dał się słyszeć warkot samochodu the throbbing of a car's engine could be heard in the distance ile się da as much/many as possible robić/jeść co się da to do/eat what one can musimy uciekać, gdzie się da we'll have to escape wherever we can zadzwoń do mnie, jak się da give me a call if you can jak tylko się da, to przyjadę if it's at all possible, I'll come dokuczali jej jak się (tylko) da they annoyed her in every possible way da się zrobić it can be done czemu ma się nie dać? why shouldn't it be possible? 2. (poddać się) nie daj/dajcie się don't give in a. up daj inter. (here,) let daj, pomogę ci here, let me help you daj, pozmywam/posprzątam here, I'll wash up/clean up dałbym jej 40 lat I'd say she was 40 dać komuś lekcję a. nauczkę to teach sb a lesson dać nogę a. drapaka a. dyla pot. to leg it pot., to do a runner pot. dać nura a. nurka pot. (do wody) to dive (ukryć się) to dive (w coś into sth) dać komuś przykład to set an example for sb dajmy na to (na przykład) (let's) say (przypuśćmy) suppose, supposing spotkajmy się, dajmy na to jutro let's meet, say tomorrow dajmy na to, że dostaniesz tę pracę suppose a. let's say you do get the job dać komuś szkołę to put sb through the mill pot., to give sb a hard time pot. ja ci/mu dam! pot. I'll teach a. show you/him! jak się da, to się zrobi pot., żart. = let's see the colour of your money first